←
AP పరీక్షల కోసం భారత మరియు ప్రపంచ భూగోళశాస్త్రం · Chapter 3

పర్వతాలు, పీఠభూములు మరియు భూస్వరూపం

గుర్తుంచుకోవలసినవి

  • ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని తూర్పు కనుమల్లో నల్లమల, శేషాచలం, ఎర్రమల, వెలికొండ, పాల్కొండ, మహేంద్రగిరి, అర్మకొండ మరియు గాలికొండ ఉన్నాయి.
  • హిమాలయ శ్రేణులు: హిమాద్రి, హిమాచల్, శివాలిక్, పీర్ పంజాల్, ధౌలాధర్, జన్స్కార్. కారకోరం మరియు లద్దాఖ్ శ్రేణులు ట్రాన్స్-హిమాలయాలు.
  • పశ్చిమ కనుమలను సహ్యాద్రి అని కూడా అంటారు; అనముడి పశ్చిమ కనుమల్లో, దొడ్డబెట్ట నీలగిరి కొండల్లో ఉన్నాయి.

భూస్వరూపం సంక్షిప్తంగా

భూస్వరూపం (Physiography) అంటే భూమి భౌతిక ఆకృతి: పర్వతాలు, పీఠభూములు, మైదానాలు మరియు తీరాలు. భారతదేశంలో ఉత్తర పర్వతాలు, ద్వీపకల్ప పీఠభూమి, ఉత్తర మైదానాలు మరియు తీర మైదానాలు ఉన్నాయి. ఈ అధ్యాయం ప్రధాన శ్రేణులు, కొండలు, కనుమలు మరియు పీఠభూములను, ప్రతిదీ ఏ రాష్ట్రానికి చెందినదో జాబితా చేస్తుంది. "ఈ కొండ ఏ శ్రేణికి చెందినది" లేదా "ఈ కనుమ లేదా పీఠభూమి ఏ రాష్ట్రంలో ఉంది" అనే ప్రశ్నలు సాధారణంగా వస్తాయి.

హిమాలయాలు మరియు ట్రాన్స్-హిమాలయాలు

హిమాలయాలు ఉత్తరాన ఉన్న నవీన ముడత పర్వతాలు. వాటి ప్రధాన సమాంతర శ్రేణులు క్రింద ఇవ్వబడ్డాయి.

శ్రేణిచెందినది
హిమాద్రిహిమాలయాలు
హిమాచల్హిమాలయాలు
శివాలిక్ కొండలుహిమాలయాలు
పీర్ పంజాల్ శ్రేణిహిమాలయాలు
ధౌలాధర్ శ్రేణిహిమాలయాలు
జన్స్కార్ శ్రేణిహిమాలయాలు
కారకోరం శ్రేణిట్రాన్స్-హిమాలయాలు
లద్దాఖ్ శ్రేణిట్రాన్స్-హిమాలయాలు

హిమాద్రి అత్యంత ఎత్తైనది, హిమాచల్ మధ్య శ్రేణి, శివాలిక్ కొండలు బాహ్య పాదపర్వతాలు. పీర్ పంజాల్, ధౌలాధర్ మరియు జన్స్కార్ హిమాలయ వ్యవస్థలోని శ్రేణులు. కారకోరం మరియు లద్దాఖ్ ప్రధాన హిమాలయానికి ఉత్తరాన ఉన్నాయి మరియు వాటిని ట్రాన్స్-హిమాలయాలు అంటారు.

పాదపర్వత ప్రాంతంలో రెండు నేల–భూ మండలాలు ఉన్నాయి: భాబర్ మరియు తరాయ్. రెండూ హిమాలయ పాదపర్వత ప్రాంతానికి చెందినవి. భాబర్‌లో కొండల నుండి వచ్చే వాగులు తమ రాళ్లను, గులకరాళ్లను పరుస్తాయి. తరాయ్ దాని కింద ఉన్న తేమ ప్రాంతం.

పర్వత కనుమలు

కనుమ అంటే ప్రజలు పర్వతాన్ని దాటడానికి ఉపయోగించే మార్గం.

కనుమరాష్ట్రం
రోహ్‌తాంగ్ కనుమహిమాచల్ ప్రదేశ్
బనిహాల్ కనుమజమ్మూ కశ్మీర్
లిపులేఖ్ కనుమఉత్తరాఖండ్
నీతి కనుమఉత్తరాఖండ్
మానా కనుమఉత్తరాఖండ్
బొమ్‌డిలా కనుమఅరుణాచల్ ప్రదేశ్

పైన ఉన్న ఆరు కనుమల్లో మూడు ఉత్తరాఖండ్‌లో ఉన్నాయి. రోహ్‌తాంగ్ (హిమాచల్ ప్రదేశ్)ను బనిహాల్ (జమ్మూ కశ్మీర్)తో కలపవద్దు.

పశ్చిమ కనుమలు

పశ్చిమ కనుమలు పశ్చిమ తీరం వెంట విస్తరించి ఉన్నాయి. వాటి స్థానిక పేరు సహ్యాద్రి. ఈ వ్యవస్థలో జాబితా చేసిన కొండ సమూహాలు:

  • నీలగిరి కొండలు, అనమలై కొండలు, ఏలకుల కొండలు (Cardamom Hills) మరియు పళని కొండలు.
  • పాలక్కాడ్ కనుమ (Palghat Gap), శ్రేణిలోని ఒక ఖాళీ మార్గం, ఈ వ్యవస్థతో కలిపి జాబితా చేయబడింది.

శిఖరాలు: అనముడి, మహాబలేశ్వర్ మరియు కుద్రేముఖ్ పశ్చిమ కనుమల్లో ఉన్నాయి. దొడ్డబెట్ట నీలగిరి కొండల్లో ఉంది. నందిదుర్గం కొండలు పెన్నా నది జన్మస్థానం.

తూర్పు కనుమలు

తూర్పు కనుమలు తూర్పు తీరం వెంట విరిగిన కొండల వరుస. పేరు పొందిన కొండ సమూహాల్లో ఎక్కువ భాగం ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఉన్నాయి, కాబట్టి స్థానిక పరీక్షలకు ఇది అత్యంత ముఖ్యమైన జాబితా.

కొండ సమూహంచెందినది
నల్లమల కొండలుతూర్పు కనుమలు
శేషాచలం కొండలుతూర్పు కనుమలు
ఎర్రమల కొండలుతూర్పు కనుమలు
వెలికొండ కొండలుతూర్పు కనుమలు
పాల్కొండ కొండలుతూర్పు కనుమలు
మహేంద్రగిరితూర్పు కనుమలు
అర్మకొండతూర్పు కనుమలు
గాలికొండతూర్పు కనుమలు
జవాది కొండలుతూర్పు కనుమలు
షెవరాయ్ కొండలుతూర్పు కనుమలు
కొల్లి కొండలుతూర్పు కనుమలు

మొదటి ఎనిమిది ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రశ్నలకు ఎక్కువగా ఉపయోగించే పేర్లు. జవాది, షెవరాయ్ మరియు కొల్లి మరింత దక్షిణాన ఉన్నాయి. తూర్పు కనుమలను పశ్చిమ కనుమలతో కలపవద్దు: నీలగిరి, అనమలై, ఏలకుల మరియు పళని పశ్చిమ కనుమలు; నల్లమల మరియు శేషాచలం తూర్పు కనుమలు.

మధ్య భారత శ్రేణులు మరియు కొండలు

అంశంచెందినది
మహాదేవ్ కొండలుసాత్పురా శ్రేణి
మైకాల్ శ్రేణిసాత్పురా శ్రేణి
ధూప్‌ఘర్సాత్పురా శ్రేణి
గురు శిఖర్ఆరావళి శ్రేణి
మౌంట్ అబూఆరావళి శ్రేణి
పరస్‌నాథ్ కొండజార్ఖండ్

ధూప్‌ఘర్ సాత్పురా శ్రేణిలోని శిఖరం. గురు శిఖర్ ఆరావళి శ్రేణి శిఖరం మరియు మౌంట్ అబూ సమీపంలో ఉంది. పరస్‌నాథ్ కొండ జార్ఖండ్‌లో ఉంది.

పీఠభూములు

పీఠభూమి అంటే నిటారు అంచులతో ఉన్న ఎత్తైన చదునైన భూమి.

పీఠభూమిరాష్ట్రం
మాల్వా పీఠభూమిమధ్యప్రదేశ్
ఛోటానాగ్‌పుర్ పీఠభూమిజార్ఖండ్
మేఘాలయ పీఠభూమిమేఘాలయ
మార్వార్ పీఠభూమిరాజస్థాన్
తెలంగాణ పీఠభూమితెలంగాణ
మైసూరు పీఠభూమికర్ణాటక

గారో, ఖాసి మరియు జైంతియా కొండలు మేఘాలయ పీఠభూమికి చెందినవి. రాజ్‌మహల్ కొండలు ఛోటానాగ్‌పుర్ పీఠభూమికి చెందినవి. నల్లరేగడి నేల దక్కన్ పీఠభూమితో ముడిపడి ఉంది. సాడిల్ పీక్ అండమాన్ నికోబార్ దీవుల్లో ఉంది.

శ్రేణులను ఎలా చదవాలి

మూడు దశలను అనుసరించండి. మొదట, పెద్ద వ్యవస్థలను ఖాళీ పటంలో ఉంచండి: ఉత్తరాన హిమాలయాలు మరియు ట్రాన్స్-హిమాలయాలు, మధ్యలో ఆరావళి మరియు సాత్పురా, పశ్చిమ తీరంలో పశ్చిమ కనుమలు, తూర్పు తీరంలో తూర్పు కనుమలు. రెండవది, చిన్న కొండలను పెద్ద వ్యవస్థకు తగిలించండి: పశ్చిమ కనుమలకు నీలగిరి, అనమలై, ఏలకుల మరియు పళని; తూర్పు కనుమలకు నల్లమల, శేషాచలం, వెలికొండ, ఎర్రమల మరియు పాల్కొండ. మూడవది, ప్రతి పీఠభూమిని ఒక రాష్ట్రానికి జతచేయండి.

ఈ కొండలు ఆంధ్రప్రదేశ్ గుండా ప్రయాణిస్తాయి కాబట్టి, స్థానిక పరీక్షలు జాతీయ పరీక్షల కంటే తూర్పు కనుమల కొండల గురించి ఎక్కువగా అడుగుతాయి. ఈ పేర్లు సహజంగా అనిపించే వరకు కలిపి గట్టిగా చదవండి: నల్లమల, ఎర్రమల, వెలికొండ, పాల్కొండ, శేషాచలం, మహేంద్రగిరి, అర్మకొండ, గాలికొండ.

పీఠభూములు మరియు నేల

దక్కన్ పీఠభూమి ద్వీపకల్ప పీఠభూమి, నల్లరేగడి నేల దానితో ముడిపడి ఉంది. అందులో తెలంగాణ పీఠభూమి తెలంగాణలో, మైసూరు పీఠభూమి కర్ణాటకలో ఉన్నాయి. ఇంకా ఉత్తరాన, మాల్వా పీఠభూమి మధ్యప్రదేశ్‌లో, మార్వార్ పీఠభూమి రాజస్థాన్‌లో ఉన్నాయి. జార్ఖండ్‌లోని ఛోటానాగ్‌పుర్ పీఠభూమిలో రాజ్‌మహల్ కొండలు ఉన్నాయి. ఈశాన్యంలో మేఘాలయ పీఠభూమి గారో, ఖాసి మరియు జైంతియా కొండలతో ఏర్పడింది, అది మేఘాలయ రాష్ట్రమే. షిల్లాంగ్ మేఘాలయ రాజధాని.

మరో ఉపయోగకరమైన సంబంధం పంటలు మరియు ప్రదేశాలు. నాగ్‌పూర్ నారింజలకు, గుంటూరు మిర్చికి ప్రసిద్ధి. నాగ్‌పూర్ భారతదేశంలో దక్కన్ వైపున ఉంది, మరియు దక్కన్ ప్రాంతం నల్లరేగడి నేల మరియు పత్తికి ముఖ్యమైనది. ఇవి పంటల వాస్తవాలు, కాబట్టి వ్యవసాయ అధ్యాయంలో మళ్లీ పునశ్చరణ చేయండి.

పరీక్షలో పొరపాటు పడే అంశాలు

  • నల్లమల, శేషాచలం, వెలికొండ మరియు ఎర్రమల తూర్పు కనుమలు, పశ్చిమ కనుమలు కావు.
  • అనముడి, మహాబలేశ్వర్ మరియు కుద్రేముఖ్ పశ్చిమ కనుమల్లో ఉన్నాయి; దొడ్డబెట్ట నీలగిరిలో ఉంది.
  • సహ్యాద్రి అంటే పశ్చిమ కనుమలు.
  • కారకోరం మరియు లద్దాఖ్ శ్రేణులు ట్రాన్స్-హిమాలయాలు, ప్రధాన హిమాలయాలు కావు.
  • మౌంట్ అబూ మరియు గురు శిఖర్ ఆరావళిలో ఉన్నాయి; ధూప్‌ఘర్ సాత్పురాలో ఉంది.
  • రోహ్‌తాంగ్ హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లో ఉంది, బనిహాల్ జమ్మూ కశ్మీర్‌లో ఉంది.
  • లిపులేఖ్, నీతి మరియు మానా కనుమలు ఉత్తరాఖండ్‌లో ఉన్నాయి, హిమాచల్‌లో కాదు.
  • మాల్వా మధ్యప్రదేశ్‌లో ఉంది; ఛోటానాగ్‌పుర్ జార్ఖండ్‌లో ఉంది; తెలంగాణ పీఠభూమి తెలంగాణలో ఉంది.

ఒక్కవాక్య సారాంశాలు

  • నల్లమల కొండలు తూర్పు కనుమలకు చెందినవి.
  • శేషాచలం కొండలు తూర్పు కనుమలకు చెందినవి.
  • అనముడి పశ్చిమ కనుమల్లో ఉంది.
  • దొడ్డబెట్ట నీలగిరి కొండల్లో ఉంది.
  • సహ్యాద్రి అంటే పశ్చిమ కనుమలు.
  • కారకోరం ట్రాన్స్-హిమాలయాల భాగం.
  • రోహ్‌తాంగ్ కనుమ హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లో ఉంది.
  • ఛోటానాగ్‌పుర్ పీఠభూమి జార్ఖండ్‌లో ఉంది.
  • మేఘాలయ పీఠభూమిలో గారో, ఖాసి మరియు జైంతియా కొండలు ఉన్నాయి.
  • పరస్‌నాథ్ కొండ జార్ఖండ్‌లో ఉంది.

ఆచరణాత్మక ఉదాహరణలు

ఉదాహరణ: కింది కొండల సమూహాల్లో తూర్పు కనుమలకు చెందనిది ఏది? (a) నల్లమల (b) శేషాచలం (c) అనైమలై (d) వెలికొండ

తర్కం:

  • 1. ఎంపికలను రెండు జాబితాలుగా విభజించండి: తూర్పు కనుమలు, పశ్చిమ కనుమలు.
  • 2. నల్లమల, శేషాచలం, వెలికొండ ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని తూర్పు కనుమల కొండల సమూహాలు.
  • 3. అనైమలై నీలగిరి, ఏలకుల, పళని కొండలతో కలిపి పశ్చిమ కనుమల్లో ఉంది.
  • 4. కాబట్టి సమాధానం (c).

ముఖ్యాంశం: నీలగిరి, అనైమలై, ఏలకుల, పళని పశ్చిమ కనుమల కొండలు. నల్లమల, శేషాచలం, ఎర్రమల, వెలికొండ, పాలకొండ తూర్పు కనుమల కొండలు.

ఉదాహరణ: ఏ జత సరిగ్గా సరిపోలలేదు? (a) రోహతాంగ్ కనుమ – హిమాచల్ ప్రదేశ్ (b) బనిహాల్ కనుమ – జమ్మూ కశ్మీర్ (c) మానా కనుమ – హిమాచల్ ప్రదేశ్ (d) బొమ్డిలా కనుమ – అరుణాచల్ ప్రదేశ్

తర్కం:

  • 1. రోహతాంగ్ హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లో ఉంది, కాబట్టి (a) సరైనది.
  • 2. బనిహాల్ జమ్మూ కశ్మీర్‌లో ఉంది, కాబట్టి (b) సరైనది.
  • 3. బొమ్డిలా అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌లో ఉంది, కాబట్టి (d) సరైనది.
  • 4. మానా కనుమ నీతి, లిపులేఖ్‌లతో పాటు ఉత్తరాఖండ్‌లో ఉంది. కాబట్టి (c) తప్పు.

ముఖ్యాంశం: మూడు కనుమలు (లిపులేఖ్, నీతి, మానా) ఉత్తరాఖండ్‌లో ఉన్నాయి. ఎంపికలో హిమాచల్ ప్రదేశ్ అని ఉంటే అనుమానించండి.

ఉదాహరణ: ప్రతి శిఖరాన్ని దాని పర్వత శ్రేణితో జతపరచండి: ధూప్‌గఢ్, గురుశిఖర్, అనైముడి, దొడ్డబెట్ట.

తర్కం:

  • 1. ధూప్‌గఢ్ సాత్పురా శ్రేణిలోని శిఖరం.
  • 2. గురుశిఖర్ మౌంట్ అబూ దగ్గర ఉన్న ఆరావళి శిఖరం.
  • 3. అనైముడి పశ్చిమ కనుమల్లో ఉంది.
  • 4. దొడ్డబెట్ట నీలగిరి కొండల్లో ఉంది.

ముఖ్యాంశం: ముందుగా ప్రతి శిఖరాన్ని దాని వ్యవస్థతో జతపరచండి. దొడ్డబెట్ట నీలగిరి కొండల్లో ఉంది, కాబట్టి ప్రశ్న చెప్పకపోతే దాన్ని అనైముడితో ఒకే సమాధానంలో ఉంచవద్దు.

ఉదాహరణ: జార్ఖండ్ రాష్ట్రంలో ఉన్న పీఠభూమి ఏది? మాల్వా, ఛోటా నాగ్‌పూర్, మార్వార్, మైసూరు.

తర్కం:

  • 1. మాల్వా పీఠభూమి మధ్యప్రదేశ్‌లో ఉంది.
  • 2. మార్వార్ పీఠభూమి రాజస్థాన్‌లో, మైసూరు పీఠభూమి కర్ణాటకలో ఉన్నాయి.
  • 3. ఛోటా నాగ్‌పూర్ పీఠభూమి జార్ఖండ్‌లో ఉంది.
  • 4. రాజ్‌మహల్ కొండలు ఈ పీఠభూమికి చెందినవి.

ముఖ్యాంశం: పీఠభూముల పేర్లను అవి సూచించే రాష్ట్రంతో ముడిపెట్టండి: మార్వార్ - రాజస్థాన్, మైసూరు - కర్ణాటక, మాల్వా - మధ్యప్రదేశ్.

పోల్చి చూడండి

పోలిక జతఅంశం Aఅంశం B
హిమాద్రి, హిమాచల్, శివాలిక్హిమాద్రి ఎత్తైన శ్రేణిహిమాచల్ మధ్య శ్రేణి; శివాలిక్ కొండలు బయటి పాదప్రాంత కొండలు
హిమాలయాలు, ట్రాన్స్-హిమాలయాలుపీర్ పంజాల్, ధౌలాధర్, జన్స్కార్: హిమాలయాలుకారాకోరం, లద్దాఖ్: ట్రాన్స్-హిమాలయాలు
భాబర్, తరాయ్భాబర్: వాగులు రాళ్లు, కంకరను విస్తరింపజేసే ప్రాంతంతరాయ్: దాని దిగువన ఉన్న తేమ ప్రాంతం
సహ్యాద్రి, తూర్పు కనుమలుసహ్యాద్రి అంటే పశ్చిమ కనుమలుతూర్పు కనుమలు తూర్పు తీరంలో విచ్ఛిన్నమైన కొండల వరుస
పోలిక జతఅంశం Aఅంశం B
అనైముడి, దొడ్డబెట్టఅనైముడి: పశ్చిమ కనుమలుదొడ్డబెట్ట: నీలగిరి కొండలు
సాత్పురా, ఆరావళి శిఖరాలుధూప్‌గఢ్: సాత్పురా శ్రేణిగురుశిఖర్: ఆరావళి శ్రేణి
మౌంట్ అబూ, మహాబలేశ్వర్మౌంట్ అబూ: ఆరావళి శ్రేణిమహాబలేశ్వర్: పశ్చిమ కనుమలు
తూర్పు కనుమలు ఉత్తరం, దక్షిణంనల్లమల, శేషాచలం, ఎర్రమల, వెలికొండ, పాలకొండ, మహేంద్రగిరి, అర్మ కొండ, గాలికొండజవ్వాది, షెవరాయ్, కొల్లి (మరింత దక్షిణాన)

క్రమం, కాలరేఖ

ఈ అధ్యాయంలోని ప్రధాన వ్యవస్థలను ఉత్తరం నుంచి దక్షిణానికి మ్యాప్ చదివే క్రమంలో ఇస్తున్నాం.

  • 1. ట్రాన్స్-హిమాలయాలు: కారాకోరం శ్రేణి, లద్దాఖ్ శ్రేణి.
  • 2. హిమాలయాలు: హిమాద్రి, హిమాచల్, శివాలిక్ కొండలు; పీర్ పంజాల్, ధౌలాధర్, జన్స్కార్ శ్రేణులతో.
  • 3. పాదప్రాంత పట్టీ: భాబర్, తరాయ్.
  • 4. మధ్య భారతం: ఆరావళి శ్రేణి (గురుశిఖర్, మౌంట్ అబూ), సాత్పురా శ్రేణి (మహాదేవ్ కొండలు, మైకల్ శ్రేణి, ధూప్‌గఢ్).
  • 5. పీఠభూములు: మాల్వా, ఛోటా నాగ్‌పూర్, మేఘాలయ, మార్వార్, తెలంగాణ, మైసూరు.
  • 6. తీర కొండలు: పశ్చిమ కనుమలు (సహ్యాద్రి), నీలగిరి, అనైమలై, ఏలకుల, పళని కొండలతో.
  • 7. తూర్పు కనుమలు: ముందుగా ఆంధ్రప్రదేశ్ కొండలు, తర్వాత మరింత దక్షిణాన జవ్వాది, షెవరాయ్, కొల్లి.

మరిన్ని ఒక్కవాక్య అంశాలు

  • 1. నంది కొండలు పెన్నా నది జన్మస్థానం.
  • 2. మహాబలేశ్వర్, కుద్రేముఖ్ పశ్చిమ కనుమల్లో ఉన్నాయి.
  • 3. పాలఘాట్ గ్యాప్ పశ్చిమ కనుమల్లోని ఒక కనుమ మార్గం.
  • 4. సాడిల్ పీక్ అండమాన్, నికోబార్ దీవుల్లో ఉంది.
  • 5. రాజ్‌మహల్ కొండలు ఛోటా నాగ్‌పూర్ పీఠభూమికి చెందినవి.
  • 6. నల్లరేగడి నేల దక్కన్ పీఠభూమితో ముడిపడి ఉంది.

సాధన ప్రశ్నలు

  1. నీలగిరి కొండలు ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. ట్రాన్స్-హిమాలయా
    2. ఛోటానాగ్‌పూర్ పీఠభూమి
    3. హిమాలయాలు
    4. పశ్చిమ కనుమలు
    సమాధానం

    D. పశ్చిమ కనుమలు

    To which of the following does Nilgiri Hills belong?

    1. Trans-Himalaya
    2. Chota Nagpur Plateau
    3. Himalayas
    4. Western Ghats
  2. మహాదేవ్ కొండలు ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. సాత్పురా శ్రేణి
    2. పశ్చిమ కనుమలు
    3. ట్రాన్స్-హిమాలయా
    4. మేఘాలయ పీఠభూమి
    సమాధానం

    A. సాత్పురా శ్రేణి

    To which of the following does Mahadeo Hills belong?

    1. Satpura Range
    2. Western Ghats
    3. Trans-Himalaya
    4. Meghalaya Plateau
  3. శివాలిక్ కొండలు ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. ఛోటానాగ్‌పూర్ పీఠభూమి
    2. హిమాలయాలు
    3. సాత్పురా శ్రేణి
    4. పశ్చిమ కనుమలు
    సమాధానం

    B. హిమాలయాలు

    To which of the following does Shiwalik Hills belong?

    1. Chota Nagpur Plateau
    2. Himalayas
    3. Satpura Range
    4. Western Ghats
  4. అనమలై కొండలు ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. ఛోటానాగ్‌పూర్ పీఠభూమి
    2. హిమాలయాలు
    3. పశ్చిమ కనుమలు
    4. సాత్పురా శ్రేణి
    సమాధానం

    C. పశ్చిమ కనుమలు

    To which of the following does Anamalai Hills belong?

    1. Chota Nagpur Plateau
    2. Himalayas
    3. Western Ghats
    4. Satpura Range
  5. పళని కొండలు ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. ఛోటానాగ్‌పూర్ పీఠభూమి
    2. పశ్చిమ కనుమలు
    3. ఆరావళి శ్రేణి
    4. సాత్పురా శ్రేణి
    సమాధానం

    B. పశ్చిమ కనుమలు

    To which of the following does Palani Hills belong?

    1. Chota Nagpur Plateau
    2. Western Ghats
    3. Aravalli Range
    4. Satpura Range
  6. జవ్వాది కొండలు ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. ఆరావళి శ్రేణి
    2. పశ్చిమ కనుమలు
    3. ఛోటానాగ్‌పూర్ పీఠభూమి
    4. తూర్పు కనుమలు
    సమాధానం

    D. తూర్పు కనుమలు

    To which of the following does Javadi Hills belong?

    1. Aravalli Range
    2. Western Ghats
    3. Chota Nagpur Plateau
    4. Eastern Ghats
  7. మైకాల్ శ్రేణి ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. ట్రాన్స్-హిమాలయా
    2. ఛోటానాగ్‌పూర్ పీఠభూమి
    3. పశ్చిమ కనుమలు
    4. సాత్పురా శ్రేణి
    సమాధానం

    D. సాత్పురా శ్రేణి

    To which of the following does Maikal Range belong?

    1. Trans-Himalaya
    2. Chota Nagpur Plateau
    3. Western Ghats
    4. Satpura Range
  8. ఖాసీ కొండలు ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. మేఘాలయ పీఠభూమి
    2. పశ్చిమ కనుమలు
    3. ట్రాన్స్-హిమాలయా
    4. ఆరావళి శ్రేణి
    సమాధానం

    A. మేఘాలయ పీఠభూమి

    To which of the following does Khasi Hills belong?

    1. Meghalaya Plateau
    2. Western Ghats
    3. Trans-Himalaya
    4. Aravalli Range
  9. జైంతియా కొండలు ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. మేఘాలయ పీఠభూమి
    2. ఛోటానాగ్‌పూర్ పీఠభూమి
    3. పశ్చిమ కనుమలు
    4. సాత్పురా శ్రేణి
    సమాధానం

    A. మేఘాలయ పీఠభూమి

    To which of the following does Jaintia Hills belong?

    1. Meghalaya Plateau
    2. Chota Nagpur Plateau
    3. Western Ghats
    4. Satpura Range
  10. రాజ్‌మహల్ కొండలు ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. ఆరావళి శ్రేణి
    2. ఛోటానాగ్‌పూర్ పీఠభూమి
    3. సాత్పురా శ్రేణి
    4. ట్రాన్స్-హిమాలయా
    సమాధానం

    B. ఛోటానాగ్‌పూర్ పీఠభూమి

    To which of the following does Rajmahal Hills belong?

    1. Aravalli Range
    2. Chota Nagpur Plateau
    3. Satpura Range
    4. Trans-Himalaya
  11. హిమాద్రి ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. ఆరావళి శ్రేణి
    2. ట్రాన్స్-హిమాలయా
    3. ఛోటానాగ్‌పూర్ పీఠభూమి
    4. హిమాలయాలు
    సమాధానం

    D. హిమాలయాలు

    To which of the following does Himadri belong?

    1. Aravalli Range
    2. Trans-Himalaya
    3. Chota Nagpur Plateau
    4. Himalayas
  12. ధౌలాధర్ శ్రేణి ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. హిమాలయాలు
    2. ట్రాన్స్-హిమాలయా
    3. ఛోటానాగ్‌పూర్ పీఠభూమి
    4. ఆరావళి శ్రేణి
    సమాధానం

    A. హిమాలయాలు

    To which of the following does Dhauladhar Range belong?

    1. Himalayas
    2. Trans-Himalaya
    3. Chota Nagpur Plateau
    4. Aravalli Range
  13. జంస్కార్ శ్రేణి ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. హిమాలయాలు
    2. ఛోటానాగ్‌పూర్ పీఠభూమి
    3. పశ్చిమ కనుమలు
    4. తూర్పు కనుమలు
    సమాధానం

    A. హిమాలయాలు

    To which of the following does Zanskar Range belong?

    1. Himalayas
    2. Chota Nagpur Plateau
    3. Western Ghats
    4. Eastern Ghats
  14. ఏలకుల కొండలు ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. పశ్చిమ కనుమలు
    2. తూర్పు కనుమలు
    3. మేఘాలయ పీఠభూమి
    4. ఆరావళి శ్రేణి
    సమాధానం

    A. పశ్చిమ కనుమలు

    To which of the following does Cardamom Hills belong?

    1. Western Ghats
    2. Eastern Ghats
    3. Meghalaya Plateau
    4. Aravalli Range
  15. షెర్వరాయన్ కొండలు ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. మేఘాలయ పీఠభూమి
    2. ఆరావళి శ్రేణి
    3. సాత్పురా శ్రేణి
    4. తూర్పు కనుమలు
    సమాధానం

    D. తూర్పు కనుమలు

    To which of the following does Shevaroy Hills belong?

    1. Meghalaya Plateau
    2. Aravalli Range
    3. Satpura Range
    4. Eastern Ghats
  16. గురు శిఖర్ ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. పశ్చిమ కనుమలు
    2. ఛోటానాగ్‌పూర్ పీఠభూమి
    3. ఆరావళి శ్రేణి
    4. తూర్పు కనుమలు
    సమాధానం

    C. ఆరావళి శ్రేణి

    To which of the following does Guru Shikhar belong?

    1. Western Ghats
    2. Chota Nagpur Plateau
    3. Aravalli Range
    4. Eastern Ghats
  17. మౌంట్ అబు ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. ఆరావళి శ్రేణి
    2. హిమాలయాలు
    3. ఛోటానాగ్‌పూర్ పీఠభూమి
    4. తూర్పు కనుమలు
    సమాధానం

    A. ఆరావళి శ్రేణి

    To which of the following does Mount Abu belong?

    1. Aravalli Range
    2. Himalayas
    3. Chota Nagpur Plateau
    4. Eastern Ghats
  18. లద్దాఖ్ శ్రేణి ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. తూర్పు కనుమలు
    2. మేఘాలయ పీఠభూమి
    3. ఆరావళి శ్రేణి
    4. ట్రాన్స్-హిమాలయా
    సమాధానం

    D. ట్రాన్స్-హిమాలయా

    To which of the following does Ladakh Range belong?

    1. Eastern Ghats
    2. Meghalaya Plateau
    3. Aravalli Range
    4. Trans-Himalaya
  19. ఈ క్రింది వాటిలో 'ఛోటానాగ్‌పూర్ పీఠభూమి' వర్గానికి చెందినది ఏది?

    1. అనమలై కొండలు
    2. రాజ్‌మహల్ కొండలు
    3. జంస్కార్ శ్రేణి
    4. పళని కొండలు
    సమాధానం

    B. రాజ్‌మహల్ కొండలు

    Which of the following belongs to Chota Nagpur Plateau?

    1. Anamalai Hills
    2. Rajmahal Hills
    3. Zanskar Range
    4. Palani Hills
  20. వెలికొండ కొండలు ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. తూర్పు కనుమలు
    2. తూర్పు వైపు ప్రవహించే ద్వీపకల్ప నది
    3. సాత్పురా శ్రేణి
    4. నల్ల రేగడి నేల
    సమాధానం

    A. తూర్పు కనుమలు

    To which of the following does Velikonda Hills belong?

    1. Eastern Ghats
    2. east-flowing peninsular river
    3. Satpura Range
    4. black soil
  21. ఈ క్రింది వాటిలో తూర్పు కనుమలలో భాగం కానిది ఏది?

    1. సాత్పురా శ్రేణి
    2. నల్లమల కొండలు
    3. వెలికొండ కొండలు
    4. పాల్కొండ కొండలు
    సమాధానం

    A. సాత్పురా శ్రేణి

    Which of the following is NOT part of the Eastern Ghats?

    1. Satpura Range
    2. Nallamala Hills
    3. Velikonda Hills
    4. Palkonda Hills
  22. హిమాచల్ ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. ఛోటానాగ్‌పూర్ పీఠభూమి
    2. మేఘాలయ పీఠభూమి
    3. ఆరావళి శ్రేణి
    4. హిమాలయాలు
    సమాధానం

    D. హిమాలయాలు

    To which of the following does Himachal belong?

    1. Chota Nagpur Plateau
    2. Meghalaya Plateau
    3. Aravalli Range
    4. Himalayas
  23. ఈ క్రింది వాటిలో 'పశ్చిమ కనుమలు' వర్గానికి చెందినది ఏది?

    1. పీర్ పంజాల్ శ్రేణి
    2. రాజ్‌మహల్ కొండలు
    3. హిమాద్రి
    4. నీలగిరి కొండలు
    సమాధానం

    D. నీలగిరి కొండలు

    Which of the following belongs to Western Ghats?

    1. Pir Panjal Range
    2. Rajmahal Hills
    3. Himadri
    4. Nilgiri Hills
  24. సహ్యాద్రి ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. సాత్పురా శ్రేణి
    2. హిమాలయాలు
    3. ట్రాన్స్-హిమాలయా
    4. పశ్చిమ కనుమలు
    సమాధానం

    D. పశ్చిమ కనుమలు

    To which of the following does Sahyadri belong?

    1. Satpura Range
    2. Himalayas
    3. Trans-Himalaya
    4. Western Ghats
  25. కొల్లి కొండలు ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. తూర్పు కనుమలు
    2. హిమాలయాలు
    3. మేఘాలయ పీఠభూమి
    4. పశ్చిమ కనుమలు
    సమాధానం

    A. తూర్పు కనుమలు

    To which of the following does Kolli Hills belong?

    1. Eastern Ghats
    2. Himalayas
    3. Meghalaya Plateau
    4. Western Ghats
  26. ధూప్‌గఢ్ ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. ఛోటానాగ్‌పూర్ పీఠభూమి
    2. మేఘాలయ పీఠభూమి
    3. సాత్పురా శ్రేణి
    4. ఆరావళి శ్రేణి
    సమాధానం

    C. సాత్పురా శ్రేణి

    To which of the following does Dhupgarh belong?

    1. Chota Nagpur Plateau
    2. Meghalaya Plateau
    3. Satpura Range
    4. Aravalli Range
  27. కారకోరం శ్రేణి ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. ఆరావళి శ్రేణి
    2. హిమాలయాలు
    3. పశ్చిమ కనుమలు
    4. ట్రాన్స్-హిమాలయా
    సమాధానం

    D. ట్రాన్స్-హిమాలయా

    To which of the following does Karakoram Range belong?

    1. Aravalli Range
    2. Himalayas
    3. Western Ghats
    4. Trans-Himalaya
  28. ఈ క్రింది వాటిలో 'ట్రాన్స్-హిమాలయా' వర్గానికి చెందినది ఏది?

    1. గురు శిఖర్
    2. సహ్యాద్రి
    3. కారకోరం శ్రేణి
    4. జైంతియా కొండలు
    సమాధానం

    C. కారకోరం శ్రేణి

    Which of the following belongs to Trans-Himalaya?

    1. Guru Shikhar
    2. Sahyadri
    3. Karakoram Range
    4. Jaintia Hills
  29. గారో కొండలు ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. ఛోటానాగ్‌పూర్ పీఠభూమి
    2. హిమాలయాలు
    3. ఆరావళి శ్రేణి
    4. మేఘాలయ పీఠభూమి
    సమాధానం

    D. మేఘాలయ పీఠభూమి

    To which of the following does Garo Hills belong?

    1. Chota Nagpur Plateau
    2. Himalayas
    3. Aravalli Range
    4. Meghalaya Plateau
  30. ఎల్బ్రస్ శిఖరం ఏ జిల్లా/ప్రాంతంలో ఉంది?

    1. తూర్పు కనుమలు
    2. కాకసస్
    3. పశ్చిమ కనుమలు
    4. నీలగిరి కొండలు
    సమాధానం

    B. కాకసస్

    In which district or place is Mount Elbrus located?

    1. Eastern Ghats
    2. Caucasus
    3. Western Ghats
    4. Nilgiri Hills
  31. ఛోటానాగ్‌పూర్ పీఠభూమి ఏ జిల్లా/ప్రాంతంలో ఉంది?

    1. ఆంధ్రప్రదేశ్
    2. ఝార్ఖండ్
    3. రాజస్థాన్
    4. అరుణాచల్ ప్రదేశ్
    సమాధానం

    B. ఝార్ఖండ్

    In which district or place is Chota Nagpur Plateau located?

    1. Andhra Pradesh
    2. Jharkhand
    3. Rajasthan
    4. Arunachal Pradesh
  32. ఖనిజ సంపదకు ప్రసిద్ధి చెందిన ఛోటానాగ్‌పూర్ పీఠభూమి ప్రధానంగా ఏ రాష్ట్రంలో ఉంది?

    1. మహారాష్ట్ర
    2. మధ్యప్రదేశ్
    3. ఝార్ఖండ్
    4. కర్ణాటక
    సమాధానం

    C. ఝార్ఖండ్

    The mineral-rich Chota Nagpur plateau lies mainly in which state?

    1. Maharashtra
    2. Madhya Pradesh
    3. Jharkhand
    4. Karnataka
  33. సిమ్లా, ముస్సోరీ, డార్జిలింగ్ వంటి హిల్ స్టేషన్లు హిమాలయాల్లోని ఏ శ్రేణిలో ఉన్నాయి?

    1. శివాలిక్
    2. హిమాచల్ (లెస్సర్ హిమాలయాలు)
    3. ట్రాన్స్-హిమాలయాలు
    4. హిమాద్రి (గ్రేటర్ హిమాలయాలు)
    సమాధానం

    B. హిమాచల్ (లెస్సర్ హిమాలయాలు)

    Hill stations such as Shimla, Mussoorie and Darjeeling lie in which Himalayan range?

    1. Shiwalik
    2. Lesser Himalaya (Himachal)
    3. Trans-Himalaya
    4. Greater Himalaya (Himadri)
  34. పాలకొండ కొండలు ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. తూర్పు కనుమలు
    2. పడమటి వాహిని నది
    3. సాత్పురా శ్రేణి
    4. మడ అడవి
    సమాధానం

    A. తూర్పు కనుమలు

    To which of the following does Palkonda Hills belong?

    1. Eastern Ghats
    2. west flowing river
    3. Satpura Range
    4. mangrove forest
  35. అండమాన్ నికోబార్ దీవుల్లో ఉన్న భారతదేశపు అతి చిన్న జాతీయ పార్కు ఏది?

    1. మహాత్మా గాంధీ మెరైన్ NP
    2. మౌంట్ హారియట్ NP
    3. సౌత్ బటన్ ఐలాండ్ NP
    4. సాడిల్ పీక్ NP
    సమాధానం

    C. సౌత్ బటన్ ఐలాండ్ NP

    Which is the smallest national park in India, located in the Andaman and Nicobar Islands?

    1. Mahatma Gandhi Marine NP
    2. Mount Harriet NP
    3. South Button Island NP
    4. Saddle Peak NP
  36. మహా హిమాలయాలకు అవతల శీతల ఎడారిగా ఉన్న లడఖ్, స్పితి ఏ ప్రాంతానికి చెందినవి?

    1. ట్రాన్స్ హిమాలయ ప్రాంతం
    2. శివాలిక్ శ్రేణి
    3. పూర్వాంచల్ కొండలు
    4. లఘు హిమాలయం
    సమాధానం

    A. ట్రాన్స్ హిమాలయ ప్రాంతం

    Ladakh and Spiti, which form a cold desert beyond the Greater Himalaya, belong to the:

    1. Trans-Himalayan region
    2. Shiwalik range
    3. Purvanchal hills
    4. Lesser Himalaya
  37. హిమాలయాలలో బాహ్యతమమైన, అతి తక్కువ ఎత్తున్న శ్రేణి ఏది?

    1. మహా హిమాలయం (హిమాద్రి)
    2. లఘు హిమాలయం (హిమాచల్)
    3. ట్రాన్స్ హిమాలయం
    4. శివాలిక్
    సమాధానం

    D. శివాలిక్

    The outermost and lowest range of the Himalayas is the:

    1. Greater Himalaya (Himadri)
    2. Lesser Himalaya (Himachal)
    3. Trans-Himalaya
    4. Shiwalik
  38. భారతదేశంలో అత్యంత పురాతన పర్వత శ్రేణి ఏది?

    1. హిమాలయాలు
    2. పశ్చిమ కనుమలు
    3. ఆరావళి
    4. సాత్పురా
    సమాధానం

    C. ఆరావళి

    Which is the oldest mountain range of India?

    1. Himalaya
    2. Western Ghats
    3. Aravalli
    4. Satpura
  39. పీర్ పంజాల్ శ్రేణి ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. ఆరావళి శ్రేణి
    2. తూర్పు కనుమలు
    3. పశ్చిమ కనుమలు
    4. హిమాలయాలు
    సమాధానం

    D. హిమాలయాలు

    To which of the following does Pir Panjal Range belong?

    1. Aravalli Range
    2. Eastern Ghats
    3. Western Ghats
    4. Himalayas
  40. పాలఘాట్ కనుమ ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. హిమాలయాలు
    2. పశ్చిమ కనుమలు
    3. తూర్పు కనుమలు
    4. ట్రాన్స్-హిమాలయా
    సమాధానం

    B. పశ్చిమ కనుమలు

    To which of the following does Palghat Gap belong?

    1. Himalayas
    2. Western Ghats
    3. Eastern Ghats
    4. Trans-Himalaya
  41. ఈ క్రింది వాటిలో 'తూర్పు కనుమలు' వర్గానికి చెందినది ఏది?

    1. శివాలిక్ కొండలు
    2. నీలగిరి కొండలు
    3. గురు శిఖర్
    4. జవ్వాది కొండలు
    సమాధానం

    D. జవ్వాది కొండలు

    Which of the following belongs to Eastern Ghats?

    1. Shiwalik Hills
    2. Nilgiri Hills
    3. Guru Shikhar
    4. Javadi Hills
  42. ఈ క్రింది వాటిలో 'సాత్పురా శ్రేణి' వర్గానికి చెందినది ఏది?

    1. మహాదేవ్ కొండలు
    2. అనమలై కొండలు
    3. లద్దాఖ్ శ్రేణి
    4. కొల్లి కొండలు
    సమాధానం

    A. మహాదేవ్ కొండలు

    Which of the following belongs to Satpura Range?

    1. Mahadeo Hills
    2. Anamalai Hills
    3. Ladakh Range
    4. Kolli Hills
  43. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (అంశం – వర్గం): (i) లద్దాఖ్ శ్రేణి – ట్రాన్స్-హిమాలయా (ii) అధికరణ 14 – సమానత్వపు హక్కు (iii) తరాయ్ – హిమాలయ పాదప్రాంత మండలం సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i), (iii) మాత్రమే
    2. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    3. (ii), (iii) మాత్రమే
    4. ఏదీ కాదు
    సమాధానం

    B. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Item – Category): (i) Ladakh Range – Trans-Himalaya (ii) Article 14 – Right to Equality (iii) Terai – Himalayan foothill belt Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (i) and (iii)
    2. All of (i), (ii) and (iii)
    3. Only (ii) and (iii)
    4. None of them
  44. ఈ క్రింది వాటిలో ఏది 'హిమాలయాలు' అనే అంశానికి సరిగ్గా జతకాదు? (అంశం – వర్గం)

    1. హిమాద్రి
    2. జంస్కార్ శ్రేణి
    3. నీలగిరి కొండలు
    4. హిమాచల్
    సమాధానం

    C. నీలగిరి కొండలు

    Which of the following is NOT correctly paired with Himalayas (Item – Category)?

    1. Himadri
    2. Zanskar Range
    3. Nilgiri Hills
    4. Himachal
  45. ఈ క్రింది వాటిలో ఏది 'పశ్చిమ కనుమలు' అనే అంశానికి సరిగ్గా జతకాదు? (అంశం – వర్గం)

    1. జవ్వాది కొండలు
    2. పళని కొండలు
    3. అనమలై కొండలు
    4. ఏలకుల కొండలు
    సమాధానం

    A. జవ్వాది కొండలు

    Which of the following is NOT correctly paired with Western Ghats (Item – Category)?

    1. Javadi Hills
    2. Palani Hills
    3. Anamalai Hills
    4. Cardamom Hills

సాధన ప్రశ్నలు — సెట్ 2

  1. ఈ క్రింది వాటిలో ఏది 'సాత్పురా శ్రేణి' అనే అంశానికి సరిగ్గా జతకాదు? (అంశం – వర్గం)

    1. మైకాల్ శ్రేణి
    2. పీర్ పంజాల్ శ్రేణి
    3. మహాదేవ్ కొండలు
    4. ధూప్‌గఢ్
    సమాధానం

    B. పీర్ పంజాల్ శ్రేణి

    Which of the following is NOT correctly paired with Satpura Range (Item – Category)?

    1. Maikal Range
    2. Pir Panjal Range
    3. Mahadeo Hills
    4. Dhupgarh
  2. ఈ క్రింది వాటిలో ఏది 'మేఘాలయ పీఠభూమి' అనే అంశానికి సరిగ్గా జతకాదు? (అంశం – వర్గం)

    1. కారకోరం శ్రేణి
    2. ఖాసీ కొండలు
    3. గారో కొండలు
    4. జైంతియా కొండలు
    సమాధానం

    A. కారకోరం శ్రేణి

    Which of the following is NOT correctly paired with Meghalaya Plateau (Item – Category)?

    1. Karakoram Range
    2. Khasi Hills
    3. Garo Hills
    4. Jaintia Hills
  3. ఈ క్రింది వాటిలో ఏది పశ్చిమ కనుమలు ప్రాంతంలో ఉంది?

    1. నల్లమల కొండలు
    2. శేషాచలం కొండలు
    3. వెలికొండ కొండలు
    4. అనముడి
    సమాధానం

    D. అనముడి

    Which of the following is located in the Western Ghats area?

    1. Nallamala Hills
    2. Seshachalam Hills
    3. Velikonda Hills
    4. Anamudi
  4. మహాబలేశ్వర్ ఏ జిల్లా/ప్రాంతంలో ఉంది?

    1. నీలగిరి కొండలు
    2. కాకసస్
    3. పశ్చిమ కనుమలు
    4. తూర్పు కనుమలు
    సమాధానం

    C. పశ్చిమ కనుమలు

    In which district or place is Mahabaleshwar located?

    1. Nilgiri Hills
    2. Caucasus
    3. Western Ghats
    4. Eastern Ghats
  5. ఈ క్రింది వాటిలో ఏది కాకసస్ ప్రాంతంలో ఉంది?

    1. దొడ్డబెట్ట
    2. మాంట్ బ్లాంక్
    3. ఎల్బ్రస్ శిఖరం
    4. నల్లమల కొండలు
    సమాధానం

    C. ఎల్బ్రస్ శిఖరం

    Which of the following is located in the Caucasus area?

    1. Doddabetta
    2. Mont Blanc
    3. Mount Elbrus
    4. Nallamala Hills
  6. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (ప్రదేశం – ఉన్న చోటు): (i) రోహ్‌తంగ్ కనుమ – హిమాచల్ ప్రదేశ్ (ii) బెజవాడ జంక్షన్ – విజయవాడ (iii) పాలకొండ కొండలు – తూర్పు కనుమలు సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (ii), (iii) మాత్రమే
    2. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    3. ఏదీ కాదు
    4. (iii) మాత్రమే
    సమాధానం

    B. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Place – Location): (i) Rohtang Pass – Himachal Pradesh (ii) Bezawada Junction – Vijayawada (iii) Palakonda Hills – Eastern Ghats Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (ii) and (iii)
    2. All of (i), (ii) and (iii)
    3. None of them
    4. Only (iii)
  7. మాంట్ బ్లాంక్ ఏ జిల్లా/ప్రాంతంలో ఉంది?

    1. పశ్చిమ కనుమలు
    2. నీలగిరి కొండలు
    3. తూర్పు కనుమలు
    4. ఆల్ప్స్
    సమాధానం

    D. ఆల్ప్స్

    In which district or place is Mont Blanc located?

    1. Western Ghats
    2. Nilgiri Hills
    3. Eastern Ghats
    4. Alps
  8. పశ్చిమ కనుమలలో ఎత్తైన శిఖరం ఏది?

    1. గురు శిఖర్
    2. మహేంద్రగిరి
    3. దొడ్డబెట్ట
    4. అనైముడి
    సమాధానం

    D. అనైముడి

    Which is the highest peak of the Western Ghats?

    1. Guru Shikhar
    2. Mahendragiri
    3. Doddabetta
    4. Anamudi
  9. మహారాష్ట్రలో పశ్చిమ కనుమలను స్థానికంగా ఏమని పిలుస్తారు?

    1. ఏలకుల కొండలు
    2. అన్నామలై
    3. నీలగిరి
    4. సహ్యాద్రి
    సమాధానం

    D. సహ్యాద్రి

    What is the Western Ghats locally called in Maharashtra?

    1. Cardamom Hills
    2. Annamalai
    3. Nilgiri
    4. Sahyadri
  10. అర్మకొండ ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. బ్రహ్మపుత్ర వ్యవస్థ
    2. ట్రాన్స్-హిమాలయా
    3. దక్షిణ అమెరికా
    4. తూర్పు కనుమలు
    సమాధానం

    D. తూర్పు కనుమలు

    To which of the following does Arma Konda belong?

    1. Brahmaputra system
    2. Trans-Himalaya
    3. South America
    4. Eastern Ghats
  11. కింది హిమాలయ శ్రేణులను ఉత్తరం నుంచి దక్షిణానికి వరుసలో అమర్చండి: (1) శివాలిక్ (2) హిమాద్రి (3) హిమాచల్ (లెస్సర్ హిమాలయాలు)

    1. (2), (3), (1)
    2. (1), (3), (2)
    3. (3), (2), (1)
    4. (2), (1), (3)
    సమాధానం

    A. (2), (3), (1)

    Arrange the following Himalayan ranges from north to south: (1) Shiwalik (2) Himadri (3) Himachal (Lesser Himalaya)

    1. (2), (3), (1)
    2. (1), (3), (2)
    3. (3), (2), (1)
    4. (2), (1), (3)
  12. ప్రణాళికా సంఘం వర్గీకరణ ప్రకారం ఆంధ్రప్రదేశ్ తీర జిల్లాలు ఏ వ్యవసాయ వాతావరణ మండలంలో ఉన్నాయి?

    1. దక్షిణ పీఠభూమి, కొండల మండలం
    2. తూర్పు తీర మైదానాలు, కొండల మండలం
    3. పశ్చిమ కనుమలు, తీర మండలం
    4. దక్కన్ పీఠభూమి, వేడి పాక్షిక శుష్క మండలం
    సమాధానం

    B. తూర్పు తీర మైదానాలు, కొండల మండలం

    The coastal districts of Andhra Pradesh fall in which agro-climatic zone of the Planning Commission's classification?

    1. Southern Plateau and Hills
    2. East Coast Plains and Hills
    3. Western Ghats and Coastal
    4. Deccan Plateau, Hot Semi-Arid
  13. నైరుతి రుతుపవనాల వల్ల దక్కన్ పీఠభూమి అంతర్భాగానికి తక్కువ వర్షం లభించడానికి ప్రధాన కారణం:

    1. ఇది పశ్చిమ కనుమల వర్షచ్ఛాయ ప్రాంతంలో ఉండటం
    2. ఇది హిమాలయాలకు చాలా దూరంగా ఉండటం
    3. ఇక్కడ నదులు లేకపోవడం
    4. ఇది భూమధ్యరేఖకు దగ్గరగా ఉండటం
    సమాధానం

    A. ఇది పశ్చిమ కనుమల వర్షచ్ఛాయ ప్రాంతంలో ఉండటం

    The interior of the Deccan Plateau gets scanty rain from the south-west monsoon mainly because:

    1. It lies in the rain shadow of the Western Ghats
    2. It is too far from the Himalayas
    3. It has no rivers
    4. It lies close to the equator
  14. 1999 సంఘర్షణ జరిగిన కార్గిల్ జిల్లా ప్రస్తుతం ఏ కేంద్రపాలిత ప్రాంతంలో ఉంది?

    1. జమ్మూ కశ్మీర్
    2. హిమాచల్ ప్రదేశ్ (రాష్ట్రం)
    3. ఉత్తరాఖండ్ (రాష్ట్రం)
    4. లడఖ్
    సమాధానం

    D. లడఖ్

    Kargil district, scene of the 1999 conflict, lies in which present-day Union Territory?

    1. Jammu and Kashmir
    2. Himachal Pradesh (state)
    3. Uttarakhand (state)
    4. Ladakh
  15. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని తలకోన జలపాతం ఏ కొండల శ్రేణిలో ఉంది?

    1. నల్లమల
    2. వెలిగొండ
    3. శేషాచలం
    4. ఎర్రమల
    సమాధానం

    C. శేషాచలం

    The Talakona waterfall of Andhra Pradesh lies in which hill range?

    1. Nallamala
    2. Velikonda
    3. Seshachalam
    4. Erramala
  16. భారతదేశంలో యురేనియం ఖనిజం మొదటగా కనుగొనబడిన జాదుగూడ ప్రస్తుతం ఏ రాష్ట్రంలో ఉంది?

    1. ఝార్ఖండ్
    2. రాజస్థాన్
    3. ఆంధ్రప్రదేశ్
    4. మేఘాలయ
    సమాధానం

    A. ఝార్ఖండ్

    Jaduguda, where uranium ore was first discovered in India, lies in which present-day state?

    1. Jharkhand
    2. Rajasthan
    3. Andhra Pradesh
    4. Meghalaya
  17. హిమాలయాల సమాంతర శ్రేణులలో అన్నింటికంటే బయటి (దక్షిణపు) శ్రేణి ఏది?

    1. హిమాద్రి
    2. శివాలిక్
    3. హిమాచల్ (లెస్సర్ హిమాలయాలు)
    4. కారకోరం
    సమాధానం

    B. శివాలిక్

    Which is the outermost (southernmost) of the parallel ranges of the Himalayas?

    1. Himadri
    2. Shiwalik
    3. Himachal (Lesser Himalaya)
    4. Karakoram
  18. భారతదేశంలో వజ్రాల గనులకు ప్రసిద్ధి చెందిన పన్నా ఏ రాష్ట్రంలో ఉంది?

    1. రాజస్థాన్
    2. కర్ణాటక
    3. మధ్యప్రదేశ్
    4. జార్ఖండ్
    సమాధానం

    C. మధ్యప్రదేశ్

    Panna, known for diamond mines in India, is in which state?

    1. Rajasthan
    2. Karnataka
    3. Madhya Pradesh
    4. Jharkhand
  19. తాపి ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. ద్వీపకల్ప నది
    2. తూర్పు కనుమలు
    3. ట్రాన్స్-హిమాలయా
    4. హిమాలయాలు
    సమాధానం

    A. ద్వీపకల్ప నది

    To which of the following does Tapi belong?

    1. peninsular river
    2. Eastern Ghats
    3. Trans-Himalaya
    4. Himalayas
  20. పెన్నా ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. బిలం సరస్సు
    2. మేఘాలయ పీఠభూమి
    3. ద్వీపకల్ప నది
    4. సాత్పురా శ్రేణి
    సమాధానం

    C. ద్వీపకల్ప నది

    To which of the following does Penna belong?

    1. crater lake
    2. Meghalaya Plateau
    3. peninsular river
    4. Satpura Range
  21. ఈ క్రింది వాటిలో 'హిమాలయాలు' వర్గానికి చెందినది ఏది?

    1. మౌంట్ అబు
    2. సహ్యాద్రి
    3. హిమాద్రి
    4. జవ్వాది కొండలు
    సమాధానం

    C. హిమాద్రి

    Which of the following belongs to Himalayas?

    1. Mount Abu
    2. Sahyadri
    3. Himadri
    4. Javadi Hills
  22. ఈ క్రింది వాటిలో 'ఆరావళి శ్రేణి' వర్గానికి చెందినది ఏది?

    1. హిమాచల్
    2. గురు శిఖర్
    3. అనమలై కొండలు
    4. గారో కొండలు
    సమాధానం

    B. గురు శిఖర్

    Which of the following belongs to Aravalli Range?

    1. Himachal
    2. Guru Shikhar
    3. Anamalai Hills
    4. Garo Hills
  23. ఈ క్రింది వాటిలో 'మేఘాలయ పీఠభూమి' వర్గానికి చెందినది ఏది?

    1. షెర్వరాయన్ కొండలు
    2. మహాదేవ్ కొండలు
    3. గారో కొండలు
    4. నీలగిరి కొండలు
    సమాధానం

    C. గారో కొండలు

    Which of the following belongs to Meghalaya Plateau?

    1. Shevaroy Hills
    2. Mahadeo Hills
    3. Garo Hills
    4. Nilgiri Hills
  24. అనముడి ఏ జిల్లా/ప్రాంతంలో ఉంది?

    1. నీలగిరి కొండలు
    2. ఆల్ప్స్
    3. పశ్చిమ కనుమలు
    4. కాకసస్
    సమాధానం

    C. పశ్చిమ కనుమలు

    In which district or place is Anamudi located?

    1. Nilgiri Hills
    2. Alps
    3. Western Ghats
    4. Caucasus
  25. కుద్రేముఖ్ ఏ జిల్లా/ప్రాంతంలో ఉంది?

    1. నీలగిరి కొండలు
    2. ఆల్ప్స్
    3. కాకసస్
    4. పశ్చిమ కనుమలు
    సమాధానం

    D. పశ్చిమ కనుమలు

    In which district or place is Kudremukh located?

    1. Nilgiri Hills
    2. Alps
    3. Caucasus
    4. Western Ghats
  26. దొడ్డబెట్ట ఏ జిల్లా/ప్రాంతంలో ఉంది?

    1. తూర్పు కనుమలు
    2. ఆల్ప్స్
    3. కాకసస్
    4. నీలగిరి కొండలు
    సమాధానం

    D. నీలగిరి కొండలు

    In which district or place is Doddabetta located?

    1. Eastern Ghats
    2. Alps
    3. Caucasus
    4. Nilgiri Hills
  27. గురు శిఖర్ ఏ జిల్లా/ప్రాంతంలో ఉంది?

    1. హిమాచల్ ప్రదేశ్
    2. మధ్యప్రదేశ్
    3. రాజస్థాన్
    4. మేఘాలయ
    సమాధానం

    C. రాజస్థాన్

    In which district or place is Guru Shikhar located?

    1. Himachal Pradesh
    2. Madhya Pradesh
    3. Rajasthan
    4. Meghalaya
  28. మైసూరు పీఠభూమి ఏ జిల్లా/ప్రాంతంలో ఉంది?

    1. కర్ణాటక
    2. అస్సాం
    3. మధ్యప్రదేశ్
    4. అరుణాచల్ ప్రదేశ్
    సమాధానం

    A. కర్ణాటక

    In which district or place is Mysore Plateau located?

    1. Karnataka
    2. Assam
    3. Madhya Pradesh
    4. Arunachal Pradesh
  29. ఈ క్రింది వాటిలో ఏది 'పశ్చిమ కనుమలు' అనే అంశానికి సరిగ్గా జతకాదు? (ప్రదేశం – ఉన్న చోటు)

    1. హార్సిలీ హిల్స్
    2. మహాబలేశ్వర్
    3. కుద్రేముఖ్
    4. అనముడి
    సమాధానం

    A. హార్సిలీ హిల్స్

    Which of the following is NOT correctly paired with Western Ghats (Place – Location)?

    1. Horsley Hills
    2. Mahabaleshwar
    3. Kudremukh
    4. Anamudi
  30. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (అంశం – ప్రాంతం): (i) కృష్ణా నది జన్మస్థలం – మహాబలేశ్వర్ (ii) అహోబిలం ఆలయం – నల్లమల కొండలు (iii) రామతీర్థం – బౌద్ధ క్షేత్రం సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    2. (i), (ii) మాత్రమే
    3. (i) మాత్రమే
    4. ఏదీ కాదు
    సమాధానం

    A. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Item – Region): (i) Krishna River source – Mahabaleshwar (ii) Ahobilam Temple – Nallamala Hills (iii) Ramatheertham – Buddhist site Which of the pairs are correctly matched?

    1. All of (i), (ii) and (iii)
    2. Only (i) and (ii)
    3. Only (i)
    4. None of them
  31. ఈ సంఘటన ఏ సంవత్సరంలో జరిగింది: భారతదేశంలో మొదటి ప్రయాణికుల రైలు మార్గం ప్రారంభం?

    1. 1853
    2. 1851
    3. 1856
    4. 1855
    సమాధానం

    A. 1853

    In which year did this event take place: Opening of the first passenger railway line in India?

    1. 1853
    2. 1851
    3. 1856
    4. 1855
  32. మలప్రభ ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. మేఘాలయ పీఠభూమి
    2. హిమాలయ నది
    3. కృష్ణా ఉపనది
    4. భారతదేశంలో ఎత్తైన డ్యామ్
    సమాధానం

    C. కృష్ణా ఉపనది

    To which of the following does Malaprabha belong?

    1. Meghalaya Plateau
    2. Himalayan river
    3. Krishna tributary
    4. tallest dam in India
  33. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (అంశం – ప్రాంతం): (i) పెన్నా నది జన్మస్థలం – అక్టోబర్ 24 (ii) దివి సీమ తుఫాను – కృష్ణా (iii) ఐక్యరాజ్యసమితి దినోత్సవం – నంది కొండలు సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i), (ii) మాత్రమే
    2. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    3. (i) మాత్రమే
    4. (ii) మాత్రమే
    సమాధానం

    D. (ii) మాత్రమే

    Consider the following pairs (Item – Region): (i) Penna River source – 24 October (ii) Divi Seema cyclone – Krishna (iii) United Nations Day – Nandi Hills Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (i) and (ii)
    2. All of (i), (ii) and (iii)
    3. Only (i)
    4. Only (ii)
  34. రోహ్‌తంగ్ కనుమ ఏ జిల్లా/ప్రాంతంలో ఉంది?

    1. అరుణాచల్ ప్రదేశ్
    2. హిమాచల్ ప్రదేశ్
    3. తెలంగాణ
    4. తమిళనాడు
    సమాధానం

    B. హిమాచల్ ప్రదేశ్

    In which district or place is Rohtang Pass located?

    1. Arunachal Pradesh
    2. Himachal Pradesh
    3. Telangana
    4. Tamil Nadu
  35. పోర్ట్ బ్లెయిర్ ఏ జిల్లా/ప్రాంతంలో ఉంది?

    1. అండమాన్ నికోబార్ దీవులు
    2. పశ్చిమ కనుమలు
    3. ఇజ్రాయెల్
    4. తుర్క్‌మెనిస్తాన్
    సమాధానం

    A. అండమాన్ నికోబార్ దీవులు

    In which district or place is Port Blair located?

    1. Andaman and Nicobar Islands
    2. Western Ghats
    3. Israel
    4. Turkmenistan
  36. హిమాలయాల్లో అత్యంత ఉత్తరాన ఉన్న, ఎత్తైన శ్రేణి ఏది?

    1. శివాలిక్
    2. హిమాద్రి
    3. పూర్వాంచల్
    4. హిమాచల్
    సమాధానం

    B. హిమాద్రి

    Which is the northernmost and highest range of the Himalayas?

    1. Shiwalik
    2. Himadri
    3. Purvanchal
    4. Himachal
  37. కింది వాటిలో సరైన ప్రకటన/ప్రకటనలు ఏవి? (i) పశ్చిమ కనుమలు చాలావరకు నిరంతరంగా ఉండి పాల్‌ఘాట్ వంటి కనుమల ద్వారా మాత్రమే దాటబడతాయి. (ii) తూర్పు కనుమలు నిరంతరమైన, విచ్ఛిన్నం కాని శ్రేణి.

    1. (i) మాత్రమే
    2. (ii) మాత్రమే
    3. (i), (ii) రెండూ
    4. (i), (ii) రెండూ కావు
    సమాధానం

    A. (i) మాత్రమే

    Which of the following statements is/are correct? (i) The Western Ghats are fairly continuous and are crossed only through passes such as Palghat. (ii) The Eastern Ghats form a continuous, unbroken range.

    1. Only (i)
    2. Only (ii)
    3. Both (i) and (ii)
    4. Neither (i) nor (ii)
  38. వేసవిలో ITCZ (రుతుపవన ద్రోణి) ఏ ప్రాంతానికి మారి నైరుతి రుతుపవనాలను భారత్ వైపు లాగుతుంది?

    1. కోరమాండల్ తీరం
    2. దక్కన్ పీఠభూమి
    3. పశ్చిమ కనుమల శిఖరభాగం
    4. గంగా మైదానం
    సమాధానం

    D. గంగా మైదానం

    In summer the ITCZ (monsoon trough) shifts to which region, drawing the southwest monsoon over India?

    1. Coromandel coast
    2. Deccan plateau
    3. Crest of the Western Ghats
    4. Gangetic plain
  39. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (నది – ప్రాంతం): (i) మలప్రభ – ఉత్తర ప్రదేశ్ (ii) జీలం – జమ్మూ కాశ్మీర్ (iii) ఘాగ్రా – కర్ణాటక సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i), (iii) మాత్రమే
    2. (ii) మాత్రమే
    3. (i) మాత్రమే
    4. ఏదీ కాదు
    సమాధానం

    B. (ii) మాత్రమే

    Consider the following pairs (River – Region): (i) Malaprabha – Uttar Pradesh (ii) Jhelum – Jammu and Kashmir (iii) Ghaghara – Karnataka Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (i) and (iii)
    2. Only (ii)
    3. Only (i)
    4. None of them
  40. ఈ క్రింది వాటిని కాలక్రమానుసారం (పూర్వం నుండి తరువాతి వరకు) అమర్చండి: (i) హీరాకుడ్ డ్యామ్ పూర్తి (ii) మెట్టూరు డ్యామ్ పూర్తి (iii) ఆర్యభట్ట ఉపగ్రహ ప్రయోగం (iv) భారతదేశంలో మొదటి ప్రయాణికుల రైలు మార్గం ప్రారంభం

    1. (ii), (iv), (i), (iii)
    2. (i), (iii), (iv), (ii)
    3. (i), (iv), (ii), (iii)
    4. (iv), (ii), (i), (iii)
    సమాధానం

    D. (iv), (ii), (i), (iii)

    Arrange the following in chronological order (earliest first): (i) Completion of Hirakud Dam (ii) Completion of Mettur Dam (iii) Launch of the Aryabhata satellite (iv) Opening of the first passenger railway line in India

    1. (ii), (iv), (i), (iii)
    2. (i), (iii), (iv), (ii)
    3. (i), (iv), (ii), (iii)
    4. (iv), (ii), (i), (iii)
  41. ఈ క్రింది వాటిని కాలక్రమానుసారం (పూర్వం నుండి తరువాతి వరకు) అమర్చండి: (i) భారతదేశంలో మొదటి ప్రయాణికుల రైలు మార్గం ప్రారంభం (ii) ఆర్యభట్ట ఉపగ్రహ ప్రయోగం (iii) హీరాకుడ్ డ్యామ్ పూర్తి (iv) మెట్టూరు డ్యామ్ పూర్తి

    1. (iii), (i), (ii), (iv)
    2. (iv), (iii), (ii), (i)
    3. (iii), (ii), (iv), (i)
    4. (i), (iv), (iii), (ii)
    సమాధానం

    D. (i), (iv), (iii), (ii)

    Arrange the following in chronological order (earliest first): (i) Opening of the first passenger railway line in India (ii) Launch of the Aryabhata satellite (iii) Completion of Hirakud Dam (iv) Completion of Mettur Dam

    1. (iii), (i), (ii), (iv)
    2. (iv), (iii), (ii), (i)
    3. (iii), (ii), (iv), (i)
    4. (i), (iv), (iii), (ii)
  42. నల్లమల కొండలు ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. తూర్పు కనుమలు
    2. కృష్ణా నదీ వ్యవస్థ
    3. కృత్రిమ సరస్సు
    4. ఉష్ణమండల ఆకురాల్చే అడవి
    సమాధానం

    A. తూర్పు కనుమలు

    To which of the following does Nallamala Hills belong?

    1. Eastern Ghats
    2. Krishna river system
    3. artificial lake
    4. tropical deciduous forest
  43. ఉత్తర ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో చింతపల్లి సమీపంలోని తూర్పు కనుమల్లో ఉన్న, 'ఆంధ్ర కశ్మీర్' అని పిలిచే శీతల కొండ గ్రామం ఏది?

    1. హార్స్‌లీ హిల్స్
    2. అరకు లోయ
    3. లంబసింగి
    4. మారేడుమిల్లి
    సమాధానం

    C. లంబసింగి

    Which cold hill hamlet of the Eastern Ghats in northern Andhra Pradesh, near Chintapalli, is nicknamed the 'Kashmir of Andhra'?

    1. Horsley Hills
    2. Araku Valley
    3. Lambasingi
    4. Maredumilli
  44. పీర్ పంజాల్ శ్రేణిలోని బనిహాల్ కనుమ గుండా నిర్మించిన జవహర్ సొరంగం జమ్మూను ఏ ప్రాంతంతో కలుపుతుంది?

    1. లేహ్
    2. కాశ్మీర్ లోయ
    3. సిమ్లా
    4. మనాలి
    సమాధానం

    B. కాశ్మీర్ లోయ

    The Jawahar Tunnel, built through the Banihal Pass in the Pir Panjal range, links Jammu with:

    1. Leh
    2. The Kashmir Valley
    3. Shimla
    4. Manali
  45. భారతదేశంలో ప్రపంచ జీవవైవిధ్య హాట్‌స్పాట్‌గా గుర్తింపు లేనిది కింది వాటిలో ఏది?

    1. తూర్పు కనుమలు
    2. హిమాలయాలు
    3. ఇండో-బర్మా
    4. పశ్చిమ కనుమలు మరియు శ్రీలంక
    సమాధానం

    A. తూర్పు కనుమలు

    Which of the following is NOT recognised as a global biodiversity hotspot in India?

    1. Eastern Ghats
    2. Himalaya
    3. Indo-Burma
    4. Western Ghats and Sri Lanka
Page 1 of 1
‹
›