NEET భౌతిక శాస్త్రం: ప్రయోగ నైపుణ్యాలు · Chapter 2

విద్యుత్, కాంతి శాస్త్రం, ఎలక్ట్రానిక్స్‌లో ప్రయోగాలు

గుర్తుంచుకోవాల్సినవి

మీటర్ బ్రిడ్జి (metre bridge): S = R(100 − l)/l; R ఎడమ ఖాళీలో, S కుడి ఖాళీలో ఉంటాయి మరియు l ను ఎడమ చివర నుండి కొలుస్తారు. సంతులన బిందువును 50 cm దగ్గర ఉంచండి, చివరి దోషాలను తొలగించడానికి R మరియు S లను పరస్పరం మార్చండి, మరియు ρ = SA/L = Sπd²/4L వాడండి.
అర్ధ విక్షేపణ పద్ధతి (half-deflection method): G = RS/(R − S) మరియు యోగ్యతా సంఖ్య (figure of merit) k = E/[(R + G)θ] (ప్రతి విభాగానికి విద్యుత్ ప్రవాహం).
పట్టకం (prism): i–δ గ్రాఫ్‌కు ఒకే ఒక కనిష్ఠం ఉంటుంది; కనిష్ఠ విచలనం వద్ద μ = sin[(A + δm)/2]/sin(A/2). గాజు దిమ్మె: μ = వాస్తవ లోతు/ఆభాస లోతు.
డయోడ్లు: p-n సంధి అగ్ర ఘాతం (knee voltage) తర్వాత అభిముఖ బయాస్‌లో వాహకత చూపిస్తుంది (Si కి సుమారు 0.7 V, Ge కి సుమారు 0.3 V); జీనర్ డయోడ్‌ను తిరోగామి బయాస్‌లో ఉపయోగిస్తారు, అది బ్రేక్‌డౌన్ తర్వాత దాదాపు స్థిర వోల్టేజ్‌ను నిలుపుతుంది.

మీటర్ బ్రిడ్జితో విశిష్ట నిరోధం

ఉద్దేశం. తీగ పదార్థం విశిష్ట నిరోధాన్ని (resistivity) కనుగొనడం.

సూత్రం. మీటర్ బ్రిడ్జి అనేది 100 cm పొడవు గల ఏకరీతి తీగతో కూడిన వీట్‌స్టోన్ బ్రిడ్జి (Wheatstone bridge). తెలిసిన నిరోధం R ఎడమ ఖాళీలో, తెలియని నిరోధం S (తీగ) కుడి ఖాళీలో ఉంటాయి. జాకీ (jockey) తీగను గాల్వనోమీటర్‌లో విక్షేపం సున్నా వచ్చే బిందువు వద్ద తాకుతుంది. ఎడమ చివర నుండి సంతులన పొడవు l అయితే:

R/S = l/(100 − l), కాబట్టి S = R(100 − l)/l.

విశిష్ట నిరోధం: ρ = S × A/L = S π d²/(4L); ఇక్కడ d = తీగ వ్యాసం (స్క్రూ గేజ్‌తో), L = తీగ పొడవు (మీటర్ స్కేలుతో).

రీడింగ్లు. l విలువ 40 cm మరియు 60 cm మధ్య ఉండేలా R యొక్క అనేక విలువలను వాడండి. ప్రతి R కు l ను నమోదు చేసి, తర్వాత R మరియు S లను పరస్పరం మార్చి కొత్త సంతులన పొడవును నమోదు చేయండి. ప్రతిసారీ S ను లెక్కించి సగటు తీసుకోండి.

శూన్య బిందువు మధ్య దగ్గర ఎందుకు. S లో శాతం దోషం 1/[l(100 − l)] కు అనులోమానుపాతంలో ఉంటుంది. ఇది l = 50 cm వద్ద అత్యల్పం, కాబట్టి సంతులన బిందువు మధ్యకు దగ్గరగా ఉండాలి.

చివరి దోషాలు (end errors). చివర్లలో ఉన్న రాగి పట్టీలకు చిన్న నిరోధం ఉంటుంది, కాబట్టి నిజమైన సంతులన పొడవులు పరిశీలించిన వాటికంటే కొద్దిగా భిన్నంగా ఉంటాయి. R మరియు S లను పరస్పరం మార్చి సగటు తీసుకుంటే ఈ దోషంలో చాలా భాగం రద్దవుతుంది.

జాగ్రత్తలు. రీడింగ్ తీసుకునేటప్పుడు మాత్రమే కీని చొప్పించండి, ఎందుకంటే నిరంతర విద్యుత్ ప్రవాహం తీగను వేడెక్కించి దాని నిరోధాన్ని మారుస్తుంది. జాకీని తేలికగా తాకండి; జరపకండి, గట్టిగా నొక్కకండి, లేకపోతే తీగ ఏకరీతిగా ఉండదు. అన్ని కనెక్షన్లను శుభ్రం చేసి బిగించండి. తీగ వెంట అనేక చోట్ల వ్యాసాన్ని కొలవండి.

సాధించిన ఉదాహరణ 1. R = 40 Ω ఎడమ ఖాళీలో ఉంది మరియు సంతులన బిందువు 40.0 cm వద్ద ఉంది. S = 40 × 60/40 = 60 Ω.

సాధించిన ఉదాహరణ 2. వ్యాసం 0.70 mm మరియు పొడవు 0.55 m గల తీగకు S = 5.0 Ω. π = 22/7 తో: A = (22/7)(0.35 × 10⁻³)² = 3.85 × 10⁻⁷ m². ρ = 5.0 × 3.85 × 10⁻⁷/0.55 = 3.5 × 10⁻⁶ Ω m.

ఓమ్ నియమం మరియు అర్ధ విక్షేపణ పద్ధతి

ఓమ్ నియమం ద్వారా తీగ నిరోధం.

సూత్రం: V = IR. ఓమీయ వాహకం యొక్క V–I గ్రాఫ్ మూలబిందువు గుండా పోయే సరళరేఖ. నిరోధం R = V–I గ్రాఫ్ వాలు = ΔV/ΔI (I–V గ్రాఫ్ వాలు కాదు, అది 1/R).
వలయం: ఒక సెల్, రియోస్టాట్ మరియు కీ, తీగ మరియు అమ్మీటర్‌తో శ్రేణిలో (series) ఉంటాయి. వోల్ట్‌మీటర్‌ను తీగకు మాత్రమే సమాంతరంగా (parallel) కలుపుతారు.
రీడింగ్లు: రియోస్టాట్‌ను మార్చి V మరియు I ల ఐదు లేదా ఆరు జతలను పొందండి. V ను y-అక్షంపై, I ను x-అక్షంపై గీయండి.
జాగ్రత్తలు: తీగ వేడెక్కకుండా చిన్న విద్యుత్ ప్రవాహాలను వాడండి (వేడి నిరోధాన్ని పెంచి గ్రాఫ్‌ను వంచుతుంది), మీటర్ల జీరో దోషాలను పరిశీలించండి, రీడింగ్ తీసుకునేటప్పుడు మాత్రమే కీని మూయండి.

గాల్వనోమీటర్: అర్ధ విక్షేపణ ద్వారా నిరోధం.

ఉద్దేశం: గాల్వనోమీటర్ నిరోధం G ని మరియు దాని యోగ్యతా సంఖ్య k ని కనుగొనడం.
వలయం: సెల్ E, గాల్వనోమీటర్ మరియు కీ K₁ తో శ్రేణిలో అధిక నిరోధ పెట్టె R. షంట్ నిరోధ పెట్టె S ను కీ K₂ ద్వారా గాల్వనోమీటర్‌కు అడ్డంగా కలుపుతారు.
విధానం: K₂ తెరిచి ఉంచి, విక్షేపం θ పెద్దదిగా (సుమారు పూర్తి స్కేలు లేదా అనువైన విభాగాల సంఖ్య) అయ్యేవరకు R ను సర్దుబాటు చేయండి. K₂ ను మూసి, విక్షేపం θ/2 అయ్యేవరకు S ను సర్దుబాటు చేయండి.
ఫలితం: G = RS/(R − S). R, S కంటే చాలా పెద్దదైతే G ≈ S.
యోగ్యతా సంఖ్య: k = I/θ = E/[(R + G)θ], ప్రతి విభాగానికి A లో; ఇక్కడ θ అనేది R మాత్రమే శ్రేణిలో ఉన్నప్పటి విక్షేపం.
జాగ్రత్తలు: విద్యుత్ ప్రవాహం చిన్నదిగా మరియు G పై దాదాపు ఆధారపడకుండా ఉండేందుకు R పెద్దదిగా (కొన్ని వేల ఓమ్‌లు) ఉండాలి, E స్థిరంగా ఉండాలి, S ను సర్దుబాటు చేసేటప్పుడు R ను అలాగే ఉంచాలి.

సాధించిన ఉదాహరణ 3. అర్ధ విక్షేపణకు R = 5100 Ω మరియు S = 100 Ω: G = 5100 × 100/5000 = 102 Ω. E = 3 V, R = 2900 Ω, G = 100 Ω మరియు θ = 25 విభాగాలకు, k = 3/(3000 × 25) = 4.0 × 10⁻⁵ A ప్రతి విభాగానికి.

రాశి	సూత్రం	వ్యాఖ్య
నిరోధం (ఓమ్ నియమం)	R = ΔV/ΔI	V–I గ్రాఫ్ వాలు
గాల్వనోమీటర్ నిరోధం	G = RS/(R − S)	S అర్ధ విక్షేపణను ఇస్తుంది
యోగ్యతా సంఖ్య	k = E/[(R + G)θ]	A ప్రతి విభాగానికి

పారలాక్స్ పద్ధతి ద్వారా నాభ్యంతరం

సాధారణ భావన. పారలాక్స్ (parallax) అంటే కంటిని పక్కకు జరిపినప్పుడు వేర్వేరు దూరాల్లో ఉన్న రెండు వస్తువుల మధ్య సాపేక్ష స్థాన మార్పు. ప్రతిబింబ సూది కొన మరియు వస్తు సూది కొన ఒకదానికొకటి సాపేక్షంగా జరగకపోతే, అవి ఒకే స్థానంలో ఉన్నాయి.

పుటాకార దర్పణం (concave mirror). ఆప్టికల్ బెంచ్‌పై దర్పణం ముందు, నాభికి అవతల, ప్రకాశవంతమైన వస్తు సూదిని ఉంచండి. నిజ తలకిందుల ప్రతిబింబం దానితో ఏకీభవించేలా (పారలాక్స్ లేకుండా) ప్రతిబింబ సూదిని ఉంచండి. u మరియు v లను (ధ్రువం నుండి దూరాలు, ధన పరిమాణాలుగా తీసుకుని) నమోదు చేయండి. f = uv/(u + v). 1/u ను 1/v కు వ్యతిరేకంగా గీసిన ప్లాట్‌లో అంతర ఖండాలు ప్రతి ఒక్కటి 1/f. సూది మరియు దాని ప్రతిబింబం వక్రతా కేంద్రం వద్ద పక్కపక్కనే ఉన్నప్పుడు u = v = 2f = R నుండి సులభమైన విలువ వస్తుంది.

కుంభాకార కటకం (convex lens). హోల్డర్‌లో కటకంతో అదే ఏర్పాటు. గుర్తులతో 1/f = 1/v − 1/u; పరిమాణాల్లో f = uv/(u + v). u = v = 30 cm అయితే, f = 15 cm. డయాప్టర్లలో కటకం సామర్థ్యం P = 1/f (f మీటర్లలో).

కుంభాకార కటకం ఉపయోగించి కుంభాకార దర్పణం.

1. కుంభాకార కటకం, బెంచ్‌పై ఉన్న సూది యొక్క నిజ ప్రతిబింబం I ని ఏర్పరుస్తుంది.
2. కుంభాకార దర్పణాన్ని (convex mirror) కటకం మరియు I ల మధ్య ఉంచి, సూది మరియు దాని ప్రతిబింబం ఏకీభవించే (పారలాక్స్ లేని) వరకు జరపండి. అప్పుడు కిరణాలు దర్పణంపై లంబంగా పడతాయి, కాబట్టి I దర్పణం వక్రతా కేంద్రం వద్ద ఉంటుంది.
3. I నుండి దర్పణ దూరం R, కాబట్టి f = R/2.

ఉదాహరణకు, కటకం నుండి 40 cm వద్ద I మరియు 28 cm వద్ద దర్పణం ఉంటే R = 12 cm మరియు f = 6 cm.

జాగ్రత్తలు. సూదుల కొనలను దర్పణం లేదా కటకం కేంద్రం ఎత్తులోనే ఉంచండి. కంటిని సూదుల నుండి సుమారు 25 cm లేదా అంతకంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉంచండి. పారలాక్స్‌ను కొన నుండి కొనకు తొలగించండి, అడుగు నుండి అడుగుకు కాదు. ఆప్టికల్ బెంచ్ క్షితిజ సమాంతరంగా మరియు దృఢంగా ఉండాలి. దర్పణ ధ్రువం నుండి లేదా కటకం ఆప్టికల్ కేంద్రం నుండి కొలవండి, అనేక రీడింగ్ల సగటు తీసుకోండి.

సాధించిన ఉదాహరణ 4. పుటాకార దర్పణం: u = 30 cm మరియు v = 60 cm. f = 30 × 60/90 = 20 cm. సరిచూడండి: 1/30 + 1/60 = 3/60 = 1/20.

పట్టకం మరియు గాజు దిమ్మె

పట్టకం: i–δ వక్రరేఖ.

ఉద్దేశం: త్రిభుజాకార పట్టకానికి విచలన కోణం δ ను పతన కోణం i కు వ్యతిరేకంగా గీసి, వక్రీభవన గుణకాన్ని (refractive index) కనుగొనడం.
గ్రాఫ్ వర్ణన: i చిన్న విలువ నుండి పెరిగే కొద్దీ, δ మొదట తగ్గి, ఒకే ఒక కనిష్ఠ విలువ δm ను చేరి, తర్వాత పెరుగుతుంది. δm కంటే పెద్ద ప్రతి δ కు రెండు పతన కోణాలు ఉంటాయి (i మరియు నిర్గమన కోణం e, పరస్పరం మారినవి), ఎందుకంటే కిరణ మార్గం తిరుగులేనిది (పరివర్తనీయం).
కనిష్ఠ విచలనం వద్ద i = e మరియు r₁ = r₂ = A/2, సమబాహు పట్టకం లోపల కిరణం భూమికి సమాంతరంగా ఉంటుంది.
వక్రీభవన గుణకం: μ = sin[(A + δm)/2]/sin(A/2).
జాగ్రత్తలు: పతన కిరణాన్ని కనీసం 10 cm దూరంలో ఉన్న కనీసం రెండు పిన్నులతో గీయండి, నిర్గమన కిరణానికి అవే పిన్ను కొనలను ఉపయోగించండి, పిన్నులను నిలువుగా ఉంచండి.

సాధించిన ఉదాహరణ 5. A = 60° మరియు δm = 30°. μ = sin 45°/sin 30° = 0.707/0.5 = 1.41. A = 60° మరియు δm = 60° అయితే, μ = sin 60°/sin 30° = 1.73.

చలన సూక్ష్మదర్శినితో గాజు దిమ్మె (glass slab).

సూత్రం: వాస్తవ మందం t గల గాజు దిమ్మె పై నుండి చూసినప్పుడు పలుచగా కనిపిస్తుంది. μ = వాస్తవ లోతు/ఆభాస లోతు.
విధానం: కాగితంపై ఒక గుర్తు పెట్టి దానిపై సూక్ష్మదర్శినిని ఫోకస్ చేయండి; R₁ చదవండి. గుర్తుపై దిమ్మెను ఉంచి గుర్తు ప్రతిబింబంపై మళ్లీ ఫోకస్ చేయండి; R₂ చదవండి. పై ఉపరితలంపై కొద్దిగా లైకోపోడియం పొడిని చల్లి దానిపై ఫోకస్ చేయండి; R₃ చదవండి.
వాస్తవ లోతు = R₃ − R₁. ఆభాస లోతు = R₃ − R₂. μ = (R₃ − R₁)/(R₃ − R₂).
సూక్ష్మదర్శిని వెర్నియర్ స్కేలు అల్పతమ మాపకం సాధారణంగా 0.001 cm. జాగ్రత్తలు: బ్యాక్‌లాష్ దోషం రాకుండా స్క్రూను ఒకే దిశలో తిప్పండి, క్రాస్-వైర్ మరియు వస్తువు మధ్య పారలాక్స్‌ను తొలగించండి.

రీడింగ్	అర్థం	ఉదాహరణ
R₁	దిమ్మె లేకుండా గుర్తు	2.000 cm
R₂	దిమ్మె ద్వారా గుర్తు ప్రతిబింబం	2.800 cm
R₃	పై ఉపరితలం (పొడి)	4.400 cm
μ	(R₃ − R₁)/(R₃ − R₂)	2.400/1.600 = 1.50

డయోడ్లు: p-n సంధి మరియు జీనర్

p-n సంధి డయోడ్ అభిలక్షణాలు.

అభిముఖ బయాస్ (forward bias) వలయం: సెల్, రియోస్టాట్ (పొటెన్షియల్ డివైడర్), p వైపు ధన టెర్మినల్ వైపు ఉన్న డయోడ్, శ్రేణిలో మిల్లీఅమ్మీటర్ మరియు డయోడ్‌కు అడ్డంగా వోల్ట్‌మీటర్. శ్రేణిలో రక్షణ నిరోధాన్ని ఉంచండి.
అభిముఖ బయాస్: అగ్ర (థ్రెషోల్డ్) వోల్టేజ్ వరకు విద్యుత్ ప్రవాహం చాలా చిన్నది, తర్వాత వేగంగా పెరుగుతుంది. అగ్ర వోల్టేజ్ సిలికాన్‌కు సుమారు 0.7 V మరియు జెర్మేనియంకు సుమారు 0.3 V.
తిరోగామి బయాస్ (reverse bias): p వైపు ఋణ టెర్మినల్‌కు కలుపుతారు. అతి చిన్న లీకేజీ ప్రవాహం (మైక్రోఆంపియర్లు) మాత్రమే ప్రవహిస్తుంది, అందువల్ల మైక్రోఅమ్మీటర్ వాడతారు. నిరోధక ప్రాంతం (depletion region) వెడల్పు అవుతుంది.
గ్రాఫ్: అభిముఖ భాగం కుడివైపు, తిరోగామి భాగం ఎడమవైపు ఉండేలా I–V వక్రరేఖను గీయండి. ఈ రెండు భాగాలు ప్రవాహానికి వేర్వేరు స్కేళ్లను (mA మరియు μA) ఉపయోగిస్తాయి.
జాగ్రత్తలు: రేటెడ్ ప్రవాహాన్ని మించకండి; కనెక్షన్లను బిగుతుగా ఉంచండి; వోల్టేజ్‌ను చిన్న మెట్లలో పెంచండి.

జీనర్ డయోడ్ అభిలక్షణం.

వలయం: జీనర్ డయోడ్‌ను తిరోగామి బయాస్‌లో శ్రేణి నిరోధంతో కలుపుతారు, దాంతో ప్రవాహం పరిమితమవుతుంది.
వక్రరేఖ వర్ణన: తిరోగామి బ్రేక్‌డౌన్ వోల్టేజ్ (జీనర్ వోల్టేజ్ Vz) చేరే వరకు తిరోగామి ప్రవాహం దాదాపు సున్నా. తర్వాత వోల్టేజ్ దాదాపు స్థిరంగా ఉండగా ప్రవాహం వేగంగా పెరుగుతుంది.
బ్రేక్‌డౌన్‌లో డైనమిక్ నిరోధం = ΔV/ΔI, ఇది చిన్నది.
ఉపయోగం: వోల్టేజ్ నియంత్రణ, ఎందుకంటే దానికి అడ్డంగా వోల్టేజ్ Vz దగ్గరే ఉంటుంది.

సాధించిన ఉదాహరణ 6. బ్రేక్‌డౌన్‌లో వోల్టేజ్ 5.60 V నుండి 5.80 V కు పెరిగినప్పుడు ప్రవాహం 10 mA నుండి 30 mA కు పెరుగుతుంది. డైనమిక్ నిరోధం = 0.20/0.020 = 10 Ω.

డయోడ్	ఉపయోగించే బయాస్	సాధారణ లక్షణం
p-n సంధి	అభిముఖ మరియు తిరోగామి	అగ్ర వోల్టేజ్ సుమారు 0.7 V (Si), సుమారు 0.3 V (Ge)
జీనర్	తిరోగామి	బ్రేక్‌డౌన్ వోల్టేజ్ Vz వద్ద తీవ్రమైన పెరుగుదల

మల్టీమీటర్‌తో భాగాలను గుర్తించడం

మల్టీమీటర్‌ను నిరోధ రేంజ్‌కు సెట్ చేసి, ప్రోబ్‌లను రెండు టెర్మినల్స్‌కు తాకించి, తర్వాత ప్రోబ్‌లను తిప్పి పెట్టండి.

భాగం	నిరోధ రేంజ్‌పై ప్రవర్తన
నిరోధకం (resistor)	రెండు దిశల్లోనూ ఒకే రీడింగ్; విలువ దానిపై ముద్రించిన లేదా రంగు-కోడ్ విలువకు సరిపోతుంది
డయోడ్	ఒక ధ్రువణంలో తక్కువ నిరోధం, మరొకదానిలో చాలా ఎక్కువ నిరోధం
LED	డయోడ్ వలె: ఒక ధ్రువణంలో మాత్రమే వాహకత, వాహకత చూపినప్పుడు కాంతిని ఇస్తుంది
కెపాసిటర్	ముల్లు మొదట తక్కువ నిరోధం వైపు కదిలి, తర్వాత చాలా ఎక్కువ విలువకు తిరిగి వస్తుంది; ప్రోబ్‌లను తిప్పిన తర్వాత ఈ ప్రభావం పునరావృతమవుతుంది

జాగ్రత్తలు: భాగం వలయంలో కలిపి ఉన్నప్పుడు పరీక్షించకండి, పరీక్షించే ముందు కెపాసిటర్‌ను డిశ్చార్జ్ చేయండి.

సూత్ర సారాంశం.

ప్రయోగం	సూత్రం	గమనిక
మీటర్ బ్రిడ్జి	S = R(100 − l)/l	l 50 cm దగ్గర
విశిష్ట నిరోధం	ρ = Sπd²/4L	d స్క్రూ గేజ్‌తో
ఓమ్ నియమం	R = ΔV/ΔI	V–I గ్రాఫ్ వాలు
అర్ధ విక్షేపణ	G = RS/(R − S)	k = E/[(R + G)θ]
దర్పణం మరియు కటకం	f = uv/(u + v)	u మరియు v పరిమాణాలు
కుంభాకార దర్పణం	f = R/2	R కటకం పద్ధతి నుండి
పట్టకం	μ = sin[(A + δm)/2]/sin(A/2)	కనిష్ఠ విచలనం వద్ద
దిమ్మె	μ = వాస్తవ లోతు/ఆభాస లోతు	R₃ − R₁ ను R₃ − R₂ తో భాగించాలి
జీనర్	r = ΔV/ΔI	బ్రేక్‌డౌన్‌లో చిన్నది

NEET ఉచ్చులు

మీటర్ బ్రిడ్జి సూత్రంలో, తెలిసిన నిరోధం R పక్కన ఉన్న తీగ చివర నుండి l ను కొలుస్తారు. వైపులను మార్చితే నిష్పత్తి తలకిందులవుతుంది.
శూన్య బిందువును 50 cm దగ్గర ఉంచేది శాతం దోషాన్ని తగ్గించడానికి, అక్కడ తీగ అత్యంత సన్నగా ఉండటం వల్ల కాదు.
V–I గ్రాఫ్ వాలు R; I–V గ్రాఫ్ వాలు 1/R.
G = RS/(R − S), R + S కాదు, RS/(R + S) కాదు.
యోగ్యతా సంఖ్య అంటే ప్రతి విభాగానికి విద్యుత్ ప్రవాహం, ప్రతి ఆంపియర్‌కు విభాగాలు కాదు.
కుంభాకార దర్పణం నిజ వస్తువుకు నిజ ప్రతిబింబాన్ని ఏర్పరచదు; అభిసారి కిరణాలను అందించడానికి కుంభాకార కటకాన్ని వాడతారు.
పారలాక్స్‌ను కంటిని పక్కకు జరపడం ద్వారా పరీక్షిస్తారు, స్థిరంగా ఉంచడం ద్వారా కాదు.
పట్టకం గ్రాఫ్‌లో δ నిరంతరం పెరగదు; దానికి ఒక కనిష్ఠం ఉంటుంది. కనిష్ఠం వద్ద i = e.
ఆభాస లోతు వాస్తవ లోతు కంటే తక్కువ: μ = వాస్తవ/ఆభాస, ఆభాస/వాస్తవ కాదు.
సిలికాన్‌కు ఎక్కువ అగ్ర వోల్టేజ్ (సుమారు 0.7 V) ఉంటుంది; జెర్మేనియంకు సుమారు 0.3 V.

ఒక్కమాట సూత్రాలు

మీటర్ బ్రిడ్జి అనేది 100 cm ఏకరీతి తీగతో కూడిన వీట్‌స్టోన్ బ్రిడ్జి.
మీటర్ బ్రిడ్జి కీని రీడింగ్ తీసుకునేటప్పుడు మాత్రమే ప్లగ్ చేస్తారు.
R మరియు S లను పరస్పరం మార్చడం చివరి దోషాలను తగ్గిస్తుంది.
విశిష్ట నిరోధం ρ = SA/L, A = πd²/4.
వోల్ట్‌మీటర్‌ను ఎల్లప్పుడూ తీగకు సమాంతరంగా కలుపుతారు.
అర్ధ విక్షేపణ పద్ధతి ప్రారంభంలో శ్రేణిలో పెద్ద నిరోధం వాడతారు.
షంట్ S ను సర్దుబాటు చేయడం ద్వారా అర్ధ విక్షేపణ పొందుతారు.
u = v గల పుటాకార దర్పణానికి u = v = R = 2f.
కుంభాకార దర్పణాన్ని కుంభాకార కటకంతో పరీక్షిస్తారు.
కనిష్ఠ విచలనం వద్ద పట్టకంలో కిరణం పట్టకానికి సౌష్ఠవంగా ఉంటుంది.
లైకోపోడియం పొడి దిమ్మె పై తలంపై సూక్ష్మ గుర్తును ఇస్తుంది.
బ్యాక్‌లాష్ నివారించడానికి చలన సూక్ష్మదర్శిని స్క్రూను ఒకే దిశలో తిప్పుతారు.
p-n డయోడ్ తిరోగామి ప్రవాహం మైక్రోఆంపియర్లలో ఉంటుంది.
జీనర్ డయోడ్ బ్రేక్‌డౌన్ తర్వాత దాదాపు స్థిర వోల్టేజ్‌ను నిలుపుతుంది.
మల్టీమీటర్‌పై కెపాసిటర్ మొదట తక్కువ నిరోధాన్ని, తర్వాత చాలా ఎక్కువ నిరోధాన్ని చూపుతుంది.

సాధన ప్రశ్నలు

మీటర్ బ్రిడ్జి (metre bridge) లో 40 Ω నిరోధం ఎడమ ఖాళీలో, తెలియని నిరోధం S కుడి ఖాళీలో ఉన్నాయి. సంతులన బిందువు ఎడమ చివర నుండి 40.0 cm వద్ద ఉంది. S విలువ:
1. 60 Ω
2. 26.7 Ω
3. 100 Ω
4. 40 Ω
సమాధానం
A. 60 Ω
S = R(100 − l)/l = 40 × 60/40 = 60 Ω.
In a metre bridge a 40 Ω resistance is in the left gap and the unknown resistance S is in the right gap. The balance point is at 40.0 cm from the left end. S is:
1. 60 Ω
2. 26.7 Ω
3. 100 Ω
4. 40 Ω
మీటర్ బ్రిడ్జి ప్రయోగంలో సంతులన బిందువును తీగ మధ్య దగ్గర ఉంచడానికి కారణం:
1. మధ్యలోనే చివరి దోషాలు ఖచ్చితంగా అదృశ్యమవుతాయి
2. అక్కడ గాల్వనోమీటర్‌లో విద్యుత్ ప్రవాహం గరిష్ఠంగా ఉంటుంది
3. అక్కడ తెలియని నిరోధంలో శాతం దోషం అత్యల్పంగా ఉంటుంది
4. తీగ మధ్యలో అత్యంత సన్నగా ఉంటుంది
సమాధానం
C. అక్కడ తెలియని నిరోధంలో శాతం దోషం అత్యల్పంగా ఉంటుంది
l(100 − l) అత్యధికంగా ఉన్నప్పుడు, అంటే l = 50 cm వద్ద, S లో శాతం దోషం అత్యల్పం.
In the metre bridge experiment the balance point is kept near the middle of the wire because:
1. end errors vanish exactly at the middle
2. the current in the galvanometer is maximum there
3. the percentage error in the unknown resistance is least there
4. the wire is thinnest at the middle
వ్యాసం 0.70 mm మరియు పొడవు 0.55 m గల తీగ నిరోధం మీటర్ బ్రిడ్జితో 5.0 Ω గా కనుగొన్నారు. π = 22/7 తీసుకోండి. దాని పదార్థం విశిష్ట నిరోధం (resistivity):
1. 3.5 × 10⁻⁹ Ω m
2. 3.5 × 10⁻⁶ Ω m
3. 1.4 × 10⁻⁵ Ω m
4. 7.0 × 10⁻⁶ Ω m
సమాధానం
B. 3.5 × 10⁻⁶ Ω m
ρ = SA/L, A = π(0.35 × 10⁻³)² = 3.85 × 10⁻⁷ m². ρ = 5 × 3.85 × 10⁻⁷/0.55 = 3.5 × 10⁻⁶ Ω m.
A wire of diameter 0.70 mm and length 0.55 m has a resistance of 5.0 Ω found with a metre bridge. Take π = 22/7. The resistivity of its material is:
1. 3.5 × 10⁻⁹ Ω m
2. 3.5 × 10⁻⁶ Ω m
3. 1.4 × 10⁻⁵ Ω m
4. 7.0 × 10⁻⁶ Ω m
ఓమ్ నియమం ప్రయోగంలో V–I గ్రాఫ్ మూలబిందువు గుండా పోయే సరళరేఖ. అది (I = 0.30 A, V = 1.5 V) మరియు (I = 0.60 A, V = 3.0 V) బిందువుల గుండా పోతుంది. నిరోధం:
1. 4.5 Ω
2. 0.2 Ω
3. 2.5 Ω
4. 5 Ω
సమాధానం
D. 5 Ω
R = V–I గ్రాఫ్ వాలు = ΔV/ΔI = 1.5/0.30 = 5 Ω.
In an Ohm's law experiment the V–I graph is a straight line through the origin. It passes through the points (I = 0.30 A, V = 1.5 V) and (I = 0.60 A, V = 3.0 V). The resistance is:
1. 4.5 Ω
2. 0.2 Ω
3. 2.5 Ω
4. 5 Ω
ఓమ్ నియమం ద్వారా తీగ నిరోధాన్ని కనుగొనడానికి, అమ్మీటర్ మరియు వోల్ట్‌మీటర్‌లను వరుసగా కలిపేది:
1. తీగతో శ్రేణిలో, మరియు తీగకు సమాంతరంగా
2. తీగకు సమాంతరంగా, మరియు తీగతో శ్రేణిలో
3. రెండూ తీగతో శ్రేణిలో
4. రెండూ తీగకు సమాంతరంగా
సమాధానం
A. తీగతో శ్రేణిలో, మరియు తీగకు సమాంతరంగా
అమ్మీటర్ తీగ గుండా ప్రవహించే విద్యుత్ ప్రవాహాన్నే మోయాలి. వోల్ట్‌మీటర్ దానికి అడ్డంగా పొటెన్షియల్ భేదాన్ని కొలుస్తుంది.
To find the resistance of a wire using Ohm's law, the ammeter and voltmeter are connected respectively:
1. in series with the wire, and in parallel with the wire
2. in parallel with the wire, and in series with the wire
3. both in series with the wire
4. both in parallel with the wire
అర్ధ విక్షేపణ పద్ధతిలో (half-deflection method) గాల్వనోమీటర్‌తో శ్రేణిలో R = 5100 Ω నిరోధం ఉంది, మరియు దానికి అడ్డంగా షంట్ S = 100 Ω విక్షేపాన్ని సగానికి తగ్గిస్తుంది. గాల్వనోమీటర్ నిరోధం G:
1. 98 Ω
2. 102 Ω
3. 5000 Ω
4. 51 Ω
సమాధానం
B. 102 Ω
G = RS/(R − S) = 5100 × 100/5000 = 102 Ω.
In the half-deflection method a resistance R = 5100 Ω is in series with the galvanometer, and a shunt S = 100 Ω across it reduces the deflection to half. The galvanometer resistance G is:
1. 98 Ω
2. 102 Ω
3. 5000 Ω
4. 51 Ω
గాల్వనోమీటర్ యోగ్యతా సంఖ్య (figure of merit):
1. ప్రతి విభాగానికి గాల్వనోమీటర్ నిరోధం
2. పూర్తి స్కేలు విక్షేపణకు కావలసిన వోల్టేజ్
3. ఒక ఆంపియర్ ఉత్పత్తి చేసే విభాగాల సంఖ్య
4. ఒక స్కేలు విభాగం విక్షేపణను ఉత్పత్తి చేయడానికి కావలసిన విద్యుత్ ప్రవాహం
సమాధానం
D. ఒక స్కేలు విభాగం విక్షేపణను ఉత్పత్తి చేయడానికి కావలసిన విద్యుత్ ప్రవాహం
యోగ్యతా సంఖ్య k = I/θ, అంటే ప్రతి విభాగానికి విద్యుత్ ప్రవాహం.
The figure of merit of a galvanometer is:
1. the resistance of the galvanometer per division
2. the voltage needed for full-scale deflection
3. the number of divisions produced by one ampere
4. the current required to produce a deflection of one scale division
పుటాకార దర్పణంతో u–v పద్ధతిలో 30 cm వద్ద ఉన్న వస్తువుకు దర్పణం నుండి 60 cm వద్ద నిజ ప్రతిబింబం వస్తుంది. దర్పణ నాభ్యంతరం:
1. 45 cm
2. 40 cm
3. 20 cm
4. 10 cm
సమాధానం
C. 20 cm
పరిమాణాలతో, f = uv/(u + v) = 30 × 60/90 = 20 cm. సరిచూడండి: 1/30 + 1/60 = 1/20.
In the u–v method with a concave mirror a real image is obtained at 60 cm from the mirror for an object at 30 cm. The focal length of the mirror is:
1. 45 cm
2. 40 cm
3. 20 cm
4. 10 cm
పారలాక్స్ పద్ధతిలో కుంభాకార కటకంతో, సూది మరియు దాని నిజ ప్రతిబింబం కటకం నుండి ఒకే దూరం 30 cm వద్ద ఉన్నాయి. కటకం నాభ్యంతరం:
1. 60 cm
2. 30 cm
3. 10 cm
4. 15 cm
సమాధానం
D. 15 cm
u = v = 2f = 30 cm, కాబట్టి f = 15 cm.
With a convex lens, the needle and its real image are found at the same distance of 30 cm from the lens by the parallax method. The focal length of the lens is:
1. 60 cm
2. 30 cm
3. 10 cm
4. 15 cm
కుంభాకార కటకం, కటకం నుండి 40 cm వద్ద ఒక పిన్ను నిజ ప్రతిబింబాన్ని ఏర్పరుస్తుంది. కటకం మరియు ప్రతిబింబం మధ్య, కటకం నుండి 28 cm వద్ద కుంభాకార దర్పణాన్ని ఉంచి, పిన్ను మరియు దాని ప్రతిబింబం ఏకీభవించేలా చేశారు. కుంభాకార దర్పణం నాభ్యంతరం:
1. 3 cm
2. 6 cm
3. 12 cm
4. 34 cm
సమాధానం
B. 6 cm
అప్పుడు ప్రతిబింబ బిందువు దర్పణం వక్రతా కేంద్రం. R = 40 − 28 = 12 cm, కాబట్టి f = R/2 = 6 cm.
A convex lens forms a real image of a pin at 40 cm from the lens. A convex mirror is placed between the lens and the image, 28 cm from the lens, and the pin and its image are made to coincide. The focal length of the convex mirror is:
1. 3 cm
2. 6 cm
3. 12 cm
4. 34 cm
కోణం 60° గల పట్టకం (prism) కనిష్ఠ విచలనం 30°. దాని వక్రీభవన గుణకం:
1. 1.41
2. 0.71
3. 0.52
4. 1.73
సమాధానం
A. 1.41
μ = sin[(A + δm)/2]/sin(A/2) = sin 45°/sin 30° = 0.707/0.5 = 1.41.
A prism of angle 60° has a minimum deviation of 30°. Its refractive index is:
1. 1.41
2. 0.71
3. 0.52
4. 1.73
త్రిభుజాకార పట్టకానికి పతన కోణానికి వ్యతిరేకంగా విచలన కోణం గ్రాఫ్:
1. మూలబిందువు గుండా పోయే సరళరేఖ
2. నిరంతరం తగ్గుతుంది
3. ఒకే కనిష్ఠ విలువకు తగ్గి, తర్వాత పెరుగుతుంది
4. నిరంతరం పెరుగుతుంది
సమాధానం
C. ఒకే కనిష్ఠ విలువకు తగ్గి, తర్వాత పెరుగుతుంది
విచలనం కనిష్ఠ విలువ δm వరకు తగ్గి, తర్వాత పెరుగుతుంది.
The graph of angle of deviation against angle of incidence for a triangular prism:
1. is a straight line through the origin
2. falls continuously
3. falls to a single minimum value and then rises
4. rises continuously
చలన సూక్ష్మదర్శినితో రీడింగ్లు: బల్లపై గుర్తుపై ఫోకస్ చేసినప్పుడు 2.000 cm; గాజు దిమ్మె (glass slab) ద్వారా కనిపించే గుర్తు ప్రతిబింబంపై ఫోకస్ చేసినప్పుడు 2.800 cm; దిమ్మె పై తలంపై ఉన్న పొడిపై ఫోకస్ చేసినప్పుడు 4.400 cm. దిమ్మె వక్రీభవన గుణకం:
1. 0.67
2. 1.50
3. 3.00
4. 1.25
సమాధానం
B. 1.50
వాస్తవ మందం = 4.400 − 2.000 = 2.400 cm. ఆభాస మందం = 4.400 − 2.800 = 1.600 cm. μ = 2.400/1.600 = 1.50.
With a travelling microscope the readings are: focused on a mark on the table, 2.000 cm; focused on the image of the mark seen through a glass slab, 2.800 cm; focused on powder on the top face of the slab, 4.400 cm. The refractive index of the slab is:
1. 0.67
2. 1.50
3. 3.00
4. 1.25
సిలికాన్ p-n సంధి డయోడ్ అభిముఖ బయాస్ (forward bias) అభిలక్షణంలో, ప్రవాహం తీవ్రంగా పెరగడం మొదలయ్యే వోల్టేజ్ సుమారు:
1. ఖచ్చితంగా 0 V
2. 0.3 V
3. 5 V
4. 0.7 V
సమాధానం
D. 0.7 V
సిలికాన్ అగ్ర (థ్రెషోల్డ్) వోల్టేజ్ సుమారు 0.7 V.
In the forward-bias characteristic of a silicon p-n junction diode, the current begins to rise sharply at a voltage of about:
1. 0 V exactly
2. 0.3 V
3. 5 V
4. 0.7 V
జీనర్ డయోడ్ (Zener diode) తిరోగామి బ్రేక్‌డౌన్ ప్రాంతంలో, ప్రవాహం పెరిగే కొద్దీ డయోడ్‌కు అడ్డంగా వోల్టేజ్:
1. దాదాపు స్థిరంగా ఉంటుంది
2. గుర్తు మారుతుంది
3. సున్నాకు పడిపోతుంది
4. ప్రవాహానికి అనులోమానుపాతంలో పెరుగుతుంది
సమాధానం
A. దాదాపు స్థిరంగా ఉంటుంది
బ్రేక్‌డౌన్ వక్రరేఖ దాదాపు నిలువుగా ఉంటుంది: వోల్టేజ్ జీనర్ వోల్టేజ్ దగ్గరే ఉండగా ప్రవాహం చాలా మారుతుంది.
In the reverse breakdown region of a Zener diode, as the current increases the voltage across the diode:
1. stays almost constant
2. reverses its sign
3. falls to zero
4. rises in proportion to the current
ఒక భాగాన్ని మల్టీమీటర్ నిరోధ రేంజ్‌పై పరీక్షిస్తున్నారు. ముల్లు మొదట తక్కువ నిరోధాన్ని చూపి, తర్వాత నెమ్మదిగా చాలా ఎక్కువ నిరోధానికి కదులుతుంది, మరియు ప్రోబ్‌లను తిప్పినప్పుడు ఈ ప్రభావం పునరావృతమవుతుంది. ఆ భాగం:
1. ఒక డయోడ్
2. ఒక LED
3. ఒక కెపాసిటర్
4. ఒక నిరోధకం
సమాధానం
C. ఒక కెపాసిటర్
కెపాసిటర్ మీటర్ బ్యాటరీ నుండి ఛార్జ్ అవుతుంది, అందువల్ల కనిపించే నిరోధం చాలా ఎక్కువ విలువకు పెరుగుతుంది.
A component is tested with a multimeter on the resistance range. The needle first shows a low resistance and then moves slowly to a very high resistance, and the effect repeats on reversing the probes. The component is:
1. a diode
2. a LED
3. a capacitor
4. a resistor
ఈ క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: మీటర్ బ్రిడ్జిలో చివరి దోషాలను తగ్గించడానికి R మరియు S లను పరస్పరం మార్చి, రెండు ఫలితాల సగటు తీసుకుంటారు. ప్రవచనం II: జాకీని గట్టిగా నొక్కి తీగ వెంట జరపాలి.
1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
సమాధానం
C. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
పరస్పరం మార్చడం చివరి దోషాలను తగ్గిస్తుంది. జాకీని తేలికగా తాకాలి, జరపకూడదు.
Given below are two statements: Statement I: In a metre bridge, R and S are interchanged and the mean of the two results is taken to reduce end errors. Statement II: The jockey should be pressed hard and dragged along the wire.
1. Both Statement I and Statement II are correct
2. Both Statement I and Statement II are incorrect
3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
4. Statement I is incorrect but Statement II is correct
ఈ క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: ఓమ్ నియమం ప్రయోగంలో ఖచ్చితమైన రీడింగ్ల కోసం పెద్ద ప్రవాహాన్ని పంపి తీగను వేడెక్కిస్తారు. ప్రవచనం II: వేడెక్కిన తీగ V–I గ్రాఫ్ సరళరేఖగానే ఉంటుంది.
1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
సమాధానం
B. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
వేడి నిరోధాన్ని మారుస్తుంది, కాబట్టి ప్రవాహం చిన్నదిగా ఉండాలి మరియు రీడింగ్ తీసుకునేటప్పుడు మాత్రమే కీని మూయాలి. లేకపోతే గ్రాఫ్ వంగుతుంది. రెండు ప్రవచనాలూ సరికావు.
Given below are two statements: Statement I: In an Ohm's law experiment a large current is passed so that the wire heats up for accurate readings. Statement II: The V–I graph of a heated wire remains a straight line.
1. Both Statement I and Statement II are correct
2. Both Statement I and Statement II are incorrect
3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
4. Statement I is incorrect but Statement II is correct
ఈ క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: తీగ I–V గ్రాఫ్ వాలు దాని నిరోధాన్ని ఇస్తుంది. ప్రవచనం II: తీగ V–I గ్రాఫ్ వాలు దాని నిరోధాన్ని ఇస్తుంది.
1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
సమాధానం
D. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
I–V గ్రాఫ్ వాలు 1/R. V–I గ్రాఫ్ వాలు R.
Given below are two statements: Statement I: The slope of an I–V graph of a wire gives its resistance. Statement II: The slope of a V–I graph of a wire gives its resistance.
1. Both Statement I and Statement II are correct
2. Both Statement I and Statement II are incorrect
3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
4. Statement I is incorrect but Statement II is correct
ఈ క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: అర్ధ విక్షేపణ పద్ధతిలో, విక్షేపం సగానికి తగ్గే వరకు షంట్ S ను సర్దుబాటు చేస్తారు. ప్రవచనం II: అప్పుడు గాల్వనోమీటర్ నిరోధం G = R + S.
1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
సమాధానం
C. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
G = RS/(R − S), R + S కాదు.
Given below are two statements: Statement I: In the half-deflection method the shunt S is adjusted until the deflection falls to half. Statement II: The galvanometer resistance is then G = R + S.
1. Both Statement I and Statement II are correct
2. Both Statement I and Statement II are incorrect
3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
4. Statement I is incorrect but Statement II is correct
పారలాక్స్ పద్ధతి గురించి కింది వాటిలో ఏ ప్రవచనాలు సరైనవి? 1. పారలాక్స్ లేనప్పుడు, కంటిని పక్కకు జరిపినా ప్రతిబింబ సూది కొన మరియు వస్తు సూది కొన ఒకదానికొకటి సాపేక్షంగా కదలవు. 2. ప్రతిబింబ సూదిని నిజ ప్రతిబింబం ఉన్న స్థానంలో ఉంచుతారు. 3. పారలాక్స్ పరీక్షించేటప్పుడు కంటిని ఒకే స్థానంలో స్థిరంగా ఉంచుతారు.
1. 1 మరియు 2 మాత్రమే
2. 2 మరియు 3 మాత్రమే
3. 1 మరియు 3 మాత్రమే
4. 1, 2 మరియు 3
సమాధానం
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
పారలాక్స్‌ను పరీక్షించడానికి కంటిని ఇటూ అటూ జరుపుతారు, కాబట్టి 3 తప్పు.
Which of the following statements about the parallax method are correct? 1. When there is no parallax, the tip of the image needle and the tip of the object needle do not move relative to each other when the eye is moved sideways. 2. The image needle is placed at the position of the real image. 3. The eye is kept fixed at one position while testing for parallax.
1. 1 and 2 only
2. 2 and 3 only
3. 1 and 3 only
4. 1, 2 and 3
ఈ క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: ఒక పట్టకానికి, (కనిష్ఠ విచలన స్థానం కాకుండా) రెండు వేర్వేరు పతన కోణాలు ఒకే విచలనాన్ని ఇస్తాయి. ప్రవచనం II: కనిష్ఠ విచలనం వద్ద, సమబాహు పట్టకం లోపల కిరణం దాని భూమికి సమాంతరంగా ఉంటుంది.
1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
సమాధానం
A. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
పరివర్తనీయత వల్ల పతన మరియు నిర్గమన కోణాలను పరస్పరం మార్చవచ్చు. కనిష్ఠ విచలనం వద్ద మార్గం సౌష్ఠవంగా ఉంటుంది.
Given below are two statements: Statement I: For a prism, two different angles of incidence (other than the minimum deviation position) give the same deviation. Statement II: At minimum deviation, the ray inside an equilateral prism is parallel to its base.
1. Both Statement I and Statement II are correct
2. Both Statement I and Statement II are incorrect
3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
4. Statement I is incorrect but Statement II is correct
ఈ క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: పతన కోణం పెరిగే కొద్దీ పట్టకం విచలన కోణం నిరంతరం పెరుగుతుంది. ప్రవచనం II: కనిష్ఠ విచలనం వద్ద పతన కోణం నిర్గమన కోణానికి సమానం.
1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
సమాధానం
D. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
విచలనం మొదట కనిష్ఠానికి తగ్గి, తర్వాత పెరుగుతుంది. కనిష్ఠం వద్ద i = e.
Given below are two statements: Statement I: The angle of deviation of a prism increases continuously as the angle of incidence increases. Statement II: At minimum deviation the angle of incidence equals the angle of emergence.
1. Both Statement I and Statement II are correct
2. Both Statement I and Statement II are incorrect
3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
4. Statement I is incorrect but Statement II is correct
చలన సూక్ష్మదర్శినితో గాజు దిమ్మె వక్రీభవన గుణకం గురించి కింది వాటిలో ఏ ప్రవచనాలు సరైనవి? 1. సూక్ష్మదర్శినిని ఫోకస్ చేయగలిగేలా పై తలంపై లైకోపోడియం పొడిని చల్లుతారు. 2. ఆభాస లోతు = వాస్తవ లోతు × μ. 3. గుర్తుపై మరియు పై తలంపై తీసుకున్న రీడింగ్ల నుండి వాస్తవ లోతును కనుగొంటారు.
1. 1 మరియు 2 మాత్రమే
2. 2 మరియు 3 మాత్రమే
3. 1 మరియు 3 మాత్రమే
4. 1, 2 మరియు 3
సమాధానం
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
ఆభాస లోతు = వాస్తవ లోతు/μ, కాబట్టి 2 తప్పు.
Which of the following statements about the refractive index of a glass slab by a travelling microscope are correct? 1. Lycopodium powder is sprinkled on the top surface so that the microscope can be focused on it. 2. Apparent depth equals real depth multiplied by μ. 3. Real depth is found from the readings on the mark and on the top surface.
1. 1 and 2 only
2. 2 and 3 only
3. 1 and 3 only
4. 1, 2 and 3
ఈ క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: అభిముఖ బయాస్‌లోని p-n సంధి డయోడ్‌కు ప్రవాహాన్ని పరిమితం చేయడానికి శ్రేణి నిరోధం అవసరం. ప్రవచనం II: జెర్మేనియం డయోడ్ అగ్ర వోల్టేజ్ సుమారు 0.7 V మరియు సిలికాన్ డయోడ్ అగ్ర వోల్టేజ్ సుమారు 0.3 V.
1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
సమాధానం
C. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
ప్రవచనం II లో విలువలు తారుమారయ్యాయి: సిలికాన్ సుమారు 0.7 V, జెర్మేనియం సుమారు 0.3 V.
Given below are two statements: Statement I: A p-n junction diode in forward bias needs a series resistance to limit the current. Statement II: The knee voltage of a germanium diode is about 0.7 V and that of a silicon diode about 0.3 V.
1. Both Statement I and Statement II are correct
2. Both Statement I and Statement II are incorrect
3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
4. Statement I is incorrect but Statement II is correct
మల్టీమీటర్‌తో భాగాలను గుర్తించడం గురించి కింది వాటిలో ఏ ప్రవచనాలు సరైనవి? 1. ప్రోబ్‌లను తిప్పినప్పుడు నిరోధకం ఒకే రీడింగ్ ఇస్తుంది. 2. డయోడ్ ఒక ధ్రువణంలో తక్కువ నిరోధాన్ని, మరొకదానిలో చాలా ఎక్కువ నిరోధాన్ని ఇస్తుంది. 3. LED కూడా ఒక ధ్రువణంలో మాత్రమే వాహకత చూపుతుంది.
1. 1 మరియు 2 మాత్రమే
2. 2 మరియు 3 మాత్రమే
3. 1 మరియు 3 మాత్రమే
4. 1, 2 మరియు 3
సమాధానం
D. 1, 2 మరియు 3
మూడు ప్రవచనాలూ సరైనవి.
Which of the following statements about identifying components with a multimeter are correct? 1. A resistor gives the same reading when the probes are reversed. 2. A diode gives a low resistance in one polarity and a very high resistance in the other. 3. An LED also conducts in one polarity only.
1. 1 and 2 only
2. 2 and 3 only
3. 1 and 3 only
4. 1, 2 and 3
నిశ్చితవాక్యం (A): మీటర్ బ్రిడ్జిలో సంతులన బిందువును తీగ మధ్య దగ్గర ఉంచుతారు. కారణం (R): S = R(100 − l)/l లో శాతం దోషం l, 50 cm కు దగ్గరగా ఉన్నప్పుడు అత్యల్పం.
1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
సమాధానం
A. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
శాతం దోషం 1/[l(100 − l)] గా మారుతుంది, అది l = 50 cm వద్ద అత్యల్పం. R, A ని వివరిస్తుంది.
Assertion (A): In a metre bridge the balance point is kept near the middle of the wire. Reason (R): The percentage error in S = R(100 − l)/l is least when l is close to 50 cm.
1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
3. A is true but R is false
4. A is false but R is true
నిశ్చితవాక్యం (A): వోల్టేజ్ నియంత్రణ కోసం జీనర్ డయోడ్‌ను తిరోగామి బయాస్‌లో ఉపయోగిస్తారు. కారణం (R): సిలికాన్ డయోడ్‌కు జెర్మేనియం డయోడ్ కంటే ఎక్కువ అభిముఖ అగ్ర వోల్టేజ్ ఉంటుంది.
1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
సమాధానం
B. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
రెండూ సత్యం, కానీ తిరోగామి బ్రేక్‌డౌన్ ఉపయోగానికి అగ్ర వోల్టేజ్‌తో సంబంధం లేదు.
Assertion (A): A Zener diode is used in reverse bias for voltage regulation. Reason (R): A silicon diode has a higher forward knee voltage than a germanium diode.
1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
3. A is true but R is false
4. A is false but R is true
నిశ్చితవాక్యం (A): కుంభాకార దర్పణ నాభ్యంతరాన్ని కనుగొనడానికి కుంభాకార కటకాన్ని ఉపయోగిస్తారు. కారణం (R): కుంభాకార దర్పణం నిజ వస్తువుకు నిజ ప్రతిబింబాన్ని ఏర్పరుస్తుంది.
1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
సమాధానం
C. A సత్యం కానీ R అసత్యం
కుంభాకార దర్పణం నిజ వస్తువుకు ఎల్లప్పుడూ మిథ్యా ప్రతిబింబాన్ని ఏర్పరుస్తుంది, కాబట్టి R అసత్యం. కటకం అభిసారి కిరణాలను అందిస్తుంది.
Assertion (A): A convex lens is used to find the focal length of a convex mirror. Reason (R): A convex mirror forms a real image of a real object.
1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
3. A is true but R is false
4. A is false but R is true
నిశ్చితవాక్యం (A): బ్రేక్‌డౌన్ కంటే తక్కువ తిరోగామి బయాస్‌లో p-n సంధి డయోడ్ పెద్ద ప్రవాహాన్ని వహిస్తుంది. కారణం (R): తిరోగామి బయాస్ నిరోధక ప్రాంతాన్ని (depletion region) వెడల్పు చేస్తుంది.
1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
సమాధానం
D. A అసత్యం కానీ R సత్యం
తిరోగామి బయాస్‌లో అతి చిన్న లీకేజీ ప్రవాహం మాత్రమే ప్రవహిస్తుంది, కాబట్టి A అసత్యం. R సత్యం.
Assertion (A): A p-n junction diode carries a large current in reverse bias below breakdown. Reason (R): Reverse bias widens the depletion region.
1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
3. A is true but R is false
4. A is false but R is true
నిశ్చితవాక్యం (A): కనిష్ఠ విచలనం వద్ద, μ = sin[(A + δm)/2]/sin(A/2). కారణం (R): కనిష్ఠ విచలనం వద్ద పట్టకం లోపల మార్గం సౌష్ఠవంగా ఉంటుంది, r₁ = r₂ = A/2.
1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
సమాధానం
A. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
i = (A + δm)/2 మరియు r = A/2 తో, μ = sin i/sin r. R, A ని వివరిస్తుంది.
Assertion (A): At minimum deviation, μ = sin[(A + δm)/2]/sin(A/2). Reason (R): At minimum deviation the path inside the prism is symmetric, with r₁ = r₂ = A/2.
1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
3. A is true but R is false
4. A is false but R is true
నిశ్చితవాక్యం (A): బ్రేక్‌డౌన్‌లో జీనర్ డయోడ్ డైనమిక్ నిరోధం చాలా ఎక్కువ. కారణం (R): బ్రేక్‌డౌన్‌లో వోల్టేజ్‌లో చిన్న మార్పుకు ప్రవాహం తీవ్రంగా మారుతుంది.
1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
సమాధానం
D. A అసత్యం కానీ R సత్యం
బ్రేక్‌డౌన్‌లో ΔV/ΔI చిన్నది, కాబట్టి A అసత్యం. R సత్యం.
Assertion (A): The dynamic resistance of a Zener diode in breakdown is very high. Reason (R): In breakdown the current changes sharply for a small change in voltage.
1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
3. A is true but R is false
4. A is false but R is true
జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. నిరోధకం b. డయోడ్ c. కెపాసిటర్ d. LED. జాబితా II: i. ప్రోబ్‌ల ఏ ధ్రువణంలోనైనా ఒకే రీడింగ్ ii. ఒక దిశలో మాత్రమే వాహకత iii. ముల్లు తక్కువ నిరోధం వైపు కదిలి, తర్వాత చాలా ఎక్కువ విలువకు తిరిగి వస్తుంది iv. ఒక దిశలో మాత్రమే వాహకత మరియు వాహకత చూపినప్పుడు కాంతిని ఇస్తుంది
1. a-i, b-iii, c-ii, d-iv
2. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
3. a-i, b-ii, c-iv, d-iii
4. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
సమాధానం
B. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
నిరోధకం ధ్రువణ రహితం, డయోడ్ మరియు LED ఏకదిశా వాహకాలు, కెపాసిటర్ ఛార్జ్ అవుతుంది.
Match List I with List II. List I: a. Resistor b. Diode c. Capacitor d. LED. List II: i. Same reading with either polarity of the probes ii. Conducts in one direction only iii. Needle swings towards low resistance, then returns to a very high value iv. Conducts in one direction only and gives light when it conducts
1. a-i, b-iii, c-ii, d-iv
2. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
3. a-i, b-ii, c-iv, d-iii
4. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. మీటర్ బ్రిడ్జి b. అర్ధ విక్షేపణ పద్ధతి c. పట్టకం d. చలన సూక్ష్మదర్శినితో గాజు దిమ్మె. జాబితా II: i. S = R(100 − l)/l ii. G = RS/(R − S) iii. μ = sin[(A + δm)/2]/sin(A/2) iv. μ = వాస్తవ లోతు/ఆభాస లోతు
1. a-i, b-ii, c-iv, d-iii
2. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
3. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
4. a-i, b-iii, c-ii, d-iv
సమాధానం
B. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
ప్రతి సూత్రం పేర్కొన్న ప్రయోగానికి చెందినది.
Match List I with List II. List I: a. Metre bridge b. Half-deflection method c. Prism d. Glass slab with a travelling microscope. List II: i. S = R(100 − l)/l ii. G = RS/(R − S) iii. μ = sin[(A + δm)/2]/sin(A/2) iv. μ = real depth/apparent depth
1. a-i, b-ii, c-iv, d-iii
2. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
3. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
4. a-i, b-iii, c-ii, d-iv
జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. ఓమ్ నియమం, I కు వ్యతిరేకంగా V b. పట్టకం, పతనానికి వ్యతిరేకంగా విచలనం c. p-n డయోడ్ అభిముఖ అభిలక్షణం d. జీనర్ డయోడ్ తిరోగామి అభిలక్షణం. జాబితా II: i. మూలబిందువు గుండా పోయే సరళరేఖ ii. ఒకే కనిష్ఠం గల వక్రరేఖ iii. మొదట దాదాపు ప్రవాహం ఉండదు, అగ్ర వోల్టేజ్ దాటిన తర్వాత తీవ్రమైన పెరుగుదల iv. బ్రేక్‌డౌన్ వోల్టేజ్ వద్ద ఆకస్మిక తీవ్ర పెరుగుదల వచ్చే వరకు దాదాపు ప్రవాహం ఉండదు
1. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
2. a-iii, b-ii, c-i, d-iv
3. a-i, b-ii, c-iv, d-iii
4. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
సమాధానం
A. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
ప్రతి ఆకృతి ఆ పరికరం లేదా ప్రయోగం యొక్క భౌతికశాస్త్రం నుండి వస్తుంది.
Match List I with List II. List I: a. Ohm's law, V against I b. Prism, deviation against incidence c. Forward characteristic of a p-n diode d. Reverse characteristic of a Zener diode. List II: i. Straight line through the origin ii. Curve with a single minimum iii. Almost no current at first, then a sharp rise beyond the knee voltage iv. Almost no current until a sudden sharp rise at the breakdown voltage
1. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
2. a-iii, b-ii, c-i, d-iv
3. a-i, b-ii, c-iv, d-iii
4. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. మీటర్ బ్రిడ్జి, ఎడమ ఖాళీలో R = 10 Ω, సంతులనం 25 cm వద్ద b. అర్ధ విక్షేపణ, R = 30 Ω, S = 10 Ω c. పట్టకం, A = 60°, δm = 60°, μ d. దిమ్మె, వాస్తవ లోతు 3.0 cm, ఆభాస లోతు 2.0 cm, μ. జాబితా II: i. 15 Ω ii. 30 Ω iii. 1.5 iv. 1.73
1. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
2. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
3. a-ii, b-iv, c-i, d-iii
4. a-i, b-ii, c-iv, d-iii
సమాధానం
B. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
a: S = 10 × 75/25 = 30 Ω. b: G = 30 × 10/20 = 15 Ω. c: sin 60°/sin 30° = 1.73. d: 3.0/2.0 = 1.5.
Match List I with List II. List I: a. Metre bridge, R = 10 Ω in the left gap, balance at 25 cm b. Half-deflection, R = 30 Ω, S = 10 Ω c. Prism, A = 60°, δm = 60°, μ d. Slab, real depth 3.0 cm, apparent depth 2.0 cm, μ. List II: i. 15 Ω ii. 30 Ω iii. 1.5 iv. 1.73
1. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
2. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
3. a-ii, b-iv, c-i, d-iii
4. a-i, b-ii, c-iv, d-iii
జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. మీటర్ బ్రిడ్జి b. జీనర్ డయోడ్ c. చలన సూక్ష్మదర్శిని d. అర్ధ విక్షేపణ పద్ధతి. జాబితా II: i. సంతులన బిందువును మధ్య దగ్గర ఉంచండి ii. శ్రేణి నిరోధంతో తిరోగామి ప్రవాహాన్ని రేటెడ్ హద్దులో ఉంచండి iii. బ్యాక్‌లాష్ దోషం రాకుండా స్క్రూను ఒకే దిశలో తిప్పండి iv. ప్రారంభంలో శ్రేణిలో పెద్ద నిరోధాన్ని ఉంచండి
1. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
2. a-i, b-ii, c-iv, d-iii
3. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
4. a-i, b-iii, c-ii, d-iv
సమాధానం
A. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
ప్రతి జాగ్రత్త పేర్కొన్న ప్రయోగానికి చెందినది.
Match List I with List II. List I: a. Metre bridge b. Zener diode c. Travelling microscope d. Half-deflection method. List II: i. Keep the balance point near the middle ii. Keep the reverse current within the rated limit using a series resistor iii. Turn the screw in one direction only to avoid backlash error iv. Keep a large resistance in series at the start
1. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
2. a-i, b-ii, c-iv, d-iii
3. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
4. a-i, b-iii, c-ii, d-iv
జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. సిలికాన్ డయోడ్, అభిముఖ అగ్ర వోల్టేజ్ b. జెర్మేనియం డయోడ్, అభిముఖ అగ్ర వోల్టేజ్ c. సాధారణ గాజు దిమ్మె, వక్రీభవన గుణకం d. వ్యాసార్థం 30 cm గల పుటాకార దర్పణం, నాభ్యంతరం. జాబితా II: i. సుమారు 0.3 V ii. సుమారు 0.7 V iii. 15 cm iv. సుమారు 1.5
1. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
2. a-i, b-ii, c-iv, d-iii
3. a-iv, b-i, c-ii, d-iii
4. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
సమాధానం
D. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
సిలికాన్ సుమారు 0.7 V, జెర్మేనియం సుమారు 0.3 V, గాజు సుమారు 1.5, f = R/2 = 15 cm.
Match List I with List II. List I: a. Silicon diode, forward knee b. Germanium diode, forward knee c. Typical glass slab, refractive index d. Concave mirror of radius 30 cm, focal length. List II: i. about 0.3 V ii. about 0.7 V iii. 15 cm iv. about 1.5
1. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
2. a-i, b-ii, c-iv, d-iii
3. a-iv, b-i, c-ii, d-iii
4. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
జీనర్ డయోడ్ బ్రేక్‌డౌన్ ప్రాంతంలో వోల్టేజ్ 5.60 V నుండి 5.80 V కు పెరిగినప్పుడు ప్రవాహం 10 mA నుండి 30 mA కు పెరుగుతుంది. డైనమిక్ నిరోధం:
1. 0.1 Ω
2. 1.0 Ω
3. 10 Ω
4. 100 Ω
సమాధానం
C. 10 Ω
R = ΔV/ΔI = 0.20 V/0.020 A = 10 Ω.
In the breakdown region of a Zener diode the voltage rises from 5.60 V to 5.80 V while the current rises from 10 mA to 30 mA. The dynamic resistance is:
1. 0.1 Ω
2. 1.0 Ω
3. 10 Ω
4. 100 Ω
ఒక మీటర్ బ్రిడ్జిలో తెలియని నిరోధం S ఎడమ ఖాళీలో, 15 Ω నిరోధం కుడి ఖాళీలో ఉన్నాయి. సంతులన బిందువు ఎడమ చివర నుండి 70.0 cm వద్ద ఉంది. S విలువ:
1. 6.4 Ω
2. 35 Ω
3. 50 Ω
4. 15 Ω
సమాధానం
B. 35 Ω
S/15 = l/(100 − l) = 70/30, కాబట్టి S = 15 × 7/3 = 35 Ω.
In a metre bridge the unknown resistance S is in the left gap and a 15 Ω resistance is in the right gap. The balance point is 70.0 cm from the left end. S is:
1. 6.4 Ω
2. 35 Ω
3. 50 Ω
4. 15 Ω
1.0 m పొడవు మరియు 0.40 mm వ్యాసం గల తీగకు వోల్ట్‌మీటర్ 2.4 V మరియు అమ్మీటర్ 0.30 A చదువుతాయి. π = 3.14 తీసుకోండి. తీగ పదార్థం విశిష్ట నిరోధం సుమారు:
1. 4.0 × 10⁻⁶ Ω m
2. 2.5 × 10⁻⁷ Ω m
3. 1.0 × 10⁻⁶ Ω m
4. 1.0 × 10⁻⁹ Ω m
సమాధానం
C. 1.0 × 10⁻⁶ Ω m
R = 2.4/0.30 = 8 Ω. A = π(0.2 × 10⁻³)² = 1.256 × 10⁻⁷ m². ρ = RA/L = 1.0 × 10⁻⁶ Ω m.
A voltmeter reads 2.4 V and an ammeter reads 0.30 A for a wire of length 1.0 m and diameter 0.40 mm. Take π = 3.14. The resistivity of the wire material is about:
1. 4.0 × 10⁻⁶ Ω m
2. 2.5 × 10⁻⁷ Ω m
3. 1.0 × 10⁻⁶ Ω m
4. 1.0 × 10⁻⁹ Ω m
పారలాక్స్ ప్రయోగంలో, కుంభాకార కటకం నుండి 15 cm వద్ద ఉన్న సూది యొక్క నిజ ప్రతిబింబం కటకం నుండి 30 cm వద్ద ఉంది. కటకం సామర్థ్యం (power):
1. 10 D
2. 0.1 D
3. 20 D
4. 5 D
సమాధానం
A. 10 D
f = uv/(u + v) = 15 × 30/45 = 10 cm = 0.10 m. P = 1/f = 10 D.
In a parallax experiment a needle at 15 cm from a convex lens has its real image at 30 cm from the lens. The power of the lens is:
1. 10 D
2. 0.1 D
3. 20 D
4. 5 D
కోణం 60° గల పట్టకం కనిష్ఠ విచలనం 37° చూపుతుంది. sin 48.5° = 0.75 మరియు sin 30° = 0.50 ఇవ్వబడినప్పుడు, పట్టక పదార్థం వక్రీభవన గుణకం:
1. 1.33
2. 1.50
3. 0.67
4. 0.75
సమాధానం
B. 1.50
i = (A + δm)/2 = 48.5°. μ = sin 48.5°/sin 30° = 0.75/0.50 = 1.50.
A prism of angle 60° shows a minimum deviation of 37°. Given sin 48.5° = 0.75 and sin 30° = 0.50, the refractive index of the prism material is:
1. 1.33
2. 1.50
3. 0.67
4. 0.75
వాస్తవ మందం 3.0 cm గల గాజు దిమ్మె కింద ఉన్న పిన్ను, దిమ్మె ద్వారా పై నుండి చూసినప్పుడు 1.0 cm పైకి లేచినట్లు కనిపిస్తుంది. గాజు వక్రీభవన గుణకం:
1. 3.0
2. 1.0
3. 2.0
4. 1.5
సమాధానం
D. 1.5
ఆభాస లోతు = 3.0 − 1.0 = 2.0 cm. μ = 3.0/2.0 = 1.5.
A pin below a glass slab of real thickness 3.0 cm appears to be raised by 1.0 cm when viewed from above through the slab. The refractive index of the glass is:
1. 3.0
2. 1.0
3. 2.0
4. 1.5
emf 3 V గల సెల్‌ను 2900 Ω నిరోధం ద్వారా 100 Ω నిరోధం గల గాల్వనోమీటర్‌కు కలిపితే 25 విభాగాల విక్షేపం వస్తుంది. యోగ్యతా సంఖ్య:
1. 4.0 × 10⁻⁵ A ప్రతి విభాగానికి
2. 1.2 × 10⁻¹ A ప్రతి విభాగానికి
3. 4.0 × 10⁻² A ప్రతి విభాగానికి
4. 4.1 × 10⁻⁵ A ప్రతి విభాగానికి
సమాధానం
A. 4.0 × 10⁻⁵ A ప్రతి విభాగానికి
I = 3/(2900 + 100) = 1.0 × 10⁻³ A. k = I/θ = 1.0 × 10⁻³/25 = 4.0 × 10⁻⁵ A ప్రతి విభాగానికి.
A cell of emf 3 V is connected through a resistance of 2900 Ω to a galvanometer of resistance 100 Ω, giving a deflection of 25 divisions. The figure of merit is:
1. 4.0 × 10⁻⁵ A per division
2. 1.2 × 10⁻¹ A per division
3. 4.0 × 10⁻² A per division
4. 4.1 × 10⁻⁵ A per division

Page 1 of 1

Finished reading?

Test yourself in 10 minutes

A free 10-question mini-mock on your exam's real pattern, with negative marking and an instant score. अपनी तैयारी 10 मिनट में जाँचें।

Take a free mini-mock →Topic-wise practice