శ్వాసక్రియ మరియు వాయు వినిమయం
గుర్తుంచుకోవలసినవి
- ఉచ్ఛ్వాసం ఒక క్రియాశీల ప్రక్రియ: ఉదరవితానం (diaphragm) మరియు బాహ్య పర్శుకాంతర కండరాలు (external intercostal muscles) సంకోచిస్తాయి, ఉరఃకుహర ఘనపరిమాణం పెరుగుతుంది, ఊపిరితిత్తుల పీడనం వాతావరణ పీడనం కంటే తగ్గుతుంది, గాలి లోపలికి ప్రవేశిస్తుంది. నిశ్వాసం సాధారణంగా నిష్క్రియాత్మకం.
- వాయువులు పాక్షిక పీడన ప్రవణతల వెంట విసరణ ద్వారా కదులుతాయి: వాయుగోణులలో pO₂ సుమారు 104 mm Hg, pCO₂ సుమారు 40 mm Hg; ఆక్సిజన్ లేని రక్తంలో pO₂ సుమారు 40 mm Hg, pCO₂ సుమారు 45 mm Hg. CO₂ ద్రావణీయత O₂ కంటే సుమారు 20–25 రెట్లు ఎక్కువ, కాబట్టి CO₂ కి చిన్న ప్రవణత సరిపోతుంది.
- ఆక్సిజన్ ప్రధానంగా ఆక్సిహిమోగ్లోబిన్ రూపంలో (సుమారు 97%) రవాణా అవుతుంది; కార్బన్ డయాక్సైడ్ ప్రధానంగా బైకార్బొనేట్ రూపంలో (సుమారు 70%) రవాణా అవుతుంది, సుమారు 20–25% కార్బమినో-హిమోగ్లోబిన్ రూపంలో, సుమారు 7% ప్లాస్మాలో కరిగి ఉంటుంది. ఎర్ర రక్తకణాలలోని కార్బానిక్ అన్హైడ్రేజ్ CO₂ మరియు నీటి చర్యను వేగవంతం చేస్తుంది.
- శ్వాస లయను మజ్జాముఖం (medulla)లోని శ్వాస లయ కేంద్రం నిర్ణయిస్తుంది, దీనిని పాన్స్లోని న్యుమోటాక్సిక్ కేంద్రం నియంత్రిస్తుంది, మరియు రసాయన సంవేదక ప్రాంతం (CO₂ మరియు H⁺ లకు సున్నితం) మరియు బృహద్ధమని వంపు, కంఠ ధమనిలోని గ్రాహకాలు సర్దుబాటు చేస్తాయి.
జంతు సమూహాలలో శ్వాస అవయవాలు
జంతువులు పర్యావరణంతో O₂ మరియు CO₂ లను వినిమయం చేస్తాయి. ఆవాసం మరియు శరీర నిర్మాణాన్ని బట్టి వినియోగించే అవయవం మారుతుంది.
| జంతు సమూహం | వాయు వినిమయ అవయవం లేదా ఉపరితలం |
|---|---|
| స్పంజికలు (sponges), కీలెంటరేట్లు, బల్లపరుపు పురుగులు | మొత్తం శరీర ఉపరితలం ద్వారా సాధారణ విసరణ |
| వానపాములు | తేమగల అధిచర్మం (cuticle) |
| కీటకాలు | శ్వాసనాళాలు (tracheal tubes) అనే గొట్టాల జాలం |
| జలచర ఆర్థ్రోపోడాలు మరియు మొలస్కాలు | మొప్పలు (gills) (బ్రాంకియల్ శ్వాసక్రియ) |
| చేపలు | మొప్పలు |
| ఉభయచరాలు | ఊపిరితిత్తులు మరియు తేమగల చర్మం (చర్మ శ్వాసక్రియ) |
| సరీసృపాలు, పక్షులు, క్షీరదాలు | ఊపిరితిత్తులు (పుపుస శ్వాసక్రియ) |
మానవ శ్వాస వ్యవస్థ
ఈ వ్యవస్థలో వాహక భాగం మరియు వినిమయ భాగం ఉంటాయి.
గాలి మార్గం: బాహ్య నాసికా రంధ్రాలు → నాసికా కుహరం → నాసికా గ్రసని (nasopharynx) → స్వరపేటిక (larynx) → శ్వాసనాళం (trachea) → కుడి, ఎడమ ప్రాథమిక శ్వాసనాళికలు (primary bronchi) → ద్వితీయ, తృతీయ శ్వాసనాళికలు → శ్వాసనాళికా శాఖలు (bronchioles) → అంత్య శ్వాసనాళికా శాఖలు → శ్వాసక్రియా శ్వాసనాళికా శాఖలు → వాయుగోణ నాళికలు → వాయుగోణులు (alveoli).
- నాసికా కుహరంలో శ్లేష్మంతో కప్పబడిన మార్గం ఉంటుంది. వెంట్రుకలు మరియు శ్లేష్మం ధూళిని బంధిస్తాయి, గాలి తేమగా మారి శరీర ఉష్ణోగ్రతకు చేరుతుంది.
- గ్రసని (pharynx) ఆహారానికి మరియు గాలికి ఉమ్మడి మార్గం.
- స్వరపేటిక ఒక మృదులాస్థి పెట్టె, ఇది ధ్వని ఉత్పత్తికి తోడ్పడుతుంది. దీనిని ధ్వని పెట్టె అంటారు. స్వరపేటిక ద్వారం గ్లాటిస్ (glottis); దీనిని ఎపిగ్లాటిస్ (epiglottis) అనే పలుచని, సాగే మృదులాస్థి పొర కప్పి, మింగేటప్పుడు ఆహారం స్వరపేటికలోకి ప్రవేశించకుండా నివారిస్తుంది.
- శ్వాసనాళం మధ్య ఉరఃకుహరం వరకు విస్తరించిన సరళ నాళం. ఇది 5వ ఉరఃకశేరుకం స్థాయిలో కుడి, ఎడమ ప్రాథమిక శ్వాసనాళికలుగా చీలుతుంది. శ్వాసనాళపు వలయాలు అసంపూర్ణ (C ఆకారపు) మృదులాస్థి వలయాలు, ఇవి నాళాన్ని తెరిచి ఉంచుతాయి.
- ప్రతి శ్వాసనాళిక పదేపదే విభజన చెందుతుంది. చివరి శ్వాసనాళికా శాఖలు చాలా పలుచని, క్రమరహిత గోడలు కలిగిన, రక్తనాళయుక్త సంచుల వంటి నిర్మాణాలైన వాయుగోణులలో అంతమవుతాయి.
| భాగం | ప్రాంతం | విధి |
|---|---|---|
| వాహక భాగం | బాహ్య నాసికా రంధ్రాల నుండి అంత్య శ్వాసనాళికా శాఖల వరకు | గాలిని తీసుకువెళ్తుంది, వడపోస్తుంది, తేమగా చేస్తుంది, శరీర ఉష్ణోగ్రతకు తెస్తుంది; వాయు వినిమయం జరగదు |
| వినిమయ భాగం | వాయుగోణులు మరియు వాటి నాళికలు | రక్తం మరియు గాలి మధ్య O₂ మరియు CO₂ ల వాస్తవ విసరణ |
ఊపిరితిత్తులు మరియు ప్లూరా. రెండు ఊపిరితిత్తులు ఉరఃకుహరంలో ఉంటాయి. కుడి ఊపిరితిత్తికి మూడు తమ్మెలు, ఎడమ ఊపిరితిత్తికి రెండు తమ్మెలు ఉంటాయి. ప్రతి ఊపిరితిత్తిని రెండు పొరల ప్లూరా (pleura) కప్పి ఉంటుంది, పొరల మధ్య ప్లూరా ద్రవం ఉంటుంది. కదలికల సమయంలో ఊపిరితిత్తి ఉపరితలంపై ఈ ద్రవం ఘర్షణను తగ్గిస్తుంది.
ఉరఃకుహరం. ఇది శరీర నిర్మాణపరంగా గాలి చొరబడని కుహరం. దీని సరిహద్దులు: వెనుక వైపు వెన్నెముక, ముందు వైపు ఉరోస్థి (sternum), పక్కల పక్కటెముకలు, కింద వైపు గుమ్మటం ఆకారపు ఉదరవితానం. ఈ అమరిక వల్ల ఉరఃకుహర ఘనపరిమాణంలో ఏ మార్పు వచ్చినా అది ఊపిరితిత్తి (పుపుస) కుహరంలో ప్రతిఫలిస్తుంది. ఊపిరితిత్తులను నేరుగా ఖాళీ చేయలేము లేదా నింపలేము, కాబట్టి ఉరఃకుహర ఘనపరిమాణాన్ని మార్చాలి.
వాయుగోణి గోడ. విసరణ త్వచం (శ్వాస త్వచం)లో మూడు పొరలు ఉంటాయి: వాయుగోణుల పలుచని సరళ ఉపకళ (squamous epithelium), వాయుగోణి కేశనాళికల అంతఃకణజాలం (endothelium), మరియు వాటి మధ్య ఉండే ఆధార పదార్థం. దీని మొత్తం మందం ఒక మిల్లీమీటరు కంటే తక్కువ.
శ్వాసించే విధానం
శ్వాసక్రియలో రెండు దశలు ఉంటాయి: ఉచ్ఛ్వాసం (గాలిని లోపలికి తీసుకోవడం) మరియు నిశ్వాసం (గాలిని బయటకు విడుదల చేయడం). ఊపిరితిత్తులు మరియు వాతావరణం మధ్య పీడన ప్రవణత వల్ల గాలి లోపలికి లేదా బయటకు కదులుతుంది.
| లక్షణం | ఉచ్ఛ్వాసం | నిశ్వాసం |
|---|---|---|
| ఉదరవితానం | సంకోచించి చదునవుతుంది | సడలి గుమ్మటం ఆకారానికి తిరిగి వస్తుంది |
| బాహ్య పర్శుకాంతర కండరాలు | సంకోచించి పక్కటెముకలను మరియు ఉరోస్థిని పైకి లేపుతాయి | సడలి, పక్కటెముకలు మరియు ఉరోస్థి కిందికి తిరిగి వస్తాయి |
| ఉరఃకుహర ఘనపరిమాణం | పెరుగుతుంది (పృష్ఠ-ఉదర మరియు పూర్వ-పరభాగ దిశలలో) | తగ్గుతుంది |
| ఊపిరితిత్తుల ఘనపరిమాణం | పెరుగుతుంది | తగ్గుతుంది |
| ఊపిరితిత్తి అంతర పీడనం | వాతావరణ పీడనం కంటే తగ్గుతుంది | వాతావరణ పీడనం కంటే పెరుగుతుంది |
| గాలి కదలిక | ఊపిరితిత్తులలోకి | ఊపిరితిత్తుల నుండి బయటకు |
- ప్రశాంత నిశ్వాసం ప్రధానంగా నిష్క్రియాత్మకం. ఉదరంలోని అదనపు కండరాలు ఉచ్ఛ్వాస, నిశ్వాసాల బలాన్ని పెంచడానికి తోడ్పడతాయి.
- సగటు ఆరోగ్యవంతుడైన మనిషి నిమిషానికి 12–16 సార్లు శ్వాసిస్తాడు.
- లోపలికి, బయటకు వెళ్లే గాలి ఘనపరిమాణాన్ని స్పైరోమీటర్ (spirometer) అంచనా వేస్తుంది, ఇది ఊపిరితిత్తుల పనితీరును వైద్యపరంగా అంచనా వేయడానికి తోడ్పడుతుంది.
శ్వాస ఘనపరిమాణాలు మరియు సామర్థ్యాలు
ఘనపరిమాణాలు ఒంటరి పరిమాణాలు. సామర్థ్యాలు రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఘనపరిమాణాల మొత్తాలు.
| పదం | అర్థం | సుమారు విలువ |
|---|---|---|
| టైడల్ ఘనపరిమాణం (TV) | సాధారణ ప్రశాంత శ్వాసలో పీల్చే లేదా వదిలే గాలి | సుమారు 500 mL |
| ఉచ్ఛ్వాస నిల్వ ఘనపరిమాణం (IRV) | బలంగా పీల్చినప్పుడు అదనంగా పీల్చగల గాలి | సుమారు 2500–3000 mL |
| నిశ్వాస నిల్వ ఘనపరిమాణం (ERV) | బలంగా వదిలినప్పుడు అదనంగా వదలగల గాలి | సుమారు 1000–1100 mL |
| అవశేష ఘనపరిమాణం (RV) | బలంగా నిశ్వసించిన తర్వాత ఊపిరితిత్తులలో మిగిలే గాలి | సుమారు 1100–1200 mL |
| సామర్థ్యం | సూత్రం | సుమారు విలువ |
|---|---|---|
| ఉచ్ఛ్వాస సామర్థ్యం (IC) | TV + IRV | సుమారు 3000–3500 mL |
| నిశ్వాస సామర్థ్యం (EC) | TV + ERV | సుమారు 1500–1600 mL |
| క్రియాత్మక అవశేష సామర్థ్యం (FRC) | ERV + RV | సుమారు 2100–2300 mL |
| జీవ సామర్థ్యం (VC) | ERV + TV + IRV | సుమారు 3500–4000 mL |
| మొత్తం ఊపిరితిత్తి సామర్థ్యం (TLC) | VC + RV (నాలుగు ఘనపరిమాణాలు) | సుమారు 5000–6000 mL |
- జీవ సామర్థ్యం అంటే బలంగా పీల్చిన తర్వాత ఒక వ్యక్తి బయటకు వదలగల గరిష్ఠ గాలి ఘనపరిమాణం.
- ఆరోగ్యవంతుడైన మనిషి నిమిషానికి సుమారు 6000 నుండి 8000 mL గాలిని పీల్చగలడు లేదా వదలగలడు (TV × శ్వాస రేటు; 500 mL × 12–16 ఈ విలువను ఇస్తుంది).
- అవశేష ఘనపరిమాణాన్ని బయటకు వదల లేము, కాబట్టి TLC ఎల్లప్పుడూ VC కంటే ఎక్కువ.
వాయు వినిమయం
వాయుగోణులు వాయు వినిమయానికి ప్రధాన స్థానాలు. రక్తం మరియు కణజాలాల మధ్య కూడా వినిమయం జరుగుతుంది. O₂ మరియు CO₂ లు పీడన లేదా గాఢత ప్రవణత వల్ల సాధారణ విసరణ ద్వారా వినిమయం అవుతాయి. విసరణను ప్రభావితం చేసే కారకాలు పీడన ప్రవణత, వాయువుల ద్రావణీయత మరియు సంబంధిత త్వచాల మందం.
| స్థానం | pO₂ (mm Hg) | pCO₂ (mm Hg) |
|---|---|---|
| వాతావరణ గాలి | 159 | 0.3 |
| వాయుగోణులు | 104 | 40 |
| ఆక్సిజన్ లేని రక్తం | 40 | 45 |
| కణజాలాలు | 40 | 45 |
- వాయుగోణులలో O₂ వాయుగోణి గాలి (104) నుండి ఆక్సిజన్ లేని రక్తం (40) లోకి విసరణ చెందుతుంది. CO₂ రక్తం (45) నుండి వాయుగోణి గాలి (40) లోకి విసరణ చెందుతుంది.
- కణజాలాలలో O₂ రక్తం నుండి కణజాలాలలోకి విసరణ చెందుతుంది (కణజాలంలో pO₂ 40, ఆక్సిజన్ కలిగిన రక్తం కంటే తక్కువ), మరియు CO₂ కణజాలాల (45) నుండి రక్తం (40) లోకి విసరణ చెందుతుంది.
- CO₂ ద్రావణీయత O₂ కంటే 20–25 రెట్లు ఎక్కువ. కాబట్టి పాక్షిక పీడనంలో ప్రతి యూనిట్ తేడాకు త్వచం ద్వారా విసరణ చెందే CO₂ పరిమాణం O₂ కంటే చాలా ఎక్కువ.
- విసరణ త్వచం చాలా పలుచగా ఉంటుంది, వాయుగోణుల మొత్తం ఉపరితలం పెద్దది, ఇది విసరణకు అనుకూలం.
వాయువుల రవాణా
ఆక్సిజన్ రవాణా. సుమారు 97% O₂ ఎర్ర రక్తకణాల ద్వారా ఆక్సిహిమోగ్లోబిన్ రూపంలో రవాణా అవుతుంది. మిగిలిన 3% ప్లాస్మా ద్వారా కరిగిన స్థితిలో రవాణా అవుతుంది. హిమోగ్లోబిన్ ఎర్ర రక్తకణాలలోని ఎర్రని, ఇనుము కలిగిన వర్ణద్రవ్యం. ప్రతి హిమోగ్లోబిన్ అణువు గరిష్ఠంగా నాలుగు O₂ అణువులను మోయగలదు. హిమోగ్లోబిన్తో O₂ బంధనం ప్రధానంగా O₂ పాక్షిక పీడనంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఇతర కారకాలు pCO₂, H⁺ గాఢత మరియు ఉష్ణోగ్రత.
- pO₂ కి వ్యతిరేకంగా హిమోగ్లోబిన్ O₂ తో సంతృప్తి శాతాన్ని చూపే గ్రాఫ్ ఆక్సిజన్ విచ్ఛిన్న వక్రరేఖ (oxygen dissociation curve). ఇది సిగ్మాయిడ్ (S ఆకారం).
- వాయుగోణులలో pO₂ ఎక్కువ, pCO₂ తక్కువ, H⁺ గాఢత తక్కువ, ఉష్ణోగ్రత తక్కువ ఉంటాయి. ఇవి ఆక్సిహిమోగ్లోబిన్ ఏర్పడటానికి అనుకూలం.
- కణజాలాలలో pO₂ తక్కువ, pCO₂ ఎక్కువ, H⁺ గాఢత ఎక్కువ, ఉష్ణోగ్రత ఎక్కువ ఉంటాయి. ఇవి ఆక్సిహిమోగ్లోబిన్ నుండి ఆక్సిజన్ విడివడటానికి అనుకూలం.
- కాబట్టి pCO₂ పెరిగినప్పుడు, H⁺ పెరిగినప్పుడు (pH తగ్గినప్పుడు) లేదా ఉష్ణోగ్రత పెరిగినప్పుడు వక్రరేఖ కుడి వైపునకు జరుగుతుంది (కణజాలాలకు ఎక్కువ O₂ విడుదల). వ్యతిరేక పరిస్థితులలో వక్రరేఖ ఎడమ వైపునకు జరుగుతుంది.
- సాధారణ శారీరక పరిస్థితులలో ప్రతి 100 mL ఆక్సిజన్ కలిగిన రక్తం కణజాలాలకు సుమారు 5 mL O₂ ను అందించగలదు.
కార్బన్ డయాక్సైడ్ రవాణా.
| రూపం | CO₂ వాటా | గమనికలు |
|---|---|---|
| బైకార్బొనేట్ (HCO₃⁻) | సుమారు 70% | ఎర్ర రక్తకణాలు మరియు ప్లాస్మాలో ఏర్పడుతుంది |
| కార్బమినో-హిమోగ్లోబిన్ | సుమారు 20–25% | హిమోగ్లోబిన్లోని గ్లోబిన్ భాగపు అమైనో సమూహాలకు బంధించిన CO₂ |
| ప్లాస్మాలో కరిగినది | సుమారు 7% | భౌతిక ద్రావణం |
- హిమోగ్లోబిన్తో CO₂ బంధనం pCO₂ మరియు ఆక్సిజన్ కలిగిన హిమోగ్లోబిన్ పరిమాణంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. కణజాలాలలో pCO₂ ఎక్కువ, pO₂ తక్కువ, కాబట్టి ఎక్కువ CO₂ బంధిస్తుంది. వాయుగోణులలో pCO₂ తక్కువ, pO₂ ఎక్కువ, కాబట్టి కార్బమినో-హిమోగ్లోబిన్ నుండి CO₂ విడివడుతుంది.
- ఎర్ర రక్తకణాలలో కార్బానిక్ అన్హైడ్రేజ్ (carbonic anhydrase) ఎంజైమ్ చాలా అధిక గాఢతలో ఉంటుంది. ప్లాస్మాలో కూడా అతి స్వల్ప పరిమాణం ఉంటుంది. చర్య: CO₂ + H₂O ⇌ H₂CO₃ ⇌ HCO₃⁻ + H⁺.
- pCO₂ ఎక్కువగా ఉండే కణజాల స్థానంలో CO₂ నీటితో కలిసి కార్బానిక్ ఆమ్లం ఏర్పరుస్తుంది, అది బైకార్బొనేట్ మరియు H⁺ గా విడిపోతుంది. pCO₂ తక్కువగా ఉండే వాయుగోణి స్థానంలో చర్య వ్యతిరేక దిశలో జరిగి CO₂ విడుదల అవుతుంది.
- ప్రతి 100 mL ఆక్సిజన్ లేని రక్తం వాయుగోణులకు సుమారు 4 mL CO₂ ను అందిస్తుంది.
శ్వాసక్రియ నియంత్రణ
మానవులు శ్వాస లయను కొనసాగించగలరు మరియు శరీర అవసరాలకు అనుగుణంగా సర్దుబాటు చేసుకోగలరు. ఇది నాడీ వ్యవస్థ ద్వారా జరుగుతుంది.
| కేంద్రం లేదా గ్రాహకం | స్థానం | విధి |
|---|---|---|
| శ్వాస లయ కేంద్రం | మజ్జాముఖం (medulla oblongata) | శ్వాస లయను నియంత్రించడానికి ప్రధాన బాధ్యత వహిస్తుంది |
| న్యుమోటాక్సిక్ కేంద్రం | మెదడులోని పాన్స్ ప్రాంతం | లయ కేంద్రం విధులను నియంత్రిస్తుంది; దీని నుండి వచ్చే సంకేతం ఉచ్ఛ్వాస వ్యవధిని తగ్గించి శ్వాస రేటును మార్చగలదు |
| రసాయన సంవేదక ప్రాంతం | లయ కేంద్రానికి ఆనుకుని | CO₂ మరియు H⁺ లకు అత్యంత సున్నితం; వీటి పెరుగుదల కేంద్రాన్ని ప్రేరేపిస్తుంది, అది వాటిని తొలగించడానికి మార్పులు చేస్తుంది |
| గ్రాహకాలు | బృహద్ధమని వంపు మరియు కంఠ ధమని | CO₂ మరియు H⁺ గాఢతలో మార్పులను గుర్తించి, సరిదిద్దే చర్య కోసం లయ కేంద్రానికి సంకేతాలు పంపుతాయి |
- శ్వాస లయ నియంత్రణలో ఆక్సిజన్ పాత్ర చాలా అల్పం.
శ్వాస వ్యవస్థ వ్యాధులు
- ఆస్తమా (Asthma): శ్వాసనాళికలు మరియు శ్వాసనాళికా శాఖల వాపు వల్ల గురక శబ్దంతో శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది.
- ఎంఫిసీమా (Emphysema): వాయుగోణుల గోడలు దెబ్బతినే దీర్ఘకాలిక రుగ్మత, దీని వల్ల శ్వాస ఉపరితలం తగ్గుతుంది. సిగరెట్ తాగడం ప్రధాన కారణాలలో ఒకటి.
- వృత్తిసంబంధ శ్వాస రుగ్మతలు: రాపిడి లేదా రాళ్లు కొట్టడం వంటి కొన్ని పరిశ్రమలలో ఎంత ధూళి ఉత్పత్తి అవుతుందంటే శరీర రక్షణ యంత్రాంగం పరిస్థితిని పూర్తిగా ఎదుర్కోలేదు. దీర్ఘకాలం బహిర్గతం కావడం వల్ల వాపు ఏర్పడి ఫైబ్రోసిస్ (తంతుయుత సంయోజక కణజాల విస్తరణ) మరియు తీవ్రమైన ఊపిరితిత్తుల నష్టం కలగవచ్చు. అలాంటి పరిశ్రమలలోని కార్మికులు రక్షణ ముసుగులు ధరించాలి.
| వ్యాధి | ప్రభావితమయ్యే భాగం | ప్రధాన లక్షణం |
|---|---|---|
| ఆస్తమా | శ్వాసనాళికలు మరియు శ్వాసనాళికా శాఖలు | వాపు, గురక, శ్వాసలో ఇబ్బంది |
| ఎంఫిసీమా | వాయుగోణులు | వాయుగోణి గోడలు దెబ్బతింటాయి; శ్వాస ఉపరితలం తగ్గుతుంది |
| వృత్తిసంబంధ రుగ్మత | ఊపిరితిత్తి కణజాలం | ధూళికి గురికావడం, వాపు, ఫైబ్రోసిస్ |
NEET లో పొరపాట్లు
- అవశేష ఘనపరిమాణం జీవ సామర్థ్యంలో భాగం కాదు. VC = ERV + TV + IRV; TLC = VC + RV.
- క్రియాత్మక అవశేష సామర్థ్యం ERV + RV, TV + RV కాదు. నిశ్వాస సామర్థ్యం TV + ERV.
- ఉచ్ఛ్వాస సామర్థ్యం TV + IRV; దీనికి ERV ని కలపకూడదు.
- న్యుమోటాక్సిక్ కేంద్రం పాన్స్లో ఉంటుంది, కానీ లయ కేంద్రం మజ్జాముఖంలో ఉంటుంది. న్యుమోటాక్సిక్ కేంద్రం నియంత్రిస్తుంది; లయను ఉత్పత్తి చేయదు.
- రసాయన సంవేదక ప్రాంతం CO₂ మరియు H⁺ లకు స్పందిస్తుంది, ప్రధానంగా O₂ కు కాదు. నియంత్రణలో O₂ పాత్ర అల్పం.
- ఎక్కువ O₂ ఆక్సిహిమోగ్లోబిన్ (సుమారు 97%) రూపంలో రవాణా అవుతుంది, కానీ ఎక్కువ CO₂ బైకార్బొనేట్ (సుమారు 70%) రూపంలో రవాణా అవుతుంది, కార్బమినో-హిమోగ్లోబిన్ (సుమారు 20–25%) రూపంలో కాదు.
- ఉష్ణోగ్రత, pCO₂ లేదా H⁺ పెరిగితే విచ్ఛిన్న వక్రరేఖ కుడి వైపునకు జరుగుతుంది (ఎక్కువ O₂ విడుదల), ఎడమ వైపునకు కాదు.
- కార్బానిక్ అన్హైడ్రేజ్ ఎర్ర రక్తకణాలలో సమృద్ధిగా ఉంటుంది; CO₂ చర్యలో ముందుకు సాగే దిశ కణజాలాల వద్ద, వెనుకకు సాగే దిశ వాయుగోణుల వద్ద జరుగుతుంది.
- వాయుగోణులలో O₂ పాక్షిక పీడనం (104 mm Hg) వాతావరణంలోని (159 mm Hg) దానికి భిన్నంగా ఉంటుంది; ఆక్సిజన్ లేని రక్తం మరియు కణజాలం యొక్క pO₂ ఒకటే (40 mm Hg).
- ఎంఫిసీమా వాయుగోణి గోడలను దెబ్బతీస్తుంది; ఆస్తమా శ్వాసనాళికలు మరియు శ్వాసనాళికా శాఖల వాపు. వీటిని తారుమారు చేయకూడదు.
ఒక వాక్య సారాంశాలు
- స్పంజికలు, కీలెంటరేట్లు మరియు బల్లపరుపు పురుగులు శరీర ఉపరితలం ద్వారా వాయువులను వినిమయం చేస్తాయి.
- కీటకాలు శ్వాసనాళాలను, చేపలు మొప్పలను, వానపాములు తేమగల అధిచర్మాన్ని ఉపయోగిస్తాయి.
- మింగేటప్పుడు గ్లాటిస్ను ఎపిగ్లాటిస్ రక్షిస్తుంది.
- శ్వాసనాళం సుమారు 5వ ఉరఃకశేరుకం స్థాయిలో రెండు ప్రాథమిక శ్వాసనాళికలుగా చీలుతుంది.
- ప్లూరా రెండు పొరలుగా ఉంటుంది, పొరల మధ్య ప్లూరా ద్రవం ఉంటుంది.
- కుడి ఊపిరితిత్తికి మూడు తమ్మెలు, ఎడమ ఊపిరితిత్తికి రెండు తమ్మెలు ఉంటాయి.
- విసరణ త్వచానికి మూడు పొరలు ఉంటాయి మరియు అది ఒక మిల్లీమీటరు కంటే పలుచగా ఉంటుంది.
- టైడల్ ఘనపరిమాణం సుమారు 500 mL.
- జీవ సామర్థ్యం సుమారు 3500–4000 mL, మొత్తం ఊపిరితిత్తి సామర్థ్యం సుమారు 5000–6000 mL.
- వాయుగోణులలో pO₂ సుమారు 104 mm Hg, pCO₂ సుమారు 40 mm Hg.
- ప్రతి హిమోగ్లోబిన్ అణువు గరిష్ఠంగా నాలుగు O₂ అణువులను బంధించగలదు.
- 100 mL ఆక్సిజన్ కలిగిన రక్తం కణజాలాలకు సుమారు 5 mL O₂ ను అందిస్తుంది.
- 100 mL ఆక్సిజన్ లేని రక్తం వాయుగోణులకు సుమారు 4 mL CO₂ ను అందిస్తుంది.
- ఆక్సిజన్ విచ్ఛిన్న వక్రరేఖ సిగ్మాయిడ్ ఆకారంలో ఉంటుంది.
- ఎంఫిసీమాకు సిగరెట్ తాగడం ప్రధాన కారణం.
సాధన ప్రశ్నలు
కీటకాల శ్వాస అవయవం ఏ నిర్మాణం?
- మొప్పలు
- శ్వాసనాళాలు (tracheal tubes)
- తేమగల అధిచర్మం
- శరీర ఉపరితలం మాత్రమే
సమాధానం
B. శ్వాసనాళాలు (tracheal tubes)
కీటకాలు శ్వాసనాళాల జాలం ద్వారా వాయువులను వినిమయం చేస్తాయి.
Which structure is the respiratory organ of insects?
- Gills
- Tracheal tubes
- Moist cuticle
- Body surface only
గ్లాటిస్ను కప్పి, మింగేటప్పుడు ఆహారం స్వరపేటికలోకి ప్రవేశించకుండా నివారించే నిర్మాణం ఏది?
- థైరాయిడ్ మృదులాస్థి
- గ్రసని
- శ్వాసనాళపు వలయం
- ఎపిగ్లాటిస్
సమాధానం
D. ఎపిగ్లాటిస్
గ్లాటిస్ను ఎపిగ్లాటిస్ అనే పలుచని, సాగే మృదులాస్థి పొర కప్పుతుంది.
Which structure covers the glottis and prevents food from entering the larynx during swallowing?
- Thyroid cartilage
- Pharynx
- Tracheal ring
- Epiglottis
జీవ సామర్థ్యం దీనికి సమానం
- ERV + RV
- TV + ERV
- ERV + TV + IRV
- TV + IRV
సమాధానం
C. ERV + TV + IRV
జీవ సామర్థ్యం అంటే బలంగా పీల్చిన తర్వాత బయటకు వదలగల గరిష్ఠ గాలి: ERV + TV + IRV.
Vital capacity is equal to
- ERV + RV
- TV + ERV
- ERV + TV + IRV
- TV + IRV
ఆరోగ్యవంతుడైన పెద్దవారిలో క్రియాత్మక అవశేష సామర్థ్యం సుమారు విలువ
- 2100–2300 mL
- 3000–3500 mL
- 5000–6000 mL
- 1500–1600 mL
సమాధానం
A. 2100–2300 mL
FRC = ERV + RV, ఇది సుమారు 2100–2300 mL.
The approximate value of functional residual capacity in a healthy adult is
- 2100–2300 mL
- 3000–3500 mL
- 5000–6000 mL
- 1500–1600 mL
వాయుగోణులలో ఆక్సిజన్ పాక్షిక పీడనం సుమారు
- 40 mm Hg
- 104 mm Hg
- 159 mm Hg
- 0.3 mm Hg
సమాధానం
B. 104 mm Hg
వాయుగోణులలో pO₂ సుమారు 104 mm Hg; వాతావరణ pO₂ 159 mm Hg.
The partial pressure of oxygen in the alveoli is about
- 40 mm Hg
- 104 mm Hg
- 159 mm Hg
- 0.3 mm Hg
రక్తంలో కార్బన్ డయాక్సైడ్ అత్యధిక వాటా ఏ రూపంలో రవాణా అవుతుంది?
- బైకార్బొనేట్
- కార్బానిక్ అన్హైడ్రేజ్
- ప్లాస్మాలో కరిగిన CO₂
- కార్బమినో-హిమోగ్లోబిన్
సమాధానం
A. బైకార్బొనేట్
సుమారు 70% CO₂ బైకార్బొనేట్ రూపంలో రవాణా అవుతుంది.
The largest share of carbon dioxide in blood is transported as
- Bicarbonate
- Carbonic anhydrase
- Dissolved CO₂ in plasma
- Carbamino-haemoglobin
న్యుమోటాక్సిక్ కేంద్రం ఎక్కడ ఉంటుంది?
- అధశ్చేతకం (hypothalamus)
- మజ్జాముఖం (medulla)
- అనుమస్తిష్కం (cerebellum)
- పాన్స్ (pons)
సమాధానం
D. పాన్స్ (pons)
న్యుమోటాక్సిక్ కేంద్రం మెదడులోని పాన్స్ ప్రాంతంలో ఉంటుంది.
The pneumotaxic centre is located in the
- Hypothalamus
- Medulla
- Cerebellum
- Pons
మానవ ఎడమ ఊపిరితిత్తికి ఎన్ని తమ్మెలు ఉంటాయి?
- నాలుగు
- మూడు
- రెండు
- ఒకటి
సమాధానం
C. రెండు
ఎడమ ఊపిరితిత్తికి రెండు తమ్మెలు ఉంటాయి; కుడి ఊపిరితిత్తికి మూడు.
How many lobes does the human left lung have?
- Four
- Three
- Two
- One
సాధారణ పరిస్థితులలో 100 mL ఆక్సిజన్ కలిగిన రక్తం కణజాలాలకు సుమారు ఎంత O₂ ను అందిస్తుంది?
- 10 mL
- 4 mL
- 5 mL
- 20 mL
సమాధానం
C. 5 mL
ప్రతి 100 mL ఆక్సిజన్ కలిగిన రక్తం నుండి సుమారు 5 mL O₂ అందుతుంది.
Under normal conditions, 100 mL of oxygenated blood delivers about how much O₂ to the tissues?
- 10 mL
- 4 mL
- 5 mL
- 20 mL
బలంగా నిశ్వసించిన తర్వాత ఊపిరితిత్తులలో మిగిలే గాలి ఘనపరిమాణం సుమారు
- 1100–1200 mL
- 500 mL
- 3500–4000 mL
- 2500–3000 mL
సమాధానం
A. 1100–1200 mL
ఇదే అవశేష ఘనపరిమాణం, సుమారు 1100–1200 mL.
The volume of air that remains in the lungs after a forceful expiration is about
- 1100–1200 mL
- 500 mL
- 3500–4000 mL
- 2500–3000 mL
CO₂ మరియు H⁺ గాఢతలో మార్పుల గురించి లయ కేంద్రానికి సంకేతాలు పంపే గ్రాహకాలు ఏవి?
- వాయుగోణులలోని గ్రాహకాలు
- ఉదరవితానంలోని గ్రాహకాలు
- ప్లూరాలోని గ్రాహకాలు
- బృహద్ధమని వంపు మరియు కంఠ ధమనిలోని గ్రాహకాలు
సమాధానం
D. బృహద్ధమని వంపు మరియు కంఠ ధమనిలోని గ్రాహకాలు
బృహద్ధమని వంపు మరియు కంఠ ధమనిలోని గ్రాహకాలు CO₂ మరియు H⁺ లలో మార్పులను గుర్తిస్తాయి.
Which receptors send signals to the rhythm centre about changes in CO₂ and H⁺ concentration?
- Receptors in the alveoli
- Receptors in the diaphragm
- Receptors in the pleura
- Receptors in the aortic arch and carotid artery
ఒక హిమోగ్లోబిన్ అణువు మోయగల గరిష్ఠ O₂ అణువుల సంఖ్య
- రెండు
- నాలుగు
- ఆరు
- ఎనిమిది
సమాధానం
B. నాలుగు
ప్రతి హిమోగ్లోబిన్ అణువు గరిష్ఠంగా నాలుగు O₂ అణువులను మోయగలదు.
The maximum number of O₂ molecules that one haemoglobin molecule can carry is
- Two
- Four
- Six
- Eight
ఊపిరితిత్తులలో గాలి మరియు రక్తం మధ్య వాస్తవ వాయు వినిమయం ఎక్కడ జరుగుతుంది?
- వాయుగోణులు
- శ్వాసనాళం
- ప్రాథమిక శ్వాసనాళికలు
- అంత్య శ్వాసనాళికా శాఖలు
సమాధానం
A. వాయుగోణులు
వాయుగోణులు (వాటి నాళికలతో కలిసి) వినిమయ భాగం; మిగిలినది వాహక భాగం.
Actual gas exchange between air and blood in the lungs takes place in the
- Alveoli
- Trachea
- Primary bronchi
- Terminal bronchioles
మొత్తం ఊపిరితిత్తి సామర్థ్యం దీనికి సమానం
- ERV + RV
- TV + ERV
- TV + IRV
- VC + RV
సమాధానం
D. VC + RV
TLC = VC + RV, అంటే నాలుగు ఘనపరిమాణాల మొత్తం.
Total lung capacity is equal to
- ERV + RV
- TV + ERV
- TV + IRV
- VC + RV
కార్బానిక్ అన్హైడ్రేజ్ ఎంజైమ్ చాలా అధిక గాఢతలో ఎక్కడ ఉంటుంది?
- ప్లాస్మాలో మాత్రమే
- రక్తఫలకికలలో
- తెల్ల రక్తకణాలలో
- ఎర్ర రక్తకణాలలో
సమాధానం
D. ఎర్ర రక్తకణాలలో
ఎర్ర రక్తకణాలలో కార్బానిక్ అన్హైడ్రేజ్ చాలా అధిక గాఢతలో ఉంటుంది; ప్లాస్మాలో అతి స్వల్ప పరిమాణం మాత్రమే ఉంటుంది.
The enzyme carbonic anhydrase occurs in very high concentration in
- Plasma only
- Platelets
- White blood cells
- Red blood cells
సుమారు ఎంత శాతం CO₂ కార్బమినో-హిమోగ్లోబిన్ రూపంలో రవాణా అవుతుంది?
- 70%
- 7%
- 20–25%
- 97%
సమాధానం
C. 20–25%
సుమారు 20–25% CO₂ హిమోగ్లోబిన్తో బంధించి కార్బమినో-హిమోగ్లోబిన్ రూపంలో ఉంటుంది.
About what percentage of CO₂ is carried as carbamino-haemoglobin?
- 70%
- 7%
- 20–25%
- 97%
క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: ఉదరవితానం మరియు బాహ్య పర్శుకాంతర కండరాలు సంకోచించినప్పుడు ఉచ్ఛ్వాసం జరుగుతుంది. ప్రవచనం II: ఉచ్ఛ్వాస సమయంలో ఊపిరితిత్తి అంతర పీడనం వాతావరణ పీడనం కంటే పెరుగుతుంది. సరైన ఎంపికను ఎన్నుకోండి.
- ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
- ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
- ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
- ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
సమాధానం
C. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
ప్రవచనం I సరైనది. ఉచ్ఛ్వాసంలో ఊపిరితిత్తుల ఘనపరిమాణం పెరిగి పీడనం వాతావరణ పీడనం కంటే తగ్గుతుంది, కాబట్టి ప్రవచనం II సరికాదు.
Given below are two statements: Statement I: Inspiration occurs when the diaphragm and the external intercostal muscles contract. Statement II: During inspiration the intra-pulmonary pressure rises above the atmospheric pressure. Choose the correct option.
- Both Statement I and Statement II are correct
- Both Statement I and Statement II are incorrect
- Statement I is correct but Statement II is incorrect
- Statement I is incorrect but Statement II is correct
క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: అవశేష ఘనపరిమాణాన్ని బలమైన నిశ్వాసంతో బయటకు వదలవచ్చు. ప్రవచనం II: మొత్తం ఊపిరితిత్తి సామర్థ్యం జీవ సామర్థ్యం మరియు అవశేష ఘనపరిమాణాల మొత్తం. సరైన ఎంపికను ఎన్నుకోండి.
- ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
- ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
- ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
- ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
సమాధానం
D. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
అవశేష ఘనపరిమాణం బలమైన నిశ్వాసం తర్వాత కూడా మిగిలి ఉంటుంది, కాబట్టి ప్రవచనం I సరికాదు. TLC = VC + RV సరైనది.
Given below are two statements: Statement I: Residual volume can be expelled by forceful expiration. Statement II: Total lung capacity is the sum of vital capacity and residual volume. Choose the correct option.
- Both Statement I and Statement II are correct
- Both Statement I and Statement II are incorrect
- Statement I is correct but Statement II is incorrect
- Statement I is incorrect but Statement II is correct
క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: CO₂ ద్రావణీయత O₂ కంటే సుమారు 20–25 రెట్లు ఎక్కువ. ప్రవచనం II: దీని వల్ల పాక్షిక పీడనంలో ప్రతి యూనిట్ తేడాకు త్వచం ద్వారా O₂ కంటే ఎక్కువ CO₂ విసరణ చెందుతుంది. సరైన ఎంపికను ఎన్నుకోండి.
- ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
- ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
- ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
- ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
సమాధానం
A. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
రెండూ సరైనవి; ఎక్కువ ద్రావణీయత వల్ల ప్రతి యూనిట్ పీడన తేడాకు CO₂ విసరణ వేగంగా జరుగుతుంది.
Given below are two statements: Statement I: CO₂ is about 20–25 times more soluble than O₂. Statement II: Because of this, more CO₂ than O₂ diffuses through the membrane per unit difference in partial pressure. Choose the correct option.
- Both Statement I and Statement II are correct
- Both Statement I and Statement II are incorrect
- Statement I is correct but Statement II is incorrect
- Statement I is incorrect but Statement II is correct
కింది ప్రవచనాలలో సరైనవి ఏవి? 1. ఎడమ ఊపిరితిత్తికి మూడు తమ్మెలు ఉంటాయి. 2. ప్లూరా రెండు పొరలుగా ఉండి, పొరల మధ్య ప్లూరా ద్రవం ఉంటుంది. 3. శ్వాసనాళపు వలయాలు అసంపూర్ణ మృదులాస్థి వలయాలు.
- 1 మరియు 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 3 మాత్రమే
- 2 మరియు 3 మాత్రమే
- 1, 2 మరియు 3
సమాధానం
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
ఎడమ ఊపిరితిత్తికి రెండు తమ్మెలు ఉంటాయి, కాబట్టి 1 తప్పు. 2 మరియు 3 సరైనవి.
Which of the following statements are correct? 1. The left lung has three lobes. 2. The pleura is double-layered with pleural fluid between the layers. 3. Tracheal rings are incomplete cartilage rings.
- 1 and 2 only
- 1 and 3 only
- 2 and 3 only
- 1, 2 and 3
ఆక్సిజన్ విచ్ఛిన్న వక్రరేఖ గురించి కింది ప్రవచనాలలో సరైనవి ఏవి? 1. ఇది సిగ్మాయిడ్ ఆకారంలో ఉంటుంది. 2. ఉష్ణోగ్రత పెరిగితే ఇది ఎడమ వైపునకు జరుగుతుంది. 3. తక్కువ pCO₂ హిమోగ్లోబిన్తో O₂ బంధనానికి అనుకూలం.
- 1 మరియు 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 3 మాత్రమే
- 2 మరియు 3 మాత్రమే
- 1, 2 మరియు 3
సమాధానం
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
ఉష్ణోగ్రత పెరిగితే వక్రరేఖ కుడి వైపునకు జరుగుతుంది, కాబట్టి 2 తప్పు. 1 మరియు 3 సరైనవి.
Which of the following statements about the oxygen dissociation curve are correct? 1. It is sigmoid in shape. 2. A rise in temperature shifts it to the left. 3. Low pCO₂ favours binding of O₂ to haemoglobin.
- 1 and 2 only
- 1 and 3 only
- 2 and 3 only
- 1, 2 and 3
క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: వాయుగోణుల గోడలు దెబ్బతినడం వల్ల ఆస్తమా వస్తుంది. ప్రవచనం II: రసాయన సంవేదక ప్రాంతం CO₂ కంటే O₂ కు ఎక్కువ సున్నితం. సరైన ఎంపికను ఎన్నుకోండి.
- ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
- ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
- ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
- ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
సమాధానం
B. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
ఆస్తమా అంటే శ్వాసనాళికలు మరియు శ్వాసనాళికా శాఖల వాపు; రసాయన సంవేదక ప్రాంతం CO₂ మరియు H⁺ లకు సున్నితం. రెండు ప్రవచనాలూ సరికావు.
Given below are two statements: Statement I: Asthma is caused by damage to the alveolar walls. Statement II: The chemosensitive area is highly sensitive to O₂ rather than to CO₂. Choose the correct option.
- Both Statement I and Statement II are correct
- Both Statement I and Statement II are incorrect
- Statement I is correct but Statement II is incorrect
- Statement I is incorrect but Statement II is correct
క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: శ్వాస లయ కేంద్రం మజ్జాముఖంలో ఉంటుంది. ప్రవచనం II: పాన్స్లోని న్యుమోటాక్సిక్ కేంద్రం నుండి వచ్చే సంకేతం ఉచ్ఛ్వాస వ్యవధిని తగ్గించగలదు. సరైన ఎంపికను ఎన్నుకోండి.
- ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
- ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
- ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
- ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
సమాధానం
A. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
రెండు ప్రవచనాలూ సరైనవి.
Given below are two statements: Statement I: The respiratory rhythm centre is present in the medulla. Statement II: A signal from the pneumotaxic centre in the pons can reduce the duration of inspiration. Choose the correct option.
- Both Statement I and Statement II are correct
- Both Statement I and Statement II are incorrect
- Statement I is correct but Statement II is incorrect
- Statement I is incorrect but Statement II is correct
కింది ప్రవచనాలలో సరైనవి ఏవి? 1. సుమారు 3% O₂ ప్లాస్మాలో కరిగి రవాణా అవుతుంది. 2. సుమారు 7% CO₂ ప్లాస్మాలో కరిగి రవాణా అవుతుంది. 3. సుమారు 70% CO₂ కార్బమినో-హిమోగ్లోబిన్ రూపంలో రవాణా అవుతుంది.
- 1 మరియు 2 మాత్రమే
- 2 మరియు 3 మాత్రమే
- 1 మరియు 3 మాత్రమే
- 1, 2 మరియు 3
సమాధానం
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
సుమారు 70% CO₂ బైకార్బొనేట్ రూపంలో రవాణా అవుతుంది, కాబట్టి 3 తప్పు.
Which of the following statements are correct? 1. About 3% of O₂ is carried dissolved in plasma. 2. About 7% of CO₂ is carried dissolved in plasma. 3. About 70% of CO₂ is carried as carbamino-haemoglobin.
- 1 and 2 only
- 2 and 3 only
- 1 and 3 only
- 1, 2 and 3
క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: వాయుగోణులలో pCO₂ సుమారు 45 mm Hg. ప్రవచనం II: ఆక్సిజన్ లేని రక్తం మరియు కణజాలాలు రెండింటిలో pO₂ సుమారు 40 mm Hg. సరైన ఎంపికను ఎన్నుకోండి.
- ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
- ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
- ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
- ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
సమాధానం
D. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
వాయుగోణులలో pCO₂ సుమారు 40 mm Hg, కాబట్టి ప్రవచనం I సరికాదు. ప్రవచనం II సరైనది.
Given below are two statements: Statement I: Alveolar pCO₂ is about 45 mm Hg. Statement II: Deoxygenated blood and tissues both have a pO₂ of about 40 mm Hg. Choose the correct option.
- Both Statement I and Statement II are correct
- Both Statement I and Statement II are incorrect
- Statement I is correct but Statement II is incorrect
- Statement I is incorrect but Statement II is correct
కింది ప్రవచనాలలో సరైనవి ఏవి? 1. ఉచ్ఛ్వాస సమయంలో ఉదరవితానం సంకోచిస్తుంది. 2. ప్లూరా ద్రవం ఊపిరితిత్తి ఉపరితలంపై ఘర్షణను తగ్గిస్తుంది. 3. విసరణ త్వచానికి నాలుగు పొరలు ఉంటాయి.
- 1 మరియు 3 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 మాత్రమే
- 2 మరియు 3 మాత్రమే
- 1, 2 మరియు 3
సమాధానం
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
విసరణ త్వచానికి మూడు పొరలు ఉంటాయి, కాబట్టి 3 తప్పు.
Which of the following statements are correct? 1. The diaphragm contracts during inspiration. 2. Pleural fluid reduces friction on the lung surface. 3. The diffusion membrane has four layers.
- 1 and 3 only
- 1 and 2 only
- 2 and 3 only
- 1, 2 and 3
నిశ్చితవాక్యం (A): ఉచ్ఛ్వాస సమయంలో ఊపిరితిత్తి పీడనం వాతావరణ పీడనం కంటే తగ్గుతుంది. కారణం (R): ఉచ్ఛ్వాస సమయంలో ఉరఃకుహర ఘనపరిమాణం పెరుగుతుంది. సరైన ఎంపికను ఎన్నుకోండి.
- A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
- A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
- A సత్యం కానీ R అసత్యం
- A అసత్యం కానీ R సత్యం
సమాధానం
A. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
ఘనపరిమాణం పెరిగితే పీడనం తగ్గుతుంది, కాబట్టి గాలి లోపలికి ప్రవేశిస్తుంది.
Assertion (A): The pulmonary pressure falls below atmospheric pressure during inspiration. Reason (R): The volume of the thoracic cavity increases during inspiration. Choose the correct option.
- Both A and R are true and R is the correct explanation of A
- Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
- A is true but R is false
- A is false but R is true
నిశ్చితవాక్యం (A): కణజాలాలలో ఆక్సిహిమోగ్లోబిన్ ఎక్కువ O₂ ను విడుదల చేస్తుంది. కారణం (R): కణజాలాలలో pCO₂ తక్కువ మరియు H⁺ గాఢత తక్కువగా ఉంటాయి. సరైన ఎంపికను ఎన్నుకోండి.
- A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
- A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
- A సత్యం కానీ R అసత్యం
- A అసత్యం కానీ R సత్యం
సమాధానం
C. A సత్యం కానీ R అసత్యం
A సత్యం, కానీ కణజాలాలలో pCO₂ మరియు H⁺ ఎక్కువగా ఉంటాయి, కాబట్టి R అసత్యం.
Assertion (A): Oxyhaemoglobin releases more O₂ in the tissues. Reason (R): Tissues have low pCO₂ and low H⁺ concentration. Choose the correct option.
- Both A and R are true and R is the correct explanation of A
- Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
- A is true but R is false
- A is false but R is true
నిశ్చితవాక్యం (A): వాయుగోణులు శ్వాస వ్యవస్థలోని వాహక ప్రాంతంలో భాగం. కారణం (R): వాయుగోణులు వాయు వినిమయ స్థానాలు. సరైన ఎంపికను ఎన్నుకోండి.
- A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
- A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
- A సత్యం కానీ R అసత్యం
- A అసత్యం కానీ R సత్యం
సమాధానం
D. A అసత్యం కానీ R సత్యం
వాయుగోణులు వినిమయ ప్రాంతంలో భాగం, కాబట్టి A అసత్యం. R సత్యం.
Assertion (A): Alveoli are part of the conducting region of the respiratory system. Reason (R): Alveoli are the sites of gas exchange. Choose the correct option.
- Both A and R are true and R is the correct explanation of A
- Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
- A is true but R is false
- A is false but R is true
నిశ్చితవాక్యం (A): CO₂ కణజాలాల నుండి రక్తంలోకి కదులుతుంది. కారణం (R): కణజాలాలలో pCO₂ (సుమారు 45 mm Hg), వాటికి చేరే రక్తంలోని (సుమారు 40 mm Hg) కంటే ఎక్కువ. సరైన ఎంపికను ఎన్నుకోండి.
- A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
- A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
- A సత్యం కానీ R అసత్యం
- A అసత్యం కానీ R సత్యం
సమాధానం
A. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
విసరణ పాక్షిక పీడన ప్రవణతను అనుసరిస్తుంది.
Assertion (A): CO₂ moves from the tissues into the blood. Reason (R): The pCO₂ in the tissues (about 45 mm Hg) is higher than in the blood reaching them (about 40 mm Hg). Choose the correct option.
- Both A and R are true and R is the correct explanation of A
- Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
- A is true but R is false
- A is false but R is true
నిశ్చితవాక్యం (A): బృహద్ధమని వంపు మరియు కంఠ ధమనిలోని గ్రాహకాలు ప్రధానంగా O₂ కు సున్నితం. కారణం (R): శ్వాస లయ నియంత్రణలో ఆక్సిజన్ పాత్ర చాలా అల్పం. సరైన ఎంపికను ఎన్నుకోండి.
- A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
- A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
- A సత్యం కానీ R అసత్యం
- A అసత్యం కానీ R సత్యం
సమాధానం
D. A అసత్యం కానీ R సత్యం
ఈ గ్రాహకాలు CO₂ మరియు H⁺ లలో మార్పులను గుర్తిస్తాయి, కాబట్టి A అసత్యం. R సత్యం.
Assertion (A): The receptors in the aortic arch and carotid artery are mainly sensitive to O₂. Reason (R): The role of O₂ in the regulation of respiratory rhythm is quite insignificant. Choose the correct option.
- Both A and R are true and R is the correct explanation of A
- Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
- A is true but R is false
- A is false but R is true
జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. టైడల్ ఘనపరిమాణం b. ఉచ్ఛ్వాస నిల్వ ఘనపరిమాణం c. నిశ్వాస నిల్వ ఘనపరిమాణం d. అవశేష ఘనపరిమాణం. జాబితా II: i. సుమారు 500 mL ii. సుమారు 2500–3000 mL iii. సుమారు 1000–1100 mL iv. సుమారు 1100–1200 mL.
- a-iii, b-ii, c-i, d-iv
- a-ii, b-i, c-iii, d-iv
- a-i, b-ii, c-iii, d-iv
- a-i, b-ii, c-iv, d-iii
సమాధానం
C. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
TV సుమారు 500 mL, IRV 2500–3000 mL, ERV 1000–1100 mL, RV 1100–1200 mL.
Match List I with List II. List I: a. Tidal volume b. Inspiratory reserve volume c. Expiratory reserve volume d. Residual volume. List II: i. About 500 mL ii. About 2500–3000 mL iii. About 1000–1100 mL iv. About 1100–1200 mL.
- a-iii, b-ii, c-i, d-iv
- a-ii, b-i, c-iii, d-iv
- a-i, b-ii, c-iii, d-iv
- a-i, b-ii, c-iv, d-iii
జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. ఉచ్ఛ్వాస సామర్థ్యం b. నిశ్వాస సామర్థ్యం c. క్రియాత్మక అవశేష సామర్థ్యం d. జీవ సామర్థ్యం. జాబితా II: i. TV + ERV ii. ERV + RV iii. TV + IRV iv. ERV + TV + IRV.
- a-iii, b-i, c-iv, d-ii
- a-iii, b-i, c-ii, d-iv
- a-i, b-iii, c-ii, d-iv
- a-ii, b-iv, c-iii, d-i
సమాధానం
B. a-iii, b-i, c-ii, d-iv
IC = TV + IRV, EC = TV + ERV, FRC = ERV + RV, VC = ERV + TV + IRV.
Match List I with List II. List I: a. Inspiratory capacity b. Expiratory capacity c. Functional residual capacity d. Vital capacity. List II: i. TV + ERV ii. ERV + RV iii. TV + IRV iv. ERV + TV + IRV.
- a-iii, b-i, c-iv, d-ii
- a-iii, b-i, c-ii, d-iv
- a-i, b-iii, c-ii, d-iv
- a-ii, b-iv, c-iii, d-i
జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. వానపాము b. కీటకాలు c. చేపలు d. ఉభయచరాలు. జాబితా II: i. శ్వాసనాళాలు ii. మొప్పలు iii. తేమగల అధిచర్మం iv. ఊపిరితిత్తులు మరియు తేమగల చర్మం.
- a-iii, b-ii, c-i, d-iv
- a-iii, b-i, c-ii, d-iv
- a-iv, b-i, c-ii, d-iii
- a-i, b-iii, c-ii, d-iv
సమాధానం
B. a-iii, b-i, c-ii, d-iv
వానపాము: తేమగల అధిచర్మం; కీటకాలు: శ్వాసనాళాలు; చేపలు: మొప్పలు; ఉభయచరాలు: ఊపిరితిత్తులు మరియు చర్మం.
Match List I with List II. List I: a. Earthworm b. Insects c. Fishes d. Amphibians. List II: i. Tracheal tubes ii. Gills iii. Moist cuticle iv. Lungs and moist skin.
- a-iii, b-ii, c-i, d-iv
- a-iii, b-i, c-ii, d-iv
- a-iv, b-i, c-ii, d-iii
- a-i, b-iii, c-ii, d-iv
జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. వాతావరణ pO₂ b. వాయుగోణి pCO₂ c. ఆక్సిజన్ లేని రక్తం pCO₂ d. వాయుగోణి pO₂. జాబితా II: i. 40 mm Hg ii. 45 mm Hg iii. 104 mm Hg iv. 159 mm Hg.
- a-iv, b-i, c-iii, d-ii
- a-iii, b-i, c-ii, d-iv
- a-iv, b-i, c-ii, d-iii
- a-iv, b-ii, c-i, d-iii
సమాధానం
C. a-iv, b-i, c-ii, d-iii
వరుసగా 159, 40, 45 మరియు 104 mm Hg.
Match List I with List II. List I: a. Atmospheric pO₂ b. Alveolar pCO₂ c. Deoxygenated blood pCO₂ d. Alveolar pO₂. List II: i. 40 mm Hg ii. 45 mm Hg iii. 104 mm Hg iv. 159 mm Hg.
- a-iv, b-i, c-iii, d-ii
- a-iii, b-i, c-ii, d-iv
- a-iv, b-i, c-ii, d-iii
- a-iv, b-ii, c-i, d-iii
జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. లయ కేంద్రం b. న్యుమోటాక్సిక్ కేంద్రం c. రసాయన సంవేదక ప్రాంతం d. CO₂ మరియు H⁺ లకు గ్రాహకాలు. జాబితా II: i. పాన్స్ ii. మజ్జాముఖం iii. లయ కేంద్రానికి ఆనుకుని iv. బృహద్ధమని వంపు మరియు కంఠ ధమని.
- a-i, b-ii, c-iii, d-iv
- a-ii, b-i, c-iv, d-iii
- a-iii, b-i, c-ii, d-iv
- a-ii, b-i, c-iii, d-iv
సమాధానం
D. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
లయ కేంద్రం మజ్జాముఖంలో; న్యుమోటాక్సిక్ కేంద్రం పాన్స్లో; రసాయన సంవేదక ప్రాంతం లయ కేంద్రానికి ఆనుకుని; గ్రాహకాలు బృహద్ధమని వంపు మరియు కంఠ ధమనిలో.
Match List I with List II. List I: a. Rhythm centre b. Pneumotaxic centre c. Chemosensitive area d. Receptors for CO₂ and H⁺. List II: i. Pons ii. Medulla iii. Adjacent to the rhythm centre iv. Aortic arch and carotid artery.
- a-i, b-ii, c-iii, d-iv
- a-ii, b-i, c-iv, d-iii
- a-iii, b-i, c-ii, d-iv
- a-ii, b-i, c-iii, d-iv
జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. ఆస్తమా b. ఎంఫిసీమా c. వృత్తిసంబంధ ఊపిరితిత్తి రుగ్మత d. ఎపిగ్లాటిస్. జాబితా II: i. వాయుగోణి గోడలు దెబ్బతింటాయి ii. శ్వాసనాళికలు మరియు శ్వాసనాళికా శాఖల వాపు iii. దీర్ఘకాలం ధూళికి గురైన తర్వాత ఫైబ్రోసిస్ iv. గ్లాటిస్ను కప్పుతుంది.
- a-ii, b-i, c-iv, d-iii
- a-i, b-ii, c-iii, d-iv
- a-ii, b-i, c-iii, d-iv
- a-iii, b-i, c-ii, d-iv
సమాధానం
C. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
ఆస్తమా: శ్వాసనాళికల వాపు; ఎంఫిసీమా: వాయుగోణుల నష్టం; వృత్తిసంబంధ రుగ్మత: ఫైబ్రోసిస్; ఎపిగ్లాటిస్ గ్లాటిస్ను కప్పుతుంది.
Match List I with List II. List I: a. Asthma b. Emphysema c. Occupational lung disorder d. Epiglottis. List II: i. Alveolar walls damaged ii. Inflammation of bronchi and bronchioles iii. Fibrosis after long dust exposure iv. Covers the glottis.
- a-ii, b-i, c-iv, d-iii
- a-i, b-ii, c-iii, d-iv
- a-ii, b-i, c-iii, d-iv
- a-iii, b-i, c-ii, d-iv
ఒక వ్యక్తి జీవ సామర్థ్యం 4000 mL, టైడల్ ఘనపరిమాణం 500 mL మరియు నిశ్వాస నిల్వ ఘనపరిమాణం 1000 mL. అయితే ఉచ్ఛ్వాస నిల్వ ఘనపరిమాణం ఎంత?
- 3500 mL
- 2500 mL
- 3000 mL
- 2000 mL
సమాధానం
B. 2500 mL
IRV = VC − TV − ERV = 4000 − 500 − 1000 = 2500 mL.
A person has a vital capacity of 4000 mL, a tidal volume of 500 mL and an expiratory reserve volume of 1000 mL. What is the inspiratory reserve volume?
- 3500 mL
- 2500 mL
- 3000 mL
- 2000 mL
ఒక వ్యక్తి మొత్తం ఊపిరితిత్తి సామర్థ్యం 5800 mL మరియు జీవ సామర్థ్యం 4600 mL. అయితే అవశేష ఘనపరిమాణం ఎంత?
- 1200 mL
- 1000 mL
- 1100 mL
- 1300 mL
సమాధానం
A. 1200 mL
RV = TLC − VC = 5800 − 4600 = 1200 mL.
A person's total lung capacity is 5800 mL and vital capacity is 4600 mL. What is the residual volume?
- 1200 mL
- 1000 mL
- 1100 mL
- 1300 mL
చాలాకాలంగా ధూమపానం చేసే వ్యక్తికి వాయుగోణుల గోడలు దెబ్బతిని శ్వాస ఉపరితలం తగ్గడం వల్ల ఆయాసం వస్తోంది. ఇది ఏ రుగ్మత?
- ఫైబ్రోసిస్
- ఆస్తమా
- ఎంఫిసీమా
- వృత్తిసంబంధ ఊపిరితిత్తి రుగ్మత
సమాధానం
C. ఎంఫిసీమా
ధూమపానం వల్ల వాయుగోణుల గోడలు దెబ్బతిని శ్వాస ఉపరితలం తగ్గడం ఎంఫిసీమా.
A long-term smoker develops breathlessness because the walls of the alveoli are damaged and the respiratory surface is reduced. Which disorder is this?
- Fibrosis
- Asthma
- Emphysema
- Occupational lung disorder
తీవ్రమైన వ్యాయామ సమయంలో పనిచేసే కండరాలలో ఉష్ణోగ్రత మరియు pCO₂ పెరుగుతాయి. ఆక్సిజన్ విచ్ఛిన్న వక్రరేఖ మరియు O₂ విడుదలపై దీని ప్రభావం ఏమిటి?
- వక్రరేఖ ఎడమ వైపునకు జరుగుతుంది; ఎక్కువ O₂ విడుదల అవుతుంది
- వక్రరేఖ కుడి వైపునకు జరుగుతుంది; ఎక్కువ O₂ విడుదల అవుతుంది
- వక్రరేఖ జరగదు; O₂ విడుదలలో మార్పు ఉండదు
- వక్రరేఖ కుడి వైపునకు జరుగుతుంది; తక్కువ O₂ విడుదల అవుతుంది
సమాధానం
B. వక్రరేఖ కుడి వైపునకు జరుగుతుంది; ఎక్కువ O₂ విడుదల అవుతుంది
ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రత, pCO₂ మరియు H⁺ వక్రరేఖను కుడి వైపునకు జరిపి O₂ విచ్ఛిన్నతకు అనుకూలిస్తాయి.
During heavy exercise, the working muscles show a rise in temperature and pCO₂. What is the effect on the oxygen dissociation curve and O₂ release?
- Curve shifts to the left; more O₂ is released
- Curve shifts to the right; more O₂ is released
- Curve does not shift; O₂ release is unchanged
- Curve shifts to the right; less O₂ is released
ఒక వ్యక్తి నిమిషానికి 14 సార్లు, ప్రతిసారి 500 mL టైడల్ ఘనపరిమాణంతో శ్వాసిస్తాడు. అతడు నిమిషానికి ఎంత గాలిని పీల్చుకుంటాడు?
- 7000 mL
- 6500 mL
- 8500 mL
- 5000 mL
సమాధానం
A. 7000 mL
నిమిష ఘనపరిమాణం = 500 mL × 14 = 7000 mL.
A man breathes 14 times per minute with a tidal volume of 500 mL. How much air does he inspire per minute?
- 7000 mL
- 6500 mL
- 8500 mL
- 5000 mL
రాళ్లు కొట్టే పరిశ్రమలో పనిచేసే కార్మికునికి చాలా సంవత్సరాల తర్వాత ఊపిరితిత్తులలో ఫైబ్రోసిస్ వచ్చింది. దీనికి అత్యంత సంభావ్య కారణం ఏమిటి?
- సిగరెట్ పొగ వల్ల వాయుగోణుల గోడలు దెబ్బతినడం
- అలర్జీ వల్ల శ్వాసనాళికల వాపు
- మజ్జాముఖంలోని లయ కేంద్రం విఫలం కావడం
- శరీర రక్షణ యంత్రాంగం ఎదుర్కోలేనంత ధూళి వల్ల వాపు ఏర్పడటం
సమాధానం
D. శరీర రక్షణ యంత్రాంగం ఎదుర్కోలేనంత ధూళి వల్ల వాపు ఏర్పడటం
అధిక ధూళికి గురికావడం శరీర రక్షణ యంత్రాంగాన్ని మించిపోయి వాపు మరియు ఫైబ్రోసిస్కు దారితీస్తుంది.
A worker in a stone-breaking industry develops fibrosis of the lungs after many years. What is the most likely reason?
- Damage to the alveolar walls caused by cigarette smoke
- Inflammation of the bronchi caused by an allergy
- Failure of the rhythm centre in the medulla
- Dust in such quantity that the body's defence mechanism cannot cope, leading to inflammation
ఒక వ్యక్తి రక్తంలో CO₂ మరియు H⁺ గాఢత పెరిగింది. ఏ ప్రతిస్పందన ఆశించవచ్చు?
- న్యుమోటాక్సిక్ కేంద్రం లయ కేంద్రాన్ని పూర్తిగా ఆపివేస్తుంది
- O₂ ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల శ్వాస నెమ్మదిస్తుంది
- బృహద్ధమని వంపు గ్రాహకాలు సంకేతాలు పంపడం ఆపివేస్తాయి
- రసాయన సంవేదక ప్రాంతం మరియు ధమని గ్రాహకాలు లయ కేంద్రాన్ని ప్రేరేపించి శ్వాసను పెంచుతాయి
సమాధానం
D. రసాయన సంవేదక ప్రాంతం మరియు ధమని గ్రాహకాలు లయ కేంద్రాన్ని ప్రేరేపించి శ్వాసను పెంచుతాయి
రసాయన సంవేదక ప్రాంతం మరియు బృహద్ధమని, కంఠ ధమని గ్రాహకాలు CO₂ మరియు H⁺ లను గుర్తించి, వాటి తొలగింపు కోసం శ్వాసను పెంచేలా లయ కేంద్రానికి సంకేతమిస్తాయి.
A person's blood shows a rise in CO₂ and H⁺ concentration. Which response is expected?
- The pneumotaxic centre stops the rhythm centre completely
- Breathing is slowed because O₂ is high
- The aortic arch receptors stop sending signals
- The chemosensitive area and arterial receptors stimulate the rhythm centre, increasing breathing