NEET జీవశాస్త్రం: జీవసాంకేతిక శాస్త్రం · Chapter 1

బయోటెక్నాలజీ: సూత్రాలు మరియు ప్రక్రియలు

గుర్తుంచుకోవలసినవి

బయోటెక్నాలజీ రెండు ప్రధాన పద్ధతులపై ఆధారపడి ఉంటుంది: జన్యు ఇంజనీరింగ్ (జన్యు పదార్థాన్ని మార్చి అతిథేయిలోకి ప్రవేశపెట్టడం) మరియు జీవ ప్రక్రియా ఇంజనీరింగ్ (కావలసిన కణాలు మాత్రమే పెద్ద పరిమాణంలో పెరిగేలా స్టెరైల్ వాతావరణాన్ని కాపాడటం).
మొదటి పునఃసంయోజక DNA ను 1972 లో స్టాన్లీ కోహెన్ మరియు హెర్బర్ట్ బోయర్ తయారు చేశారు. వారు Salmonella typhimurium ప్లాస్మిడ్ నుండి ఒక యాంటీబయాటిక్ నిరోధక జన్యువును కత్తిరించి ఒక ప్లాస్మిడ్ వాహకానికి అతికించారు.
నిరోధక ఎండోన్యూక్లియేజ్‌లు పాలిండ్రోమిక్ గుర్తింపు క్రమాల వద్ద DNA ను కత్తిరిస్తాయి, లైగేజ్ ముక్కలను అతికిస్తుంది, మరియు ori, ఎంపిక చేయగల మార్కర్, క్లోనింగ్ స్థానం ఉన్న వాహకం జన్యువును సమర్థ అతిథేయిలోకి తీసుకువెళ్తుంది.
PCR మూడు పునరావృత దశల ద్వారా DNA ఖండం యొక్క అనేక ప్రతులను తయారు చేస్తుంది: డీనేచురేషన్, ప్రైమర్ల అనీలింగ్, మరియు Taq పాలిమరేజ్ ద్వారా విస్తరణ. తరువాత బయోరియాక్టర్లలో అతిథేయిని పెద్ద పరిమాణంలో పెంచుతారు, ఆ తరువాత దిగువ ప్రాసెసింగ్ జరుగుతుంది.

బయోటెక్నాలజీ సూత్రాలు

యూరోపియన్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ బయోటెక్నాలజీ (EFB) బయోటెక్నాలజీని ఉత్పత్తులు మరియు సేవల కోసం సహజ శాస్త్రం, జీవులు, కణాలు, వాటి భాగాలు మరియు అణు సమానాల సమన్వయంగా నిర్వచిస్తుంది.

ఆధునిక బయోటెక్నాలజీ రెండు ప్రాథమిక పద్ధతులపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

పద్ధతి	ఇది ఏమి చేస్తుంది	ఇది ఎందుకు ముఖ్యం
జన్యు ఇంజనీరింగ్ (genetic engineering)	జన్యు పదార్థం (DNA లేదా RNA) యొక్క రసాయన స్వభావాన్ని మారుస్తుంది, దాన్ని అతిథేయి జీవిలోకి ప్రవేశపెడుతుంది, తద్వారా అతిథేయి యొక్క సలక్షణాన్ని మారుస్తుంది	ఒక జీవికి కొత్త ఉపయోగకరమైన లక్షణాన్ని ఇవ్వడానికి వీలు కల్పిస్తుంది
జీవ ప్రక్రియా ఇంజనీరింగ్ (bioprocess engineering)	రసాయన ఇంజనీరింగ్ ప్రక్రియలలో స్టెరైల్ (కాలుష్యం లేని) వాతావరణాన్ని నిర్వహిస్తుంది, తద్వారా కావలసిన సూక్ష్మజీవి లేదా యూకారియోటిక్ కణం మాత్రమే పెద్ద పరిమాణంలో పెరుగుతుంది	యాంటీబయాటిక్‌లు, టీకాలు, ఎంజైమ్‌లు మరియు ఇతర ఉత్పత్తులను పెద్ద ఎత్తున తయారు చేయడానికి అవసరం

ఒక పరాయి DNA ముక్కను కణంలోకి ప్రవేశపెడితే, అది సాధారణంగా తనంతట తాను ప్రతికృతి చెందలేదు. కణ విభజన జరిగినప్పుడు అది పోతుంది. పరాయి DNA ను ప్రతికృతి మూలం (origin of replication, ori) అనే క్రమానికి అనుసంధానించాలి. అప్పుడే అది ప్రతికృతి చెంది వారసత్వంగా సంక్రమిస్తుంది.

మొదటి పునఃసంయోజక DNA ను 1972 లో స్టాన్లీ కోహెన్ మరియు హెర్బర్ట్ బోయర్ నిర్మించారు. వారు Salmonella typhimurium బ్యాక్టీరియా ప్లాస్మిడ్ నుండి ఒక యాంటీబయాటిక్ నిరోధక జన్యువును వేరు చేశారు. దాన్ని Escherichia coli యొక్క స్థానిక ప్లాస్మిడ్ వాహకానికి అనుసంధానించారు. రెండు ముఖ్య సాధనాలు కత్తిరించే ఎంజైమ్ (నిరోధక ఎంజైమ్) మరియు అతికించే ఎంజైమ్ (DNA లైగేజ్).

జన్యుపరంగా మార్పు చెందిన జీవిని తయారు చేయడానికి మూడు ప్రాథమిక దశలు అవసరం:

1. కావలసిన జన్యువులు ఉన్న DNA ను గుర్తించడం.
2. గుర్తించిన DNA ను అతిథేయిలోకి ప్రవేశపెట్టడం.
3. ప్రవేశపెట్టిన DNA ను అతిథేయిలో నిలుపుకోవడం మరియు దాన్ని సంతతికి బదిలీ చేయడం.

ప్రతికృతి మూలం అనేది ప్రతికృతి ప్రారంభమయ్యే నిర్దిష్ట క్షారక క్రమం. ori కి అనుసంధానించిన ఏ DNA ముక్క అయినా అతిథేయి కణంలో ప్రతికృతి చెందగలదు. అనుసంధానించిన DNA యొక్క ప్రతుల సంఖ్యను కూడా ori నియంత్రిస్తుంది.

పునఃసంయోజక DNA సాంకేతికత సాధనాలు

ప్రధాన సాధనాలు నిరోధక ఎంజైమ్‌లు, పాలిమరేజ్‌లు మరియు ఇతర ఎంజైమ్‌లు, వాహకాలు మరియు సమర్థ అతిథేయి.

నిరోధక ఎంజైమ్‌లు (restriction enzymes). వేరు చేసిన మొదటి నిరోధక ఎండోన్యూక్లియేజ్ Hind II. అది ఆరు క్షారక జంటల నిర్దిష్ట క్రమాన్ని గుర్తించి, ఎల్లప్పుడూ DNA ను ఒక నిర్దిష్ట బిందువు వద్ద కత్తిరించింది. ఈ క్రమమే గుర్తింపు క్రమం (recognition sequence). 230 కంటే ఎక్కువ బ్యాక్టీరియా జాతుల నుండి 900 కంటే ఎక్కువ నిరోధక ఎంజైమ్‌లను వేరు చేశారు.

నిరోధక ఎంజైమ్‌లకు పేరు పెట్టే నియమం (ఉదాహరణ: EcoRI):

పేరులోని భాగం	EcoRI లో అర్థం
E	ప్రజాతి మొదటి అక్షరం: Escherichia
co	జాతి మొదటి రెండు అక్షరాలు: coli
R	స్ట్రెయిన్ పేరు: RY 13
I	ఆ స్ట్రెయిన్ నుండి ఎంజైమ్‌ను వేరు చేసిన క్రమాన్ని సూచించే రోమన్ సంఖ్య

నిరోధక ఎంజైమ్‌లు న్యూక్లియేజ్‌లు (nucleases) అనే పెద్ద తరగతికి చెందినవి. న్యూక్లియేజ్‌లు రెండు రకాలు.

రకం	చర్య
ఎక్సోన్యూక్లియేజ్ (exonuclease)	DNA చివరల నుండి న్యూక్లియోటైడ్‌లను తొలగిస్తుంది
ఎండోన్యూక్లియేజ్ (endonuclease)	DNA లోపల ఒక నిర్దిష్ట స్థానం వద్ద DNA ను కత్తిరిస్తుంది

ప్రతి నిరోధక ఎండోన్యూక్లియేజ్ DNA క్రమం పొడవును పరిశీలిస్తుంది. తన నిర్దిష్ట గుర్తింపు క్రమాన్ని కనుగొన్న తరువాత, అది DNA కి బంధించబడి, రెండు పోచల చక్కెర-ఫాస్ఫేట్ వెన్నెముకలలో నిర్దిష్ట బిందువుల వద్ద కత్తిరిస్తుంది.

గుర్తింపు క్రమం ఒక పాలిండ్రోమ్. DNA లో పాలిండ్రోమిక్ క్రమం అంటే, చదివే దిశ (5′ → 3′) ఒకేలా ఉంచినప్పుడు రెండు పోచలపై ఒకేలా చదవబడే క్షారక జంటల క్రమం. EcoRI కి ఉదాహరణ:

5′ — GAATTC — 3′
3′ — CTTAAG — 5′

EcoRI ప్రతి పోచను G మరియు A మధ్య కత్తిరిస్తుంది. దీనివల్ల కత్తిరించిన చివరల వద్ద ఏక పోచ వేలాడే భాగాలు మిగులుతాయి. ఈ వేలాడే భాగాలను అంటుకునే చివరలు (sticky ends) అంటారు, ఎందుకంటే అవి తమ పూరక కత్తిరించిన చివరలతో హైడ్రోజన్ బంధాలు ఏర్పరుస్తాయి. ఈ అంటుకునే స్వభావం వల్ల అతికించడం సులభమవుతుంది. తరువాత DNA లైగేజ్ ఆ చివరలను అతికించి జోడింపును మూసివేస్తుంది.

మూల DNA ను మరియు వాహక DNA ను రెండింటినీ ఒకే నిరోధక ఎంజైమ్ కత్తిరించాలి. అప్పుడు రెండింటికీ ఒకే అంటుకునే చివరలు ఉండి, లైగేజ్ ద్వారా అతకగలవు. వాహకానికి అతికించిన కత్తిరించిన ముక్కలు పునఃసంయోజక DNA ను ఏర్పరుస్తాయి.

DNA ఖండాల వేరుచేయడం మరియు వియోజనం

నిరోధక ఎండోన్యూక్లియేజ్‌లు DNA ను కత్తిరించినప్పుడు వివిధ పొడవుల ఖండాలు ఏర్పడతాయి. వీటిని జెల్ ఎలక్ట్రోఫోరెసిస్ ద్వారా వేరు చేస్తారు.

లక్షణం	వివరాలు
జెల్ పదార్థం	అగరోజ్, సముద్రపు నాచు నుండి తీసిన సహజ పాలిమర్
DNA పై ఆవేశం	DNA రుణావేశంతో ఉంటుంది, కాబట్టి అది ఆనోడ్ (ధనధ్రువం) వైపు కదులుతుంది
వేరుచేయడానికి ఆధారం	జెల్ జల్లెడలా పనిచేస్తుంది. చిన్న ఖండాలు ఎక్కువ దూరం కదులుతాయి. ఖండాలు పరిమాణం ఆధారంగా వేరవుతాయి
రంజనం	ఎథిడియం బ్రోమైడ్‌తో రంజనం చేసి UV వికిరణానికి గురిచేస్తే ప్రకాశవంతమైన నారింజ రంగు బ్యాండ్‌లు కనిపిస్తాయి
ఎల్యూషన్	వేరైన బ్యాండ్‌లను అగరోజ్ జెల్ నుండి కత్తిరించి, ఆ జెల్ ముక్క నుండి DNA ను సేకరిస్తారు. ఈ దశను ఎల్యూషన్ (elution) అంటారు

శుద్ధి చేసిన DNA ఖండాలను తరువాత క్లోనింగ్ వాహకాలతో అతికించి పునఃసంయోజక DNA ను నిర్మించడానికి ఉపయోగిస్తారు.

క్లోనింగ్ వాహకాలు

ప్లాస్మిడ్‌లు మరియు బ్యాక్టీరియోఫాజ్‌లు బ్యాక్టీరియా కణాలలో చాలా ఎక్కువ ప్రతుల సంఖ్యలో వృద్ధి చెందుతాయి. ఇవి సాధారణంగా ఉపయోగించే వాహకాలు. క్లోనింగ్ వాహకానికి ఈ లక్షణాలు ఉండాలి.

లక్షణం	పాత్ర
ప్రతికృతి మూలం (ori)	ప్రతికృతిని ప్రారంభిస్తుంది మరియు అనుసంధానించిన DNA ప్రతుల సంఖ్యను నియంత్రిస్తుంది
ఎంపిక చేయగల మార్కర్ (selectable marker)	రూపాంతరం చెందని వాటిని గుర్తించి తొలగించడానికి సహాయపడుతుంది మరియు రూపాంతరం చెందినవి మాత్రమే పెరిగేలా చేస్తుంది. ఆంపిసిలిన్, క్లోరాంఫెనికాల్, టెట్రాసైక్లిన్ లేదా కనామైసిన్ నిరోధక జన్యువులు సాధారణ మార్కర్‌లు
క్లోనింగ్ స్థానాలు (cloning sites)	నిరోధక ఎంజైమ్‌లకు ప్రత్యేకమైన గుర్తింపు స్థానాలు. ఎంచుకున్న ఎంజైమ్‌కు వాహకంలో ఒకే ఒక స్థానం ఉండాలి, తద్వారా వాహకం ఒక్కసారే కత్తిరించబడుతుంది

సాధారణ E. coli కణాలకు ఈ యాంటీబయాటిక్‌లకు నిరోధకత ఉండదు. కాబట్టి నిరోధక జన్యువు మంచి ఎంపిక మార్కర్.

pBR322. ఇది బాగా తెలిసిన E. coli క్లోనింగ్ వాహకం. దీని ముఖ్య భాగాలు:

భాగం	విధి
ori	ప్రతికృతి మూలం
ampR	ఆంపిసిలిన్ నిరోధక జన్యువు
tetR	టెట్రాసైక్లిన్ నిరోధక జన్యువు
rop	ప్లాస్మిడ్ ప్రతికృతిలో పాల్గొనే ప్రొటీన్‌లకు సంకేతం ఇస్తుంది
నిరోధక స్థానాలు	HindIII, EcoRI, BamHI, SalI, PvuII, PstI మరియు ClaI. BamHI, SalI మరియు HindIII tetR లోపల ఉన్నాయి, PstI ampR లోపల ఉంది

అంతర్నివేశ నిష్క్రియత (insertional inactivation). ఒక పరాయి DNA ను tetR లోని BamHI స్థానం వద్ద అతికిస్తారు. అప్పుడు జన్యువు మధ్యలో విరిగిపోవడం వల్ల పునఃసంయోజక ప్లాస్మిడ్ టెట్రాసైక్లిన్ నిరోధకతను కోల్పోతుంది. పునఃసంయోజకం కాని ప్లాస్మిడ్ రెండు నిరోధక జన్యువులను నిలుపుకుంటుంది. ఎంపిక రెండు దశల్లో జరుగుతుంది:

1. రూపాంతరం చెందిన కణాలను ఆంపిసిలిన్ మీద పెంచాలి. ప్లాస్మిడ్ ఉన్న పునఃసంయోజకాలు మరియు పునఃసంయోజకం కానివి రెండూ పెరుగుతాయి.
2. కాలనీలను టెట్రాసైక్లిన్ మాధ్యమానికి బదిలీ చేయాలి. పునఃసంయోజకం కానివి పెరుగుతాయి. tetR నిష్క్రియం కావడం వల్ల పునఃసంయోజకాలు పెరగవు.

నీలం-తెలుపు ఎంపిక (blue-white selection). ఇది ఒక ఎంజైమ్ యొక్క అంతర్నివేశ నిష్క్రియత ఆధారంగా పనిచేసే ప్రత్యామ్నాయ మార్కర్ వ్యవస్థ. వాహకం β-గెలాక్టోసిడేజ్ జన్యువును కలిగి ఉంటుంది. ఒక పరాయి DNA ను β-గెలాక్టోసిడేజ్ సంకేత క్రమంలోకి చొప్పిస్తారు. దీనివల్ల ఎంజైమ్ నిష్క్రియం అవుతుంది. బ్యాక్టీరియాను వర్ణ ఉత్పత్తి చేసే క్రియాధార (chromogenic substrate) ఉన్న మాధ్యమంపై పెంచుతారు.

కాలనీ	ప్లాస్మిడ్	ఎంజైమ్	రంగు
పునఃసంయోజకం కానిది	β-గెలాక్టోసిడేజ్ జన్యువు చెక్కుచెదరకుండా ఉంది	క్రియాశీలం	నీలం
పునఃసంయోజకం	చొప్పించిన భాగం వల్ల జన్యువు విరిగింది	నిష్క్రియం	తెలుపు (రంగు లేదు)

మొక్కలు మరియు జంతువులకు వాహకాలు.

Agrobacterium tumefaciens అనేక ద్విదళ మొక్కలకు వ్యాధికారి. అది తన DNA లో ఒక ముక్క అయిన T-DNA ను మొక్క కణాలలోకి పంపి, వాటిని కంతి లాంటి వాటిగా మారుస్తుంది. కంతి ప్రేరక (Ti) ప్లాస్మిడ్‌ను వ్యాధికారకం కాని క్లోనింగ్ వాహకంగా మార్పు చేశారు. అయినా ఇది మొక్క కణాలలోకి జన్యువులను పంపగలదు. ఇది నిరాయుధం చేసిన వాహకం (disarmed vector).
జంతువులలో రెట్రోవైరస్‌లు సాధారణ కణాలను క్యాన్సర్ కణాలుగా మార్చగలవు. వాటిని నిరాయుధం చేసి, కావలసిన జన్యువులను జంతు కణాలలోకి పంపడానికి ఉపయోగిస్తారు.

సమర్థ అతిథేయి మరియు దానిలోకి DNA ప్రవేశపెట్టడం

DNA ఒక జలఆకర్షక (hydrophilic) అణువు. అది కణత్వచాల గుండా సులభంగా వెళ్లలేదు. అతిథేయి కణాన్ని సమర్థంగా (competent) తయారు చేయాలి, అంటే DNA ను స్వీకరించగల సామర్థ్యం కలిగి ఉండాలి.

పద్ధతి	అతిథేయి	ఇది ఎలా పనిచేస్తుంది
కాల్షియం క్లోరైడ్ చికిత్స మరియు ఉష్ణ ఘాతం	బ్యాక్టీరియా కణాలు	కణాలను కాల్షియం వంటి ద్విసంయోజక కేటయాన్ యొక్క నిర్దిష్ట గాఢతతో చికిత్స చేస్తారు. దీనివల్ల కణకవచంలోని రంధ్రాల ద్వారా DNA ప్రవేశించే సామర్థ్యం పెరుగుతుంది. కణాలను పునఃసంయోజక DNA తో మంచు మీద పొదిగించి, తరువాత కొద్ది సమయం 42°C వద్ద ఉష్ణ ఘాతం ఇచ్చి, మళ్లీ మంచు మీద ఉంచుతారు. అప్పుడు బ్యాక్టీరియా పునఃసంయోజక DNA ను స్వీకరిస్తుంది
సూక్ష్మ ఇంజెక్షన్ (microinjection)	జంతు కణాలు	పునఃసంయోజక DNA ను జంతు కణ కేంద్రకంలోకి నేరుగా ఇంజెక్ట్ చేస్తారు
బయోలిస్టిక్స్ (జీన్ గన్)	మొక్క కణాలు	DNA పూత పూసిన బంగారం లేదా టంగ్‌స్టన్ అతి సూక్ష్మ కణాలను అధిక వేగంతో కణాలపై ప్రయోగిస్తారు
నిరాయుధం చేసిన వ్యాధికారక వాహకాలు	మొక్క మరియు జంతు కణాలు	నిరాయుధం చేసిన వ్యాధికారకం కణాన్ని సంక్రమించి పునఃసంయోజక DNA ను అతిథేయిలోకి బదిలీ చేస్తుంది

పునఃసంయోజక DNA సాంకేతికత ప్రక్రియలు

దశల క్రమం: జన్యు పదార్థం వేరుచేయడం → నిరోధక ఎంజైమ్‌లతో కత్తిరించడం → PCR ద్వారా జన్యువు విస్తరణ → వాహకంలోకి అతికించడం → అతిథేయిలోకి ప్రవేశపెట్టడం → అతిథేయిని పెంచడం → పరాయి జన్యు ఉత్పత్తిని పొందడం → దిగువ ప్రాసెసింగ్.

జన్యు పదార్థం (DNA) వేరుచేయడం. DNA కణం లోపల త్వచాలతో కప్పబడి ఉంటుంది. దాన్ని విడుదల చేయడానికి కణకవచాన్ని మరియు త్వచాలను విచ్ఛిన్నం చేయాలి. ఇందుకు వివిధ ఎంజైమ్‌లను ఉపయోగిస్తారు.

కణ రకం	ఉపయోగించే ఎంజైమ్
బ్యాక్టీరియా కణం	లైసోజైమ్ (lysozyme)
మొక్క కణం	సెల్యులేజ్ (cellulase)
శిలీంధ్ర కణం	కైటినేజ్ (chitinase)

DNA తో పాటు కణంలో RNA, ప్రొటీన్‌లు, పాలిసాకరైడ్‌లు మరియు లిపిడ్‌లు ఉంటాయి. రైబోన్యూక్లియేజ్ (RNase) తో చికిత్స చేసి RNA ను తొలగిస్తారు. ప్రొటీయేజ్ (protease) తో చికిత్స చేసి ప్రొటీన్‌లను తొలగిస్తారు. ఇతర అణువులను తగిన చికిత్సలతో తొలగిస్తారు. చల్లని ఇథనాల్ కలిపినప్పుడు, శుద్ధి చేసిన DNA ద్రావణంలో సన్నని దారాల్లా అవక్షేపిస్తుంది. ఆ దారాలను చుట్టి బయటకు తీయవచ్చు.

నిర్దిష్ట స్థానాల వద్ద DNA ను కత్తిరించడం. శుద్ధి చేసిన DNA మరియు వాహకాన్ని ఎంచుకున్న నిరోధక ఎంజైమ్‌తో అనుకూల పరిస్థితులలో పొదిగిస్తారు. జీర్ణక్రియ పురోగతిని అగరోజ్ జెల్ ఎలక్ట్రోఫోరెసిస్ ద్వారా పరీక్షిస్తారు. DNA రుణావేశం గల అణువు, కాబట్టి బ్యాండ్‌లు ఆనోడ్ వైపు కదులుతాయి. తరువాత కత్తిరించిన వాహకాన్ని మరియు కత్తిరించిన ఆసక్తి జన్యువును లైగేజ్‌తో అతికిస్తారు.

PCR ద్వారా ఆసక్తి జన్యువు విస్తరణ. PCR అంటే పాలిమరేజ్ చైన్ రియాక్షన్ (polymerase chain reaction). రెండు ప్రైమర్ సమితులు మరియు DNA పాలిమరేజ్ ఎంజైమ్‌ను ఉపయోగించి జన్యువు యొక్క అనేక ప్రతులను ప్రయోగశాలలో (in vitro) తయారు చేస్తారు. ప్రైమర్‌లు రసాయనికంగా సంశ్లేషణ చేసిన చిన్న ఆలిగోన్యూక్లియోటైడ్‌లు. అవి లక్ష్య DNA యొక్క రెండు చివరల ప్రాంతాలకు పూరకంగా ఉంటాయి. ఎంజైమ్ చర్యలో ఉన్న న్యూక్లియోటైడ్‌లను ఉపయోగించి, లక్ష్య DNA ను మూసగా తీసుకుని ప్రైమర్‌లను పొడిగిస్తుంది. ఈ చక్రాన్ని అనేకసార్లు పునరావృతం చేస్తే, సుమారు 30 చక్రాల తరువాత DNA ఖండం సుమారు ఒక బిలియన్ రెట్లు విస్తరిస్తుంది.

దశ	ఏమి జరుగుతుంది	సుమారు ఉష్ణోగ్రత
డీనేచురేషన్ (denaturation)	ద్విపోచ DNA ను వేడి చేస్తారు, రెండు పోచలు వేరవుతాయి	సుమారు 94°C
అనీలింగ్ (annealing)	రెండు ప్రైమర్‌లు ఏక పోచలపై ఉన్న తమ పూరక క్రమాలతో జతకడతాయి	సుమారు 50–60°C
విస్తరణ (extension)	DNA పాలిమరేజ్ ప్రైమర్‌లకు న్యూక్లియోటైడ్‌లను చేర్చి వాటిని పొడిగిస్తుంది	సుమారు 72°C

ఉపయోగించే ఎంజైమ్ Taq పాలిమరేజ్. దీన్ని Thermus aquaticus బ్యాక్టీరియా నుండి వేరు చేస్తారు. ద్విపోచ DNA డీనేచురేషన్‌కు ఉపయోగించే అధిక ఉష్ణోగ్రత వద్ద కూడా ఇది క్రియాశీలంగా ఉంటుంది. ప్రతి చక్రంలో DNA ప్రతుల సంఖ్య రెట్టింపు అవుతుంది.

పునఃసంయోజక DNA ను అతిథేయి కణంలోకి ప్రవేశపెట్టడం. పునఃసంయోజక DNA ను సమర్థ అతిథేయి కణాలతో కలుపుతారు. పైన ఉన్న పట్టికలోని పద్ధతుల (ఉష్ణ ఘాతం, సూక్ష్మ ఇంజెక్షన్, జీన్ గన్ లేదా నిరాయుధ వాహకాలు) ద్వారా దాన్ని ప్రవేశపెడతారు.

పరాయి జన్యు ఉత్పత్తిని పొందడం. ఒక ఉపయోగకరమైన ప్రొటీన్‌ను సంకేతించే జన్యువు విజాతీయ (heterologous) అతిథేయిలో వ్యక్తీకరించబడితే, ఆ ప్రొటీన్‌ను పునఃసంయోజక ప్రొటీన్ అంటారు. పరాయి జన్యువు ఉన్న కణాలను ప్రయోగశాలలో చిన్న ఎత్తున పెంచవచ్చు. పెద్ద ఎత్తున ఉత్పత్తికి కణాలను బయోరియాక్టర్‌లలో పెంచుతారు. బయోరియాక్టర్‌లు అంటే నియంత్రిత పరిస్థితులలో ముడి పదార్థాలను జీవపరంగా నిర్దిష్ట ఉత్పత్తులుగా మార్చే పాత్రలు. 100–1000 లీటర్ల పెద్ద పరిమాణంలో కల్చర్‌ను ప్రాసెస్ చేయవచ్చు.

రెండు సాధారణ బయోరియాక్టర్ రకాలు:

రియాక్టర్	లక్షణాలు
సాధారణ కలియబెట్టే ట్యాంక్ బయోరియాక్టర్	కలియబెట్టే పరికరం ఉన్న స్థూపాకార పాత్ర. కలియబెట్టే పరికరం పదార్థాలను సమంగా కలుపుతుంది మరియు కల్చర్ అంతటా ఆక్సిజన్ లభ్యతకు కూడా సహాయపడుతుంది
స్పార్జ్డ్ కలియబెట్టే ట్యాంక్ బయోరియాక్టర్	కలియబెట్టే పరికరంతో పాటు, కల్చర్‌లోకి స్టెరైల్ గాలిని బుడగలుగా పంపుతారు (స్పార్జింగ్). దీనివల్ల ఆక్సిజన్ బదిలీ మెరుగవుతుంది

బయోరియాక్టర్ భాగాలు: కలియబెట్టే వ్యవస్థ, ఆక్సిజన్ సరఫరా వ్యవస్థ, నురుగు నియంత్రణ వ్యవస్థ, ఉష్ణోగ్రత నియంత్రణ వ్యవస్థ, pH నియంత్రణ వ్యవస్థ మరియు నమూనా పోర్ట్‌లు. నమూనా పోర్ట్‌ల ద్వారా కల్చర్‌లో కొద్ది పరిమాణాన్ని క్రమానుగతంగా తీసుకోవచ్చు.

దిగువ ప్రాసెసింగ్ (downstream processing). ఉత్పత్తి సంశ్లేషణ అయిన తరువాత, దాన్ని పూర్తి ఉత్పత్తిగా మార్కెట్‌లోకి విడుదల చేయడానికి ముందు వేరుచేసి శుద్ధి చేయాలి. ఈ దశలన్నింటినీ కలిపి దిగువ ప్రాసెసింగ్ అంటారు. ఉత్పత్తిని తగిన ప్రిజర్వేటివ్‌లతో సూత్రీకరిస్తారు. ఔషధాలకు క్లినికల్ ట్రయల్స్ మరియు కఠినమైన నాణ్యత నియంత్రణ పరీక్షలు అవసరం.

NEET ఉచ్చులు

1. ఎక్సోన్యూక్లియేజ్ DNA చివరల నుండి న్యూక్లియోటైడ్‌లను తొలగిస్తుంది; ఎండోన్యూక్లియేజ్ DNA లోపల కత్తిరిస్తుంది. నిరోధక ఎంజైమ్‌లు ఎండోన్యూక్లియేజ్‌లు.
2. EcoRI లో "R" అంటే స్ట్రెయిన్ (RY 13), "restriction" కాదు. "I" అంటే వేరుచేసిన క్రమం, కత్తిరింపుల సంఖ్య కాదు.
3. పాలిండ్రోమిక్ క్రమం రెండు పోచలను ఒకే 5′ → 3′ దిశలో చదివినప్పుడు ఒకేలా ఉంటుంది. ఒకే పోచపై ముందుకు, వెనుకకు చదివినా ఒకే పదం రావడం కాదు.
4. EcoRI రెండు పోచలను వేర్వేరు బిందువుల వద్ద (ప్రతి పోచపై G మరియు A మధ్య) కత్తిరిస్తుంది, కాబట్టి అంటుకునే చివరలు ఏర్పడతాయి, మొద్దు చివరలు కాదు.
5. DNA రుణావేశం కలిగి ఉండటం వల్ల ఆనోడ్ (ధనధ్రువం) వైపు కదులుతుంది. చిన్న ఖండాలు ఎక్కువ దూరం కదులుతాయి.
6. ఎథిడియం బ్రోమైడ్ మరియు UV నారింజ రంగు బ్యాండ్‌లను ఇస్తాయి. ఇది ఒక రంజకం, DNA ను కదిలించదు.
7. నీలం-తెలుపు ఎంపికలో పునఃసంయోజకాలు తెలుపు, పునఃసంయోజకం కానివి నీలం. β-గెలాక్టోసిడేజ్ అంతర్నివేశ నిష్క్రియత తెలుపు రంగును ఇస్తుంది.
8. pBR322 లో BamHI వద్ద క్లోనింగ్ చేస్తే tetR నిష్క్రియమవుతుంది, కాబట్టి పునఃసంయోజకాలు ఆంపిసిలిన్ నిరోధకత కలిగి, టెట్రాసైక్లిన్‌కు సున్నితంగా ఉంటాయి.
9. లైసోజైమ్ బ్యాక్టీరియాపై, సెల్యులేజ్ మొక్క కణాలపై, కైటినేజ్ శిలీంధ్రాలపై పనిచేస్తాయి. RNase RNA ను తొలగిస్తుంది, ప్రొటీయేజ్ ప్రొటీన్‌లను తొలగిస్తుంది.
10. Ti ప్లాస్మిడ్ మొక్కల కోసం (Agrobacterium tumefaciens); నిరాయుధ రెట్రోవైరస్‌లు జంతు కణాల కోసం. బయోలిస్టిక్స్ మొక్క కణాలకు; సూక్ష్మ ఇంజెక్షన్ జంతు కణాలకు ఉపయోగిస్తారు.

ఒక్క వాక్యంలో

1. EFB బయోటెక్నాలజీని ఉత్పత్తులు మరియు సేవల కోసం సహజ శాస్త్రం, జీవులు, కణాలు, వాటి భాగాలు మరియు అణు సమానాల సమన్వయంగా నిర్వచిస్తుంది.
2. రెండు ప్రధాన పద్ధతులు జన్యు ఇంజనీరింగ్ మరియు జీవ ప్రక్రియా ఇంజనీరింగ్.
3. కోహెన్ మరియు బోయర్ 1972 లో Salmonella typhimurium ప్లాస్మిడ్‌ను ఉపయోగించి మొదటి పునఃసంయోజక DNA ను తయారు చేశారు.
4. ప్రతికృతి మూలం (ori) ప్రతికృతిని ప్రారంభిస్తుంది మరియు ప్రతుల సంఖ్యను నియంత్రిస్తుంది.
5. Hind II వేరు చేసిన మొదటి నిరోధక ఎండోన్యూక్లియేజ్; అది ఒక నిర్దిష్ట ఆరు క్షారక జంటల క్రమాన్ని గుర్తిస్తుంది.
6. EcoRI GAATTC ను గుర్తించి, ప్రతి పోచపై G మరియు A మధ్య కత్తిరిస్తుంది.
7. అంటుకునే చివరలు పూరక చివరలతో జతకట్టే ఏక పోచ వేలాడే భాగాలు.
8. DNA లైగేజ్ కత్తిరించిన DNA ఖండాలను అతికిస్తుంది.
9. అగరోజ్ సముద్రపు నాచు నుండి తీస్తారు మరియు DNA జెల్ ఎలక్ట్రోఫోరెసిస్‌కు ఉపయోగిస్తారు.
10. pBR322 లో ori, ampR, tetR మరియు rop ఉన్నాయి.
11. తెలుపు కాలనీలలో పునఃసంయోజక ప్లాస్మిడ్‌లు ఉంటాయి; నీలం కాలనీలలో పునఃసంయోజకం కాని ప్లాస్మిడ్‌లు ఉంటాయి.
12. కాల్షియం క్లోరైడ్ చికిత్స తరువాత 42°C వద్ద ఉష్ణ ఘాతం బ్యాక్టీరియా DNA ను స్వీకరించేలా చేస్తుంది.
13. Taq పాలిమరేజ్ Thermus aquaticus నుండి వస్తుంది మరియు అధిక ఉష్ణోగ్రత వద్ద స్థిరంగా ఉంటుంది.
14. చల్లని ఇథనాల్ DNA ను సన్నని దారాల్లా అవక్షేపింపజేస్తుంది.
15. దిగువ ప్రాసెసింగ్ అంటే మార్కెట్‌లోకి విడుదల చేసే ముందు ఉత్పత్తిని వేరుచేసి శుద్ధి చేయడం.

సాధన ప్రశ్నలు

ఒకే నిరోధక ఎంజైమ్‌తో కత్తిరించిన రెండు DNA ఖండాలను అతికించడానికి ఏ ఎంజైమ్‌ను ఉపయోగిస్తారు?
1. ఎక్సోన్యూక్లియేజ్
2. లైసోజైమ్
3. DNA లైగేజ్
4. Taq పాలిమరేజ్
సమాధానం
C. DNA లైగేజ్
DNA లైగేజ్ అంటుకునే చివరలను అతికించి జోడింపును మూసివేస్తుంది.
Which enzyme is used to join two DNA fragments after they are cut with the same restriction enzyme?
1. Exonuclease
2. Lysozyme
3. DNA ligase
4. Taq polymerase
EcoRI యొక్క గుర్తింపు క్రమం
1. 5′-GAATTC-3′
2. 5′-GTTAAC-3′
3. 5′-GAGGTC-3′
4. 5′-GAATCC-3′
సమాధానం
A. 5′-GAATTC-3′
EcoRI పాలిండ్రోమ్ GAATTC ను గుర్తించి G మరియు A మధ్య కత్తిరిస్తుంది.
The recognition sequence of EcoRI is
1. 5′-GAATTC-3′
2. 5′-GTTAAC-3′
3. 5′-GAGGTC-3′
4. 5′-GAATCC-3′
PCR లో ఉపయోగించే Taq పాలిమరేజ్‌ను దీని నుండి పొందుతారు
1. Salmonella typhimurium
2. Agrobacterium tumefaciens
3. Escherichia coli
4. Thermus aquaticus
సమాధానం
D. Thermus aquaticus
Taq పాలిమరేజ్ ఉష్ణప్రియ బ్యాక్టీరియా Thermus aquaticus నుండి వస్తుంది మరియు అధిక ఉష్ణోగ్రత వద్ద క్రియాశీలంగా ఉంటుంది.
Taq polymerase used in PCR is obtained from
1. Salmonella typhimurium
2. Agrobacterium tumefaciens
3. Escherichia coli
4. Thermus aquaticus
మొక్క కణాల నుండి DNA ను వేరు చేయడానికి కణకవచాన్ని దీనితో విచ్ఛిన్నం చేస్తారు
1. ప్రొటీయేజ్
2. సెల్యులేజ్
3. కైటినేజ్
4. లైసోజైమ్
సమాధానం
B. సెల్యులేజ్
సెల్యులేజ్ మొక్క కణకవచాన్ని జీర్ణం చేస్తుంది. లైసోజైమ్ బ్యాక్టీరియాకు, కైటినేజ్ శిలీంధ్రాలకు ఉపయోగిస్తారు.
To isolate DNA from plant cells, the cell wall is broken down using
1. protease
2. cellulase
3. chitinase
4. lysozyme
DNA ఖండాల వేరుచేయడానికి ఉపయోగించే అగరోజ్
1. మొక్క వేళ్ల నుండి తీసిన పాలిసాకరైడ్
2. ఎథిడియం బ్రోమైడ్ నుండి తయారైన కృత్రిమ పాలిమర్
3. సముద్రపు నాచు నుండి తీసిన సహజ పాలిమర్
4. బ్యాక్టీరియా నుండి తీసిన ప్రొటీన్
సమాధానం
C. సముద్రపు నాచు నుండి తీసిన సహజ పాలిమర్
అగరోజ్ సముద్రపు నాచు నుండి లభించే సహజ పాలిమర్ మరియు జల్లెడలా పనిచేసే జెల్‌ను ఏర్పరుస్తుంది.
Agarose, used for the separation of DNA fragments, is
1. a polysaccharide extracted from plant roots
2. a synthetic polymer made from ethidium bromide
3. a natural polymer extracted from sea weeds
4. a protein extracted from bacteria
బయోలిస్టిక్ పద్ధతిలో కణాలపై అధిక వేగంతో ప్రయోగించే సూక్ష్మ కణాలు
1. RNA పూత పూసిన వెండి లేదా రాగి
2. లిపిడ్‌లు పూసిన ఇనుము లేదా జింక్
3. ప్రొటీన్ పూత పూసిన కాల్షియం
4. DNA పూత పూసిన బంగారం లేదా టంగ్‌స్టన్
సమాధానం
D. DNA పూత పూసిన బంగారం లేదా టంగ్‌స్టన్
జీన్ గన్ DNA పూత పూసిన బంగారం లేదా టంగ్‌స్టన్ కణాలను ప్రధానంగా మొక్క కణాల కోసం ఉపయోగిస్తుంది.
In the biolistic method, cells are bombarded with high-velocity micro-particles of
1. silver or copper coated with RNA
2. iron or zinc coated with lipids
3. calcium coated with protein
4. gold or tungsten coated with DNA
EcoRI పేరులో R అక్షరం సూచించేది
1. బ్యాక్టీరియా స్ట్రెయిన్ పేరు
2. బ్యాక్టీరియా జాతి
3. ఎంజైమ్ చేసే కత్తిరింపు రకం
4. ఎంజైమ్‌ను వేరు చేసిన క్రమం
సమాధానం
A. బ్యాక్టీరియా స్ట్రెయిన్ పేరు
R అనేది RY 13 స్ట్రెయిన్ నుండి వచ్చింది. రోమన్ సంఖ్య I వేరు చేసిన క్రమాన్ని చూపుతుంది.
In the name EcoRI, the letter R indicates
1. the name of the strain of the bacterium
2. the species of the bacterium
3. the type of cut made by the enzyme
4. the order of isolation of the enzyme
క్లోనింగ్ వాహకానికి అనుసంధానించిన DNA ప్రతుల సంఖ్యను నియంత్రించేది
1. క్లోనింగ్ స్థానం
2. ప్రతికృతి మూలం
3. గుర్తింపు క్రమం
4. ఎంపిక చేయగల మార్కర్
సమాధానం
B. ప్రతికృతి మూలం
ori ప్రతికృతిని ప్రారంభిస్తుంది మరియు ప్రతుల సంఖ్యను నియంత్రిస్తుంది.
The copy number of the DNA linked to a cloning vector is controlled by
1. the cloning site
2. the origin of replication
3. the recognition sequence
4. the selectable marker
క్లోనింగ్ వాహకంలో ఎంపిక చేయగల మార్కర్‌గా పనిచేసేది ఏది?
1. కనామైసిన్ నిరోధక జన్యువు
2. rop జన్యువు
3. ప్రతికృతి మూలం
4. EcoRI యొక్క ఒకే గుర్తింపు స్థానం
సమాధానం
A. కనామైసిన్ నిరోధక జన్యువు
కనామైసిన్, ఆంపిసిలిన్, టెట్రాసైక్లిన్ లేదా క్లోరాంఫెనికాల్ వంటి ఆంటీబయాటిక్ నిరోధక జన్యువులు ఎంపిక చేయగల మార్కర్‌లు.
Which of the following serves as a selectable marker in a cloning vector?
1. A gene for kanamycin resistance
2. The rop gene
3. The origin of replication
4. A single EcoRI recognition site
కాల్షియం క్లోరైడ్‌తో చికిత్స చేసి, పునఃసంయోజక DNA తో మంచు మీద ఉంచిన బ్యాక్టీరియా కణాలకు ఇచ్చే ఉష్ణ ఘాతం
1. సుమారు 94°C
2. సుమారు 72°C
3. సుమారు 42°C
4. సుమారు 4°C
సమాధానం
C. సుమారు 42°C
42°C వద్ద కొద్ది సమయం ఉష్ణ ఘాతం ఇస్తే సమర్థ కణాలు DNA ను స్వీకరిస్తాయి.
Bacterial cells treated with calcium chloride and recombinant DNA on ice are given a heat shock at
1. about 94°C
2. about 72°C
3. about 42°C
4. about 4°C
కణ లైసేట్ నుండి శుద్ధి చేసిన DNA ను సన్నని దారాల రూపంలో వేరు చేయడానికి కలిపేది
1. లైసోజైమ్
2. రైబోన్యూక్లియేజ్
3. ప్రొటీయేజ్
4. చల్లని ఇథనాల్
సమాధానం
D. చల్లని ఇథనాల్
చల్లని ఇథనాల్ DNA ను సన్నని దారాల్లా అవక్షేపింపజేస్తుంది.
Purified DNA is separated from a cell lysate as fine threads by adding
1. lysozyme
2. ribonuclease
3. protease
4. chilled ethanol
ఎక్సోన్యూక్లియేజ్ ఎండోన్యూక్లియేజ్ నుండి భిన్నమైనది ఎందుకంటే ఎక్సోన్యూక్లియేజ్
1. DNA ను పాలిండ్రోమిక్ క్రమాల వద్ద మాత్రమే కత్తిరిస్తుంది
2. రెండు DNA ఖండాలను అతికిస్తుంది
3. ప్రైమర్‌ల 3′ చివరకు న్యూక్లియోటైడ్‌లను చేరుస్తుంది
4. DNA చివరల నుండి న్యూక్లియోటైడ్‌లను తొలగిస్తుంది
సమాధానం
D. DNA చివరల నుండి న్యూక్లియోటైడ్‌లను తొలగిస్తుంది
ఎక్సోన్యూక్లియేజ్‌లు చివరల నుండి న్యూక్లియోటైడ్‌లను తొలగిస్తాయి, ఎండోన్యూక్లియేజ్‌లు DNA లోపల కత్తిరిస్తాయి.
An exonuclease differs from an endonuclease because an exonuclease
1. cuts DNA only at palindromic sequences
2. joins two DNA fragments
3. adds nucleotides to the 3′ end of primers
4. removes nucleotides from the ends of DNA
మొదటి పునఃసంయోజక DNA ను నిర్మించినవారు
1. వాట్సన్ మరియు క్రిక్
2. కోహెన్ మరియు బోయర్
3. హెర్షే మరియు చేజ్
4. మెసెల్సన్ మరియు స్టాల్
సమాధానం
B. కోహెన్ మరియు బోయర్
స్టాన్లీ కోహెన్ మరియు హెర్బర్ట్ బోయర్ 1972 లో Salmonella typhimurium ప్లాస్మిడ్‌ను ఉపయోగించి దీన్ని తయారు చేశారు.
The first recombinant DNA was constructed by
1. Watson and Crick
2. Cohen and Boyer
3. Hershey and Chase
4. Meselson and Stahl
స్పార్జ్డ్ కలియబెట్టే ట్యాంక్ బయోరియాక్టర్ సాధారణ కలియబెట్టే ట్యాంక్ బయోరియాక్టర్ నుండి భిన్నమైనది ఎందుకంటే అది
1. కలియబెట్టే పరికరం లేనిది
2. అనాక్సిక కల్చర్‌లను మాత్రమే ఉపయోగిస్తుంది
3. కల్చర్‌లోకి స్టెరైల్ గాలి బుడగలు పంపబడతాయి
4. జంతు కణాలకు మాత్రమే ఉపయోగిస్తారు
సమాధానం
C. కల్చర్‌లోకి స్టెరైల్ గాలి బుడగలు పంపబడతాయి
కలియబెట్టడంతో పాటు, మెరుగైన ఆక్సిజన్ బదిలీ కోసం స్పార్జింగ్ ద్వారా కల్చర్‌లోకి స్టెరైల్ గాలి బుడగలు పంపుతారు.
A sparged stirred-tank bioreactor differs from a simple stirred-tank bioreactor in that it
1. has no stirrer
2. uses only anaerobic cultures
3. has sterile air bubbled through the culture
4. is used only for animal cells
ఒక ద్విపోచ DNA అణువును PCR యొక్క 5 చక్రాల పాటు విస్తరింపజేస్తే, లక్ష్య DNA ప్రతుల సంఖ్య
1. 10
2. 32
3. 64
4. 16
సమాధానం
B. 32
ప్రతి చక్రం ప్రతులను రెట్టింపు చేస్తుంది, కాబట్టి 2⁵ = 32.
If one double-stranded DNA molecule is amplified for 5 cycles of PCR, the number of copies of the target obtained is
1. 10
2. 32
3. 64
4. 16
మొక్క కణాలలోకి జన్యువులను పంపడానికి అత్యంత సాధారణంగా ఉపయోగించే వాహకం
1. Agrobacterium tumefaciens యొక్క నిరాయుధం చేసిన Ti ప్లాస్మిడ్
2. నిరాయుధం చేసిన రెట్రోవైరస్
3. Escherichia coli యొక్క pBR322
4. ఒక బ్యాక్టీరియోఫాజ్
సమాధానం
A. Agrobacterium tumefaciens యొక్క నిరాయుధం చేసిన Ti ప్లాస్మిడ్
వ్యాధికారకం కాకుండా చేసిన Ti ప్లాస్మిడ్ మొక్క కణాలలోకి జన్యువులను పంపుతుంది. రెట్రోవైరస్‌లను జంతు కణాలకు ఉపయోగిస్తారు.
The vector most commonly used to deliver genes into plant cells is
1. the disarmed Ti plasmid of Agrobacterium tumefaciens
2. a disarmed retrovirus
3. pBR322 of Escherichia coli
4. a bacteriophage
ఈ క్రింది రెండు ప్రవచనాలను పరిశీలించండి: ప్రవచనం I: EcoRI ఒక ఎండోన్యూక్లియేజ్. ప్రవచనం II: ఎక్సోన్యూక్లియేజ్‌లు DNA లోపల నిర్దిష్ట స్థానాల వద్ద DNA ను కత్తిరిస్తాయి. సరైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
సమాధానం
C. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
ప్రవచనం I సరైనది. ఎక్సోన్యూక్లియేజ్‌లు చివరల నుండి న్యూక్లియోటైడ్‌లను తొలగిస్తాయి, కాబట్టి ప్రవచనం II సరికాదు.
Given below are two statements: Statement I: EcoRI is an endonuclease. Statement II: Exonucleases cut DNA at specific positions within the DNA. Choose the correct answer.
1. Both Statement I and Statement II are correct
2. Both Statement I and Statement II are incorrect
3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
4. Statement I is incorrect but Statement II is correct
ఈ క్రింది రెండు ప్రవచనాలను పరిశీలించండి: ప్రవచనం I: అగరోజ్ జెల్‌లో చిన్న DNA ఖండాలు ఎక్కువ దూరం కదులుతాయి. ప్రవచనం II: అగరోజ్ జెల్ జల్లెడలా పనిచేస్తుంది. సరైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
సమాధానం
A. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
రెండూ సరైనవి. జెల్ DNA ను పరిమాణం ఆధారంగా జల్లెడ పడుతుంది మరియు చిన్న ఖండాలు ఆనోడ్ వైపు ఎక్కువ దూరం కదులుతాయి.
Given below are two statements: Statement I: Smaller DNA fragments move farther in an agarose gel. Statement II: The agarose gel acts as a sieve. Choose the correct answer.
1. Both Statement I and Statement II are correct
2. Both Statement I and Statement II are incorrect
3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
4. Statement I is incorrect but Statement II is correct
ఈ క్రింది రెండు ప్రవచనాలను పరిశీలించండి: ప్రవచనం I: జీన్ గన్‌ను జంతు కణాలలోకి DNA ను ప్రవేశపెట్టడానికి మాత్రమే ఉపయోగిస్తారు. ప్రవచనం II: సూక్ష్మ ఇంజెక్షన్ DNA ను జంతు కణ కేంద్రకంలోకి నేరుగా ప్రవేశపెడుతుంది. సరైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
సమాధానం
D. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
జీన్ గన్‌ను ప్రధానంగా మొక్క కణాలకు ఉపయోగిస్తారు, కాబట్టి ప్రవచనం I సరికాదు. ప్రవచనం II సరైనది.
Given below are two statements: Statement I: The gene gun is used only for introducing DNA into animal cells. Statement II: Microinjection introduces DNA directly into the nucleus of an animal cell. Choose the correct answer.
1. Both Statement I and Statement II are correct
2. Both Statement I and Statement II are incorrect
3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
4. Statement I is incorrect but Statement II is correct
ఈ క్రింది రెండు ప్రవచనాలను పరిశీలించండి: ప్రవచనం I: శిలీంధ్రాల కణకవచాన్ని విచ్ఛిన్నం చేయడానికి లైసోజైమ్‌ను ఉపయోగిస్తారు. ప్రవచనం II: బ్యాక్టీరియా కణకవచాన్ని విచ్ఛిన్నం చేయడానికి కైటినేజ్‌ను ఉపయోగిస్తారు. సరైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
సమాధానం
B. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
లైసోజైమ్ బ్యాక్టీరియాపై, కైటినేజ్ శిలీంధ్రాలపై పనిచేస్తాయి, కాబట్టి రెండు ప్రవచనాలూ సరికావు.
Given below are two statements: Statement I: Lysozyme is used to break the cell wall of fungi. Statement II: Chitinase is used to break the cell wall of bacteria. Choose the correct answer.
1. Both Statement I and Statement II are correct
2. Both Statement I and Statement II are incorrect
3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
4. Statement I is incorrect but Statement II is correct
క్రింది ప్రవచనాలలో సరైనవి ఏవి? 1. Taq పాలిమరేజ్ డీనేచురేషన్‌కు ఉపయోగించే అధిక ఉష్ణోగ్రత వద్ద స్థిరంగా ఉంటుంది. 2. PCR లో ఉపయోగించే ప్రైమర్‌లు పొడవైన ద్విపోచ DNA అణువులు. 3. అనీలింగ్ దశలో ప్రైమర్‌లు మూసపై పూరక క్రమాలతో జతకడతాయి.
1. 1 మరియు 2 మాత్రమే
2. 1 మరియు 3 మాత్రమే
3. 2 మరియు 3 మాత్రమే
4. 1, 2 మరియు 3
సమాధానం
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
ప్రైమర్‌లు చిన్న ఏక పోచ ఆలిగోన్యూక్లియోటైడ్‌లు, కాబట్టి ప్రవచనం 2 తప్పు. ప్రవచనాలు 1 మరియు 3 సరైనవి.
Which of the following statements are correct? 1. Taq polymerase is stable at the high temperature used for denaturation. 2. Primers used in PCR are long double-stranded DNA molecules. 3. In the annealing step, primers pair with complementary sequences on the template.
1. 1 and 2 only
2. 1 and 3 only
3. 2 and 3 only
4. 1, 2 and 3
క్లోనింగ్ వాహకానికి అవసరమైన ముఖ్య లక్షణాలు ఏవి? 1. ప్రతికృతి మూలం 2. ఎంపిక చేయగల మార్కర్ 3. అనేక కత్తిరింపుల కోసం ఒకే నిరోధక ఎంజైమ్‌కు అనేక గుర్తింపు స్థానాలు
1. 2 మరియు 3 మాత్రమే
2. 1 మరియు 3 మాత్రమే
3. 1, 2 మరియు 3
4. 1 మరియు 2 మాత్రమే
సమాధానం
D. 1 మరియు 2 మాత్రమే
వాహకానికి ori మరియు ఎంపిక చేయగల మార్కర్ అవసరం. ఎంచుకున్న ఎంజైమ్‌కు ఒకే ఒక గుర్తింపు స్థానం ఉండాలి, కాబట్టి ప్రవచనం 3 తప్పు.
Which of the following are essential features of a cloning vector? 1. An origin of replication 2. A selectable marker 3. Several recognition sites for the same restriction enzyme to give many cuts
1. 2 and 3 only
2. 1 and 3 only
3. 1, 2 and 3
4. 1 and 2 only
ఈ క్రింది రెండు ప్రవచనాలను పరిశీలించండి: ప్రవచనం I: pBR322 లో tetR యొక్క BamHI స్థానం వద్ద పరాయి DNA ను చొప్పిస్తే టెట్రాసైక్లిన్ నిరోధక జన్యువు నిష్క్రియమవుతుంది. ప్రవచనం II: ఇలాంటి పునఃసంయోజక కణాలు ఆంపిసిలిన్ మీద పెరుగుతాయి కానీ టెట్రాసైక్లిన్ మీద పెరగలేవు. సరైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
సమాధానం
A. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
చొప్పించిన భాగం tetR ను విరగ్గొడుతుంది మరియు ampR చెక్కుచెదరకుండా ఉంటుంది, కాబట్టి రెండు ప్రవచనాలూ సరైనవి.
Given below are two statements: Statement I: Insertion of foreign DNA at the BamHI site of tetR in pBR322 inactivates the tetracycline resistance gene. Statement II: Such recombinant cells can grow on ampicillin but cannot grow on tetracycline. Choose the correct answer.
1. Both Statement I and Statement II are correct
2. Both Statement I and Statement II are incorrect
3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
4. Statement I is incorrect but Statement II is correct
ఈ క్రింది రెండు ప్రవచనాలను పరిశీలించండి: ప్రవచనం I: నీలం-తెలుపు ఎంపికలో తెలుపు కాలనీలలో పునఃసంయోజకం కాని ప్లాస్మిడ్‌లు ఉంటాయి. ప్రవచనం II: నీలం కాలనీలలో పునఃసంయోజక ప్లాస్మిడ్‌లు ఉంటాయి. సరైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
సమాధానం
B. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
చొప్పించడం వల్ల β-గెలాక్టోసిడేజ్ నిష్క్రియమవుతుంది, కాబట్టి పునఃసంయోజకాలు తెలుపు, పునఃసంయోజకం కానివి నీలం. రెండు ప్రవచనాలూ సరికావు.
Given below are two statements: Statement I: White colonies in blue-white selection contain non-recombinant plasmids. Statement II: Blue colonies contain recombinant plasmids. Choose the correct answer.
1. Both Statement I and Statement II are correct
2. Both Statement I and Statement II are incorrect
3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
4. Statement I is incorrect but Statement II is correct
ఈ క్రింది రెండు ప్రవచనాలను పరిశీలించండి: ప్రవచనం I: చల్లని ఇథనాల్ DNA ను సన్నని దారాల్లా అవక్షేపింపజేస్తుంది. ప్రవచనం II: కణ లైసేట్‌లోని ప్రొటీన్‌లను రైబోన్యూక్లియేజ్ తొలగిస్తుంది. సరైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
సమాధానం
C. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
ప్రొటీన్‌లను ప్రొటీయేజ్ తొలగిస్తుంది. రైబోన్యూక్లియేజ్ RNA ను తొలగిస్తుంది, కాబట్టి ప్రవచనం II సరికాదు.
Given below are two statements: Statement I: Chilled ethanol precipitates DNA as fine threads. Statement II: Proteins in the cell lysate are removed by ribonuclease. Choose the correct answer.
1. Both Statement I and Statement II are correct
2. Both Statement I and Statement II are incorrect
3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
4. Statement I is incorrect but Statement II is correct
ఈ క్రింది రెండు ప్రవచనాలను పరిశీలించండి: ప్రవచనం I: అంటుకునే చివరలు తమ పూరక కత్తిరించిన చివరలతో హైడ్రోజన్ బంధాలు ఏర్పరుస్తాయి. ప్రవచనం II: పాలిండ్రోమిక్ క్రమం రెండు పోచలను ఒకే 5′ → 3′ దిశలో చదివినప్పుడు ఒకేలా ఉంటుంది. సరైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
సమాధానం
A. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
రెండు ప్రవచనాలూ సరైనవి మరియు అంటుకునే చివరలను, పాలిండ్రోమ్‌లను వివరిస్తాయి.
Given below are two statements: Statement I: Sticky ends form hydrogen bonds with their complementary cut counterparts. Statement II: A palindromic sequence reads the same on the two strands when read in the same 5′ → 3′ direction. Choose the correct answer.
1. Both Statement I and Statement II are correct
2. Both Statement I and Statement II are incorrect
3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
4. Statement I is incorrect but Statement II is correct
నిశ్చితవాక్యం (A): పాలిమరేజ్ చైన్ రియాక్షన్‌లో Taq పాలిమరేజ్‌ను ఉపయోగిస్తారు. కారణం (R): డీనేచురేషన్ దశలోని అధిక ఉష్ణోగ్రత వద్ద Taq పాలిమరేజ్ డీనేచర్ కాదు.
1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
సమాధానం
A. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
Taq పాలిమరేజ్ ఉష్ణస్థిరమైనది, అందువల్లే పునరావృత చక్రాలలో దాన్ని ఉపయోగించగలం.
Assertion (A): Taq polymerase is used in the polymerase chain reaction. Reason (R): Taq polymerase is not denatured at the high temperature of the denaturation step.
1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
3. A is true but R is false
4. A is false but R is true
నిశ్చితవాక్యం (A): కాల్షియం క్లోరైడ్‌తో చికిత్స చేసి బ్యాక్టీరియా కణాలను సమర్థంగా తయారు చేయవచ్చు. కారణం (R): బ్యాక్టీరియా DNA ను స్వీకరించేలా చేయడానికి సుమారు 94°C వద్ద ఉష్ణ ఘాతం ఇస్తారు.
1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
సమాధానం
C. A సత్యం కానీ R అసత్యం
నిశ్చితవాక్యం సత్యం. ఉష్ణ ఘాతం సుమారు 42°C వద్ద ఇస్తారు, కాబట్టి కారణం అసత్యం.
Assertion (A): Bacterial cells can be made competent by treatment with calcium chloride. Reason (R): A heat shock at about 94°C is given to make bacteria take up DNA.
1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
3. A is true but R is false
4. A is false but R is true
నిశ్చితవాక్యం (A): ఎక్సోన్యూక్లియేజ్‌లు DNA లోపల నిర్దిష్ట గుర్తింపు క్రమాల వద్ద DNA ను కత్తిరిస్తాయి. కారణం (R): ఎండోన్యూక్లియేజ్‌లు అణువు లోపల DNA ను కత్తిరిస్తాయి.
1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
సమాధానం
D. A అసత్యం కానీ R సత్యం
ఎక్సోన్యూక్లియేజ్‌లు చివరల నుండి న్యూక్లియోటైడ్‌లను తొలగిస్తాయి, కాబట్టి నిశ్చితవాక్యం అసత్యం. కారణం సత్యం.
Assertion (A): Exonucleases cut DNA at specific recognition sequences inside the DNA. Reason (R): Endonucleases cut DNA within the molecule.
1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
3. A is true but R is false
4. A is false but R is true
నిశ్చితవాక్యం (A): యాంటీబయాటిక్‌లు మరియు టీకాల పెద్ద ఎత్తున ఉత్పత్తికి జీవ ప్రక్రియా ఇంజనీరింగ్ అవసరం. కారణం (R): కావలసిన కణాలు మాత్రమే పెద్ద పరిమాణంలో పెరిగేలా ఇది స్టెరైల్ వాతావరణాన్ని కాపాడుతుంది.
1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
సమాధానం
A. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
స్టెరైల్ స్థితి కాలుష్యాన్ని నివారిస్తుంది, ఇది జీవ ప్రక్రియా ఇంజనీరింగ్ అవసరాన్ని వివరిస్తుంది.
Assertion (A): Bioprocess engineering is needed for large-scale production of antibiotics and vaccines. Reason (R): It maintains a sterile environment so that only the desired cells grow in large quantity.
1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
3. A is true but R is false
4. A is false but R is true
నిశ్చితవాక్యం (A): Agrobacterium tumefaciens యొక్క Ti ప్లాస్మిడ్‌ను మార్పు చేసిన తరువాత మొక్కలకు వాహకంగా ఉపయోగిస్తారు. కారణం (R): మార్పు చేసిన Ti ప్లాస్మిడ్ ఇప్పటికీ మొక్క కణాలలో కంతులను కలిగిస్తుంది.
1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
సమాధానం
C. A సత్యం కానీ R అసత్యం
ప్లాస్మిడ్‌ను నిరాయుధం చేశారు, కాబట్టి అది ఇక వ్యాధికారకం కాదు. నిశ్చితవాక్యం సత్యం, కారణం అసత్యం.
Assertion (A): The Ti plasmid of Agrobacterium tumefaciens is used as a vector for plants after modification. Reason (R): The modified Ti plasmid still causes tumours in plant cells.
1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
3. A is true but R is false
4. A is false but R is true
జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. EcoRI b. Taq పాలిమరేజ్ c. లైసోజైమ్ d. DNA లైగేజ్ జాబితా II: i. Thermus aquaticus ii. బ్యాక్టీరియా కణకవచాన్ని విచ్ఛిన్నం చేస్తుంది iii. DNA ఖండాలను అతికిస్తుంది iv. Escherichia coli నుండి వచ్చిన నిరోధక ఎండోన్యూక్లియేజ్
1. a-i, b-iv, c-ii, d-iii
2. a-iv, b-i, c-ii, d-iii
3. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
4. a-iv, b-ii, c-i, d-iii
సమాధానం
B. a-iv, b-i, c-ii, d-iii
EcoRI Escherichia coli నుండి (iv); Taq పాలిమరేజ్ Thermus aquaticus నుండి (i); లైసోజైమ్ బ్యాక్టీరియా కణకవచాలను విచ్ఛిన్నం చేస్తుంది (ii); లైగేజ్ DNA ను అతికిస్తుంది (iii).
Match List I with List II. List I: a. EcoRI b. Taq polymerase c. Lysozyme d. DNA ligase List II: i. Thermus aquaticus ii. Breaks the bacterial cell wall iii. Joins DNA fragments iv. Restriction endonuclease from Escherichia coli
1. a-i, b-iv, c-ii, d-iii
2. a-iv, b-i, c-ii, d-iii
3. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
4. a-iv, b-ii, c-i, d-iii
జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. శిలీంధ్ర కణం b. మొక్క కణం c. బ్యాక్టీరియా కణం d. లైసేట్‌లోని RNA జాబితా II: i. సెల్యులేజ్ ii. కైటినేజ్ iii. లైసోజైమ్ iv. రైబోన్యూక్లియేజ్
1. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
2. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
3. a-iii, b-i, c-ii, d-iv
4. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
సమాధానం
D. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
శిలీంధ్ర కణకవచం - కైటినేజ్; మొక్క కణకవచం - సెల్యులేజ్; బ్యాక్టీరియా కణకవచం - లైసోజైమ్; RNA - రైబోన్యూక్లియేజ్.
Match List I with List II. List I: a. Fungal cell b. Plant cell c. Bacterial cell d. RNA in the lysate List II: i. Cellulase ii. Chitinase iii. Lysozyme iv. Ribonuclease
1. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
2. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
3. a-iii, b-i, c-ii, d-iv
4. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. జీన్ గన్ b. సూక్ష్మ ఇంజెక్షన్ c. ఉష్ణ ఘాతం d. నిరాయుధం చేసిన వ్యాధికారక వాహకం జాబితా II: i. జంతు కణ కేంద్రకంలోకి DNA ను ఇంజెక్ట్ చేయడం ii. 42°C వద్ద సమర్థ బ్యాక్టీరియా కణాలు iii. DNA పూత పూసిన బంగారం లేదా టంగ్‌స్టన్ కణాలు iv. Agrobacterium యొక్క Ti ప్లాస్మిడ్
1. a-iii, b-ii, c-i, d-iv
2. a-iii, b-i, c-iv, d-ii
3. a-i, b-iii, c-ii, d-iv
4. a-iii, b-i, c-ii, d-iv
సమాధానం
D. a-iii, b-i, c-ii, d-iv
జీన్ గన్ - పూత పూసిన కణాలు (iii); సూక్ష్మ ఇంజెక్షన్ - జంతు కణ కేంద్రకం (i); ఉష్ణ ఘాతం - సమర్థ బ్యాక్టీరియా (ii); నిరాయుధ వాహకం - Ti ప్లాస్మిడ్ (iv).
Match List I with List II. List I: a. Gene gun b. Microinjection c. Heat shock d. Disarmed pathogen vector List II: i. DNA injected into the nucleus of an animal cell ii. Competent bacterial cells at 42°C iii. Gold or tungsten particles coated with DNA iv. Ti plasmid of Agrobacterium
1. a-iii, b-ii, c-i, d-iv
2. a-iii, b-i, c-iv, d-ii
3. a-i, b-iii, c-ii, d-iv
4. a-iii, b-i, c-ii, d-iv
జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. ori b. ampR c. tetR d. rop జాబితా II: i. టెట్రాసైక్లిన్‌కు నిరోధకత ii. ప్లాస్మిడ్ ప్రతికృతికి ప్రొటీన్‌లను సంకేతిస్తుంది iii. ప్రతికృతి ప్రారంభం iv. ఆంపిసిలిన్‌కు నిరోధకత
1. a-iv, b-iii, c-i, d-ii
2. a-i, b-iv, c-iii, d-ii
3. a-iii, b-iv, c-i, d-ii
4. a-iii, b-i, c-iv, d-ii
సమాధానం
C. a-iii, b-iv, c-i, d-ii
ori - ప్రతికృతి ప్రారంభం (iii); ampR - ఆంపిసిలిన్ నిరోధకత (iv); tetR - టెట్రాసైక్లిన్ నిరోధకత (i); rop - ప్రతికృతి ప్రొటీన్‌లు (ii).
Match List I with List II. List I: a. ori b. ampR c. tetR d. rop List II: i. Resistance to tetracycline ii. Codes for proteins for replication of the plasmid iii. Start of replication iv. Resistance to ampicillin
1. a-iv, b-iii, c-i, d-ii
2. a-i, b-iv, c-iii, d-ii
3. a-iii, b-iv, c-i, d-ii
4. a-iii, b-i, c-iv, d-ii
జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. డీనేచురేషన్ b. అనీలింగ్ c. విస్తరణ d. సుమారు 30 చక్రాల ఫలితం జాబితా II: i. ప్రైమర్‌లు మూసతో జతకడతాయి ii. DNA యొక్క రెండు పోచలు వేరవుతాయి iii. Taq పాలిమరేజ్ ప్రైమర్‌లకు న్యూక్లియోటైడ్‌లను చేరుస్తుంది iv. లక్ష్యం యొక్క సుమారు ఒక బిలియన్ ప్రతులు
1. a-ii, b-iii, c-i, d-iv
2. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
3. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
4. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
సమాధానం
B. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
డీనేచురేషన్ పోచలను వేరు చేస్తుంది (ii); అనీలింగ్ ప్రైమర్‌లను జతచేస్తుంది (i); విస్తరణ Taq ద్వారా జరుగుతుంది (iii); సుమారు 30 చక్రాల తరువాత సుమారు ఒక బిలియన్ ప్రతులు (iv).
Match List I with List II. List I: a. Denaturation b. Annealing c. Extension d. Result of about 30 cycles List II: i. Primers pair with the template ii. The two strands of DNA separate iii. Taq polymerase adds nucleotides to primers iv. About a billion copies of the target
1. a-ii, b-iii, c-i, d-iv
2. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
3. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
4. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. అగరోజ్ b. ఎథిడియం బ్రోమైడ్ c. ఆనోడ్ d. ఎల్యూషన్ జాబితా II: i. UV కింద నారింజ బ్యాండ్‌లను ఇస్తుంది ii. సముద్రపు నాచు నుండి వచ్చిన పాలిమర్ iii. DNA కదిలే ఎలక్ట్రోడ్ iv. కత్తిరించిన జెల్ బ్యాండ్ నుండి DNA ను సేకరించడం
1. a-iii, b-i, c-ii, d-iv
2. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
3. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
4. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
సమాధానం
D. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
అగరోజ్ - సముద్రపు నాచు పాలిమర్ (ii); ఎథిడియం బ్రోమైడ్ - నారింజ బ్యాండ్‌లు (i); ఆనోడ్ - DNA దాని వైపు కదులుతుంది (iii); ఎల్యూషన్ - జెల్ నుండి సేకరణ (iv).
Match List I with List II. List I: a. Agarose b. Ethidium bromide c. Anode d. Elution List II: i. Gives orange bands under UV ii. Polymer from sea weeds iii. Electrode towards which DNA moves iv. Extraction of DNA from a cut gel band
1. a-iii, b-i, c-ii, d-iv
2. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
3. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
4. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
pBR322 లో tetR యొక్క BamHI స్థానం వద్ద ఒక జన్యువును అతికించారు. లైగేషన్ మిశ్రమంతో రూపాంతరం చెందిన E. coli కణాలు ఆంపిసిలిన్ మీద కాలనీలను ఏర్పరుస్తాయి కానీ టెట్రాసైక్లిన్ మీద పెరగవు. ఈ కాలనీలలో ఎక్కువగా ఉండేవి
1. tetR లో పరాయి జన్యువు చొప్పించబడిన ప్లాస్మిడ్‌లు
2. ampR ను కోల్పోయిన ప్లాస్మిడ్‌లు
3. అసలు ప్లాస్మిడ్ లేనివి
4. ఎలాంటి చొప్పించిన భాగం లేని ప్లాస్మిడ్‌లు
సమాధానం
A. tetR లో పరాయి జన్యువు చొప్పించబడిన ప్లాస్మిడ్‌లు
ఆంపిసిలిన్ నిరోధకత నిలిచి టెట్రాసైక్లిన్ నిరోధకత పోవడం, చొప్పించిన భాగం వల్ల tetR అంతర్నివేశ నిష్క్రియతకు గురైనట్లు చూపుతుంది.
A gene is ligated at the BamHI site of tetR in pBR322. E. coli cells transformed with the ligation mixture form colonies on ampicillin but fail to grow on tetracycline. These colonies most likely carry
1. plasmids with the foreign gene inserted in tetR
2. plasmids that have lost ampR
3. no plasmid at all
4. plasmids without any insert
2 kb, 5 kb మరియు 8 kb DNA ఖండాల మిశ్రమాన్ని అగరోజ్ జెల్‌పై ప్రవహింపజేశారు. ప్రయోగం తరువాత గుంటలకు అత్యంత దగ్గరగా ఉండే బ్యాండ్
1. మూడు పరిమాణాల ఖండాలు సమానంగా
2. 8 kb ఖండం
3. 5 kb ఖండం
4. 2 kb ఖండం
సమాధానం
B. 8 kb ఖండం
పెద్ద ఖండాలు జెల్ గుండా నెమ్మదిగా కదులుతాయి, కాబట్టి 8 kb ఖండం గుంటలకు దగ్గరగా ఉంటుంది.
A mixture of DNA fragments of 2 kb, 5 kb and 8 kb is run on an agarose gel. The band nearest the wells after the run is the
1. fragment of all three sizes equally
2. 8 kb fragment
3. 5 kb fragment
4. 2 kb fragment
ఒక విద్యార్థి ఈస్ట్ కణాల నుండి DNA ను వేరు చేసి, లైసేట్ నుండి RNA ను తొలగించాలనుకుంటున్నాడు. సరైన ఎంజైమ్ జత
1. లైసోజైమ్ మరియు ప్రొటీయేజ్
2. సెల్యులేజ్ మరియు రైబోన్యూక్లియేజ్
3. కైటినేజ్ మరియు రైబోన్యూక్లియేజ్
4. కైటినేజ్ మరియు ప్రొటీయేజ్
సమాధానం
C. కైటినేజ్ మరియు రైబోన్యూక్లియేజ్
ఈస్ట్ ఒక శిలీంధ్రం, కాబట్టి కణకవచాన్ని కైటినేజ్ విచ్ఛిన్నం చేస్తుంది. రైబోన్యూక్లియేజ్ RNA ను తొలగిస్తుంది.
A student wants to isolate DNA from yeast cells and remove the RNA from the lysate. The correct pair of enzymes is
1. lysozyme and protease
2. cellulase and ribonuclease
3. chitinase and ribonuclease
4. chitinase and protease
ఒక PCR లో ఎంజైమ్‌ను అధిక ఉష్ణోగ్రత వద్ద నశించే DNA పాలిమరేజ్‌తో మార్చారు. ఎక్కువగా జరిగే ఫలితం
1. విస్తరణ వేగవంతమవుతుంది
2. DNA డీనేచురేషన్ ఏ మాత్రం జరగదు
3. ప్రైమర్‌లు అసలు అనీల్ కావు
4. డీనేచురేషన్ సమయంలో ఎంజైమ్ నిష్క్రియమవడం వల్ల విస్తరణ విఫలమవుతుంది
సమాధానం
D. డీనేచురేషన్ సమయంలో ఎంజైమ్ నిష్క్రియమవడం వల్ల విస్తరణ విఫలమవుతుంది
Taq పాలిమరేజ్ వంటి ఉష్ణస్థిరమైన ఎంజైమ్ లేకపోతే, మొదటి డీనేచురేషన్ దశలోనే ఎంజైమ్ నశిస్తుంది.
In a PCR, the enzyme was replaced by a DNA polymerase that is destroyed at high temperature. The most likely result is that
1. amplification becomes faster
2. no denaturation of DNA can take place
3. primers fail to anneal at all
4. amplification fails because the enzyme is inactivated during denaturation
ఒక వృక్ష శాస్త్రవేత్త మొక్క కణాలలోకి ఒక జన్యువును ప్రవేశపెట్టాలనుకుంటున్నాడు కానీ Agrobacterium అందుబాటులో లేదు. తగిన పద్ధతి
1. కణాలను కాల్షియం క్లోరైడ్‌తో చికిత్స చేసి 42°C వద్ద ఉష్ణ ఘాతం ఇవ్వడం
2. DNA ను కణ కేంద్రకంలోకి ఇంజెక్ట్ చేయడం
3. కణాలపై DNA పూత పూసిన బంగారు కణాలను ప్రయోగించడం
4. నిరాయుధం చేసిన రెట్రోవైరస్‌ను ఉపయోగించడం
సమాధానం
C. కణాలపై DNA పూత పూసిన బంగారు కణాలను ప్రయోగించడం
బయోలిస్టిక్స్ (జీన్ గన్) మొక్క కణాలకు ఉపయోగిస్తారు. సూక్ష్మ ఇంజెక్షన్ మరియు రెట్రోవైరస్‌లు జంతు కణాలకు ఉపయోగిస్తారు.
A plant biologist wants to introduce a gene into plant cells but Agrobacterium is not available. The suitable method is
1. treating cells with calcium chloride and heat shock at 42°C
2. injecting DNA into the nucleus of the cell
3. bombarding the cells with DNA-coated gold particles
4. using a disarmed retrovirus
బ్యాక్టీరియా కణాలను పునఃసంయోజక DNA తో మంచు మీద ఉంచి, కొద్ది సేపు 42°C కు మార్చి, మళ్లీ మంచు మీద ఉంచుతారు. 42°C దశ ఉద్దేశం
1. పునఃసంయోజక DNA ను డీనేచర్ చేయడం
2. కణాలు పునఃసంయోజక DNA ను స్వీకరించడానికి సహాయపడటం
3. నిరోధక ఎంజైమ్‌ను క్రియాశీలం చేయడం
4. రూపాంతరం చెందని కణాలను చంపడం
సమాధానం
B. కణాలు పునఃసంయోజక DNA ను స్వీకరించడానికి సహాయపడటం
ఉష్ణ ఘాతం సమర్థ కణాలు రంధ్రాల ద్వారా DNA ను స్వీకరించడానికి సహాయపడుతుంది.
Bacterial cells are kept with recombinant DNA on ice, moved briefly to 42°C and returned to ice. The purpose of the 42°C step is to
1. denature the recombinant DNA
2. help the cells take up the recombinant DNA
3. activate the restriction enzyme
4. kill non-transformed cells
ఒక పెద్ద కల్చర్ పాత్రలో స్టెరైల్ గాలి సరఫరా అవుతున్నప్పటికీ అడుగున ఉన్న కణాలకు ఆక్సిజన్ అందడం లేదు. దీన్ని సరిచేసే లక్షణం
1. పదార్థాలను సమంగా కలిపే కలియబెట్టే పరికరం
2. నమూనా పోర్ట్
3. నురుగు నియంత్రణ వ్యవస్థ
4. pH నియంత్రణ వ్యవస్థ
సమాధానం
A. పదార్థాలను సమంగా కలిపే కలియబెట్టే పరికరం
కలియబెట్టడం కల్చర్‌ను కలిపి, పాత్ర అంతటా ఆక్సిజన్ లభ్యతను కల్పిస్తుంది.
In a large culture vessel, cells at the bottom are starved of oxygen even though sterile air is supplied. The feature that corrects this is
1. the stirrer that mixes the contents evenly
2. the sampling port
3. the foam control system
4. the pH control system

Page 1 of 1

Finished reading?

Test yourself in 10 minutes

A free 10-question mini-mock on your exam's real pattern, with negative marking and an instant score. अपनी तैयारी 10 मिनट में जाँचें।

Take a free mini-mock →Topic-wise practice