హైడ్రోకార్బన్‌లు

గుర్తుంచుకోవలసినవి

• ఆల్కేన్‌లు స్వేచ్ఛా మూలక ప్రతిక్షేపణం (గొలుసు యాంత్రికత: ఆరంభం, వృద్ధి, అంతం) చెందుతాయి; H ను భర్తీ చేయడంలో సులభత్వం 3° > 2° > 1°. ఆల్కీన్‌లు మరియు ఆల్కైన్‌లు ఎలక్ట్రోఫిలిక్ సంకలనం చెందుతాయి, మార్కోవ్నికోవ్ నియమాన్ని అనుసరిస్తాయి; పెరాక్సైడ్‌తో HBr అందుకు మినహాయింపు (మార్కోవ్నికోవ్-విరుద్ధం).
• ఆల్కీన్ తయారీ మరియు క్షయకరణం త్రిమితీయ రసాయనాన్ని నియంత్రిస్తాయి: ఆల్కైన్ నుండి లిండ్లార్ ఉత్ప్రేరకం cis-ఆల్కీన్‌ను, ద్రవ NH₃ లో Na trans-ఆల్కీన్‌ను ఇస్తాయి.
• అంత్య ఆల్కైన్‌లు బలహీన ఆమ్లీయం (sp కార్బన్, 50 % s-లక్షణం): అవి Na తో మరియు అమ్మోనియాకల AgNO₃ లేదా Cu₂Cl₂ తో చర్య జరుపుతాయి. ఆల్కీన్‌లు మరియు అంతర్గత ఆల్కైన్‌లు జరపవు.
• బెంజీన్ ఆరోమాటిక్ (సమతలం, చక్రీయం, 6 స్థానభ్రంశ π ఎలక్ట్రాన్‌లు, n = 1 తో 4n + 2) మరియు ఎలక్ట్రోఫిలిక్ ప్రతిక్షేపణం ఇస్తుంది, సంకలనం కాదు. –OH, –NH₂, –CH₃ మరియు హాలోజన్‌లు ఆర్థో/పారా దిశానిర్దేశం చేస్తాయి; –NO₂, –CN, –CHO, –COOH మరియు –SO₃H మెటా దిశానిర్దేశం చేస్తాయి.

వర్గీకరణ మరియు ఆల్కేన్‌లు

హైడ్రోకార్బన్‌లు సంతృప్త (ఆల్కేన్‌లు, సైక్లోఆల్కేన్‌లు), అసంతృప్త (ఆల్కీన్‌లు, ఆల్కైన్‌లు) మరియు ఆరోమాటిక్ అని మూడు రకాలు. ఆల్కేన్‌లు CₙH₂ₙ₊₂, ఆల్కీన్‌లు CₙH₂ₙ, ఆల్కైన్‌లు CₙH₂ₙ₋₂.

నామకరణం మరియు సమదృష్టికత. ఆల్కేన్ పేర్లకు పొడవైన శృంఖలాన్ని, ప్రతిక్షేపకాలకు అతి తక్కువ స్థాన సంఖ్యలతో, అక్షరక్రమంలో ఉపయోగిస్తారు, ఉదాహరణకు 2-methylbutane మరియు 2,2-dimethylpropane. ఆల్కేన్‌లు శృంఖల సమదృష్టికత చూపుతాయి: C₄H₁₀ కు 2 సమావయవులు, C₅H₁₂ కు 3 మరియు C₆H₁₄ కు 5 ఉన్నాయి.

ఈథేన్ నిర్మాణ రూపాలు (conformations). C–C σ బంధం చుట్టూ భ్రమణం ఏ బంధాన్నీ విచ్ఛిన్నం చేయకుండా వేర్వేరు అమరికలను (నిర్మాణ రూపాలు) ఇస్తుంది. రెండు అంత్యాలు:

శక్తి భేదం సుమారు 12.5 kJ mol⁻¹. ఈ చిన్న అవరోధాన్ని ఆవర్తన తన్యత అంటారు, మరియు అణువు గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద వేగంగా భ్రమిస్తుంది. న్యూమన్ ప్రక్షేపణంలో (Newman projection), ముందు కార్బన్ మూడు బంధాలు కలిసే ఒక బిందువు మరియు వెనుక కార్బన్ మూడు బంధాలు గల ఒక వృత్తం. సా-హార్స్ ప్రక్షేపణం (sawhorse projection) C–C బంధాన్ని ఏటవాలు రేఖగా, ప్రతి చివర మూడు బంధాలతో చూపుతుంది. అసంపాత న్యూమన్ దృశ్యంలో ప్రతి ముందు C–H బంధం రెండు వెనుక C–H బంధాల మధ్యలో ఉంటుంది; సంపాత దృశ్యంలో వెనుక C–H బంధాలు ముందున్న వాటి వెనుక దాగి ఉంటాయి.

ఆల్కేన్‌ల తయారీ

భౌతిక ధర్మాలు. C₁–C₄ వాయువులు, C₅–C₁₇ ద్రవాలు మరియు ఎక్కువ సభ్యులు ఘనాలు. ఆల్కేన్‌లు ధ్రువరహితం మరియు నీటిలో కరగవు. మోలార్ ద్రవ్యరాశితో బాష్పీభవన స్థానం పెరుగుతుంది. సమావయవులలో, శాఖీకరణం బాష్పీభవన స్థానాన్ని తగ్గిస్తుంది, ఎందుకంటే అణువు ఎక్కువ సంఘటితంగా ఉండి వాన్ డర్ వాల్స్ బలాలు బలహీనంగా ఉంటాయి: pentane > 2-methylbutane > 2,2-dimethylpropane.

రసాయన చర్యలు

• హాలోజనీకరణం (స్వేచ్ఛా మూలక ప్రతిక్షేపణం). UV కాంతిలో, వేడిలో లేదా 520–670 K వద్ద CH₄ + Cl₂ → CH₃Cl + HCl. తదుపరి ఉత్పన్నాలు CH₂Cl₂, CHCl₃ మరియు CCl₄. హాలోజన్‌ల చర్యాశీలత: F₂ > Cl₂ > Br₂ > I₂. అయోడినేషన్ విలోమనీయం, కనుక HI ను తొలగించడానికి HIO₃ లేదా HNO₃ వంటి ఆక్సీకరణ కారకం అవసరం.
• యాంత్రికత (మీథేన్ క్లోరినేషన్):
• ఆరంభం: Cl–Cl → 2Cl• (కాంతి లేదా వేడి ద్వారా సమ విచ్ఛిత్తి).
• వృద్ధి: CH₄ + Cl• → •CH₃ + HCl ; •CH₃ + Cl₂ → CH₃Cl + Cl•.
• అంతం: Cl• + Cl• → Cl₂ ; •CH₃ + •CH₃ → CH₃CH₃ ; •CH₃ + Cl• → CH₃Cl.
• దహనం. CH₄ + 2O₂ → CO₂ + 2H₂O, ΔH = −890 kJ mol⁻¹. సాధారణ రూపం: CₙH₂ₙ₊₂ + (3n + 1)/2 O₂ → nCO₂ + (n + 1)H₂O.
• నియంత్రిత ఆక్సీకరణం. 2CH₄ + O₂ → 2CH₃OH (Cu, 523 K, 100 atm); CH₄ + O₂ → HCHO + H₂O (Mo₂O₃); 2CH₃CH₃ + 3O₂ → 2CH₃COOH + 2H₂O ((CH₃COO)₂Mn, వేడి); KMnO₄ తో (CH₃)₃CH → (CH₃)₃COH.
• సమావయవీకరణం. నిర్జల AlCl₃ మరియు HCl తో n-Butane → 2-methylpropane.
• ఆరోమాటీకరణం. అల్యూమినాపై Cr₂O₃/V₂O₅/Mo₂O₃ తో 773 K, 10–20 atm వద్ద n-Hexane → బెంజీన్ + 4H₂.
• ఉష్ణవిఘటనం (క్రాకింగ్). గాలి లేకుండా అధిక ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఎక్కువ ఆల్కేన్‌లను వేడిచేస్తే తక్కువ ఆల్కేన్‌లు, ఆల్కీన్‌లు మరియు హైడ్రోజన్ వస్తాయి, ఉదాహరణకు C₁₂H₂₆ → C₇H₁₆ + C₅H₁₀.

ఆల్కీన్‌లు

ద్విబంధ కార్బన్‌లు sp² సంకరీకృతం. C=C బంధం (134 pm) ఒక σ మరియు ఒక π బంధం. ఈథీన్‌లోని ఆరు పరమాణువులు ఒకే తలంలో ఉంటాయి, H–C–H మరియు H–C=C కోణాలు సుమారు 120°. ప్రతి కార్బన్‌కు రెండు భిన్న సమూహాలు ఉన్నప్పుడు, C=C చుట్టూ నిరోధిత భ్రమణం జ్యామితీయ (సిస్-ట్రాన్స్) సమదృష్టికతను ఇస్తుంది.

తయారీ

చర్యలు

• H₂ సంకలనం: RCH=CH₂ + H₂ → RCH₂CH₃ (Pt, Pd లేదా Ni).
• హాలోజన్‌ల సంకలనం: CH₂=CH₂ + Br₂ (CCl₄ లో) → BrCH₂CH₂Br. బ్రోమిన్ ఎరుపు-నారింజ రంగు పోతుంది. ఇది అసంతృప్తతకు పరీక్ష.
• HX సంకలనం (చర్యాశీలత HI > HBr > HCl). మార్కోవ్నికోవ్ నియమం: అసౌష్ఠవ కారకం HX సంకలనంలో, ఋణ భాగం తక్కువ హైడ్రోజన్ పరమాణువులు ఉన్న కార్బన్‌కు (ఎక్కువ ప్రతిక్షిప్త కార్బన్‌కు) చేరుతుంది. CH₃CH=CH₂ + HBr → CH₃CHBrCH₃ (2-bromopropane). యాంత్రికత: (1) H⁺ ద్విబంధానికి చేరి ఎక్కువ స్థిరమైన కార్బోకాటయాన్‌ను, అంటే ప్రాథమిక CH₃CH₂CH₂⁺ కాకుండా ద్వితీయ (CH₃)₂CH⁺ ను ఏర్పరుస్తుంది (నెమ్మది సోపానం); (2) Br⁻ కార్బోకాటయాన్‌పై దాడి చేస్తుంది (వేగవంత సోపానం).
• పెరాక్సైడ్ (కరాష్) ప్రభావం: పెరాక్సైడ్‌తో, HBr స్వేచ్ఛా మూలక గొలుసు యాంత్రికత ద్వారా మార్కోవ్నికోవ్ నియమానికి విరుద్ధంగా సంకలనం చెందుతుంది: CH₃CH=CH₂ + HBr → CH₃CH₂CH₂Br (1-bromopropane). ఇది HBr తో మాత్రమే జరుగుతుంది, HCl లేదా HI తో కాదు. Br• ముందుగా చేరి ఎక్కువ స్థిరమైన ద్వితీయ స్వేచ్ఛా మూలకాన్ని ఏర్పరుస్తుంది.
• H₂SO₄ మరియు నీటి సంకలనం: CH₂=CH₂ + H₂SO₄ → CH₃CH₂OSO₃H (ఇథైల్ హైడ్రోజన్ సల్ఫేట్). ప్రొపీన్ + గాఢ H₂SO₄ ఐసోప్రొపైల్ హైడ్రోజన్ సల్ఫేట్‌ను ఇస్తుంది, అది నీటితో మరిగిస్తే propan-2-ol ఇస్తుంది. పలుచని H₂SO₄ తో జలయోజనం కూడా మార్కోవ్నికోవ్ నియమాన్ని అనుసరిస్తుంది: ప్రొపీన్ → propan-2-ol.
• బేయర్ కారకంతో ఆక్సీకరణం (చల్లని, పలుచని, క్షార KMnO₄): CH₂=CH₂ → HOCH₂CH₂OH (ethane-1,2-diol). గులాబీ రంగు పోతుంది, ఇది అసంతృప్తతకు పరీక్ష. ఆమ్ల KMnO₄ లేదా K₂Cr₂O₇ తో C=C బంధం ఛేదనం చెందుతుంది: CH₃CH=CHCH₃ → 2CH₃COOH; (CH₃)₂C=CH₂ → CH₃COCH₃ + CO₂ + H₂O.
• ఓజోనీయ విశ్లేషణ (Ozonolysis): ఆల్కీన్ O₃ తో చర్య జరిపి ఓజోనైడ్‌ను ఏర్పరుస్తుంది, Zn/H₂O ఆల్డిహైడ్‌లను లేదా కీటోన్‌లను ఇస్తుంది: CH₃CH=CH₂ → CH₃CHO + HCHO. ఇది ద్విబంధం స్థానాన్ని కనుగొంటుంది.
• బహులీకరణం: n CH₂=CH₂ → (–CH₂–CH₂–)ₙ పాలిథీన్ (అధిక ఉష్ణోగ్రత, అధిక పీడనం, ఉత్ప్రేరకం); ప్రొపీన్ పాలిప్రొపీన్‌ను ఇస్తుంది.

ఆల్కైన్‌లు

త్రిబంధ కార్బన్‌లు sp సంకరీకృతం మరియు అణువు రేఖీయం. C≡C 120 pm, ఒక σ మరియు రెండు π బంధాలు.

తయారీ. (1) కాల్షియం కార్బైడ్: CaC₂ + 2H₂O → HC≡CH + Ca(OH)₂ (CaC₂ ను CaO మరియు కార్బన్ నుండి తయారు చేస్తారు). (2) సమీప డైహాలైడ్‌ను ఆల్కహాలిక్ KOH తో రెండుసార్లు, తర్వాత NaNH₂ తో: BrCH₂CH₂Br → CH₂=CHBr → HC≡CH.

అంత్య ఆల్కైన్‌ల ఆమ్ల స్వభావం. sp కార్బన్ ఎక్కువ ఋణవిద్యుదాత్మకం (50 % s-లక్షణం), కనుక C–H బంధం ఎక్కువ ధ్రువం మరియు హైడ్రోజన్‌ను H⁺ గా తొలగించవచ్చు. ఆమ్ల బలం: HC≡CH > CH₂=CH₂ > CH₃CH₃.

• 2HC≡CH + 2Na → 2HC≡C⁻Na⁺ + H₂ (సోడియం ఈథైనైడ్)
• HC≡CH + అమ్మోనియాకల AgNO₃ → సిల్వర్ ఎసిటిలైడ్ యొక్క తెల్లని అవక్షేపం
• HC≡CH + అమ్మోనియాకల Cu₂Cl₂ → కాపర్ ఎసిటిలైడ్ యొక్క ఎర్రని అవక్షేపం

ఈ పరీక్షలు అంత్య ఆల్కైన్‌లను (R–C≡C–H) గుర్తిస్తాయి. But-2-yne స్పందించదు.

సంకలన చర్యలు

• H₂: HC≡CH → CH₂=CH₂ → CH₃CH₃ (Pt, Pd లేదా Ni).
• హాలోజన్‌లు: HC≡CH + Br₂ → CHBr=CHBr → CHBr₂CHBr₂ (1,1,2,2-tetrabromoethane); Br₂ రంగు పోతుంది.
• HX: HC≡CH + HBr → CH₂=CHBr → CH₃CHBr₂ (1,1-dibromoethane, మార్కోవ్నికోవ్).
• నీరు: HC≡CH + H₂O → [CH₂=CHOH] → CH₃CHO (పలుచని H₂SO₄, HgSO₄, 333 K). అస్థిర ఈనాల్ (వినైల్ ఆల్కహాల్) ఆల్డిహైడ్‌గా టాటోమెరీకరణం చెందుతుంది. ప్రొపైన్ propanone ను ఇస్తుంది.

బహులీకరణం. రేఖీయ బహులీకరణం పాలిఎసిటిలీన్‌ను ఇస్తుంది. చక్రీయ బహులీకరణం: ఎర్రగా కాగిన ఇనుప గొట్టం గుండా 873 K వద్ద ఈథైన్‌ను పంపితే 3HC≡CH → బెంజీన్.

ఆరోమాటిక్ హైడ్రోకార్బన్‌లు: బెంజీన్

నిర్మాణం. బెంజీన్ C₆H₆, ఆరు sp² కార్బన్ పరమాణువుల సమతల వలయం, వలయం పైన మరియు కింద స్థానభ్రంశ π మేఘం ఉంటుంది. బెంజీన్ ఏకాంతర ఏక మరియు ద్విబంధాలు గల రెండు నిర్మాణాల అనునాద సంకరం. ఆరు C–C బంధాలన్నీ సమానం, సుమారు 139 pm (C–C కి 154 pm మరియు C=C కి 134 pm మధ్య). అనునాదం బెంజీన్‌కు అసాధారణ స్థిరత్వాన్ని ఇస్తుంది, కనుక అది సంకలనం కంటే ప్రతిక్షేపణాన్ని ఇష్టపడుతుంది.

ఆరోమాటిక్ లక్షణం (హకెల్ నియమం). ఒక సమ్మేళనం సమతలం, చక్రీయం, పూర్తిగా సంయుగ్మితం మరియు (4n + 2) π ఎలక్ట్రాన్‌లు కలిగి ఉంటే ఆరోమాటిక్, ఇక్కడ n = 0, 1, 2, …

తయారీ. (1) ఈథైన్ చక్రీయ బహులీకరణం. (2) కార్బాక్సిల్ విలోపనం: C₆H₅COONa + NaOH → C₆H₆ + Na₂CO₃ (CaO, వేడి). (3) జింక్ పొడితో ఫినాల్ క్షయకరణం: C₆H₅OH + Zn → C₆H₆ + ZnO.

ఎలక్ట్రోఫిలిక్ ప్రతిక్షేపణం. మూడు సోపానాలలో యాంత్రికత: (1) ఎలక్ట్రోఫైల్ ఉత్పత్తి; (2) ఎలక్ట్రోఫైల్‌పై π ఎలక్ట్రాన్‌ల దాడి వల్ల అనునాద-స్థిరీకృత కార్బోకాటయాన్ (అరీనియం అయాన్, సిగ్మా సంశ్లిష్టం) ఏర్పడటం, ఇది నెమ్మది సోపానం; (3) ఆరోమాటిక్ వలయాన్ని పునరుద్ధరించడానికి H⁺ నష్టం.

NO₂⁺ ఇలా ఏర్పడుతుంది: HNO₃ + 2H₂SO₄ ⇌ NO₂⁺ + H₃O⁺ + 2HSO₄⁻.

సంకలనం మరియు ఇతర చర్యలు. C₆H₆ + 3H₂ → C₆H₁₂ (సైక్లోహెక్సేన్; Ni, 453–473 K). UV కాంతిలో C₆H₆ + 3Cl₂ → C₆H₆Cl₆ (బెంజీన్ హెక్సాక్లోరైడ్, BHC). దహనం: 2C₆H₆ + 15O₂ → 12CO₂ + 6H₂O, అధిక కార్బన్ శాతం వల్ల మసి జ్వాలతో.

దిశానిర్దేశ ప్రభావం. వలయంపై ఇప్పటికే ఉన్న సమూహం తదుపరి ప్రతిక్షేపకం ఎక్కడ చేరాలో నిర్ణయిస్తుంది.

ఉత్తేజక సమూహాలు ఎలక్ట్రాన్‌లను దానం చేస్తాయి (+R, +I) మరియు ఆర్థో, పారా స్థానాల్లో ఎలక్ట్రాన్ సాంద్రతను పెంచుతాయి. నిరుత్సాహక మెటా నిర్దేశకాలు ఎలక్ట్రాన్‌లను ఆకర్షిస్తాయి (−R, −I). హాలోజన్‌లు −I ద్వారా ఆకర్షిస్తాయి (నిరుత్సాహకం) కానీ వాటి ఒంటరి జంటలు +R ద్వారా దానం చేస్తాయి, అది స్థానాన్ని (ఆర్థో/పారా) నియంత్రిస్తుంది.

కేన్సర్ కారకత్వం మరియు విషపూరితత. బెంజీన్ విషపూరితం మరియు కేన్సర్ కారకం. రెండు కంటే ఎక్కువ సంలీన బెంజీన్ వలయాలు ఉన్న బహుకేంద్రక హైడ్రోకార్బన్‌లు కేన్సర్ కారకాలు. అవి బొగ్గు, పెట్రోలియం మరియు పొగాకు వంటి కర్బన పదార్థాల అసంపూర్ణ దహనం వల్ల ఏర్పడతాయి మరియు DNA ను దెబ్బతీసి కేన్సర్‌ను కలిగించగలవు.

NEET లో జాగ్రత్తలు

• వర్ట్జ్ చర్య ఒక హాలైడ్ నుండి సరి సంఖ్య కార్బన్ పరమాణువుల ఆల్కేన్‌లను ఇస్తుంది మరియు మీథేన్‌ను ఇవ్వలేదు; కార్బాక్సిల్ విలోపనం ఒక కార్బన్ తక్కువ ఇస్తుంది.
• కోల్బే విద్యుద్విశ్లేషణలో ఆల్కేన్ ఆనోడ్ వద్ద ఏర్పడుతుంది, కాథోడ్ వద్ద కాదు.
• లిండ్లార్ ఉత్ప్రేరకం cis-ఆల్కీన్‌ను ఇస్తుంది; Na/ద్రవ NH₃ trans-ఆల్కీన్‌ను ఇస్తుంది.
• పెరాక్సైడ్ ప్రభావం HBr కు మాత్రమే పనిచేస్తుంది. అది HCl లేదా HI కు పనిచేయదు.
• మార్కోవ్నికోవ్ సంకలనం ఎక్కువ స్థిరమైన కార్బోకాటయాన్ ద్వారా జరుగుతుంది; మార్కోవ్నికోవ్-విరుద్ధ సంకలనం ఎక్కువ స్థిరమైన స్వేచ్ఛా మూలకం ద్వారా జరుగుతుంది.
• బేయర్ కారకం డయాల్‌ను ఇస్తుంది మరియు కార్బన్ అస్థిపంజరాన్ని ఉంచుతుంది; ఆమ్ల KMnO₄ C=C బంధాన్ని ఛేదిస్తుంది.
• అంత్య ఆల్కైన్‌లు మాత్రమే అమ్మోనియాకల AgNO₃ లేదా Cu₂Cl₂ తో అవక్షేపాన్ని ఇస్తాయి.
• బెంజీన్ కాగితంపై అసంతృప్తమైనా, బ్రోమిన్ నీటిని లేదా బేయర్ కారకాన్ని రంగు పోగొట్టదు.
• బెంజీన్‌లో హాలోజన్‌లు నిరుత్సాహకాలైనా ఆర్థో/పారా నిర్దేశకాలు.
• అసంపాత ఈథేన్ సంపాత ఈథేన్ కంటే ఎక్కువ స్థిరం; ద్విఫలక కోణం అసంపాతంలో 60°, సంపాతంలో 0°.

ఒక్కమాట సూత్రాలు

• ఆల్కేన్ సాధారణ సూత్రం CₙH₂ₙ₊₂.
• ఈథేన్ అత్యంత స్థిరమైన నిర్మాణ రూపం అసంపాతం.
• ఈథేన్ నిర్మాణ రూపాల మధ్య శక్తి అవరోధం సుమారు 12.5 kJ mol⁻¹.
• మీథేన్ ΔH −890 kJ mol⁻¹ తో మండుతుంది.
• నిర్జల AlCl₃/HCl n-butane ను 2-methylpropane గా సమావయవీకరణం చేస్తుంది.
• n-Hexane 773 K వద్ద ఆరోమాటీకరణంలో బెంజీన్‌ను ఇస్తుంది.
• గాఢ H₂SO₄ తో 443 K వద్ద ఇథనాల్ నుండి ఈథీన్‌ను తయారు చేస్తారు.
• సైత్‌జెఫ్ నియమం ఎక్కువ ప్రతిక్షిప్త ఆల్కీన్‌ను ఇస్తుంది.
• బేయర్ కారకం చల్లని, పలుచని, క్షార KMnO₄.
• ప్రొపీన్ ఓజోనీయ విశ్లేషణ ethanal మరియు methanal ను ఇస్తుంది.
• కాల్షియం కార్బైడ్ నీటితో ఈథైన్‌ను ఇస్తుంది.
• Hg²⁺/H⁺ తో ఈథైన్ జలయోజనం ethanal ను ఇస్తుంది.
• మూడు ఈథైన్ అణువులు బెంజీన్‌ను ఇస్తాయి.
• బెంజీన్‌లోని అన్ని C–C బంధాలు సుమారు 139 pm.
• నైట్రీకరణంలో ఎలక్ట్రోఫైల్ NO₂⁺.

సాధన ప్రశ్నలు

1. పొడి ఈథర్‌లో ఇథైల్ బ్రోమైడ్ సోడియం లోహంతో వర్ట్జ్ చర్య ఇచ్చే ఉత్పన్నం:

   1. butane
   2. hexane
   3. propane
   4. ethane
   సమాధానం

   A. butane

   2CH₃CH₂Br + 2Na → CH₃CH₂CH₂CH₃ + 2NaBr; రెండు ఇథైల్ సమూహాలు కలుస్తాయి.

   The Wurtz reaction of ethyl bromide with sodium metal in dry ether gives:

   1. butane
   2. hexane
   3. propane
   4. ethane

2. సోడియం ప్రొపనోయేట్‌ను సోడా లైమ్‌తో వేడిచేస్తే వచ్చేది:

   1. methane
   2. ethane
   3. butane
   4. propane
   సమాధానం

   B. ethane

   కార్బాక్సిల్ విలోపనం ఒక కార్బన్‌ను Na₂CO₃ గా తొలగిస్తుంది: CH₃CH₂COONa → CH₃CH₃.

   Heating sodium propanoate with soda lime gives:

   1. methane
   2. ethane
   3. butane
   4. propane

3. సోడియం ఎసిటేట్ జలద్రావణాన్ని విద్యుద్విశ్లేషణ చేసినప్పుడు కాథోడ్ వద్ద విడుదలయ్యే వాయువు:

   1. కార్బన్ డైఆక్సైడ్
   2. మీథేన్
   3. ఈథేన్
   4. హైడ్రోజన్
   సమాధానం

   D. హైడ్రోజన్

   ఈథేన్ మరియు CO₂ ఆనోడ్ వద్ద ఏర్పడతాయి; H₂ మరియు NaOH కాథోడ్ వద్ద ఏర్పడతాయి.

   On electrolysis of aqueous sodium acetate, the gas liberated at the cathode is:

   1. carbon dioxide
   2. methane
   3. ethane
   4. hydrogen

4. ఈథేన్ అత్యంత స్థిరమైన నిర్మాణ రూపంలో, రెండు కార్బన్‌లపై సమీప C–H బంధాల మధ్య ద్విఫలక కోణం:

   1. 180°
   2. 90°
   3. 60°
   4. 0°
   సమాధానం

   C. 60°

   అసంపాత నిర్మాణ రూపంలో సమీప C–H బంధాలు 60° దూరంలో ఉంటాయి; సంపాతంలో 0°.

   In the most stable conformation of ethane the dihedral angle between the nearest C–H bonds on the two carbons is:

   1. 180°
   2. 90°
   3. 60°
   4. 0°

5. C₅H₁₂ సమావయవుల బాష్పీభవన స్థానాల సరైన క్రమం:

   1. n-pentane > 2,2-dimethylpropane > 2-methylbutane
   2. 2,2-dimethylpropane > 2-methylbutane > n-pentane
   3. n-pentane > 2-methylbutane > 2,2-dimethylpropane
   4. 2-methylbutane > n-pentane > 2,2-dimethylpropane
   సమాధానం

   C. n-pentane > 2-methylbutane > 2,2-dimethylpropane

   శాఖీకరణం తలాన్ని మరియు వాన్ డర్ వాల్స్ బలాలను తగ్గిస్తుంది, కనుక ఎక్కువ శాఖీకరణం అంటే తక్కువ బాష్పీభవన స్థానం.

   The correct order of boiling points of the isomers of C₅H₁₂ is:

   1. n-pentane > 2,2-dimethylpropane > 2-methylbutane
   2. 2,2-dimethylpropane > 2-methylbutane > n-pentane
   3. n-pentane > 2-methylbutane > 2,2-dimethylpropane
   4. 2-methylbutane > n-pentane > 2,2-dimethylpropane

6. మీథేన్ అయోడినేషన్‌ను HIO₃ లేదా HNO₃ సమక్షంలో చేయడానికి కారణం:

   1. HI ను ఆక్సీకరణం చేసి విలోమ చర్యను నిరోధించడానికి
   2. I• మూలకాలను వేగంగా ఉత్పత్తి చేయడానికి
   3. CH₃I ను CH₄ గా క్షయకరణం చేయడానికి
   4. అయోడిన్‌కు ద్రావణిగా పనిచేయడానికి
   సమాధానం

   A. HI ను ఆక్సీకరణం చేసి విలోమ చర్యను నిరోధించడానికి

   చర్య విలోమనీయం; HI, CH₃I ను తిరిగి CH₄ గా క్షయకరణం చేస్తుంది, కనుక దానిని ఆక్సీకరణం ద్వారా తొలగిస్తారు.

   Iodination of methane is carried out in the presence of HIO₃ or HNO₃ in order to:

   1. oxidise HI and prevent the reverse reaction
   2. generate I• radicals faster
   3. reduce CH₃I to CH₄
   4. act as a solvent for iodine

7. పెరాక్సైడ్ లేనప్పుడు ప్రొపీన్ HBr తో చర్య ఇచ్చే ఉత్పన్నం:

   1. 1-bromopropane
   2. propan-2-ol
   3. 1,2-dibromopropane
   4. 2-bromopropane
   సమాధానం

   D. 2-bromopropane

   మార్కోవ్నికోవ్ సంకలనం: Br తక్కువ హైడ్రోజన్ పరమాణువులు ఉన్న కార్బన్‌కు చేరుతుంది.

   The product of the reaction of propene with HBr in the absence of peroxide is:

   1. 1-bromopropane
   2. propan-2-ol
   3. 1,2-dibromopropane
   4. 2-bromopropane

8. పెరాక్సైడ్ ప్రభావం ఏ సంకలనంలో కనిపిస్తుంది?

   1. HBr మాత్రమే
   2. HCl మాత్రమే
   3. HI మాత్రమే
   4. HCl, HBr మరియు HI
   సమాధానం

   A. HBr మాత్రమే

   పెరాక్సైడ్ సమక్షంలో HBr మాత్రమే స్వేచ్ఛా మూలక మార్గంలో సంకలనం చెందుతుంది.

   The peroxide effect is shown by the addition of:

   1. HBr only
   2. HCl only
   3. HI only
   4. HCl, HBr and HI

9. లిండ్లార్ ఉత్ప్రేరకంపై H₂ తో but-2-yne క్షయకరణం ఇచ్చేది:

   1. butane
   2. cis-but-2-ene
   3. but-1-ene
   4. trans-but-2-ene
   సమాధానం

   B. cis-but-2-ene

   లిండ్లార్ ఉత్ప్రేరకం (విషపూరిత Pd) cis-ఆల్కీన్ వద్ద ఆగుతుంది.

   Reduction of but-2-yne with H₂ over Lindlar catalyst gives:

   1. butane
   2. cis-but-2-ene
   3. but-1-ene
   4. trans-but-2-ene

10. CH₃CH=CHCH₃ ను ఓజోనీయ విశ్లేషణ చేసి Zn/H₂O తో తర్వాత చర్య జరిపితే వచ్చేది:

    1. ethanoic acid
    2. propanone
    3. methanal
    4. ethanal
    సమాధానం

    D. ethanal

    C=C బంధం వద్ద ఛేదనం CH₃CHO యొక్క రెండు అణువులను ఇస్తుంది.

    Ozonolysis of CH₃CH=CHCH₃ followed by Zn/H₂O gives:

    1. ethanoic acid
    2. propanone
    3. methanal
    4. ethanal

11. పలుచని H₂SO₄ మరియు HgSO₄ తో 333 K వద్ద ఈథైన్ జలయోజనం ఇచ్చేది:

    1. ethane-1,2-diol
    2. ethanal
    3. propanone
    4. ethanol
    సమాధానం

    B. ethanal

    ముందుగా వినైల్ ఆల్కహాల్ ఏర్పడి CH₃CHO గా టాటోమెరీకరణం చెందుతుంది.

    Ethyne on hydration with dilute H₂SO₄ and HgSO₄ at 333 K gives:

    1. ethane-1,2-diol
    2. ethanal
    3. propanone
    4. ethanol

12. కింది వాటిలో అమ్మోనియాకల సిల్వర్ నైట్రేట్‌తో తెల్లని అవక్షేపం ఇచ్చేది ఏది?

    1. CH₃C≡CCH₃
    2. CH₂=CHCH₃
    3. CH₃C≡CH
    4. CH₃CH₂CH₃
    సమాధానం

    C. CH₃C≡CH

    అంత్య ఆల్కైన్‌లు (ఆమ్లీయ C–H తో) మాత్రమే సిల్వర్ ఎసిటిలైడ్‌లను ఏర్పరుస్తాయి.

    Which of the following gives a white precipitate with ammoniacal silver nitrate?

    1. CH₃C≡CCH₃
    2. CH₂=CHCH₃
    3. CH₃C≡CH
    4. CH₃CH₂CH₃

13. నాఫ్తలీన్‌లో π ఎలక్ట్రాన్‌ల సంఖ్య:

    1. 10
    2. 14
    3. 6
    4. 8
    సమాధానం

    A. 10

    నాఫ్తలీన్‌లోని సంలీన వలయాలలో ఐదు ద్విబంధాలు ఉన్నాయి, కనుక 10 π ఎలక్ట్రాన్‌లు (4n + 2, n = 2).

    The number of π electrons in naphthalene is:

    1. 10
    2. 14
    3. 6
    4. 8

14. బెంజీన్ నైట్రీకరణంలో ఎలక్ట్రోఫైల్:

    1. NO₂•
    2. NO₂⁺
    3. NO₃⁻
    4. NO₂⁻
    సమాధానం

    B. NO₂⁺

    గాఢ HNO₃ గాఢ H₂SO₄ తో నైట్రోనియం అయాన్ NO₂⁺ ను ఏర్పరుస్తుంది.

    The electrophile in the nitration of benzene is:

    1. NO₂•
    2. NO₂⁺
    3. NO₃⁻
    4. NO₂⁻

15. కింది సమూహాలలో బెంజీన్‌లోకి వచ్చే ప్రతిక్షేపకాన్ని మెటా స్థానానికి నిర్దేశించేది ఏది?

    1. –OH
    2. –CH₃
    3. –NH₂
    4. –NO₂
    సమాధానం

    D. –NO₂

    –NO₂ ఎలక్ట్రాన్-ఆకర్షక మెటా నిర్దేశక సమూహం; మిగిలినవి ఆర్థో/పారా నిర్దేశం చేస్తాయి.

    Which of the following groups directs an incoming substituent to the meta position of benzene?

    1. –OH
    2. –CH₃
    3. –NH₂
    4. –NO₂

16. నిర్జల AlCl₃ సమక్షంలో బెంజీన్ CH₃COCl తో చర్య జరిపి ఇచ్చేది:

    1. benzoic acid
    2. benzaldehyde
    3. acetophenone (C₆H₅COCH₃)
    4. toluene
    సమాధానం

    C. acetophenone (C₆H₅COCH₃)

    ఫ్రీడెల్–క్రాఫ్ట్స్ ఎసిలీకరణం CH₃CO సమూహాన్ని ప్రవేశపెడుతుంది.

    Benzene reacts with CH₃COCl in the presence of anhydrous AlCl₃ to give:

    1. benzoic acid
    2. benzaldehyde
    3. acetophenone (C₆H₅COCH₃)
    4. toluene

17. కింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: ఈథేన్ అసంపాత నిర్మాణ రూపం సంపాత నిర్మాణ రూపం కంటే ఎక్కువ స్థిరం. ప్రవచనం II: సంపాత నిర్మాణ రూపంలో ఆవర్తన తన్యత అత్యధికం.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    A. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి

    C–H బంధాలు సంపాతంలో ఉన్నప్పుడు వాటి మధ్య వికర్షణ గరిష్ఠం.

    Given below are two statements: Statement I: The staggered conformation of ethane is more stable than the eclipsed conformation. Statement II: Torsional strain is greatest in the eclipsed conformation.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

18. కింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: మీథేన్ తయారీకి వర్ట్జ్ చర్యను ఉపయోగించలేము. ప్రవచనం II: సోడియం ఎసిటేట్‌ను సోడా లైమ్‌తో వేడిచేస్తే ఈథేన్ వస్తుంది.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    3. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    B. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు

    వర్ట్జ్ కప్లింగ్ కార్బన్ సంఖ్యను రెట్టింపు చేస్తుంది, కనుక మీథేన్ ఏర్పడదు. CH₃COONa కార్బాక్సిల్ విలోపనం మీథేన్‌ను ఇస్తుంది.

    Given below are two statements: Statement I: The Wurtz reaction cannot be used to prepare methane. Statement II: Heating sodium acetate with soda lime gives ethane.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    3. Both Statement I and Statement II are incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

19. కింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: లిండ్లార్ ఉత్ప్రేరకం ఆల్కైన్‌ను trans-ఆల్కీన్‌గా మారుస్తుంది. ప్రవచనం II: ద్రవ అమ్మోనియాలో సోడియం ఆల్కైన్‌ను trans-ఆల్కీన్‌గా మారుస్తుంది.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    4. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    సమాధానం

    C. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది

    లిండ్లార్ cis-ఆల్కీన్‌ను ఇస్తుంది; Na/ద్రవ NH₃ trans-ఆల్కీన్‌ను ఇస్తుంది.

    Given below are two statements: Statement I: Lindlar catalyst converts an alkyne into a trans-alkene. Statement II: Sodium in liquid ammonia converts an alkyne into a trans-alkene.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is incorrect but Statement II is correct
    4. Statement I is correct but Statement II is incorrect

20. కింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: పెరాక్సైడ్ సమక్షంలో ప్రొపీన్‌కు HBr సంకలనం స్వేచ్ఛా మూలక యాంత్రికత ద్వారా జరుగుతుంది. ప్రవచనం II: ఈ చర్యలో ఉత్పన్నం 1-bromopropane.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    2. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    3. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    4. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    సమాధానం

    D. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి

    Br• ముందుగా చేరి ఎక్కువ స్థిరమైన ద్వితీయ మూలకాన్ని ఇస్తుంది, కనుక Br అంత్య కార్బన్‌పై చేరుతుంది.

    Given below are two statements: Statement I: The addition of HBr to propene in the presence of peroxide proceeds by a free-radical mechanism. Statement II: 1-Bromopropane is the product of this reaction.

    1. Both Statement I and Statement II are incorrect
    2. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    3. Statement I is incorrect but Statement II is correct
    4. Both Statement I and Statement II are correct

21. కింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: ప్రొపీన్‌కు HX మార్కోవ్నికోవ్ సంకలనం తక్కువ స్థిరమైన కార్బోకాటయాన్ ద్వారా జరుగుతుంది. ప్రవచనం II: పెరాక్సైడ్ ప్రభావం HBr తో పాటు HCl కు కూడా కనిపిస్తుంది.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    B. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు

    మార్కోవ్నికోవ్ సంకలనం ఎక్కువ స్థిరమైన కార్బోకాటయాన్ ద్వారా జరుగుతుంది, మరియు పెరాక్సైడ్ ప్రభావం HBr కు మాత్రమే కనిపిస్తుంది.

    Given below are two statements: Statement I: Markovnikov addition of HX to propene goes through the less stable carbocation. Statement II: The peroxide effect is shown by HCl as well as HBr.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

22. కింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: బేయర్ కారకం ఈథీన్‌ను ethane-1,2-diol గా మారుస్తుంది. ప్రవచనం II: ఆల్కీన్ ఆమ్ల KMnO₄ ఆక్సీకరణంలో కార్బన్ అస్థిపంజరం మారకుండా ఉంటుంది.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    C. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు

    ఆమ్ల KMnO₄ C=C బంధాన్ని ఛేదిస్తుంది.

    Given below are two statements: Statement I: Baeyer's reagent converts ethene into ethane-1,2-diol. Statement II: Acidic KMnO₄ oxidation of an alkene keeps the carbon skeleton unchanged.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

23. కింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: బెంజీన్ ఆల్కీన్‌ల వలె సులభంగా సంకలన చర్యలు చెందుతుంది. ప్రవచనం II: బెంజీన్ ఎలక్ట్రోఫిలిక్ ప్రతిక్షేపణ చర్యలు చెందుతుంది.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    D. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది

    సంకలనం స్థిరమైన స్థానభ్రంశ π వ్యవస్థను నాశనం చేస్తుంది, కనుక బెంజీన్ ప్రతిక్షేపణాన్ని ఇష్టపడుతుంది.

    Given below are two statements: Statement I: Benzene readily undergoes addition reactions like alkenes. Statement II: Benzene undergoes electrophilic substitution reactions.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

24. కింది వాటిలో ఏ ప్రవచనాలు సరైనవి? 1. ఈథైన్ ఈథీన్ కంటే ఎక్కువ ఆమ్లీయం. 2. ఈథైన్ అమ్మోనియాకల Cu₂Cl₂ తో ఎర్రని అవక్షేపం ఇస్తుంది. 3. But-2-yne సోడియంతో చర్య జరిపి హైడ్రోజన్‌ను విడుదల చేస్తుంది.

    1. 1 మరియు 2 మాత్రమే
    2. 1 మరియు 3 మాత్రమే
    3. 2 మరియు 3 మాత్రమే
    4. 1, 2 మరియు 3
    సమాధానం

    A. 1 మరియు 2 మాత్రమే

    But-2-yne కు అంత్య C–H లేదు, కనుక అది సోడియంతో చర్య జరపదు.

    Which of the following statements are correct? 1. Ethyne is more acidic than ethene. 2. Ethyne forms a red precipitate with ammoniacal Cu₂Cl₂. 3. But-2-yne reacts with sodium to liberate hydrogen.

    1. 1 and 2 only
    2. 1 and 3 only
    3. 2 and 3 only
    4. 1, 2 and 3

25. కింది వాటిలో ఏ ప్రవచనాలు సరైనవి? 1. బెంజీన్ నైట్రీకరణంలో ఎలక్ట్రోఫైల్ NO₂⁻. 2. సల్ఫోనీకరణంలో ఎలక్ట్రోఫైల్ SO₃. 3. ఫ్రీడెల్–క్రాఫ్ట్స్ ఎసిలీకరణం CH₃COCl మరియు నిర్జల AlCl₃ ను ఉపయోగిస్తుంది.

    1. 1 మరియు 2 మాత్రమే
    2. 1 మరియు 3 మాత్రమే
    3. 2 మరియు 3 మాత్రమే
    4. 1, 2 మరియు 3
    సమాధానం

    C. 2 మరియు 3 మాత్రమే

    నైట్రీకరణంలో ఎలక్ట్రోఫైల్ NO₂⁺, NO₂⁻ కాదు.

    Which of the following statements are correct? 1. The electrophile in nitration of benzene is NO₂⁻. 2. The electrophile in sulphonation is SO₃. 3. Friedel–Crafts acylation uses CH₃COCl and anhydrous AlCl₃.

    1. 1 and 2 only
    2. 1 and 3 only
    3. 2 and 3 only
    4. 1, 2 and 3

26. కింది వాటిలో ఏ ప్రవచనాలు సరైనవి? 1. డీహైడ్రోహాలోజనీకరణంలో ఎక్కువ ప్రతిక్షిప్త ఆల్కీన్ ప్రధాన ఉత్పన్నం. 2. ఆమ్ల నిర్జలీకరణం ప్రాథమిక ఆల్కహాల్‌లకు అత్యంత సులభం. 3. డీహైడ్రోహాలోజనీకరణంలో ఆల్కహాలిక్ KOH ఉపయోగిస్తారు.

    1. 1 మరియు 2 మాత్రమే
    2. 2 మరియు 3 మాత్రమే
    3. 1, 2 మరియు 3
    4. 1 మరియు 3 మాత్రమే
    సమాధానం

    D. 1 మరియు 3 మాత్రమే

    ఆమ్ల నిర్జలీకరణం తృతీయ ఆల్కహాల్‌లకు అత్యంత సులభం (3° > 2° > 1°).

    Which of the following statements are correct? 1. In dehydrohalogenation the more substituted alkene is the major product. 2. Acid dehydration is easiest for primary alcohols. 3. Dehydrohalogenation uses alcoholic KOH.

    1. 1 and 2 only
    2. 2 and 3 only
    3. 1, 2 and 3
    4. 1 and 3 only

27. నిశ్చితవాక్యం (A): అంత్య ఆల్కైన్‌లు సోడియంతో చర్య జరిపి హైడ్రోజన్‌ను విడుదల చేస్తాయి. కారణం (R): sp-సంకరీకృత కార్బన్ sp² లేదా sp³ కార్బన్ కంటే ఎక్కువ ఋణవిద్యుదాత్మకం, కనుక C–H బంధం ఆమ్లీయం.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    A. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ

    50 % s-లక్షణం వల్ల sp కార్బన్ బంధ జంటను గట్టిగా పట్టుకుంటుంది, కనుక H⁺ కోల్పోవచ్చు.

    Assertion (A): Terminal alkynes react with sodium to liberate hydrogen. Reason (R): An sp-hybridised carbon is more electronegative than an sp² or sp³ carbon, so the C–H bond is acidic.

    1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    3. A is true but R is false
    4. A is false but R is true

28. నిశ్చితవాక్యం (A): బెంజీన్ సంకలనం కంటే ఎలక్ట్రోఫిలిక్ ప్రతిక్షేపణం చెందుతుంది. కారణం (R): సంకలనం స్థిరమైన స్థానభ్రంశ π ఎలక్ట్రాన్ వ్యవస్థను నాశనం చేస్తుంది.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    B. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ

    ప్రతిక్షేపణం ఆరోమాటిక్ వలయాన్ని చెక్కుచెదరకుండా ఉంచుతుంది.

    Assertion (A): Benzene undergoes electrophilic substitution rather than addition. Reason (R): Addition would destroy the stable delocalised π electron system.

    1. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    2. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    3. A is true but R is false
    4. A is false but R is true

29. నిశ్చితవాక్యం (A): మీథేన్ తయారీకి వర్ట్జ్ చర్యను ఉపయోగించవచ్చు. కారణం (R): వర్ట్జ్ చర్య ఆల్కైల్ హాలైడ్‌ల నుండి రెండు ఆల్కైల్ సమూహాలను కలుపుతుంది.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    D. A అసత్యం కానీ R సత్యం

    రెండు ఆల్కైల్ సమూహాలను కలిపితే కనీసం ఈథేన్ వస్తుంది, కనుక మీథేన్ ఏర్పడదు.

    Assertion (A): The Wurtz reaction can be used to prepare methane. Reason (R): The Wurtz reaction couples two alkyl groups from alkyl halides.

    1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    3. A is true but R is false
    4. A is false but R is true

30. నిశ్చితవాక్యం (A): అల్యూమినాపై Cr₂O₃/V₂O₅/Mo₂O₃ తో 773 K వద్ద వేడిచేస్తే n-hexane బెంజీన్‌ను ఇస్తుంది. కారణం (R): ఈ చర్యను ఉష్ణవిఘటనం అంటారు.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    3. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    B. A సత్యం కానీ R అసత్యం

    ఈ చర్య ఆరోమాటీకరణం (చక్రీకరణం మరియు డీహైడ్రోజనీకరణం), ఉష్ణవిఘటనం కాదు.

    Assertion (A): n-Hexane gives benzene when heated at 773 K with Cr₂O₃/V₂O₅/Mo₂O₃ on alumina. Reason (R): This reaction is called pyrolysis.

    1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    2. A is true but R is false
    3. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    4. A is false but R is true

31. నిశ్చితవాక్యం (A): ఎలక్ట్రోఫిలిక్ ప్రతిక్షేపణంలో క్లోరోబెంజీన్ బెంజీన్ కంటే వేగంగా చర్య జరుపుతుంది. కారణం (R): క్లోరిన్ పరమాణువు ఆర్థో/పారా నిర్దేశక సమూహం.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    4. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    సమాధానం

    C. A అసత్యం కానీ R సత్యం

    క్లోరిన్ నిరుత్సాహకం (−I, +R కంటే బలమైనది), కనుక చర్య నెమ్మదిగా ఉంటుంది, అయినా అది ఆర్థో/పారా నిర్దేశం చేస్తుంది.

    Assertion (A): Chlorobenzene reacts faster than benzene in electrophilic substitution. Reason (R): The chlorine atom is an ortho/para-directing group.

    1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    3. A is false but R is true
    4. A is true but R is false

32. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. వర్ట్జ్ చర్య b. కోల్బే విద్యుద్విశ్లేషణ c. కార్బాక్సిల్ విలోపనం d. లిండ్లార్ క్షయకరణం జాబితా II: i. కార్బాక్సిలిక్ ఆమ్ల సోడియం లవణం విద్యుద్విశ్లేషణ ii. పొడి ఈథర్‌లో ఆల్కైల్ హాలైడ్‌ను సోడియంతో iii. ఆమ్ల సోడియం లవణాన్ని సోడా లైమ్‌తో వేడిచేయడం iv. విషపూరిత Pd తో H₂ ఆల్కైన్‌ను cis-ఆల్కీన్‌గా మారుస్తుంది

    1. a-iii, b-i, c-ii, d-iv
    2. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
    3. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
    4. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
    సమాధానం

    D. a-ii, b-i, c-iii, d-iv

    ప్రతి చర్యను దాని కారకం లేదా పరిస్థితితో జతపరచండి.

    Match List I with List II. List I: a. Wurtz reaction b. Kolbe electrolysis c. Decarboxylation d. Lindlar reduction List II: i. Electrolysis of the sodium salt of a carboxylic acid ii. Alkyl halide with sodium in dry ether iii. Sodium salt of an acid heated with soda lime iv. Poisoned Pd with H₂ converts an alkyne to a cis-alkene

    1. a-iii, b-i, c-ii, d-iv
    2. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
    3. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
    4. a-ii, b-i, c-iii, d-iv

33. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. ప్రొపీన్ + HBr (పెరాక్సైడ్ లేకుండా) b. ప్రొపీన్ + HBr (పెరాక్సైడ్‌తో) c. ఈథైన్ + H₂O (Hg²⁺/H⁺) d. ప్రొపీన్ + H₂O (పలుచని H₂SO₄) జాబితా II: i. 1-Bromopropane ii. 2-Bromopropane iii. Ethanal iv. Propan-2-ol

    1. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
    2. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
    3. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
    4. a-ii, b-iii, c-i, d-iv
    సమాధానం

    A. a-ii, b-i, c-iii, d-iv

    మార్కోవ్నికోవ్ సంకలనం 2-bromopropane మరియు propan-2-ol ఇస్తుంది; పెరాక్సైడ్ 1-bromopropane ఇస్తుంది; ఈథైన్ ethanal ఇస్తుంది.

    Match List I with List II. List I: a. Propene + HBr (no peroxide) b. Propene + HBr (with peroxide) c. Ethyne + H₂O (Hg²⁺/H⁺) d. Propene + H₂O (dilute H₂SO₄) List II: i. 1-Bromopropane ii. 2-Bromopropane iii. Ethanal iv. Propan-2-ol

    1. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
    2. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
    3. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
    4. a-ii, b-iii, c-i, d-iv

34. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. నైట్రీకరణం b. సల్ఫోనీకరణం c. ఫ్రీడెల్–క్రాఫ్ట్స్ ఆల్కైలీకరణం (CH₃Cl/AlCl₃) d. ఫ్రీడెల్–క్రాఫ్ట్స్ ఎసిలీకరణం (CH₃COCl/AlCl₃) జాబితా II: i. CH₃CO⁺ ii. NO₂⁺ iii. SO₃ iv. CH₃⁺

    1. a-iii, b-ii, c-iv, d-i
    2. a-ii, b-iii, c-iv, d-i
    3. a-ii, b-iii, c-i, d-iv
    4. a-ii, b-iv, c-iii, d-i
    సమాధానం

    B. a-ii, b-iii, c-iv, d-i

    ప్రతి చర్యకు దాని స్వంత ఎలక్ట్రోఫైల్ ఉంటుంది.

    Match List I with List II. List I: a. Nitration b. Sulphonation c. Friedel–Crafts alkylation (CH₃Cl/AlCl₃) d. Friedel–Crafts acylation (CH₃COCl/AlCl₃) List II: i. CH₃CO⁺ ii. NO₂⁺ iii. SO₃ iv. CH₃⁺

    1. a-iii, b-ii, c-iv, d-i
    2. a-ii, b-iii, c-iv, d-i
    3. a-ii, b-iii, c-i, d-iv
    4. a-ii, b-iv, c-iii, d-i

35. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. బెంజీన్ b. నాఫ్తలీన్ c. ఆంత్రసీన్ d. ఈథైన్ జాబితా II: i. 14 π ఎలక్ట్రాన్‌లు ii. 4 π ఎలక్ట్రాన్‌లు iii. 6 π ఎలక్ట్రాన్‌లు iv. 10 π ఎలక్ట్రాన్‌లు

    1. a-iii, b-iv, c-ii, d-i
    2. a-iv, b-iii, c-i, d-ii
    3. a-iii, b-iv, c-i, d-ii
    4. a-iii, b-i, c-iv, d-ii
    సమాధానం

    C. a-iii, b-iv, c-i, d-ii

    బెంజీన్ 6, నాఫ్తలీన్ 10, ఆంత్రసీన్ 14, ఈథైన్ 4 π ఎలక్ట్రాన్‌లు.

    Match List I with List II. List I: a. Benzene b. Naphthalene c. Anthracene d. Ethyne List II: i. 14 π electrons ii. 4 π electrons iii. 6 π electrons iv. 10 π electrons

    1. a-iii, b-iv, c-ii, d-i
    2. a-iv, b-iii, c-i, d-ii
    3. a-iii, b-iv, c-i, d-ii
    4. a-iii, b-i, c-iv, d-ii

36. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. అసంపాత ఈథేన్ b. సంపాత ఈథేన్ c. న్యూమన్ ప్రక్షేపణం d. సా-హార్స్ ప్రక్షేపణం జాబితా II: i. C–C బంధాన్ని ఏటవాలు రేఖగా గీయడం ii. ద్విఫలక కోణం 0° iii. ముందు కార్బన్ బిందువుగా మరియు వెనుక కార్బన్ వృత్తంగా చూపడం iv. ద్విఫలక కోణం 60°

    1. a-ii, b-iv, c-iii, d-i
    2. a-iv, b-iii, c-ii, d-i
    3. a-iv, b-ii, c-iii, d-i
    4. a-iv, b-ii, c-i, d-iii
    సమాధానం

    C. a-iv, b-ii, c-iii, d-i

    అసంపాతం 60°, సంపాతం 0°; న్యూమన్ బిందువు మరియు వృత్తాన్ని ఉపయోగిస్తుంది; సా-హార్స్ ఏటవాలు C–C రేఖను ఉపయోగిస్తుంది.

    Match List I with List II. List I: a. Staggered ethane b. Eclipsed ethane c. Newman projection d. Sawhorse projection List II: i. C–C bond drawn as a slanted line ii. Dihedral angle 0° iii. Front carbon shown as a point and rear carbon as a circle iv. Dihedral angle 60°

    1. a-ii, b-iv, c-iii, d-i
    2. a-iv, b-iii, c-ii, d-i
    3. a-iv, b-ii, c-iii, d-i
    4. a-iv, b-ii, c-i, d-iii

37. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. ఆరోమాటీకరణం b. సమావయవీకరణం c. మీథేన్‌ను మిథనాల్‌గా నియంత్రిత ఆక్సీకరణం d. ఉష్ణవిఘటనం జాబితా II: i. Cu, 523 K, 100 atm ii. గాలి లేకుండా అధిక ఉష్ణోగ్రత iii. నిర్జల AlCl₃ మరియు HCl iv. Cr₂O₃/V₂O₅/Mo₂O₃, 773 K

    1. a-iv, b-iii, c-ii, d-i
    2. a-i, b-iii, c-iv, d-ii
    3. a-iii, b-iv, c-i, d-ii
    4. a-iv, b-iii, c-i, d-ii
    సమాధానం

    D. a-iv, b-iii, c-i, d-ii

    ప్రతి ఆల్కేన్ చర్యను దాని పరిస్థితులతో జతపరచండి.

    Match List I with List II. List I: a. Aromatisation b. Isomerisation c. Controlled oxidation of methane to methanol d. Pyrolysis List II: i. Cu, 523 K, 100 atm ii. High temperature in the absence of air iii. Anhydrous AlCl₃ and HCl iv. Cr₂O₃/V₂O₅/Mo₂O₃, 773 K

    1. a-iv, b-iii, c-ii, d-i
    2. a-i, b-iii, c-iv, d-ii
    3. a-iii, b-iv, c-i, d-ii
    4. a-iv, b-iii, c-i, d-ii

38. ఒక ఆల్కీన్ ఓజోనీయ విశ్లేషణ (Zn/H₂O) CH₃COCH₃ మరియు CH₃CHO లను ఇస్తుంది. ఆ ఆల్కీన్:

    1. 2-methylbut-2-ene
    2. 2-methylpropene
    3. pent-2-ene
    4. but-2-ene
    సమాధానం

    A. 2-methylbut-2-ene

    (CH₃)₂C=CHCH₃ ఛేదనం చెంది CH₃COCH₃ మరియు CH₃CHO ఇస్తుంది.

    An alkene on ozonolysis (Zn/H₂O) gives CH₃COCH₃ and CH₃CHO. The alkene is:

    1. 2-methylbut-2-ene
    2. 2-methylpropene
    3. pent-2-ene
    4. but-2-ene

39. C₃H₄ సూత్రం గల హైడ్రోకార్బన్ అమ్మోనియాకల AgNO₃ తో తెల్లని అవక్షేపం ఇస్తుంది. HgSO₄ మరియు పలుచని H₂SO₄ తో జలయోజనం చేస్తే అది ఇచ్చేది:

    1. propanoic acid
    2. propanone
    3. propan-2-ol
    4. propanal
    సమాధానం

    B. propanone

    అది ప్రొపైన్; మార్కోవ్నికోవ్ జలయోజనం ఈనాల్‌ను ఇస్తుంది, అది CH₃COCH₃ అవుతుంది.

    A hydrocarbon of formula C₃H₄ gives a white precipitate with ammoniacal AgNO₃. On hydration with HgSO₄ and dilute H₂SO₄ it gives:

    1. propanoic acid
    2. propanone
    3. propan-2-ol
    4. propanal

40. 2-methylbutane యొక్క నిర్మాణపరంగా భిన్నమైన మోనోక్లోరో ఉత్పన్నాల సంఖ్య:

    1. 3
    2. 5
    3. 4
    4. 2
    సమాధానం

    C. 4

    భిన్న స్థానాలు: C-2 పై రెండు సమాన CH₃ లు, C-2 (తృతీయ), C-3 మరియు C-4: నాలుగు ఉత్పన్నాలు.

    The number of structurally different monochloro derivatives of 2-methylbutane is:

    1. 3
    2. 5
    3. 4
    4. 2

41. 2-bromobutane ను ఆల్కహాలిక్ KOH తో డీహైడ్రోహాలోజనీకరణం చేస్తే ప్రధాన ఉత్పన్నం:

    1. butan-2-ol
    2. but-1-ene
    3. butane
    4. but-2-ene
    సమాధానం

    D. but-2-ene

    సైత్‌జెఫ్ నియమం ప్రకారం ఎక్కువ ప్రతిక్షిప్త ఆల్కీన్ ప్రధాన ఉత్పన్నం.

    The major product of dehydrohalogenation of 2-bromobutane with alcoholic KOH is:

    1. butan-2-ol
    2. but-1-ene
    3. butane
    4. but-2-ene

42. ఒక ఆల్కీన్ పెరాక్సైడ్ లేనప్పుడు HBr తో చర్య జరిపి 2-bromo-2-methylpropane ను ఇస్తుంది. ఆ ఆల్కీన్:

    1. but-2-ene
    2. 2-methylpropene
    3. propene
    4. but-1-ene
    సమాధానం

    B. 2-methylpropene

    H⁺ CH₂ కార్బన్‌కు చేరి తృతీయ కార్బోకాటయాన్ (CH₃)₃C⁺ ను ఇస్తుంది, తర్వాత Br⁻ చేరుతుంది.

    An alkene reacts with HBr in the absence of peroxide to give 2-bromo-2-methylpropane. The alkene is:

    1. but-2-ene
    2. 2-methylpropene
    3. propene
    4. but-1-ene

43. నైట్రోబెంజీన్‌ను గాఢ HNO₃ మరియు గాఢ H₂SO₄ తో నైట్రీకరణం చేస్తే ప్రధానంగా వచ్చేది:

    1. 1,3-dinitrobenzene
    2. 1,2-dinitrobenzene
    3. 1,3,5-trinitrobenzene
    4. 1,4-dinitrobenzene
    సమాధానం

    A. 1,3-dinitrobenzene

    –NO₂ సమూహం మెటా నిర్దేశకం మరియు నిరుత్సాహకం.

    Nitration of nitrobenzene with conc. HNO₃ and conc. H₂SO₄ gives mainly:

    1. 1,3-dinitrobenzene
    2. 1,2-dinitrobenzene
    3. 1,3,5-trinitrobenzene
    4. 1,4-dinitrobenzene

44. ద్రవ అమ్మోనియాలో సోడియంతో but-2-yne క్షయకరణం ఇచ్చేది:

    1. butane
    2. cis-but-2-ene
    3. trans-but-2-ene
    4. but-1-ene
    సమాధానం

    C. trans-but-2-ene

    Na/ద్రవ NH₃ trans-ఆల్కీన్‌లను ఇస్తుంది.

    Reduction of but-2-yne with sodium in liquid ammonia gives:

    1. butane
    2. cis-but-2-ene
    3. trans-but-2-ene
    4. but-1-ene