జీవ అణువులు (Biomolecules)

గుర్తుంచుకోవాల్సినవి

• కార్బోహైడ్రేట్లు (carbohydrates) అంటే పాలిహైడ్రాక్సీ ఆల్డిహైడ్లు లేదా కీటోన్లు (లేదా జలవిశ్లేషణలో వాటిని ఇచ్చే సమ్మేళనాలు). గ్లూకోజ్ (glucose)కు విస్తృత శృంఖల (open-chain) రూపం ఉంది (ఆధారాలు: HI, NH₂OH, HCN, Br₂ నీరు, HNO₃, ఎసిటిక్ అన్హైడ్రైడ్), అలాగే చక్రీయ హెమిఎసిటాల్ రూపం (α, β ఎనోమర్లు) ఉంది; ఇది మ్యూటారొటేషన్ (mutarotation) చూపుతుంది.
• సుక్రోజ్ (sucrose) (క్షయకరణం చూపనిది, α-D-గ్లూకోజ్ C1–β-D-ఫ్రక్టోజ్ C2), మాల్టోజ్ (maltose), లాక్టోజ్ (lactose) (క్షయకరణం చూపేవి, C1–C4 బంధాలు) డైశాకరైడ్లు (disaccharides). అమైలోజ్ (amylose), అమైలోపెక్టిన్ (amylopectin) (α-గ్లూకోజ్), గ్లైకోజెన్ (glycogen) (α-గ్లూకోజ్, ఎక్కువ శాఖలు కలది), సెల్యులోజ్ (cellulose) (β-గ్లూకోజ్, శాఖలు లేనిది) పాలిశాకరైడ్లు (polysaccharides).
• ప్రోటీన్లు (proteins) అంటే పెప్టైడ్ బంధాలు (–CO–NH–) ద్వారా కలిసిన α-అమైనో ఆమ్లాల పాలిమర్లు. వాటికి నాలుగు నిర్మాణ స్థాయిలు ఉన్నాయి; ఏకరూప విచ్ఛిత్తి (denaturation) ద్వితీయ, తృతీయ నిర్మాణాలను నాశనం చేస్తుంది కానీ ప్రాథమిక నిర్మాణాన్ని కాదు.
• DNA (డీఆక్సీరైబోజ్; A, G, C, T), RNA (రైబోజ్; A, G, C, U) అనేవి 3′–5′ ఫాస్ఫోడైఎస్టర్ బంధాలతో కలిసిన పాలిన్యూక్లియోటైడ్లు. విటమిన్ లోప వ్యాధులు, హార్మోన్ రకాలు (స్టెరాయిడ్, పాలిపెప్టైడ్, అమైనో ఆమ్ల ఉత్పన్నం) నేరుగా గుర్తుంచుకోవాల్సిన అంశాలు.

కార్బోహైడ్రేట్లు: వర్గీకరణ

కార్బోహైడ్రేట్లు అంటే ధ్రువణ భ్రమణ క్రియాశీలత (optically active) గల పాలిహైడ్రాక్సీ ఆల్డిహైడ్లు లేదా కీటోన్లు, లేదా జలవిశ్లేషణలో అటువంటి యూనిట్లను ఇచ్చే పదార్థాలు. చాలా వరకు తీపిగా ఉంటాయి, వాటిని చక్కెరలు (sugars) అంటారు; కానీ స్టార్చ్, సెల్యులోజ్ తీపి కావు.

• ఆల్డిహైడ్ సమూహం (–CHO) గల మోనోశాకరైడ్ ఆల్డోజ్ (aldose) (గ్లూకోజ్, గెలాక్టోజ్). కీటోన్ సమూహం (>C=O) గలది కీటోజ్ (ketose) (ఫ్రక్టోజ్).
• పేరు కార్బన్ సంఖ్యను కూడా సూచిస్తుంది: గ్లూకోజ్ ఒక ఆల్డోహెక్సోజ్, రైబోజ్ ఒక ఆల్డోపెంటోజ్, ఫ్రక్టోజ్ ఒక కీటోహెక్సోజ్.
• క్షయకరణ చక్కెరలు (reducing sugars) టాలెన్స్ కారకాన్ని (Tollens' reagent), ఫెహ్లింగ్ ద్రావణాన్ని (Fehling's solution) క్షయీకరిస్తాయి, ఎందుకంటే వాటికి స్వేచ్ఛా ఆల్డిహైడ్ లేదా కీటోన్ (హెమిఎసిటాల్) సమూహం ఉంటుంది. గ్లూకోజ్, ఫ్రక్టోజ్, మాల్టోజ్, లాక్టోజ్ క్షయకరణం చూపుతాయి. సుక్రోజ్ క్షయకరణం చూపదు ఎందుకంటే రెండు ఎనోమెరిక్ కార్బన్లు గ్లైకోసిడిక్ బంధంలో ఉపయోగపడ్డాయి.

గ్లూకోజ్

తయారీ

• సుక్రోజ్ నుండి: C₁₂H₂₂O₁₁ + H₂O → C₆H₁₂O₆ (గ్లూకోజ్) + C₆H₁₂O₆ (ఫ్రక్టోజ్), ఆల్కహాల్‌లో విలీన HCl లేదా H₂SO₄ తో.
• స్టార్చ్ నుండి: (C₆H₁₀O₅)ₙ + nH₂O → nC₆H₁₂O₆, 393 K వద్ద 2–3 atm పీడనంలో విలీన H₂SO₄ తో మరిగించడం ద్వారా. ఇది వాణిజ్య పద్ధతి.

విస్తృత శృంఖల నిర్మాణం. గ్లూకోజ్ ఒక ఆల్డోహెక్సోజ్, HOCH₂–(CHOH)₄–CHO, అణుఫార్ములా C₆H₁₂O₆. ఇది D-(+) సమద్రవ్యకం (isomer).

విస్తృత శృంఖల నిర్మాణ పరిమితులు

• గ్లూకోజ్ షిఫ్ పరీక్ష (Schiff's test) ఇవ్వదు, NaHSO₃ సంకలన ఉత్పన్నాన్ని ఏర్పరచదు.
• గ్లూకోజ్ పెంటాఎసిటేట్ NH₂OH తో చర్య జరపదు, కాబట్టి స్వేచ్ఛా –CHO సమూహం లేదు.
• గ్లూకోజ్ మ్యూటారొటేషన్ చూపుతుంది.

చక్రీయ నిర్మాణం. C5 పై ఉన్న –OH, C1 ఆల్డిహైడ్ సమూహానికి కలిసి ఆరు సభ్యుల వలయాన్ని (పైరనోజ్ (pyranose)) ఏర్పరుస్తుంది; ఇది ఒక చక్రీయ హెమిఎసిటాల్. C1 కొత్త కైరల్ కేంద్రం అవుతుంది, దీనిని ఎనోమెరిక్ కార్బన్ (anomeric carbon) అంటారు. ఆ రెండు రూపాలు ఎనోమర్లు (anomers).

• హావర్త్ ప్రక్షేపం (Haworth projection) మాటల్లో: ఐదు కార్బన్లు, ఒక ఆక్సిజన్ గల చదునైన ఆరు సభ్యుల వలయం; D శ్రేణికి C5 వద్ద ఉన్న CH₂OH సమూహం తలానికి పైన ఉంటుంది.
• మ్యూటారొటేషన్ (Mutarotation): ఏ ఎనోమర్ అయినా తాజాగా తయారుచేసిన ద్రావణం యొక్క విశిష్ట భ్రమణం నెమ్మదిగా ఒకే సమతాస్థితి విలువ +52.5° కు మారుతుంది. విస్తృత శృంఖల రూపం మధ్యంతరం: α ⇌ open chain ⇌ β.

సాధించిన ఉదాహరణ 1. సమతాస్థితిలో α-ఎనోమర్ శాతాన్ని కనుగొనండి. α భాగాన్ని x అనుకోండి. అప్పుడు 111x + 19.2(1 – x) = 52.5. కాబట్టి 91.8x = 33.3, x = 0.363. మిశ్రమం సుమారు 36% α, 64% β.

ఫ్రక్టోజ్

ఫ్రక్టోజ్, C₆H₁₂O₆, C2 వద్ద C=O గల కీటోహెక్సోజ్. ఇది వామభ్రమణం (laevorotatory) చూపుతుంది, విశిష్ట భ్రమణం సుమారు –92.4°, మరియు అన్నింటికంటే తీపి చక్కెర. దీని వలయ రూపం ఫ్యూరనోజ్ (furanose): C5 పై ఉన్న –OH, C2 కీటోన్ సమూహానికి కలిసి ఐదు సభ్యుల వలయాన్ని (నాలుగు కార్బన్లు, ఒక ఆక్సిజన్) ఇస్తుంది. గ్లూకోజ్, ఫ్రక్టోజ్ ఒకదానికొకటి క్రియాత్మక సమద్రవ్యకాలు.

డైశాకరైడ్లు

రెండు మోనోశాకరైడ్లు గ్లైకోసిడిక్ బంధం (glycosidic linkage) అనే ఆక్సిజన్ వంతెన ద్వారా కలుస్తాయి, ఒక H₂O కోల్పోతూ.

ఇన్వర్ట్ షుగర్ (Invert sugar). సుక్రోజ్ దక్షిణభ్రమణం (dextrorotatory) చూపుతుంది (+66.5°). జలవిశ్లేషణలో అది గ్లూకోజ్ (దక్షిణ, +52.5°), ఫ్రక్టోజ్ (వామ, –92.4°) ల సమమోలార్ మిశ్రమాన్ని ఇస్తుంది. ఫ్రక్టోజ్ వామభ్రమణం ఎక్కువ కాబట్టి మిశ్రమం వామభ్రమణం చూపుతుంది. భ్రమణ దిశ మారడాన్ని విలోమనం (inversion) అంటారు, దీనిని ఇన్వర్టేజ్ (invertase) ఎంజైమ్ కలిగిస్తుంది.

పాలిశాకరైడ్లు

ప్రాముఖ్యత: కార్బోహైడ్రేట్లు శక్తికి ప్రధాన వనరు. సెల్యులోజ్‌ను కాగితం, వస్త్రం, కలప కోసం ఉపయోగిస్తారు. తేనె, పండ్లలో గ్లూకోజ్, ఫ్రక్టోజ్ ఉంటాయి. మొక్కల్లో ఆహారంగా స్టార్చ్, జంతువుల్లో గ్లైకోజెన్ నిల్వ ఉంటాయి. β-బంధాలకు కావాల్సిన ఎంజైమ్ లేకపోవడం వల్ల మానవులు సెల్యులోజ్‌ను జీర్ణం చేసుకోలేరు.

D మరియు L విన్యాసం

D-గ్లిసరాల్డిహైడ్, L-గ్లిసరాల్డిహైడ్ ప్రామాణిక సమ్మేళనాలు. ఫిషర్ ప్రక్షేపంలో (Fischer projection), కార్బొనిల్ సమూహానికి అత్యంత దూరంగా ఉన్న కైరల్ కార్బన్ (గ్లూకోజ్‌లో C5) పై –OH కుడివైపు ఉంటే ఆ చక్కెర D, ఎడమవైపు ఉంటే L. D, L విన్యాసాన్ని మాత్రమే చూపుతాయి. (+), (–) (లేదా d, l) గుర్తులు సమతల ధ్రువిత కాంతి భ్రమణ దిశను చూపుతాయి, వాటికి D, L తో సంబంధం లేదు. సహజ గ్లూకోజ్ D-(+); సహజ ఫ్రక్టోజ్ D-(–). విస్తృత శృంఖల గ్లూకోజ్‌కు నాలుగు కైరల్ కార్బన్లు (C2 నుండి C5) ఉన్నాయి, కాబట్టి 2⁴ = 16 త్రిమితీయ సమద్రవ్యకాలు సాధ్యం.

ప్రోటీన్లు

అమైనో ఆమ్లాలు (Amino acids) లో అమైనో సమూహం (–NH₂), కార్బాక్సిల్ సమూహం (–COOH) ఉంటాయి. α-అమైనో ఆమ్లాల్లో రెండూ ఒకే కార్బన్‌పై ఉంటాయి, RCH(NH₂)COOH. ప్రోటీన్లలో సుమారు ఇరవై ఉంటాయి.

• అత్యవసర అమైనో ఆమ్లాలు (Essential amino acids) శరీరంలో తయారుకావు, ఆహారం నుండి రావాలి: వాలిన్, లూసిన్, ఐసోల్యూసిన్, ఆర్జినిన్, లైసిన్, థ్రియోనిన్, మెథియోనిన్, ఫెనిలాలనిన్, ట్రిప్టోఫాన్, హిస్టిడిన్.
• అనత్యవసర అమైనో ఆమ్లాలు (Non-essential amino acids) శరీరంలో తయారవుతాయి: గ్లైసిన్, అలనిన్, గ్లూటామిక్ ఆమ్లం, ఆస్పార్టిక్ ఆమ్లం, సెరిన్, ప్రోలిన్ మరియు ఇతరాలు.
• ద్విధ్రువ అయాన్ (Zwitterion): –COOH, –NH₂ కు H⁺ ఇస్తుంది, కాబట్టి అణువు ఘన స్థితిలో, నీటిలో ⁺H₃N–CHR–COO⁻ గా ఉంటుంది. ఇది అధిక ద్రవీభవన స్థానాలను, నీటిలో కరిగే గుణాన్ని వివరిస్తుంది.
• అమైనో ఆమ్లాలు ఉభయ స్వభావం (amphoteric) కలిగి ఉంటాయి. ఆమ్ల ద్రావణంలో అవి కేటయాన్లు; క్షార ద్రావణంలో ఆనయాన్లు.
• సమవిద్యుత్ బిందువు (Isoelectric point, pI): అమైనో ఆమ్లానికి నికర ఆవేశం లేని, విద్యుత్ క్షేత్రంలో కదలని, కనిష్ఠ ద్రావణీయత ఉండే pH.

పెప్టైడ్ బంధం (Peptide bond). ఒక అమైనో ఆమ్లంలోని –COOH, తదుపరి దాని –NH₂ ల మధ్య ఒక H₂O కోల్పోతూ –CO–NH– బంధం ఏర్పడుతుంది. n అమైనో ఆమ్లాల శృంఖలంలో n – 1 పెప్టైడ్ బంధాలు ఉంటాయి. మూడు వేర్వేరు అమైనో ఆమ్లాలు 3! = 6 వేర్వేరు ట్రైపెప్టైడ్లను ఏర్పరచగలవు.

ప్రోటీన్ నిర్మాణ స్థాయిలు

తంతు ప్రోటీన్లు, గోళాకార ప్రోటీన్లు

ఏకరూప విచ్ఛిత్తి (Denaturation). వేడి, pH మార్పు, UV కాంతి, లవణాలు లేదా రసాయనాలు హైడ్రోజన్ బంధాలను విచ్ఛిన్నం చేసి ద్వితీయ, తృతీయ నిర్మాణాలను దెబ్బతీస్తాయి. ప్రాథమిక నిర్మాణం మారదు. ప్రోటీన్ జీవసంబంధ క్రియాశీలతను కోల్పోతుంది. ఉదాహరణలు: మరిగించినప్పుడు గుడ్డు తెల్లసొన గడ్డకట్టడం, పాలు విరగడం. ఏకరూప విచ్ఛిత్తి α-హెలిక్స్‌ను యాదృచ్ఛిక చుట్టగా (random coil) మారుస్తుంది.

ఎంజైములు

ఎంజైములు (enzymes) జీవ ఉత్ప్రేరకాలు, దాదాపు అన్నీ గోళాకార ప్రోటీన్లు. అవి ఒక క్రియాధారానికి విశిష్టమైనవి, సక్రియ స్థానం (active site) వద్ద పనిచేస్తాయి, అనుకూల ఉష్ణోగ్రత (సుమారు 298–310 K), pH వద్ద ఉత్తమంగా పనిచేస్తాయి. పేర్లు సాధారణంగా -ase తో ముగుస్తాయి: మాల్టేజ్ మాల్టోజ్‌ను గ్లూకోజ్‌గా, ఇన్వర్టేజ్ సుక్రోజ్‌ను గ్లూకోజ్, ఫ్రక్టోజ్‌గా, యూరియేజ్ యూరియాను అమ్మోనియా, కార్బన్ డైఆక్సైడ్‌గా మారుస్తాయి. నిరోధకాలు (inhibitors) ఎంజైమ్ క్రియాశీలతను తగ్గిస్తాయి.

విటమిన్లు

విటమిన్లు (vitamins) శరీరం తయారుచేసుకోలేని, తక్కువ మొత్తాల్లో అవసరమయ్యే కర్బన సమ్మేళనాలు. కొవ్వులో కరిగే విటమిన్లు (A, D, E, K) కాలేయం, కొవ్వు కణజాలంలో నిల్వ అవుతాయి. నీటిలో కరిగే విటమిన్లు (B సమూహం, C) నిల్వ కావు, క్రమం తప్పకుండా అందించాలి.

న్యూక్లిక్ ఆమ్లాలు

న్యూక్లియోసైడ్ (nucleoside) అంటే చక్కెరకు (చక్కెర C1′ వద్ద) కలిసిన క్షారకం. న్యూక్లియోటైడ్ (nucleotide) అంటే చక్కెర C5′ వద్ద ఫాస్ఫేట్ సమూహం గల న్యూక్లియోసైడ్. న్యూక్లిక్ ఆమ్లంలో, న్యూక్లియోటైడ్లు ఒక చక్కెర C3′, తదుపరి చక్కెర C5′ ల మధ్య ఫాస్ఫోడైఎస్టర్ బంధాల (phosphodiester linkages) ద్వారా కలుస్తాయి.

• ద్విసర్పిలం (Double helix): రెండు పోగులు వ్యతిరేక దిశల్లో (ప్రతిసమాంతరంగా) ఉండి ఒక ఉమ్మడి అక్షం చుట్టూ చుట్టుకుంటాయి. క్షార జతల మధ్య హైడ్రోజన్ బంధాలు వాటిని పట్టి ఉంచుతాయి: A=T (రెండు H-బంధాలు), G≡C (మూడు H-బంధాలు). కాబట్టి A పరిమాణం T కి, G పరిమాణం C కి సమానం.
• DNA వంశపారంపర్య సందేశాన్ని మోస్తుంది. అది తనను తాను ప్రతికృతి చేసుకుంటుంది, RNA ద్వారా ప్రోటీన్ సంశ్లేషణను నిర్దేశిస్తుంది.

హార్మోన్లు

హార్మోన్లు (hormones) నాళరహిత (అంతస్స్రావక) గ్రంథులు తయారుచేసే రసాయన సందేశవాహకాలు; రక్తం వాటిని లక్ష్య అవయవాలకు చేరుస్తుంది.

ఇన్సులిన్ రక్తంలో గ్లూకోజ్‌ను తగ్గిస్తుంది; గ్లూకగాన్ పెంచుతుంది. థైరాక్సిన్‌కు అవసరమైన అయోడిన్ లోపం గాయిటర్‌కు కారణమవుతుంది. ఇన్సులిన్ లోపం మధుమేహానికి కారణమవుతుంది.

సాధించిన ఉదాహరణ 2. ఒక ప్రోటీన్ శృంఖలంలో 101 అమైనో ఆమ్ల అవశేషాలు ఉన్నాయి. పెప్టైడ్ బంధాలు = 101 – 1 = 100, దీన్ని ఏర్పరచడంలో 100 నీటి అణువులు కోల్పోతాయి.

NEET ఉచ్చులు

• 1. సుక్రోజ్ క్షయకరణం చూపదు; మాల్టోజ్, లాక్టోజ్ క్షయకరణం చూపుతాయి.
• 2. సుక్రోజ్‌లో బంధం C1–C2, కానీ మాల్టోజ్, లాక్టోజ్‌లలో C1–C4.
• 3. α-గ్లూకోజ్, β-గ్లూకోజ్ C1 వద్ద మాత్రమే భిన్నంగా ఉంటాయి (అవి ఎనోమర్లు), D/L శ్రేణిలో కాదు.
• 4. స్టార్చ్‌లో α-బంధాలు ఉన్నాయి (జీర్ణమవుతుంది); సెల్యులోజ్‌లో β-బంధాలు ఉన్నాయి (మానవులు జీర్ణం చేసుకోలేరు).
• 5. అమైలోజ్ శాఖలు లేనిది, నీటిలో కరిగేది; అమైలోపెక్టిన్ శాఖలు కలది, కరగనిది.
• 6. గ్లైకోజెన్ అమైలోపెక్టిన్ లాంటిదే కానీ ఎక్కువ శాఖలు కలది; ఇది జంతువుల్లో నిల్వ ఉంటుంది, మొక్కల్లో కాదు.
• 7. Br₂ నీరు గ్లూకోనిక్ ఆమ్లాన్ని ఇస్తుంది (–CHO మాత్రమే ఆక్సీకరణం); HNO₃ శాకరిక్ ఆమ్లాన్ని ఇస్తుంది (రెండు చివరలూ ఆక్సీకరణం).
• 8. గ్లూకోజ్‌ను HI తో వేడి చేస్తే n-హెక్సేన్ వస్తుంది; ఇది సరళ శృంఖలాన్ని చూపుతుంది, కార్బొనిల్ సమూహాన్ని కాదు.
• 9. D, L లకు + మరియు – తో సంబంధం లేదు: D-ఫ్రక్టోజ్ వామభ్రమణం చూపుతుంది.
• 10. నీటిలో కరిగే విటమిన్లు (B, C) నిల్వ కావు; కొవ్వులో కరిగేవి (A, D, E, K) నిల్వ అవుతాయి.

ఒక్క వాక్య సారాంశాలు

• 1. గ్లూకోజ్ ఒక ఆల్డోహెక్సోజ్; ఫ్రక్టోజ్ ఒక కీటోహెక్సోజ్.
• 2. గ్లూకోజ్ దక్షిణభ్రమణం (+52.5°); ఫ్రక్టోజ్ వామభ్రమణం (–92.4°).
• 3. గ్లూకోజ్ ఎనోమెరిక్ కార్బన్ C1; ఫ్రక్టోజ్‌ది C2.
• 4. గ్లూకోజ్‌కు మ్యూటారొటేషన్ +52.5° వద్ద ఆగుతుంది.
• 5. గ్లూకోజ్ పైరనోజ్ వలయాన్ని ఏర్పరుస్తుంది; ఫ్రక్టోజ్ ఫ్యూరనోజ్ వలయాన్ని ఏర్పరుస్తుంది.
• 6. ఇన్వర్ట్ షుగర్ అనేది గ్లూకోజ్, ఫ్రక్టోజ్‌ల సమమోలార్ మిశ్రమం, వామభ్రమణం చూపుతుంది.
• 7. లాక్టోజ్ జలవిశ్లేషణలో గెలాక్టోజ్, గ్లూకోజ్‌లను ఇస్తుంది.
• 8. స్టార్చ్ అయోడిన్‌తో నీలి రంగు ఇస్తుంది.
• 9. ద్విధ్రువ అయాన్ ⁺H₃N–CHR–COO⁻.
• 10. సమవిద్యుత్ బిందువు వద్ద అమైనో ఆమ్లానికి కనిష్ఠ ద్రావణీయత ఉంటుంది.
• 11. పెప్టైడ్ బంధం ఒక అమైడ్ బంధం (–CO–NH–).
• 12. α-హెలిక్స్‌లో శృంఖలం లోపలి హైడ్రోజన్ బంధాలు ఉంటాయి; β-షీట్‌లో శృంఖలాల మధ్య హైడ్రోజన్ బంధాలు ఉంటాయి.
• 13. హీమోగ్లోబిన్ చతుర్థ నిర్మాణానికి ఉదాహరణ.
• 14. విటమిన్ C లోపం స్కర్వీకి, విటమిన్ D లోపం రికెట్స్‌కు కారణమవుతుంది.
• 15. DNA లో థైమిన్ ఉంటుంది; RNA లో యురాసిల్ ఉంటుంది. A, T తో రెండు H-బంధాల ద్వారా, G, C తో మూడు ద్వారా జతకడతాయి.

సాధన ప్రశ్నలు

1. పొడవుగా HI తో గ్లూకోజ్‌ను వేడి చేస్తే వచ్చేది

   1. హెక్సానోయిక్ ఆమ్లం (hexanoic acid)
   2. 2-మిథైల్‌పెంటేన్
   3. హెక్సాన్-1-ఆల్
   4. n-హెక్సేన్ (n-hexane)
   సమాధానం

   D. n-హెక్సేన్ (n-hexane)

   HI గ్లూకోజ్‌ను పూర్తిగా n-హెక్సేన్‌గా క్షయీకరిస్తుంది; దీని వల్ల ఆరు కార్బన్ పరమాణువులూ సరళ శృంఖలంలో ఉన్నాయని తెలుస్తుంది.

   Prolonged heating of glucose with HI gives

   1. hexanoic acid
   2. 2-methylpentane
   3. hexan-1-ol
   4. n-hexane

2. గ్లూకోజ్ ఎసిటిక్ అన్హైడ్రైడ్‌తో పెంటాఎసిటేట్‌ను ఏర్పరుస్తుంది. దీని ద్వారా గ్లూకోజ్‌లో ఉన్నవి

   1. నాలుగు –OH సమూహాలు
   2. ఐదు –CHO సమూహాలు
   3. ఐదు –OH సమూహాలు
   4. ఆరు –OH సమూహాలు
   సమాధానం

   C. ఐదు –OH సమూహాలు

   ప్రతి –OH సమూహానికి ఒక ఎసిటైల్ సమూహం చేరుతుంది; ఐదు ఎసిటైల్ సమూహాలు అంటే ఐదు –OH సమూహాలు.

   Glucose forms a pentaacetate with acetic anhydride. This shows that glucose has

   1. four –OH groups
   2. five –CHO groups
   3. five –OH groups
   4. six –OH groups

3. బ్రోమిన్ నీటితో గ్లూకోజ్ మృదు ఆక్సీకరణం ఇచ్చేది

   1. గ్లూకోనిక్ ఆమ్లం (gluconic acid)
   2. n-హెక్సేన్
   3. శాకరిక్ ఆమ్లం (saccharic acid)
   4. గ్లూకోజ్ పెంటాఎసిటేట్
   సమాధానం

   A. గ్లూకోనిక్ ఆమ్లం (gluconic acid)

   Br₂ నీరు –CHO సమూహాన్ని మాత్రమే –COOH గా ఆక్సీకరిస్తుంది, గ్లూకోనిక్ ఆమ్లం వస్తుంది. శాకరిక్ ఆమ్లానికి బలమైన HNO₃ కావాలి.

   Mild oxidation of glucose with bromine water gives

   1. gluconic acid
   2. n-hexane
   3. saccharic acid
   4. glucose pentaacetate

4. క్రింది చక్కెరలలో క్షయకరణం చూపనిది ఏది?

   1. మాల్టోజ్ (Maltose)
   2. సుక్రోజ్ (Sucrose)
   3. లాక్టోజ్ (Lactose)
   4. గ్లూకోజ్ (Glucose)
   సమాధానం

   B. సుక్రోజ్ (Sucrose)

   సుక్రోజ్‌లో గ్లూకోజ్ C1, ఫ్రక్టోజ్ C2 కలిశాయి, కాబట్టి స్వేచ్ఛా ఆల్డిహైడ్ లేదా కీటోన్ సమూహం మిగలదు.

   Which of the following sugars is non-reducing?

   1. Maltose
   2. Sucrose
   3. Lactose
   4. Glucose

5. మాల్టోజ్‌లో గ్లైకోసిడిక్ బంధం ఉండేది

   1. ఒక α-D-గ్లూకోజ్ C1, మరొక α-D-గ్లూకోజ్ C4 ల మధ్య
   2. ఒక α-D-గ్లూకోజ్ C1, మరొక α-D-గ్లూకోజ్ C6 ల మధ్య
   3. α-D-గ్లూకోజ్ C1, β-D-ఫ్రక్టోజ్ C2 ల మధ్య
   4. β-D-గెలాక్టోజ్ C1, β-D-గ్లూకోజ్ C4 ల మధ్య
   సమాధానం

   A. ఒక α-D-గ్లూకోజ్ C1, మరొక α-D-గ్లూకోజ్ C4 ల మధ్య

   మాల్టోజ్ C1–C4 బంధంతో కలిసిన రెండు α-D-గ్లూకోజ్ యూనిట్లతో ఏర్పడింది.

   The glycosidic linkage in maltose is between

   1. C1 of one α-D-glucose and C4 of another α-D-glucose
   2. C1 of one α-D-glucose and C6 of another α-D-glucose
   3. C1 of α-D-glucose and C2 of β-D-fructose
   4. C1 of β-D-galactose and C4 of β-D-glucose

6. లాక్టోజ్ జలవిశ్లేషణలో ఇచ్చేది

   1. α-D-గ్లూకోజ్, β-D-ఫ్రక్టోజ్
   2. రెండు α-D-గ్లూకోజ్ అణువులు
   3. β-D-గెలాక్టోజ్, β-D-గ్లూకోజ్
   4. రెండు β-D-గెలాక్టోజ్ అణువులు
   సమాధానం

   C. β-D-గెలాక్టోజ్, β-D-గ్లూకోజ్

   లాక్టోజ్ (పాల చక్కెర) గెలాక్టోజ్–గ్లూకోజ్ డైశాకరైడ్.

   Lactose on hydrolysis gives

   1. α-D-glucose and β-D-fructose
   2. two molecules of α-D-glucose
   3. β-D-galactose and β-D-glucose
   4. two molecules of β-D-galactose

7. అమైలోపెక్టిన్ అమైలోజ్ కంటే భిన్నంగా ఉండటానికి కారణం అమైలోపెక్టిన్

   1. β-D-గ్లూకోజ్‌తో ఏర్పడింది
   2. శాఖలు కలది, శాఖా బిందువుల వద్ద C1–C6 బంధాలు ఉన్నాయి
   3. అయోడిన్‌తో ఏ రంగూ ఇవ్వదు
   4. నీటిలో కరుగుతుంది, శాఖలు లేనిది
   సమాధానం

   B. శాఖలు కలది, శాఖా బిందువుల వద్ద C1–C6 బంధాలు ఉన్నాయి

   అమైలోజ్ శాఖలు లేనిది (C1–C4 మాత్రమే); అమైలోపెక్టిన్‌లో అదనంగా C1–C6 బంధాలు ఉన్నాయి, అది శాఖలు కలది, నీటిలో కరగనిది.

   Amylopectin differs from amylose because amylopectin

   1. is made of β-D-glucose
   2. is branched, with C1–C6 links at the branch points
   3. gives no colour with iodine
   4. is soluble in water and unbranched

8. α-అమైనో ఆమ్లం ద్విధ్రువ అయాన్ రూపంలోని నిర్మాణం

   1. H₂N–CHR–COOH
   2. H₂N–CHR–COO⁻
   3. ⁺H₃N–CHR–COOH
   4. ⁺H₃N–CHR–COO⁻
   సమాధానం

   D. ⁺H₃N–CHR–COO⁻

   –COOH, –NH₂ సమూహానికి H⁺ ను బదిలీ చేస్తుంది, నికర ఆవేశం లేని ⁺H₃N–CHR–COO⁻ ఏర్పడుతుంది.

   The structure of an α-amino acid in the zwitterion form is

   1. H₂N–CHR–COOH
   2. H₂N–CHR–COO⁻
   3. ⁺H₃N–CHR–COOH
   4. ⁺H₃N–CHR–COO⁻

9. క్రింది వాటిలో అత్యవసర అమైనో ఆమ్లం ఏది?

   1. గ్లైసిన్ (Glycine)
   2. లైసిన్ (Lysine)
   3. గ్లూటామిక్ ఆమ్లం (Glutamic acid)
   4. అలనిన్ (Alanine)
   సమాధానం

   B. లైసిన్ (Lysine)

   లైసిన్ శరీరంలో తయారుకాదు. గ్లైసిన్, అలనిన్, గ్లూటామిక్ ఆమ్లం అనత్యవసరమైనవి.

   Which of the following is an essential amino acid?

   1. Glycine
   2. Lysine
   3. Glutamic acid
   4. Alanine

10. ప్రోటీన్ α-హెలిక్స్ స్థిరంగా ఉండటానికి కారణం

    1. వేర్వేరు పాలిపెప్టైడ్ శృంఖలాల మధ్య హైడ్రోజన్ బంధాలు
    2. డైసల్ఫైడ్ వంతెనలు మాత్రమే
    3. పక్క చుట్ల మధ్య పెప్టైడ్ బంధాలు
    4. ఒకే శృంఖలంలోని C=O, N–H సమూహాల మధ్య హైడ్రోజన్ బంధాలు
    సమాధానం

    D. ఒకే శృంఖలంలోని C=O, N–H సమూహాల మధ్య హైడ్రోజన్ బంధాలు

    α-హెలిక్స్‌లో శృంఖలం లోపలి హైడ్రోజన్ బంధాలు ఉంటాయి; β-ప్లీటెడ్ షీట్‌లో పక్కపక్క శృంఖలాల మధ్య హైడ్రోజన్ బంధాలు ఉంటాయి.

    The α-helix of a protein is stabilised by

    1. hydrogen bonds between different polypeptide chains
    2. disulphide bridges only
    3. peptide bonds between adjacent turns
    4. hydrogen bonds between C=O and N–H groups of the same chain

11. పెర్నిషియస్ రక్తహీనత ఏ విటమిన్ లోపం వల్ల వస్తుంది?

    1. B₁₂
    2. B₁
    3. B₆
    4. K
    సమాధానం

    A. B₁₂

    విటమిన్ B₁₂ లోపం పెర్నిషియస్ రక్తహీనతకు కారణం; B₁ లోపం బెరిబెరికి, B₆ మూర్ఛలకు కారణం, K రక్తం గడ్డకట్టే సమయాన్ని పెంచుతుంది.

    Pernicious anaemia is caused by deficiency of vitamin

    1. B₁₂
    2. B₁
    3. B₆
    4. K

12. న్యూక్లియోటైడ్ ఏర్పడేది

    1. క్షారకం, చక్కెర మాత్రమే
    2. చక్కెర, ఫాస్ఫేట్ సమూహం మాత్రమే
    3. క్షారకం, చక్కెర, ఫాస్ఫేట్ సమూహం
    4. క్షారకం, ఫాస్ఫేట్ సమూహం మాత్రమే
    సమాధానం

    C. క్షారకం, చక్కెర, ఫాస్ఫేట్ సమూహం

    న్యూక్లియోసైడ్ అంటే క్షారకం + చక్కెర; C5′ వద్ద ఫాస్ఫేట్ సమూహం చేరితే న్యూక్లియోటైడ్.

    A nucleotide is made of

    1. a base and a sugar only
    2. a sugar and a phosphate group only
    3. a base, a sugar and a phosphate group
    4. a base and a phosphate group only

13. RNA లో ఉండి DNA లో లేని క్షారకం ఏది?

    1. యురాసిల్ (Uracil)
    2. అడినిన్ (Adenine)
    3. గ్వానిన్ (Guanine)
    4. థైమిన్ (Thymine)
    సమాధానం

    A. యురాసిల్ (Uracil)

    RNA లో A, G, C, U ఉంటాయి; DNA లో A, G, C, T ఉంటాయి.

    Which base is present in RNA but not in DNA?

    1. Uracil
    2. Adenine
    3. Guanine
    4. Thymine

14. DNA లో గ్వానిన్, సైటోసిన్ ల మధ్య హైడ్రోజన్ బంధాల సంఖ్య

    1. ఒకటి
    2. రెండు
    3. నాలుగు
    4. మూడు
    సమాధానం

    D. మూడు

    G, C తో మూడు హైడ్రోజన్ బంధాల ద్వారా జతకడుతుంది; A, T తో రెండు ద్వారా జతకడుతుంది.

    The number of hydrogen bonds between guanine and cytosine in DNA is

    1. one
    2. two
    3. four
    4. three

15. క్రింది హార్మోన్లలో స్టెరాయిడ్ ఏది?

    1. థైరాక్సిన్ (Thyroxine)
    2. గ్లూకగాన్ (Glucagon)
    3. టెస్టోస్టెరాన్ (Testosterone)
    4. ఇన్సులిన్ (Insulin)
    సమాధానం

    C. టెస్టోస్టెరాన్ (Testosterone)

    టెస్టోస్టెరాన్ ఒక స్టెరాయిడ్; ఇన్సులిన్, గ్లూకగాన్ పాలిపెప్టైడ్లు, థైరాక్సిన్ అమైనో ఆమ్ల ఉత్పన్నం.

    Which of the following hormones is a steroid?

    1. Thyroxine
    2. Glucagon
    3. Testosterone
    4. Insulin

16. D-ఫ్రక్టోజ్ వలయ రూపంలో ఎనోమెరిక్ కార్బన్

    1. C5
    2. C2
    3. C3
    4. C1
    సమాధానం

    B. C2

    ఫ్రక్టోజ్ ఒక 2-కీటోజ్; దాని వలయం C2 వద్ద మూసుకుంటుంది, అదే ఎనోమెరిక్ కార్బన్ అవుతుంది.

    The anomeric carbon of D-fructose in its ring form is

    1. C5
    2. C2
    3. C3
    4. C1

17. ఈ క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: సుక్రోజ్ క్షయకరణం చూపని చక్కెర. ప్రవచనం II: సుక్రోజ్‌లో α-గ్లూకోజ్ C1, β-ఫ్రక్టోజ్ C2 తో కలిసింది, కాబట్టి రెండు క్షయకరణ సమూహాలూ గ్లైకోసిడిక్ బంధంలో పాల్గొన్నాయి. సరైన ఎంపికను ఎంచుకోండి.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    A. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి

    రెండు ప్రవచనాలూ సరైనవి, II, I ను వివరిస్తుంది.

    Given below are two statements: Statement I: Sucrose is a non-reducing sugar. Statement II: In sucrose the C1 of α-glucose is linked to the C2 of β-fructose, so both reducing groups are involved in the glycosidic bond. Choose the correct option.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

18. ఈ క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: గ్లూకోజ్ పెంటాఎసిటేట్ హైడ్రాక్సిల్‌అమైన్‌తో చర్య జరిపి ఆక్సైమ్‌ను ఇస్తుంది. ప్రవచనం II: గ్లూకోజ్ షిఫ్ పరీక్ష (Schiff's test) ఇవ్వదు. సరైన ఎంపికను ఎంచుకోండి.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    D. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది

    పెంటాఎసిటేట్‌లో స్వేచ్ఛా –CHO సమూహం లేదు, కాబట్టి ఆక్సైమ్ ఏర్పడదు; ప్రవచనం I సరికాదు. గ్లూకోజ్ షిఫ్ పరీక్ష ఇవ్వదు, కాబట్టి II సరైనది.

    Given below are two statements: Statement I: Glucose pentaacetate reacts with hydroxylamine to form an oxime. Statement II: Glucose does not give Schiff's test. Choose the correct option.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

19. ఈ క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: గ్లైకోజెన్ అమైలోపెక్టిన్ కంటే ఎక్కువ శాఖలు కలది. ప్రవచనం II: గ్లైకోజెన్ మొక్కల నిల్వ కార్బోహైడ్రేట్. సరైన ఎంపికను ఎంచుకోండి.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    C. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు

    గ్లైకోజెన్ జంతు స్టార్చ్, ఎక్కువ శాఖలు కలది; మొక్కలు స్టార్చ్‌ను నిల్వ చేస్తాయి, కాబట్టి II సరికాదు.

    Given below are two statements: Statement I: Glycogen is more highly branched than amylopectin. Statement II: Glycogen is the reserve carbohydrate of plants. Choose the correct option.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

20. ఈ క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: అమైలోజ్ నీటిలో కరగని శాఖలు కలిగిన పాలిమర్. ప్రవచనం II: సెల్యులోజ్ α-D-గ్లూకోజ్ యూనిట్లతో ఏర్పడింది. సరైన ఎంపికను ఎంచుకోండి.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    B. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు

    అమైలోజ్ శాఖలు లేనిది, నీటిలో కరుగుతుంది; సెల్యులోజ్ β-D-గ్లూకోజ్ యూనిట్లతో ఏర్పడింది. రెండూ సరికావు.

    Given below are two statements: Statement I: Amylose is a branched polymer that is insoluble in water. Statement II: Cellulose is made of α-D-glucose units. Choose the correct option.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

21. క్రింది ప్రవచనాలలో సరైనవి ఏవి? 1. విటమిన్లు A, D, E, K కొవ్వులో కరుగుతాయి. 2. విటమిన్ C కాలేయంలో నిల్వ అవుతుంది. 3. విటమిన్ K లోపం రక్తం గడ్డకట్టే సమయాన్ని పెంచుతుంది.

    1. 1 మరియు 2 మాత్రమే
    2. 1 మరియు 3 మాత్రమే
    3. 2 మరియు 3 మాత్రమే
    4. 1, 2 మరియు 3
    సమాధానం

    B. 1 మరియు 3 మాత్రమే

    విటమిన్ C నీటిలో కరుగుతుంది, నిల్వ కాదు; ప్రవచనాలు 1, 3 సరైనవి.

    Which of the following statements are correct? 1. Vitamins A, D, E and K are fat soluble. 2. Vitamin C is stored in the liver. 3. Deficiency of vitamin K increases the blood clotting time.

    1. 1 and 2 only
    2. 1 and 3 only
    3. 2 and 3 only
    4. 1, 2 and 3

22. ఈ క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: B సమూహ విటమిన్లు, విటమిన్ C నీటిలో కరుగుతాయి. ప్రవచనం II: నీటిలో కరిగే విటమిన్లు శరీరంలో ఎక్కువ కాలం నిల్వ ఉంటాయి. సరైన ఎంపికను ఎంచుకోండి.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    C. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు

    అవి నీటిలో కరుగుతాయి కానీ నిల్వ కావు, కాబట్టి క్రమం తప్పకుండా అందించాలి.

    Given below are two statements: Statement I: Vitamins of the B group and vitamin C are water soluble. Statement II: Water-soluble vitamins are stored in the body for a long time. Choose the correct option.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

23. క్రింది ప్రవచనాలలో సరైనవి ఏవి? 1. DNA లో అడినిన్, థైమిన్‌తో రెండు హైడ్రోజన్ బంధాల ద్వారా జతకడుతుంది. 2. DNA లో గ్వానిన్, సైటోసిన్‌తో రెండు హైడ్రోజన్ బంధాల ద్వారా జతకడుతుంది. 3. DNA యొక్క రెండు పోగులు వ్యతిరేక దిశల్లో ఉంటాయి.

    1. 1 మరియు 2 మాత్రమే
    2. 2 మరియు 3 మాత్రమే
    3. 1, 2 మరియు 3
    4. 1 మరియు 3 మాత్రమే
    సమాధానం

    D. 1 మరియు 3 మాత్రమే

    G, C తో మూడు హైడ్రోజన్ బంధాల ద్వారా జతకడుతుంది, కాబట్టి ప్రవచనం 2 సరికాదు.

    Which of the following statements are correct? 1. In DNA, adenine pairs with thymine by two hydrogen bonds. 2. In DNA, guanine pairs with cytosine by two hydrogen bonds. 3. The two strands of DNA run in opposite directions.

    1. 1 and 2 only
    2. 2 and 3 only
    3. 1, 2 and 3
    4. 1 and 3 only

24. ఈ క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: α-హెలిక్స్‌లో హైడ్రోజన్ బంధాలు వేర్వేరు పాలిపెప్టైడ్ శృంఖలాలను కలుపుతాయి. ప్రవచనం II: β-ప్లీటెడ్ షీట్‌లో హైడ్రోజన్ బంధాలు ఒకే శృంఖలంలో ఉంటాయి. సరైన ఎంపికను ఎంచుకోండి.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    B. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు

    స్థానాలు తారుమారయ్యాయి: α-హెలిక్స్‌లో శృంఖలం లోపలి, β-షీట్‌లో శృంఖలాల మధ్య హైడ్రోజన్ బంధాలు ఉంటాయి.

    Given below are two statements: Statement I: In an α-helix the hydrogen bonds join different polypeptide chains. Statement II: In a β-pleated sheet the hydrogen bonds are within the same chain. Choose the correct option.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

25. ఈ క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: ఇన్సులిన్ ఒక స్టెరాయిడ్ హార్మోన్. ప్రవచనం II: థైరాక్సిన్ ఒక అమైనో ఆమ్ల ఉత్పన్నమైన హార్మోన్. సరైన ఎంపికను ఎంచుకోండి.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    D. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది

    ఇన్సులిన్ పాలిపెప్టైడ్ హార్మోన్, కాబట్టి I సరికాదు; థైరాక్సిన్ అమైనో ఆమ్ల ఉత్పన్నం, కాబట్టి II సరైనది.

    Given below are two statements: Statement I: Insulin is a steroid hormone. Statement II: Thyroxine is a hormone that is a derivative of an amino acid. Choose the correct option.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

26. నిశ్చితవాక్యం (A): గ్లూకోజ్ షిఫ్ పరీక్ష ఇవ్వదు. కారణం (R): ద్రావణంలో గ్లూకోజ్ ప్రధానంగా చక్రీయ హెమిఎసిటాల్ రూపంలో ఉంటుంది, స్వేచ్ఛా –CHO సమూహం చాలా తక్కువ.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    A. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ

    వలయ రూపంలో స్వేచ్ఛా ఆల్డిహైడ్ సమూహం దాదాపు ఉండదు, కాబట్టి పరీక్ష ప్రతికూలం.

    Assertion (A): Glucose does not give Schiff's test. Reason (R): In solution glucose exists mainly in the cyclic hemiacetal form, with very little free –CHO group.

    1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    3. A is true but R is false
    4. A is false but R is true

27. నిశ్చితవాక్యం (A): సుక్రోజ్ క్షయకరణం చూపని చక్కెర. కారణం (R): సుక్రోజ్‌లో గ్లూకోజ్ C1 వద్ద స్వేచ్ఛా ఆల్డిహైడ్ సమూహం ఉంది.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    C. A సత్యం కానీ R అసత్యం

    రెండు ఎనోమెరిక్ కార్బన్లూ గ్లైకోసిడిక్ బంధంలో ఉన్నాయి కాబట్టి సుక్రోజ్‌కు స్వేచ్ఛా ఆల్డిహైడ్ లేదా కీటోన్ సమూహం లేదు.

    Assertion (A): Sucrose is a non-reducing sugar. Reason (R): Sucrose has a free aldehyde group at C1 of glucose.

    1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    3. A is true but R is false
    4. A is false but R is true

28. నిశ్చితవాక్యం (A): అమైనో ఆమ్లాలకు అధిక ద్రవీభవన స్థానాలు ఉంటాయి, అవి నీటిలో కరుగుతాయి. కారణం (R): అమైనో ఆమ్లాలు ద్విధ్రువ అయాన్లుగా ఉంటాయి.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    A. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ

    ద్విధ్రువ అయానిక (లవణం వంటి) రూపం ఈ రెండు ధర్మాలను వివరిస్తుంది.

    Assertion (A): Amino acids have high melting points and are soluble in water. Reason (R): Amino acids exist as zwitterions.

    1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    3. A is true but R is false
    4. A is false but R is true

29. నిశ్చితవాక్యం (A): స్టార్చ్ అయోడిన్‌తో నీలి రంగు ఇస్తుంది. కారణం (R): స్టార్చ్ గ్లూకోజ్ పాలిమర్.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    B. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు

    స్టార్చ్ గ్లూకోజ్ పాలిమర్ అయినా, ఆ వాస్తవం అయోడిన్‌తో నీలి రంగును వివరించదు.

    Assertion (A): Starch gives a blue colour with iodine. Reason (R): Starch is a polymer of glucose.

    1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    3. A is true but R is false
    4. A is false but R is true

30. నిశ్చితవాక్యం (A): గుడ్డును ఉడికించినప్పుడు దాని ఆల్బుమిన్ ప్రాథమిక నిర్మాణం నాశనమవుతుంది. కారణం (R): వేడి ద్వితీయ, తృతీయ నిర్మాణాలను పట్టి ఉంచే హైడ్రోజన్ బంధాలను భంగపరుస్తుంది.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    D. A అసత్యం కానీ R సత్యం

    మరిగించడం హైడ్రోజన్ బంధాలను విచ్ఛిన్నం చేసి ఆల్బుమిన్‌ను ఏకరూప విచ్ఛిత్తి చేస్తుంది, కానీ పెప్టైడ్ బంధాలు (ప్రాథమిక నిర్మాణం) చెక్కుచెదరవు.

    Assertion (A): On boiling an egg, the primary structure of its albumin is destroyed. Reason (R): Heat disrupts the hydrogen bonds that hold the secondary and tertiary structure.

    1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    3. A is true but R is false
    4. A is false but R is true

31. నిశ్చితవాక్యం (A): హీమోగ్లోబిన్ చతుర్థ నిర్మాణం చూపుతుంది. కారణం (R): హీమోగ్లోబిన్ ఒకే పాలిపెప్టైడ్ శృంఖలంతో ఏర్పడింది.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    C. A సత్యం కానీ R అసత్యం

    హీమోగ్లోబిన్‌కు నాలుగు పాలిపెప్టైడ్ ఉపప్రమాణాలు ఉన్నాయి, అందుకే అది చతుర్థ నిర్మాణం చూపుతుంది.

    Assertion (A): Haemoglobin shows quaternary structure. Reason (R): Haemoglobin is made of a single polypeptide chain.

    1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    3. A is true but R is false
    4. A is false but R is true

32. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. సుక్రోజ్ b. మాల్టోజ్ c. లాక్టోజ్ d. సెల్యులోజ్ జాబితా II: i. β-D-గెలాక్టోజ్, β-D-గ్లూకోజ్ ii. α-D-గ్లూకోజ్, β-D-ఫ్రక్టోజ్ iii. రెండు α-D-గ్లూకోజ్ యూనిట్లు iv. β-D-గ్లూకోజ్ యూనిట్లు మాత్రమే

    1. a-i, b-iii, c-ii, d-iv
    2. a-ii, b-iii, c-iv, d-i
    3. a-iii, b-ii, c-i, d-iv
    4. a-ii, b-iii, c-i, d-iv
    సమాధానం

    D. a-ii, b-iii, c-i, d-iv

    సుక్రోజ్ = గ్లూకోజ్ + ఫ్రక్టోజ్; మాల్టోజ్ = రెండు α-గ్లూకోజ్; లాక్టోజ్ = గెలాక్టోజ్ + గ్లూకోజ్; సెల్యులోజ్ = β-గ్లూకోజ్ యూనిట్లు.

    Match List I with List II. List I: a. Sucrose b. Maltose c. Lactose d. Cellulose List II: i. β-D-galactose and β-D-glucose ii. α-D-glucose and β-D-fructose iii. two α-D-glucose units iv. β-D-glucose units only

    1. a-i, b-iii, c-ii, d-iv
    2. a-ii, b-iii, c-iv, d-i
    3. a-iii, b-ii, c-i, d-iv
    4. a-ii, b-iii, c-i, d-iv

33. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. విటమిన్ A b. విటమిన్ B₁ c. విటమిన్ C d. విటమిన్ K జాబితా II: i. స్కర్వీ ii. రేచీకటి iii. రక్తం గడ్డకట్టే సమయం పెరగడం iv. బెరిబెరి

    1. a-iv, b-ii, c-i, d-iii
    2. a-ii, b-iv, c-i, d-iii
    3. a-ii, b-iv, c-iii, d-i
    4. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
    సమాధానం

    B. a-ii, b-iv, c-i, d-iii

    A: రేచీకటి; B₁: బెరిబెరి; C: స్కర్వీ; K: రక్తం గడ్డకట్టే సమయం పెరగడం.

    Match List I with List II. List I: a. Vitamin A b. Vitamin B₁ c. Vitamin C d. Vitamin K List II: i. Scurvy ii. Night blindness iii. Increased blood clotting time iv. Beri-beri

    1. a-iv, b-ii, c-i, d-iii
    2. a-ii, b-iv, c-i, d-iii
    3. a-ii, b-iv, c-iii, d-i
    4. a-ii, b-i, c-iv, d-iii

34. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. HI b. NH₂OH c. Br₂ నీరు d. ఎసిటిక్ అన్హైడ్రైడ్ జాబితా II: i. గ్లూకోనిక్ ఆమ్లం ii. n-హెక్సేన్ iii. ఆక్సైమ్ iv. పెంటాఎసిటేట్

    1. a-ii, b-iii, c-i, d-iv
    2. a-ii, b-iii, c-iv, d-i
    3. a-i, b-iii, c-ii, d-iv
    4. a-iii, b-ii, c-i, d-iv
    సమాధానం

    A. a-ii, b-iii, c-i, d-iv

    HI n-హెక్సేన్‌ను ఇస్తుంది; NH₂OH ఆక్సైమ్‌ను ఇస్తుంది; Br₂ నీరు గ్లూకోనిక్ ఆమ్లాన్ని ఇస్తుంది; ఎసిటిక్ అన్హైడ్రైడ్ పెంటాఎసిటేట్‌ను ఇస్తుంది.

    Match List I with List II. List I: a. HI b. NH₂OH c. Br₂ water d. Acetic anhydride List II: i. Gluconic acid ii. n-Hexane iii. Oxime iv. Pentaacetate

    1. a-ii, b-iii, c-i, d-iv
    2. a-ii, b-iii, c-iv, d-i
    3. a-i, b-iii, c-ii, d-iv
    4. a-iii, b-ii, c-i, d-iv

35. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. ప్రాథమిక నిర్మాణం b. α-హెలిక్స్ c. తృతీయ నిర్మాణం d. చతుర్థ నిర్మాణం జాబితా II: i. డైసల్ఫైడ్ వంతెనలు, మొత్తం ముడుచుకోవడం ii. పెప్టైడ్ బంధాలతో కలిసిన క్రమం iii. ఒకే శృంఖలంలోని హైడ్రోజన్ బంధాలు iv. అనేక ఉపప్రమాణాల కూర్పు

    1. a-iii, b-ii, c-i, d-iv
    2. a-i, b-iii, c-ii, d-iv
    3. a-ii, b-iii, c-i, d-iv
    4. a-ii, b-iii, c-iv, d-i
    సమాధానం

    C. a-ii, b-iii, c-i, d-iv

    ప్రాథమిక: పెప్టైడ్ బంధాలతో కలిసిన క్రమం; α-హెలిక్స్: శృంఖలం లోపలి H-బంధాలు; తృతీయ: S–S వంతెనలతో ముడుచుకోవడం; చతుర్థ: ఉపప్రమాణాలు.

    Match List I with List II. List I: a. Primary structure b. α-Helix c. Tertiary structure d. Quaternary structure List II: i. Disulphide bridges and overall folding ii. Sequence joined by peptide bonds iii. Hydrogen bonds within one chain iv. Assembly of several subunits

    1. a-iii, b-ii, c-i, d-iv
    2. a-i, b-iii, c-ii, d-iv
    3. a-ii, b-iii, c-i, d-iv
    4. a-ii, b-iii, c-iv, d-i

36. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. ఇన్సులిన్ b. గ్లూకగాన్ c. థైరాక్సిన్ d. టెస్టోస్టెరాన్ జాబితా II: i. రక్తంలో గ్లూకోజ్‌ను తగ్గిస్తుంది ii. రక్తంలో గ్లూకోజ్‌ను పెంచుతుంది iii. దీనికి అయోడిన్ అవసరం iv. స్టెరాయిడ్ లైంగిక హార్మోన్

    1. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
    2. a-i, b-ii, c-iv, d-iii
    3. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
    4. a-iii, b-ii, c-i, d-iv
    సమాధానం

    C. a-i, b-ii, c-iii, d-iv

    ఇన్సులిన్ రక్త గ్లూకోజ్‌ను తగ్గిస్తుంది, గ్లూకగాన్ పెంచుతుంది; థైరాక్సిన్‌లో అయోడిన్ ఉంటుంది; టెస్టోస్టెరాన్ ఒక స్టెరాయిడ్.

    Match List I with List II. List I: a. Insulin b. Glucagon c. Thyroxine d. Testosterone List II: i. Lowers blood glucose ii. Raises blood glucose iii. Iodine is needed for it iv. Steroid sex hormone

    1. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
    2. a-i, b-ii, c-iv, d-iii
    3. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
    4. a-iii, b-ii, c-i, d-iv

37. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. న్యూక్లియోసైడ్ b. న్యూక్లియోటైడ్ c. DNA లో మాత్రమే ఉండే క్షారకం d. RNA లో మాత్రమే ఉండే క్షారకం జాబితా II: i. యురాసిల్ ii. థైమిన్ iii. చక్కెరకు కలిసిన క్షారకం iv. క్షారకం, చక్కెర, ఫాస్ఫేట్

    1. a-iii, b-iv, c-i, d-ii
    2. a-iv, b-iii, c-ii, d-i
    3. a-ii, b-iv, c-iii, d-i
    4. a-iii, b-iv, c-ii, d-i
    సమాధానం

    D. a-iii, b-iv, c-ii, d-i

    న్యూక్లియోసైడ్ = క్షారకం + చక్కెర; న్యూక్లియోటైడ్ = క్షారకం + చక్కెర + ఫాస్ఫేట్; థైమిన్ DNA లో మాత్రమే; యురాసిల్ RNA లో మాత్రమే.

    Match List I with List II. List I: a. Nucleoside b. Nucleotide c. A base found only in DNA d. A base found only in RNA List II: i. Uracil ii. Thymine iii. Base joined to a sugar iv. Base, sugar and phosphate

    1. a-iii, b-iv, c-i, d-ii
    2. a-iv, b-iii, c-ii, d-i
    3. a-ii, b-iv, c-iii, d-i
    4. a-iii, b-iv, c-ii, d-i

38. ఇన్సులిన్‌లో రెండు పాలిపెప్టైడ్ శృంఖలాలు ఉన్నాయి, ఒకటి 21, మరొకటి 30 అమైనో ఆమ్లాలది. ఇన్సులిన్‌లోని పెప్టైడ్ బంధాల సంఖ్య (డైసల్ఫైడ్ వంతెనలను విస్మరిస్తే)

    1. 49
    2. 48
    3. 51
    4. 50
    సమాధానం

    A. 49

    శృంఖలం A లో 20 బంధాలు, శృంఖలం B లో 29 బంధాలు: 20 + 29 = 49. (అలాగే 51 అవశేషాలు – 2 శృంఖలాలు = 49.)

    Insulin has two polypeptide chains, one of 21 and one of 30 amino acids. The number of peptide bonds in insulin (ignoring the disulphide bridges) is

    1. 49
    2. 48
    3. 51
    4. 50

39. స్వచ్ఛమైన α-D-గ్లూకోజ్ విశిష్ట భ్రమణం +111°, స్వచ్ఛమైన β-D-గ్లూకోజ్ +19.2°. సమతాస్థితిలో ఒక ద్రావణం +52.5° చూపుతుంది. సమతాస్థితిలో α-రూపం శాతం సుమారు

    1. 64%
    2. 36%
    3. 48%
    4. 52%
    సమాధానం

    B. 36%

    111x + 19.2(1 – x) = 52.5 నుండి x = 33.3/91.8 = 0.36, అంటే సుమారు 36% α (64% β).

    Pure α-D-glucose has specific rotation +111° and pure β-D-glucose has +19.2°. A solution at equilibrium shows +52.5°. The percentage of α-form at equilibrium is about

    1. 64%
    2. 36%
    3. 48%
    4. 52%

40. సుక్రోజ్ ద్రావణం దక్షిణభ్రమణం చూపుతుంది. ఆమ్ల జలవిశ్లేషణ తర్వాత ద్రావణం సమతల ధ్రువిత కాంతిని ఎడమవైపుకు తిప్పుతుంది. కారణం

    1. జలవిశ్లేషణలో గ్లూకోజ్ వామభ్రమణం చూపుతుంది
    2. ఏర్పడిన ఫ్రక్టోజ్ వామభ్రమణం, గ్లూకోజ్ దక్షిణభ్రమణం కంటే ఎక్కువ
    3. ఫ్రక్టోజ్ దక్షిణభ్రమణం చూపుతుంది
    4. సుక్రోజ్ గెలాక్టోజ్‌గా మారుతుంది
    సమాధానం

    B. ఏర్పడిన ఫ్రక్టోజ్ వామభ్రమణం, గ్లూకోజ్ దక్షిణభ్రమణం కంటే ఎక్కువ

    సమమోలార్ గ్లూకోజ్ (+52.5°), ఫ్రక్టోజ్ (–92.4°) నికర వామభ్రమణాన్ని ఇస్తాయి: ఇన్వర్ట్ షుగర్.

    A solution of sucrose is dextrorotatory. After acid hydrolysis the solution turns plane polarised light to the left. The reason is that

    1. glucose becomes laevorotatory on hydrolysis
    2. the fructose formed has a larger laevo rotation than the dextro rotation of glucose
    3. fructose is dextrorotatory
    4. sucrose is converted into galactose

41. ఒక చక్కెర ఫెహ్లింగ్ ద్రావణాన్ని (Fehling's solution) క్షయీకరించదు, కానీ విలీన ఆమ్లంతో జలవిశ్లేషణలో గ్లూకోజ్, ఫ్రక్టోజ్‌లను ఇస్తుంది. ఆ చక్కెర

    1. లాక్టోజ్
    2. మాల్టోజ్
    3. సుక్రోజ్
    4. స్టార్చ్
    సమాధానం

    C. సుక్రోజ్

    సుక్రోజ్ మాత్రమే క్షయకరణం చూపనిది, గ్లూకోజ్ + ఫ్రక్టోజ్‌లను ఇచ్చేది; మాల్టోజ్, లాక్టోజ్ ఫెహ్లింగ్ ద్రావణాన్ని క్షయీకరిస్తాయి.

    A sugar does not reduce Fehling's solution but gives glucose and fructose on hydrolysis with dilute acid. The sugar is

    1. lactose
    2. maltose
    3. sucrose
    4. starch

42. మూడు వేర్వేరు అమైనో ఆమ్లాలను శృంఖలంలో ఒక్కొక్కటి ఒకసారి ఉపయోగించి తయారుచేయగల వేర్వేరు ట్రైపెప్టైడ్ల సంఖ్య

    1. 3
    2. 6
    3. 9
    4. 8
    సమాధానం

    B. 6

    అమరికలు = 3! = 3 × 2 × 1 = 6.

    The number of different tripeptides that can be made from three different amino acids, using each once in a chain, is

    1. 3
    2. 6
    3. 9
    4. 8

43. ఒక వ్యక్తికి చాలా కాలం చెడు ఆహారం తర్వాత రక్తం గడ్డకట్టడం ఆలస్యమవుతోంది. ఎక్కువగా లోపించిన విటమిన్

    1. K
    2. C
    3. B₁
    4. D
    సమాధానం

    A. K

    విటమిన్ K లోపం రక్తం గడ్డకట్టే సమయాన్ని పెంచుతుంది.

    A person has a delayed blood clotting time after a long period of poor diet. The vitamin that is most likely lacking is

    1. K
    2. C
    3. B₁
    4. D

44. ఒక DNA నమూనాలో 30% అడినిన్ ఉంది. అందులో సైటోసిన్ శాతం

    1. 10%
    2. 40%
    3. 30%
    4. 20%
    సమాధానం

    D. 20%

    A = T = 30%, కాబట్టి G + C = 40%, G = C = 20%.

    A DNA sample has 30% adenine. The percentage of cytosine in it is

    1. 10%
    2. 40%
    3. 30%
    4. 20%