←
NEET రసాయన శాస్త్రం: ప్రాథమిక భావనలు, పరమాణు నిర్మాణం మరియు రసాయన బంధం · Chapter 1

రసాయన శాస్త్రంలోని కొన్ని ప్రాథమిక భావనలు

గుర్తుంచుకోవలసినవి

  • ఒక మోల్ (mole)లో 6.022 × 10²³ కణాలు ఉంటాయి (ఆవోగాడ్రో స్థిరాంకం, N_A); g mol⁻¹ లో మోలార్ ద్రవ్యరాశి, u లో పరమాణు, అణు లేదా ఫార్ములా ద్రవ్యరాశికి సంఖ్యాపరంగా సమానం.
  • మోల్‌లు ప్రతి గణనకూ సాధారణ ప్రమాణం: మోల్‌లు = ద్రవ్యరాశి / మోలార్ ద్రవ్యరాశి = కణాల సంఖ్య / N_A = STP వద్ద ఘనపరిమాణం / 22.4 L.
  • ముందుగా పూర్తిగా వినియోగమయ్యే క్రియాజనకం పరిమిత కారకం (limiting reagent); ఎంత ఉత్పన్నం ఏర్పడుతుందో అదే నిర్ణయిస్తుంది.
  • మోలారిటీ (mol L⁻¹) ఉష్ణోగ్రతపై ఆధారపడుతుంది, ఎందుకంటే ఘనపరిమాణం మారుతుంది; మోలాలిటీ (mol kg⁻¹), మోల్ భిన్నం ఆధారపడవు, ఎందుకంటే అవి ద్రవ్యరాశి లేదా పదార్థ పరిమాణంపై మాత్రమే ఆధారపడతాయి.

పదార్థం మరియు దాని స్వభావం

ద్రవ్యరాశి కలిగి, స్థలాన్ని ఆక్రమించేది పదార్థం (matter). ఇది మూడు భౌతిక స్థితుల్లో ఉంటుంది: ఘన, ద్రవ, వాయు స్థితులు.

ఘనపదార్థాలకు నిర్దిష్ట ఆకారం, నిర్దిష్ట ఘనపరిమాణం ఉంటాయి. ద్రవాలకు నిర్దిష్ట ఘనపరిమాణం ఉంటుంది కానీ పాత్ర ఆకారాన్ని పొందుతాయి. వాయువులకు నిర్దిష్ట ఆకారం గానీ, నిర్దిష్ట ఘనపరిమాణం గానీ ఉండవు.

సంఘటనం ఆధారంగా పదార్థాన్ని కింద చూపినట్లు వర్గీకరిస్తారు.

వర్గంఅర్థంఉదాహరణ
శుద్ధ పదార్థం: మూలకం (element)ఒకే రకమైన పరమాణువులు మాత్రమేహైడ్రోజన్, ఇనుము, ఆక్సిజన్
శుద్ధ పదార్థం: సమ్మేళనం (compound)రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మూలకాలు ద్రవ్యరాశి ప్రకారం స్థిర నిష్పత్తిలో కలిసినవినీరు, కార్బన్ డైఆక్సైడ్, సోడియం క్లోరైడ్
సజాతీయ మిశ్రమం (homogeneous mixture)అంతటా ఏకరీతి సంఘటనంగాలి, చక్కెర ద్రావణం, ఇత్తడి
విజాతీయ మిశ్రమం (heterogeneous mixture)ఏకరీతి కాని సంఘటనంఇసుక మరియు నీరు, నూనె మరియు నీరు

మిశ్రమంలోని అంశాలను వడపోత, స్వేదనం, స్ఫటికీకరణ వంటి భౌతిక పద్ధతులతో వేరు చేయవచ్చు. సమ్మేళనంలోని అంశాలను రసాయన పద్ధతులతో మాత్రమే వేరు చేయగలం.

ధర్మాలు రెండు రకాలు. భౌతిక ధర్మాలను (రంగు, ద్రవీభవన స్థానం, సాంద్రత) పదార్థం యొక్క స్వభావం మారకుండానే కొలవవచ్చు. రసాయన ధర్మాలలో (ఆమ్లత్వం, దహనశీలత) సంఘటనంలో మార్పు ఉంటుంది.

డాల్టన్ పరమాణు సిద్ధాంతం మరియు రసాయన సంయోగ నియమాలు

డాల్టన్ పరమాణు సిద్ధాంతం (Dalton's atomic theory) ఈ క్రింది విధంగా చెబుతుంది.

  • పదార్థం విభజించలేని పరమాణువులతో నిర్మితమై ఉంటుంది.
  • ఇచ్చిన మూలకం యొక్క అన్ని పరమాణువులు ద్రవ్యరాశిలో, ధర్మాలలో ఒకేలా ఉంటాయి; వేర్వేరు మూలకాల పరమాణువులు భిన్నంగా ఉంటాయి.
  • వేర్వేరు మూలకాల పరమాణువులు స్థిరమైన, సరళమైన పూర్ణ సంఖ్య నిష్పత్తులలో కలిసినప్పుడు సమ్మేళనాలు ఏర్పడతాయి.
  • రసాయన చర్యలలో పరమాణువుల పునరమరిక మాత్రమే జరుగుతుంది. పరమాణువులు సృష్టించబడవు, నశించవు.

రసాయన సంయోగ నియమాలు ఇక్కడ సంగ్రహంగా ఉన్నాయి.

నియమంప్రవచనంఉదాహరణ
ద్రవ్యరాశి నిత్యత్వ నియమం (conservation of mass)రసాయన చర్యలో ద్రవ్యరాశి సృష్టించబడదు, నశించదుక్రియాజనకాల ద్రవ్యరాశి = క్రియాజన్యాల ద్రవ్యరాశి
స్థిర నిష్పత్తుల నియమం (definite proportions)శుద్ధ సమ్మేళనంలో ఎల్లప్పుడూ అవే మూలకాలు, అదే ద్రవ్యరాశి నిష్పత్తిలో ఉంటాయినీటిలో హైడ్రోజన్ : ఆక్సిజన్ = 1 : 8 ద్రవ్యరాశి ప్రకారం ఎల్లప్పుడూ ఉంటుంది
గుణిత నిష్పత్తుల నియమం (multiple proportions)రెండు మూలకాలు ఒకటి కంటే ఎక్కువ సమ్మేళనాలను ఏర్పరిస్తే, ఒక మూలకం స్థిర ద్రవ్యరాశితో కలిసే రెండవ మూలకం ద్రవ్యరాశులు సరళమైన పూర్ణ సంఖ్య నిష్పత్తిలో ఉంటాయిCO మరియు CO₂: 12 g కార్బన్‌తో కలిసే ఆక్సిజన్ 16 g మరియు 32 g, నిష్పత్తి 1 : 2
గే-లూసాక్ వాయు ఘనపరిమాణాల నియమం (Gay-Lussac's law)ఒకే ఉష్ణోగ్రత, పీడనం వద్ద వాయువులు ఘనపరిమాణాల సరళమైన పూర్ణ సంఖ్య నిష్పత్తిలో చర్య జరుపుతాయి2 ఘనపరిమాణాల H₂ + 1 ఘనపరిమాణం O₂ → 2 ఘనపరిమాణాల నీటి ఆవిరి
ఆవోగాడ్రో నియమం (Avogadro's law)ఒకే ఉష్ణోగ్రత, పీడనం వద్ద అన్ని వాయువుల సమాన ఘనపరిమాణాలలో సమాన సంఖ్యలో అణువులు ఉంటాయి1 L H₂ మరియు 1 L N₂ లో అణువుల సంఖ్య సమానం

వాయు అణువులు ఒకటి కంటే ఎక్కువ పరమాణువులతో (H₂ మరియు O₂ వంటివి) నిర్మితమవుతాయన్న ఆవోగాడ్రో ఆలోచన గే-లూసాక్ పరిశీలనలను వివరించింది.

పరమాణు మరియు అణు ద్రవ్యరాశులు

పరమాణు ద్రవ్యరాశి ప్రమాణం (u) అనేది కార్బన్-12 పరమాణువు ద్రవ్యరాశిలో సరిగ్గా 1/12 వంతు. 1 u = 1.6605 × 10⁻²⁴ g. పాత సంకేతం amu కూడా ఇదే రాశి.

ఒక మూలకం యొక్క పరమాణు ద్రవ్యరాశి అనేది దాని సహజ సమస్థానీయాల (isotopes) సగటు, వాటి సమృద్ధి ప్రకారం భారాంకం ఇచ్చి లెక్కిస్తారు.

సగటు పరమాణు ద్రవ్యరాశి = Σ (సమస్థానీయ ద్రవ్యరాశి × భిన్న సమృద్ధి).

సాధించిన ఉదాహరణ 1. క్లోరిన్‌కు రెండు సమస్థానీయాలు ఉన్నాయి: క్లోరిన్-35 (75%) మరియు క్లోరిన్-37 (25%).

సగటు పరమాణు ద్రవ్యరాశి = (35 × 75 + 37 × 25) / 100 = (2625 + 925) / 100 = 35.5 u.

అణు ద్రవ్యరాశి (molecular mass) అనేది అణువులోని అన్ని పరమాణువుల పరమాణు ద్రవ్యరాశుల మొత్తం. ఉదాహరణకు, H₂O = 2(1) + 16 = 18 u; గ్లూకోజ్ C₆H₁₂O₆ = 6(12) + 12(1) + 6(16) = 180 u.

NaCl వంటి అయానిక సమ్మేళనాలలో ప్రత్యేక అణువులు ఉండవు, వాటికి ఫార్ములా ద్రవ్యరాశి (formula mass) అనే పదం వాడతారు: NaCl = 23 + 35.5 = 58.5 u.

మోల్ భావన మరియు మోలార్ ద్రవ్యరాశి

మోల్ అనేది పదార్థ పరిమాణం యొక్క SI ప్రమాణం. సరిగ్గా 12 g కార్బన్-12 లోని పరమాణువులంత సంఖ్యలో మూలక కణాలను కలిగి ఉన్న పదార్థ పరిమాణం ఒక మోల్. ఈ సంఖ్యే ఆవోగాడ్రో స్థిరాంకం, N_A = 6.022 × 10²³ mol⁻¹.

మోలార్ ద్రవ్యరాశి (molar mass) అంటే ఒక మోల్ ద్రవ్యరాశి, g mol⁻¹ లో. ఇది u లో పరమాణు, అణు లేదా ఫార్ములా ద్రవ్యరాశికి సంఖ్యాపరంగా సమానం.

రాశిసంబంధం
ద్రవ్యరాశి నుండి మోల్‌ల సంఖ్యn = m / M
కణాల సంఖ్యN = n × N_A
STP వద్ద వాయు ఘనపరిమాణంV = n × 22.4 L (0 °C మరియు 1 atm)
ఒక అణువు ద్రవ్యరాశిM / N_A

ఉపయోగకరమైన గుర్తుంచుకోవలసిన విషయాలు:

  • 1 mol H₂O = 18 g = 6.022 × 10²³ అణువులు.
  • 1 mol ఏ వాయువైనా 273 K మరియు 1 atm (STP) వద్ద సుమారు 22.4 L ఆక్రమిస్తుంది.
  • 1 mol CO₂ లో 1 mol C పరమాణువులు మరియు 2 mol O పరమాణువులు ఉంటాయి, కాబట్టి మొత్తం 3 mol పరమాణువులు.

శాతం సంఘటనం, అనుభావిక మరియు అణు ఫార్ములా

ఒక మూలకం యొక్క ద్రవ్యరాశి శాతం = (సమ్మేళనంలో ఆ మూలకం ద్రవ్యరాశి / సమ్మేళనం మోలార్ ద్రవ్యరాశి) × 100.

అనుభావిక ఫార్ములా (empirical formula) పరమాణువుల సరళమైన పూర్ణ సంఖ్య నిష్పత్తిని ఇస్తుంది. అణు ఫార్ములా (molecular formula) పరమాణువుల వాస్తవ సంఖ్యను ఇస్తుంది. అణు ఫార్ములా = (అనుభావిక ఫార్ములా)ₙ, ఇక్కడ n = మోలార్ ద్రవ్యరాశి / అనుభావిక ఫార్ములా ద్రవ్యరాశి.

ఫార్ములా కనుగొనే దశలు:

  • 1. ప్రతి మూలకం ద్రవ్యరాశి శాతాన్ని గ్రాములుగా మార్చండి (100 g తీసుకోండి).
  • 2. మోల్‌లు పొందడానికి ప్రతి ద్రవ్యరాశిని దాని పరమాణు ద్రవ్యరాశితో భాగించండి.
  • 3. అన్నింటినీ అతి చిన్న విలువతో భాగించండి.
  • 4. అవసరమైతే పూర్ణ సంఖ్యలు రావడానికి గుణించండి.
  • 5. మోలార్ ద్రవ్యరాశి నుండి n కనుగొనండి.

సాధించిన ఉదాహరణ 2. ఒక సమ్మేళనంలో 40.00% C, 6.72% H మరియు 53.28% O ఉన్నాయి, మోలార్ ద్రవ్యరాశి 180 g mol⁻¹.

మోల్‌లు: C = 40.00/12 = 3.33; H = 6.72/1 = 6.72; O = 53.28/16 = 3.33.

నిష్పత్తి C : H : O = 1 : 2 : 1, కాబట్టి అనుభావిక ఫార్ములా CH₂O, దాని ద్రవ్యరాశి 30 g mol⁻¹.

n = 180 / 30 = 6, కాబట్టి అణు ఫార్ములా C₆H₁₂O₆.

సమ్మేళనంఅణు ఫార్ములాఅనుభావిక ఫార్ములా
బెంజీన్ (benzene)C₆H₆CH
గ్లూకోజ్ (glucose)C₆H₁₂O₆CH₂O
హైడ్రోజన్ పెరాక్సైడ్ (hydrogen peroxide)H₂O₂HO
ఈథేన్ (ethane)C₂H₆CH₃
నీరుH₂OH₂O (సమానం)

రసాయన సమీకరణాలు, స్టాయికియోమెట్రీ మరియు పరిమిత కారకం

సమతుల్య రసాయన సమీకరణంలో రెండు వైపులా ప్రతి మూలకం పరమాణువుల సంఖ్య సమానంగా ఉంటుంది. గుణకాలు క్రియాజనకాలు, క్రియాజన్యాల మోల్ నిష్పత్తిని ఇస్తాయి. ఉదాహరణకు, N₂ + 3H₂ → 2NH₃ లో 1 mol N₂ 3 mol H₂ తో చర్య జరిపి 2 mol NH₃ ఇస్తుంది. ఒకే ఉష్ణోగ్రత, పీడనం వద్ద ఘనపరిమాణ నిష్పత్తి కూడా 1 : 3 : 2.

స్టాయికియోమెట్రిక్ (stoichiometric) గణనలు ఈ మార్గాన్ని అనుసరిస్తాయి: ద్రవ్యరాశి (ఇచ్చినది) → మోల్‌లు (మోలార్ ద్రవ్యరాశితో భాగించాలి) → కావలసిన పదార్థం మోల్‌లు (గుణకాలను వాడాలి) → ద్రవ్యరాశి లేదా ఘనపరిమాణం (మోలార్ ద్రవ్యరాశి లేదా 22.4 L తో గుణించాలి).

ద్రవ్యరాశి–ఘనపరిమాణ ఉదాహరణ. CaCO₃ → CaO + CO₂. 10 g CaCO₃ (100 g mol⁻¹) ను వేడిచేస్తే 0.1 mol CO₂ వస్తుంది, అది STP వద్ద 0.1 × 22.4 = 2.24 L.

పరిమిత కారకం. క్రియాజనకాలను ఖచ్చితమైన స్టాయికియోమెట్రిక్ నిష్పత్తిలో కలపకపోతే, ముందుగా పూర్తిగా వినియోగమయ్యే క్రియాజనకం పరిమిత కారకం. ఇది ఉత్పన్నం పరిమాణాన్ని నిర్ణయిస్తుంది. రెండవ క్రియాజనకం అధికంగా ఉంటుంది.

సాధించిన ఉదాహరణ 3. 2H₂ + O₂ → 2H₂O. 4 g H₂ మరియు 24 g O₂ కలిపారు.

మోల్‌లు: H₂ = 4/2 = 2 mol; O₂ = 24/32 = 0.75 mol.

2 mol H₂ కు 1 mol O₂ అవసరం, కానీ 0.75 mol మాత్రమే ఉంది, కాబట్టి O₂ పరిమిత కారకం.

ఏర్పడిన నీరు = 2 × 0.75 = 1.5 mol = 1.5 × 18 = 27 g.

వినియోగమైన H₂ = 1.5 mol, కాబట్టి 0.5 mol (1 g) H₂ మిగులుతుంది.

గాఢత పదాలు

పదంనిర్వచనంప్రమాణంఉష్ణోగ్రతపై ఆధారపడుతుందా?
ద్రవ్యరాశి శాతం(ద్రావితం ద్రవ్యరాశి / ద్రావణం ద్రవ్యరాశి) × 100%కాదు
మోల్ భిన్నం (x)ఒక అంశం మోల్‌లు / మొత్తం మోల్‌లుప్రమాణం లేదుకాదు
మోలారిటీ (M)ద్రావితం మోల్‌లు / ద్రావణం ఘనపరిమాణం లీటర్లలోmol L⁻¹అవును
మోలాలిటీ (m)ద్రావితం మోల్‌లు / ద్రావణి ద్రవ్యరాశి kg లోmol kg⁻¹కాదు

రెండు అంశాల ద్రావణానికి, x(ద్రావితం) + x(ద్రావణి) = 1.

విలీనం: M₁V₁ = M₂V₂ (ద్రావితం మోల్‌లు స్థిరంగా ఉంటాయి).

సాధించిన ఉదాహరణ 4 (మార్పిడులు). గాఢ H₂SO₄ ద్రవ్యరాశి ప్రకారం 98%, సాంద్రత 1.8 g mL⁻¹.

1 L ద్రావణం తీసుకోండి: ద్రవ్యరాశి = 1800 g. ఉన్న H₂SO₄ = 0.98 × 1800 = 1764 g = 1764/98 = 18 mol.

మోలారిటీ = 18 mol / 1 L = 18 M.

ద్రావణి ద్రవ్యరాశి = 1800 − 1764 = 36 g = 0.036 kg, కాబట్టి మోలాలిటీ = 18 / 0.036 = 500 mol kg⁻¹.

మోల్ భిన్నం ఉదాహరణ. 46 g ఇథనాల్ (46 g mol⁻¹, 1 mol) మరియు 36 g నీరు (2 mol): x(ఇథనాల్) = 1/3, x(నీరు) = 2/3.

సార్థక అంకెలు మరియు SI ప్రమాణాలు

సార్థక అంకెలు (significant figures) అంటే ఒక కొలతలోని అర్థవంతమైన అంకెలు, ఒక అనిశ్చిత అంకెతో సహా.

  • సున్నా కాని అన్ని అంకెలు సార్థకాలు (4.56 లో మూడు).
  • సున్నా కాని అంకెల మధ్య ఉన్న సున్నాలు సార్థకాలు (2.005 లో నాలుగు).
  • ముందున్న సున్నాలు సార్థకాలు కావు (0.0032 లో రెండు).
  • దశాంశ బిందువు తర్వాత చివరి సున్నాలు సార్థకాలు (2.00 లో మూడు).
  • గుణకారం, భాగహారంలో జవాబుకు అతి తక్కువ ఖచ్చితత్వం గల కారకానికి ఉన్నన్ని సార్థక అంకెలు ఉంటాయి. కూడిక, తీసివేతలో జవాబుకు అతి తక్కువ ఖచ్చితత్వం గల సంఖ్యకు ఉన్నన్ని దశాంశ స్థానాలు ఉంటాయి.

ఏడు SI ప్రాథమిక ప్రమాణాలు: మీటర్ (పొడవు), కిలోగ్రామ్ (ద్రవ్యరాశి), సెకను (కాలం), ఆంపియర్ (విద్యుత్ ప్రవాహం), కెల్విన్ (ఉష్ణోగ్రత), మోల్ (పదార్థ పరిమాణం) మరియు కాండెలా (కాంతి తీవ్రత). ఉపసర్గలు: milli (10⁻³), micro (10⁻⁶), nano (10⁻⁹), pico (10⁻¹²), kilo (10³), mega (10⁶). SI లో సాంద్రత kg m⁻³. ఘనపరిమాణాన్ని తరచుగా లీటర్లలో వ్యక్తం చేస్తారు: 1 L = 10⁻³ m³ = 1 dm³.

వాడిన స్థిరాంకాలు: N_A = 6.022 × 10²³ mol⁻¹; STP వద్ద మోలార్ ఘనపరిమాణం = 22.4 L mol⁻¹; 1 u = 1.6605 × 10⁻²⁴ g.

NEET లో తప్పులు చేసే అంశాలు

  • 1. మోలారిటీ ఉష్ణోగ్రతతో మారుతుంది; మోలాలిటీ మారదు. విద్యార్థులు తరచుగా దీన్ని తిరగేసి చెబుతారు.
  • 2. 1 u అనేది కార్బన్-12 పరమాణువు ద్రవ్యరాశిలో 1/12 వంతు, మొత్తం పరమాణువు కాదు.
  • 3. గే-లూసాక్ నియమం వాయు ఘనపరిమాణాల గురించి; ద్రవ్యరాశి నిత్యత్వ నియమం ద్రవ్యరాశుల గురించి.
  • 4. అనుభావిక ఫార్ములా అణు ఫార్ములాకు సమానంగా ఉండవచ్చు (నీరు), కానీ అణు ఫార్ములా ఎప్పుడూ అనుభావిక ఫార్ములా కంటే చిన్నగా ఉండదు.
  • 5. పరమాణు ద్రవ్యరాశి సమస్థానీయాల భారిత సగటు, కాబట్టి అది అరుదుగా పూర్ణ సంఖ్య అవుతుంది (క్లోరిన్ 35.5 u).
  • 6. 22.4 L అనేది STP వద్ద మాత్రమే 1 mol వాయువు ఘనపరిమాణం. ద్రవాలు, ఘనపదార్థాలు దీన్ని పాటించవు.
  • 7. పరిమిత కారకాన్ని మోల్‌లను గుణకంతో భాగించి నిర్ణయిస్తారు, తక్కువ ద్రవ్యరాశి ఆధారంగా కాదు.
  • 8. మోల్ భిన్నానికి ప్రమాణం లేదు; ద్రవ్యరాశి శాతం, మోల్ భిన్నం ఒకటి కావు.
  • 9. పరమాణువులను లెక్కించడం: 1 mol NH₃ లో 4 mol పరమాణువులు ఉంటాయి, 1 mol కాదు.
  • 10. కొలిచిన విలువల గుణకారంలో జవాబు అతి తక్కువ సార్థక అంకెలను అనుసరిస్తుంది, దశాంశ స్థానాలను కాదు.

ఒక్క వాక్య సారాంశాలు

  • 1. 1 u = కార్బన్-12 ఒక పరమాణువు ద్రవ్యరాశిలో 1/12 వంతు.
  • 2. N_A = 6.022 × 10²³ mol⁻¹.
  • 3. STP వద్ద వాయువు మోలార్ ఘనపరిమాణం 22.4 L.
  • 4. H₂O మోలార్ ద్రవ్యరాశి 18 g mol⁻¹; CO₂ది 44 g mol⁻¹.
  • 5. స్థిర నిష్పత్తుల నియమాన్ని ప్రౌస్ట్ ఇచ్చారు; ద్రవ్యరాశి నిత్యత్వాన్ని లవోయిజియర్ ఇచ్చారు.
  • 6. గుణిత నిష్పత్తుల నియమం డాల్టన్ సిద్ధాంతం యొక్క పర్యవసానం.
  • 7. ఆవోగాడ్రో నియమం: ఒకే T, P వద్ద వాయువుల సమాన ఘనపరిమాణాలలో సమాన సంఖ్యలో అణువులు ఉంటాయి.
  • 8. బెంజీన్ అనుభావిక ఫార్ములా CH; గ్లూకోజ్‌ది CH₂O.
  • 9. మోలాలిటీ = ఒక కిలోగ్రామ్ ద్రావణిలోని ద్రావితం మోల్‌లు.
  • 10. మోలారిటీ = ఒక లీటర్ ద్రావణంలోని ద్రావితం మోల్‌లు.
  • 11. విలీన సూత్రం: M₁V₁ = M₂V₂.
  • 12. అన్ని అంశాల మోల్ భిన్నాల మొత్తం 1.
  • 13. పదార్థ పరిమాణం యొక్క SI ప్రమాణం మోల్; ద్రవ్యరాశిది కిలోగ్రామ్.
  • 14. 2.00 కి మూడు సార్థక అంకెలు; 0.0020 కి రెండు.
  • 15. ముందుగా పూర్తిగా వినియోగమయ్యే క్రియాజనకం పరిమిత కారకం.

సాధన ప్రశ్నలు

  1. ఒక శుద్ధ రసాయన సమ్మేళనంలో ఎల్లప్పుడూ అవే మూలకాలు ద్రవ్యరాశి ప్రకారం అదే నిష్పత్తిలో కలిసి ఉంటాయని చెప్పే నియమం ఏది?

    1. గే-లూసాక్ వాయు ఘనపరిమాణాల నియమం
    2. ద్రవ్యరాశి నిత్యత్వ నియమం
    3. గుణిత నిష్పత్తుల నియమం
    4. స్థిర నిష్పత్తుల నియమం
    సమాధానం

    D. స్థిర నిష్పత్తుల నియమం

    ప్రౌస్ట్ స్థిర నిష్పత్తుల నియమం: శుద్ధ సమ్మేళనం యొక్క ద్రవ్యరాశి సంఘటనం స్థిరంగా ఉంటుంది.

    Which law states that a pure chemical compound always contains the same elements combined in the same proportion by mass?

    1. Gay-Lussac's law of gaseous volumes
    2. Law of conservation of mass
    3. Law of multiple proportions
    4. Law of definite proportions

  2. ఒక మోల్ పదార్థంలో ఉండే కణాల సంఖ్య

    1. 6.022 × 10²³
    2. 6.022 × 10²²
    3. 6.022 × 10²⁴
    4. 6.626 × 10²³
    సమాధానం

    A. 6.022 × 10²³

    ఒక మోల్‌లో ఆవోగాడ్రో సంఖ్య, 6.022 × 10²³, కణాలు ఉంటాయి.

    The number of particles present in one mole of a substance is

    1. 6.022 × 10²³
    2. 6.022 × 10²²
    3. 6.022 × 10²⁴
    4. 6.626 × 10²³

  3. 0.25 mol H₂SO₄ (మోలార్ ద్రవ్యరాశి 98 g mol⁻¹) ద్రవ్యరాశి

    1. 49 g
    2. 24.5 g
    3. 12.25 g
    4. 98 g
    సమాధానం

    B. 24.5 g

    ద్రవ్యరాశి = 0.25 × 98 = 24.5 g.

    The mass of 0.25 mol of H₂SO₄ (molar mass 98 g mol⁻¹) is

    1. 49 g
    2. 24.5 g
    3. 12.25 g
    4. 98 g

  4. 0.5 mol NH₃ లోని మొత్తం పరమాణువుల సంఖ్య

    1. 0.5 N_A
    2. 4 N_A
    3. 2 N_A
    4. 1.5 N_A
    సమాధానం

    C. 2 N_A

    ప్రతి అణువులో 4 పరమాణువులు ఉన్నాయి: 0.5 × 4 = 2 mol పరమాణువులు = 2 N_A.

    The total number of atoms in 0.5 mol of NH₃ is

    1. 0.5 N_A
    2. 4 N_A
    3. 2 N_A
    4. 1.5 N_A

  5. STP వద్ద (22.4 L mol⁻¹) 11 g CO₂ (మోలార్ ద్రవ్యరాశి 44 g mol⁻¹) ఆక్రమించే ఘనపరిమాణం

    1. 2.8 L
    2. 5.6 L
    3. 11.2 L
    4. 22.4 L
    సమాధానం

    B. 5.6 L

    మోల్‌లు = 11/44 = 0.25; ఘనపరిమాణం = 0.25 × 22.4 = 5.6 L.

    The volume occupied at STP (22.4 L mol⁻¹) by 11 g of CO₂ (molar mass 44 g mol⁻¹) is

    1. 2.8 L
    2. 5.6 L
    3. 11.2 L
    4. 22.4 L

  6. ఒక హైడ్రోకార్బన్‌లో ద్రవ్యరాశి ప్రకారం 80% కార్బన్, 20% హైడ్రోజన్ ఉన్నాయి. దాని అనుభావిక ఫార్ములా

    1. CH₂
    2. C₂H₅
    3. CH₃
    4. CH₄
    సమాధానం

    C. CH₃

    C = 80/12 = 6.67, H = 20/1 = 20; నిష్పత్తి 1 : 3, కాబట్టి CH₃.

    A hydrocarbon contains 80% carbon and 20% hydrogen by mass. Its empirical formula is

    1. CH₂
    2. C₂H₅
    3. CH₃
    4. CH₄

  7. 4 g NaOH (మోలార్ ద్రవ్యరాశి 40 g mol⁻¹) ను 500 g నీటిలో కరిగించి తయారుచేసిన ద్రావణం మోలాలిటీ

    1. 0.8 mol kg⁻¹
    2. 0.1 mol kg⁻¹
    3. 0.4 mol kg⁻¹
    4. 0.2 mol kg⁻¹
    సమాధానం

    D. 0.2 mol kg⁻¹

    మోల్‌లు = 4/40 = 0.1; ద్రావణి = 0.5 kg; మోలాలిటీ = 0.1/0.5 = 0.2 mol kg⁻¹.

    The molality of a solution made by dissolving 4 g of NaOH (molar mass 40 g mol⁻¹) in 500 g of water is

    1. 0.8 mol kg⁻¹
    2. 0.1 mol kg⁻¹
    3. 0.4 mol kg⁻¹
    4. 0.2 mol kg⁻¹

  8. 11.7 g NaCl (మోలార్ ద్రవ్యరాశి 58.5 g mol⁻¹) ను నీటిలో కరిగించి 500 mL ద్రావణం తయారుచేశారు. మోలారిటీ

    1. 0.4 M
    2. 0.1 M
    3. 0.2 M
    4. 0.8 M
    సమాధానం

    A. 0.4 M

    మోల్‌లు = 11.7/58.5 = 0.2; మోలారిటీ = 0.2/0.5 L = 0.4 M.

    11.7 g of NaCl (molar mass 58.5 g mol⁻¹) is dissolved in water to make 500 mL of solution. The molarity is

    1. 0.4 M
    2. 0.1 M
    3. 0.2 M
    4. 0.8 M

  9. కింది గాఢత పదాలలో ఉష్ణోగ్రతతో మారనిది ఏది?

    1. ద్రావణం ఘనపరిమాణం
    2. మోలారిటీ
    3. ద్రావణం సాంద్రత
    4. మోలాలిటీ
    సమాధానం

    D. మోలాలిటీ

    మోలాలిటీ ద్రావణి ద్రవ్యరాశిని వాడుతుంది, అది ఉష్ణోగ్రతతో మారదు; మిగిలిన రాశులు ఘనపరిమాణంపై ఆధారపడతాయి.

    Which of the following concentration terms does not change with temperature?

    1. Volume of the solution
    2. Molarity
    3. Density of the solution
    4. Molality

  10. ఒక మూలకానికి 10 u (20% సమృద్ధి) మరియు 11 u (80% సమృద్ధి) ద్రవ్యరాశులు గల రెండు సమస్థానీయాలు ఉన్నాయి. దాని సగటు పరమాణు ద్రవ్యరాశి

    1. 10.6 u
    2. 10.8 u
    3. 10.5 u
    4. 10.2 u
    సమాధానం

    B. 10.8 u

    (10 × 20 + 11 × 80)/100 = (200 + 880)/100 = 10.8 u.

    An element has two isotopes of mass 10 u (20% abundance) and 11 u (80% abundance). Its average atomic mass is

    1. 10.6 u
    2. 10.8 u
    3. 10.5 u
    4. 10.2 u

  11. 0.00250 లోని సార్థక అంకెల సంఖ్య

    1. 2
    2. 4
    3. 3
    4. 5
    సమాధానం

    C. 3

    ముందున్న సున్నాలు సార్థకాలు కావు; 2, 5 మరియు చివరి 0 సార్థకాలు, కాబట్టి 3.

    The number of significant figures in 0.00250 is

    1. 2
    2. 4
    3. 3
    4. 5

  12. పదార్థ పరిమాణం యొక్క SI ప్రమాణం

    1. మోల్
    2. కెల్విన్
    3. గ్రామ్
    4. లీటర్
    సమాధానం

    A. మోల్

    మోల్ అనేది పదార్థ పరిమాణం యొక్క SI ప్రాథమిక ప్రమాణం.

    The SI unit of amount of substance is

    1. mole
    2. kelvin
    3. gram
    4. litre

  13. 3 mol CaCO₃ లోని ఆక్సిజన్ పరమాణువుల మోల్‌ల సంఖ్య

    1. 9
    2. 3
    3. 6
    4. 12
    సమాధానం

    A. 9

    ప్రతి ఫార్ములా యూనిట్‌లో 3 O పరమాణువులు ఉన్నాయి: 3 × 3 = 9 mol.

    The number of moles of oxygen atoms in 3 mol of CaCO₃ is

    1. 9
    2. 3
    3. 6
    4. 12

  14. 6 g కార్బన్ పూర్తి దహనంలో (C + O₂ → CO₂) ఉత్పన్నమయ్యే CO₂ ద్రవ్యరాశి

    1. 33 g
    2. 44 g
    3. 11 g
    4. 22 g
    సమాధానం

    D. 22 g

    C మోల్‌లు = 6/12 = 0.5; CO₂ = 0.5 mol × 44 = 22 g.

    The mass of CO₂ produced on complete combustion of 6 g of carbon (C + O₂ → CO₂) is

    1. 33 g
    2. 44 g
    3. 11 g
    4. 22 g

  15. 10 g CaCO₃ (మోలార్ ద్రవ్యరాశి 100 g mol⁻¹) ను పూర్తిగా వేడిచేసినప్పుడు STP వద్ద విడుదలయ్యే CO₂ ఘనపరిమాణం

    1. 4.48 L
    2. 2.24 L
    3. 22.4 L
    4. 1.12 L
    సమాధానం

    B. 2.24 L

    CaCO₃ → CaO + CO₂; 0.1 mol నుండి 0.1 mol CO₂ = 0.1 × 22.4 = 2.24 L.

    On heating 10 g of CaCO₃ (molar mass 100 g mol⁻¹) completely, the volume of CO₂ released at STP is

    1. 4.48 L
    2. 2.24 L
    3. 22.4 L
    4. 1.12 L

  16. గ్లూకోజ్, C₆H₁₂O₆, యొక్క అణు ద్రవ్యరాశి

    1. 30 u
    2. 162 u
    3. 180 u
    4. 342 u
    సమాధానం

    C. 180 u

    6(12) + 12(1) + 6(16) = 72 + 12 + 96 = 180 u.

    The molecular mass of glucose, C₆H₁₂O₆, is

    1. 30 u
    2. 162 u
    3. 180 u
    4. 342 u

  17. క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: ఒక మోల్ పదార్థంలో సరిగ్గా 12 g కార్బన్-12 లోని పరమాణువులంత సంఖ్యలో కణాలు ఉంటాయి. ప్రవచనం II: నీటి మోలార్ ద్రవ్యరాశి 18 g mol⁻¹. సరైన ఎంపికను ఎంచుకోండి.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    A. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి

    రెండూ ప్రామాణికమే: మోల్ నిర్వచనం, మరియు 2(1) + 16 = 18 g mol⁻¹.

    Given below are two statements: Statement I: One mole of a substance contains as many entities as there are atoms in exactly 12 g of carbon-12. Statement II: The molar mass of water is 18 g mol⁻¹. Choose the correct option.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

  18. క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: ద్రావణం మోలారిటీ ఉష్ణోగ్రతతో మారుతుంది. ప్రవచనం II: ద్రావణి ద్రవ్యరాశి మారుతుంది కాబట్టి ద్రావణం మోలాలిటీ ఉష్ణోగ్రతతో మారుతుంది. సరైన ఎంపికను ఎంచుకోండి.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    C. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు

    మోలారిటీ ఘనపరిమాణంపై ఆధారపడుతుంది కాబట్టి మారుతుంది; మోలాలిటీ ద్రవ్యరాశిపై ఆధారపడుతుంది కాబట్టి మారదు.

    Given below are two statements: Statement I: Molarity of a solution changes with temperature. Statement II: Molality of a solution changes with temperature because the mass of solvent changes. Choose the correct option.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

  19. క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: ఒక సమ్మేళనం అనుభావిక ఫార్ములా ఎల్లప్పుడూ దాని అణు ఫార్ములాకు భిన్నంగా ఉంటుంది. ప్రవచనం II: అణు ఫార్ములా అనుభావిక ఫార్ములాకు పూర్ణ సంఖ్య గుణిజం. సరైన ఎంపికను ఎంచుకోండి.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    D. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది

    నీటిలో రెండూ H₂O (n = 1), కాబట్టి I సరికాదు; II సరైనది.

    Given below are two statements: Statement I: The empirical formula of a compound is always different from its molecular formula. Statement II: The molecular formula is a whole-number multiple of the empirical formula. Choose the correct option.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

  20. క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: గే-లూసాక్ నియమం చర్య జరిపే వాయువుల ద్రవ్యరాశులను సంబంధింపజేస్తుంది. ప్రవచనం II: ఒక పరమాణు ద్రవ్యరాశి ప్రమాణం అనేది ఒక కార్బన్-12 పరమాణువు ద్రవ్యరాశి. సరైన ఎంపికను ఎంచుకోండి.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    B. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు

    గే-లూసాక్ నియమం ఘనపరిమాణాలను సంబంధింపజేస్తుంది; 1 u అనేది కార్బన్-12 పరమాణువు ద్రవ్యరాశిలో 1/12 వంతు.

    Given below are two statements: Statement I: Gay-Lussac's law relates the masses of reacting gases. Statement II: One atomic mass unit is the mass of one carbon-12 atom. Choose the correct option.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

  21. క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: 2H₂ + O₂ → 2H₂O చర్యలో, ఒకే ఉష్ణోగ్రత, పీడనం వద్ద రెండు ఘనపరిమాణాల హైడ్రోజన్ ఒక ఘనపరిమాణం ఆక్సిజన్‌తో చర్య జరుపుతుంది. ప్రవచనం II: ఈ పరిశీలన గే-లూసాక్ వాయు ఘనపరిమాణాల నియమానికి ఉదాహరణ. సరైన ఎంపికను ఎంచుకోండి.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    A. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి

    ఘనపరిమాణాలు 2 : 1 అనే సరళ నిష్పత్తిలో కలుస్తాయి, ఇదే గే-లూసాక్ నియమం.

    Given below are two statements: Statement I: In the reaction 2H₂ + O₂ → 2H₂O, two volumes of hydrogen react with one volume of oxygen at the same temperature and pressure. Statement II: This observation is an example of Gay-Lussac's law of gaseous volumes. Choose the correct option.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

  22. కింది ప్రవచనాలలో సరైనవి ఏవి? 1. CO మరియు CO₂ లలో, స్థిర ద్రవ్యరాశి కార్బన్‌తో కలిసే ఆక్సిజన్ ద్రవ్యరాశులు సరళమైన పూర్ణ సంఖ్య నిష్పత్తిలో ఉంటాయి. 2. శుద్ధ సమ్మేళనం శాతం సంఘటనం నమూనా పరిమాణంపై ఆధారపడుతుంది. 3. ఏర్పడే ఉత్పన్నం పరిమాణాన్ని పరిమిత కారకం నిర్ణయిస్తుంది.

    1. 1 మరియు 2 మాత్రమే
    2. 1 మరియు 3 మాత్రమే
    3. 2 మరియు 3 మాత్రమే
    4. 1, 2 మరియు 3
    సమాధానం

    B. 1 మరియు 3 మాత్రమే

    1 గుణిత నిష్పత్తుల నియమం (సరైనది); 2 సరికాదు, సంఘటనం నమూనా పరిమాణంపై ఆధారపడదు; 3 సరైనది.

    Which of the following statements are correct? 1. In CO and CO₂, the masses of oxygen combining with a fixed mass of carbon are in a simple whole-number ratio. 2. The percentage composition of a pure compound depends on the size of the sample. 3. The limiting reagent decides the amount of product formed.

    1. 1 and 2 only
    2. 1 and 3 only
    3. 2 and 3 only
    4. 1, 2 and 3

  23. క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: వేర్వేరు మూలకాల పరమాణువులు స్థిరమైన పూర్ణ సంఖ్య నిష్పత్తులలో కలిసి సమ్మేళనాలను ఏర్పరుస్తాయని డాల్టన్ ప్రతిపాదించాడు. ప్రవచనం II: రసాయన చర్యలో పరమాణువులు సృష్టించబడగలవని డాల్టన్ ప్రతిపాదించాడు. సరైన ఎంపికను ఎంచుకోండి.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    C. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు

    డాల్టన్ సిద్ధాంతం ప్రకారం చర్యలో పరమాణువులు సృష్టించబడవు, నశించవు.

    Given below are two statements: Statement I: Dalton proposed that atoms of different elements combine in fixed whole-number ratios to form compounds. Statement II: Dalton proposed that atoms can be created during a chemical reaction. Choose the correct option.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

  24. క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: ఒక మోల్ H₂O మరియు ఒక మోల్ CO₂ ల ద్రవ్యరాశి సమానం. ప్రవచనం II: ఒక మోల్ H₂O మరియు ఒక మోల్ CO₂ లలో అణువుల సంఖ్య సమానం. సరైన ఎంపికను ఎంచుకోండి.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    D. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది

    ద్రవ్యరాశులు 18 g మరియు 44 g; రెండింటిలోనూ N_A అణువులు ఉన్నాయి.

    Given below are two statements: Statement I: One mole of H₂O and one mole of CO₂ have the same mass. Statement II: One mole of H₂O and one mole of CO₂ contain the same number of molecules. Choose the correct option.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

  25. సార్థక అంకెల గురించిన కింది ప్రవచనాలలో సరైనవి ఏవి? 1. సున్నా కాని అంకెల మధ్య ఉన్న సున్నాలు సార్థకాలు. 2. ముందున్న సున్నాలు సార్థకాలు. 3. 2.00 కి మూడు సార్థక అంకెలు ఉన్నాయి.

    1. 1 మరియు 2 మాత్రమే
    2. 2 మరియు 3 మాత్రమే
    3. 1, 2 మరియు 3
    4. 1 మరియు 3 మాత్రమే
    సమాధానం

    D. 1 మరియు 3 మాత్రమే

    ముందున్న సున్నాలు సార్థకాలు కావు, కాబట్టి 2 సరికాదు; 1 మరియు 3 సరైనవి.

    Which of the following statements about significant figures are correct? 1. Zeros between non-zero digits are significant. 2. Leading zeros are significant. 3. 2.00 has three significant figures.

    1. 1 and 2 only
    2. 2 and 3 only
    3. 1, 2 and 3
    4. 1 and 3 only

  26. క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: ద్రావణంలోని అన్ని అంశాల మోల్ భిన్నాల మొత్తం 1. ప్రవచనం II: మోల్ భిన్నం ప్రమాణం లేని రాశి. సరైన ఎంపికను ఎంచుకోండి.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    A. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి

    మోల్ భిన్నం = అంశం మోల్‌లు / మొత్తం మోల్‌లు; దానికి ప్రమాణం లేదు, మొత్తం 1.

    Given below are two statements: Statement I: The sum of the mole fractions of all components of a solution is 1. Statement II: Mole fraction is a dimensionless quantity. Choose the correct option.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

  27. నిశ్చితవాక్యం (A): అన్ని రసాయన చర్యలలో ద్రవ్యరాశి నిత్యత్వ నియమం పాటించబడుతుంది. కారణం (R): రసాయన చర్యలో పరమాణువులు సృష్టించబడవు, నశించవు. సరైన ఎంపికను ఎంచుకోండి.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    A. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ

    నష్టం లేకుండా పరమాణువుల పునరమరిక జరగడం వల్ల మొత్తం ద్రవ్యరాశి మారదు, ఇది A ని వివరిస్తుంది.

    Assertion (A): The law of conservation of mass is obeyed in all chemical reactions. Reason (R): Atoms are neither created nor destroyed in a chemical reaction. Choose the correct option.

    1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    3. A is true but R is false
    4. A is false but R is true

  28. నిశ్చితవాక్యం (A): ఒక మోల్ H₂ మరియు ఒక మోల్ O₂ లలో అణువుల సంఖ్య సమానం. కారణం (R): ఒక మోల్ H₂ మరియు ఒక మోల్ O₂ ల ద్రవ్యరాశి సమానం. సరైన ఎంపికను ఎంచుకోండి.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    C. A సత్యం కానీ R అసత్యం

    రెండింటిలోనూ N_A అణువులు ఉన్నాయి (A సత్యం), కానీ ద్రవ్యరాశులు 2 g మరియు 32 g (R అసత్యం).

    Assertion (A): One mole of H₂ and one mole of O₂ contain the same number of molecules. Reason (R): One mole of H₂ and one mole of O₂ have the same mass. Choose the correct option.

    1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    3. A is true but R is false
    4. A is false but R is true

  29. నిశ్చితవాక్యం (A): ఒక సమ్మేళనం అణు ద్రవ్యరాశి దాని అనుభావిక ఫార్ములా ద్రవ్యరాశి కంటే తక్కువగా ఉండవచ్చు. కారణం (R): అణు ఫార్ములా అనుభావిక ఫార్ములాకు పూర్ణ సంఖ్య గుణిజం. సరైన ఎంపికను ఎంచుకోండి.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    D. A అసత్యం కానీ R సత్యం

    అణు ద్రవ్యరాశి = n × అనుభావిక ఫార్ములా ద్రవ్యరాశి, ఇక్కడ n ≥ 1, కాబట్టి A అసత్యం; R సత్యం.

    Assertion (A): The molecular mass of a compound can be lower than its empirical formula mass. Reason (R): The molecular formula is a whole-number multiple of the empirical formula. Choose the correct option.

    1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    3. A is true but R is false
    4. A is false but R is true

  30. నిశ్చితవాక్యం (A): ద్రావణంలో ద్రావితం ద్రవ్యరాశి శాతం ఉష్ణోగ్రతతో మారదు. కారణం (R): ద్రావణం మోలారిటీ దాని ఘనపరిమాణంపై ఆధారపడుతుంది. సరైన ఎంపికను ఎంచుకోండి.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    B. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు

    రెండూ సత్యం: ద్రవ్యరాశి శాతం ద్రవ్యరాశులను మాత్రమే వాడుతుంది; R సత్యమే కానీ A కి కారణం కాదు.

    Assertion (A): The mass percent of a solute in a solution does not change with temperature. Reason (R): The molarity of a solution depends on its volume. Choose the correct option.

    1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    3. A is true but R is false
    4. A is false but R is true

  31. నిశ్చితవాక్యం (A): క్లోరిన్ సగటు పరమాణు ద్రవ్యరాశి 35.5 u. కారణం (R): సహజ క్లోరిన్ 35 u మరియు 37 u ద్రవ్యరాశులు గల రెండు సమస్థానీయాల మిశ్రమం, నిష్పత్తి సుమారు 3 : 1. సరైన ఎంపికను ఎంచుకోండి.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    A. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ

    35 (75%) మరియు 37 (25%) యొక్క భారిత సగటు 35.5 u, కాబట్టి R అనేది A ని వివరిస్తుంది.

    Assertion (A): The average atomic mass of chlorine is 35.5 u. Reason (R): Natural chlorine is a mixture of two isotopes, of mass 35 u and 37 u, in the ratio of about 3 : 1. Choose the correct option.

    1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    3. A is true but R is false
    4. A is false but R is true

  32. నిశ్చితవాక్యం (A): గే-లూసాక్ నియమం చర్య జరిపే వాయువుల ద్రవ్యరాశులతో వ్యవహరిస్తుంది. కారణం (R): వాయువులు వాటి ఘనపరిమాణాల సరళమైన పూర్ణ సంఖ్య నిష్పత్తులలో చర్య జరుపుతాయి. సరైన ఎంపికను ఎంచుకోండి.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    D. A అసత్యం కానీ R సత్యం

    ఈ నియమం ఘనపరిమాణాలతో వ్యవహరిస్తుంది (A అసత్యం); R దాని సరైన ప్రవచనం.

    Assertion (A): Gay-Lussac's law deals with the masses of gases that react. Reason (R): Gases react in simple whole-number ratios of their volumes. Choose the correct option.

    1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    3. A is true but R is false
    4. A is false but R is true

  33. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. ద్రవ్యరాశి నిత్యత్వ నియమం b. స్థిర నిష్పత్తుల నియమం c. పదార్థ పరమాణు సిద్ధాంతం d. వాయు ఘనపరిమాణాల నియమం. జాబితా II: i. లవోయిజియర్ ii. ప్రౌస్ట్ iii. డాల్టన్ iv. గే-లూసాక్

    1. a-i, b-iii, c-ii, d-iv
    2. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
    3. a-iii, b-ii, c-i, d-iv
    4. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
    సమాధానం

    B. a-i, b-ii, c-iii, d-iv

    లవోయిజియర్: ద్రవ్యరాశి; ప్రౌస్ట్: స్థిర నిష్పత్తులు; డాల్టన్: పరమాణు సిద్ధాంతం; గే-లూసాక్: వాయు ఘనపరిమాణాలు.

    Match List I with List II. List I: a. Law of conservation of mass b. Law of definite proportions c. Atomic theory of matter d. Law of gaseous volumes. List II: i. Lavoisier ii. Proust iii. Dalton iv. Gay-Lussac

    1. a-i, b-iii, c-ii, d-iv
    2. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
    3. a-iii, b-ii, c-i, d-iv
    4. a-ii, b-i, c-iv, d-iii

  34. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. మోలారిటీ b. మోలాలిటీ c. మోలార్ ద్రవ్యరాశి d. సాంద్రత (SI). జాబితా II: i. mol kg⁻¹ ii. mol L⁻¹ iii. g mol⁻¹ iv. kg m⁻³

    1. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
    2. a-iii, b-i, c-ii, d-iv
    3. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
    4. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
    సమాధానం

    C. a-ii, b-i, c-iii, d-iv

    మోలారిటీ అంటే లీటర్‌కు మోల్‌లు, మోలాలిటీ అంటే ద్రావణి kg కు మోల్‌లు, మోలార్ ద్రవ్యరాశి అంటే మోల్‌కు గ్రాములు, SI సాంద్రత kg m⁻³.

    Match List I with List II. List I: a. Molarity b. Molality c. Molar mass d. Density (SI). List II: i. mol kg⁻¹ ii. mol L⁻¹ iii. g mol⁻¹ iv. kg m⁻³

    1. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
    2. a-iii, b-i, c-ii, d-iv
    3. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
    4. a-i, b-ii, c-iii, d-iv

  35. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. 2 mol H₂O b. 0.5 mol CO₂ c. 0.1 mol NaOH d. 3 mol O₂. జాబితా II: i. 4 g ii. 22 g iii. 36 g iv. 96 g

    1. a-ii, b-iii, c-i, d-iv
    2. a-iii, b-ii, c-i, d-iv
    3. a-iii, b-ii, c-iv, d-i
    4. a-iv, b-ii, c-i, d-iii
    సమాధానం

    B. a-iii, b-ii, c-i, d-iv

    2 × 18 = 36 g; 0.5 × 44 = 22 g; 0.1 × 40 = 4 g; 3 × 32 = 96 g.

    Match List I with List II. List I: a. 2 mol of H₂O b. 0.5 mol of CO₂ c. 0.1 mol of NaOH d. 3 mol of O₂. List II: i. 4 g ii. 22 g iii. 36 g iv. 96 g

    1. a-ii, b-iii, c-i, d-iv
    2. a-iii, b-ii, c-i, d-iv
    3. a-iii, b-ii, c-iv, d-i
    4. a-iv, b-ii, c-i, d-iii

  36. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. 0.0450 b. 4.500 c. 0.0007 d. 100.05. జాబితా II (సార్థక అంకెల సంఖ్య): i. 1 ii. 3 iii. 4 iv. 5

    1. a-ii, b-iii, c-iv, d-i
    2. a-iii, b-ii, c-i, d-iv
    3. a-ii, b-iii, c-i, d-iv
    4. a-i, b-iii, c-ii, d-iv
    సమాధానం

    C. a-ii, b-iii, c-i, d-iv

    0.0450 కి 3; 4.500 కి 4; 0.0007 కి 1; 100.05 కి 5 సార్థక అంకెలు.

    Match List I with List II. List I: a. 0.0450 b. 4.500 c. 0.0007 d. 100.05. List II (number of significant figures): i. 1 ii. 3 iii. 4 iv. 5

    1. a-ii, b-iii, c-iv, d-i
    2. a-iii, b-ii, c-i, d-iv
    3. a-ii, b-iii, c-i, d-iv
    4. a-i, b-iii, c-ii, d-iv

  37. జాబితా I (అణు ఫార్ములా) ను జాబితా II (అనుభావిక ఫార్ములా) తో జతపరచండి. జాబితా I: a. C₆H₆ b. C₆H₁₂O₆ c. H₂O₂ d. C₂H₆. జాబితా II: i. CH₂O ii. CH iii. CH₃ iv. HO

    1. a-i, b-ii, c-iv, d-iii
    2. a-iv, b-i, c-ii, d-iii
    3. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
    4. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
    సమాధానం

    D. a-ii, b-i, c-iv, d-iii

    ప్రతి ఫార్ములాను గరిష్ఠ సామాన్య కారణాంకంతో భాగించండి: CH, CH₂O, HO, CH₃.

    Match List I (molecular formula) with List II (empirical formula). List I: a. C₆H₆ b. C₆H₁₂O₆ c. H₂O₂ d. C₂H₆. List II: i. CH₂O ii. CH iii. CH₃ iv. HO

    1. a-i, b-ii, c-iv, d-iii
    2. a-iv, b-i, c-ii, d-iii
    3. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
    4. a-ii, b-i, c-iv, d-iii

  38. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. 12 g కార్బన్-12 b. 9 g నీరు c. STP వద్ద 5.6 L వాయువు d. 6.022 × 10²² అణువులు. జాబితా II (పరిమాణం): i. 0.1 mol ii. 0.25 mol iii. 0.5 mol iv. 1 mol

    1. a-iv, b-iii, c-i, d-ii
    2. a-iii, b-iv, c-ii, d-i
    3. a-iv, b-iii, c-ii, d-i
    4. a-iv, b-ii, c-iii, d-i
    సమాధానం

    C. a-iv, b-iii, c-ii, d-i

    12 g C = 1 mol; 9/18 = 0.5 mol; 5.6/22.4 = 0.25 mol; 6.022 × 10²²/6.022 × 10²³ = 0.1 mol.

    Match List I with List II. List I: a. 12 g of carbon-12 b. 9 g of water c. 5.6 L of a gas at STP d. 6.022 × 10²² molecules. List II (amount): i. 0.1 mol ii. 0.25 mol iii. 0.5 mol iv. 1 mol

    1. a-iv, b-iii, c-i, d-ii
    2. a-iii, b-iv, c-ii, d-i
    3. a-iv, b-iii, c-ii, d-i
    4. a-iv, b-ii, c-iii, d-i

  39. 10 mL 1 M HCl ను నీటితో కలిపి మొత్తం ఘనపరిమాణం 100 mL చేశారు. విలీన ద్రావణం మోలారిటీ

    1. 0.1 M
    2. 0.5 M
    3. 0.01 M
    4. 1 M
    సమాధానం

    A. 0.1 M

    M₁V₁ = M₂V₂: 1 × 10 = M₂ × 100, కాబట్టి M₂ = 0.1 M.

    10 mL of 1 M HCl is diluted with water to a total volume of 100 mL. The molarity of the diluted solution is

    1. 0.1 M
    2. 0.5 M
    3. 0.01 M
    4. 1 M

  40. 2.3 g సోడియం (23 g mol⁻¹) అధిక నీటితో పూర్తిగా చర్య జరుపుతుంది: 2Na + 2H₂O → 2NaOH + H₂. STP వద్ద విడుదలయ్యే H₂ ఘనపరిమాణం

    1. 0.56 L
    2. 1.12 L
    3. 2.24 L
    4. 11.2 L
    సమాధానం

    B. 1.12 L

    Na మోల్‌లు = 0.1; H₂ = 0.05 mol; ఘనపరిమాణం = 0.05 × 22.4 = 1.12 L.

    2.3 g of sodium (23 g mol⁻¹) reacts completely with excess water: 2Na + 2H₂O → 2NaOH + H₂. The volume of H₂ liberated at STP is

    1. 0.56 L
    2. 1.12 L
    3. 2.24 L
    4. 11.2 L

  41. 3 mol H₂ మరియు 2 mol N₂ లు N₂ + 3H₂ → 2NH₃ గా చర్య జరుపుతాయి. ఏర్పడే NH₃ గరిష్ఠ పరిమాణం

    1. 2 mol
    2. 6 mol
    3. 4 mol
    4. 1 mol
    సమాధానం

    A. 2 mol

    3 mol H₂ కు కేవలం 1 mol N₂ చాలు, కాబట్టి H₂ పరిమిత కారకం; NH₃ = 3 × 2/3 = 2 mol.

    3 mol of H₂ and 2 mol of N₂ react as N₂ + 3H₂ → 2NH₃. The maximum amount of NH₃ formed is

    1. 2 mol
    2. 6 mol
    3. 4 mol
    4. 1 mol

  42. 5.6 g ఇనుము (56 g mol⁻¹) ఆక్సిజన్‌లో పూర్తిగా మండినప్పుడు (4Fe + 3O₂ → 2Fe₂O₃) ఏర్పడే Fe₂O₃ (160 g mol⁻¹) ద్రవ్యరాశి

    1. 11.2 g
    2. 8 g
    3. 4 g
    4. 16 g
    సమాధానం

    B. 8 g

    Fe = 0.1 mol; Fe₂O₃ = 0.05 mol; ద్రవ్యరాశి = 0.05 × 160 = 8 g.

    The mass of Fe₂O₃ (160 g mol⁻¹) formed when 5.6 g of iron (56 g mol⁻¹) burns completely in oxygen (4Fe + 3O₂ → 2Fe₂O₃) is

    1. 11.2 g
    2. 8 g
    3. 4 g
    4. 16 g

  43. ఒక హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్ల ద్రావణం ద్రవ్యరాశి ప్రకారం 36.5% HCl, సాంద్రత 1.2 g mL⁻¹ (HCl మోలార్ ద్రవ్యరాశి 36.5 g mol⁻¹). దాని మోలారిటీ

    1. 10 M
    2. 36.5 M
    3. 1.2 M
    4. 12 M
    సమాధానం

    D. 12 M

    1 L = 1200 g; HCl = 0.365 × 1200 = 438 g = 12 mol; మోలారిటీ = 12 M.

    A hydrochloric acid solution is 36.5% HCl by mass and has density 1.2 g mL⁻¹ (molar mass of HCl 36.5 g mol⁻¹). Its molarity is

    1. 10 M
    2. 36.5 M
    3. 1.2 M
    4. 12 M

  44. ఒక ద్రావణంలో 46 g ఇథనాల్ (46 g mol⁻¹) మరియు 90 g నీరు (18 g mol⁻¹) ఉన్నాయి. ఇథనాల్ మోల్ భిన్నం

    1. 1/2
    2. 5/6
    3. 1/6
    4. 1/5
    సమాధానం

    C. 1/6

    ఇథనాల్ = 1 mol, నీరు = 5 mol; x = 1/(1 + 5) = 1/6.

    A solution contains 46 g of ethanol (46 g mol⁻¹) and 90 g of water (18 g mol⁻¹). The mole fraction of ethanol is

    1. 1/2
    2. 5/6
    3. 1/6
    4. 1/5

  45. ఒక సమ్మేళనం అనుభావిక ఫార్ములా CH₂, మోలార్ ద్రవ్యరాశి 70 g mol⁻¹. దాని అణు ఫార్ములా

    1. C₅H₁₀
    2. C₂H₄
    3. C₆H₁₂
    4. C₄H₈
    సమాధానం

    A. C₅H₁₀

    అనుభావిక ద్రవ్యరాశి = 14; n = 70/14 = 5; ఫార్ములా C₅H₁₀.

    A compound has empirical formula CH₂ and molar mass 70 g mol⁻¹. Its molecular formula is

    1. C₅H₁₀
    2. C₂H₄
    3. C₆H₁₂
    4. C₄H₈
Page 1 of 1
‹
›