ప్రయోగ రసాయన శాస్త్ర సూత్రాలు (Principles Related to Practical Chemistry)
గుర్తుంచుకోవాల్సినవి
- లాసెన్ పరీక్ష (Lassaigne's test) N, S, హాలోజన్లను అయానిక NaCN, Na₂S, NaX లుగా మారుస్తుంది. N, FeSO₄ తో ప్రష్యన్ బ్లూ (Prussian blue) ఇస్తుంది; S నల్లని PbS లేదా వైలెట్ నైట్రోప్రుసైడ్ రంగు ఇస్తుంది; హాలోజన్లు AgX అవక్షేపాలు (తెలుపు, లేత పసుపు, పసుపు) ఇస్తాయి.
- ప్రమేయ సమూహ పరీక్షలు: CAN, లూకాస్ (Lucas) (ఆల్కహాల్లు), తటస్థ FeCl₃ (ఫినాల్, వైలెట్), టాలెన్స్ (Tollens'), ఫెహ్లింగ్ (Fehling's) (ఆల్డిహైడ్లు), 2,4-DNP (అన్ని కార్బొనిల్లు), NaHCO₃ (కార్బాక్సిలిక్ ఆమ్లాలు), కార్బైలమైన్, అజో రంజక పరీక్షలు (ప్రాథమిక అమైన్లు).
- పర్మాంగనేట్ టైట్రేషన్లలో KMnO₄ స్వయం సూచిక (self-indicator), ఆమ్లంగా విలీన H₂SO₄ మాత్రమే వాడతారు, ఆక్సాలిక్ ఆమ్లాన్ని సుమారు 333–343 K వరకు వేడి చేయాలి (మోర్ లవణాన్ని (Mohr's salt) గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద టైట్రేట్ చేస్తారు).
- ఉమ్మడి అయాన్ ప్రభావాన్ని (common ion effect) ఉపయోగించి S²⁻ లేదా OH⁻ గాఢతను నియంత్రించడం ద్వారా కేటయాన్ సమూహాలను వేరు చేస్తారు; అయానిక లబ్ధం K_sp కంటే ఎక్కువగా ఉన్న సల్ఫైడ్లు లేదా హైడ్రాక్సైడ్లు మాత్రమే అవక్షేపిస్తాయి.
N, S, హాలోజన్ల గుర్తింపు (లాసెన్ పరీక్ష)
కర్బన సమ్మేళనాన్ని సోడియం లోహంతో ద్రవీభవింపజేస్తారు. సహసంయోజక మూలకాలు అయానికంగా మారతాయి: Na + C + N → NaCN; 2Na + S → Na₂S; Na + X → NaX. కరిగిన ద్రవ్యరాశిని నీటితో మరిగించి వడపోస్తారు. వడపోతే సోడియం ద్రవీభవన సారం (sodium fusion extract).
| మూలకం | సారంపై పరీక్ష | సానుకూల ఫలితం |
|---|---|---|
| నైట్రోజన్ | FeSO₄ కలిపి, మరిగించి, కొద్దిగా గాఢ H₂SO₄ (ఆమ్లం) కలపండి | ప్రష్యన్ బ్లూ రంగు, Fe₄[Fe(CN)₆]₃ |
| సల్ఫర్ | లెడ్ ఎసిటేట్ (ఎసిటిక్ ఆమ్లం) కలపండి | PbS నల్లని అవక్షేపం |
| సల్ఫర్ | సోడియం నైట్రోప్రుసైడ్ కలపండి | వైలెట్ రంగు |
| నైట్రోజన్, సల్ఫర్ కలిసి | ఆమ్లీకృత FeCl₃ కలపండి | రక్తం ఎరుపు రంగు, Fe(SCN)²⁺ (NaSCN ఏర్పడుతుంది; ప్రష్యన్ బ్లూ రాదు) |
| హాలోజన్లు | విలీన HNO₃ తో మరిగించి, తర్వాత AgNO₃ కలపండి | తెలుపు (Cl), లేత పసుపు (Br), పసుపు (I) అవక్షేపం |
- నైట్రోజన్ చర్యలు: 6CN⁻ + Fe²⁺ → [Fe(CN)₆]⁴⁻; 3[Fe(CN)₆]⁴⁻ + 4Fe³⁺ → Fe₄[Fe(CN)₆]₃.
- AgNO₃ కు ముందు HNO₃ తో మరిగించడం వల్ల CN⁻, S²⁻ (HCN, H₂S గా) తొలగిపోతాయి; లేకపోతే అవి కూడా వెండి అవక్షేపాలు ఇస్తాయి.
- AgCl విలీన NH₄OH లో కరుగుతుంది; AgBr గాఢ NH₄OH లో స్వల్పంగా కరుగుతుంది; AgI కరగదు.
ప్రమేయ సమూహాల పరీక్షలు
| సమూహం | కారకం | సానుకూల ఫలితం |
|---|---|---|
| ఆల్కహాల్ | సెరిక్ అమ్మోనియం నైట్రేట్ (పసుపు) | పసుపు ఎరుపుగా మారుతుంది |
| ఆల్కహాల్ తరగతి | లూకాస్ కారకం (ZnCl₂ + గాఢ HCl) | 3°: వెంటనే మబ్బుగా మారుతుంది; 2°: సుమారు 5 నిమిషాల్లో మబ్బుగా మారుతుంది; 1°: గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద మబ్బు రాదు |
| ఫినాల్ (Phenol) | తటస్థ FeCl₃ | వైలెట్ (నీలం, ఆకుపచ్చ) రంగు |
| ఆల్డిహైడ్ | టాలెన్స్ కారకం [Ag(NH₃)₂]⁺ | వెండి అద్దం |
| అలిఫాటిక్ ఆల్డిహైడ్ | ఫెహ్లింగ్ ద్రావణం | Cu₂O ఎరుపు-గోధుమ అవక్షేపం |
| ఆల్డిహైడ్ | షిఫ్ కారకం (Schiff's reagent) | గులాబీ లేదా మెజెంటా రంగు తిరిగి వస్తుంది |
| ఆల్డిహైడ్, కీటోన్ | 2,4-DNP | పసుపు-నారింజ అవక్షేపం |
| మిథైల్ కీటోన్ | సోడియం నైట్రోప్రుసైడ్, NaOH | ఎరుపు రంగు |
| కార్బాక్సిలిక్ ఆమ్లం | NaHCO₃ | CO₂ తో తీవ్రమైన బుడగలు |
| ప్రాథమిక అమైన్ (1°) | CHCl₃ + ఆల్కహాలిక్ KOH, వేడి (కార్బైలమైన్) | దుర్వాసన గల ఐసోసయనైడ్ |
| ఆరోమాటిక్ 1° అమైన్ | NaNO₂ + HCl 273–278 K వద్ద, తర్వాత క్షార β-నాఫ్తాల్ (అజో రంజకం) | నారింజ-ఎరుపు రంజకం |
- టాలెన్స్: RCHO + 2[Ag(NH₃)₂]⁺ + 3OH⁻ → RCOO⁻ + 2Ag + 4NH₃ + 2H₂O.
- ఫెహ్లింగ్ A జలీయ CuSO₄; ఫెహ్లింగ్ B క్షార సోడియం పొటాషియం టార్ట్రేట్. ఆరోమాటిక్ ఆల్డిహైడ్లు ఫెహ్లింగ్ పరీక్ష ఇవ్వవు. కీటోన్లు టాలెన్స్, ఫెహ్లింగ్, షిఫ్ పరీక్షలకు స్పందించవు.
- ఫినాల్లు బలహీన ఆమ్లాలు, NaHCO₃ తో బుడగలు ఇవ్వవు (అవి కార్బానిక్ ఆమ్లం కంటే బలహీనం).
- కార్బైలమైన్: RNH₂ + CHCl₃ + 3KOH → RNC + 3KCl + 3H₂O (1° అమైన్లు మాత్రమే; 2°, 3° అమైన్లు ఇవ్వవు).
అకర్బన సమ్మేళనాల తయారీ
మోర్ లవణం (Mohr's salt), FeSO₄·(NH₄)₂SO₄·6H₂O. FeSO₄, (NH₄)₂SO₄ సమమోలార్ మొత్తాలను విలీన H₂SO₄ ఉన్న నీటిలో కరిగించి, వేడి చేసి గాఢపరచి, చల్లబరిస్తే లేత ఆకుపచ్చ స్ఫటికాలు వస్తాయి. విలీన H₂SO₄ Fe²⁺ జలవిశ్లేషణను, Fe³⁺ గా ఆక్సీకరణను నిరోధిస్తుంది (Fe³⁺ పసుపు-గోధుమ రంగు ఇస్తుంది). ఆక్సీకరణను నివారించడానికి ద్రావణాన్ని ఎండిపోయే వరకు వేడి చేయకూడదు.
పొటాష్ అలం (Potash alum), K₂SO₄·Al₂(SO₄)₃·24H₂O. అల్యూమినియం ముక్కలను వేడి KOH లో కరిగించి, తర్వాత విలీన H₂SO₄ కలుపుతారు.
- 2Al + 2KOH + 6H₂O → 2K[Al(OH)₄] + 3H₂
- 2K[Al(OH)₄] + H₂SO₄ → 2Al(OH)₃ + K₂SO₄ + 2H₂O
- 2Al(OH)₃ + 3H₂SO₄ → Al₂(SO₄)₃ + 6H₂O
- చల్లబరిస్తే రంగులేని అష్టముఖీయ స్ఫటికాలుగా అలం వేరవుతుంది. అదనపు H₂SO₄ Al³⁺ ను Al(OH)₃ గా జలవిశ్లేషణ చెందకుండా నిరోధించి ద్రావణాన్ని స్పష్టంగా ఉంచుతుంది. మోర్ లవణం, అలం రెండూ ద్వి లవణాలు (double salts).
కర్బన సమ్మేళనాల తయారీ
| సమ్మేళనం | కారకాలు, పరిస్థితులు | రసాయన శాస్త్రం |
|---|---|---|
| ఎసిటానిలైడ్ (Acetanilide) | అనిలిన్ + ఎసిటిక్ అన్హైడ్రైడ్ (లేదా గ్లేషియల్ ఎసిటిక్ ఆమ్లం, Zn పొడితో); వేడి నీటిలో పునఃస్ఫటికీకరణ | –NH₂ ఎసిటైలేషన్; Zn పొడి అనిలిన్ ఆక్సీకరణను నిరోధిస్తుంది. ద్రవీభవన స్థానం సుమారు 387 K |
| p-నైట్రోఎసిటానిలైడ్ | ఎసిటానిలైడ్ + గాఢ HNO₃ + గాఢ H₂SO₄ (నైట్రేషన్ మిశ్రమం) సుమారు 288 K కంటే తక్కువ వద్ద | ఎలక్ట్రాన్ ప్రియ నైట్రేషన్; ఎసిటైల్ సమూహం –NH₂ ను ఆక్సీకరణం నుండి రక్షించి పారా స్థానానికి నిర్దేశిస్తుంది. ద్రవీభవన స్థానం సుమారు 487 K |
| అనిలిన్ ఎల్లో (p-అమైనోఅజోబెంజీన్) | అనిలిన్ + NaNO₂ + HCl 273–278 K వద్ద, తర్వాత అనిలిన్తో సంయుగ్మనం | డయాజోటీకరణ, తర్వాత అజో సంయుగ్మనం; పసుపు రంజకం |
| అయోడోఫామ్ (Iodoform) | ఎసిటోన్ లేదా ఇథనాల్ + I₂ + NaOH (లేదా NaOCl), వెచ్చగా | హాలోఫామ్ చర్య; పసుపు CHI₃, క్రిమినాశక వాసన. ద్రవీభవన స్థానం సుమారు 392 K |
- అయోడోఫామ్: CH₃COCH₃ + 3I₂ + 4NaOH → CHI₃ + CH₃COONa + 3NaI + 3H₂O. CH₃CO– లేదా CH₃CH(OH)– గల సమ్మేళనాలు అయోడోఫామ్ పరీక్ష ఇస్తాయి; ఎథనాల్ (ethanal, ఆల్డిహైడ్), ఇథనాల్ (ethanol, ఆల్కహాల్) ఇస్తాయి, కానీ మిథనాల్, ఇతర ప్రాథమిక ఆల్కహాల్లు ఇవ్వవు.
- డయాజోనియం లవణాలను తక్కువ ఉష్ణోగ్రత (273–278 K) వద్ద తయారుచేస్తారు, ఎందుకంటే అవి సుమారు 283 K కంటే ఎక్కువ వద్ద విఘటనం చెందుతాయి.
టైట్రేషన్ ప్రయోగాలు
ఆమ్ల–క్షార సూచికలు
| సూచిక | pH పరిధి | ఆమ్లంలో రంగు | క్షారంలో రంగు |
|---|---|---|---|
| మిథైల్ ఆరెంజ్ (Methyl orange) | 3.1–4.4 | ఎరుపు | పసుపు |
| ఫినాఫ్తలీన్ (Phenolphthalein) | 8.3–10.0 | రంగులేనిది | గులాబీ |
| టైట్రేషన్ | తగిన సూచిక |
|---|---|
| బలమైన ఆమ్లం – బలమైన క్షారం | ఏదైనా |
| బలహీన ఆమ్లం – బలమైన క్షారం (ఉదా. ఆక్సాలిక్ ఆమ్లం – NaOH) | ఫినాఫ్తలీన్ |
| బలమైన ఆమ్లం – బలహీన క్షారం (ఉదా. HCl – NH₃) | మిథైల్ ఆరెంజ్ |
| బలహీన ఆమ్లం – బలహీన క్షారం | స్పష్టమైన అంత్య బిందువు ఉండదు; సాధారణ సూచిక లేదు |
ఆక్సాలిక్ ఆమ్లం vs KMnO₄
2MnO₄⁻ + 5C₂O₄²⁻ + 16H⁺ → 2Mn²⁺ + 10CO₂ + 8H₂O
- గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద చర్య నెమ్మదిగా ఉంటుంది కాబట్టి మిశ్రమాన్ని సుమారు 333–343 K వరకు వేడి చేస్తారు. ఏర్పడిన Mn²⁺ స్వయం ఉత్ప్రేరకంగా (autocatalyst) పనిచేస్తుంది.
- KMnO₄ ఒక స్వయం సూచిక: మొదటిసారి శాశ్వతంగా నిలిచే లేత గులాబీ రంగు అంత్య బిందువు. దీనిని బ్యూరెట్లో తీసుకుంటారు, ద్రావణం ముదురు రంగులో ఉంటుంది కాబట్టి ఎగువ నిమ్నతలం (meniscus) చదువుతారు.
- విలీన H₂SO₄ మాత్రమే. KMnO₄ వల్ల HCl, Cl₂ గా ఆక్సీకరణం చెందుతుంది (ఎక్కువ KMnO₄ ఖర్చవుతుంది). HNO₃ స్వయంగా ఆక్సీకారకం. ఎసిటిక్ ఆమ్లం తగినంత H⁺ ఇవ్వలేనంత బలహీనం.
మోర్ లవణం vs KMnO₄
MnO₄⁻ + 5Fe²⁺ + 8H⁺ → Mn²⁺ + 5Fe³⁺ + 4H₂O
- టైట్రేషన్ను గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద చేస్తారు (వేడి చేయరు). ఇక్కడ కూడా విలీన H₂SO₄ వాడతారు. మోర్ లవణం మోలార్ ద్రవ్యరాశి 392 g mol⁻¹.
సాధించిన ఉదాహరణ 1. 0.10 M ఆక్సాలిక్ ఆమ్లం 25.0 mL కు 20.0 mL KMnO₄ కావాలి. ఆక్సలేట్ మోల్లు = 2.5 mmol. MnO₄⁻ మోల్లు = 2.5 × 2/5 = 1.0 mmol. మోలారిటీ = 1.0/20.0 = 0.050 M. నార్మాలిటీ ద్వారా సరిచూడండి: N(ఆక్సాలిక్) = 0.20, N(KMnO₄) = 5M; 0.20 × 25 = N × 20 నుండి N = 0.25, కాబట్టి M = 0.050.
సాధించిన ఉదాహరణ 2. మోర్ లవణ ద్రావణం 25.0 mL కు 0.050 M KMnO₄ 20.0 mL కావాలి. MnO₄⁻ మోల్లు = 1.0 mmol; Fe²⁺ మోల్లు = 5.0 mmol; మోలారిటీ = 5.0/25.0 = 0.20 M.
గుణాత్మక లవణ విశ్లేషణ: ఆనయాన్లు
| ఆనయాన్ | ప్రధాన పరీక్ష | పరిశీలన |
|---|---|---|
| CO₃²⁻ | విలీన HCl | CO₂ బుడగలు; సున్నపు నీరు పాలలా మారుతుంది |
| S²⁻ | విలీన H₂SO₄ | H₂S, కుళ్ళిన గుడ్డు వాసన; లెడ్ ఎసిటేట్ కాగితం నల్లగా మారుతుంది |
| SO₃²⁻ | విలీన HCl | SO₂, ఉక్కిరిబిక్కిరి చేసే వాసన; ఆమ్లీకృత K₂Cr₂O₇ కాగితం ఆకుపచ్చగా మారుతుంది |
| NO₂⁻ | విలీన H₂SO₄ | NO₂ లేత గోధుమ పొగలు; ఆమ్లీకృత KMnO₄ రంగును కూడా పోగొడుతుంది |
| NO₃⁻ | Cu తునకలతో గాఢ H₂SO₄; గోధుమ వలయ పరీక్ష (FeSO₄, తర్వాత గాఢ H₂SO₄ ను గోడ వెంట పోయడం) | గోధుమ పొగలు; సంధి వద్ద గోధుమ వలయం, [Fe(H₂O)₅NO]²⁺ |
| Cl⁻ | AgNO₃; క్రోమైల్ క్లోరైడ్ పరీక్ష | NH₄OH లో కరిగే తెల్లని పెరుగు వంటి అవక్షేపం; CrO₂Cl₂ ఎరుపు ఆవిర్లు |
| Br⁻ | AgNO₃; పొర పరీక్ష (CHCl₃ + క్లోరిన్ నీరు) | NH₄OH లో స్వల్పంగా కరిగే లేత పసుపు అవక్షేపం; నారింజ-గోధుమ పొర |
| I⁻ | AgNO₃; పొర పరీక్ష | NH₄OH లో కరగని పసుపు అవక్షేపం; వైలెట్ పొర |
| SO₄²⁻ | BaCl₂ | గాఢ HCl లో కరగని తెల్లని అవక్షేపం |
| PO₄³⁻ | అమ్మోనియం మాలిబ్డేట్ + గాఢ HNO₃ | కెనరీ పసుపు అవక్షేపం |
| CH₃COO⁻ | ఇథనాల్, గాఢ H₂SO₄ తో వెచ్చగా; తటస్థ FeCl₃ | ఎస్టర్ పండ్ల వాసన; ఎరుపు రంగు |
| C₂O₄²⁻ | ఆమ్లీకృత KMnO₄ తో వెచ్చగా; CaCl₂ | గులాబీ రంగు పోతుంది, CO₂ వెలువడుతుంది; ఎసిటిక్ ఆమ్లంలో కరగని తెల్లని CaC₂O₄ |
- క్రోమైల్ క్లోరైడ్ పరీక్ష: ఎరుపు ఆవిర్లను NaOH లోకి పంపితే పసుపు ద్రావణం (CrO₄²⁻) వస్తుంది, ఇది లెడ్ ఎసిటేట్తో PbCrO₄ పసుపు అవక్షేపం ఇస్తుంది. బ్రోమైడ్లు, అయోడైడ్లు ఈ పరీక్ష ఇవ్వవు.
- గోధుమ వలయ పరీక్ష నైట్రేట్ కోసం; నైట్రైట్ కూడా అడ్డుపడుతుంది, కాబట్టి దాన్ని ముందు తొలగించాలి.
గుణాత్మక లవణ విశ్లేషణ: కేటయాన్లు
| సమూహం | సమూహ కారకం | అయాన్లు | అవక్షేపం |
|---|---|---|---|
| 0 | NaOH, వెచ్చగా (అవక్షేపం ఉండదు) | NH₄⁺ | NH₃ వాయువు; నెస్లర్ కారకంతో (Nessler's reagent) గోధుమ రంగు |
| II | విలీన HCl తో H₂S | Pb²⁺, Cu²⁺, As³⁺ | PbS (నలుపు), CuS (నలుపు), As₂S₃ (పసుపు) |
| III | NH₄Cl + NH₄OH | Al³⁺, Fe³⁺ | Al(OH)₃ (తెలుపు, జెలటిన్ వంటిది), Fe(OH)₃ (ఎరుపు-గోధుమ) |
| IV | NH₄OH తో H₂S | Co²⁺, Ni²⁺, Mn²⁺, Zn²⁺ | CoS, NiS (నలుపు), MnS (లేత గులాబీ-గోధుమ), ZnS (తెలుపు) |
| V | NH₄Cl + NH₄OH తో (NH₄)₂CO₃ | Ba²⁺, Sr²⁺, Ca²⁺ | తెల్లని కార్బొనేట్లు |
| VI | సమూహ కారకం లేదు; (NH₄)₂HPO₄ తో పరీక్ష | Mg²⁺ | తెల్లని MgNH₄PO₄ |
సమూహ కారకాలు ఎందుకు పనిచేస్తాయి (ద్రావణీయతా లబ్ధ తర్కం)
- సమూహం II: విలీన HCl లో H⁺ ఎక్కువ. H₂S ⇌ 2H⁺ + S²⁻ వెనక్కి నెట్టబడుతుంది (ఉమ్మడి అయాన్ ప్రభావం), కాబట్టి S²⁻ చాలా తక్కువ. చాలా తక్కువ K_sp గల సల్ఫైడ్లు (CuS, PbS, As₂S₃) మాత్రమే K_sp కంటే ఎక్కువ అయానిక లబ్ధం కలిగి ఉంటాయి.
- సమూహం III: NH₄Cl, NH₄OH అయనీకరణాన్ని అణచివేస్తుంది, కాబట్టి OH⁻ తక్కువ. చాలా తక్కువ K_sp గల హైడ్రాక్సైడ్లు (Fe(OH)₃, Al(OH)₃) మాత్రమే అవక్షేపిస్తాయి; Mg(OH)₂, ఇతరాలు ద్రావణంలోనే ఉంటాయి.
- సమూహం IV: అమ్మోనియా యుక్త యానకంలో OH⁻, H₂S నుండి H⁺ ను తొలగిస్తుంది, కాబట్టి S²⁻ పెరుగుతుంది. ఎక్కువ K_sp గల సల్ఫైడ్లు (ZnS, MnS, CoS, NiS) ఇప్పుడు అవక్షేపిస్తాయి.
- సమూహం V: NH₄Cl సమక్షంలో (NH₄)₂CO₃ కలుపుతారు; ఇది CO₃²⁻ ను తగినంత తక్కువగా ఉంచుతుంది, కాబట్టి MgCO₃ (ఎక్కువ K_sp) అవక్షేపించదు, BaCO₃, SrCO₃, CaCO₃ అవక్షేపిస్తాయి.
నిర్ధారణ పరీక్షలు
| అయాన్ | పరీక్ష | ఫలితం |
|---|---|---|
| Fe³⁺ | K₄[Fe(CN)₆]; KSCN | ప్రష్యన్ బ్లూ; రక్తం ఎరుపు రంగు |
| Cu²⁺ | అధిక NH₄OH | ముదురు నీలం [Cu(NH₃)₄]²⁺ |
| Ni²⁺ | డైమిథైల్గ్లైఆక్సైమ్, NH₄OH | గులాబీ-ఎరుపు అవక్షేపం |
| Zn²⁺ | K₄[Fe(CN)₆] | నీలిమ తెలుపు అవక్షేపం |
| Pb²⁺ | K₂CrO₄ లేదా KI | పసుపు PbCrO₄ లేదా PbI₂ |
| Ba²⁺ | K₂CrO₄; జ్వాలా పరీక్ష | పసుపు BaCrO₄; యాపిల్ ఆకుపచ్చ జ్వాల |
| Sr²⁺ | జ్వాలా పరీక్ష | ముదురు ఎరుపు జ్వాల |
| Ca²⁺ | (NH₄)₂C₂O₄; జ్వాలా పరీక్ష | తెల్లని CaC₂O₄; ఇటుక ఎరుపు జ్వాల |
ప్రయోగాల రసాయన శాస్త్రం
CuSO₄ ద్రావణ ఎంథాల్పీ (Enthalpy of dissolution). తెలిసిన ద్రవ్యరాశి CuSO₄ ను తెలిసిన పరిమాణం నీటిలో ఉష్ణ నిరోధక క్యాలరీమీటర్లో కరిగించి ఉష్ణోగ్రత మార్పు ΔT కొలుస్తారు. q = m c ΔT, ΔH = –q/n (మోల్కు). అనార్ద్ర CuSO₄ ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదలతో (ఉష్ణమోచక) కరుగుతుంది; CuSO₄·5H₂O ఉష్ణోగ్రత తగ్గుదలతో (ఉష్ణగ్రాహక) కరుగుతుంది.
తటస్థీకరణ ఎంథాల్పీ (Enthalpy of neutralisation). బలమైన ఆమ్లం, బలమైన క్షారానికి నికర మార్పు H⁺ + OH⁻ → H₂O, ΔH సుమారు –57.1 kJ mol⁻¹. బలహీన ఆమ్లాలు లేదా క్షారాలు చిన్న (తక్కువ రుణాత్మక) విలువ ఇస్తాయి, ఎందుకంటే కొంత శక్తి వాటి అయనీకరణకు ఖర్చవుతుంది.
సాధించిన ఉదాహరణ 3. 1.0 M HCl 50 mL, 1.0 M NaOH 50 mL కలిపినప్పుడు ఉష్ణోగ్రత 6.8 K పెరిగింది. ద్రవ్యరాశి = 100 g, c = 4.18 J g⁻¹ K⁻¹ తీసుకోండి. q = 100 × 4.18 × 6.8 = 2842 J. ఏర్పడిన నీటి మోల్లు = 0.050. ΔH = –2842/0.050 = –56.8 kJ mol⁻¹.
సాల్స్ తయారీ (Preparation of sols)
- ద్రావణి ప్రియ (లైయోఫిలిక్) (ద్రావణిని ఇష్టపడేవి, స్థిరమైనవి, ఉత్క్రమణీయం): స్టార్చ్ సాల్ (నీటిలో మరిగించిన స్టార్చ్), గమ్, జెలటిన్, గుడ్డు ఆల్బుమిన్.
- ద్రావణి విరోధి (లైయోఫోబిక్) (ద్రావణిని ద్వేషించేవి, స్థిరీకారకాలు కావాలి, అనుత్క్రమణీయం): Fe(OH)₃ సాల్, As₂S₃ సాల్, సల్ఫర్ సాల్.
- Fe(OH)₃ సాల్: మరుగుతున్న నీటిలో FeCl₃ ను చుక్క చుక్కగా కలపడం: FeCl₃ + 3H₂O → Fe(OH)₃ + 3HCl. ఈ సాల్ ధనావేశం కలది. దీనిని డయాలిసిస్ (dialysis) ద్వారా శుద్ధి చేస్తారు.
- As₂S₃ సాల్: విలీన As₂O₃ ద్రావణంలోకి H₂S పంపడం: As₂O₃ + 3H₂S → As₂S₃ + 3H₂O. ఈ సాల్ రుణావేశం కలది.
- స్కందనం హార్డీ–షుల్జ్ నియమం (Hardy–Schulze rule) ప్రకారం జరుగుతుంది: ధన సాల్కు శక్తి క్రమం PO₄³⁻ > SO₄²⁻ > Cl⁻; రుణ సాల్కు Al³⁺ > Ba²⁺ > Na⁺.
అయోడైడ్, హైడ్రోజన్ పెరాక్సైడ్ ల గతిశాస్త్రం. H₂O₂ + 2I⁻ + 2H⁺ → 2H₂O + I₂. రేటు = k[H₂O₂][I⁻], కాబట్టి చర్య ప్రతి క్రియాజనకంలో ప్రథమ క్రమం. స్థిరమైన కొద్ది మొత్తం Na₂S₂O₃, స్టార్చ్ కలుపుతారు. ఏర్పడిన అయోడిన్ వెంటనే వినియోగమవుతుంది: I₂ + 2S₂O₃²⁻ → 2I⁻ + S₄O₆²⁻. థయోసల్ఫేట్ అయిపోయినప్పుడు నీలి స్టార్చ్–అయోడిన్ రంగు కనిపిస్తుంది. నీలి రంగు వచ్చే వరకు పట్టే సమయం రేటుకు విలోమానుపాతంలో ఉంటుంది. [I⁻] ను రెట్టింపు చేస్తే సమయం సగమవుతుంది.
NEET ఉచ్చులు
- 1. లూకాస్ పరీక్ష: 3° ఆల్కహాల్ అన్నింటికంటే వేగంగా చర్య జరుపుతుంది; 1° గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద మబ్బు ఇవ్వదు.
- 2. ఫెహ్లింగ్, టాలెన్స్ పరీక్షలను ఆల్డిహైడ్లు ఇస్తాయి, కీటోన్లు కాదు; ఆరోమాటిక్ ఆల్డిహైడ్లకు ఫెహ్లింగ్ పనిచేయదు.
- 3. 2,4-DNP ఆల్డిహైడ్లు, కీటోన్లు రెండింటితో చర్య జరుపుతుంది; టాలెన్స్ ఆ రెండింటినీ వేరు చేస్తుంది.
- 4. ఫినాల్ తటస్థ FeCl₃ తో వైలెట్ రంగు ఇస్తుంది కానీ NaHCO₃ తో బుడగలు ఇవ్వదు; కార్బాక్సిలిక్ ఆమ్లాలు దీనికి వ్యతిరేకంగా ప్రవర్తిస్తాయి.
- 5. కార్బైలమైన్ పరీక్ష 1° అమైన్లతో మాత్రమే పనిచేస్తుంది (అలిఫాటిక్, ఆరోమాటిక్), కానీ అజో రంజక పరీక్షకు ఆరోమాటిక్ 1° అమైన్ కావాలి.
- 6. సమూహం I కు విలీన HCl వాడతారు; సమూహం II కు విలీన HCl తో H₂S; సమూహం IV కు NH₄OH తో H₂S.
- 7. KMnO₄ ను H₂SO₄ తో మాత్రమే టైట్రేట్ చేస్తారు, HCl లేదా HNO₃ తో ఎప్పుడూ కాదు.
- 8. ఆక్సాలిక్ ఆమ్లాన్ని వేడి చేస్తారు; మోర్ లవణాన్ని వేడి చేయరు.
- 9. మిథైల్ ఆరెంజ్ బలమైన ఆమ్లం–బలహీన క్షారం టైట్రేషన్లకు సరిపోతుంది; ఫినాఫ్తలీన్ బలహీన ఆమ్లం–బలమైన క్షారానికి సరిపోతుంది.
- 10. AgBr NH₄OH లో స్వల్పంగా కరుగుతుంది, AgCl కరుగుతుంది, AgI కరగదు.
ఒక్క వాక్య సారాంశాలు
- 1. సోడియం ద్రవీభవన సారంలో CN⁻, S²⁻, X⁻ ఉంటాయి.
- 2. ప్రష్యన్ బ్లూ అంటే Fe₄[Fe(CN)₆]₃.
- 3. N, S కలిసి రక్తం ఎరుపు Fe(SCN)²⁺ ఇస్తాయి.
- 4. తటస్థ FeCl₃ ఫినాల్తో వైలెట్ రంగు ఇస్తుంది.
- 5. సెరిక్ అమ్మోనియం నైట్రేట్ ఆల్కహాల్లతో పసుపు నుండి ఎరుపుగా మారుతుంది.
- 6. షిఫ్ కారకం ఆల్డిహైడ్లతో గులాబీ రంగులోకి మారుతుంది.
- 7. సోడియం నైట్రోప్రుసైడ్ మిథైల్ కీటోన్లతో ఎరుపు రంగు ఇస్తుంది.
- 8. మోర్ లవణం FeSO₄·(NH₄)₂SO₄·6H₂O.
- 9. పొటాష్ అలం K₂SO₄·Al₂(SO₄)₃·24H₂O.
- 10. అయోడోఫామ్ క్రిమినాశక వాసన గల పసుపు ఘనపదార్థం.
- 11. KMnO₄ స్వయం సూచిక; దాని అంత్య బిందువు శాశ్వత గులాబీ రంగు.
- 12. మిథైల్ ఆరెంజ్ పరిధి 3.1–4.4, ఫినాఫ్తలీన్ పరిధి 8.3–10.0.
- 13. అమ్మోనియం మాలిబ్డేట్ ఫాస్ఫేట్తో కెనరీ పసుపు అవక్షేపం ఇస్తుంది.
- 14. సమూహం V కేటయాన్లు కార్బొనేట్లుగా అవక్షేపిస్తాయి.
- 15. బలమైన ఆమ్లం, బలమైన క్షారాల తటస్థీకరణ ఎంథాల్పీ సుమారు –57.1 kJ mol⁻¹.
సాధన ప్రశ్నలు
నైట్రోజన్ కోసం లాసెన్ పరీక్ష (Lassaigne test) లో లభించే ప్రష్యన్ బ్లూ రంగుకు కారణం
- Fe(SCN)₃
- Fe₄[Fe(CN)₆]₃
- Fe₃[Fe(CN)₆]₂
- Na₄[Fe(CN)₅NOS]
సమాధానం
B. Fe₄[Fe(CN)₆]₃
CN⁻, Fe²⁺ తో [Fe(CN)₆]⁴⁻ ను ఏర్పరుస్తుంది; అది Fe³⁺ తో చర్య జరిపి Fe₄[Fe(CN)₆]₃ ను ఇస్తుంది.
The Prussian blue colour obtained in the Lassaigne test for nitrogen is due to
- Fe(SCN)₃
- Fe₄[Fe(CN)₆]₃
- Fe₃[Fe(CN)₆]₂
- Na₄[Fe(CN)₅NOS]
నైట్రోజన్, సల్ఫర్ రెండూ ఉన్న సమ్మేళనం లాసెన్ పరీక్షలో ఆమ్లీకృత FeCl₃ తో రక్తం ఎరుపు రంగు ఇస్తుంది. ఆ రంగుకు కారణమైన జాతి
- Fe(SCN)²⁺
- Fe₄[Fe(CN)₆]₃
- PbS
- Na₄[Fe(CN)₅NOS]
సమాధానం
A. Fe(SCN)²⁺
N, S రెండూ ఉన్నప్పుడు ద్రవీభవనంలో NaSCN ఏర్పడుతుంది; అది Fe³⁺ తో రక్తం ఎరుపు Fe(SCN)²⁺ ను ఇస్తుంది.
A compound containing both nitrogen and sulphur gives a blood-red colour in the Lassaigne test with acidified FeCl₃. The coloured species is
- Fe(SCN)²⁺
- Fe₄[Fe(CN)₆]₃
- PbS
- Na₄[Fe(CN)₅NOS]
హాలోజన్ల పరీక్షలో, AgNO₃ కలపడానికి ముందు సోడియం ద్రవీభవన సారాన్ని విలీన HNO₃ తో మరిగించే ఉద్దేశ్యం
- హాలైడ్ అయాన్లను క్షయీకరించడం
- సిల్వర్ హాలైడ్ను కరిగించడం
- NaCN, Na₂S లను విఘటనం చేయడం
- హాలైడ్ను హాలోజన్గా మార్చడం
సమాధానం
C. NaCN, Na₂S లను విఘటనం చేయడం
లేకపోతే CN⁻, S²⁻ వెండి అవక్షేపాలు ఇస్తాయి; HNO₃ వాటిని HCN, H₂S గా తొలగిస్తుంది.
In the test for halogens, the sodium fusion extract is boiled with dilute HNO₃ before adding AgNO₃ in order to
- reduce the halide ions
- dissolve the silver halide
- decompose NaCN and Na₂S
- convert the halide into a halogen
లేత పసుపు రంగులో ఉండి NH₄OH లో స్వల్పంగా మాత్రమే కరిగే సిల్వర్ హాలైడ్
- AgI
- AgCl
- Ag₂CO₃
- AgBr
సమాధానం
D. AgBr
AgCl తెలుపు, కరుగుతుంది; AgBr లేత పసుపు, స్వల్పంగా కరుగుతుంది; AgI పసుపు, కరగదు.
The silver halide that is pale yellow and only sparingly soluble in NH₄OH is
- AgI
- AgCl
- Ag₂CO₃
- AgBr
గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద లూకాస్ కారకంతో వెంటనే మబ్బును ఇచ్చే ఆల్కహాల్ ఏది?
- ఇథనాల్
- 2-మిథైల్ప్రొపాన్-2-ఆల్
- బ్యూటాన్-2-ఆల్
- బ్యూటాన్-1-ఆల్
సమాధానం
B. 2-మిథైల్ప్రొపాన్-2-ఆల్
తృతీయ ఆల్కహాల్లు ZnCl₂/గాఢ HCl తో వేగంగా చర్య జరుపుతాయి; ద్వితీయ ఆల్కహాల్లకు సుమారు 5 నిమిషాలు పడుతుంది; ప్రాథమిక ఆల్కహాల్లు గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద చర్య జరపవు.
Which alcohol gives turbidity immediately with Lucas reagent at room temperature?
- Ethanol
- 2-Methylpropan-2-ol
- Butan-2-ol
- Butan-1-ol
గుణాత్మక విశ్లేషణలో గోధుమ వలయ పరీక్షను దేన్ని గుర్తించడానికి వాడతారు?
- Cl⁻
- PO₄³⁻
- NO₃⁻
- SO₄²⁻
సమాధానం
C. NO₃⁻
నైట్రేట్, FeSO₄ మరియు గాఢ H₂SO₄ తో [Fe(H₂O)₅NO]²⁺ గోధుమ వలయాన్ని ఏర్పరుస్తుంది.
The brown ring test in qualitative analysis is used to detect
- Cl⁻
- PO₄³⁻
- NO₃⁻
- SO₄²⁻
క్యాలరీమీటర్లో అనార్ద్ర CuSO₄ ద్రావణ ఎంథాల్పీ నిర్ణయంలో నీటి ఉష్ణోగ్రత
- పెరుగుతుంది, ఎందుకంటే కరగడం ఉష్ణమోచకం
- తగ్గుతుంది, ఎందుకంటే కరగడం ఉష్ణమోచకం
- పెరుగుతుంది, ఎందుకంటే కరగడం ఉష్ణగ్రాహకం
- మారదు
సమాధానం
A. పెరుగుతుంది, ఎందుకంటే కరగడం ఉష్ణమోచకం
అనార్ద్ర CuSO₄ ఉష్ణాన్ని విడుదల చేస్తూ కరుగుతుంది; ఆర్ద్ర లవణం ఉష్ణాన్ని గ్రహిస్తూ కరుగుతుంది.
During the determination of enthalpy of dissolution of anhydrous CuSO₄ in a calorimeter, the temperature of the water
- rises, because the dissolution is exothermic
- falls, because the dissolution is exothermic
- rises, because the dissolution is endothermic
- does not change
క్రింది వాటిలో ఫెహ్లింగ్ ద్రావణంతో ఎరుపు-గోధుమ అవక్షేపాన్ని ఇవ్వనిది ఏది?
- మిథనాల్ (methanal)
- ఎథనాల్ (ethanal)
- ప్రొపనాల్ (propanal)
- బెంజాల్డిహైడ్
సమాధానం
D. బెంజాల్డిహైడ్
ఆరోమాటిక్ ఆల్డిహైడ్లు ఫెహ్లింగ్ ద్రావణానికి స్పందించవు; అలిఫాటిక్ ఆల్డిహైడ్లు స్పందిస్తాయి.
Which of the following does NOT give a red-brown precipitate with Fehling's solution?
- Methanal
- Ethanal
- Propanal
- Benzaldehyde
2,4-డైనైట్రోఫినైల్హైడ్రజిన్తో నారింజ-పసుపు అవక్షేపం ఇది సూచించేది
- ఆల్డిహైడ్ మాత్రమే
- ఆల్డిహైడ్ లేదా కీటోన్
- కీటోన్ మాత్రమే
- ప్రాథమిక అమైన్
సమాధానం
B. ఆల్డిహైడ్ లేదా కీటోన్
2,4-DNP ఆల్డిహైడ్లు, కీటోన్లు రెండింటి C=O సమూహంతో చర్య జరుపుతుంది.
An orange-yellow precipitate with 2,4-dinitrophenylhydrazine shows that the compound is
- only an aldehyde
- an aldehyde or a ketone
- only a ketone
- a primary amine
క్రింది వాటిలో సోడియం నైట్రోప్రుసైడ్, NaOH తో ఎరుపు రంగు ఇచ్చేది ఏది?
- బెంజోఫినోన్
- పెంటాన్-3-ఒన్
- ఇథాక్సిఈథేన్
- ప్రొపనోన్
సమాధానం
D. ప్రొపనోన్
ఈ పరీక్షను మిథైల్ కీటోన్లు (క్రియాశీల CH₃ సమూహం గల CH₃CO–) ఇస్తాయి; ప్రొపనోన్ CH₃COCH₃.
Which of the following gives a red colour with sodium nitroprusside and NaOH?
- Benzophenone
- Pentan-3-one
- Ethoxyethane
- Propanone
ఫెర్రిక్ హైడ్రాక్సైడ్ సాల్ను కొన్ని చుక్కల FeCl₃ ద్రావణాన్ని ఏ దానికి కలపడం ద్వారా తయారుచేస్తారు
- విలీన NaOH ద్రావణం
- గాఢ HCl
- మరుగుతున్న నీరు
- చల్లని నీరు
సమాధానం
C. మరుగుతున్న నీరు
మరుగుతున్న నీటిలో జలవిశ్లేషణ: FeCl₃ + 3H₂O → Fe(OH)₃ (సాల్) + 3HCl.
A sol of ferric hydroxide is prepared by adding a few drops of FeCl₃ solution to
- dilute NaOH solution
- concentrated HCl
- boiling water
- cold water
క్రింది సమ్మేళనాలలో కార్బైలమైన్ పరీక్ష ఇచ్చేది ఏది?
- ఇథైలమైన్
- ట్రైఇథైలమైన్
- డైఇథైలమైన్
- N,N-డైమిథైలనిలిన్
సమాధానం
A. ఇథైలమైన్
ప్రాథమిక అమైన్లు మాత్రమే CHCl₃, ఆల్కహాలిక్ KOH తో దుర్వాసన గల ఐసోసయనైడ్ ఇస్తాయి.
Which of the following compounds gives the carbylamine test?
- Ethylamine
- Triethylamine
- Diethylamine
- N,N-Dimethylaniline
అనిలిన్ను 273–278 K వద్ద NaNO₂, HCl తో, తర్వాత β-నాఫ్తాల్ క్షార ద్రావణంతో చర్య జరిపిస్తారు. ఉత్పన్నం
- రక్తం ఎరుపు సంశ్లిష్టం
- అయోడోఫామ్ పసుపు అవక్షేపం
- వైలెట్ రంగు సంశ్లిష్టం
- నారింజ-ఎరుపు అజో రంజకం
సమాధానం
D. నారింజ-ఎరుపు అజో రంజకం
డయాజోటీకరణ తర్వాత β-నాఫ్తాల్తో సంయుగ్మనం నారింజ-ఎరుపు అజో రంజకాన్ని ఇస్తుంది.
Aniline is treated with NaNO₂ and HCl at 273–278 K and then with an alkaline solution of β-naphthol. The product is
- a blood-red complex
- a yellow precipitate of iodoform
- a violet coloured complex
- an orange-red azo dye
మోర్ లవణం తయారీలో విలీన H₂SO₄ కలపడానికి కారణం
- Fe²⁺ ను ఇనుప లోహంగా క్షయీకరించడం
- పొటాష్ అలం ఏర్పరచడం
- Fe²⁺ జలవిశ్లేషణను, Fe³⁺ గా ఆక్సీకరణను నిరోధించడం
- (NH₄)₂SO₄ ద్రావణీయతను పెంచడం
సమాధానం
C. Fe²⁺ జలవిశ్లేషణను, Fe³⁺ గా ఆక్సీకరణను నిరోధించడం
ఆమ్లం ఫెర్రస్ సల్ఫేట్ జలవిశ్లేషణను అణచివేసి ఇనుమును +2 స్థితిలో ఉంచుతుంది.
Dilute H₂SO₄ is added while preparing Mohr's salt in order to
- reduce Fe²⁺ to iron metal
- form potash alum
- prevent hydrolysis of Fe²⁺ and its oxidation to Fe³⁺
- increase the solubility of (NH₄)₂SO₄
అనిలిన్, గ్లేషియల్ ఎసిటిక్ ఆమ్లం నుండి ఎసిటానిలైడ్ తయారీలో జింక్ పొడిని కలిపేది
- ఎసిటిక్ ఆమ్లాన్ని ఎసిటిక్ అన్హైడ్రైడ్గా మార్చడానికి
- వేడి చేసేటప్పుడు అనిలిన్ ఆక్సీకరణను నిరోధించడానికి
- ద్రవీభవన స్థానాన్ని పెంచడానికి
- నైట్రేషన్ను ఉత్ప్రేరకపరచడానికి
సమాధానం
B. వేడి చేసేటప్పుడు అనిలిన్ ఆక్సీకరణను నిరోధించడానికి
అనిలిన్ సులభంగా ఆక్సీకరణం చెంది నల్లబడుతుంది; జింక్ పొడి దానిని క్షయీకృత రూపంలో ఉంచుతుంది.
Zinc dust is added during the preparation of acetanilide from aniline and glacial acetic acid to
- convert acetic acid to acetic anhydride
- prevent oxidation of aniline during heating
- increase the melting point
- catalyse nitration
p-నైట్రోఎసిటానిలైడ్ తయారీలో అనిలిన్ను మొదట ఎసిటానిలైడ్గా మార్చడానికి ప్రధాన కారణం ఎసిటైల్ సమూహం
- –NH₂ సమూహాన్ని నైట్రేషన్ మిశ్రమం చేసే ఆక్సీకరణం నుండి రక్షిస్తుంది
- నైట్రేషన్ కారకంగా పనిచేస్తుంది
- వలయాన్ని ఎక్కువ ఆమ్లంగా చేస్తుంది
- సమూహాన్ని మెటా నిర్దేశకంగా మారుస్తుంది
సమాధానం
A. –NH₂ సమూహాన్ని నైట్రేషన్ మిశ్రమం చేసే ఆక్సీకరణం నుండి రక్షిస్తుంది
అనిలిన్ను నేరుగా నైట్రేట్ చేస్తే అది ఆక్సీకరణం చెందుతుంది; ఎసిటామిడో సమూహం రక్షణ పొందుతుంది, ప్రతిక్షేపణను పారా స్థానానికి నిర్దేశిస్తుంది.
In the preparation of p-nitroacetanilide, aniline is first converted to acetanilide mainly because the acetyl group
- protects the –NH₂ group from oxidation by the nitrating mixture
- acts as a nitrating agent
- makes the ring more acidic
- converts the group into a meta director
ఈ క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: ఆల్డిహైడ్లు టాలెన్స్ కారకాన్ని వెండిగా క్షయీకరిస్తాయి. ప్రవచనం II: కీటోన్లు టాలెన్స్ కారకంతో వెండి అద్దం ఇవ్వవు. సరైన ఎంపికను ఎంచుకోండి.
- ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
- ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
- ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
- ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
సమాధానం
A. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
రెండు ప్రవచనాలూ సరైనవి.
Given below are two statements: Statement I: Tollens' reagent is reduced to silver by aldehydes. Statement II: Ketones do not give a silver mirror with Tollens' reagent. Choose the correct option.
- Both Statement I and Statement II are correct
- Both Statement I and Statement II are incorrect
- Statement I is correct but Statement II is incorrect
- Statement I is incorrect but Statement II is correct
ఈ క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: ఫినాల్ NaHCO₃ తో తీవ్రమైన బుడగలు ఇస్తుంది. ప్రవచనం II: ఫినాల్ తటస్థ FeCl₃ తో వైలెట్ రంగు ఇస్తుంది. సరైన ఎంపికను ఎంచుకోండి.
- ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
- ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
- ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
- ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
సమాధానం
D. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
ఫినాల్ కార్బానిక్ ఆమ్లం కంటే బలహీన ఆమ్లం, కాబట్టి I సరికాదు; II సరైనది.
Given below are two statements: Statement I: Phenol gives brisk effervescence with NaHCO₃. Statement II: Phenol gives a violet colour with neutral FeCl₃. Choose the correct option.
- Both Statement I and Statement II are correct
- Both Statement I and Statement II are incorrect
- Statement I is correct but Statement II is incorrect
- Statement I is incorrect but Statement II is correct
ఈ క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: ప్రాథమిక అమైన్లు కార్బైలమైన్ పరీక్ష ఇస్తాయి. ప్రవచనం II: తృతీయ అమైన్లు కూడా కార్బైలమైన్ పరీక్ష ఇస్తాయి. సరైన ఎంపికను ఎంచుకోండి.
- ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
- ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
- ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
- ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
సమాధానం
C. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
ప్రాథమిక అమైన్లు మాత్రమే ఈ పరీక్ష ఇస్తాయి, కాబట్టి II సరికాదు.
Given below are two statements: Statement I: Primary amines give the carbylamine test. Statement II: Tertiary amines also give the carbylamine test. Choose the correct option.
- Both Statement I and Statement II are correct
- Both Statement I and Statement II are incorrect
- Statement I is correct but Statement II is incorrect
- Statement I is incorrect but Statement II is correct
ఈ క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: ప్రాథమిక ఆల్కహాల్లు గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద లూకాస్ కారకంతో వెంటనే మబ్బును ఇస్తాయి. ప్రవచనం II: తృతీయ ఆల్కహాల్లు గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద లూకాస్ కారకంతో మబ్బును ఇవ్వవు. సరైన ఎంపికను ఎంచుకోండి.
- ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
- ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
- ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
- ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
సమాధానం
B. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
వాస్తవాలు తారుమారయ్యాయి: తృతీయ ఆల్కహాల్లు వెంటనే చర్య జరుపుతాయి, ప్రాథమిక ఆల్కహాల్లు గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద చర్య జరపవు.
Given below are two statements: Statement I: Primary alcohols give turbidity immediately with Lucas reagent at room temperature. Statement II: Tertiary alcohols do not give turbidity with Lucas reagent at room temperature. Choose the correct option.
- Both Statement I and Statement II are correct
- Both Statement I and Statement II are incorrect
- Statement I is correct but Statement II is incorrect
- Statement I is incorrect but Statement II is correct
క్రింది ప్రవచనాలలో సరైనవి ఏవి? 1. KMnO₄ తో టైట్రేషన్కు ముందు ఆక్సాలిక్ ఆమ్ల ద్రావణాన్ని వేడి చేస్తారు. 2. KMnO₄ టైట్రేషన్లను విలీన HCl సమక్షంలో చేస్తారు. 3. KMnO₄ స్వయం సూచికగా పనిచేస్తుంది.
- 1 మరియు 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 3 మాత్రమే
- 2 మరియు 3 మాత్రమే
- 1, 2 మరియు 3
సమాధానం
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
విలీన H₂SO₄ వాడతారు, HCl కాదు, ఎందుకంటే KMnO₄ వల్ల HCl ఆక్సీకరణం చెందుతుంది; ప్రవచనాలు 1, 3 సరైనవి.
Which of the following statements are correct? 1. Oxalic acid solution is warmed before titration with KMnO₄. 2. KMnO₄ titrations are done in the presence of dilute HCl. 3. KMnO₄ acts as its own indicator.
- 1 and 2 only
- 1 and 3 only
- 2 and 3 only
- 1, 2 and 3
క్రింది ప్రవచనాలలో సరైనవి ఏవి? 1. క్లోరైడ్లు క్రోమైల్ క్లోరైడ్ పరీక్ష ఇస్తాయి. 2. గోధుమ వలయ పరీక్ష నైట్రేట్ను గుర్తిస్తుంది. 3. బ్రోమైడ్లు క్రోమైల్ క్లోరైడ్ పరీక్ష ఇస్తాయి.
- 1 మరియు 3 మాత్రమే
- 2 మరియు 3 మాత్రమే
- 1, 2 మరియు 3
- 1 మరియు 2 మాత్రమే
సమాధానం
D. 1 మరియు 2 మాత్రమే
క్లోరైడ్లు మాత్రమే CrO₂Cl₂ ఎరుపు ఆవిర్లు ఇస్తాయి; బ్రోమైడ్లు, అయోడైడ్లు ఇవ్వవు.
Which of the following statements are correct? 1. Chlorides give the chromyl chloride test. 2. The brown ring test detects nitrate. 3. Bromides give the chromyl chloride test.
- 1 and 3 only
- 2 and 3 only
- 1, 2 and 3
- 1 and 2 only
ఈ క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: సమూహం II కేటయాన్లు విలీన HCl సమక్షంలో H₂S వల్ల అవక్షేపిస్తాయి. ప్రవచనం II: అధిక H⁺ గాఢత S²⁻ గాఢతను తగ్గిస్తుంది, కాబట్టి చాలా తక్కువ K_sp గల సల్ఫైడ్లు మాత్రమే అవక్షేపిస్తాయి. సరైన ఎంపికను ఎంచుకోండి.
- ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
- ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
- ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
- ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
సమాధానం
A. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
రెండూ సరైనవి; H⁺ ఉమ్మడి అయాన్ ప్రభావం H₂S అయనీకరణను అణచివేస్తుంది.
Given below are two statements: Statement I: Group II cations are precipitated by H₂S in the presence of dilute HCl. Statement II: The high H⁺ concentration lowers the S²⁻ concentration, so only sulphides of very low K_sp precipitate. Choose the correct option.
- Both Statement I and Statement II are correct
- Both Statement I and Statement II are incorrect
- Statement I is correct but Statement II is incorrect
- Statement I is incorrect but Statement II is correct
ఈ క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: సమూహం III లో NH₄OH యొక్క OH⁻ గాఢతను తగ్గించడానికి NH₄Cl కలుపుతారు. ప్రవచనం II: సమూహం III లో Mg(OH)₂ అవక్షేపిస్తుంది. సరైన ఎంపికను ఎంచుకోండి.
- ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
- ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
- ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
- ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
సమాధానం
C. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
NH₄Cl, OH⁻ ను తక్కువగా ఉంచుతుంది కాబట్టి Fe(OH)₃, Al(OH)₃ మాత్రమే అవక్షేపిస్తాయి; Mg(OH)₂ ద్రావణంలోనే ఉంటుంది, కాబట్టి II సరికాదు.
Given below are two statements: Statement I: In group III, NH₄Cl is added to decrease the OH⁻ concentration of NH₄OH. Statement II: Mg(OH)₂ is precipitated in group III. Choose the correct option.
- Both Statement I and Statement II are correct
- Both Statement I and Statement II are incorrect
- Statement I is correct but Statement II is incorrect
- Statement I is incorrect but Statement II is correct
ఈ క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: Fe³⁺ KSCN తో నీలి రంగు ఇస్తుంది. ప్రవచనం II: Fe³⁺ K₄[Fe(CN)₆] తో ప్రష్యన్ బ్లూ ఇస్తుంది. సరైన ఎంపికను ఎంచుకోండి.
- ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
- ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
- ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
- ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
సమాధానం
D. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
Fe³⁺ KSCN తో రక్తం ఎరుపు రంగు ఇస్తుంది, కాబట్టి I సరికాదు; II సరైనది.
Given below are two statements: Statement I: Fe³⁺ gives a blue colour with KSCN. Statement II: Fe³⁺ gives Prussian blue with K₄[Fe(CN)₆]. Choose the correct option.
- Both Statement I and Statement II are correct
- Both Statement I and Statement II are incorrect
- Statement I is correct but Statement II is incorrect
- Statement I is incorrect but Statement II is correct
ఈ క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: తయారీ చివరలో మోర్ లవణ ద్రావణాన్ని ఎండిపోయే వరకు ఆవిరి చేస్తారు. ప్రవచనం II: మోర్ లవణ తయారీలో విలీన H₂SO₄ అవసరం లేదు. సరైన ఎంపికను ఎంచుకోండి.
- ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
- ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
- ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
- ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
సమాధానం
B. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
ఎండిపోయే వరకు ఆవిరి చేస్తే Fe²⁺ ఆక్సీకరణం చెందుతుంది; విలీన H₂SO₄ అవసరం. రెండూ సరికావు.
Given below are two statements: Statement I: The solution of Mohr's salt is evaporated to dryness at the end of the preparation. Statement II: Dilute H₂SO₄ is not needed in the preparation of Mohr's salt. Choose the correct option.
- Both Statement I and Statement II are correct
- Both Statement I and Statement II are incorrect
- Statement I is correct but Statement II is incorrect
- Statement I is incorrect but Statement II is correct
నిశ్చితవాక్యం (A): మోర్ లవణ తయారీలో విలీన H₂SO₄ కలుపుతారు. కారణం (R): ఇది Fe²⁺ జలవిశ్లేషణను, Fe³⁺ గా ఆక్సీకరణను నిరోధిస్తుంది.
- A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
- A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
- A సత్యం కానీ R అసత్యం
- A అసత్యం కానీ R సత్యం
సమాధానం
A. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
ఆమ్లం జలవిశ్లేషణను, ఆక్సీకరణను అణచివేస్తుంది, కాబట్టి R, A ను వివరిస్తుంది.
Assertion (A): Dilute H₂SO₄ is added during the preparation of Mohr's salt. Reason (R): It prevents hydrolysis of Fe²⁺ and its oxidation to Fe³⁺.
- Both A and R are true and R is the correct explanation of A
- Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
- A is true but R is false
- A is false but R is true
నిశ్చితవాక్యం (A): KMnO₄ తో టైట్రేషన్కు ముందు ఆక్సాలిక్ ఆమ్ల ద్రావణాన్ని సుమారు 333–343 K వరకు వేడి చేస్తారు. కారణం (R): MnO₄⁻, ఆక్సలేట్ అయాన్ల మధ్య చర్య గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద తక్షణమే జరుగుతుంది.
- A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
- A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
- A సత్యం కానీ R అసత్యం
- A అసత్యం కానీ R సత్యం
సమాధానం
C. A సత్యం కానీ R అసత్యం
గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద చర్య నెమ్మదిగా ఉంటుంది, అందుకే వేడి చేయాల్సి వస్తుంది; R అసత్యం.
Assertion (A): Oxalic acid solution is warmed to about 333–343 K before titration with KMnO₄. Reason (R): The reaction between MnO₄⁻ and oxalate ions is instantaneous at room temperature.
- Both A and R are true and R is the correct explanation of A
- Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
- A is true but R is false
- A is false but R is true
నిశ్చితవాక్యం (A): Fe(OH)₃ సాల్ ధనావేశం కలది. కారణం (R): మరుగుతున్న నీటికి FeCl₃ కలపడం ద్వారా Fe(OH)₃ సాల్ తయారవుతుంది.
- A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
- A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
- A సత్యం కానీ R అసత్యం
- A అసత్యం కానీ R సత్యం
సమాధానం
B. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
ఈ సాల్ Fe³⁺ అయాన్లను అధిశోషణం చేసుకుని ధనావేశం పొందుతుంది; తయారీ పద్ధతి ఆవేశాన్ని వివరించదు.
Assertion (A): A sol of Fe(OH)₃ is positively charged. Reason (R): Fe(OH)₃ sol is prepared by adding FeCl₃ to boiling water.
- Both A and R are true and R is the correct explanation of A
- Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
- A is true but R is false
- A is false but R is true
నిశ్చితవాక్యం (A): ఆక్సాలిక్ ఆమ్లాన్ని NaOH తో టైట్రేట్ చేయడానికి మిథైల్ ఆరెంజ్ తగిన సూచిక. కారణం (R): మిథైల్ ఆరెంజ్ pH పరిధి 3.1–4.4 లో రంగు మారుతుంది.
- A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
- A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
- A సత్యం కానీ R అసత్యం
- A అసత్యం కానీ R సత్యం
సమాధానం
D. A అసత్యం కానీ R సత్యం
ఆక్సాలిక్ ఆమ్లం, NaOH టైట్రేషన్కు ఫినాఫ్తలీన్ కావాలి (అంత్య బిందువు క్షార పరిధిలో), కాబట్టి A అసత్యం; R సత్యం.
Assertion (A): Methyl orange is a suitable indicator for titrating oxalic acid against NaOH. Reason (R): Methyl orange changes colour in the pH range 3.1–4.4.
- Both A and R are true and R is the correct explanation of A
- Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
- A is true but R is false
- A is false but R is true
నిశ్చితవాక్యం (A): సమూహం II సల్ఫైడ్లు విలీన HCl లో అవక్షేపిస్తాయి, కానీ ZnS అవక్షేపించదు. కారణం (R): ZnS కు CuS కంటే ఎక్కువ K_sp ఉంది, అవక్షేపించడానికి ఎక్కువ S²⁻ గాఢత కావాలి.
- A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
- A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
- A సత్యం కానీ R అసత్యం
- A అసత్యం కానీ R సత్యం
సమాధానం
A. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
ఆమ్లంలో S²⁻ గాఢత తక్కువ; CuS వంటి తక్కువ K_sp సల్ఫైడ్లు మాత్రమే అవక్షేపిస్తాయి.
Assertion (A): Sulphides of group II precipitate in dilute HCl, but ZnS does not. Reason (R): ZnS has a higher K_sp than CuS and needs a higher S²⁻ concentration to precipitate.
- Both A and R are true and R is the correct explanation of A
- Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
- A is true but R is false
- A is false but R is true
నిశ్చితవాక్యం (A): డయాజోనియం లవణాలను 273–278 K వద్ద తయారుచేస్తారు. కారణం (R): డయాజోనియం లవణాలు 300 K కంటే ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రతల వద్ద స్థిరంగా ఉంటాయి.
- A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
- A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
- A సత్యం కానీ R అసత్యం
- A అసత్యం కానీ R సత్యం
సమాధానం
C. A సత్యం కానీ R అసత్యం
అవి ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్ద విఘటనం చెందుతాయి; R అసత్యం.
Assertion (A): Diazonium salts are prepared at 273–278 K. Reason (R): Diazonium salts are stable at temperatures above 300 K.
- Both A and R are true and R is the correct explanation of A
- Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
- A is true but R is false
- A is false but R is true
జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. సమూహం II b. సమూహం III c. సమూహం IV d. సమూహం V జాబితా II: i. NH₄Cl, NH₄OH ii. విలీన HCl తో H₂S iii. NH₄Cl, NH₄OH తో (NH₄)₂CO₃ iv. NH₄OH తో H₂S
- a-ii, b-i, c-iii, d-iv
- a-iv, b-i, c-ii, d-iii
- a-i, b-ii, c-iv, d-iii
- a-ii, b-i, c-iv, d-iii
సమాధానం
D. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
సమూహం II: H₂S/విలీన HCl; III: NH₄Cl/NH₄OH; IV: H₂S/NH₄OH; V: (NH₄)₂CO₃.
Match List I with List II. List I: a. Group II b. Group III c. Group IV d. Group V List II: i. NH₄Cl and NH₄OH ii. H₂S with dilute HCl iii. (NH₄)₂CO₃ with NH₄Cl and NH₄OH iv. H₂S with NH₄OH
- a-ii, b-i, c-iii, d-iv
- a-iv, b-i, c-ii, d-iii
- a-i, b-ii, c-iv, d-iii
- a-ii, b-i, c-iv, d-iii
జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. CO₃²⁻ b. SO₃²⁻ c. S²⁻ d. PO₄³⁻ జాబితా II: i. అమ్మోనియం మాలిబ్డేట్తో కెనరీ పసుపు అవక్షేపం ii. లెడ్ ఎసిటేట్ కాగితం నల్లగా మారుతుంది iii. బుడగలు; సున్నపు నీరు పాలలా మారుతుంది iv. ఉక్కిరిబిక్కిరి చేసే వాయువు; ఆమ్లీకృత K₂Cr₂O₇ ఆకుపచ్చగా మారుతుంది
- a-iv, b-iii, c-ii, d-i
- a-iii, b-iv, c-i, d-ii
- a-iii, b-iv, c-ii, d-i
- a-ii, b-iv, c-iii, d-i
సమాధానం
C. a-iii, b-iv, c-ii, d-i
CO₂ సున్నపు నీటిని పాలలా మారుస్తుంది; SO₂ డైక్రోమేట్ను ఆకుపచ్చగా మారుస్తుంది; H₂S లెడ్ ఎసిటేట్ కాగితాన్ని నల్లగా చేస్తుంది; ఫాస్ఫేట్ పసుపు మాలిబ్డేట్ అవక్షేపం ఇస్తుంది.
Match List I with List II. List I: a. CO₃²⁻ b. SO₃²⁻ c. S²⁻ d. PO₄³⁻ List II: i. Canary yellow precipitate with ammonium molybdate ii. Lead acetate paper turns black iii. Effervescence; lime water turns milky iv. Suffocating gas; acidified K₂Cr₂O₇ turns green
- a-iv, b-iii, c-ii, d-i
- a-iii, b-iv, c-i, d-ii
- a-iii, b-iv, c-ii, d-i
- a-ii, b-iv, c-iii, d-i
జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. ఆల్కహాల్ b. ఫినాల్ c. ఆల్డిహైడ్ d. మిథైల్ కీటోన్ జాబితా II: i. షిఫ్ కారకం ii. సోడియం నైట్రోప్రుసైడ్ iii. తటస్థ FeCl₃ iv. సెరిక్ అమ్మోనియం నైట్రేట్
- a-iv, b-iii, c-i, d-ii
- a-iii, b-iv, c-i, d-ii
- a-iv, b-iii, c-ii, d-i
- a-i, b-iii, c-iv, d-ii
సమాధానం
A. a-iv, b-iii, c-i, d-ii
ఆల్కహాల్: CAN; ఫినాల్: తటస్థ FeCl₃; ఆల్డిహైడ్: షిఫ్; మిథైల్ కీటోన్: నైట్రోప్రుసైడ్.
Match List I with List II. List I: a. Alcohol b. Phenol c. Aldehyde d. Methyl ketone List II: i. Schiff's reagent ii. Sodium nitroprusside iii. Neutral FeCl₃ iv. Ceric ammonium nitrate
- a-iv, b-iii, c-i, d-ii
- a-iii, b-iv, c-i, d-ii
- a-iv, b-iii, c-ii, d-i
- a-i, b-iii, c-iv, d-ii
జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. K₄[Fe(CN)₆] తో Fe³⁺ b. డైమిథైల్గ్లైఆక్సైమ్తో Ni²⁺ c. అధిక NH₄OH తో Cu²⁺ d. జ్వాలలో Ba²⁺ జాబితా II: i. ముదురు నీలం ద్రావణం ii. గులాబీ-ఎరుపు అవక్షేపం iii. యాపిల్ ఆకుపచ్చ జ్వాల iv. ప్రష్యన్ బ్లూ
- a-iv, b-i, c-ii, d-iii
- a-iv, b-ii, c-i, d-iii
- a-ii, b-iv, c-i, d-iii
- a-iv, b-ii, c-iii, d-i
సమాధానం
B. a-iv, b-ii, c-i, d-iii
Fe³⁺: ప్రష్యన్ బ్లూ; Ni²⁺: గులాబీ-ఎరుపు; Cu²⁺: [Cu(NH₃)₄]²⁺ ముదురు నీలం; Ba²⁺: ఆకుపచ్చ జ్వాల.
Match List I with List II. List I: a. Fe³⁺ with K₄[Fe(CN)₆] b. Ni²⁺ with dimethylglyoxime c. Cu²⁺ with excess NH₄OH d. Ba²⁺ in a flame List II: i. Deep blue solution ii. Rosy red precipitate iii. Apple green flame iv. Prussian blue
- a-iv, b-i, c-ii, d-iii
- a-iv, b-ii, c-i, d-iii
- a-ii, b-iv, c-i, d-iii
- a-iv, b-ii, c-iii, d-i
జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. ఎసిటానిలైడ్ b. అనిలిన్ ఎల్లో c. అయోడోఫామ్ d. మోర్ లవణం జాబితా II: i. హాలోఫామ్ చర్య ii. ఎసిటైలేషన్ iii. డయాజోటీకరణ, సంయుగ్మనం iv. విలీన H₂SO₄ తో స్ఫటికీకరించిన సమమోలార్ FeSO₄, (NH₄)₂SO₄
- a-i, b-iii, c-ii, d-iv
- a-ii, b-iii, c-i, d-iv
- a-iii, b-ii, c-i, d-iv
- a-ii, b-iii, c-iv, d-i
సమాధానం
B. a-ii, b-iii, c-i, d-iv
ఎసిటానిలైడ్ ఎసిటైలేషన్ ద్వారా; అనిలిన్ ఎల్లో డయాజోటీకరణ, సంయుగ్మనం ద్వారా; అయోడోఫామ్ హాలోఫామ్ చర్య ద్వారా; మోర్ లవణం ఒక ద్వి లవణంగా.
Match List I with List II. List I: a. Acetanilide b. Aniline yellow c. Iodoform d. Mohr's salt List II: i. Haloform reaction ii. Acetylation iii. Diazotisation and coupling iv. Equimolar FeSO₄ and (NH₄)₂SO₄ crystallised with dilute H₂SO₄
- a-i, b-iii, c-ii, d-iv
- a-ii, b-iii, c-i, d-iv
- a-iii, b-ii, c-i, d-iv
- a-ii, b-iii, c-iv, d-i
జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. Cl⁻ b. Br⁻ c. I⁻ d. SO₄²⁻ జాబితా II: i. CHCl₃, క్లోరిన్ నీటితో వైలెట్ పొర ii. CHCl₃, క్లోరిన్ నీటితో నారింజ-గోధుమ పొర iii. CrO₂Cl₂ ఎరుపు ఆవిర్లు iv. గాఢ HCl లో కరగని BaCl₂ తో తెల్లని అవక్షేపం
- a-ii, b-iii, c-i, d-iv
- a-iv, b-ii, c-i, d-iii
- a-iii, b-i, c-ii, d-iv
- a-iii, b-ii, c-i, d-iv
సమాధానం
D. a-iii, b-ii, c-i, d-iv
క్లోరైడ్: క్రోమైల్ క్లోరైడ్ పరీక్ష; బ్రోమైడ్: నారింజ-గోధుమ పొర; అయోడైడ్: వైలెట్ పొర; సల్ఫేట్: BaSO₄.
Match List I with List II. List I: a. Cl⁻ b. Br⁻ c. I⁻ d. SO₄²⁻ List II: i. Violet layer with CHCl₃ and chlorine water ii. Orange-brown layer with CHCl₃ and chlorine water iii. Red vapours of CrO₂Cl₂ iv. White precipitate with BaCl₂ insoluble in conc. HCl
- a-ii, b-iii, c-i, d-iv
- a-iv, b-ii, c-i, d-iii
- a-iii, b-i, c-ii, d-iv
- a-iii, b-ii, c-i, d-iv
ఆమ్లీకృత వెచ్చని విలీన H₂SO₄ లో 0.10 M ఆక్సాలిక్ ఆమ్లం 25.0 mL అంత్య బిందువుకు 20.0 mL KMnO₄ ద్రావణం కావాలి. KMnO₄ మోలారిటీ
- 0.20 M
- 0.025 M
- 0.050 M
- 0.125 M
సమాధానం
C. 0.050 M
ఆక్సలేట్ = 2.5 mmol; MnO₄⁻ = 2.5 × 2/5 = 1.0 mmol; M = 1.0/20.0 = 0.050 M. (నార్మాలిటీ పద్ధతి: 0.20 × 25 = N × 20, N = 0.25, M = 0.25/5 = 0.050.)
25.0 mL of 0.10 M oxalic acid in warm dilute H₂SO₄ requires 20.0 mL of KMnO₄ solution for the end point. The molarity of KMnO₄ is
- 0.20 M
- 0.025 M
- 0.050 M
- 0.125 M
ఆమ్లీకృత Fe²⁺ ద్రావణం 25.0 mL కు 0.020 M KMnO₄ 20.0 mL కావాలి. Fe²⁺ ద్రావణ మోలారిటీ
- 0.080 M
- 0.016 M
- 0.40 M
- 0.032 M
సమాధానం
A. 0.080 M
MnO₄⁻ = 0.40 mmol; Fe²⁺ = 5 × 0.40 = 2.0 mmol; M = 2.0/25.0 = 0.080 M. (నార్మాలిటీ: KMnO₄ = 0.10 N; 0.10 × 20 = N × 25.)
25.0 mL of an acidified Fe²⁺ solution needs 20.0 mL of 0.020 M KMnO₄. The molarity of the Fe²⁺ solution is
- 0.080 M
- 0.016 M
- 0.40 M
- 0.032 M
0.10 M మోర్ లవణ ద్రావణం 250 mL తయారుచేయడానికి కావాల్సిన మోర్ లవణ (మోలార్ ద్రవ్యరాశి 392 g mol⁻¹) ద్రవ్యరాశి
- 9.8 g
- 98 g
- 3.92 g
- 39.2 g
సమాధానం
A. 9.8 g
మోల్లు = 0.10 × 0.250 = 0.025 mol; ద్రవ్యరాశి = 0.025 × 392 = 9.8 g.
The mass of Mohr's salt (molar mass 392 g mol⁻¹) needed to prepare 250 mL of 0.10 M solution is
- 9.8 g
- 98 g
- 3.92 g
- 39.2 g
0.50 M HCl 100 mL ను 0.50 M NaOH 100 mL తో కలిపినప్పుడు ఉష్ణోగ్రత 3.4 K పెరిగింది. ద్రావణ ద్రవ్యరాశి 200 g, c = 4.18 J g⁻¹ K⁻¹ తీసుకుంటే తటస్థీకరణ ఎంథాల్పీ సుమారు
- –5.68 kJ mol⁻¹
- –56.8 kJ mol⁻¹
- –113.7 kJ mol⁻¹
- –28.4 kJ mol⁻¹
సమాధానం
B. –56.8 kJ mol⁻¹
q = 200 × 4.18 × 3.4 = 2842 J; నీటి మోల్లు = 0.050; ΔH = –2842/0.050 = –56.8 kJ mol⁻¹. (సరిచూడండి: 0.050 × 57.1 kJ = 2855 J ఇస్తే ΔT = 3.4 K.)
100 mL of 0.50 M HCl is mixed with 100 mL of 0.50 M NaOH and the temperature rises by 3.4 K. Taking the mass of solution as 200 g and c = 4.18 J g⁻¹ K⁻¹, the enthalpy of neutralisation is about
- –5.68 kJ mol⁻¹
- –56.8 kJ mol⁻¹
- –113.7 kJ mol⁻¹
- –28.4 kJ mol⁻¹
అయోడైడ్–హైడ్రోజన్ పెరాక్సైడ్ చర్యలో రేటు = k[H₂O₂][I⁻]. H₂O₂, I⁻ రెండింటి గాఢతలను రెట్టింపు చేస్తే, (స్థిర మొత్తంలో థయోసల్ఫేట్తో) నీలి స్టార్చ్ రంగు కనిపించడానికి పట్టే సమయం
- నాలుగు రెట్లు
- సగం
- రెట్టింపు
- నాలుగో వంతు
సమాధానం
D. నాలుగో వంతు
రేటు 2 × 2 = 4 రెట్లు అవుతుంది; స్థిర మొత్తం అయోడిన్ ఏర్పడటానికి పట్టే సమయం రేటుకు విలోమానుపాతంలో ఉంటుంది, కాబట్టి అది నాలుగో వంతు అవుతుంది.
In the iodide–hydrogen peroxide reaction, rate = k[H₂O₂][I⁻]. If the concentrations of both H₂O₂ and I⁻ are doubled, the time taken for the blue starch colour to appear (with a fixed amount of thiosulphate) becomes
- four times
- one-half
- double
- one-fourth
ఒక కర్బన సమ్మేళనం సోడియం ద్రవీభవన సారం ఆమ్లీకృత FeCl₃ తో రక్తం ఎరుపు రంగు ఇస్తుంది కానీ FeSO₄ తో ప్రష్యన్ బ్లూ ఇవ్వదు. ఆ సమ్మేళనంలో ఉన్నవి
- నైట్రోజన్, సల్ఫర్ రెండూ
- నైట్రోజన్ మాత్రమే
- సల్ఫర్ మాత్రమే
- నైట్రోజన్, ఒక హాలోజన్
సమాధానం
A. నైట్రోజన్, సల్ఫర్ రెండూ
N, S రెండూ ఉన్నప్పుడు NaSCN ఏర్పడుతుంది; అది రక్తం ఎరుపు Fe(SCN)²⁺ ఇస్తుంది, ప్రష్యన్ బ్లూ పరీక్షకు స్వేచ్ఛా CN⁻ ఉండదు.
The sodium fusion extract of an organic compound gives a blood-red colour with acidified FeCl₃ but no Prussian blue with FeSO₄. The compound contains
- both nitrogen and sulphur
- nitrogen only
- sulphur only
- nitrogen and a halogen
C₃H₆O అనే సమ్మేళనం 2,4-DNP తో నారింజ అవక్షేపం, I₂/NaOH తో పసుపు అవక్షేపం ఇస్తుంది, కానీ టాలెన్స్ కారకంతో వెండి అద్దం ఇవ్వదు. ఆ సమ్మేళనం
- ప్రొపాన్-1-ఆల్
- ప్రొపనాల్
- ప్రొపనోన్
- ప్రొపాన్-2-ఆల్
సమాధానం
C. ప్రొపనోన్
DNP కార్బొనిల్ సమూహాన్ని సూచిస్తుంది; టాలెన్స్ ఫలితం లేకపోవడం ప్రొపనాల్ను మినహాయిస్తుంది; ప్రొపాన్-2-ఆల్, ప్రొపాన్-1-ఆల్ (C₃H₈O) ఫార్ములాకు, DNP పరీక్షకు సరిపోవు.
A compound C₃H₆O gives an orange precipitate with 2,4-DNP and a yellow precipitate with I₂/NaOH, but no silver mirror with Tollens' reagent. The compound is
- propan-1-ol
- propanal
- propanone
- propan-2-ol