←
NEET జీవశాస్త్రం: కణం, జీవాణువులు మరియు కణ విభజన · Chapter 1

కణం: జీవ ప్రమాణం

గుర్తుంచుకోవాల్సినవి

  • కణం జీవానికి నిర్మాణాత్మక, క్రియాత్మక ప్రమాణం. అన్ని జీవులు కణాలతో నిర్మితమవుతాయి; ప్రతి కొత్త కణం ముందే ఉన్న కణం నుండి పుడుతుంది (omnis cellula e cellula, విర్కో).
  • ప్రొకార్యోటిక్ కణాలలో త్వచ-బంధిత కేంద్రకం, కణాంగాలు ఉండవు; వాటికి 70S రైబోజోములు ఉంటాయి. యూకార్యోటిక్ కణాలలో నిజ కేంద్రకం, త్వచ-బంధిత కణాంగాలు, 80S రైబోజోములు ఉంటాయి (మైటోకాండ్రియా, ప్లాస్టిడ్లలో 70S).
  • కణత్వచాన్ని ద్రవ మొజాయిక్ నమూనా (fluid mosaic model) (సింగర్, నికల్సన్, 1972) వివరిస్తుంది: అర్ధ-ద్రవ లిపిడ్ ద్విస్తరంలో ప్రొటీన్లు తేలియాడుతూ ఉంటాయి. అంతః త్వచ వ్యవస్థలో ER, గాల్జీ సంక్లిష్టం, లైసోజోములు, రిక్తికలు మాత్రమే ఉంటాయి.
  • మైటోకాండ్రియా ATP ని తయారుచేస్తాయి, ప్లాస్టిడ్లు కిరణజన్య సంయోగక్రియ లేదా నిల్వ చేస్తాయి, కేంద్రకం క్రోమోజోములను కలిగి ఉంటుంది, సూక్ష్మనాళికల 9+2 అమరిక కశాభాలు, పక్ష్మాల అక్షతంతువు (axoneme) ను ఏర్పరుస్తుంది.

కణం అంటే ఏమిటి: కణ సిద్ధాంతం, పరిమాణాలు, ఆకారాలు

ఆంటోనీ వాన్ ల్యూవెన్‌హాక్ మొదటిసారిగా సజీవ కణాన్ని చూసి వర్ణించాడు. రాబర్ట్ బ్రౌన్ తరువాత కేంద్రకాన్ని కనుగొన్నాడు. వృక్షశాస్త్రవేత్త అయిన మాథియాస్ ష్లైడన్ 1838లో అన్ని మొక్కలు కణాలతో నిర్మితమవుతాయని తెలిపాడు. జంతుశాస్త్రవేత్త అయిన థియోడర్ ష్వాన్ 1839లో జంతు కణాలకు కణత్వచం (plasma membrane) అనే పలుచని బాహ్య పొర ఉంటుందని, మొక్కల కణాలకు కణకవచం (cell wall) ఉంటుందని తెలిపాడు. వీరిద్దరూ కలిసి కణ సిద్ధాంతాన్ని ప్రతిపాదించారు: అన్ని జీవులు కణాలతో, కణాల ఉత్పన్నాలతో నిర్మితమవుతాయి. రుడాల్ఫ్ విర్కో 1855లో కొత్త కణాలు ముందే ఉన్న కణాల నుండి పుడతాయని వివరించాడు (omnis cellula e cellula). ఇది అసలు పరికల్పనను సవరించింది.

కణ సిద్ధాంతం సంక్షిప్తంగా:

  • 1. అన్ని జీవులు కణాలతో, కణాల ఉత్పన్నాలతో నిర్మితమవుతాయి.
  • 2. అన్ని కణాలు ముందే ఉన్న కణాల నుండి పుడతాయి.

కణాల పరిమాణం, ఆకారం చాలా భిన్నంగా ఉంటాయి.

కణంపరిమాణం లేదా లక్షణం
మైకోప్లాస్మా (PPLO)అతి చిన్న కణం, సుమారు 0.3 µm
బ్యాక్టీరియాసుమారు 3 నుండి 5 µm
మానవ ఎర్ర రక్త కణంవ్యాసం సుమారు 7 µm
ఉష్ట్రపక్షి గుడ్డుఅతి పెద్ద విడి ఏకకణం
నాడీ కణంఅతి పొడవైన కణాలలో ఒకటి, పొడవు ఒక మీటరుకు పైగా

ఆకారాలు కూడా భిన్నంగా ఉంటాయి. ఎర్ర రక్త కణాలు బిళ్ల ఆకారంలో, తెల్ల రక్త కణాలు అమీబా ఆకారంలో, దారు కణాలు (tracheid) పొడవుగా, నాడీ కణాలు పొడవుగా శాఖలతో, స్తంభాకార కణాలు పొడవుగా సన్నగా ఉంటాయి. కణాలు గుండ్రంగా, అండాకారంగా, గోళాకారంగా లేదా చదునుగా ఉండవచ్చు.

ప్రొకార్యోటిక్ కణాలు

ప్రొకార్యోట్లలో బ్యాక్టీరియా, నీలి-ఆకుపచ్చ శైవలాలు (సయనోబ్యాక్టీరియా), మైకోప్లాస్మా, PPLO ఉంటాయి. ఇవి సాధారణంగా యూకార్యోట్ల కంటే చిన్నవి, వేగంగా గుణించబడతాయి. ఇవి బాసిల్లస్ (కడ్డీ), కొకస్ (గోళాకార), విబ్రియో (కామా ఆకార) లేదా స్పిరిల్లం (సర్పిలాకార) ఆకారంలో ఉండవచ్చు.

మైకోప్లాస్మా మినహా అన్ని ప్రొకార్యోటిక్ కణాలకు కణత్వచం చుట్టూ కణకవచం ఉంటుంది; మైకోప్లాస్మాకు కణకవచం ఉండదు. కణద్రవ్యంలో త్వచ-బంధిత కణాంగాలు ఉండవు. జన్యు పదార్థం, ఒకే వలయాకార DNA, కేంద్రకాభం (nucleoid) అనే ప్రాంతంలో ఉంటుంది; దానికి కేంద్రక త్వచం ఉండదు.

కణ ఆవరణం (cell envelope). ఇది దృఢంగా బంధించబడిన మూడు పొరల నిర్మాణం: అన్నిటికంటే బయట గ్లైకోకాలిక్స్, తరువాత కణకవచం, తరువాత కణత్వచం. ప్రతి పొరకు తనదైన విధి ఉంటుంది, కానీ అవన్నీ కలిసి ఒకే రక్షణ ప్రమాణంగా పనిచేస్తాయి.

  • గ్లైకోకాలిక్స్ శ్లేష్మ పొర (slime layer) అనే వదులు తొడుగుగా లేదా క్యాప్సూల్ (capsule) అనే మందపాటి, గట్టి పొరగా ఉండవచ్చు.
  • కణకవచం ఆకారాన్ని, బలమైన నిర్మాణ ఆధారాన్ని ఇస్తుంది, కణం పగిలిపోకుండా లేదా కుంచించుకుపోకుండా కాపాడుతుంది.
  • గ్రామ్ రంజకాన్ని గ్రహించి ఊదా రంగులో కనిపించే బ్యాక్టీరియాను గ్రామ్ పాజిటివ్ అంటారు. రంజకాన్ని నిలుపుకోనివాటిని గ్రామ్ నెగటివ్ అంటారు. ఈ తేడా కణ ఆవరణ స్వభావంలో ఉంటుంది.
  • కణత్వచం అర్ధ-పారగమ్యంగా ఉంటుంది, దాని ప్రాథమిక నిర్మాణం యూకార్యోటిక్ త్వచంలాగే ఉంటుంది.

మెసోజోమ్ (mesosome). ఇది కణత్వచం వెసికిల్స్, నాళికలు లేదా పటలాల రూపంలో లోపలికి ముడుచుకోవడం. మెసోజోములు కణకవచ నిర్మాణంలో, DNA ప్రతికృతిలో, కూతురు కణాలకు దాని పంపిణీలో సహాయపడతాయి. ఇవి శ్వాసక్రియ, స్రావంలో కూడా సహాయపడతాయి; త్వచ ఉపరితల వైశాల్యాన్ని, ఎంజైమ్ పరిమాణాన్ని పెంచుతాయి.

క్రోమాటోఫోర్లు (chromatophores). సయనోబ్యాక్టీరియాలో, ఊదా, ఆకుపచ్చ బ్యాక్టీరియాలో కణద్రవ్యపు త్వచ విస్తరణలు వర్ణకాలను కలిగి ఉంటాయి; వీటిని క్రోమాటోఫోర్లు అంటారు.

రైబోజోములు (ribosomes). ఇవి 70S, 50S, 30S అనే ఉపప్రమాణాలతో నిర్మితమవుతాయి. ఇవి ప్రొటీన్ సంశ్లేషణ జరిగే స్థలం. అనేక రైబోజోములు ఒకే mRNA కి అంటుకొని పాలిసోమ్ (polysome) ను ఏర్పరుస్తాయి.

అంతర్వస్తు కణికలు (inclusion bodies). నిల్వ పదార్థం కణద్రవ్యంలో అంతర్వస్తు కణికలుగా నిల్వ ఉంటుంది; వీటికి ఏ త్వచమూ ఉండదు. ఉదాహరణలు: ఫాస్ఫేట్ కణికలు, సయనోఫైసియన్ కణికలు, గ్లైకోజన్ కణికలు. కొన్ని నీలి-ఆకుపచ్చ, ఊదా, ఆకుపచ్చ కిరణజన్య సంయోగ బ్యాక్టీరియాలో వాయు రిక్తికలు ఉంటాయి.

ప్లాస్మిడ్లు (plasmids). చాలా బ్యాక్టీరియాలో జీనోమిక్ DNA కి బయట చిన్న వలయాకార DNA ఉంటుంది; దీన్ని ప్లాస్మిడ్ అంటారు. ఇవి యాంటీబయాటిక్ నిరోధకత వంటి ప్రత్యేక లక్షణాలను ఇస్తాయి. ప్లాస్మిడ్ DNA ను జన్యు ఇంజనీరింగ్‌లో ఉపయోగిస్తారు.

ఉపరితల నిర్మాణాలు. బ్యాక్టీరియా కశాభానికి (flagellum) మూడు భాగాలు ఉంటాయి: తంతువు, కొక్కెం, ఆధార దేహం. ఇది చలనానికి సహాయపడుతుంది. పిలై (pili) ప్రత్యేక ప్రొటీన్‌తో తయారైన పొడవైన నాళాకార నిర్మాణాలు. ఫింబ్రియే (fimbriae) చిన్న ముళ్ల వంటి తంతువులు; ఇవి బ్యాక్టీరియా ప్రవాహాలలోని రాళ్లకు, ఆతిథేయి కణజాలాలకు అంటుకోవడానికి సహాయపడతాయి. పిలై, ఫింబ్రియే చలనం కోసం కావు.

యూకార్యోటిక్ కణాలు: కణత్వచం, కణకవచం

యూకార్యోటిక్ కణాలకు త్వచ-బంధిత కేంద్రకం, త్వచ-బంధిత కణాంగాలు ఉంటాయి. మొక్క, జంతు కణాలు అనేక విధాలుగా భిన్నంగా ఉంటాయి; అవి ఈ నోట్స్ చివరి పట్టికలో ఇవ్వబడ్డాయి.

కణత్వచం. మానవ ఎర్ర రక్త కణ త్వచంపై రసాయన అధ్యయనాలు సుమారు 52 శాతం ప్రొటీన్, సుమారు 40 శాతం లిపిడ్ ఉన్నాయని చూపుతాయి. లిపిడ్లు ద్విస్తరంగా అమరి ఉంటాయి; ధ్రువ జలాకర్షక శీర్షాలు బయటివైపు, అధ్రువ జలవిరోధక తోకలు లోపలివైపు ఉంటాయి. కొలెస్టరాల్ కూడా ఉంటుంది. కార్బోహైడ్రేట్లు గ్లైకోప్రొటీన్లుగా, గ్లైకోలిపిడ్లుగా స్వల్ప మొత్తాలలో ఉంటాయి.

సింగర్, నికల్సన్ 1972లో ద్రవ మొజాయిక్ నమూనాను ప్రతిపాదించారు. లిపిడ్ ద్విస్తరం అర్ధ-ద్రవంగా ఉంటుంది, కాబట్టి ప్రొటీన్లు దానిలో పక్కకు కదలగలవు. ఈ ద్రవత్వం కణ పెరుగుదలలో, అంతర కణ సంధుల ఏర్పాటులో, స్రావంలో, అంతఃకణ భక్షణలో (endocytosis), కణ విభజనలో సహాయపడుతుంది. ప్రొటీన్లు రెండు రకాలు: పరిధీయ ప్రొటీన్లు (peripheral proteins) ఉపరితలంపై ఉంటాయి, సమాకలిత ప్రొటీన్లు (integral proteins) ద్విస్తరంలో పాక్షికంగా లేదా పూర్తిగా కూరుకుపోయి ఉంటాయి.

రవాణాశక్తిదిశ
సాధారణ విసరణఅవసరం లేదుగాఢత ప్రవణత దిశలో
సులభతర విసరణ (వాహక ప్రొటీన్లు)అవసరం లేదుగాఢత ప్రవణత దిశలో
చురుకైన రవాణా (ఉదాహరణకు Na⁺/K⁺ పంపు)ATP వినియోగంగాఢత ప్రవణతకు వ్యతిరేక దిశలో

నీరు ద్రవాభిసరణ ద్వారా కదులుతుంది. అధ్రువ అణువులు ద్విస్తరాన్ని సులభంగా దాటుతాయి, కానీ ధ్రువ అణువులకు వాహక ప్రొటీన్లు అవసరం.

కణకవచం. కణకవచం మొక్కల కణాలలో కణత్వచం బయట ఉండే నిర్జీవ, దృఢ నిర్మాణం. ఇది ఆకారాన్ని ఇస్తుంది, యాంత్రిక నష్టం నుండి, ఇన్ఫెక్షన్ నుండి రక్షిస్తుంది, కణం-కణం పరస్పర చర్యకు సహాయపడుతుంది, అవాంఛిత స్థూలాణువులకు అడ్డంకిగా పనిచేస్తుంది. శైవలాలలో ఇది సెల్యులోజ్, గాలాక్టాన్లు, మాన్నాన్లు, కాల్షియం కార్బోనేట్ వంటి ఖనిజాలతో తయారవుతుంది. మొక్కలలో ఇది సెల్యులోజ్, హెమిసెల్యులోజ్, పెక్టిన్లు, ప్రొటీన్లతో తయారవుతుంది. యువ మొక్క కణానికి పెరగగలిగే ప్రాథమిక కవచం ఉంటుంది. కణం పరిపక్వమైనప్పుడు లోపలివైపు ద్వితీయ కవచం ఏర్పడుతుంది. మధ్య పటలం (middle lamella) కాల్షియం పెక్టేట్‌తో తయారై పక్క కణాలను కలిపి ఉంచుతుంది. ప్లాస్మోడెస్మాటా కవచం గుండా పక్క కణాలను కలిపే కణద్రవ్య వంతెనలు.

అంతః త్వచ వ్యవస్థ

అంతః త్వచ వ్యవస్థలో అంతఃప్రద్రవ్య జాలిక (endoplasmic reticulum), గాల్జీ సంక్లిష్టం (Golgi complex), లైసోజోములు, రిక్తికలు (vacuoles) ఉంటాయి. వాటి విధులు సమన్వయంతో ఉంటాయి. మైటోకాండ్రియా, హరిత రేణువులు, పెరాక్సిసోములు దీనిలో భాగం కావు.

నిర్మాణంముఖ్య లక్షణాలువిధి
కరకుదనపు ER (RER)బయటి ఉపరితలంపై రైబోజోములు; నాళికలు, సిస్టర్నేల జాలంప్రొటీన్ సంశ్లేషణ, స్రావం
నునుపు ER (SER)రైబోజోములు ఉండవులిపిడ్ సంశ్లేషణ; జంతు కణాలలో స్టెరాయిడ్ హార్మోన్లు
గాల్జీ ఉపకరణంసమాంతరంగా పేర్చబడిన చదునైన బిళ్ల ఆకార సిస్టర్నేలు; సిస్ (ఏర్పడే) ముఖం, ట్రాన్స్ (పరిపక్వమయ్యే) ముఖంపదార్థాల ప్యాకింగ్, పంపిణీ; గ్లైకోప్రొటీన్లు, గ్లైకోలిపిడ్లను తయారుచేస్తుంది
లైసోజోములుత్వచ-బంధిత వెసికిల్స్, గాల్జీలో ప్యాకింగ్ ద్వారా ఏర్పడతాయిజలవిశ్లేషణ ఎంజైములు (లైపేజ్‌లు, ప్రోటీయేజ్‌లు, కార్బోహైడ్రేజ్‌లు), ఆమ్ల pH లో చురుకుగా ఉంటాయి
రిక్తికలుమొక్కలలో టోనోప్లాస్ట్ (tonoplast) అనే ఒకే త్వచంతో బంధించబడి ఉంటాయినిల్వ; మొక్క కణ పరిమాణంలో 90 శాతం వరకు ఉండవచ్చు

ER లో తయారైన పదార్థాలు గాల్జీ సిస్ ముఖానికి కదిలి, ట్రాన్స్ ముఖం నుండి బయటకు వెళ్తాయి. అమీబాలో సంకోచ రిక్తిక అదనపు నీటిని తొలగిస్తుంది, ఆహారాన్ని చుట్టుముట్టడం ద్వారా ఆహార రిక్తికలు ఏర్పడతాయి. మొక్క రిక్తికలు అయాన్లను, అమైనో ఆమ్లాలను గాఢపరుస్తాయి.

మైటోకాండ్రియా, ప్లాస్టిడ్లు, రైబోజోములు

మైటోకాండ్రియా (mitochondria). ఇవి సాసేజ్ ఆకారంలో లేదా స్థూపాకారంలో ఉంటాయి. సాధారణ వ్యాసం సుమారు 0.2 నుండి 1.0 µm, సగటు సుమారు 0.5 µm. ప్రతిదీ రెండు త్వచాలతో బంధించబడి ఉంటుంది. బాహ్య త్వచం నునుపుగా ఉంటుంది. అంతర త్వచం క్రిస్టేలుగా (cristae) ముడుచుకొని ఉపరితల వైశాల్యాన్ని పెంచుతుంది. లోపలి ఖాళీ మాత్రిక (matrix). మైటోకాండ్రియా ఆక్సిజన్ శ్వాసక్రియ జరిగే స్థలం, ATP ని తయారుచేస్తాయి, కాబట్టి వీటిని కణ శక్తి కేంద్రాలు అంటారు. వీటికి ఒకే వలయాకార DNA, కొన్ని RNA అణువులు, 70S రైబోజోములు, సొంత ప్రొటీన్ సంశ్లేషణకు కావలసిన భాగాలు ఉంటాయి. ఇవి విచ్ఛిత్తి ద్వారా విభజన చెందుతాయి.

ప్లాస్టిడ్లు (plastids). ఇవి మొక్క కణాలలో, యూగ్లీనాయిడ్లలో ఉంటాయి. వీటిని వర్ణకాల ఆధారంగా వర్గీకరిస్తారు.

ప్లాస్టిడ్వర్ణకం లేదా పదార్థంవిధి
హరితరేణువు (chloroplast)పత్రహరితం, కెరోటినాయిడ్లుకిరణజన్య సంయోగక్రియ
వర్ణరేణువు (chromoplast)కెరోటినాయిడ్లు; పసుపు, నారింజ లేదా ఎరుపుపూలు, పండ్ల రంగు
శ్వేతరేణువు (leucoplast)వర్ణకం ఉండదు; రంగులేనిదినిల్వ

శ్వేతరేణువులు మూడు రకాలు: అమైలోప్లాస్ట్‌లు (amyloplasts) పిండిపదార్థాన్ని, ఎలయోప్లాస్ట్‌లు (elaioplasts) నూనెలను, కొవ్వులను, ఆల్యూరోప్లాస్ట్‌లు (aleuroplasts) ప్రొటీన్లను నిల్వ చేస్తాయి.

హరితరేణువుకు రెండు త్వచాలు ఉంటాయి. లోపలి ఖాళీ స్ట్రోమా (stroma). ఇందులో థైలకాయిడ్లు (thylakoids) అనే చదునైన త్వచ సంచులు ఉంటాయి; అవి గ్రానాలుగా (grana) పేర్చబడి, స్ట్రోమా పటలాల ద్వారా అనుసంధానించబడతాయి. పత్రహరితం థైలకాయిడ్లలో ఉంటుంది. స్ట్రోమాలో కార్బోహైడ్రేట్, ప్రొటీన్ సంశ్లేషణకు ఎంజైములు, చిన్న వలయాకార DNA, 70S రైబోజోములు ఉంటాయి.

రైబోజోములు. ఇవి RNA, ప్రొటీన్‌తో తయారవుతాయి, త్వచ-బంధితం కావు. యూకార్యోటిక్ రైబోజోములు 80S, 60S, 40S ఉపప్రమాణాలతో ఉంటాయి. ప్రొకార్యోటిక్ రైబోజోములు 70S, 50S, 30S ఉపప్రమాణాలతో ఉంటాయి. S అంటే స్వెడ్‌బెర్గ్ ప్రమాణం; ఇది అవక్షేపణ గుణకాన్ని, అంటే సెంట్రిఫ్యూజ్‌లో అవక్షేపణ వేగాన్ని కొలుస్తుంది. S విలువలు పరిమాణం, ఆకారంపై ఆధారపడతాయి, కాబట్టి అవి ఖచ్చితంగా కూడవు (60S + 40S = 80S).

కణ అస్థిపంజరం, పక్ష్మాలు, కశాభాలు, కేంద్రక దేహం

కణ అస్థిపంజరం (cytoskeleton) కణద్రవ్యంలోని తంతు రూప ప్రొటీన్ నిర్మాణాల జాలం. ఇది యాంత్రిక ఆధారానికి, చలనానికి, కణ ఆకార నిర్వహణకు సహాయపడుతుంది.

పక్ష్మాలు, కశాభాలు. ఇవి కణత్వచం నుండి వెంట్రుకల వంటి పెరుగుదలలు. పక్ష్మాలు (cilia) చిన్నవి, తెడ్ల వలె పనిచేసి కణాన్ని లేదా చుట్టూ ఉన్న ద్రవాన్ని కదిలిస్తాయి. కశాభాలు (flagella) పొడవైనవి, కణ చలనాన్ని కలిగిస్తాయి. రెండూ కణత్వచంతో కప్పబడి ఉంటాయి. అక్షతంతువు (axoneme) అనే కేంద్ర భాగంలో తొమ్మిది జతల పరిధీయ ద్వితంతు సూక్ష్మనాళికలు, రెండు కేంద్ర సూక్ష్మనాళికలు ఉంటాయి; దీన్ని 9+2 అమరిక అంటారు. కేంద్ర జత వంతెనలతో అనుసంధానించబడి, కేంద్ర తొడుగుతో చుట్టబడి ఉంటుంది. ప్రతి పరిధీయ ద్వితంతువు అర వ్యాసార్ధ కడ్డీ (radial spoke) ద్వారా తొడుగుతో కలుపబడుతుంది. పక్ష్మాలు, కశాభాలు ఆధార దేహం (basal body) నుండి పుడతాయి; దీని నిర్మాణం కేంద్రకాభ దేహం (centriole) తో సమానం (తొమ్మిది త్రితంతువులు, కేంద్ర నాళిక ఉండదు).

కేంద్రక దేహం (centrosome), సెంట్రియోల్స్. సెంట్రోసోమ్‌లో రెండు స్థూపాకార సెంట్రియోల్స్ ఉంటాయి; వాటి చుట్టూ నిరాకార పెరిసెంట్రియోలార్ పదార్థం ఉంటుంది. రెండు సెంట్రియోల్స్ ఒకదానికొకటి లంబకోణంలో ఉంటాయి. ప్రతి సెంట్రియోల్‌లో తొమ్మిది సమాన దూరంలోని పరిధీయ తంతువులు ఉంటాయి; ప్రతిదీ సూక్ష్మనాళికల త్రితంతువు. మధ్యభాగం ప్రొటీన్‌మయం, దాన్ని హబ్ అంటారు; ప్రతి త్రితంతువు అర వ్యాసార్ధ కడ్డీ ద్వారా హబ్‌కు కలుపబడుతుంది. ఇది బండి చక్రం వంటి అమరికను (9+0) ఇస్తుంది. జంతు కణ విభజనలో సెంట్రోసోమ్ కుటిల ఉపకరణాన్ని (spindle apparatus) ఏర్పరుస్తుంది.

కేంద్రకం, క్రోమోజోములు

రాబర్ట్ బ్రౌన్ కేంద్రకాన్ని కనుగొన్నాడు. ఫ్లెమింగ్ కేంద్రకంలోని రంజనం పట్టే పదార్థానికి క్రొమాటిన్ (chromatin) అని పేరు పెట్టాడు. విరామ దశ కేంద్రకంలో కేంద్రక ఆవరణం, కేంద్రక ద్రవ్యం (nucleoplasm), కేంద్రకాంశం (nucleolus), క్రొమాటిన్ ఉంటాయి.

  • కేంద్రక ఆవరణం: సుమారు 10 నుండి 50 nm ఉన్న పరికేంద్రక ఖాళీ (perinuclear space) తో వేరు చేయబడిన రెండు సమాంతర త్వచాలు. బాహ్య త్వచం ER తో అనుసంధానమై ఉంటుంది, తరచుగా రైబోజోములు ఉంటాయి. ఆవరణంలో కేంద్రక రంధ్రాలు ఉంటాయి; వాటి గుండా RNA, ప్రొటీన్ లోపలికి, బయటకు కదులుతాయి.
  • కేంద్రకాంశం: కేంద్రక ద్రవ్యంలో గోళాకార నిర్మాణం, దీనికి త్వచం ఉండదు. ఇది rRNA సంశ్లేషణ జరిగే స్థలం. అనేక ప్రొటీన్లను తయారుచేసే కణాలలో కేంద్రకాంశాలు పెద్దవిగా, ఎక్కువ సంఖ్యలో ఉంటాయి.
  • క్రొమాటిన్: DNA, హిస్టోన్లు (క్షారయుత ప్రొటీన్లు), హిస్టోన్-యేతర ప్రొటీన్లు, RNA తో తయారైన న్యూక్లియోప్రొటీన్ తంతువుల జాలం. యూక్రొమాటిన్ వదులుగా అమరి, తేలికగా రంజనం పట్టి, ట్రాన్స్క్రిప్షన్‌కు చురుకుగా ఉంటుంది. హెటిరోక్రొమాటిన్ దట్టంగా అమరి, గాఢంగా రంజనం పట్టి, నిష్క్రియంగా ఉంటుంది.

ప్రతి క్రోమోజోముకు ఒక సెంట్రోమియర్ (centromere) ఉంటుంది. దానికి ఇరువైపులా బిళ్ల ఆకార కైనెటోకోర్ (kinetochore) ఉంటుంది; దానికి కుటిల తంతువులు అంటుకుంటాయి. సెంట్రోమియర్ స్థానం క్రోమోజోము ఆకారాన్ని నిర్ణయిస్తుంది.

రకంసెంట్రోమియర్ స్థానంఅనాఫేజ్‌లో ఆకారం
మెటాసెంట్రిక్మధ్యలో; రెండు సమాన భుజాలుV ఆకారం
సబ్-మెటాసెంట్రిక్మధ్య నుండి కొంచెం దూరంగా; ఒక భుజం కొంచెం చిన్నదిL ఆకారం
అక్రోసెంట్రిక్ఒక చివరకు దగ్గరగా; ఒక భుజం చాలా చిన్నదిJ ఆకారం
టీలోసెంట్రిక్అంతిమ చివరలోకడ్డీ వంటిది (I ఆకారం)

కొన్ని క్రోమోజోములకు స్థిరమైన ప్రదేశంలో ద్వితీయ సంకోచనం ఉంటుంది. దానికి అవతల ఉండే చిన్న భాగాన్ని ఉపగ్రహం (satellite) అంటారు; అలాంటి క్రోమోజోములను ఉపగ్రహ క్రోమోజోములు అంటారు.

సూక్ష్మదేహాలు (microbodies). వివిధ ఎంజైములను కలిగిన అనేక సూక్ష్మ త్వచ-బంధిత వెసికిల్స్ మొక్క, జంతు కణాలు రెండింటిలో ఉంటాయి. వాటిని సూక్ష్మదేహాలు అంటారు.

మొక్క కణం, జంతు కణం పోలిక

లక్షణంమొక్క కణంజంతు కణం
కణకవచంఉంటుంది (సెల్యులోజ్)ఉండదు
ప్లాస్టిడ్లుఉంటాయిఉండవు
రిక్తికపెద్ద కేంద్ర రిక్తికచిన్నది లేదా ఉండదు
సెంట్రియోల్స్ఉన్నత మొక్కలలో ఉండవుఉంటాయి
సైటోకైనెసిస్కణ ఫలకంగాడి
నిల్వపిండిపదార్థంగ్లైకోజన్

NEET ఉచ్చులు

  • 1. ష్లైడన్ మొక్కలను, ష్వాన్ జంతువులను అధ్యయనం చేశారు. కణాలు ముందే ఉన్న కణాల నుండి పుడతాయని విర్కో చెప్పాడు.
  • 2. 70S రైబోజోములు (50S + 30S) ప్రొకార్యోటిక్. 80S రైబోజోములు (60S + 40S) యూకార్యోటిక్. మైటోకాండ్రియా, హరితరేణువులకు 70S రైబోజోములు ఉంటాయి.
  • 3. మైకోప్లాస్మాకు కణకవచం ఉండదు. ఇది అతి చిన్న కణం, కాబట్టి దీన్ని వైరస్‌తో కలపకండి.
  • 4. పిలై ప్రత్యేక ప్రొటీన్‌తో తయారైన నాళాకార నిర్మాణాలు, ఫింబ్రియే ముళ్ల వంటి తంతువులు. ఏదీ చలనం కోసం కాదు. కశాభాలు చలనం కోసం.
  • 5. మెసోజోములు కణత్వచం లోపలికి ముడుచుకోవడం. క్రోమాటోఫోర్లు కిరణజన్య సంయోగ బ్యాక్టీరియాలో వర్ణకాలు ఉన్న త్వచాలు.
  • 6. పరిధీయ ప్రొటీన్లు ఉపరితలంపై ఉంటాయి. సమాకలిత ప్రొటీన్లు ద్విస్తరంలో పొదిగి ఉంటాయి.
  • 7. మైటోకాండ్రియా, హరితరేణువులు అంతః త్వచ వ్యవస్థలో భాగం కావు, ఎందుకంటే వాటి విధులు దానితో సమన్వయం కావు.
  • 8. కరకుదనపు ER ప్రొటీన్లను తయారుచేస్తుంది. నునుపు ER లిపిడ్లను, స్టెరాయిడ్లను తయారుచేస్తుంది.
  • 9. సెంట్రియోల్, ఆధార దేహానికి 9+0 త్రితంతువులు ఉంటాయి. పక్ష్మ అక్షతంతువుకు 9+2 ద్వితంతువులు ఉంటాయి.
  • 10. మెటాసెంట్రిక్ అంటే మధ్య. టీలోసెంట్రిక్ అంటే అంతిమ చివర. అక్రోసెంట్రిక్ అంటే చివరకు దగ్గర.

ఒక్క వాక్య సారాంశాలు

  • 1. ల్యూవెన్‌హాక్ మొదటిసారిగా సజీవ కణాన్ని చూశాడు.
  • 2. రాబర్ట్ బ్రౌన్ కేంద్రకాన్ని కనుగొన్నాడు.
  • 3. ద్రవ మొజాయిక్ నమూనా 1972లో ప్రతిపాదించబడింది.
  • 4. బ్యాక్టీరియా కణ ఆవరణానికి మూడు పొరలు ఉంటాయి: గ్లైకోకాలిక్స్, కణకవచం, కణత్వచం.
  • 5. ప్లాస్మిడ్లు బ్యాక్టీరియాలో క్రోమోజోమ్ వెలుపలి వలయాకార DNA.
  • 6. ప్రొకార్యోటిక్ రైబోజోములు 70S.
  • 7. కేంద్రకాంశం rRNA సంశ్లేషణ జరిగే స్థలం.
  • 8. క్రిస్టేలు అంతర మైటోకాండ్రియా త్వచపు మడతలు.
  • 9. గ్రానాలు థైలకాయిడ్ల దొంతరలు.
  • 10. అమైలోప్లాస్ట్‌లు పిండిపదార్థాన్ని నిల్వ చేస్తాయి.
  • 11. లైసోజోములలో జలవిశ్లేషణ ఎంజైములు ఉంటాయి.
  • 12. గాల్జీ సంక్లిష్టానికి సిస్ ముఖం, ట్రాన్స్ ముఖం ఉంటాయి.
  • 13. మొక్క కణాల రిక్తిక త్వచం టోనోప్లాస్ట్.
  • 14. మధ్య పటలం కాల్షియం పెక్టేట్‌తో తయారవుతుంది.
  • 15. కైనెటోకోర్ క్రోమోజోముపై కుటిల తంతువులు అంటుకునే స్థలం.

సాధన ప్రశ్నలు

  1. కణత్వచం ద్రవ మొజాయిక్ నమూనాను ప్రతిపాదించినవారు ఎవరు?

    1. సింగర్, నికల్సన్
    2. రాబర్ట్ బ్రౌన్, విర్కో
    3. ష్లైడన్, ష్వాన్
    4. ల్యూవెన్‌హాక్, ఫ్లెమింగ్
    సమాధానం

    A. సింగర్, నికల్సన్

    ద్రవ మొజాయిక్ నమూనాను సింగర్, నికల్సన్ 1972లో ప్రతిపాదించారు.

    Who proposed the fluid mosaic model of the plasma membrane?

    1. Singer and Nicolson
    2. Robert Brown and Virchow
    3. Schleiden and Schwann
    4. Leeuwenhoek and Flemming

  2. క్రింది వాటిలో తెలిసిన అతి చిన్న కణం ఏది?

    1. సయనోబ్యాక్టీరియం
    2. మైకోప్లాస్మా
    3. మానవ ఎర్ర రక్త కణం
    4. బాసిల్లస్
    సమాధానం

    B. మైకోప్లాస్మా

    మైకోప్లాస్మా (PPLO) అతి చిన్న కణం, సుమారు 0.3 µm.

    Which of the following is the smallest known cell?

    1. Cyanobacterium
    2. Mycoplasma
    3. Human red blood cell
    4. Bacillus

  3. ప్రొకార్యోటిక్ కణాల రైబోజోముల అవక్షేపణ గుణకం

    1. 80S
    2. 60S
    3. 70S
    4. 40S
    సమాధానం

    C. 70S

    ప్రొకార్యోటిక్ రైబోజోములు 70S, ఇవి 50S, 30S ఉపప్రమాణాలతో తయారవుతాయి.

    Ribosomes of prokaryotic cells have a sedimentation coefficient of

    1. 80S
    2. 60S
    3. 70S
    4. 40S

  4. క్రింది వాటిలో అంతః త్వచ వ్యవస్థలో భాగం కానిది ఏది?

    1. గాల్జీ సంక్లిష్టం
    2. అంతఃప్రద్రవ్య జాలిక
    3. లైసోజోములు
    4. మైటోకాండ్రియా
    సమాధానం

    D. మైటోకాండ్రియా

    మైటోకాండ్రియా, హరితరేణువులు, పెరాక్సిసోములు అంతః త్వచ వ్యవస్థతో సమన్వయం కావు.

    Which of the following is NOT a part of the endomembrane system?

    1. Golgi complex
    2. Endoplasmic reticulum
    3. Lysosomes
    4. Mitochondria

  5. కేంద్రకంలో రైబోసోమల్ RNA సంశ్లేషణ జరిగే స్థలం

    1. కేంద్రక రంధ్రం
    2. హెటిరోక్రొమాటిన్
    3. కేంద్రకాంశం
    4. పరికేంద్రక ఖాళీ
    సమాధానం

    C. కేంద్రకాంశం

    కేంద్రకాంశం rRNA చురుకైన సంశ్లేషణ జరిగే స్థలం.

    The site of ribosomal RNA synthesis in the nucleus is the

    1. nuclear pore
    2. heterochromatin
    3. nucleolus
    4. perinuclear space

  6. సెంట్రియోల్‌లో సూక్ష్మనాళికల అమరిక

    1. రెండు కేంద్ర నాళికలతో తొమ్మిది పరిధీయ ద్వితంతువులు
    2. రెండు కేంద్ర నాళికలతో తొమ్మిది పరిధీయ ఏకతంతువులు
    3. కేంద్ర నాళిక లేకుండా తొమ్మిది పరిధీయ ద్వితంతువులు
    4. కేంద్ర నాళిక లేకుండా తొమ్మిది పరిధీయ త్రితంతువులు
    సమాధానం

    D. కేంద్ర నాళిక లేకుండా తొమ్మిది పరిధీయ త్రితంతువులు

    సెంట్రియోల్‌లో తొమ్మిది త్రితంతువులు అర వ్యాసార్ధ కడ్డీల ద్వారా కేంద్ర హబ్‌కు కలుపబడి ఉంటాయి (బండి చక్ర అమరిక, 9+0).

    The arrangement of microtubules in a centriole is

    1. nine peripheral doublets with two central tubules
    2. nine peripheral singlets with two central tubules
    3. nine peripheral doublets with no central tubule
    4. nine peripheral triplets with no central tubule

  7. సెంట్రోమియర్ ఒక చివరకు దగ్గరగా ఉండి, ఒక భుజం చాలా చిన్నదిగా, ఒక భుజం చాలా పొడవుగా ఉండే క్రోమోజోము

    1. అక్రోసెంట్రిక్
    2. మెటాసెంట్రిక్
    3. టీలోసెంట్రిక్
    4. సబ్-మెటాసెంట్రిక్
    సమాధానం

    A. అక్రోసెంట్రిక్

    అక్రోసెంట్రిక్ క్రోమోజోములలో సెంట్రోమియర్ ఒక చివరకు దగ్గరగా ఉంటుంది. టీలోసెంట్రిక్‌లలో అది అంతిమ చివరలో ఉంటుంది.

    A chromosome whose centromere is close to one end, giving one very short and one very long arm, is

    1. acrocentric
    2. metacentric
    3. telocentric
    4. sub-metacentric

  8. బ్యాక్టీరియా ప్రవాహాలలోని రాళ్లకు, ఆతిథేయి కణజాలాలకు అంటుకోవడానికి సహాయపడే చిన్న ముళ్ల వంటి తంతువులు

    1. వాయు రిక్తికలు
    2. ఫింబ్రియే
    3. ప్లాస్మిడ్లు
    4. మెసోజోములు
    సమాధానం

    B. ఫింబ్రియే

    ఫింబ్రియే అంటుకోవడానికి సహాయపడే ముళ్ల వంటి తంతువులు.

    Small bristle-like fibres that help bacteria attach to rocks in streams and to host tissues are

    1. gas vacuoles
    2. fimbriae
    3. plasmids
    4. mesosomes

  9. మొక్క కణ రిక్తికను చుట్టి ఉండే త్వచాన్ని ఏమంటారు?

    1. క్రిస్టేలు
    2. మధ్య పటలం
    3. ప్లాస్మాలెమ్మా
    4. టోనోప్లాస్ట్
    సమాధానం

    D. టోనోప్లాస్ట్

    రిక్తిక త్వచం టోనోప్లాస్ట్.

    The membrane that surrounds the vacuole of a plant cell is called the

    1. cristae
    2. middle lamella
    3. plasmalemma
    4. tonoplast

  10. రెండు మొక్క కణాల మధ్య ఉండే మధ్య పటలం ప్రధానంగా దేనితో తయారవుతుంది?

    1. హెమిసెల్యులోజ్
    2. కాల్షియం పెక్టేట్
    3. సెల్యులోజ్
    4. కైటిన్
    సమాధానం

    B. కాల్షియం పెక్టేట్

    మధ్య పటలం పక్క కణాలను కలిపి ఉంచే కాల్షియం పెక్టేట్ పొర.

    The middle lamella between two plant cells is mainly made of

    1. hemicellulose
    2. calcium pectate
    3. cellulose
    4. chitin

  11. నూనెలను, కొవ్వులను నిల్వ చేసే శ్వేతరేణువులను ఏమంటారు?

    1. ఎలయోప్లాస్ట్‌లు
    2. అమైలోప్లాస్ట్‌లు
    3. ఆల్యూరోప్లాస్ట్‌లు
    4. వర్ణరేణువులు
    సమాధానం

    A. ఎలయోప్లాస్ట్‌లు

    ఎలయోప్లాస్ట్‌లు నూనెలను, కొవ్వులను నిల్వ చేస్తాయి. అమైలోప్లాస్ట్‌లు పిండిపదార్థాన్ని, ఆల్యూరోప్లాస్ట్‌లు ప్రొటీన్లను నిల్వ చేస్తాయి.

    Leucoplasts that store oils and fats are called

    1. elaioplasts
    2. amyloplasts
    3. aleuroplasts
    4. chromoplasts

  12. యూకార్యోటిక్ కణంలోని ఏ కణాంగంలో ఒకే వలయాకార DNA, 70S రైబోజోములు ఉంటాయి?

    1. లైసోజోము
    2. గాల్జీ ఉపకరణం
    3. మైటోకాండ్రియం
    4. కరకుదనపు అంతఃప్రద్రవ్య జాలిక
    సమాధానం

    C. మైటోకాండ్రియం

    మైటోకాండ్రియాలో వలయాకార DNA, కొన్ని RNA అణువులు, 70S రైబోజోములు ఉంటాయి.

    Which organelle of a eukaryotic cell contains a single circular DNA and 70S ribosomes?

    1. Lysosome
    2. Golgi apparatus
    3. Mitochondrion
    4. Rough endoplasmic reticulum

  13. లిపిడ్ ద్విస్తరంలో పాక్షికంగా లేదా పూర్తిగా కూరుకుపోయిన ప్రొటీన్లను ఏమంటారు?

    1. హిస్టోన్ ప్రొటీన్లు
    2. గ్లైకోలిపిడ్లు
    3. సమాకలిత ప్రొటీన్లు
    4. పరిధీయ ప్రొటీన్లు
    సమాధానం

    C. సమాకలిత ప్రొటీన్లు

    సమాకలిత ప్రొటీన్లు ద్విస్తరంలో పొదిగి ఉంటాయి. పరిధీయ ప్రొటీన్లు ఉపరితలంపై ఉంటాయి.

    Proteins that are partially or totally buried in the lipid bilayer are called

    1. histone proteins
    2. glycolipids
    3. integral proteins
    4. peripheral proteins

  14. క్రింది ప్రొకార్యోట్లలో కణకవచం లేనిది ఏది?

    1. మైకోప్లాస్మా
    2. విబ్రియో
    3. బాసిల్లస్
    4. సయనోబ్యాక్టీరియా
    సమాధానం

    A. మైకోప్లాస్మా

    మైకోప్లాస్మా మినహా అన్ని ప్రొకార్యోట్లకు కణకవచం ఉంటుంది.

    Which of the following prokaryotes has no cell wall?

    1. Mycoplasma
    2. Vibrio
    3. Bacillus
    4. Cyanobacteria

  15. పక్ష్మ అక్షతంతువులో ఎన్ని సూక్ష్మనాళికలు ఉంటాయి?

    1. 27
    2. 20
    3. 11
    4. 29
    సమాధానం

    B. 20

    తొమ్మిది ద్వితంతువులు (18) మరియు రెండు కేంద్ర ఏకతంతువులు కలిపి 20. ఇరవై ఏడు అంటే సెంట్రియోల్‌లో వలె తొమ్మిది త్రితంతువులు.

    How many microtubules are present in the axoneme of a cilium?

    1. 27
    2. 20
    3. 11
    4. 29

  16. ఆమ్ల pH లో చురుకుగా ఉండే జలవిశ్లేషణ ఎంజైములను కలిగిన కణాంగం

    1. మైటోకాండ్రియం
    2. రైబోజోము
    3. కేంద్రకాంశం
    4. లైసోజోము
    సమాధానం

    D. లైసోజోము

    లైసోజోములలో ఆమ్ల pH లో ఉత్తమంగా పనిచేసే లైపేజ్‌లు, ప్రోటీయేజ్‌లు, కార్బోహైడ్రేజ్‌లు ఉంటాయి.

    The cell organelle that holds hydrolytic enzymes active at acidic pH is the

    1. mitochondrion
    2. ribosome
    3. nucleolus
    4. lysosome

  17. క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: ష్లైడన్ జంతు కణాలను అధ్యయనం చేసిన జంతుశాస్త్రవేత్త. ప్రవచనం II: కొత్త కణాలు ముందే ఉన్న కణాల నుండి పుడతాయని విర్కో వివరించాడు. పై ప్రవచనాల ఆధారంగా, క్రింద ఇచ్చిన ఎంపికల నుండి సరైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    D. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది

    ష్లైడన్ మొక్కలను అధ్యయనం చేసిన వృక్షశాస్త్రవేత్త. విర్కో omnis cellula e cellula అని చెప్పాడు.

    Given below are two statements: Statement I: Schleiden was a zoologist who studied animal cells. Statement II: Virchow explained that new cells arise from pre-existing cells. In the light of the above statements, choose the correct answer from the options given below.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

  18. క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: మెసోజోములు ప్రొకార్యోట్లలో కణత్వచం లోపలికి ముడుచుకోవడం. ప్రవచనం II: మెసోజోములు DNA ప్రతికృతిలో, కూతురు కణాలకు దాని పంపిణీలో సహాయపడతాయి. పై ప్రవచనాల ఆధారంగా, క్రింద ఇచ్చిన ఎంపికల నుండి సరైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    A. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి

    రెండూ సరైనవి. మెసోజోములు కణకవచ నిర్మాణంలో, శ్వాసక్రియలో కూడా సహాయపడతాయి.

    Given below are two statements: Statement I: Mesosomes are infoldings of the plasma membrane in prokaryotes. Statement II: Mesosomes help in DNA replication and in its distribution to daughter cells. In the light of the above statements, choose the correct answer from the options given below.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

  19. క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: ప్లాస్మిడ్లు కొన్ని బ్యాక్టీరియాల జీనోమిక్ DNA కి బయట ఉండే చిన్న వలయాకార DNA అణువులు. ప్రవచనం II: ప్లాస్మిడ్లు బ్యాక్టీరియా కణపు ప్రధాన జన్యు పదార్థం, అవి కేంద్రక త్వచం లోపల ఉంటాయి. పై ప్రవచనాల ఆధారంగా, క్రింద ఇచ్చిన ఎంపికల నుండి సరైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    C. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు

    ప్లాస్మిడ్లు క్రోమోజోమ్ వెలుపలివి. ప్రధాన DNA కేంద్రకాభంలో ఉంటుంది, దానికి త్వచం ఉండదు.

    Given below are two statements: Statement I: Plasmids are small circular DNA molecules present outside the genomic DNA of some bacteria. Statement II: Plasmids are the main genetic material of a bacterial cell and lie inside a nuclear membrane. In the light of the above statements, choose the correct answer from the options given below.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

  20. క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: కరకుదనపు ER ఉపరితలంపై రైబోజోములు అంటుకొని ఉండవు. ప్రవచనం II: నునుపు ER లిపిడ్ సంశ్లేషణ జరిగే స్థలం. పై ప్రవచనాల ఆధారంగా, క్రింద ఇచ్చిన ఎంపికల నుండి సరైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    D. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది

    కరకుదనపు ER బయటి ఉపరితలంపై రైబోజోములు ఉంటాయి. SER లిపిడ్లను సంశ్లేషిస్తుంది.

    Given below are two statements: Statement I: The surface of rough ER has no ribosomes attached to it. Statement II: Smooth ER is the site of lipid synthesis. In the light of the above statements, choose the correct answer from the options given below.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

  21. క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: ప్రొకార్యోటిక్ రైబోజోములు 80S. ప్రవచనం II: యూకార్యోటిక్ రైబోజోములు 50S, 30S ఉపప్రమాణాలతో తయారవుతాయి. పై ప్రవచనాల ఆధారంగా, క్రింద ఇచ్చిన ఎంపికల నుండి సరైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    B. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు

    ప్రొకార్యోటిక్ రైబోజోములు 70S. యూకార్యోటిక్ రైబోజోములు 80S, ఇవి 60S, 40S ఉపప్రమాణాలతో తయారవుతాయి.

    Given below are two statements: Statement I: Prokaryotic ribosomes are 80S. Statement II: Eukaryotic ribosomes are made of 50S and 30S subunits. In the light of the above statements, choose the correct answer from the options given below.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

  22. క్రింది వాటిలో ఏ ప్రవచనాలు సరైనవి? 1. కేంద్రకాంశం త్వచంతో బంధించబడి ఉంటుంది. 2. కేంద్రకాంశం rRNA సంశ్లేషణ జరిగే స్థలం. 3. పెద్ద మొత్తంలో ప్రొటీన్‌ను తయారుచేసే కణాలలో కేంద్రకాంశాలు పెద్దవిగా, ఎక్కువ సంఖ్యలో ఉంటాయి.

    1. 2 మరియు 3 మాత్రమే
    2. 1 మరియు 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 3 మాత్రమే
    4. 1, 2 మరియు 3
    సమాధానం

    A. 2 మరియు 3 మాత్రమే

    కేంద్రకాంశానికి త్వచం ఉండదు. 2, 3 ప్రవచనాలు సరైనవి.

    Which of the following statements are correct? 1. The nucleolus is bound by a membrane. 2. The nucleolus is the site of rRNA synthesis. 3. Cells making large amounts of protein have larger and more numerous nucleoli.

    1. 2 and 3 only
    2. 1 and 2 only
    3. 1 and 3 only
    4. 1, 2 and 3

  23. క్రింది వాటిలో ఏ ప్రవచనాలు సరైనవి? 1. ఆల్యూరోప్లాస్ట్‌లు ప్రొటీన్లను నిల్వ చేస్తాయి. 2. ఎలయోప్లాస్ట్‌లు పిండిపదార్థాన్ని నిల్వ చేస్తాయి. 3. అమైలోప్లాస్ట్‌లు పిండిపదార్థాన్ని నిల్వ చేస్తాయి.

    1. 2 మాత్రమే
    2. 1 మరియు 3 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 మాత్రమే
    4. 2 మరియు 3 మాత్రమే
    సమాధానం

    B. 1 మరియు 3 మాత్రమే

    ఎలయోప్లాస్ట్‌లు పిండిపదార్థాన్ని కాదు, నూనెలను, కొవ్వులను నిల్వ చేస్తాయి.

    Which of the following statements are correct? 1. Aleuroplasts store proteins. 2. Elaioplasts store starch. 3. Amyloplasts store starch.

    1. 2 only
    2. 1 and 3 only
    3. 1 and 2 only
    4. 2 and 3 only

  24. క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: సెంట్రియోల్స్‌కు తొమ్మిది పరిధీయ త్రితంతువుల బండి చక్ర అమరిక ఉంటుంది. ప్రవచనం II: సెంట్రియోల్స్ పక్ష్మాలు, కశాభాల ఆధార దేహాలను ఏర్పరుస్తాయి. పై ప్రవచనాల ఆధారంగా, క్రింద ఇచ్చిన ఎంపికల నుండి సరైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    A. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి

    రెండూ సరైనవి. ఆధార దేహం నిర్మాణం సెంట్రియోల్‌తో సమానం.

    Given below are two statements: Statement I: Centrioles have a cartwheel arrangement of nine peripheral triplets. Statement II: Centrioles form the basal bodies of cilia and flagella. In the light of the above statements, choose the correct answer from the options given below.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

  25. క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: కేంద్రక ఆవరణపు బాహ్య త్వచంపై రైబోజోములు ఉండవు. ప్రవచనం II: రెండు కేంద్రక త్వచాల మధ్య ఉన్న పరికేంద్రక ఖాళీ సుమారు 10 నుండి 50 nm వెడల్పు ఉంటుంది. పై ప్రవచనాల ఆధారంగా, క్రింద ఇచ్చిన ఎంపికల నుండి సరైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    D. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది

    బాహ్య కేంద్రక త్వచం తరచుగా రైబోజోములను కలిగి ఉండి ER తో అనుసంధానమై ఉంటుంది.

    Given below are two statements: Statement I: The outer membrane of the nuclear envelope has no ribosomes on it. Statement II: The perinuclear space between the two nuclear membranes is about 10 to 50 nm wide. In the light of the above statements, choose the correct answer from the options given below.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

  26. క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: సెల్యులోజ్ మొక్క కణకవచంలో ప్రధాన భాగం. ప్రవచనం II: మధ్య పటలం ప్రధానంగా సెల్యులోజ్‌తో తయారవుతుంది. పై ప్రవచనాల ఆధారంగా, క్రింద ఇచ్చిన ఎంపికల నుండి సరైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    C. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు

    మధ్య పటలం కాల్షియం పెక్టేట్‌తో తయారవుతుంది.

    Given below are two statements: Statement I: Cellulose is a major component of the plant cell wall. Statement II: The middle lamella is made mainly of cellulose. In the light of the above statements, choose the correct answer from the options given below.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

  27. నిశ్చితవాక్యం (A): మైటోకాండ్రియాను కణ శక్తి కేంద్రాలు అంటారు. కారణం (R): మైటోకాండ్రియా ఆక్సిజన్ శ్వాసక్రియలో ATP ని తయారుచేస్తాయి. క్రింద ఇచ్చిన ఎంపికల నుండి సరైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    A. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ

    ATP ఉత్పత్తే ఈ పేరుకు కారణం.

    Assertion (A): Mitochondria are called the powerhouses of the cell. Reason (R): Mitochondria make ATP during aerobic respiration. Choose the correct answer from the options given below.

    1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    3. A is true but R is false
    4. A is false but R is true

  28. నిశ్చితవాక్యం (A): ప్రొటీన్లు కణత్వచంలో పక్కకు కదలగలవు. కారణం (R): త్వచపు లిపిడ్ ద్విస్తరం అర్ధ-ద్రవం. క్రింద ఇచ్చిన ఎంపికల నుండి సరైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    A. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ

    ద్విస్తరపు ద్రవ స్వభావం పార్శ్వ చలనాన్ని అనుమతిస్తుంది.

    Assertion (A): Proteins can move sideways within the plasma membrane. Reason (R): The lipid bilayer of the membrane is quasi-fluid. Choose the correct answer from the options given below.

    1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    3. A is true but R is false
    4. A is false but R is true

  29. నిశ్చితవాక్యం (A): ప్రొకార్యోటిక్ కణాలకు త్వచ-బంధిత కేంద్రకం ఉండదు. కారణం (R): వాటి DNA సరళరేఖాకారంగా, హిస్టోన్లతో కేంద్రక ఆవరణం లోపల ఉంటుంది. క్రింద ఇచ్చిన ఎంపికల నుండి సరైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    C. A సత్యం కానీ R అసత్యం

    ప్రొకార్యోటిక్ DNA వలయాకారంగా ఉండి, ఆవరణం లేకుండా కేంద్రకాభంలో ఉంటుంది.

    Assertion (A): Prokaryotic cells lack a membrane-bound nucleus. Reason (R): Their DNA is linear and held within a nuclear envelope with histones. Choose the correct answer from the options given below.

    1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    3. A is true but R is false
    4. A is false but R is true

  30. నిశ్చితవాక్యం (A): నునుపు ER జంతు కణాలలో స్టెరాయిడ్ హార్మోన్లను సంశ్లేషిస్తుంది. కారణం (R): నునుపు ER ఉపరితలంపై రైబోజోములు ఉండవు. క్రింద ఇచ్చిన ఎంపికల నుండి సరైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    B. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు

    SER లిపిడ్లను, స్టెరాయిడ్లను తయారుచేస్తుంది, కానీ రైబోజోములు లేకపోవడం దీనిని వివరించదు.

    Assertion (A): Smooth ER synthesises steroid hormones in animal cells. Reason (R): Smooth ER has no ribosomes on its surface. Choose the correct answer from the options given below.

    1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    3. A is true but R is false
    4. A is false but R is true

  31. నిశ్చితవాక్యం (A): వర్ణరేణువులు కిరణజన్య సంయోగక్రియను నిర్వహిస్తాయి. కారణం (R): వర్ణరేణువులలో కెరోటినాయిడ్ వర్ణకాలు ఉంటాయి. క్రింద ఇచ్చిన ఎంపికల నుండి సరైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    D. A అసత్యం కానీ R సత్యం

    వర్ణరేణువులు పూలకు, పండ్లకు రంగునిస్తాయి. హరితరేణువులు కిరణజన్య సంయోగక్రియను నిర్వహిస్తాయి.

    Assertion (A): Chromoplasts carry out photosynthesis. Reason (R): Chromoplasts contain carotenoid pigments. Choose the correct answer from the options given below.

    1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    3. A is true but R is false
    4. A is false but R is true

  32. నిశ్చితవాక్యం (A): హరితరేణువులు తమ ప్రొటీన్లలో కొన్నింటిని స్వయంగా తయారుచేసుకోగలవు. కారణం (R): హరితరేణువు థైలకాయిడ్లలో పత్రహరితం ఉంటుంది. క్రింద ఇచ్చిన ఎంపికల నుండి సరైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    B. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు

    స్ట్రోమాలో DNA, 70S రైబోజోములు ఉంటాయి; అవి ప్రొటీన్ సంశ్లేషణను వివరిస్తాయి. పత్రహరితం వివరించదు.

    Assertion (A): Chloroplasts can make some of their own proteins. Reason (R): Chloroplast thylakoids contain chlorophyll. Choose the correct answer from the options given below.

    1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    3. A is true but R is false
    4. A is false but R is true

  33. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. మైటోకాండ్రియా b. కరకుదనపు ER c. లైసోజోములు d. కేంద్రకాంశం జాబితా II: i. జలవిశ్లేషణ ఎంజైములతో అంతఃకణ జీర్ణక్రియ ii. rRNA సంశ్లేషణ iii. ATP సంశ్లేషణ iv. ప్రొటీన్ సంశ్లేషణ, స్రావం క్రింద ఇచ్చిన ఎంపికల నుండి సరైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.

    1. a-iv, b-iii, c-i, d-ii
    2. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
    3. a-iii, b-iv, c-i, d-ii
    4. a-iv, b-i, c-ii, d-iii
    సమాధానం

    C. a-iii, b-iv, c-i, d-ii

    ప్రతి కణాంగం దాని విధికి జతచేయబడింది.

    Match List I with List II. List I: a. Mitochondria b. Rough ER c. Lysosomes d. Nucleolus List II: i. Intracellular digestion by hydrolytic enzymes ii. rRNA synthesis iii. ATP synthesis iv. Protein synthesis and secretion Choose the correct answer from the options given below.

    1. a-iv, b-iii, c-i, d-ii
    2. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
    3. a-iii, b-iv, c-i, d-ii
    4. a-iv, b-i, c-ii, d-iii

  34. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. అమైలోప్లాస్ట్ b. ఎలయోప్లాస్ట్ c. ఆల్యూరోప్లాస్ట్ d. వర్ణరేణువు జాబితా II: i. ప్రొటీన్లను నిల్వ చేస్తుంది ii. పిండిపదార్థాన్ని నిల్వ చేస్తుంది iii. కెరోటినాయిడ్లను కలిగి ఉంటుంది iv. నూనెలను, కొవ్వులను నిల్వ చేస్తుంది క్రింద ఇచ్చిన ఎంపికల నుండి సరైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.

    1. a-ii, b-iii, c-iv, d-i
    2. a-iv, b-i, c-iii, d-ii
    3. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
    4. a-ii, b-iv, c-i, d-iii
    సమాధానం

    D. a-ii, b-iv, c-i, d-iii

    శ్వేతరేణువు రకాలు పిండిపదార్థాన్ని, నూనెను లేదా ప్రొటీన్‌ను నిల్వ చేస్తాయి. వర్ణరేణువులలో కెరోటినాయిడ్లు ఉంటాయి.

    Match List I with List II. List I: a. Amyloplast b. Elaioplast c. Aleuroplast d. Chromoplast List II: i. Stores proteins ii. Stores starch iii. Contains carotenoids iv. Stores oils and fats Choose the correct answer from the options given below.

    1. a-ii, b-iii, c-iv, d-i
    2. a-iv, b-i, c-iii, d-ii
    3. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
    4. a-ii, b-iv, c-i, d-iii

  35. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. సెంట్రియోల్ b. అక్షతంతువు c. కేంద్రకాంశం d. కైనెటోకోర్ జాబితా II: i. కుటిల తంతువుల అంటుకునే స్థలం ii. బండి చక్ర అమరిక iii. సూక్ష్మనాళికల 9+2 అమరిక iv. పరిమిత త్వచం ఉండదు క్రింద ఇచ్చిన ఎంపికల నుండి సరైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.

    1. a-iv, b-i, c-ii, d-iii
    2. a-iv, b-i, c-iii, d-ii
    3. a-ii, b-iii, c-iv, d-i
    4. a-i, b-iii, c-iv, d-ii
    సమాధానం

    C. a-ii, b-iii, c-iv, d-i

    ప్రతి నిర్మాణం దాని లక్షణానికి జతచేయబడింది.

    Match List I with List II. List I: a. Centriole b. Axoneme c. Nucleolus d. Kinetochore List II: i. Attachment site of spindle fibres ii. Cartwheel arrangement iii. 9+2 arrangement of microtubules iv. No limiting membrane Choose the correct answer from the options given below.

    1. a-iv, b-i, c-ii, d-iii
    2. a-iv, b-i, c-iii, d-ii
    3. a-ii, b-iii, c-iv, d-i
    4. a-i, b-iii, c-iv, d-ii

  36. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. మెటాసెంట్రిక్ b. సబ్-మెటాసెంట్రిక్ c. అక్రోసెంట్రిక్ d. టీలోసెంట్రిక్ జాబితా II: i. సెంట్రోమియర్ మధ్య నుండి కొంచెం దూరంగా ii. సెంట్రోమియర్ మధ్యలో iii. సెంట్రోమియర్ అంతిమ చివరలో iv. సెంట్రోమియర్ ఒక చివరకు దగ్గరగా క్రింద ఇచ్చిన ఎంపికల నుండి సరైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.

    1. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
    2. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
    3. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
    4. a-iii, b-iv, c-ii, d-i
    సమాధానం

    B. a-ii, b-i, c-iv, d-iii

    పేర్లు సెంట్రోమియర్ స్థానాన్ని వివరిస్తాయి.

    Match List I with List II. List I: a. Metacentric b. Sub-metacentric c. Acrocentric d. Telocentric List II: i. Centromere slightly away from the middle ii. Centromere in the middle iii. Centromere at the terminal end iv. Centromere close to one end Choose the correct answer from the options given below.

    1. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
    2. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
    3. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
    4. a-iii, b-iv, c-ii, d-i

  37. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. ష్లైడన్ b. ష్వాన్ c. విర్కో d. సింగర్, నికల్సన్ జాబితా II: i. ద్రవ మొజాయిక్ నమూనా ii. Omnis cellula e cellula iii. అన్ని మొక్కలు కణాలతో నిర్మితమవుతాయి iv. జంతు కణాలకు కణత్వచం అనే పలుచని బాహ్య పొర ఉంటుంది క్రింద ఇచ్చిన ఎంపికల నుండి సరైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.

    1. a-ii, b-iii, c-i, d-iv
    2. a-iii, b-iv, c-ii, d-i
    3. a-iv, b-ii, c-iii, d-i
    4. a-iii, b-ii, c-i, d-iv
    సమాధానం

    B. a-iii, b-iv, c-ii, d-i

    ప్రతి శాస్త్రవేత్త అతని కృషికి జతచేయబడ్డాడు.

    Match List I with List II. List I: a. Schleiden b. Schwann c. Virchow d. Singer and Nicolson List II: i. Fluid mosaic model ii. Omnis cellula e cellula iii. All plants are made of cells iv. Animal cells have a thin outer layer, the plasma membrane Choose the correct answer from the options given below.

    1. a-ii, b-iii, c-i, d-iv
    2. a-iii, b-iv, c-ii, d-i
    3. a-iv, b-ii, c-iii, d-i
    4. a-iii, b-ii, c-i, d-iv

  38. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. మెసోజోమ్ b. ప్లాస్మిడ్ c. ఫింబ్రియే d. క్రోమాటోఫోర్ జాబితా II: i. వర్ణకాలను కలిగిన త్వచ విస్తరణ ii. కణత్వచం లోపలికి ముడుచుకోవడం iii. క్రోమోజోమ్ వెలుపలి వలయాకార DNA iv. అంటుకోవడానికి ఉపయోగపడే ముళ్ల వంటి తంతువులు క్రింద ఇచ్చిన ఎంపికల నుండి సరైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.

    1. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
    2. a-iv, b-iii, c-ii, d-i
    3. a-ii, b-iii, c-iv, d-i
    4. a-iv, b-i, c-ii, d-iii
    సమాధానం

    C. a-ii, b-iii, c-iv, d-i

    ప్రతి ప్రొకార్యోటిక్ నిర్మాణం దాని వర్ణనకు జతచేయబడింది.

    Match List I with List II. List I: a. Mesosome b. Plasmid c. Fimbriae d. Chromatophore List II: i. Pigment-bearing membranous extension ii. Infolding of the plasma membrane iii. Extra-chromosomal circular DNA iv. Bristle-like fibres for attachment Choose the correct answer from the options given below.

    1. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
    2. a-iv, b-iii, c-ii, d-i
    3. a-ii, b-iii, c-iv, d-i
    4. a-iv, b-i, c-ii, d-iii

  39. ఒక బ్యాక్టీరియా కల్చర్ నుండి చిన్న వలయాకార DNA అణువును తొలగించినప్పుడు అది యాంటీబయాటిక్ నిరోధకతను కోల్పోతుంది. తొలగించిన DNA ఒక

    1. ప్లాస్మిడ్
    2. మెసోజోమ్
    3. కేంద్రకాభం
    4. గ్లైకోకాలిక్స్
    సమాధానం

    A. ప్లాస్మిడ్

    ప్లాస్మిడ్లు యాంటీబయాటిక్ నిరోధకతను కలిగి ఉండగల క్రోమోజోమ్ వెలుపలి వలయాకార DNA.

    Treating a bacterial culture to remove a small circular DNA molecule makes it lose antibiotic resistance. The removed DNA was a

    1. plasmid
    2. mesosome
    3. nucleoid
    4. glycocalyx

  40. పెద్ద మొత్తంలో జీర్ణ ఎంజైమ్ ప్రొటీన్లను స్రవించే క్లోమ కణంలో సమృద్ధిగా ఉండవలసినవి

    1. నునుపు ER, హరితరేణువులు
    2. సెంట్రియోల్స్, కణకవచం
    3. వర్ణరేణువులు, టోనోప్లాస్ట్
    4. కరకుదనపు ER, గాల్జీ ఉపకరణం
    సమాధానం

    D. కరకుదనపు ER, గాల్జీ ఉపకరణం

    స్రవించే ప్రొటీన్లు కరకుదనపు ER పై తయారై గాల్జీ ఉపకరణం ద్వారా ప్యాక్ చేయబడతాయి.

    A pancreatic cell that secretes large amounts of digestive enzyme proteins would be expected to have abundant

    1. smooth ER and chloroplasts
    2. centrioles and cell wall
    3. chromoplasts and tonoplast
    4. rough ER and Golgi apparatus

  41. ఒక కణానికి వలయాకార DNA ఉన్న కేంద్రకాభం, 70S రైబోజోములు ఉన్నాయి, కణకవచం లేదు. ఇది చాలా మటుకు

    1. ఒక అమీబా
    2. మైకోప్లాస్మా
    3. ఒక సయనోబ్యాక్టీరియం
    4. ఒక ఈస్ట్ కణం
    సమాధానం

    B. మైకోప్లాస్మా

    వీటిలో కణకవచం లేని ప్రొకార్యోట్ మైకోప్లాస్మా ఒక్కటే.

    A cell has a nucleoid with circular DNA, 70S ribosomes and no cell wall. It is most likely

    1. an Amoeba
    2. Mycoplasma
    3. a cyanobacterium
    4. a yeast cell

  42. ఒక మంచినీటి అమీబా ద్రవాభిసరణ ద్వారా అదనపు నీటిని తీసుకుంటుంది. ఆ అదనపు నీటిని తొలగించే నిర్మాణం

    1. ఆహార రిక్తిక
    2. గాల్జీ ఉపకరణం
    3. సంకోచ రిక్తిక
    4. లైసోజోము
    సమాధానం

    C. సంకోచ రిక్తిక

    అమీబాలో సంకోచ రిక్తిక అదనపు నీటిని బయటకు పంపుతుంది.

    A freshwater Amoeba takes in extra water by osmosis. The structure that removes the excess water is the

    1. food vacuole
    2. Golgi apparatus
    3. contractile vacuole
    4. lysosome

  43. ఒక మానవ ఎర్ర రక్త కణ త్వచంలో సుమారు 52 శాతం ప్రొటీన్, సుమారు 40 శాతం లిపిడ్ ఉన్నాయి. అటువంటి 200 mg త్వచంలో సుమారు ఎంత ప్రొటీన్ ఉంటుంది?

    1. సుమారు 104 mg
    2. సుమారు 16 mg
    3. సుమారు 52 mg
    4. సుమారు 80 mg
    సమాధానం

    A. సుమారు 104 mg

    200 mg లో 52 శాతం 104 mg.

    A human red blood cell membrane has about 52 per cent protein and about 40 per cent lipid. About how much protein is in 200 mg of such membrane?

    1. about 104 mg
    2. about 16 mg
    3. about 52 mg
    4. about 80 mg

  44. ఒక కణంలో అసాధారణంగా పెద్ద, అనేక కేంద్రకాంశాలు ఉన్నట్లు గుర్తించారు. ఈ కణం చాలా మటుకు

    1. విచ్ఛిత్తి ద్వారా విభజన చెందుతోంది
    2. ప్రొకార్యోట్
    3. రైబోజోములు లేనిది
    4. పెద్ద మొత్తంలో ప్రొటీన్‌ను తయారుచేస్తోంది
    సమాధానం

    D. పెద్ద మొత్తంలో ప్రొటీన్‌ను తయారుచేస్తోంది

    ప్రొటీన్లను చురుకుగా తయారుచేసే కణాలకు ఎక్కువ rRNA అవసరం, కాబట్టి వాటికి పెద్ద, ఎక్కువ సంఖ్యలో కేంద్రకాంశాలు ఉంటాయి.

    A cell is found to have unusually large and numerous nucleoli. This cell most probably

    1. is dividing by fission
    2. is a prokaryote
    3. has no ribosomes
    4. is making large amounts of protein
Page 1 of 1
‹
›