హేలోఆల్కేన్లు మరియు హేలోఆరీన్లు

గుర్తుంచుకోవలసినవి

• హేలోఆల్కేన్లు (haloalkanes, R–X) ప్రధానంగా కేంద్రక-ప్రియ ప్రతిక్షేపణ (nucleophilic substitution) చర్యలు జరుపుతాయి. SN2 ఒకే దశలో జరిగే చర్య; ఇందులో విన్యాస విలోమనం (inversion of configuration) జరుగుతుంది. SN1 కార్బోకాటయాన్ ద్వారా రెండు దశల్లో జరిగే చర్య; ఇది రేసెమీకరణం (racemisation) ఇస్తుంది. SN2 క్రమం: CH₃X > 1° > 2° > 3°. SN1 క్రమం: 3° > 2° > 1° > CH₃X.
• హేలోఆరీన్లు (haloarenes) కేంద్రక-ప్రియ ప్రతిక్షేపణకు చాలా తక్కువ చర్యాశీలత చూపుతాయి. కారణాలు: అనునాదం (resonance) (C–X లో పాక్షిక ద్వంద్వ బంధం), sp² కార్బన్, అస్థిరమైన ఫినైల్ కాటయాన్. ఆర్థో లేదా పారా స్థానంలో –NO₂ సమూహం ఉంటే చర్య సులభమవుతుంది; మెటా స్థానంలో ఉంటే అటువంటి ప్రభావం ఉండదు.
• బెంజీన్ వలయంపై ఉన్న హాలోజన్లు నిష్క్రియకారకాలు (deactivating) అయినా ఆర్థో-పారా నిర్దేశకాలు (ortho-para directing). (చర్యాశీలత విషయంలో –I ప్రభావం గెలుస్తుంది; స్థానాన్ని +R ప్రభావం నిర్ణయిస్తుంది.)
• నామిత చర్యలను వాటి కారకాలతో సహా తెలుసుకోండి: ఫింకెల్‌స్టీన్ (Finkelstein) (NaI, పొడి ఎసిటోన్), స్వార్ట్స్ (Swarts) (AgF, Hg₂F₂, CoF₂ లేదా SbF₃), శాండ్‌మేయర్ (Sandmeyer) (Cu₂Cl₂/HCl లేదా Cu₂Br₂/HBr), వర్జ్ (Wurtz) (Na, పొడి ఈథర్), ఫిట్టిగ్ (Fittig), వర్జ్-ఫిట్టిగ్ (Wurtz-Fittig), సైట్‌జెఫ్ విలోపనం (Saytzeff elimination), గ్రిగ్నార్డ్ కారకం ఏర్పడటం (Grignard reagent formation) (Mg, పొడి ఈథర్).

వర్గీకరణ మరియు నామకరణం

హేలోఆల్కేన్‌లో హాలోజన్ పరమాణువు sp³ కార్బన్‌పై ఉంటుంది. హేలోఆరీన్‌లో హాలోజన్ పరమాణువు బెంజీన్ వలయంలోని sp² కార్బన్‌కు నేరుగా అంటి ఉంటుంది.

హాలోజన్ పరమాణువుల సంఖ్య ఆధారంగా వర్గీకరణ: మోనో-, డై-, ట్రై- మరియు పాలీహాలోజన్ సమ్మేళనాలు. డైహాలైడ్‌లో రెండు హాలోజన్లు ఒకే కార్బన్‌పై ఉంటే వాటిని జెమినల్ (geminal, gem) అని, ఆసన్న కార్బన్లపై ఉంటే వైసినల్ (vicinal, vic) అని అంటారు.

హాలోజన్ ఉన్న కార్బన్ ఆధారంగా వర్గీకరణ:

• ప్రాథమిక (1°), ద్వితీయ (2°) మరియు తృతీయ (3°) ఆల్కైల్ హాలైడ్లు: ఇక్కడ X కి అంటి ఉన్న కార్బన్ వరుసగా ఒకటి, రెండు లేదా మూడు ఇతర కార్బన్లతో బంధితమై ఉంటుంది.
• ఎల్లైలిక్ హాలైడ్ (allylic halide): C=C ద్వంద్వ బంధానికి ఆనుకుని ఉన్న sp³ కార్బన్‌పై X ఉంటుంది, ఉదాహరణ CH₂=CH–CH₂Cl.
• బెంజైలిక్ హాలైడ్ (benzylic halide): బెంజీన్ వలయానికి ఆనుకుని ఉన్న sp³ కార్బన్‌పై X ఉంటుంది, ఉదాహరణ C₆H₅CH₂Cl.
• వినైలిక్ హాలైడ్ (vinylic halide): C=C బంధంలోని sp² కార్బన్‌పై X ఉంటుంది, ఉదాహరణ CH₂=CHCl.
• ఆరైల్ హాలైడ్ (aryl halide): బెంజీన్ వలయంపై X ఉంటుంది, ఉదాహరణ C₆H₅Cl.

హేలోఆరీన్లలో సాధారణ పేర్లకు ఆర్థో (1,2), మెటా (1,3) మరియు పారా (1,4) లను ఉపయోగిస్తారు.

C–X బంధ స్వభావం

హాలోజన్ కార్బన్ కంటే ఎక్కువ విద్యుదృణాత్మకత కలిగి ఉంటుంది. అందువల్ల C–X బంధం ధ్రువయుతం; కార్బన్‌పై పాక్షిక ధన ఆవేశం (δ⁺), హాలోజన్‌పై పాక్షిక ఋణ ఆవేశం (δ⁻) ఉంటాయి. F నుండి I వైపు వెళ్లేకొద్దీ పరమాణువు పరిమాణం పెరుగుతుంది, కాబట్టి బంధం పొడవై బలహీనమవుతుంది.

C–I బంధం అత్యంత పొడవైనది, అత్యంత బలహీనమైనది. కాబట్టి ప్రతిక్షేపణ చర్యల్లో అయోడైడ్లు అత్యంత చర్యాశీలమైనవి, ఫ్లోరైడ్లు అత్యల్ప చర్యాశీలమైనవి.

భౌతిక ధర్మాలు

• ఇదే ద్రవ్యరాశి గల ఆల్కేన్ల కంటే హేలోఆల్కేన్లకు బలమైన ద్విధ్రువ-ద్విధ్రువ మరియు వాండర్ వాల్స్ బలాల వల్ల అధిక మరుగు స్థానాలు ఉంటాయి.
• ఒకే ఆల్కైల్ సమూహానికి మరుగు స్థానాల క్రమం R–I > R–Br > R–Cl > R–F (హాలోజన్ పెద్దదైతే ఉపరితలం పెద్దది, ధ్రువణీయత (polarisability) ఎక్కువ).
• సమావయవ హేలోఆల్కేన్లలో శాఖీకరణ పెరిగితే మరుగు స్థానం తగ్గుతుంది: 1° > 2° > 3°. ఉదాహరణకు 1-క్లోరోబ్యూటేన్ 2-క్లోరో-2-మిథైల్‌ప్రొపేన్ కంటే ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్ద మరుగుతుంది.
• కార్బన్ పరమాణువుల సంఖ్య, హాలోజన్ల సంఖ్య మరియు హాలోజన్ పరమాణు ద్రవ్యరాశి పెరిగేకొద్దీ సాంద్రత పెరుగుతుంది. బ్రోమో, అయోడో మరియు పాలీక్లోరో సమ్మేళనాలు నీటి కంటే సాంద్రమైనవి.
• హేలోఆల్కేన్లు నీటిలో కొద్దిగా మాత్రమే కరుగుతాయి. హేలోఆల్కేన్ మరియు నీటి మధ్య ఏర్పడే ఆకర్షణ, నీటిలో విచ్ఛిన్నం కావలసిన హైడ్రోజన్ బంధాల కంటే బలహీనమైనది. ఇవి కర్బన ద్రావణులలో బాగా కరుగుతాయి.
• డైహేలోబెంజీన్ సమావయవాలలో పారా సమావయవానికి అత్యధిక ద్రవీభవన స్థానం ఉంటుంది, ఎందుకంటే దాని సౌష్ఠవ ఆకృతి స్ఫటిక జాలకంలో చక్కగా అమరుతుంది.

హేలోఆల్కేన్ల తయారీ

ఆల్కేన్‌ను నేరుగా అయోడీకరణం చేయడం ఉత్క్రమణీయం, ఎందుకంటే ఏర్పడిన HI ఆల్కైల్ అయోడైడ్‌ను తిరిగి ఆల్కేన్‌గా క్షయకరిస్తుంది. HNO₃ లేదా HIO₃ వంటి ఆక్సీకరణ కారకం సమక్షంలో మాత్రమే ఇది జరుగుతుంది, అది HI ని నాశనం చేస్తుంది. నేరుగా ఫ్లోరినీకరణం చాలా తీవ్రంగా జరుగుతుంది.

హేలోఆరీన్ల తయారీ

• 1. ఎలక్ట్రాన్-ప్రియ ప్రతిక్షేపణ (electrophilic substitution): బెంజీన్ + Cl₂ లేదా Br₂, Fe లేదా FeCl₃ (లూయీస్ ఆమ్లం) సమక్షంలో → క్లోరోబెంజీన్ లేదా బ్రోమోబెంజీన్. టొలూయీన్ ఆర్థో మరియు పారా ఉత్పన్నాల మిశ్రమాన్ని ఇస్తుంది. అయోడీకరణానికి HNO₃ వంటి ఆక్సీకరణ కారకం అవసరం; ఫ్లోరో సమ్మేళనాలను ఈ పద్ధతిలో తయారు చేయరు.
• 2. శాండ్‌మేయర్ చర్య (Sandmeyer reaction): బెంజీన్‌డయాజోనియం లవణం Cu₂Cl₂/HCl లేదా Cu₂Br₂/HBr తో చర్య జరిపి N₂ విడుదలతో క్లోరోబెంజీన్ లేదా బ్రోమోబెంజీన్ ఇస్తుంది. Cu చూర్ణం మరియు HCl లేదా HBr తో (గాటర్‌మన్ చర్య, Gattermann reaction) అవే ఉత్పన్నాలు ఏర్పడతాయి, కానీ దిగుబడి తక్కువ.
• 3. అయోడోబెంజీన్‌ను డయాజోనియం లవణాన్ని KI తో కేవలం వేడి చేయడం ద్వారా తయారు చేస్తారు; రాగి అవసరం లేదు.

హేలోఆల్కేన్లలో కేంద్రక-ప్రియ ప్రతిక్షేపణ

కేంద్రక-ప్రియం (nucleophile, Nu⁻) హాలైడ్ అయాన్‌ను స్థానభ్రంశం చేస్తుంది: R–X + Nu⁻ → R–Nu + X⁻. హాలైడ్‌ను నిష్క్రమణ సమూహం (leaving group) అంటారు.

సయనైడ్ మరియు నైట్రైట్ అయాన్లు ద్విదంతి కేంద్రక-ప్రియాలు (ambident nucleophiles); ఇవి రెండు వేర్వేరు పరమాణువుల ద్వారా దాడి చేయగలవు. KCN మరియు KNO₂ ఎక్కువగా అయానిక సమ్మేళనాలు, కాబట్టి అయాన్‌లోని ఎక్కువ విద్యుదృణాత్మక పరమాణువు (KCN లో సాధారణంగా CN⁻ లోని C; KNO₂ లో NO₂⁻ లోని O) దాడి చేసి R–CN మరియు R–ONO లను ఇస్తుంది. AgCN మరియు AgNO₂ సహసంయోజక సమ్మేళనాలు, కాబట్టి N పై ఉన్న ఒంటరి జంట ఉపయోగపడి ఉత్పన్నాలు R–NC మరియు R–NO₂ అవుతాయి.

SN2 (ద్విఅణుక కేంద్రక-ప్రియ ప్రతిక్షేపణ, substitution nucleophilic bimolecular)

• ఒకే దశ. కేంద్రక-ప్రియం నిష్క్రమణ సమూహానికి ఎదురు వైపు నుండి (వెనుక వైపు దాడి, back-side attack) దాడి చేస్తుంది; ఈ సంధి స్థితిలో కార్బన్ Nu మరియు X రెండింటితో పాక్షికంగా బంధితమై ఉంటుంది.
• రేటు = k[R–X][Nu⁻]; మొత్తం మీద రెండవ కోటి చర్య.
• కార్బన్ వద్ద విన్యాసం విలోమనం చెందుతుంది (వాల్డెన్ విలోమనం, Walden inversion); గొడుగు లోపలికి తిరగబడినట్లు.
• స్థూలమైన సమూహాలు వెనుక వైపు దాడిని అడ్డుకుంటాయి, కాబట్టి క్రమం CH₃X > 1° > 2° > 3°.

SN1 (ఏకఅణుక కేంద్రక-ప్రియ ప్రతిక్షేపణ, substitution nucleophilic unimolecular)

• రెండు దశలు. దశ 1 (నెమ్మది, రేటు-నిర్ణాయక): R–X → R⁺ + X⁻. దశ 2 (వేగవంతం): R⁺ + Nu⁻ → R–Nu.
• రేటు = k[R–X]; ప్రథమ కోటి.
• కార్బోకాటయాన్ సమతల ఆకృతిలో ఉంటుంది, కాబట్టి కేంద్రక-ప్రియం రెండు ముఖాల్లో దేని నుండైనా దాడి చేయగలదు. ఆప్టికల్ క్రియాశీల హాలైడ్ రేసెమిక్ మిశ్రమాన్ని ఇస్తుంది.
• క్రమం 3° > 2° > 1° > CH₃X; ఇది కార్బోకాటయాన్ స్థిరత్వాన్ని (అతిసంయుగ్మనం మరియు +I ప్రభావం) అనుసరిస్తుంది. ధ్రువ ప్రోటిక్ ద్రావణులు SN1 కు అనుకూలం.
• ఎల్లైలిక్ మరియు బెంజైలిక్ హాలైడ్లు రెండు విధానాల ద్వారా వేగంగా చర్య జరుపుతాయి, ఎందుకంటే వాటి కార్బోకాటయాన్లు అనునాదం వల్ల స్థిరీకరించబడతాయి.

ఒకే ఆల్కైల్ సమూహానికి, ప్రతిక్షేపణ రేటు నిష్క్రమణ సమూహ క్రమం R–I > R–Br > R–Cl > R–F ను అనుసరిస్తుంది.

త్రిమితీయ రసాయన శాస్త్ర మూలాంశాలు

• నాలుగు వేర్వేరు సమూహాలతో బంధితమైన కార్బన్‌ను కైరల్ (అసౌష్ఠవ, chiral) కార్బన్ అంటారు. 2-బ్రోమోబ్యూటేన్, CH₃CHBrCH₂CH₃, లో ఒక కైరల్ కార్బన్ ఉంది.
• ఎనాంటియోమర్లు (enantiomers) ఒకదానిపై ఒకటి పడని దర్పణ ప్రతిబింబాలు. ఇవి సమతల ధ్రువిత కాంతిని సమాన కోణాల్లో వ్యతిరేక దిశల్లో తిప్పుతాయి: డెక్స్ట్రో (+) లేదా లీవో (–).
• రేసెమిక్ మిశ్రమం రెండు ఎనాంటియోమర్లను సమాన పరిమాణాల్లో కలిగి ఉంటుంది. భ్రమణాలు రద్దవడం వల్ల అది ఆప్టికల్ నిష్క్రియం (బాహ్య పరిహారం, external compensation).
• విన్యాస నిలుపుదల (retention of configuration) అంటే చర్య సమయంలో స్టీరియో కేంద్రం చుట్టూ ఉన్న ప్రాదేశిక అమరిక మారదు (ఆ కార్బన్‌కు ఉన్న ఏ బంధమూ విచ్ఛిన్నం కాదు). విలోమనం (inversion) అంటే అమరిక వ్యతిరేక అమరికకు మారడం. ఈ పదాలు కేవలం జ్యామితిని మాత్రమే వివరిస్తాయి; భ్రమణ చిహ్నం (+) నుండి (–) కి మారుతుందో లేదో చెప్పవు.

విలోపనం మరియు లోహాలతో చర్యలు

విలోపనం (డీహైడ్రోహాలోజనీకరణం, elimination). β-హైడ్రోజన్ ఉన్న హేలోఆల్కేన్‌ను ఆల్కహాలిక్ KOH తో వేడి చేస్తే, ఆసన్న కార్బన్ల నుండి H మరియు X విడిపోయి ఆల్కీన్ ఏర్పడుతుంది. జల KOH ప్రతిక్షేపణకు, ఆల్కహాలిక్ KOH విలోపనానికి అనుకూలం.

సైట్‌జెఫ్ (జైట్సెవ్) నియమం (Saytzeff (Zaitsev) rule). ఒకటి కంటే ఎక్కువ ఆల్కీన్లు ఏర్పడగలిగినప్పుడు, ఎక్కువ ప్రతిక్షేపితమైన ఆల్కీన్ ప్రధాన ఉత్పన్నం. 2-బ్రోమోబ్యూటేన్ + ఆల్కహాలిక్ KOH → బ్యూట్-2-ఈన్ (ప్రధానం) + బ్యూట్-1-ఈన్ (స్వల్పం).

గ్రిగ్నార్డ్ కారకం (Grignard reagent). R–X + Mg (పొడి ఈథర్) → R–MgX. తేమ ఉండకూడదు, ఎందుకంటే RMgX + H₂O → R–H + Mg(OH)X. Mg కి అంటి ఉన్న కార్బన్ కార్బానయాన్ వలె ప్రవర్తిస్తుంది.

వర్జ్ చర్య (Wurtz reaction). 2 R–X + 2 Na (పొడి ఈథర్) → R–R + 2 NaX. ఉదాహరణ: 2 CH₃Br + 2 Na → CH₃CH₃ + 2 NaBr.

హేలోఆరీన్ల చర్యలు

కేంద్రక-ప్రియ ప్రతిక్షేపణలో తక్కువ చర్యాశీలత. మూడు కారణాలు:

• 1. అనునాదం: హాలోజన్‌పై ఉన్న ఒంటరి జంట వలయంలోకి వికేంద్రీకరించబడి, C–X బంధానికి పాక్షిక ద్వంద్వ బంధ లక్షణాన్ని ఇస్తుంది. క్లోరోబెంజీన్‌లో C–Cl బంధం సుమారు 169 pm, క్లోరోమీథేన్‌లో సుమారు 177 pm కంటే తక్కువ, కాబట్టి దానిని విచ్ఛిన్నం చేయడం కష్టం.
• 2. కార్బన్ sp² సంకరీకరణం చెందింది. అది sp³ కార్బన్ కంటే ఎక్కువ విద్యుదృణాత్మకత కలిగి ఉంటుంది, కాబట్టి బంధ జంటను గట్టిగా పట్టుకుంటుంది.
• 3. ఫినైల్ కాటయాన్ అనునాదం ద్వారా స్థిరీకరించబడదు, కాబట్టి SN1 సాధ్యం కాదు; ఎలక్ట్రాన్-సమృద్ధ వలయం SN2 లో వచ్చే కేంద్రక-ప్రియాన్ని కూడా వికర్షిస్తుంది.

క్లోరోబెంజీన్ కఠిన పరిస్థితుల్లో మాత్రమే ఫినాల్‌ను ఇస్తుంది: జల NaOH, 623 K మరియు 300 atm, తరువాత ఆమ్లీకరణం.

–NO₂ సమూహం ప్రభావం. ఆర్థో లేదా పారా స్థానంలో ఉన్న –NO₂ సమూహం ఎలక్ట్రాన్లను ఆకర్షించి, ఋణావేశ మధ్యస్థాన్ని అనునాదం ద్వారా స్థిరీకరిస్తుంది, కాబట్టి ప్రతిక్షేపణ సులభమవుతుంది.

మెటా స్థానంలో ఉన్న –NO₂ సమూహం ఈ అనునాద స్థిరీకరణను ఇవ్వదు, కాబట్టి అది చర్యకు అదే విధంగా తోడ్పడదు.

ఎలక్ట్రాన్-ప్రియ ప్రతిక్షేపణ. హాలోజన్ ప్రేరిత ప్రభావం ద్వారా ఎలక్ట్రాన్లను ఆకర్షిస్తుంది, కాబట్టి వలయం బెంజీన్ కంటే తక్కువ చర్యాశీలం (నిష్క్రియం). దాని ఒంటరి జంట అనునాదం ద్వారా ఆర్థో మరియు పారా స్థానాలకు ఇవ్వబడుతుంది, కాబట్టి ప్రవేశించే సమూహం ప్రధానంగా ఆర్థో మరియు పారా స్థానాలకు వెళ్తుంది. ఉదాహరణలు: క్లోరోబెంజీన్ యొక్క క్లోరినీకరణం, నైట్రీకరణం, సల్ఫొనీకరణం మరియు ఫ్రీడెల్-క్రాఫ్ట్స్ చర్యలు ప్రధానంగా పారా ఉత్పన్నాన్ని, కొంత ఆర్థో ఉత్పన్నాన్ని ఇస్తాయి; పారా సమావయవం ప్రధానమైనది.

ఫిట్టిగ్ చర్య (Fittig reaction). 2 Ar–X + 2 Na (పొడి ఈథర్) → Ar–Ar + 2 NaX. రెండు బ్రోమోబెంజీన్ అణువులు బైఫినైల్‌ను ఇస్తాయి.

వర్జ్-ఫిట్టిగ్ చర్య (Wurtz-Fittig reaction). Ar–X + R–X + 2 Na (పొడి ఈథర్) → Ar–R + 2 NaX. బ్రోమోబెంజీన్ + CH₃Br + 2 Na → టొలూయీన్ + 2 NaBr.

గ్రిగ్నార్డ్ కారకం. బ్రోమోబెంజీన్ + Mg (పొడి ఈథర్) → C₆H₅MgBr; నీటితో ఇది బెంజీన్‌ను ఇస్తుంది.

పాలీహాలోజన్ సమ్మేళనాలు

NEET లో పొరపాటు పడే అంశాలు

• 1. కేంద్రక-ప్రియ ప్రతిక్షేపణలో క్లోరోబెంజీన్ క్లోరోమీథేన్ కంటే తక్కువ చర్యాశీలమైనది, ఎక్కువ కాదు.
• 2. SN2 విలోమనం అంటే భ్రమణ చిహ్నం ఎల్లప్పుడూ (+) నుండి (–) కి మారుతుందని కాదు. విలోమనం జ్యామితిని వివరిస్తుంది.
• 3. SN1 రేసెమీకరణం ఇచ్చేది హాలైడ్ ఆప్టికల్ క్రియాశీలమై, కార్బన్ కైరల్ అయినప్పుడు మాత్రమే; కైరల్ కాని 3° హాలైడ్‌లో గమనించదగిన త్రిమితీయ మార్పు ఉండదు.
• 4. KCN R–CN ఇస్తుంది కానీ AgCN R–NC ఇస్తుంది; KNO₂ R–ONO ఇస్తుంది కానీ AgNO₂ R–NO₂ ఇస్తుంది.
• 5. జల KOH ఆల్కహాల్ ఇస్తుంది (ప్రతిక్షేపణ); ఆల్కహాలిక్ KOH ఆల్కీన్ ఇస్తుంది (విలోపనం).
• 6. హాలోజన్లు వలయాన్ని నిష్క్రియం చేస్తాయి అయినా ఆర్థో-పారా నిర్దేశకాలు. వాటిని మెటా నిర్దేశకాలు అనకూడదు.
• 7. మెటా –NO₂ సమూహం క్లోరోబెంజీన్‌ను కేంద్రక-ప్రియ దాడికి క్రియాశీలం చేయదు; ఆర్థో మరియు పారా చేస్తాయి.
• 8. ఫింకెల్‌స్టీన్ చర్యలో ద్రావణి పొడి ఎసిటోన్ అయి ఉండాలి; అవక్షేపమైన NaCl లేదా NaBr చర్యను నడిపిస్తుంది.
• 9. ఆల్కేన్ స్వేచ్ఛా ప్రాతిపదిక క్లోరినీకరణం శుద్ధమైన తయారీ కాదు, ఎందుకంటే అనేక ఉత్పన్నాలు ఏర్పడతాయి.
• 10. HBr యొక్క మార్కొవ్‌నికోవ్ విరుద్ధ సంకలనానికి పెరాక్సైడ్ అవసరం; HCl మరియు HI లు పెరాక్సైడ్ ప్రభావాన్ని అదే విధంగా చూపవు.

ఒక్క వాక్య సారాంశాలు

• 1. C–X బంధంలో కార్బన్ δ⁺, హాలోజన్ δ⁻.
• 2. బంధ పొడవు క్రమం: C–F < C–Cl < C–Br < C–I.
• 3. బంధ ఎంథాల్పీ క్రమం: C–F > C–Cl > C–Br > C–I.
• 4. ఒకే ఆల్కైల్ సమూహానికి మరుగు స్థాన క్రమం: RI > RBr > RCl > RF.
• 5. సమావయవ హేలోఆల్కేన్లలో శాఖీకరణ పెరిగితే మరుగు స్థానం తగ్గుతుంది.
• 6. ఆల్కహాల్‌ను క్లోరోఆల్కేన్‌గా మార్చడానికి థయోనైల్ క్లోరైడ్ ఉత్తమం, ఎందుకంటే ఉప ఉత్పన్నాలు వాయువులు.
• 7. స్వార్ట్స్ చర్య ఆల్కైల్ ఫ్లోరైడ్లను ఇస్తుంది.
• 8. శాండ్‌మేయర్ చర్యలో డయాజోనియం లవణంతో క్యూప్రస్ హాలైడ్‌ను ఉపయోగిస్తారు.
• 9. SN2 రెండవ కోటి గతిశాస్త్రాన్ని మరియు వాల్డెన్ విలోమనాన్ని చూపుతుంది.
• 10. SN1 ప్రథమ కోటి గతిశాస్త్రాన్ని మరియు రేసెమీకరణాన్ని చూపుతుంది.
• 11. సైట్‌జెఫ్ నియమం ప్రకారం ఎక్కువ ప్రతిక్షేపితమైన ఆల్కీన్ ప్రధాన ఉత్పన్నం.
• 12. గ్రిగ్నార్డ్ కారకాన్ని పొడి ఈథర్‌లో తయారు చేయాలి.
• 13. ఫిట్టిగ్ చర్య రెండు ఆరైల్ హాలైడ్లను కలుపుతుంది; వర్జ్-ఫిట్టిగ్ చర్య ఆరైల్ హాలైడ్‌ను ఆల్కైల్ హాలైడ్‌తో కలుపుతుంది.
• 14. ఫాస్జీన్ ఏర్పడకుండా నిరోధించడానికి క్లోరోఫామ్‌ను ముదురు గోధుమ రంగు సీసాలలో నిల్వ చేస్తారు.
• 15. DDT మరియు ఫ్రియాన్లు పర్యావరణానికి హానికరం; DDT కొవ్వులలో పేరుకుంటుంది, ఫ్రియాన్లు ఓజోన్‌ను క్షీణింపజేస్తాయి.

సాధన ప్రశ్నలు

1. ఇథనాల్ (ethanol) ను క్లోరోఇథేన్ (chloroethane) గా మార్చి, ఉప ఉత్పన్నాలుగా వాయువులను మాత్రమే ఇచ్చే కారకం ఏది?

   1. నిర్జల ZnCl₂ తో HCl
   2. SOCl₂
   3. PCl₃
   4. PCl₅
   సమాధానం

   B. SOCl₂

   SOCl₂ SO₂ మరియు HCl లను ఇస్తుంది; రెండూ వాయువులే, కాబట్టి క్లోరోఆల్కేన్ శుద్ధంగా లభిస్తుంది.

   Which reagent converts ethanol into chloroethane with only gaseous by-products?

   1. HCl with anhydrous ZnCl₂
   2. SOCl₂
   3. PCl₃
   4. PCl₅

2. CH₃Br ను పొడి ఎసిటోన్‌లో NaI తో చర్య జరిపే ఫింకెల్‌స్టీన్ చర్య (Finkelstein reaction) లో వేరుపడే ఘనపదార్థం

   1. NaI
   2. AgBr
   3. CH₃I
   4. NaBr
   సమాధానం

   D. NaBr

   NaBr పొడి ఎసిటోన్‌లో కరగదు, అవక్షేపంగా ఏర్పడి చర్యను ముందుకు నడిపిస్తుంది.

   In the Finkelstein reaction of CH₃Br with NaI in dry acetone, the solid that separates out is

   1. NaI
   2. AgBr
   3. CH₃I
   4. NaBr

3. ఆల్కైల్ బ్రోమైడ్‌ను ఆల్కైల్ ఫ్లోరైడ్‌గా మార్చడానికి స్వార్ట్స్ చర్య (Swarts reaction) లో ఉపయోగించే కారకం ఏది?

   1. AgF
   2. KCN
   3. పొడి ఎసిటోన్‌లో NaI
   4. Cu₂Cl₂
   సమాధానం

   A. AgF

   స్వార్ట్స్ చర్యలో AgF, Hg₂F₂, CoF₂ లేదా SbF₃ వంటి లోహ ఫ్లోరైడ్‌ను ఉపయోగిస్తారు.

   Which reagent is used in the Swarts reaction to convert an alkyl bromide into an alkyl fluoride?

   1. AgF
   2. KCN
   3. NaI in dry acetone
   4. Cu₂Cl₂

4. బెంజీన్‌డయాజోనియం క్లోరైడ్‌ను Cu₂Cl₂ మరియు HCl తో వేడి చేసి క్లోరోబెంజీన్ పొందుతారు. ఈ చర్యను ఏమంటారు?

   1. స్వార్ట్స్ చర్య
   2. ఫింకెల్‌స్టీన్ చర్య
   3. శాండ్‌మేయర్ చర్య (Sandmeyer reaction)
   4. వర్జ్-ఫిట్టిగ్ చర్య
   సమాధానం

   C. శాండ్‌మేయర్ చర్య (Sandmeyer reaction)

   క్యూప్రస్ క్లోరైడ్ ఉపయోగించి డయాజోనియం సమూహాన్ని Cl తో ప్రతిక్షేపించడమే శాండ్‌మేయర్ చర్య.

   Chlorobenzene is obtained from benzenediazonium chloride by heating with Cu₂Cl₂ and HCl. This reaction is called the

   1. Swarts reaction
   2. Finkelstein reaction
   3. Sandmeyer reaction
   4. Wurtz-Fittig reaction

5. CH₃CH₂Cl, CH₃CH₂Br, CH₃CH₂I మరియు CH₃CH₂F లలో, కేంద్రక-ప్రియ ప్రతిక్షేపణ అత్యంత వేగంగా జరిగేది

   1. CH₃CH₂Cl
   2. CH₃CH₂I
   3. CH₃CH₂Br
   4. CH₃CH₂F
   సమాధానం

   B. CH₃CH₂I

   I⁻ ఉత్తమ నిష్క్రమణ సమూహం, ఎందుకంటే C–I బంధం అత్యంత బలహీనమైనది.

   Among CH₃CH₂Cl, CH₃CH₂Br, CH₃CH₂I and CH₃CH₂F, the fastest nucleophilic substitution is shown by

   1. CH₃CH₂Cl
   2. CH₃CH₂I
   3. CH₃CH₂Br
   4. CH₃CH₂F

6. కింది క్లోరైడ్‌లకు SN2 చర్య పట్ల చర్యాశీలత సరైన క్రమం

   1. CH₃Cl < CH₃CH₂Cl < (CH₃)₂CHCl < (CH₃)₃CCl
   2. (CH₃)₂CHCl < (CH₃)₃CCl < CH₃Cl < CH₃CH₂Cl
   3. CH₃CH₂Cl < CH₃Cl < (CH₃)₃CCl < (CH₃)₂CHCl
   4. (CH₃)₃CCl < (CH₃)₂CHCl < CH₃CH₂Cl < CH₃Cl
   సమాధానం

   D. (CH₃)₃CCl < (CH₃)₂CHCl < CH₃CH₂Cl < CH₃Cl

   SN2 చర్యాశీలత త్రిమితీయ అవరోధం (steric hindrance) పెరిగేకొద్దీ తగ్గుతుంది: CH₃Cl > 1° > 2° > 3°.

   The correct order of reactivity of the following chlorides towards SN2 reaction is

   1. CH₃Cl < CH₃CH₂Cl < (CH₃)₂CHCl < (CH₃)₃CCl
   2. (CH₃)₂CHCl < (CH₃)₃CCl < CH₃Cl < CH₃CH₂Cl
   3. CH₃CH₂Cl < CH₃Cl < (CH₃)₃CCl < (CH₃)₂CHCl
   4. (CH₃)₃CCl < (CH₃)₂CHCl < CH₃CH₂Cl < CH₃Cl

7. 2-బ్రోమోబ్యూటేన్‌ను ఆల్కహాలిక్ KOH తో వేడి చేస్తే ప్రధానంగా లభించేది

   1. బ్యూట్-2-ఈన్
   2. బ్యూటాన్-2-ఆల్
   3. బ్యూటేన్
   4. బ్యూట్-1-ఈన్
   సమాధానం

   A. బ్యూట్-2-ఈన్

   సైట్‌జెఫ్ నియమం (Saytzeff rule) ప్రకారం ఎక్కువ ప్రతిక్షేపితమైన ఆల్కీన్ అయిన బ్యూట్-2-ఈన్ ప్రధాన ఉత్పన్నం.

   Heating 2-bromobutane with alcoholic KOH gives mainly

   1. but-2-ene
   2. butan-2-ol
   3. butane
   4. but-1-ene

8. ఆల్కైల్ హాలైడ్‌ను మెగ్నీషియంతో ఏ ద్రావణిలో చర్య జరిపి గ్రిగ్నార్డ్ కారకాన్ని (Grignard reagent) తయారు చేస్తారు?

   1. జల ఇథనాల్
   2. విలీన HCl
   3. పొడి ఈథర్
   4. నీరు
   సమాధానం

   C. పొడి ఈథర్

   ఈ చర్యకు తేమ లేని ఈథర్ అవసరం, ఎందుకంటే RMgX నీటి వల్ల నాశనమవుతుంది.

   A Grignard reagent is prepared by treating an alkyl halide with magnesium in

   1. aqueous ethanol
   2. dilute HCl
   3. dry ether
   4. water

9. ఇథైల్ బ్రోమైడ్ AgNO₂ తో చర్య జరిపి ప్రధానంగా ఇచ్చేది

   1. CH₂=CH₂
   2. CH₃CH₂OH
   3. CH₃CH₂NO₂
   4. CH₃CH₂ONO
   సమాధానం

   C. CH₃CH₂NO₂

   AgNO₂ సహసంయోజక సమ్మేళనం; N పై ఉన్న ఒంటరి జంట దాడి చేసి నైట్రోఆల్కేన్ CH₃CH₂NO₂ ను ఇస్తుంది.

   Ethyl bromide reacts with AgNO₂ to give mainly

   1. CH₂=CH₂
   2. CH₃CH₂OH
   3. CH₃CH₂NO₂
   4. CH₃CH₂ONO

10. ఇథైల్ బ్రోమైడ్ AgCN తో చర్య జరిపి ప్రధానంగా ఇచ్చేది

    1. CH₃CH₂NC
    2. CH₃CH₂OH
    3. CH₃CH₂CN
    4. CH₃CH₂NH₂
    సమాధానం

    A. CH₃CH₂NC

    AgCN సహసంయోజక సమ్మేళనం, కాబట్టి N దాడి చేసి ఐసోసయనైడ్ CH₃CH₂NC ఏర్పడుతుంది (KCN అయితే CH₃CH₂CN వస్తుంది).

    Ethyl bromide reacts with AgCN to give mainly

    1. CH₃CH₂NC
    2. CH₃CH₂OH
    3. CH₃CH₂CN
    4. CH₃CH₂NH₂

11. గాలి మరియు కాంతి వల్ల క్లోరోఫామ్ నెమ్మదిగా ఆక్సీకరణం చెందకుండా నిరోధించడానికి దానిని అంచు వరకు నింపిన ముదురు గోధుమ రంగు సీసాలలో నిల్వ చేస్తారు. ఆక్సీకరణ ఫలితంగా ఏర్పడేది

    1. డైక్లోరోమీథేన్
    2. ఫాస్జీన్
    3. కార్బన్ టెట్రాక్లోరైడ్
    4. ఫార్మాల్డిహైడ్
    సమాధానం

    B. ఫాస్జీన్

    గాలి మరియు కాంతి CHCl₃ ను విషపూరిత వాయువైన ఫాస్జీన్ COCl₂ గా ఆక్సీకరణం చేస్తాయి.

    Chloroform is stored in dark brown bottles filled to the brim to prevent its slow oxidation by air and light to

    1. dichloromethane
    2. phosgene
    3. carbon tetrachloride
    4. formaldehyde

12. ట్రైఅయోడోమీథేన్‌ను దేనిగా ఉపయోగిస్తారు?

    1. అనస్థీషియా కారకం
    2. శీతలీకరణి
    3. కీటకనాశని
    4. క్రిమినాశకం
    సమాధానం

    D. క్రిమినాశకం

    CHI₃ స్వేచ్ఛా అయోడిన్‌ను విడుదల చేసి క్రిమినాశకంగా పనిచేస్తుంది.

    Triiodomethane is used as an

    1. anaesthetic
    2. refrigerant
    3. insecticide
    4. antiseptic

13. రెండు ఎనాంటియోమర్ల సమమోలార మిశ్రమం

    1. ఆప్టికల్ క్రియాశీలం మరియు దక్షిణ ధ్రువణ భ్రమణం (dextrorotatory)
    2. ఆప్టికల్ క్రియాశీలం మరియు వామ ధ్రువణ భ్రమణం (laevorotatory)
    3. ఆప్టికల్ నిష్క్రియం మరియు దీనిని రేసెమిక్ మిశ్రమం అంటారు
    4. ఆప్టికల్ నిష్క్రియం, ఎందుకంటే ఇది మీసో సమ్మేళనం
    సమాధానం

    C. ఆప్టికల్ నిష్క్రియం మరియు దీనిని రేసెమిక్ మిశ్రమం అంటారు

    సమాన మరియు వ్యతిరేక భ్రమణాలు రద్దవుతాయి, కాబట్టి రేసెమిక్ మిశ్రమం ఆప్టికల్ నిష్క్రియం.

    An equimolar mixture of two enantiomers is

    1. optically active and dextrorotatory
    2. optically active and laevorotatory
    3. optically inactive and called a racemic mixture
    4. optically inactive because it is a meso compound

14. కింది వాటిలో అత్యధిక పొడవు గల బంధం ఏది?

    1. C–I
    2. C–Cl
    3. C–Br
    4. C–F
    సమాధానం

    A. C–I

    గ్రూపులో కిందికి వెళ్లేకొద్దీ బంధ పొడవు పెరుగుతుంది: C–I అత్యంత పొడవైనది.

    Which of the following bonds has the greatest length?

    1. C–I
    2. C–Cl
    3. C–Br
    4. C–F

15. బ్రోమోబెంజీన్, బ్రోమోమీథేన్ మరియు సోడియం పొడి ఈథర్‌లో చర్య జరిపి ప్రధానంగా ఇచ్చేది

    1. బెంజీన్
    2. టొలూయీన్
    3. ఈథేన్
    4. బైఫినైల్
    సమాధానం

    B. టొలూయీన్

    ఇది వర్జ్-ఫిట్టిగ్ చర్య (Wurtz-Fittig reaction); ఇది ఆరైల్ మరియు ఆల్కైల్ సమూహాలను కలుపుతుంది: C₆H₅CH₃.

    Bromobenzene, bromomethane and sodium in dry ether react to give mainly

    1. benzene
    2. toluene
    3. ethane
    4. biphenyl

16. కింది సమావయవ క్లోరైడ్‌లలో అత్యధిక మరుగు స్థానం గలది ఏది?

    1. 2-క్లోరోబ్యూటేన్
    2. 1-క్లోరో-2-మిథైల్‌ప్రొపేన్
    3. 2-క్లోరో-2-మిథైల్‌ప్రొపేన్
    4. 1-క్లోరోబ్యూటేన్
    సమాధానం

    D. 1-క్లోరోబ్యూటేన్

    సరళ శృంఖల సమావయవాలలో ఉపరితల స్పర్శ ఎక్కువ; శాఖీకరణ మరుగు స్థానాన్ని తగ్గిస్తుంది, కాబట్టి 1-క్లోరోబ్యూటేన్‌కు అత్యధికం.

    Which of the following isomeric chlorides has the highest boiling point?

    1. 2-chlorobutane
    2. 1-chloro-2-methylpropane
    3. 2-chloro-2-methylpropane
    4. 1-chlorobutane

17. క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి. ప్రవచనం I: SN1 ద్వారా చర్య జరిపే ఆప్టికల్ క్రియాశీల హాలైడ్ రేసెమిక్ మిశ్రమాన్ని ఇస్తుంది. ప్రవచనం II: SN2 చర్యలు విన్యాస విలోమనంతో జరుగుతాయి.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    A. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి

    SN1 లో సమతల కార్బోకాటయాన్‌పై రెండు ముఖాల నుండి దాడి జరుగుతుంది; SN2 లో వెనుక వైపు దాడి విన్యాసాన్ని విలోమనం చేస్తుంది. రెండూ సరైనవే.

    Given below are two statements. Statement I: An optically active halide reacting by SN1 gives a racemic mixture. Statement II: SN2 reactions proceed with inversion of configuration.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

18. క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి. ప్రవచనం I: కేంద్రక-ప్రియ ప్రతిక్షేపణలో క్లోరోబెంజీన్ క్లోరోమీథేన్ కంటే ఎక్కువ చర్యాశీలమైనది. ప్రవచనం II: క్లోరోబెంజీన్‌లోని C–Cl బంధానికి పాక్షిక ద్వంద్వ బంధ లక్షణం ఉంది.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    D. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది

    అనునాదం వల్ల క్లోరోబెంజీన్ చాలా తక్కువ చర్యాశీలమైనది, కాబట్టి ప్రవచనం I తప్పు; ప్రవచనం II సరైనది.

    Given below are two statements. Statement I: Chlorobenzene is more reactive than chloromethane towards nucleophilic substitution. Statement II: The C–Cl bond in chlorobenzene has partial double bond character.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

19. క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి. ప్రవచనం I: C–F నుండి C–I వరకు C–X బంధ ఎంథాల్పీ తగ్గుతుంది. ప్రవచనం II: హేలోఆల్కేన్లలో కేంద్రక-ప్రియ ప్రతిక్షేపణలో C–F బంధం అత్యంత చర్యాశీలమైనది.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    C. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు

    మొదటిది సరైనది; C–F అత్యంత బలమైన బంధం మరియు అత్యల్ప చర్యాశీలమైనది, కాబట్టి II తప్పు.

    Given below are two statements. Statement I: C–X bond enthalpy decreases from C–F to C–I. Statement II: Among haloalkanes, the C–F bond is the most reactive in nucleophilic substitution.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

20. క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి. ప్రవచనం I: హేలోఆల్కేన్లు నీటితో హైడ్రోజన్ బంధాలను ఏర్పరుస్తాయి కాబట్టి నీటిలో సులభంగా కరుగుతాయి. ప్రవచనం II: పోల్చదగిన అణుభారం గల ఆల్కేన్ల కంటే హేలోఆల్కేన్లకు అధిక మరుగు స్థానాలు ఉంటాయి.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    D. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది

    హేలోఆల్కేన్లు నీటితో హైడ్రోజన్ బంధాలను ఏర్పరచలేవు, నీటిలో కొద్దిగా మాత్రమే కరుగుతాయి; ద్విధ్రువ-ద్విధ్రువ బలాల వల్ల II సరైనది.

    Given below are two statements. Statement I: Haloalkanes dissolve readily in water because they form hydrogen bonds with water. Statement II: Haloalkanes have higher boiling points than alkanes of comparable molecular mass.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

21. కింది ప్రవచనాలలో సరైనవి ఏవి? 1. ఆల్కైల్ క్లోరైడ్ల నుండి ఫింకెల్‌స్టీన్ చర్య ద్వారా ఆల్కైల్ అయోడైడ్లను తయారు చేయవచ్చు. 2. స్వార్ట్స్ చర్య ద్వారా ఆల్కైల్ ఫ్లోరైడ్లను తయారు చేయవచ్చు. 3. I₂ తో మాత్రమే ఆల్కేన్లను నేరుగా అయోడీకరణం చేయడం ఆల్కైల్ అయోడైడ్ల తయారీకి సమర్థవంతమైన పద్ధతి.

    1. 1 మరియు 2 మాత్రమే
    2. 1 మరియు 3 మాత్రమే
    3. 2 మరియు 3 మాత్రమే
    4. 1, 2 మరియు 3
    సమాధానం

    A. 1 మరియు 2 మాత్రమే

    ప్రవచనాలు 1 మరియు 2 సరైనవి. I₂ తో మాత్రమే అయోడీకరణం ఉత్క్రమణీయం, ఎందుకంటే HI ఉత్పన్నాన్ని క్షయకరిస్తుంది, కాబట్టి 3 తప్పు.

    Which of the following statements are correct? 1. Alkyl iodides can be prepared from alkyl chlorides by the Finkelstein reaction. 2. Alkyl fluorides can be prepared by the Swarts reaction. 3. Direct iodination of alkanes with I₂ alone is an efficient method of preparing alkyl iodides.

    1. 1 and 2 only
    2. 1 and 3 only
    3. 2 and 3 only
    4. 1, 2 and 3

22. క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి. ప్రవచనం I: మెటా స్థానంలో ఉన్న –NO₂ సమూహం జల NaOH ద్వారా కేంద్రక-ప్రియ ప్రతిక్షేపణ పట్ల క్లోరోబెంజీన్ చర్యాశీలతను పెంచుతుంది. ప్రవచనం II: మెటా –NO₂ సమూహం మధ్యస్థంలోని ఋణావేశాన్ని అనునాదం ద్వారా స్థిరీకరిస్తుంది.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    B. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు

    ఆర్థో మరియు పారా –NO₂ సమూహాలు మాత్రమే ఋణావేశాన్ని వికేంద్రీకరించగలవు; మెటా సమూహం చేయలేదు. రెండు ప్రవచనాలూ తప్పు.

    Given below are two statements. Statement I: A –NO₂ group at the meta position increases the reactivity of chlorobenzene towards nucleophilic substitution by aqueous NaOH. Statement II: A meta –NO₂ group stabilises the negative charge of the intermediate by resonance.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

23. కింది ప్రవచనాలలో సరైనవి ఏవి? 1. ఫ్రియాన్లు ఓజోన్ పొరను క్షీణింపజేస్తాయి. 2. DDT శరీరంలో సులభంగా విచ్ఛిన్నమవుతుంది, పేరుకోదు. 3. టెట్రాక్లోరోమీథేన్ కాలేయానికి హాని కలిగించగలదు.

    1. 1 మరియు 2 మాత్రమే
    2. 1 మరియు 3 మాత్రమే
    3. 2 మరియు 3 మాత్రమే
    4. 1, 2 మరియు 3
    సమాధానం

    B. 1 మరియు 3 మాత్రమే

    DDT జీవక్రియ చెందదు, కొవ్వు కణజాలంలో పేరుకుంటుంది, కాబట్టి 2 తప్పు; 1 మరియు 3 సరైనవి.

    Which of the following statements are correct? 1. Freons deplete the ozone layer. 2. DDT is readily broken down in the body and does not accumulate. 3. Tetrachloromethane can damage the liver.

    1. 1 and 2 only
    2. 1 and 3 only
    3. 2 and 3 only
    4. 1, 2 and 3

24. క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి. ప్రవచనం I: గ్రిగ్నార్డ్ కారకం నీటితో చర్య జరిపి ఆల్కేన్‌ను ఏర్పరుస్తుంది. ప్రవచనం II: గ్రిగ్నార్డ్ కారకాన్ని జల ద్రావణంలో తయారు చేయడం ఉత్తమం.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    C. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు

    RMgX + H₂O → RH + Mg(OH)X, కాబట్టి I సరైనది; దీనిని పొడి ఈథర్‌లో తయారు చేయాలి, కాబట్టి II తప్పు.

    Given below are two statements. Statement I: A Grignard reagent reacts with water to form an alkane. Statement II: A Grignard reagent is best prepared in aqueous solution.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

25. క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి. ప్రవచనం I: (+)-2-బ్రోమోబ్యూటేన్ యొక్క SN2 చర్య ఎల్లప్పుడూ (–) ఉత్పన్నాన్ని ఇస్తుంది. ప్రవచనం II: విన్యాస విలోమనం ప్రాదేశిక అమరికను వివరిస్తుంది, ఆప్టికల్ భ్రమణ చిహ్నాన్ని సూచించదు.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    D. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది

    భ్రమణ చిహ్నాన్ని విలోమనం లేదా నిలుపుదల అంచనా వేయలేవు. ప్రవచనం I తప్పు, II సరైనది.

    Given below are two statements. Statement I: An SN2 reaction of (+)-2-bromobutane always gives a (–) product. Statement II: Inversion of configuration describes the spatial arrangement and does not predict the sign of optical rotation.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

26. నిశ్చితవాక్యం (A): tert-బ్యూటైల్ బ్రోమైడ్ మిథైల్ బ్రోమైడ్ కంటే వేగంగా SN1 చర్య జరుపుతుంది. కారణం (R): tert-బ్యూటైల్ కార్బోకాటయాన్ అతిసంయుగ్మనం మరియు మూడు మిథైల్ సమూహాల +I ప్రభావం వల్ల స్థిరీకరించబడుతుంది.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    A. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ

    కార్బోకాటయాన్ స్థిరత్వం ఎక్కువ కావడం వల్ల SN1 వేగంగా జరుగుతుంది.

    Assertion (A): tert-Butyl bromide undergoes SN1 reaction faster than methyl bromide. Reason (R): The tert-butyl carbocation is stabilised by hyperconjugation and the +I effect of three methyl groups.

    1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    3. A is true but R is false
    4. A is false but R is true

27. నిశ్చితవాక్యం (A): ఆల్కైల్ హాలైడ్ల మరుగు స్థానాలు RI > RBr > RCl క్రమాన్ని అనుసరిస్తాయి. కారణం (R): ఆల్కైల్ హాలైడ్లు ధ్రువ సమ్మేళనాలు.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    B. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు

    రెండూ సత్యం, కానీ ఈ క్రమం పరిమాణం మరియు వాండర్ వాల్స్ బలాలు పెరగడం వల్ల వస్తుంది, కేవలం ధ్రువత్వం వల్ల కాదు.

    Assertion (A): The boiling points of alkyl halides follow the order RI > RBr > RCl. Reason (R): Alkyl halides are polar compounds.

    1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    3. A is true but R is false
    4. A is false but R is true

28. నిశ్చితవాక్యం (A): ఇథైల్ క్లోరైడ్‌ను ఆల్కహాలిక్ KOH తో వేడి చేస్తే ఈథీన్ ఏర్పడుతుంది. కారణం (R): ఆల్కహాలిక్ KOH ప్రతిక్షేపణకు అనుకూలం, ఇథనాల్ ప్రధాన ఉత్పన్నంగా ఏర్పడుతుంది.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    C. A సత్యం కానీ R అసత్యం

    A సత్యం; ఆల్కహాలిక్ KOH విలోపనానికి అనుకూలం, కాబట్టి R అసత్యం.

    Assertion (A): Ethyl chloride on heating with alcoholic KOH gives ethene. Reason (R): Alcoholic KOH favours substitution to give ethanol as the main product.

    1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    3. A is true but R is false
    4. A is false but R is true

29. నిశ్చితవాక్యం (A): క్లోరోబెంజీన్‌లోని హాలోజన్ పరమాణువులు ఎలక్ట్రాన్-ప్రియ ప్రతిక్షేపణ పట్ల వలయాన్ని క్రియాశీలం చేస్తాయి. కారణం (R): హాలోజన్లు ప్రేరిత ప్రభావం ద్వారా ఎలక్ట్రాన్లను ఆకర్షిస్తాయి.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    D. A అసత్యం కానీ R సత్యం

    హాలోజన్లు వలయాన్ని నిష్క్రియం చేస్తాయి, కాబట్టి A అసత్యం; R సత్యం.

    Assertion (A): Halogen atoms in chlorobenzene activate the ring towards electrophilic substitution. Reason (R): Halogens withdraw electrons by the inductive effect.

    1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    3. A is true but R is false
    4. A is false but R is true

30. నిశ్చితవాక్యం (A): హేలోఆల్కేన్ల SN1 చర్యలకు ధ్రువ ప్రోటిక్ ద్రావణులు అనుకూలం. కారణం (R): SN1 చర్యలు రెండు దశల్లో జరుగుతాయి.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    B. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు

    రెండూ సత్యం; అయాన్లు ద్రావణి ద్వారా స్థిరీకరించబడటమే అసలు కారణం, కాబట్టి R అనేది A ని వివరించదు.

    Assertion (A): SN1 reactions of haloalkanes are favoured by polar protic solvents. Reason (R): SN1 reactions occur in two steps.

    1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    3. A is true but R is false
    4. A is false but R is true

31. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. ఫింకెల్‌స్టీన్ చర్య b. స్వార్ట్స్ చర్య c. శాండ్‌మేయర్ చర్య d. వర్జ్ చర్య జాబితా II: i. 2 R–X + 2 Na పొడి ఈథర్‌లో → R–R ii. ArN₂⁺Cl⁻ + Cu₂Cl₂ → ArCl iii. R–Cl + NaI పొడి ఎసిటోన్‌లో iv. R–Br + AgF

    1. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
    2. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
    3. a-iii, b-iv, c-ii, d-i
    4. a-iv, b-iii, c-i, d-ii
    సమాధానం

    C. a-iii, b-iv, c-ii, d-i

    ఫింకెల్‌స్టీన్-NaI/ఎసిటోన్ (iii); స్వార్ట్స్-లోహ ఫ్లోరైడ్ (iv); శాండ్‌మేయర్-Cu₂Cl₂ (ii); వర్జ్-Na/ఈథర్ (i).

    Match List I with List II. List I: a. Finkelstein reaction b. Swarts reaction c. Sandmeyer reaction d. Wurtz reaction List II: i. 2 R–X + 2 Na in dry ether → R–R ii. ArN₂⁺Cl⁻ + Cu₂Cl₂ → ArCl iii. R–Cl + NaI in dry acetone iv. R–Br + AgF

    1. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
    2. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
    3. a-iii, b-iv, c-ii, d-i
    4. a-iv, b-iii, c-i, d-ii

32. CH₃CH₂Br తో చర్య జరిపే కారకాన్ని (జాబితా I) ప్రధాన ఉత్పన్నంతో (జాబితా II) జతపరచండి. జాబితా I: a. జల KOH b. ఆల్కహాలిక్ KOH c. KCN d. AgNO₂ జాబితా II: i. CH₃CH₂NO₂ ii. CH₃CH₂CN iii. CH₂=CH₂ iv. CH₃CH₂OH

    1. a-iv, b-iii, c-ii, d-i
    2. a-iii, b-iv, c-ii, d-i
    3. a-iv, b-iii, c-i, d-ii
    4. a-iv, b-ii, c-iii, d-i
    సమాధానం

    A. a-iv, b-iii, c-ii, d-i

    జల KOH ఆల్కహాల్ ఇస్తుంది (iv); ఆల్కహాలిక్ KOH ఈథీన్ ఇస్తుంది (iii); KCN నైట్రైల్ ఇస్తుంది (ii); AgNO₂ నైట్రోఆల్కేన్ ఇస్తుంది (i).

    Match the reagent (with CH₃CH₂Br) in List I with the main product in List II. List I: a. aqueous KOH b. alcoholic KOH c. KCN d. AgNO₂ List II: i. CH₃CH₂NO₂ ii. CH₃CH₂CN iii. CH₂=CH₂ iv. CH₃CH₂OH

    1. a-iv, b-iii, c-ii, d-i
    2. a-iii, b-iv, c-ii, d-i
    3. a-iv, b-iii, c-i, d-ii
    4. a-iv, b-ii, c-iii, d-i

33. జాబితా I లోని సమ్మేళనాన్ని జాబితా II లోని దాని ఉపయోగం లేదా ప్రభావంతో జతపరచండి. జాబితా I: a. CHI₃ b. CCl₄ c. CCl₂F₂ d. DDT జాబితా II: i. కీటకనాశని ii. క్రిమినాశకం iii. ఓజోన్‌ను క్షీణింపజేసే శీతలీకరణి iv. అగ్నిమాపకం మరియు శుభ్రపరచే ద్రావణి

    1. a-iv, b-ii, c-i, d-iii
    2. a-ii, b-iii, c-iv, d-i
    3. a-ii, b-iv, c-iii, d-i
    4. a-i, b-iv, c-iii, d-ii
    సమాధానం

    C. a-ii, b-iv, c-iii, d-i

    CHI₃ క్రిమినాశకం (ii); CCl₄ అగ్నిమాపకం (iv); CCl₂F₂ శీతలీకరణి (iii); DDT కీటకనాశని (i).

    Match the compound in List I with its use or effect in List II. List I: a. CHI₃ b. CCl₄ c. CCl₂F₂ d. DDT List II: i. insecticide ii. antiseptic iii. refrigerant that depletes ozone iv. fire extinguisher and cleaning solvent

    1. a-iv, b-ii, c-i, d-iii
    2. a-ii, b-iii, c-iv, d-i
    3. a-ii, b-iv, c-iii, d-i
    4. a-i, b-iv, c-iii, d-ii

34. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. SN1 b. SN2 c. సైట్‌జెఫ్ విలోపనం d. వర్జ్-ఫిట్టిగ్ చర్య జాబితా II: i. విన్యాస విలోమనం ii. రేసెమీకరణం iii. ఎక్కువ ప్రతిక్షేపితమైన ఆల్కీన్ ఏర్పడటం iv. ఆల్కైల్‌బెంజీన్ ఏర్పడటం

    1. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
    2. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
    3. a-iii, b-i, c-ii, d-iv
    4. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
    సమాధానం

    B. a-ii, b-i, c-iii, d-iv

    SN1-రేసెమీకరణం (ii); SN2-విలోమనం (i); సైట్‌జెఫ్-ఎక్కువ ప్రతిక్షేపిత ఆల్కీన్ (iii); వర్జ్-ఫిట్టిగ్-ఆల్కైల్‌బెంజీన్ (iv).

    Match List I with List II. List I: a. SN1 b. SN2 c. Saytzeff elimination d. Wurtz-Fittig reaction List II: i. inversion of configuration ii. racemisation iii. formation of the more substituted alkene iv. formation of an alkylbenzene

    1. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
    2. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
    3. a-iii, b-i, c-ii, d-iv
    4. a-i, b-ii, c-iii, d-iv

35. జాబితా I లోని తయారీ పద్ధతిని జాబితా II లోని ఫలితంతో జతపరచండి. జాబితా I: a. ఆల్కహాల్ SOCl₂ తో b. ప్రొపీన్ HBr తో పెరాక్సైడ్ సమక్షంలో c. బెంజీన్ Cl₂/FeCl₃ తో d. ఈథేన్ Cl₂ తో UV కాంతి కింద జాబితా II: i. క్లోరోబెంజీన్ ii. వాయు ఉప ఉత్పన్నాలతో ఆల్కైల్ క్లోరైడ్ iii. మార్కొవ్‌నికోవ్ విరుద్ధ ఉత్పన్నం iv. ఉత్పన్నాల మిశ్రమం

    1. a-i, b-iii, c-ii, d-iv
    2. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
    3. a-iii, b-ii, c-i, d-iv
    4. a-ii, b-iii, c-i, d-iv
    సమాధానం

    D. a-ii, b-iii, c-i, d-iv

    SOCl₂-వాయు ఉప ఉత్పన్నాలు (ii); పెరాక్సైడ్ ప్రభావం-మార్కొవ్‌నికోవ్ విరుద్ధం (iii); Fe-ఉత్ప్రేరిత క్లోరినీకరణం-క్లోరోబెంజీన్ (i); స్వేచ్ఛా ప్రాతిపదిక క్లోరినీకరణం-మిశ్రమం (iv).

    Match the preparation in List I with the result in List II. List I: a. alcohol with SOCl₂ b. propene with HBr in presence of peroxide c. benzene with Cl₂/FeCl₃ d. ethane with Cl₂ under UV light List II: i. chlorobenzene ii. alkyl chloride with gaseous by-products iii. anti-Markovnikov product iv. mixture of products

    1. a-i, b-iii, c-ii, d-iv
    2. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
    3. a-iii, b-ii, c-i, d-iv
    4. a-ii, b-iii, c-i, d-iv

36. జాబితా I లోని హేలోఆరీన్ చర్యను జాబితా II లోని ఉత్పన్నంతో జతపరచండి. జాబితా I: a. క్లోరోబెంజీన్ + NaOH 623 K, 300 atm వద్ద, తరువాత H⁺ b. 1-క్లోరో-2,4-డైనైట్రోబెంజీన్ + జల NaOH 368 K వద్ద c. 1-క్లోరో-2,4,6-ట్రైనైట్రోబెంజీన్ + గోరువెచ్చని నీరు d. క్లోరోబెంజీన్ + Na పొడి ఈథర్‌లో జాబితా II: i. 2,4,6-ట్రైనైట్రోఫినాల్ ii. బైఫినైల్ iii. ఫినాల్ iv. 2,4-డైనైట్రోఫినాల్

    1. a-iii, b-iv, c-i, d-ii
    2. a-iii, b-iv, c-ii, d-i
    3. a-iii, b-i, c-iv, d-ii
    4. a-iv, b-iii, c-i, d-ii
    సమాధానం

    A. a-iii, b-iv, c-i, d-ii

    a ఫినాల్ ఇస్తుంది (iii); b 2,4-డైనైట్రోఫినాల్ ఇస్తుంది (iv); c పిక్రిక్ ఆమ్లం ఇస్తుంది (i); d ఫిట్టిగ్ చర్య, బైఫినైల్ ఇస్తుంది (ii).

    Match the haloarene reaction in List I with the product in List II. List I: a. chlorobenzene + NaOH at 623 K, 300 atm, then H⁺ b. 1-chloro-2,4-dinitrobenzene + aqueous NaOH at 368 K c. 1-chloro-2,4,6-trinitrobenzene + warm water d. chlorobenzene + Na in dry ether List II: i. 2,4,6-trinitrophenol ii. biphenyl iii. phenol iv. 2,4-dinitrophenol

    1. a-iii, b-iv, c-i, d-ii
    2. a-iii, b-iv, c-ii, d-i
    3. a-iii, b-i, c-iv, d-ii
    4. a-iv, b-iii, c-i, d-ii

37. ఆప్టికల్ శుద్ధ (+)-2-బ్రోమోబ్యూటేన్ నీటితో పూర్తిగా SN1 మార్గంలో చర్య జరుపుతుంది. ఏర్పడే బ్యూటాన్-2-ఆల్

    1. విన్యాసం నిలుపుకున్న శుద్ధ ఎనాంటియోమర్
    2. బ్యూట్-2-ఈన్
    3. ఆప్టికల్ నిష్క్రియ రేసెమిక్ మిశ్రమం
    4. విన్యాసం విలోమనం చెందిన శుద్ధ ఎనాంటియోమర్
    సమాధానం

    C. ఆప్టికల్ నిష్క్రియ రేసెమిక్ మిశ్రమం

    సమతల కార్బోకాటయాన్‌పై రెండు ముఖాల నుండి సమానంగా దాడి జరుగుతుంది, కాబట్టి రేసెమిక్, ఆప్టికల్ నిష్క్రియ మిశ్రమం ఏర్పడుతుంది.

    Optically pure (+)-2-bromobutane reacts completely by the SN1 pathway with water. The butan-2-ol formed is

    1. a pure enantiomer with retained configuration
    2. but-2-ene
    3. an optically inactive racemic mixture
    4. a pure enantiomer with inverted configuration

38. C₄H₉Br ఫార్ములా గల తృతీయ బ్రోమైడ్‌ను ఆల్కహాలిక్ KOH తో వేడి చేస్తారు. ఏర్పడే హైడ్రోకార్బన్

    1. 2-మిథైల్‌ప్రొపాన్-2-ఆల్
    2. బ్యూట్-2-ఈన్
    3. బ్యూట్-1-ఈన్
    4. 2-మిథైల్‌ప్రొపీన్
    సమాధానం

    D. 2-మిథైల్‌ప్రొపీన్

    తృతీయ బ్రోమైడ్ 2-బ్రోమో-2-మిథైల్‌ప్రొపేన్; విలోపనం 2-మిథైల్‌ప్రొపీన్‌ను మాత్రమే ఇస్తుంది.

    A tertiary bromide of formula C₄H₉Br is heated with alcoholic KOH. The hydrocarbon formed is

    1. 2-methylpropan-2-ol
    2. but-2-ene
    3. but-1-ene
    4. 2-methylpropene

39. 368 K వద్ద జల NaOH తో ఏ సమ్మేళనం అత్యంత వేగంగా చర్య జరుపుతుంది?

    1. క్లోరోబెంజీన్
    2. 1-క్లోరో-2,4-డైనైట్రోబెంజీన్
    3. 1-క్లోరో-3-నైట్రోబెంజీన్
    4. 1-క్లోరో-4-నైట్రోబెంజీన్
    సమాధానం

    B. 1-క్లోరో-2,4-డైనైట్రోబెంజీన్

    ఆర్థో మరియు పారా స్థానాల్లో రెండు నైట్రో సమూహాలు ఉండటం వల్ల మధ్యస్థానికి అత్యంత బలమైన స్థిరీకరణ లభిస్తుంది.

    Which compound reacts fastest with aqueous NaOH at 368 K?

    1. chlorobenzene
    2. 1-chloro-2,4-dinitrobenzene
    3. 1-chloro-3-nitrobenzene
    4. 1-chloro-4-nitrobenzene

40. ప్రొపీన్ నుండి 1-బ్రోమోప్రొపేన్ ద్వారా ప్రొపాన్-1-ఆల్ తయారు చేయాలి. ప్రొపీన్‌కు HBr ను కలిపి 1-బ్రోమోప్రొపేన్ ఇచ్చే కారకం

    1. పెరాక్సైడ్ సమక్షంలో HBr
    2. పెరాక్సైడ్ లేనప్పుడు HBr
    3. జల KBr
    4. CCl₄ లో Br₂
    సమాధానం

    A. పెరాక్సైడ్ సమక్షంలో HBr

    పెరాక్సైడ్ సమక్షంలో HBr మార్కొవ్‌నికోవ్ విరుద్ధంగా కలిసి, Br ను చివరి కార్బన్‌పై ఉంచుతుంది.

    Propan-1-ol needs to be made from propene via 1-bromopropane. The reagent that adds HBr to propene to give 1-bromopropane is

    1. HBr in the presence of peroxide
    2. HBr in the absence of peroxide
    3. aqueous KBr
    4. Br₂ in CCl₄

41. క్లోరోబెంజీన్ నైట్రీకరణం ప్రధానంగా ఇచ్చేది

    1. 1-క్లోరో-3-నైట్రోబెంజీన్ మాత్రమే
    2. నైట్రోబెంజీన్
    3. 1-క్లోరో-4-నైట్రోబెంజీన్, కొంత 1-క్లోరో-2-నైట్రోబెంజీన్‌తో
    4. 1,3-డైనైట్రోబెంజీన్
    సమాధానం

    C. 1-క్లోరో-4-నైట్రోబెంజీన్, కొంత 1-క్లోరో-2-నైట్రోబెంజీన్‌తో

    క్లోరిన్ ఆర్థో-పారా నిర్దేశకం; పారా ఉత్పన్నం ప్రధానమైనది.

    Nitration of chlorobenzene gives mainly

    1. 1-chloro-3-nitrobenzene only
    2. nitrobenzene
    3. 1-chloro-4-nitrobenzene with some 1-chloro-2-nitrobenzene
    4. 1,3-dinitrobenzene

42. బ్రోమోబెంజీన్‌ను పొడి ఈథర్‌లో మెగ్నీషియంతో, తరువాత నీటితో చర్య జరుపుతారు. చివరి కర్బన ఉత్పన్నం

    1. బ్రోమోబెంజీన్
    2. బెంజీన్
    3. ఫినాల్
    4. బైఫినైల్
    సమాధానం

    B. బెంజీన్

    C₆H₅MgBr + H₂O → C₆H₆ + Mg(OH)Br.

    Bromobenzene is treated with magnesium in dry ether, and then with water. The final organic product is

    1. bromobenzene
    2. benzene
    3. phenol
    4. biphenyl

43. బెంజీన్‌డయాజోనియం క్లోరైడ్ నుండి అయోడోబెంజీన్ పొందడానికి ఉపయోగించే కారకం

    1. Cu₂Cl₂/HCl
    2. Cu₂Br₂/HBr
    3. AgF
    4. KI
    సమాధానం

    D. KI

    KI తో కేవలం వేడి చేస్తే అయోడైడ్ డయాజోనియం సమూహాన్ని ప్రతిక్షేపిస్తుంది; రాగి ఉత్ప్రేరకం అవసరం లేదు.

    To obtain iodobenzene from benzenediazonium chloride, the reagent used is

    1. Cu₂Cl₂/HCl
    2. Cu₂Br₂/HBr
    3. AgF
    4. KI