←
NEET జీవశాస్త్రం: జన్యుశాస్త్రం మరియు పరిణామం · Chapter 2

వారసత్వ అణు ఆధారం (Molecular Basis of Inheritance)

గుర్తుంచుకోవలసినవి

  • DNA అనేది రెండు సమాంతర వ్యతిరేక దిశ పాలీన్యూక్లియోటైడ్ శృంఖలాల (polynucleotide chains) ద్వికుండలి (A, T తో 2 హైడ్రోజన్ బంధాల ద్వారా, G, C తో 3 ద్వారా జతకూడుతుంది); గ్రిఫిత్, ఎవరీ-మాక్‌లియాడ్-మెక్‌కార్టీ మరియు హెర్షే-చేజ్ చూపినట్లు ఇది జన్యు పదార్థం.
  • DNA ప్రతికృతి (replication) అర్ధ-సంరక్షితం (మెసెల్సన్ మరియు స్టాల్), 5′ → 3′ దిశలో మాత్రమే జరుగుతుంది, మరియు నిరంతర అగ్రగామి శృంఖలాన్ని (leading strand) మరియు ఒకజాకీ శకలాలతో (Okazaki fragments) కూడిన విచ్ఛిన్న వెనుకబడిన శృంఖలాన్ని (lagging strand) ఇస్తుంది.
  • సమాచార ప్రవాహం: DNA → (ట్రాన్స్‌క్రిప్షన్) → RNA → (ట్రాన్స్‌లేషన్) → ప్రోటీన్. సంకేతం త్రికం, క్షీణజనితం, విశ్వజనీనం మరియు అనతిపాతి, AUG ఆరంభం మరియు UAA, UAG, UGA అంతం.
  • lac ఓపెరాన్ ప్రేరిత, రుణాత్మకంగా నియంత్రించబడే వ్యవస్థ, ఇందులో లాక్టోజ్ (ప్రేరకం, inducer) నిరోధకాన్ని (repressor) నిష్క్రియం చేస్తుంది, కాబట్టి z, y మరియు a జన్యువులు ట్రాన్స్‌క్రైబ్ అవుతాయి.

DNA నిర్మాణం

న్యూక్లియోటైడ్‌లో మూడు భాగాలు ఉంటాయి: నత్రజని క్షారం, పెంటోజ్ చక్కెర మరియు ఫాస్ఫేట్ సమూహం. చక్కెరతో కలిసిన క్షారాన్ని న్యూక్లియోసైడ్ (nucleoside) అంటారు. ప్యూరిన్‌లు అడెనిన్ (A) మరియు గ్వానిన్ (G). పిరిమిడిన్‌లు సైటోసిన్ (C), థైమిన్ (T, DNA లో) మరియు యురాసిల్ (U, RNA లో). చక్కెర DNA లో డీఆక్సీరైబోజ్, RNA లో రైబోజ్.

  • క్షారం చక్కెర 1′ కార్బన్‌కు N-గ్లైకోసిడిక్ బంధం ద్వారా అనుసంధానమవుతుంది.
  • ఫాస్ఫేట్ చక్కెర 5′ కార్బన్‌కు ఫాస్ఫోఎస్టర్ బంధం ద్వారా అనుసంధానమవుతుంది.
  • రెండు న్యూక్లియోటైడ్‌లు 3′-5′ ఫాస్ఫోడైఎస్టర్ బంధం ద్వారా కలుస్తాయి, కాబట్టి శృంఖలానికి 5′ చివర మరియు 3′ చివర ఉంటాయి.
  • RNA లో చక్కెరకు అదనపు 2′-OH సమూహం ఉంటుంది.

ఫ్రెడరిక్ మీషర్ (Friedrich Meischer) 1869 లో DNA ను మొదట వేరుచేశాడు (దీనిని న్యూక్లీన్ అన్నాడు). వాట్సన్ మరియు క్రిక్ 1953 లో ద్వికుండలి నమూనాను ప్రతిపాదించారు. వారు మారిస్ విల్కిన్స్ మరియు రోజాలిండ్ ఫ్రాంక్లిన్ X-కిరణ వివర్తన సమాచారాన్ని ఉపయోగించారు.

ద్వికుండలి లక్షణాలు:

  • రెండు పాలీన్యూక్లియోటైడ్ శృంఖలాలు వ్యతిరేక దిశలలో (సమాంతర వ్యతిరేక, antiparallel) ఉంటాయి. ఒకటి 5′ → 3′ గా, మరొకటి 3′ → 5′ గా ఉంటుంది.
  • చక్కెర-ఫాస్ఫేట్ వెన్నెముక బయట ఉంటుంది. క్షారాలు లోపలికి ఉంటాయి.
  • A, T తో రెండు హైడ్రోజన్ బంధాలతో జతకూడుతుంది. G, C తో మూడు హైడ్రోజన్ బంధాలతో జతకూడుతుంది. ప్యూరిన్ ఎల్లప్పుడూ పిరిమిడిన్‌తో జతకూడుతుంది, కాబట్టి వెడల్పు అంతటా ఒకేలా ఉంటుంది.
  • కుండలి దక్షిణావర్తం. పిచ్ (pitch) 3.4 nm. ప్రతి వలయంలో 10 క్షార జతలు ఉంటాయి. రెండు ప్రక్క ప్రక్క క్షార జతల మధ్య దూరం 0.34 nm.
  • చార్గాఫ్ నియమాలు (Chargaff's rules): A పరిమాణం T కి సమానం, G పరిమాణం C కి సమానం. కాబట్టి ప్యూరిన్‌లు పిరిమిడిన్‌లకు సమానం (A + G = T + C). (A + T)/(G + C) నిష్పత్తి జాతుల మధ్య భిన్నంగా ఉంటుంది, కానీ ఒక జాతిలో స్థిరంగా ఉంటుంది.

సుమారు 6.6 × 10⁹ bp గల మానవ ద్వయస్థితిక కణంలో, DNA మొత్తం పొడవు సుమారు 2.2 m (6.6 × 10⁹ × 0.34 × 10⁻⁹ m).

DNA ప్యాకేజింగ్

బ్యాక్టీరియాలో DNA త్వచంతో ఆవరించబడదు. అది న్యూక్లియాయిడ్ (nucleoid) అనే ప్రాంతంలో, ధనావేశ ప్రోటీన్‌ల ద్వారా వలయాలుగా పట్టి ఉంచబడుతుంది.

ఈకారియోట్‌లలో (eukaryotes), హిస్టోన్‌లు (histones) లైసిన్, ఆర్జినిన్ సమృద్ధిగా ఉండే ధనావేశ క్షారయుత ప్రోటీన్‌లు. రుణావేశ DNA వాటి చుట్టూ చుట్టుకుంటుంది.

స్థాయివివరణ
హిస్టోన్ అష్టకం (octamer)ఎనిమిది హిస్టోన్ అణువులు: H2A, H2B, H3 మరియు H4 లలో ఒక్కొక్కటి రెండు
న్యూక్లియోసోమ్ (nucleosome)ఒక హిస్టోన్ అష్టకం చుట్టూ చుట్టుకున్న సుమారు 200 bp DNA
క్రొమాటిన్ (chromatin)"దారంపై పూసలు" రూపంలో న్యూక్లియోసోమ్‌లు
ఉన్నత ప్యాకింగ్క్రొమాటిన్ తంతువులు మరింత ముడుచుకుని చుట్టుకుని మధ్యంతర దశ (metaphase) క్రోమోజోములను ఏర్పరుస్తాయి, దీనికి హిస్టోన్ కాని క్రోమోసోమల్ (NHC) ప్రోటీన్‌లు అవసరం
  • యూక్రొమాటిన్ (euchromatin): వదులుగా ప్యాక్ అయి ఉంటుంది, లేత రంగు పడుతుంది, ట్రాన్స్‌క్రిప్షన్ క్రియాశీలం.
  • హెటెరోక్రొమాటిన్ (heterochromatin): దట్టంగా ప్యాక్ అయి ఉంటుంది, ముదురు రంగు పడుతుంది, ట్రాన్స్‌క్రిప్షన్ నిష్క్రియం.

జన్యు పదార్థం

గ్రిఫిత్ (1928) Streptococcus pneumoniae తో పనిచేశాడు. S (నునుపైన, గుళిక గల) ప్రజాతి వ్యాధికారకం. R (గరుకైన, గుళిక లేని) ప్రజాతి కాదు. సజీవ S ఎలుకలను చంపింది. సజీవ R మరియు వేడితో చంపిన S చంపలేదు. కానీ వేడితో చంపిన S మరియు సజీవ R కలిసి ఎలుకలను చంపాయి, మరియు సజీవ S కణాలు తిరిగి లభించాయి. మృత S నుండి R కి ఏదో "రూపాంతరీకరణ సూత్రం" (transforming principle) బదిలీ అయింది.

ఎవరీ, మాక్‌లియాడ్ మరియు మెక్‌కార్టీ వేడితో చంపిన S కణాల నుండి జీవరసాయనాలను శుద్ధి చేశారు. ప్రోటియేజ్ మరియు RNase రూపాంతరీకరణను ఆపలేదు. DNase ఆపింది. కాబట్టి DNA యే రూపాంతరీకరణ సూత్రం.

హెర్షే మరియు చేజ్ (1952) రెండు యానకాలలో పెంచిన బాక్టీరియోఫేజ్‌లను (bacteriophages) ఉపయోగించారు. ఒక యానకంలో రేడియోధార్మిక ఫాస్ఫరస్ (³²P) ఉంది, ఇది DNA కి గుర్తు వేస్తుంది. మరొక యానకంలో రేడియోధార్మిక సల్ఫర్ (³⁵S) ఉంది, ఇది ప్రోటీన్‌కు గుర్తు వేస్తుంది. సంక్రమణం తర్వాత, వైరస్ కవచాలను బ్యాక్టీరియా నుండి వేరుచేయడానికి వారు బ్లెండర్‌ను ఉపయోగించారు. తర్వాత అపకేంద్రీకరణం (centrifugation) తేలికైన వైరస్ కవచాలను బరువైన బ్యాక్టీరియా కణాల నుండి వేరుచేసింది. ³²P బ్యాక్టీరియా అవక్షేపంలో, ³⁵S తేరులో (supernatant) ఉన్నాయి. కాబట్టి DNA బ్యాక్టీరియాలోకి ప్రవేశిస్తుంది మరియు అదే జన్యు పదార్థం.

జన్యు పదార్థంలో ఉండవలసిన లక్షణాలు: అది స్వయంగా ప్రతికృతి చెందాలి, రసాయనికంగా మరియు నిర్మాణపరంగా స్థిరంగా ఉండాలి, నెమ్మదిగా ఉత్పరివర్తనానికి అనుమతించాలి (పరిణామానికి అవసరం) మరియు మెండెలియన్ లక్షణాలుగా వ్యక్తం కావాలి.

RNA ప్రపంచం (RNA world): RNA బహుశా మొదటి జన్యు పదార్థం. అది జన్యు పదార్థంగా మరియు ఉత్ప్రేరకంగా (రైబోజైమ్, ribozyme) కూడా పనిచేయగలదు. అనేక ముఖ్యమైన జీవ ప్రక్రియలు (జీవక్రియ, ట్రాన్స్‌లేషన్, స్ప్లైసింగ్) RNA తో జరుగుతాయి. కానీ RNA అస్థిరమైనది మరియు వేగంగా ఉత్పరివర్తనం చెందుతుంది. DNA చక్కెరకు 2′-OH సమూహం లేనందున మరియు యురాసిల్ స్థానంలో థైమిన్ ఉన్నందున DNA మరింత స్థిరమైనది. కాబట్టి DNA, RNA నుండి మరింత మంచి, స్థిరమైన జన్యు పదార్థంగా పరిణామం చెందింది.

DNA ప్రతికృతి

ప్రతికృతి అర్ధ-సంరక్షితం (semi-conservative): ప్రతి కొత్త DNA లో ఒక పాత శృంఖలం మరియు ఒక కొత్త శృంఖలం ఉంటాయి.

ప్రయోగంజీవిపద్ధతిఫలితం
మెసెల్సన్ మరియు స్టాల్ (1958)E. coli¹⁵N (బరువైన నత్రజని, ¹⁵NH₄Cl నుండి) లో పెంచి, తర్వాత ¹⁴N కు మార్చారు. DNA ను CsCl సాంద్రత ప్రవణత అపకేంద్రీకరణం ద్వారా వేరుచేశారుఒక తరం (సుమారు 20 min) తర్వాత, DNA అంతా సంకరం (మధ్యస్థ సాంద్రత). రెండు తరాల (40 min) తర్వాత, సంకర మరియు తేలికైన DNA సమాన మొత్తాలలో
టేలర్Vicia faba (బాక్ బీన్)రేడియోధార్మిక థైమిడిన్, వేరు కొనలుగుర్తు వేసిన యానకంలో ప్రతికృతి తర్వాత మొదటి మధ్యంతర దశలో, రెండు క్రొమాటిడ్‌లూ గుర్తు పొందాయి. రేడియోధార్మికం కాని యానకంలో మరొక ప్రతికృతి తర్వాత, ప్రతి క్రోమోజోమ్‌లో ఒక క్రొమాటిడ్ మాత్రమే గుర్తు పొందింది

దశలు మరియు ఎంజైమ్‌లు:

  • ప్రతికృతి ప్రతికృతి ఆరంభ స్థానం (origin of replication) వద్ద మొదలవుతుంది.
  • హెలికేజ్ (helicase) కుండలిని విప్పుతుంది. దీనివల్ల Y ఆకారపు ప్రతికృతి గాటు (replication fork) ఏర్పడుతుంది.
  • DNA-ఆధారిత DNA పాలిమరేజ్ (polymerase) న్యూక్లియోటైడ్‌లను 5′ → 3′ దిశలో మాత్రమే చేరుస్తుంది. ఇది డీఆక్సీరైబోన్యూక్లియోసైడ్ ట్రైఫాస్ఫేట్‌లను ఉపయోగిస్తుంది, అవి శక్తిని కూడా అందిస్తాయి.
  • 3′ → 5′ ధ్రువణత గల టెంప్లేట్‌పై కొత్త శృంఖలం నిరంతరంగా తయారవుతుంది. ఇది అగ్రగామి శృంఖలం (leading strand).
  • 5′ → 3′ ధ్రువణత గల టెంప్లేట్‌పై కొత్త శృంఖలం చిన్న ముక్కలుగా, ఒకజాకీ శకలాలుగా తయారవుతుంది. ఇది వెనుకబడిన శృంఖలం (lagging strand).
  • DNA లైగేజ్ (ligase) ఒకజాకీ శకలాలను కలుపుతుంది.
  • E. coli వంటి బ్యాక్టీరియాలో వేగం సుమారు సెకనుకు 2000 bp.
  • ఈకారియోట్‌లలో ప్రతికృతి S దశలో జరుగుతుంది. ప్రతికృతి తర్వాత కణ విభజన విఫలమైతే, ఫలితం బహుస్థితికత (polyploidy).

ట్రాన్స్‌క్రిప్షన్ (Transcription)

ట్రాన్స్‌క్రిప్షన్ అంటే DNA యొక్క ఒక శృంఖలాన్ని RNA గా నకలు చేయడం. ట్రాన్స్‌క్రిప్షన్ ప్రమాణం (transcription unit) లో మూడు ప్రాంతాలు ఉంటాయి: ప్రమోటర్, నిర్మాణాత్మక జన్యువు మరియు టెర్మినేటర్.

  • టెంప్లేట్ శృంఖలం (template strand) 3′ → 5′ ధ్రువణత గలది మరియు నకలు చేయబడుతుంది. సంకేత శృంఖలం (coding strand) 5′ → 3′ ధ్రువణత గలది. దీని క్రమం RNA తో సమానం (T స్థానంలో U తో).
  • ప్రమోటర్ (promoter) నిర్మాణాత్మక జన్యువు 5′ చివర (ఊర్ధ్వ దిశలో) ఉంటుంది. RNA పాలిమరేజ్ దానికి బంధిస్తుంది.
  • టెర్మినేటర్ (terminator) సంకేత శృంఖలం 3′ చివర (అధో దిశలో) ఉంటుంది.
  • సిస్ట్రాన్ (cistron) అనేది ఒక పాలీపెప్టైడ్‌ను సంకేతించే DNA ఖండం.

ప్రోకారియోట్‌లు: ఒకే RNA పాలిమరేజ్ mRNA, tRNA మరియు rRNA లను తయారుచేస్తుంది. సిగ్మా (σ) కారకం ఆరంభానికి సహాయపడుతుంది. రో (ρ) కారకం అంతానికి సహాయపడుతుంది. జన్యువులు సాధారణంగా బహుసిస్ట్రానిక్ (polycistronic) మరియు ట్రాన్స్‌క్రిప్షన్ ముగియకముందే ట్రాన్స్‌లేషన్ ఆరంభం కావచ్చు.

ఈకారియోట్‌లు: జన్యువులు విభజిత (split) జన్యువులు. ఎక్సాన్‌లు (exons) సంకేత క్రమాలు. ఇంట్రాన్‌లు (introns) మధ్యలో ఉండే సంకేతం కాని క్రమాలు. ప్రాథమిక ట్రాన్స్‌క్రిప్ట్ (hnRNA) లో రెండూ ఉంటాయి.

RNA పాలిమరేజ్ఉత్పత్తి
RNA పాలిమరేజ్ IrRNA లు (28S, 18S, 5.8S)
RNA పాలిమరేజ్ IIhnRNA, mRNA పూర్వగామి
RNA పాలిమరేజ్ IIItRNA, 5S rRNA మరియు snRNA లు

hnRNA ప్రాసెసింగ్: (1) స్ప్లైసింగ్ (splicing) ఇంట్రాన్‌లను తొలగించి ఎక్సాన్‌లను కలుపుతుంది. (2) క్యాపింగ్ (capping) 5′ చివరన మిథైల్ గ్వానోసిన్ ట్రైఫాస్ఫేట్‌ను చేరుస్తుంది. (3) టెయిలింగ్ (tailing) 3′ చివరన సుమారు 200 నుండి 300 అడెనైలేట్ అవశేషాలను (పాలీ-A) చేరుస్తుంది. ఫలితం పరిపక్వ mRNA, ఇది కేంద్రకం నుండి బయటకు వెళ్తుంది.

జన్యు సంకేతం (Genetic code)

సంకేతాన్ని మార్షల్ నిరెన్‌బెర్గ్, హర్ గోబింద్ ఖొరానా మరియు ఇతరులు కనుగొన్నారు. 20 అమైనో ఆమ్లాలకు 4³ = 64 సంయోగాలు సరిపోతాయి కాబట్టి త్రిక సంకేతం అవసరమని జార్జ్ గామోవ్ సూచించాడు. ఖొరానా తెలిసిన పునరావృత క్రమాలు గల కృత్రిమ RNA ను తయారుచేశాడు. నిరెన్‌బెర్గ్ ప్రోటీన్ సంశ్లేషణకు కణరహిత వ్యవస్థను ఉపయోగించాడు.

  • సంకేతం త్రికం (triplet): మూడు క్షారాలు ఒక కోడాన్‌ను ఏర్పరుస్తాయి.
  • 64 కోడాన్‌లు ఉన్నాయి. 61 అమైనో ఆమ్లాలను సంకేతిస్తాయి మరియు 3 అంత (stop) కోడాన్‌లు (UAA, UAG, UGA).
  • AUG మెథియోనిన్‌ను సంకేతిస్తుంది మరియు ఆరంభ (initiation) కోడాన్ కూడా. ట్రిప్టోఫాన్‌కు UGG ఒక్కటే కోడాన్.
  • సంకేతం క్షీణజనితం (degenerate) (అనేక అమైనో ఆమ్లాలకు ఒకటి కంటే ఎక్కువ కోడాన్‌లు ఉంటాయి), అస్పష్టత లేనిది (unambiguous) (కోడాన్ ఒకే అమైనో ఆమ్లాన్ని సంకేతిస్తుంది), విశ్వజనీనం (universal) (దాదాపు అన్ని జీవులలో ఒకేలా), అనతిపాతి (non-overlapping) మరియు కామా రహితం (comma-less) (విరామ చిహ్నాలు లేకుండా నిరంతరంగా చదవబడుతుంది).
  • ఉత్పరివర్తనాలు మరియు సంకేతం: బిందు ఉత్పరివర్తనం (కొడవలి కణంలో వలె) ఒక అమైనో ఆమ్లాన్ని మారుస్తుంది. ఒకటి లేదా రెండు క్షారాల తొలగింపు లేదా చేర్పు చట్రం మార్పును కలిగిస్తుంది. మూడు క్షారాల (లేదా మూడు గుణిజాల) చేర్పు లేదా తొలగింపు అమైనో ఆమ్లాలను చేర్చడం లేదా తొలగించడం చేస్తుంది కానీ పఠన చట్రాన్ని నిలబెడుతుంది.

tRNA మరియు ట్రాన్స్‌లేషన్ (Translation)

tRNA సంకేతాన్ని చదివే అనుసంధాయకం (adapter) (ఫ్రాన్సిస్ క్రిక్ ప్రతిపాదించాడు). దాని ద్విమితీయ ఆకారం క్లోవర్ ఆకు. దాని త్రిమితీయ ఆకారం తలకిందులైన L. దానికి కోడాన్‌తో జతకూడే ప్రతికోడాన్ (anticodon) వలయం మరియు 3′ చివరన అమైనో ఆమ్ల స్వీకర్త చివర ఉంటాయి. ప్రతి అమైనో ఆమ్లానికి సొంత tRNA ఉంటుంది.

ట్రాన్స్‌లేషన్ అంటే mRNA లోని క్రమాన్ని ఉపయోగించి పాలీపెప్టైడ్‌ను తయారుచేయడం.

  • 1. అమైనోఎసైలేషన్ (aminoacylation) (ఆవేశపరచడం): అమైనో ఆమ్లాన్ని ATP తో క్రియాశీలం చేసి, అమైనోఎసైల్ tRNA సింథటేజ్ ద్వారా దాని tRNA కి కలుపుతారు.
  • 2. ఆరంభం (initiation): చిన్న రైబోసోమల్ ఉపప్రమాణం ఆరంభ కోడాన్ AUG వద్ద mRNA కి బంధిస్తుంది. ఆరంభ tRNA అక్కడ బంధిస్తుంది. తర్వాత పెద్ద ఉపప్రమాణం చేరుతుంది.
  • 3. పొడిగింపు (elongation): రైబోసోమ్‌కు tRNA ల కోసం రెండు స్థానాలు ఉంటాయి. అమైనో ఆమ్లాలు పెప్టైడ్ బంధాల ద్వారా కలుస్తాయి. ఎంజైమ్ చర్య (పెప్టిడైల్ ట్రాన్స్‌ఫరేజ్) ఒక రైబోజైమ్, బ్యాక్టీరియాలో 23S rRNA. రైబోసోమ్ mRNA వెంట 5′ → 3′ దిశలో కదులుతుంది.
  • 4. అంతం (termination): విడుదల కారకం (release factor) అంత కోడాన్‌కు బంధిస్తుంది, మరియు పాలీపెప్టైడ్ విడుదలవుతుంది.

రైబోసోమ్‌లు ప్రోకారియోట్‌లలో 70S (50S + 30S) మరియు ఈకారియోట్‌లలో 80S (60S + 40S). ఒకే mRNA పై అనేక రైబోసోమ్‌లు పాలీసోమ్ (polysome) ను ఏర్పరుస్తాయి. mRNA కు 5′ చివర (ఆరంభ కోడాన్ ముందు) మరియు 3′ చివర (అంత కోడాన్ తర్వాత) రెండింటిలోనూ అనువదించబడని ప్రాంతాలు (UTRs) కూడా ఉంటాయి. సమర్థవంతమైన ట్రాన్స్‌లేషన్‌కు అవి అవసరం కానీ అవి అనువదించబడవు.

జన్యు వ్యక్తీకరణ నియంత్రణ: lac ఓపెరాన్ (lac operon)

జన్యు వ్యక్తీకరణను ట్రాన్స్‌క్రిప్షన్, ప్రాసెసింగ్, mRNA రవాణా మరియు ట్రాన్స్‌లేషన్ స్థాయిలలో నియంత్రించవచ్చు. ప్రోకారియోట్‌లలో ప్రధాన నియంత్రణ ట్రాన్స్‌క్రిప్షన్ వద్ద ఉంటుంది. ఫ్రాంకోయిస్ జాకబ్ మరియు జాక్వెస్ మోనో E. coli లో lac ఓపెరాన్‌ను కనుగొన్నారు.

భాగంపాత్ర
i జన్యువు (నియంత్రక)నిరోధకాన్ని (repressor) సంకేతిస్తుంది
ప్రమోటర్ (p)RNA పాలిమరేజ్ బంధన స్థానం
ఆపరేటర్ (o)నిరోధక బంధన స్థానం
z జన్యువుβ-గాలాక్టోసిడేజ్, లాక్టోజ్‌ను గాలాక్టోజ్ మరియు గ్లూకోజ్‌గా విడగొడుతుంది
y జన్యువుపర్మియేజ్, లాక్టోజ్‌ను కణంలోకి తీసుకువస్తుంది
a జన్యువుట్రాన్స్‌అసిటైలేజ్
  • లాక్టోజ్ లేనప్పుడు: నిరోధకం ఆపరేటర్‌కు బంధిస్తుంది. RNA పాలిమరేజ్ ఆగిపోతుంది, కాబట్టి z, y మరియు a ట్రాన్స్‌క్రైబ్ కావు.
  • లాక్టోజ్ ఉన్నప్పుడు: లాక్టోజ్ ప్రేరకం (inducer). అది నిరోధకానికి బంధించి దానిని నిష్క్రియం చేస్తుంది. నిరోధకం ఆపరేటర్‌ను వదిలేస్తుంది మరియు RNA పాలిమరేజ్ z, y మరియు a లను ట్రాన్స్‌క్రైబ్ చేస్తుంది. ఓపెరాన్ ఆన్ అవుతుంది. నిరోధకం జన్యువులను ఆపివేస్తుంది కాబట్టి ఇది రుణాత్మక నియంత్రణ.

మానవ జీనోమ్ ప్రాజెక్ట్ (Human Genome Project, HGP)

ఇది 1990 నుండి నడిచి 2003 లో పూర్తయింది. ఇది అంతర్జాతీయ బృందం చేపట్టిన అతి పెద్ద ప్రాజెక్ట్.

లక్ష్యాలు: మానవ DNA లోని అన్ని జన్యువులను కనుగొనడం, 3 × 10⁹ క్షార జతల క్రమాన్ని కనుగొనడం, సమాచారాన్ని డేటాబేస్‌లలో నిల్వ చేయడం, సమాచార విశ్లేషణ సాధనాలను మెరుగుపరచడం, సాంకేతికతలను పరిశ్రమకు బదిలీ చేయడం మరియు నైతిక, చట్టపరమైన, సామాజిక అంశాలను అధ్యయనం చేయడం.

పద్ధతులు: (1) వ్యక్తీకృత క్రమ ట్యాగ్‌లు (Expressed Sequence Tags, ESTs) RNA గా వ్యక్తమయ్యే జన్యువులను గుర్తిస్తాయి. (2) క్రమ వ్యాఖ్యానం (sequence annotation) మొత్తం జీనోమ్‌ను (సంకేత మరియు సంకేతం కాని) క్రమీకరించి, ఆపై విధులను కేటాయిస్తుంది. DNA ను శకలాలుగా కత్తిరించి BAC (బ్యాక్టీరియా కృత్రిమ క్రోమోజోములు) మరియు YAC (ఈస్ట్ కృత్రిమ క్రోమోజోములు) వంటి వాహకాలలో క్లోన్ చేస్తారు. క్రమీకరణకు ఫ్రెడరిక్ సాంగర్ పద్ధతిని ఉపయోగించారు.

ముఖ్య లక్షణాలు:

  • మానవ జీనోమ్‌లో సుమారు 3 × 10⁹ క్షార జతలు ఉన్నాయి. సగటు జన్యువులో సుమారు 3000 క్షారాలు ఉంటాయి. డిస్ట్రోఫిన్ (dystrophin) 2.4 మిలియన్ క్షారాలతో తెలిసిన అతి పెద్ద జన్యువు.
  • జన్యువుల సంఖ్య సుమారు 30,000.
  • న్యూక్లియోటైడ్ క్షారాలలో సుమారు 99.9% అందరు మనుషులలో ఒకేలా ఉంటాయి.
  • కనుగొన్న జన్యువులలో 50% కంటే ఎక్కువ వాటి విధులు తెలియవు.
  • జీనోమ్‌లో 2% కంటే తక్కువ ప్రోటీన్‌లను సంకేతిస్తుంది.
  • జీనోమ్‌లో చాలా పెద్ద భాగం పునరావృత క్రమాలు.
  • క్రోమోజోమ్ 1 లో అత్యధిక జన్యువులు (2968) మరియు Y క్రోమోజోమ్‌లో అత్యల్పం (231) ఉన్నాయి.
  • సుమారు 1.4 మిలియన్ ఏక న్యూక్లియోటైడ్ బహురూపతలు (single nucleotide polymorphisms, SNPs) కనుగొనబడ్డాయి.

DNA వేలిముద్ర (DNA fingerprinting)

దీనిని అలెక్ జెఫ్రీస్ అభివృద్ధి చేశాడు. ఇది వ్యక్తుల మధ్య భిన్నంగా ఉండే పునరావృత DNA ను పోలుస్తుంది. ఉపగ్రహ DNA (satellite DNA) పునరావృత, సంకేతం కాని DNA. ఇది జీనోమ్‌లో పెద్ద భాగం ఏర్పరుస్తుంది మరియు సాంద్రత ప్రవణత అపకేంద్రీకరణంలో చిన్న శిఖరాలుగా వేరవుతుంది. చర సంఖ్య శ్రేణి పునరావృతాలు (variable number of tandem repeats, VNTR) గల ఒక రకం ఉపగ్రహ DNA పొడవు వ్యక్తికి వ్యక్తికి భిన్నంగా ఉంటుంది. పునరావృతాల సంఖ్య మారుతుంది, కానీ తల్లిదండ్రుల నుండి వారసత్వంగా వస్తుంది.

దశలు: DNA ను వేరుచేయడం → పరిమితి ఎండోన్యూక్లియేజ్‌లతో జీర్ణం చేయడం → జెల్ విద్యుత్కణ సంచలనం (gel electrophoresis) ద్వారా వేరుచేయడం → నైలాన్ లేదా నైట్రోసెల్యులోజ్ పొరకు బదిలీ చేయడం (సదరన్ బ్లాటింగ్, Southern blotting) → గుర్తు వేసిన VNTR ప్రోబ్‌తో సంకరణం చేయడం → ఆటోరేడియోగ్రఫీ ద్వారా గుర్తించడం.

అనువర్తనాలు: ఫోరెన్సిక్ పరీక్షలు, పితృత్వ వివాదాలు మరియు జనాభాలలో జన్యు వైవిధ్యాన్ని అధ్యయనం చేయడం. ఈ నమూనా సర్వసమాన కవలలు తప్ప ప్రతి వ్యక్తికి ప్రత్యేకం.

NEET లో పొరపాట్లు

  • హెర్షే మరియు చేజ్: DNA లో ఫాస్ఫరస్ (³²P) ఉంటుంది, సల్ఫర్ కాదు. ప్రోటీన్‌లో సల్ఫర్ (³⁵S) ఉంటుంది, ఫాస్ఫరస్ కాదు.
  • DNA యే జన్యు పదార్థమని గ్రిఫిత్ నిరూపించలేదు. ఎవరీ, మాక్‌లియాడ్ మరియు మెక్‌కార్టీ నిరూపించారు.
  • అగ్రగామి శృంఖలం నిరంతరం మరియు గాటు వైపు పెరుగుతుంది. వెనుకబడిన శృంఖలం ముక్కలుగా తయారవుతుంది.
  • టెంప్లేట్ శృంఖలం (3′ → 5′) సంకేత శృంఖలం (5′ → 3′) తో ఒకటి కాదు. RNA సంకేత శృంఖలాన్ని పోలి ఉంటుంది.
  • ఎక్సాన్‌లు వ్యక్తమవుతాయి మరియు ఇంట్రాన్‌లు తొలగించబడతాయి. క్యాపింగ్ 5′ వద్ద మరియు టెయిలింగ్ 3′ వద్ద.
  • AUG ఆరంభ కోడాన్ మరియు మెథియోనిన్ కోడాన్ రెండూ. అంత కోడాన్‌లు ఏ అమైనో ఆమ్లాన్నీ సంకేతించవు.
  • క్షీణజనిత సంకేతం అంటే ఒక అమైనో ఆమ్లానికి అనేక కోడాన్‌లు, అనేక అమైనో ఆమ్లాలకు ఒక కోడాన్ కాదు.
  • నిరోధకాన్ని i జన్యువు తయారుచేస్తుంది, ఆపరేటర్ కాదు. ప్రేరకం నిరోధకానికి బంధిస్తుంది, ఆపరేటర్‌కు కాదు.
  • యూక్రొమాటిన్ క్రియాశీలం మరియు లేతరంగు. హెటెరోక్రొమాటిన్ నిష్క్రియం మరియు ముదురురంగు.
  • DNA వేలిముద్రలో VNTR ను ఉపయోగిస్తారు, సంకేత జన్యువులను కాదు. ఆ బ్లాట్‌ను సదరన్ అంటారు.

ఒక్క వాక్య సారాంశాలు

  • 1. A, T తో 2 హైడ్రోజన్ బంధాల ద్వారా, G, C తో 3 ద్వారా జతకూడుతుంది.
  • 2. DNA పిచ్ 3.4 nm, ప్రతి వలయానికి 10 bp మరియు క్షార జతల మధ్య 0.34 nm.
  • 3. న్యూక్లియోసోమ్‌లో హిస్టోన్ అష్టకంపై సుమారు 200 bp DNA ఉంటుంది.
  • 4. హిస్టోన్‌లు లైసిన్, ఆర్జినిన్ సమృద్ధిగా ఉండి ధనావేశం కలిగి ఉంటాయి.
  • 5. గ్రిఫిత్ ప్రయోగంలో Streptococcus pneumoniae మరియు ఎలుకలను ఉపయోగించారు.
  • 6. ఎవరీ, మాక్‌లియాడ్ మరియు మెక్‌కార్టీ ప్రయోగంలో DNase రూపాంతరీకరణ సూత్రాన్ని నాశనం చేసింది.
  • 7. హెర్షే మరియు చేజ్ బాక్టీరియోఫేజ్‌లలో ³²P మరియు ³⁵S ఉపయోగించారు.
  • 8. మెసెల్సన్ మరియు స్టాల్ ¹⁵N మరియు CsCl సాంద్రత ప్రవణత అపకేంద్రీకరణాన్ని ఉపయోగించారు.
  • 9. DNA పాలిమరేజ్ 5′ → 3′ దిశలో మాత్రమే పనిచేస్తుంది.
  • 10. DNA లైగేజ్ ఒకజాకీ శకలాలను కలుపుతుంది.
  • 11. RNA పాలిమరేజ్ II hnRNA ను తయారుచేస్తుంది.
  • 12. పరిపక్వ mRNA కు 5′ చివర క్యాప్ మరియు 3′ చివర పాలీ-A తోక ఉంటాయి.
  • 13. UAA, UAG మరియు UGA అంత కోడాన్‌లు.
  • 14. ట్రాన్స్‌లేషన్‌లో రైబోసోమ్ ఉత్ప్రేరణను రైబోజైమ్ అయిన rRNA చేస్తుంది.
  • 15. lac ఓపెరాన్‌లో లాక్టోజ్ ప్రేరకం మరియు i జన్యువు నిరోధకాన్ని తయారుచేస్తుంది.

సాధన ప్రశ్నలు

  1. DNA లో మూడు హైడ్రోజన్ బంధాలతో కలిసే క్షారాల జత ఏది?

    1. గ్వానిన్ మరియు సైటోసిన్
    2. సైటోసిన్ మరియు థైమిన్
    3. అడెనిన్ మరియు థైమిన్
    4. అడెనిన్ మరియు గ్వానిన్
    సమాధానం

    A. గ్వానిన్ మరియు సైటోసిన్

    G, C తో మూడు హైడ్రోజన్ బంధాల ద్వారా జతకూడుతుంది. A, T తో రెండింటితో జతకూడుతుంది.

    Which pair of bases is joined by three hydrogen bonds in DNA?

    1. Guanine and cytosine
    2. Cytosine and thymine
    3. Adenine and thymine
    4. Adenine and guanine

  2. DNA ద్వికుండలిలో రెండు ప్రక్క ప్రక్క క్షార జతల మధ్య దూరం

    1. 10 nm
    2. 0.34 nm
    3. 3.4 nm
    4. 34 nm
    సమాధానం

    B. 0.34 nm

    పిచ్ 3.4 nm మరియు అందులో 10 క్షార జతలు ఉంటాయి, కాబట్టి ప్రతి మెట్టు 0.34 nm.

    The distance between two adjacent base pairs in a DNA double helix is

    1. 10 nm
    2. 0.34 nm
    3. 3.4 nm
    4. 34 nm

  3. హిస్టోన్ అష్టకం (histone octamer) దీనితో ఏర్పడుతుంది

    1. H2A, H2B, H3 మరియు H4 లలో ఒక్కొక్కటి రెండు అణువులు
    2. H1 యొక్క ఎనిమిది అణువులు
    3. కేవలం H2A మరియు H2B లలో ఒక్కొక్కటి నాలుగు అణువులు
    4. H2A, H2B, H3 మరియు H4 లలో ఒక్కొక్క అణువు మరియు నాలుగు NHC ప్రోటీన్‌లు
    సమాధానం

    A. H2A, H2B, H3 మరియు H4 లలో ఒక్కొక్కటి రెండు అణువులు

    నాలుగు రకాల హిస్టోన్‌లలో ఒక్కొక్కటి రెండు చొప్పున ఎనిమిది హిస్టోన్ అణువులు న్యూక్లియోసోమ్ కేంద్రాన్ని ఏర్పరుస్తాయి.

    A histone octamer is made of

    1. two molecules each of H2A, H2B, H3 and H4
    2. eight molecules of H1
    3. four molecules each of H2A and H2B only
    4. one molecule each of H2A, H2B, H3 and H4 and four NHC proteins

  4. గ్రిఫిత్ ప్రయోగంలో, ఎలుకలకు వేటిని ఎక్కించినప్పుడు అవి చనిపోయాయి?

    1. వేడితో చంపిన R కణాలు మరియు సజీవ R కణాలు కలిపి
    2. సజీవ R కణాలు మాత్రమే
    3. వేడితో చంపిన S కణాలు మాత్రమే
    4. వేడితో చంపిన S కణాలు మరియు సజీవ R కణాలు కలిపి
    సమాధానం

    D. వేడితో చంపిన S కణాలు మరియు సజీవ R కణాలు కలిపి

    మృత S కణాల నుండి వచ్చిన రూపాంతరీకరణ సూత్రం వల్ల సజీవ R కణాలు వ్యాధికారక S కణాలుగా మారాయి.

    In Griffith's experiment, mice died when they were injected with

    1. heat-killed R cells together with live R cells
    2. live R cells alone
    3. heat-killed S cells alone
    4. heat-killed S cells together with live R cells

  5. ఎవరీ, మాక్‌లియాడ్ మరియు మెక్‌కార్టీ పనిలో, సారాన్ని దేనితో శుద్ధి చేసినప్పుడు రూపాంతరీకరణ ఆగిపోయింది?

    1. ప్రోటియేజ్
    2. DNase
    3. RNase
    4. ప్రోటియేజ్ మరియు RNase రెండూ
    సమాధానం

    B. DNase

    DNase మాత్రమే రూపాంతరీకరణను ఆపింది, కాబట్టి DNA యే రూపాంతరీకరణ సూత్రం.

    In the work of Avery, MacLeod and McCarty, transformation was stopped by treating the extract with

    1. protease
    2. DNase
    3. RNase
    4. both protease and RNase

  6. హెర్షే మరియు చేజ్ ప్రయోగంలో, బాక్టీరియోఫేజ్ ప్రోటీన్‌కు దేనితో గుర్తు వేశారు?

    1. రేడియోధార్మిక కార్బన్ (¹⁴C)
    2. బరువైన నత్రజని (¹⁵N)
    3. రేడియోధార్మిక సల్ఫర్ (³⁵S)
    4. రేడియోధార్మిక ఫాస్ఫరస్ (³²P)
    సమాధానం

    C. రేడియోధార్మిక సల్ఫర్ (³⁵S)

    ప్రోటీన్‌లో సల్ఫర్ ఉంటుంది కానీ DNA లో ఉండదు. DNA లో ఫాస్ఫరస్ ఉంటుంది.

    In the Hershey and Chase experiment, the bacteriophage protein was labelled with

    1. radioactive carbon (¹⁴C)
    2. heavy nitrogen (¹⁵N)
    3. radioactive sulphur (³⁵S)
    4. radioactive phosphorus (³²P)

  7. మెసెల్సన్ మరియు స్టాల్ ప్రయోగంలో బరువైన, సంకర మరియు తేలికైన DNA ను వేరుచేయడానికి ఉపయోగించిన పద్ధతి

    1. జెల్ విద్యుత్కణ సంచలనం
    2. X-కిరణ వివర్తనం
    3. కాగితపు వర్ణలేఖనం
    4. CsCl సాంద్రత ప్రవణత అపకేంద్రీకరణం
    సమాధానం

    D. CsCl సాంద్రత ప్రవణత అపకేంద్రీకరణం

    వేర్వేరు సాంద్రతల DNA సీసియం క్లోరైడ్ ప్రవణతలో వేర్వేరు స్థానాలలో పట్టీలుగా ఏర్పడుతుంది.

    The technique used to separate heavy, hybrid and light DNA in the experiment of Meselson and Stahl was

    1. gel electrophoresis
    2. X-ray diffraction
    3. paper chromatography
    4. CsCl density gradient centrifugation

  8. వెనుకబడిన శృంఖలంలోని ఒకజాకీ శకలాలను ఏ ఎంజైమ్ కలుపుతుంది?

    1. హెలికేజ్
    2. DNA పాలిమరేజ్
    3. DNA లైగేజ్
    4. RNA పాలిమరేజ్
    సమాధానం

    C. DNA లైగేజ్

    DNA లైగేజ్ శకలాల మధ్య ఉన్న తెగుళ్లను మూసివేస్తుంది.

    Which enzyme joins the Okazaki fragments of the lagging strand?

    1. Helicase
    2. DNA polymerase
    3. DNA ligase
    4. RNA polymerase

  9. DNA-ఆధారిత DNA పాలిమరేజ్ న్యూక్లియోటైడ్‌లను చేరుస్తుంది

    1. 5′ → 3′ దిశలో మాత్రమే
    2. 3′ → 5′ దిశలో మాత్రమే
    3. శృంఖలాన్ని బట్టి ఏ దిశలోనైనా
    4. స్వతంత్ర న్యూక్లియోటైడ్ శృంఖలం 5′ చివరకు మాత్రమే
    సమాధానం

    A. 5′ → 3′ దిశలో మాత్రమే

    వెనుకబడిన శృంఖలం చిన్న ముక్కలుగా తయారవ్వవలసి రావడానికి ఇదే కారణం.

    DNA-dependent DNA polymerase adds nucleotides

    1. only in the 5′ → 3′ direction
    2. only in the 3′ → 5′ direction
    3. in either direction, depending on the strand
    4. only to the 5′ end of a free nucleotide chain

  10. ట్రాన్స్‌క్రిప్షన్ ప్రమాణంలో, ప్రమోటర్ ఎక్కడ ఉంటుంది?

    1. నిర్మాణాత్మక జన్యువు ఎక్సాన్‌ల లోపల
    2. నిర్మాణాత్మక జన్యువు 5′ చివర (ఊర్ధ్వ దిశలో)
    3. నిర్మాణాత్మక జన్యువు 3′ చివర
    4. టెర్మినేటర్ ప్రక్కన
    సమాధానం

    B. నిర్మాణాత్మక జన్యువు 5′ చివర (ఊర్ధ్వ దిశలో)

    RNA పాలిమరేజ్ నిర్మాణాత్మక జన్యువుకు ముందు ఉన్న ప్రమోటర్‌కు బంధిస్తుంది. టెర్మినేటర్ 3′ చివర ఉంటుంది.

    In a transcription unit, the promoter is located

    1. inside the exons of the structural gene
    2. at the 5′ end (upstream) of the structural gene
    3. at the 3′ end of the structural gene
    4. next to the terminator

  11. ఈకారియోట్‌లలో hnRNA ను తయారుచేసే RNA పాలిమరేజ్

    1. RNA పాలిమరేజ్ I
    2. RNA పాలిమరేజ్ III
    3. RNA పాలిమరేజ్ II
    4. అన్ని RNA లను తయారుచేసే ఒకే పాలిమరేజ్
    సమాధానం

    C. RNA పాలిమరేజ్ II

    పాలిమరేజ్ I rRNA లను, II hnRNA ను, III tRNA, 5S rRNA మరియు snRNA లను తయారుచేస్తాయి.

    In eukaryotes, the RNA polymerase that makes hnRNA is

    1. RNA polymerase I
    2. RNA polymerase III
    3. RNA polymerase II
    4. a single polymerase that makes all RNAs

  12. ఈకారియోట్ mRNA యొక్క పాలీ-A తోక ఎక్కడ చేర్చబడుతుంది?

    1. hnRNA 5′ చివర
    2. ఇంట్రాన్‌ల లోపల
    3. hnRNA రెండు చివరలా
    4. hnRNA 3′ చివర
    సమాధానం

    D. hnRNA 3′ చివర

    టెయిలింగ్ 3′ చివరన సుమారు 200 నుండి 300 అడెనైలేట్ అవశేషాలను చేరుస్తుంది. క్యాపింగ్ 5′ చివర జరుగుతుంది.

    The poly-A tail of eukaryotic mRNA is added

    1. at the 5′ end of hnRNA
    2. inside the introns
    3. at both ends of hnRNA
    4. at the 3′ end of hnRNA

  13. ఆరంభ కోడాన్ మరియు మెథియోనిన్ కోడాన్ రెండూ అయిన కోడాన్

    1. UGG
    2. AUG
    3. UAA
    4. GUG
    సమాధానం

    B. AUG

    మెథియోనిన్‌కు AUG ఒక్కటే కోడాన్ మరియు అది ట్రాన్స్‌లేషన్‌ను ఆరంభిస్తుంది. UGG ట్రిప్టోఫాన్‌కు.

    The codon that is both the start codon and the codon for methionine is

    1. UGG
    2. AUG
    3. UAA
    4. GUG

  14. tRNA అణువు యొక్క త్రిమితీయ ఆకారం

    1. క్లోవర్ ఆకు
    2. సరళ కడ్డీ
    3. ద్వికుండలి
    4. తలకిందులైన L
    సమాధానం

    D. తలకిందులైన L

    క్లోవర్ ఆకు అనేది ద్విమితీయ చిత్రం. ముడుచుకోవడం వల్ల తలకిందులైన L ఏర్పడుతుంది.

    The three-dimensional shape of a tRNA molecule is

    1. a clover leaf
    2. a straight rod
    3. a double helix
    4. an inverted L

  15. lac ఓపెరాన్‌లో, z జన్యువు సంకేతించేది

    1. β-గాలాక్టోసిడేజ్
    2. పర్మియేజ్
    3. నిరోధకం
    4. ట్రాన్స్‌అసిటైలేజ్
    సమాధానం

    A. β-గాలాక్టోసిడేజ్

    β-గాలాక్టోసిడేజ్ లాక్టోజ్‌ను గ్లూకోజ్ మరియు గాలాక్టోజ్‌గా విడగొడుతుంది. పర్మియేజ్‌ను y, నిరోధకాన్ని i తయారుచేస్తాయి.

    In the lac operon, the z gene codes for

    1. β-galactosidase
    2. permease
    3. the repressor
    4. transacetylase

  16. DNA వేలిముద్రలో, DNA శకలాలు జెల్ నుండి నైలాన్ లేదా నైట్రోసెల్యులోజ్ పొరకు దేని ద్వారా బదిలీ చేయబడతాయి?

    1. ఆటోరేడియోగ్రఫీ
    2. వెస్ట్రన్ బ్లాటింగ్
    3. సదరన్ బ్లాటింగ్
    4. నార్తర్న్ బ్లాటింగ్
    సమాధానం

    C. సదరన్ బ్లాటింగ్

    సదరన్ బ్లాటింగ్ DNA ను బదిలీ చేస్తుంది. ఆటోరేడియోగ్రఫీ గుర్తు వేసిన ప్రోబ్‌ను గుర్తించే తర్వాతి దశ.

    In DNA fingerprinting, the DNA fragments are transferred from the gel to a nylon or nitrocellulose membrane by

    1. autoradiography
    2. Western blotting
    3. Southern blotting
    4. Northern blotting

  17. కింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: ఏ జీవి DNA లోనైనా (A + T) పరిమాణం (G + C) పరిమాణానికి సమానం. ప్రవచనం II: DNA లో మొత్తం ప్యూరిన్‌ల సంఖ్య మొత్తం పిరిమిడిన్‌ల సంఖ్యకు సమానం.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    D. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది

    చార్గాఫ్ నియమాల ప్రకారం A = T మరియు G = C, కాబట్టి ప్యూరిన్‌లు పిరిమిడిన్‌లకు సమానం (ప్రవచనం II సరైనది). కానీ (A + T) మరియు (G + C) సాధారణంగా సమానం కావు (ప్రవచనం I సరికాదు).

    Given below are two statements: Statement I: In DNA of any organism, the amount of (A + T) is equal to the amount of (G + C). Statement II: In DNA the total number of purines equals the total number of pyrimidines.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

  18. కింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: హెర్షే మరియు చేజ్ ప్రయోగంలో, వైరస్ DNA బ్యాక్టీరియా కణంలోకి ప్రవేశించింది. ప్రవచనం II: అపకేంద్రీకరణం తర్వాత రేడియోధార్మిక సల్ఫర్ ఎక్కువగా బ్యాక్టీరియా అవక్షేపంలో కనిపించింది.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    C. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు

    ప్రవచనం I సరైనది. ³⁵S గుర్తు వేసిన ప్రోటీన్ కవచాలు తేరులోనే ఉండిపోయాయి కాబట్టి ప్రవచనం II సరికాదు.

    Given below are two statements: Statement I: In the Hershey and Chase experiment, DNA of the virus entered the bacterial cell. Statement II: Radioactive sulphur was found mostly in the bacterial pellet after centrifugation.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

  19. కింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: అగ్రగామి శృంఖలం విచ్ఛిన్నంగా తయారవుతుంది. ప్రవచనం II: ఒకజాకీ శకలాలను DNA లైగేజ్ కలుపుతుంది.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    D. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది

    అగ్రగామి శృంఖలం నిరంతరంగా తయారవుతుంది, కాబట్టి ప్రవచనం I సరికాదు. ప్రవచనం II సరైనది.

    Given below are two statements: Statement I: The leading strand is made discontinuously. Statement II: Okazaki fragments are joined by DNA ligase.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

  20. కింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: ట్రాన్స్‌క్రిప్షన్ ప్రమాణం యొక్క టెంప్లేట్ శృంఖలం 5′ → 3′ ధ్రువణత గలది. ప్రవచనం II: స్ప్లైసింగ్ సమయంలో ఎక్సాన్‌లు తొలగించబడతాయి.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    B. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు

    టెంప్లేట్ శృంఖలం 3′ → 5′ ధ్రువణత గలది. తొలగించబడేవి ఇంట్రాన్‌లు, ఎక్సాన్‌లు కాదు. రెండు ప్రవచనాలూ సరికావు.

    Given below are two statements: Statement I: The template strand of a transcription unit has 5′ → 3′ polarity. Statement II: Exons are removed during splicing.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

  21. జన్యు సంకేతం గురించి కింది వాటిలో ఏ ప్రవచనాలు సరైనవి? 1. సంకేతం క్షీణజనితం. 2. సంకేతం అతిపాతి (overlapping). 3. AUG ఆరంభ కోడాన్.

    1. 1 మరియు 3 మాత్రమే
    2. 1 మరియు 2 మాత్రమే
    3. 2 మరియు 3 మాత్రమే
    4. 1, 2 మరియు 3
    సమాధానం

    A. 1 మరియు 3 మాత్రమే

    సంకేతం అనతిపాతి, కాబట్టి ప్రవచనం 2 తప్పు.

    Which of the following statements about the genetic code are correct? 1. The code is degenerate. 2. The code is overlapping. 3. AUG is the initiation codon.

    1. 1 and 3 only
    2. 1 and 2 only
    3. 2 and 3 only
    4. 1, 2 and 3

  22. కింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: ఈకారియోట్ mRNA కు 5′ చివర క్యాప్ మరియు 3′ చివర పాలీ-A తోక ఉంటాయి. ప్రవచనం II: hnRNA నుండి ఇంట్రాన్‌లు స్ప్లైసింగ్ ద్వారా తొలగించబడతాయి.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    A. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి

    రెండు ప్రవచనాలూ సరైనవి. క్యాపింగ్, టెయిలింగ్ మరియు స్ప్లైసింగ్ కలిసి hnRNA నుండి పరిపక్వ mRNA ను తయారుచేస్తాయి.

    Given below are two statements: Statement I: Eukaryotic mRNA has a cap at the 5′ end and a poly-A tail at the 3′ end. Statement II: Introns are removed from hnRNA by splicing.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

  23. మానవ జీనోమ్ ప్రాజెక్ట్ గురించి కింది వాటిలో ఏ ప్రవచనాలు సరైనవి? 1. జీనోమ్‌లో 2% కంటే తక్కువ ప్రోటీన్‌లను సంకేతిస్తుంది. 2. క్రోమోజోమ్ 1 లో అత్యల్ప జన్యువులు ఉన్నాయి. 3. న్యూక్లియోటైడ్ క్షారాలలో సుమారు 99.9% అందరు మనుషులలో ఒకేలా ఉంటాయి.

    1. 1 మరియు 2 మాత్రమే
    2. 1 మరియు 3 మాత్రమే
    3. 2 మరియు 3 మాత్రమే
    4. 1, 2 మరియు 3
    సమాధానం

    B. 1 మరియు 3 మాత్రమే

    క్రోమోజోమ్ 1 లో అత్యధిక జన్యువులు (2968) ఉన్నాయి మరియు Y క్రోమోజోమ్‌లో అత్యల్పం (231).

    Which of the following statements about the Human Genome Project are correct? 1. Less than 2% of the genome codes for proteins. 2. Chromosome 1 has the fewest genes. 3. About 99.9% of nucleotide bases are the same in all people.

    1. 1 and 2 only
    2. 1 and 3 only
    3. 2 and 3 only
    4. 1, 2 and 3

  24. కింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: న్యూక్లియోసోమ్‌లో హిస్టోన్ అష్టకం చుట్టూ చుట్టుకున్న సుమారు 200 bp DNA ఉంటుంది. ప్రవచనం II: హిస్టోన్‌లు రుణావేశ ప్రోటీన్‌లు, అవి అయానిక ఆకర్షణ ద్వారా DNA కి బంధిస్తాయి.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    C. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు

    ప్రవచనం I సరైనది. హిస్టోన్‌లు ధనావేశం కలిగి ఉంటాయి (లైసిన్, ఆర్జినిన్ సమృద్ధి), కాబట్టి ప్రవచనం II సరికాదు.

    Given below are two statements: Statement I: A nucleosome has about 200 bp of DNA wrapped around a histone octamer. Statement II: Histones are negatively charged proteins that bind DNA through ionic attraction.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

  25. కింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: lac ఓపెరాన్‌లో, నిరోధకం ప్రమోటర్‌కు బంధిస్తుంది. ప్రవచనం II: లాక్టోజ్ నిరోధకాన్ని నిష్క్రియం చేయడం ద్వారా ప్రేరకంగా పనిచేస్తుంది.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    D. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది

    నిరోధకం ఆపరేటర్‌కు బంధిస్తుంది, ప్రమోటర్‌కు కాదు, కాబట్టి ప్రవచనం I సరికాదు. ప్రవచనం II సరైనది.

    Given below are two statements: Statement I: In the lac operon, the repressor binds to the promoter. Statement II: Lactose acts as an inducer by inactivating the repressor.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

  26. కింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: DNA వేలిముద్ర ఒక వ్యక్తి సంకేత జన్యువులపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ప్రవచనం II: సర్వసమాన కవలలకు వేర్వేరు DNA వేలిముద్రలు ఉంటాయి.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    B. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు

    వేలిముద్రలో VNTR (పునరావృత DNA) ను ఉపయోగిస్తారు, మరియు సర్వసమాన కవలలకు ఒకే నమూనా ఉంటుంది. రెండు ప్రవచనాలూ సరికావు.

    Given below are two statements: Statement I: DNA fingerprinting is based on the coding genes of an individual. Statement II: Identical twins have different DNA fingerprints.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

  27. నిశ్చితవాక్యం (A): DNA ప్రతికృతి అర్ధ-సంరక్షితం. కారణం (R): ప్రతి పుత్రిక DNA అణువులో ఒక జనక శృంఖలం మరియు ఒక కొత్తగా తయారైన శృంఖలం ఉంటాయి.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    A. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ

    అర్ధ-సంరక్షిత ప్రతికృతి అంటే ఇదే, దీనిని మెసెల్సన్ మరియు స్టాల్ ప్రయోగాలు చూపించాయి.

    Assertion (A): DNA replication is semi-conservative. Reason (R): Each daughter DNA molecule has one parental strand and one newly made strand.

    1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    3. A is true but R is false
    4. A is false but R is true

  28. నిశ్చితవాక్యం (A): జన్యు సంకేతం క్షీణజనితం. కారణం (R): AUG ఆరంభ కోడాన్.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    B. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు

    రెండూ సత్యం, కానీ ఆరంభ కోడాన్‌కు క్షీణజనితతతో సంబంధం లేదు. క్షీణజనితత అంటే చాలా అమైనో ఆమ్లాలకు ఒకటి కంటే ఎక్కువ కోడాన్‌లు ఉంటాయి.

    Assertion (A): The genetic code is degenerate. Reason (R): AUG is the start codon.

    1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    3. A is true but R is false
    4. A is false but R is true

  29. నిశ్చితవాక్యం (A): లాక్టోజ్ ఉన్నప్పుడు lac ఓపెరాన్ ఆన్ అవుతుంది. కారణం (R): లాక్టోజ్ ఆపరేటర్‌కు బంధించి నిరోధకం బంధించకుండా నిరోధిస్తుంది.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    C. A సత్యం కానీ R అసత్యం

    లాక్టోజ్ (ప్రేరకం) నిరోధకానికి బంధించి దానిని నిష్క్రియం చేస్తుంది, ఆపరేటర్‌కు కాదు. కాబట్టి R అసత్యం.

    Assertion (A): The lac operon is switched on when lactose is present. Reason (R): Lactose binds to the operator and prevents the repressor from binding.

    1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    3. A is true but R is false
    4. A is false but R is true

  30. నిశ్చితవాక్యం (A): ఈకారియోట్‌లలో, ప్రాథమిక ట్రాన్స్‌క్రిప్ట్ తయారైన వెంటనే అనువదించబడుతుంది. కారణం (R): hnRNA mRNA గా మారకముందు స్ప్లైసింగ్, క్యాపింగ్ మరియు టెయిలింగ్ చేయబడుతుంది.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    D. A అసత్యం కానీ R సత్యం

    ప్రాథమిక ట్రాన్స్‌క్రిప్ట్ ముందుగా ప్రాసెస్ కావాలి, కాబట్టి A అసత్యం. R సత్యం.

    Assertion (A): In eukaryotes, the primary transcript is translated immediately after it is made. Reason (R): The hnRNA is spliced, capped and tailed before it becomes mRNA.

    1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    3. A is true but R is false
    4. A is false but R is true

  31. నిశ్చితవాక్యం (A): DNA వేలిముద్ర సంబంధం లేని ఇద్దరు వ్యక్తులను వేరు చేయగలదు. కారణం (R): VNTR క్రమాలు అన్ని వ్యక్తులలో ఒకేలా ఉంటాయి.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    C. A సత్యం కానీ R అసత్యం

    VNTR లో పునరావృతాల సంఖ్య వ్యక్తుల మధ్య భిన్నంగా ఉంటుంది, అందువల్లే ఈ పద్ధతి పనిచేస్తుంది. కాబట్టి R అసత్యం.

    Assertion (A): DNA fingerprinting can tell two unrelated people apart. Reason (R): VNTR sequences are identical in all individuals.

    1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    3. A is true but R is false
    4. A is false but R is true

  32. నిశ్చితవాక్యం (A): ముందుగా ¹⁵N లో పెంచిన E. coli యొక్క DNA అంతా, ¹⁴N యానకంలో ఒక తరం తర్వాత బరువైన సాంద్రతతో ఉంది. కారణం (R): DNA ప్రతికృతి అర్ధ-సంరక్షితం.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    D. A అసత్యం కానీ R సత్యం

    ఒక తరం తర్వాత DNA అంతా సంకరం (మధ్యస్థ సాంద్రత), కాబట్టి A అసత్యం. R సత్యం.

    Assertion (A): After one generation in ¹⁴N medium, all the DNA of E. coli grown earlier in ¹⁵N was of heavy density. Reason (R): DNA replication is semi-conservative.

    1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    3. A is true but R is false
    4. A is false but R is true

  33. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. గ్రిఫిత్ b. ఎవరీ, మాక్‌లియాడ్ మరియు మెక్‌కార్టీ c. హెర్షే మరియు చేజ్ d. మెసెల్సన్ మరియు స్టాల్. జాబితా II: i. బాక్టీరియోఫేజ్‌లు మరియు బ్లెండర్ ii. ¹⁵N మరియు CsCl సాంద్రత ప్రవణత iii. ఎలుకలలో రూపాంతరీకరణ సూత్రం iv. DNase రూపాంతరీకరణను ఆపింది.

    1. a-iii, b-iv, c-i, d-ii
    2. a-iii, b-iv, c-ii, d-i
    3. a-iv, b-iii, c-i, d-ii
    4. a-i, b-iv, c-iii, d-ii
    సమాధానం

    A. a-iii, b-iv, c-i, d-ii

    గ్రిఫిత్ ఎలుకలను ఉపయోగించాడు (iii), ఎవరీ మరియు ఇతరులు ఎంజైమ్‌లను ఉపయోగించారు (iv), హెర్షే మరియు చేజ్ ఫేజ్‌లను ఉపయోగించారు (i) మరియు మెసెల్సన్ మరియు స్టాల్ ¹⁵N ఉపయోగించారు (ii).

    Match List I with List II. List I: a. Griffith b. Avery, MacLeod and McCarty c. Hershey and Chase d. Meselson and Stahl. List II: i. Bacteriophages and a blender ii. ¹⁵N and CsCl density gradient iii. Transforming principle in mice iv. DNase stopped transformation.

    1. a-iii, b-iv, c-i, d-ii
    2. a-iii, b-iv, c-ii, d-i
    3. a-iv, b-iii, c-i, d-ii
    4. a-i, b-iv, c-iii, d-ii

  34. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. RNA పాలిమరేజ్ I b. RNA పాలిమరేజ్ II c. RNA పాలిమరేజ్ III d. బ్యాక్టీరియా ఏకైక పాలిమరేజ్. జాబితా II: i. hnRNA ii. 28S, 18S మరియు 5.8S rRNA iii. tRNA, 5S rRNA మరియు snRNA iv. mRNA, tRNA మరియు rRNA.

    1. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
    2. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
    3. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
    4. a-iii, b-i, c-ii, d-iv
    సమాధానం

    B. a-ii, b-i, c-iii, d-iv

    Pol I పెద్ద rRNA లను (ii), pol II hnRNA ను (i), pol III tRNA ను (iii) తయారుచేస్తాయి మరియు బ్యాక్టీరియా ఎంజైమ్ మూడు రకాల RNA లనూ తయారుచేస్తుంది (iv).

    Match List I with List II. List I: a. RNA polymerase I b. RNA polymerase II c. RNA polymerase III d. Single polymerase of bacteria. List II: i. hnRNA ii. 28S, 18S and 5.8S rRNA iii. tRNA, 5S rRNA and snRNA iv. mRNA, tRNA and rRNA.

    1. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
    2. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
    3. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
    4. a-iii, b-i, c-ii, d-iv

  35. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. i జన్యువు b. ఆపరేటర్ c. z జన్యువు d. y జన్యువు. జాబితా II: i. β-గాలాక్టోసిడేజ్ ii. పర్మియేజ్ iii. నిరోధకాన్ని సంకేతిస్తుంది iv. నిరోధక బంధన స్థానం.

    1. a-iv, b-iii, c-i, d-ii
    2. a-iii, b-iv, c-ii, d-i
    3. a-iii, b-iv, c-i, d-ii
    4. a-i, b-iv, c-iii, d-ii
    సమాధానం

    C. a-iii, b-iv, c-i, d-ii

    i నిరోధకాన్ని తయారుచేస్తుంది (iii), ఆపరేటర్ దానిని బంధిస్తుంది (iv), z β-గాలాక్టోసిడేజ్ ను తయారుచేస్తుంది (i) మరియు y పర్మియేజ్ ను తయారుచేస్తుంది (ii).

    Match List I with List II. List I: a. i gene b. Operator c. z gene d. y gene. List II: i. β-galactosidase ii. Permease iii. Codes for the repressor iv. Binding site of the repressor.

    1. a-iv, b-iii, c-i, d-ii
    2. a-iii, b-iv, c-ii, d-i
    3. a-iii, b-iv, c-i, d-ii
    4. a-i, b-iv, c-iii, d-ii

  36. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. క్యాపింగ్ b. టెయిలింగ్ c. స్ప్లైసింగ్ d. అమైనోఎసైలేషన్. జాబితా II: i. 3′ చివరన పాలీ-A చేర్చడం ii. 5′ చివరన మిథైల్ గ్వానోసిన్ ట్రైఫాస్ఫేట్ చేర్చడం iii. ఇంట్రాన్‌ల తొలగింపు iv. అమైనో ఆమ్లాన్ని tRNA కి కలపడం.

    1. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
    2. a-iii, b-i, c-ii, d-iv
    3. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
    4. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
    సమాధానం

    A. a-ii, b-i, c-iii, d-iv

    క్యాపింగ్ 5′ చివర (ii), టెయిలింగ్ 3′ చివర (i), స్ప్లైసింగ్ ఇంట్రాన్‌లను తొలగిస్తుంది (iii) మరియు అమైనోఎసైలేషన్ tRNA ను ఆవేశపరుస్తుంది (iv).

    Match List I with List II. List I: a. Capping b. Tailing c. Splicing d. Aminoacylation. List II: i. Addition of poly-A at the 3′ end ii. Addition of methyl guanosine triphosphate at the 5′ end iii. Removal of introns iv. Joining of an amino acid to tRNA.

    1. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
    2. a-iii, b-i, c-ii, d-iv
    3. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
    4. a-ii, b-i, c-iv, d-iii

  37. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. కుండలి పిచ్ b. ప్రతి వలయానికి క్షార జతలు c. రెండు క్షార జతల మధ్య దూరం d. ఒక న్యూక్లియోసోమ్‌లో DNA. జాబితా II: i. 0.34 nm ii. 3.4 nm iii. సుమారు 200 bp iv. 10.

    1. a-ii, b-iv, c-i, d-iii
    2. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
    3. a-iii, b-iv, c-i, d-ii
    4. a-i, b-iv, c-ii, d-iii
    సమాధానం

    A. a-ii, b-iv, c-i, d-iii

    పిచ్ 3.4 nm (ii), ప్రతి వలయానికి 10 bp (iv), అంతరం 0.34 nm (i) మరియు న్యూక్లియోసోమ్‌లో సుమారు 200 bp (iii) ఉంటాయి.

    Match List I with List II. List I: a. Pitch of the helix b. Base pairs per turn c. Distance between two base pairs d. DNA in one nucleosome. List II: i. 0.34 nm ii. 3.4 nm iii. About 200 bp iv. 10.

    1. a-ii, b-iv, c-i, d-iii
    2. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
    3. a-iii, b-iv, c-i, d-ii
    4. a-i, b-iv, c-ii, d-iii

  38. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. UAA b. AUG c. UGG d. సంకేతం యొక్క క్షీణజనితత. జాబితా II: i. మెథియోనిన్ ఆరంభ కోడాన్ ii. ట్రిప్టోఫాన్‌కు ఏకైక కోడాన్ iii. అంత కోడాన్ iv. ఒక అమైనో ఆమ్లానికి ఒకటి కంటే ఎక్కువ కోడాన్‌లు.

    1. a-i, b-iii, c-ii, d-iv
    2. a-iii, b-i, c-ii, d-iv
    3. a-iii, b-i, c-iv, d-ii
    4. a-iii, b-ii, c-i, d-iv
    సమాధానం

    B. a-iii, b-i, c-ii, d-iv

    UAA అంత కోడాన్ (iii), AUG ట్రాన్స్‌లేషన్‌ను ఆరంభిస్తుంది (i), UGG ట్రిప్టోఫాన్‌ను మాత్రమే సంకేతిస్తుంది (ii) మరియు క్షీణజనితత అంటే ఒక అమైనో ఆమ్లానికి అనేక కోడాన్‌లు (iv).

    Match List I with List II. List I: a. UAA b. AUG c. UGG d. Degeneracy of the code. List II: i. Initiation codon for methionine ii. The only codon for tryptophan iii. Stop codon iv. More than one codon for an amino acid.

    1. a-i, b-iii, c-ii, d-iv
    2. a-iii, b-i, c-ii, d-iv
    3. a-iii, b-i, c-iv, d-ii
    4. a-iii, b-ii, c-i, d-iv

  39. ఒక DNA నమూనాలో 30 శాతం అడెనిన్ ఉంది. అందులో గ్వానిన్ శాతం ఎంత?

    1. 30 శాతం
    2. 70 శాతం
    3. 20 శాతం
    4. 40 శాతం
    సమాధానం

    C. 20 శాతం

    A = T = 30%, కాబట్టి A + T = 60%. మిగిలిన 40% G + C, కాబట్టి G = 20%.

    A DNA sample has 30 per cent adenine. What is the percentage of guanine in it?

    1. 30 per cent
    2. 70 per cent
    3. 20 per cent
    4. 40 per cent

  40. ఒక టెంప్లేట్ శృంఖలం క్రమం 3′-TACGGATTC-5′. దాని నుండి తయారయ్యే mRNA

    1. 5′-GAAUCCGUA-3′
    2. 5′-ATGCCTAAG-3′
    3. 5′-UACGGAUUC-3′
    4. 5′-AUGCCUAAG-3′
    సమాధానం

    D. 5′-AUGCCUAAG-3′

    mRNA టెంప్లేట్‌కు పూరకంగా మరియు వ్యతిరేక సమాంతరంగా ఉంటుంది, T స్థానంలో U తో. కాబట్టి అది 5′-AUGCCUAAG-3′.

    A template strand has the sequence 3′-TACGGATTC-5′. The mRNA made from it is

    1. 5′-GAAUCCGUA-3′
    2. 5′-ATGCCTAAG-3′
    3. 5′-UACGGAUUC-3′
    4. 5′-AUGCCUAAG-3′

  41. ¹⁵N యానకంలో అనేక తరాలు పెంచిన E. coli ను ¹⁴N యానకంలోకి మార్చి మూడు సార్లు విభజన చెందనిచ్చారు. సంకర సాంద్రత గల DNA అణువుల భాగం ఎంత?

    1. 1/4
    2. 1/2
    3. 3/4
    4. 1/8
    సమాధానం

    A. 1/4

    3 తరాల తర్వాత 8 DNA అణువులు ఉంటాయి. వాటిలో 2 మాత్రమే ఒక ¹⁵N శృంఖలాన్ని కలిగి ఉంటాయి (సంకరం) మరియు 6 తేలికైనవి, కాబట్టి 2/8 = 1/4.

    E. coli grown for many generations in ¹⁵N medium is moved to ¹⁴N medium and allowed to divide three times. What fraction of the DNA molecules is of hybrid density?

    1. 1/4
    2. 1/2
    3. 3/4
    4. 1/8

  42. ఒక mRNA సంకేత భాగం AUG GCU UUA UAG గా చదవబడుతుంది. దాని నుండి తయారయ్యే పాలీపెప్టైడ్‌లో ఎన్ని అమైనో ఆమ్లాలు ఉంటాయి?

    1. 4
    2. 2
    3. 12
    4. 3
    సమాధానం

    D. 3

    AUG, GCU మరియు UUA అమైనో ఆమ్లాలను సంకేతిస్తాయి. UAG అంత కోడాన్, కాబట్టి 3 ఉంటాయి.

    The coding part of an mRNA reads AUG GCU UUA UAG. How many amino acids are in the polypeptide made from it?

    1. 4
    2. 2
    3. 12
    4. 3

  43. lac ఓపెరాన్ యొక్క i జన్యువులో ఒక ఉత్పరివర్తనం నిరోధకం ఆపరేటర్‌కు బంధించలేకుండా చేస్తుంది. ఫలితంగా

    1. లాక్టోజ్ లేనప్పుడు కూడా z, y మరియు a జన్యువులు వ్యక్తమవుతాయి
    2. లాక్టోజ్ ఉన్నా జన్యువులు ఎప్పటికీ వ్యక్తం కావు
    3. లాక్టోజ్ ఉన్నప్పుడు మాత్రమే జన్యువులు వ్యక్తమవుతాయి
    4. గ్లూకోజ్ ఉన్నప్పుడు మాత్రమే జన్యువులు వ్యక్తమవుతాయి
    సమాధానం

    A. లాక్టోజ్ లేనప్పుడు కూడా z, y మరియు a జన్యువులు వ్యక్తమవుతాయి

    నిరోధకం బంధించకపోతే, RNA పాలిమరేజ్ ఎల్లప్పుడూ జన్యువులను ట్రాన్స్‌క్రైబ్ చేయగలదు, కాబట్టి వ్యక్తీకరణ నిరంతరంగా ఉంటుంది.

    A mutation in the i gene of the lac operon makes the repressor unable to bind the operator. The result is that

    1. the z, y and a genes are expressed even when lactose is absent
    2. the genes are never expressed, even in lactose
    3. the genes are expressed only when lactose is present
    4. the genes are expressed only when glucose is present

  44. 1000 క్షార జతలు గల DNA ముక్క పొడవు ఎంత?

    1. 3.4 nm
    2. 340 nm
    3. 34 nm
    4. 3400 nm
    సమాధానం

    B. 340 nm

    ప్రతి క్షార జత 0.34 nm చేరుస్తుంది, మరియు 1000 x 0.34 nm = 340 nm. ఇది సుమారు 100 వలయాలు.

    What is the length of a DNA piece that has 1000 base pairs?

    1. 3.4 nm
    2. 340 nm
    3. 34 nm
    4. 3400 nm

  45. DNA కు ³²P తో గుర్తు వేసిన బాక్టీరియోఫేజ్‌లను బ్యాక్టీరియాను సంక్రమించనిచ్చారు. బ్లెండింగ్ మరియు అపకేంద్రీకరణం తర్వాత, రేడియోధార్మికత ఎక్కువగా ఎక్కడ కనిపించింది?

    1. తేరులో
    2. తేరు మరియు అవక్షేపంలో సమాన మొత్తాలలో
    3. బ్యాక్టీరియా అవక్షేపంలో
    4. రెండింటిలోనూ కాదు, ఎందుకంటే బ్లెండింగ్‌లో గుర్తు పోతుంది
    సమాధానం

    C. బ్యాక్టీరియా అవక్షేపంలో

    గుర్తు వేసిన DNA బ్యాక్టీరియా కణాలలోకి ప్రవేశిస్తుంది, అవి అవక్షేపంలో స్థిరపడతాయి. ఖాళీ వైరస్ కవచాలు తేరులో ఉంటాయి.

    Bacteriophages whose DNA was labelled with ³²P were allowed to infect bacteria. After blending and centrifugation, most of the radioactivity was found in

    1. the supernatant
    2. the supernatant and the pellet in equal amounts
    3. the bacterial pellet
    4. neither, because the label is lost on blending
Page 1 of 1
‹
›