వ్యవసాయం, ఖనిజాలు, పరిశ్రమలు మరియు ఓడరేవులు

గుర్తుంచుకోవలసినవి

• రుతువుల వారీ పంటలు: ఖరీఫ్ (వరి, మొక్కజొన్న, పత్తి, జొన్న, సజ్జ, సోయాబీన్, జనుము); రబీ (గోధుమ, బార్లీ, శనగ, ఆవాలు, బఠానీ, అవిసె); జైద్ (పుచ్చకాయ, దోసకాయ, ఖర్బూజా).
• ప్రదేశాల వారీ ఖనిజాలు: ఝరియా, రాణీగంజ్, సింగరేణి (బొగ్గు), కోలార్ మరియు హట్టి (బంగారం), డిగ్బోయ్ మరియు ముంబై హై (పెట్రోలియం).
• ఆంధ్రప్రదేశ్ ఓడరేవులు: విశాఖపట్నం, కృష్ణపట్నం, కాకినాడ. ప్రధాన ఓడరేవుల్లో చెన్నై, కాండ్లా, పారాదీప్, ముంబై, JNPT, మార్మగోవా మరియు కొచ్చి ఉన్నాయి.

పంటల రుతువులు

ఖరీఫ్ పంటలను రుతుపవన వర్షాలతో విత్తుతారు. రబీ పంటలను శీతాకాలంలో విత్తుతారు. జైద్ పంటలను చిన్న వేసవి కాలంలో పండిస్తారు.

రుతువు	పంటలు
ఖరీఫ్	వరి, మొక్కజొన్న, పత్తి, జొన్న, సజ్జ, సోయాబీన్, జనుము
రబీ	గోధుమ, బార్లీ, శనగ, ఆవాలు, బఠానీ, అవిసె
జైద్	పుచ్చకాయ, దోసకాయ, ఖర్బూజా

ప్రదేశాల వారీ పంటలు

తోటల పంటలు పెద్ద ఎస్టేట్లలో పండుతాయి. టీ డార్జిలింగ్, నీలగిరి మరియు అస్సాం నుండి వస్తుంది. కాఫీ కూర్గ్ (కొడగు), చిక్కమగళూరు (Chikmagalur) మరియు అరకు లోయ నుండి వస్తుంది. రబ్బరు కొట్టాయం మరియు కేరళ నుండి వస్తుంది. ఇడుక్కి ఏలకులకు మరియు సుగంధ ద్రవ్యాలకు ప్రసిద్ధి. సిక్కిం కూడా ఏలకులతో ముడిపడి ఉంది.

ప్రదేశం	ఉత్పత్తి
నాసిక్	ద్రాక్ష
రత్నగిరి	ఆల్ఫాన్సో మామిడి
మలీహాబాద్	దశేరి మామిడి
పాంపోర్	కుంకుమపువ్వు
నాగ్‌పూర్	నారింజ
సిమ్లా	ఆపిల్
సాంగ్లి, ఈరోడ్	పసుపు
గుంటూరు	మిర్చి
కేరళ	రబ్బరు, మిరియాలు
పశ్చిమ బెంగాల్	జనుము
పంజాబ్	గోధుమ
రాజస్థాన్	సజ్జ
ఉత్తరప్రదేశ్	చెరకు
కర్ణాటక	రాగి
గుజరాత్	వేరుశనగ
మధ్యప్రదేశ్	సోయాబీన్
హిమాచల్ ప్రదేశ్	ఆపిల్

ఖనిజ తరగతులు

తరగతి	ఖనిజాలు
ఇనుము సంబంధిత (Ferrous)	ఇనుప ఖనిజం, మాంగనీస్, క్రోమైట్, నికెల్, కోబాల్ట్
ఇనుమేతర (Non-ferrous)	రాగి, జింక్, సీసం, బాక్సైట్, తగరం
లోహేతర (Non-metallic)	మైకా, సున్నపురాయి, జిప్సం
శిలాజ ఇంధనం	బొగ్గు, లిగ్నైట్, పెట్రోలియం, సహజ వాయువు
అణు	యురేనియం, థోరియం

గనుల కేంద్రాలు

ఖనిజం	కేంద్రాలు
బొగ్గు	ఝరియా, రాణీగంజ్, సింగరేణి, బొకారో, కోర్బా, తల్చేర్, కొత్తగూడెం, గిరిడీహ్
లిగ్నైట్	నైవేలి
ఇనుప ఖనిజం	కుద్రేముఖ్, బైలదిలా, కిరిబురు, నోవాముండి, కియోంఝర్, బళ్లారి
బంగారం	కోలార్, హట్టి, రామగిరి
రాగి	ఖేత్రి, మలంజ్‌ఖండ్, ఘాట్శిలా
జింక్	జవార్, రాంపురా అగుచా
బాక్సైట్	కోరాపుట్, లోహర్దగా, పంచపత్మాలి
మాంగనీస్	సండూర్, బాలాఘాట్
మైకా	కోడెర్మా, నెల్లూరు
వజ్రం	పన్నా
యురేనియం	జాదుగూడ
పాలరాయి	మక్రానా
పెట్రోలియం	డిగ్బోయ్, నహర్కటియా, ముంబై హై (బాంబే హై), అంకలేశ్వర్
సహజ వాయువు	కృష్ణా–గోదావరి బేసిన్

సింగరేణి మరియు కొత్తగూడెం తెలంగాణకు అత్యంత సమీప బొగ్గు పేర్లు. నెల్లూరు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని మైకా కేంద్రం, మరియు కృష్ణా–గోదావరి బేసిన్ ఆంధ్ర తీరానికి దూరంగా సముద్రంలో ఉంది. రాజస్థాన్‌లోని సాంబర్ సరస్సు ఉప్పును ఉత్పత్తి చేస్తుంది.

ఓడరేవులు

ప్రధాన ఓడరేవును కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్వహిస్తుంది. చిన్న ఓడరేవులను రాష్ట్రం నియంత్రిస్తుంది.

ఓడరేవు	రాష్ట్రం
కాండ్లా, ముంద్రా	గుజరాత్
ముంబై, జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ పోర్ట్	మహారాష్ట్ర
మార్మగోవా (Marmagao)	గోవా
న్యూ మంగళూరు	కర్ణాటక
కొచ్చి	కేరళ
తూత్తుకుడి, చెన్నై, ఎన్నూర్	తమిళనాడు
విశాఖపట్నం, కృష్ణపట్నం, కాకినాడ	ఆంధ్రప్రదేశ్
పారాదీప్	ఒడిశా
హల్దియా, కోల్‌కతా	పశ్చిమ బెంగాల్

నోట్స్‌లో కాండ్లా, పారాదీప్, ముంబై, చెన్నై, జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ, మార్మగోవా మరియు కొచ్చిలను ప్రధాన ఓడరేవులుగా జాబితా చేశారు. ముంద్రా చిన్న ఓడరేవు. పోర్ట్ బ్లెయిర్ అండమాన్ నికోబార్ దీవుల్లో ఉంది.

రైల్వేలు, విమానాశ్రయాలు మరియు పరిశ్రమలు

రైల్వే జోన్ల ప్రధాన కార్యాలయాలు: ఉత్తర (ఢిల్లీ), ఈశాన్య (గోరఖ్‌పూర్), ఈశాన్య సరిహద్దు (గువాహటి), తూర్పు మరియు ఆగ్నేయ (కోల్‌కతా), దక్షిణ మధ్య (సికింద్రాబాద్), దక్షిణ (చెన్నై), మధ్య మరియు పశ్చిమ (ముంబై), నైరుతి (హుబ్బళ్లి), ఉత్తర పశ్చిమ (జైపూర్), పశ్చిమ మధ్య (జబల్‌పూర్), ఉత్తర మధ్య (ప్రయాగ్‌రాజ్), ఆగ్నేయ మధ్య (బిలాస్‌పూర్), తూర్పు కోస్తా (భువనేశ్వర్), తూర్పు మధ్య (హాజీపూర్). కొంకణ్ రైల్వే ప్రధాన కార్యాలయం నవీ ముంబైలో ఉంది. భారతదేశంలో మొదటి ప్రయాణికుల రైలు మార్గం 1853లో ప్రారంభమైంది. రైల్వే బోర్డు 1905లో, కొంకణ్ రైల్వే కార్పొరేషన్ 1990లో స్థాపించబడ్డాయి.

ఇతర తేదీలు: టాటా ఐరన్ అండ్ స్టీల్ కంపెనీ 1907; కోల్ ఇండియా లిమిటెడ్ 1975 (ప్రధాన కార్యాలయం కోల్‌కతా); ఎయిర్‌పోర్ట్స్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా 1995.

విమానాశ్రయం	నగరం
ఇందిరా గాంధీ అంతర్జాతీయ	ఢిల్లీ
ఛత్రపతి శివాజీ మహారాజ్ అంతర్జాతీయ	ముంబై
నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ అంతర్జాతీయ	కోల్‌కతా
కెంపెగౌడ అంతర్జాతీయ	బెంగళూరు
రాజీవ్ గాంధీ అంతర్జాతీయ	హైదరాబాద్
కొచ్చిన్ అంతర్జాతీయ	కొచ్చి
వీర్ సావర్కర్ అంతర్జాతీయ	పోర్ట్ బ్లెయిర్
బిజు పట్నాయక్ అంతర్జాతీయ	భువనేశ్వర్
లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి అంతర్జాతీయ	వారణాసి
దబోలిమ్	గోవా

పారిశ్రామిక పట్టణాలు: శివకాశి (బాణసంచా, అగ్గిపెట్టెలు), తిరుప్పూర్ (అల్లిక దుస్తులు – హోజియరీ), మొరాదాబాద్ (ఇత్తడి వస్తువులు), ఫిరోజాబాద్ (గాజు గాజులు), అలీగఢ్ (తాళాలు), భదోహి (తివాచీలు), కాంచీపురం (పట్టు చీరలు), వారణాసి (బనారసీ చీరలు), మోర్బి (సిరామిక్ టైల్స్), చెన్నపట్న (చెక్క బొమ్మలు), సూరత్ (వజ్రాల కోత మరియు సానపట్టడం), అహ్మదాబాద్ (నూలు వస్త్రాలు), లుధియానా (ఉన్ని అల్లిక దుస్తులు).

ప్రపంచ ఉత్పత్తులు

బ్రెజిల్ మరియు కొలంబియా: కాఫీ. ఘనా మరియు ఐవరీ కోస్ట్: కోకో. మలేషియా మరియు ఇండోనేషియా: పామాయిల్. సౌదీ అరేబియా మరియు కువైట్: పెట్రోలియం. దక్షిణాఫ్రికా: బంగారం. చిలీ మరియు జాంబియా: రాగి. ఆస్ట్రేలియా: ఉన్ని. న్యూజిలాండ్: కివీ పండు. క్యూబా: చక్కెర. ఈజిప్ట్: పొడవు పింజ పత్తి. నెదర్లాండ్స్: తులిప్ పూలు. స్విట్జర్లాండ్: గడియారాలు. జపాన్: ఆటోమొబైల్స్. బోట్స్వానా మరియు కింబర్లీ: వజ్రాలు. బొలీవియా: తగరం. శ్రీలంక మరియు కెన్యా: టీ.

ఖనిజాలను ఎలా నేర్చుకోవాలి

ఖనిజాలను ప్రాంతం వారీగా నేర్చుకోండి. జార్ఖండ్‌లో ఝరియా, బొకారో, గిరిడీహ్, కోడెర్మా, ఘాట్శిలా మరియు నోవాముండి ఉన్నాయి, కాబట్టి అది మళ్లీ మళ్లీ వస్తుంది. ఒడిశాలో తల్చేర్, కియోంఝర్, కోరాపుట్ మరియు పంచపత్మాలి ఉన్నాయి. ఛత్తీస్‌గఢ్‌లో కోర్బా మరియు బైలదిలా ఉన్నాయి. కర్ణాటకలో కోలార్, హట్టి, కుద్రేముఖ్, బళ్లారి మరియు సండూర్ ఉన్నాయి. అస్సాంలో డిగ్బోయ్ మరియు నహర్కటియా ఉన్నాయి, గుజరాత్‌లో అంకలేశ్వర్ ఉంది. రాజస్థాన్‌లో ఖేత్రి, జవార్, రాంపురా అగుచా మరియు మక్రానా ఉన్నాయి. మధ్యప్రదేశ్‌లో పన్నా, మలంజ్‌ఖండ్ మరియు బాలాఘాట్ ఉన్నాయి.

ఒకేలా కనిపించే జతలను పోల్చండి. బొగ్గు మరియు లిగ్నైట్ రెండూ శిలాజ ఇంధనాలే, కానీ లిగ్నైట్ మెత్తని, తక్కువ శ్రేణి ఇంధనం మరియు నైవేలితో ముడిపడి ఉంది. పెట్రోలియం డిగ్బోయ్, నహర్కటియా, ముంబై హై మరియు అంకలేశ్వర్ నుండి వస్తుంది, అయితే సహజ వాయువు కృష్ణా–గోదావరి బేసిన్‌తో ముడిపడి ఉంది. ఇనుప ఖనిజం మరియు మాంగనీస్ ఇనుము సంబంధితాలు; రాగి, జింక్, సీసం, బాక్సైట్ మరియు తగరం ఇనుమేతరాలు. యురేనియం మరియు థోరియం అణు ఖనిజాలు.

వ్యవసాయం మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్

గుంటూరు మిర్చికి, అరకు లోయ కాఫీకి ప్రసిద్ధి. నెల్లూరు ఇక్కడ పేర్కొన్న మైకా కేంద్రం. విశాఖపట్నం, కృష్ణపట్నం మరియు కాకినాడ రాష్ట్ర ఓడరేవులు. కేంద్రీయ పొగాకు పరిశోధనా సంస్థ (Central Tobacco Research Institute) రాజమహేంద్రవరంలో ఉంది. ఒక ప్రశ్న పట్టణం పేరు చెప్పి ఉత్పత్తిని అడిగినప్పుడు, ముందుగా స్థానిక ప్రత్యేకతను గుర్తుకు తెచ్చుకోండి.

ఓడరేవులు ఎగుమతులు మరియు దిగుమతులకు ద్వారాలుగా పనిచేస్తాయి. కాండ్లా, ముంద్రా, ముంబై మరియు జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ పోర్ట్ వంటి పశ్చిమ ఓడరేవులు గల్ఫ్ మరియు ఐరోపాతో వాణిజ్యాన్ని నిర్వహిస్తాయి, అయితే చెన్నై, విశాఖపట్నం, పారాదీప్ మరియు హల్దియా వంటి తూర్పు ఓడరేవులు బంగాళాఖాతం వైపు ఉన్నాయి. ప్రతి ఓడరేవు రాష్ట్రాన్ని నేర్చుకోండి, ఎందుకంటే "ఓడరేవు – రాష్ట్రం" జత సాధారణ ప్రశ్న రూపం.

పరీక్షలో పొరపాటు పడే అంశాలు

• ఖరీఫ్ రుతుపవన పంటల కాలం; రబీ శీతాకాలం; జైద్ వేసవి కాలం.
• జనుము ఖరీఫ్ పంట, గోధుమ రబీ పంట.
• డిగ్బోయ్ మరియు నహర్కటియా పెట్రోలియం కేంద్రాలు; ఝరియా బొగ్గు.
• కోలార్ మరియు హట్టి బంగారం; ఖేత్రి రాగి; జవార్ జింక్.
• కుద్రేముఖ్ మరియు బైలదిలా ఇనుప ఖనిజ కేంద్రాలు.
• ముంద్రా చిన్న ఓడరేవు; కాండ్లా ప్రధాన ఓడరేవు.
• డార్జిలింగ్ మరియు నీలగిరి టీ; కూర్గ్ మరియు చిక్కమగళూరు కాఫీ.
• ముంబై పోర్ట్ మరియు జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ పోర్ట్ రెండూ మహారాష్ట్రలో ఉన్నాయి.

ఒక్కవాక్య సారాంశాలు

• సింగరేణి బొగ్గును ఉత్పత్తి చేస్తుంది.
• నైవేలి లిగ్నైట్‌ను ఉత్పత్తి చేస్తుంది.
• కోలార్ బంగారాన్ని ఉత్పత్తి చేస్తుంది.
• పన్నా వజ్రాలను ఉత్పత్తి చేస్తుంది.
• జాదుగూడ యురేనియంను ఉత్పత్తి చేస్తుంది.
• మక్రానా పాలరాయిని ఉత్పత్తి చేస్తుంది.
• పాంపోర్ కుంకుమపువ్వును ఉత్పత్తి చేస్తుంది.
• విశాఖపట్నం ఓడరేవు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఉంది.
• శివకాశి బాణసంచాతో ముడిపడి ఉంది.
• భారతదేశంలో మొదటి ప్రయాణికుల రైలు మార్గం 1853లో ప్రారంభమైంది.

ఆచరణాత్మక ఉదాహరణలు

ఉదాహరణ 1: వీటిలో ఖరీఫ్ పంట కానిది ఏది: వరి, పత్తి, జనుము, శనగ?

తర్కం:

• 1. ముందుగా మూడు కాలాలను నిర్ణయించుకోండి. ఖరీఫ్ రుతుపవనాల కాలం. రబీ శీతాకాలం. జైద్ చిన్న వేసవి కాలం.
• 2. ప్రతి ఎంపికను పరిశీలించండి. వరి, పత్తి, జనుము అన్నీ ఖరీఫ్ పంటలు.
• 3. శనగ రబీ పంట; గోధుమ, బార్లీ, ఆవాలు, బఠాణీ, అవిసె కూడా రబీ పంటలు.
• 4. కాబట్టి శనగ భిన్నమైనది.

ముఖ్యాంశం: "ఏది కాదు" ప్రశ్నల్లో ముందుగా ప్రతి ఎంపికను దాని కాలంలో ఉంచండి. వేరే కాలంలోకి వచ్చేది సమాధానం.

ఉదాహరణ 2: ఖనిజం, గని కేంద్రం జతల్లో ఏది తప్పు: కోలార్ - బంగారం; ఖేత్రి - రాగి; జావర్ - ఇనుప ఖనిజం; పన్నా - వజ్రాలు?

తర్కం:

• 1. ప్రతి జతను మీకు తెలిసిన దానితో పరీక్షించండి. కోలార్ బంగారు కేంద్రం, హట్టి, రామగిరి కూడా అంతే.
• 2. ఖేత్రి రాగి కేంద్రం, మలంజ్‌ఖండ్, ఘాట్శిల కూడా అంతే.
• 3. పన్నా వజ్రాల కేంద్రం.
• 4. జావర్ జింక్ కేంద్రం, రాంపురా అగూచా కూడా. ఇనుప ఖనిజం కుద్రేముఖ్, బైలాడిలా, కిరిబురు, నోవాముండి, కెందుఝర్, బళ్లారి నుంచి వస్తుంది.
• 5. కాబట్టి "జావర్ - ఇనుప ఖనిజం" తప్పు జత.

ముఖ్యాంశం: ప్రతి లోహాన్ని రెండు, మూడు కేంద్రాలతో నేర్చుకోండి. అప్పుడు తప్పు జతను గుర్తించడం సులభం. జరియా, రాణిగంజ్, సింగరేణి బొగ్గు అని, దిగ్బోయ్, నహర్కటియా, ముంబై హై, అంకలేశ్వర్ పెట్రోలియం అని కూడా గుర్తుంచుకోండి.

ఉదాహరణ 3: ఏ ఓడరేవు ప్రధాన ఓడరేవు కాదు: కాండ్లా, పారాదీప్, ముంద్రా, చెన్నై?

తర్కం:

• 1. ప్రధాన ఓడరేవును కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్వహిస్తుంది. ప్రధానం కాని ఓడరేవును రాష్ట్రం నియంత్రిస్తుంది.
• 2. కాండ్లా, పారాదీప్, చెన్నై అన్నీ ప్రధాన ఓడరేవులు.
• 3. ముంద్రా కూడా కాండ్లా లాగే గుజరాత్‌లో ఉంది, కాబట్టి వాటిని కలిపేయడం సులభం. కానీ ముంద్రా ప్రధానం కాని ఓడరేవు.
• 4. కాబట్టి సమాధానం ముంద్రా.

ముఖ్యాంశం: రెండు ఓడరేవులు ఒకే రాష్ట్రంలో ఉంటే, ప్రతిదాని వర్గాన్ని విడిగా పరిశీలించండి. ప్రధాన ఓడరేవుల్లో కాండ్లా, పారాదీప్, ముంబై, చెన్నై, జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ పోర్ట్, మోర్ముగావ్, కొచ్చి ఉన్నాయి.

ఉదాహరణ 4: ఒక ప్రశ్న ఇలా అడుగుతుంది: "కూర్గ్, చిక్కమగళూరు ఏ తోట పంటకు ప్రసిద్ధి?" ఎంపికలు తేయాకు, కాఫీ, రబ్బరు, ఏలకులు.

తర్కం:

• 1. తోట పంటలను ప్రదేశాల వారీగా సమూహపరచండి. తేయాకు: డార్జిలింగ్, నీలగిరి, అస్సాం.
• 2. కాఫీ: కూర్గ్ (కొడగు), చిక్కమగళూరు (చిక్‌మగళూర్), అరకు లోయ.
• 3. రబ్బరు: కొట్టాయం, కేరళ. ఏలకులు: ఇడుక్కి, సిక్కిం.
• 4. కాబట్టి సమాధానం కాఫీ. తేయాకు ఒక ఉచ్చు, ఎందుకంటే అది ఎక్కువ ప్రసిద్ధి చెందిన కొండ పంట.

ముఖ్యాంశం: ప్రశ్న ఒక పట్టణం పేరు చెప్పి ఉత్పత్తిని అడిగితే, ముందుగా ఆ ప్రాంత ప్రత్యేకతను ఆలోచించి, తప్పు పంటలను తొలగించండి.

పోల్చి చూడండి

పట్టిక 1: ఒకే అక్షరంతో మొదలయ్యే పోలిక పేర్లు

ప్రదేశం	ఉత్పత్తి	వీటితో కలపవద్దు
కోరాపుట్	బాక్సైట్	కోడర్మా (అభ్రకం)
కోర్బా	బొగ్గు	కోరాపుట్ (బాక్సైట్)
కెందుఝర్	ఇనుప ఖనిజం	కోలార్ (బంగారం)
కొత్తగూడెం	బొగ్గు	కోలార్ (బంగారం)
కొడర్మా (కోడర్మా)	అభ్రకం	కోలార్ (బంగారం)
కుద్రేముఖ్	ఇనుప ఖనిజం	ఖేత్రి (రాగి)
తాల్చేర్	బొగ్గు	జావర్ (జింక్)
బొకారో	బొగ్గు	బైలాడిలా (ఇనుప ఖనిజం)

ఒకే రాష్ట్రంలోని ఓడరేవులు మరో సాధారణ ఉచ్చు. తమిళనాడులో తూత్తుకుడి, చెన్నై, ఎన్నూరు ఉన్నాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో విశాఖపట్నం, కృష్ణపట్నం, కాకినాడ ఉన్నాయి. పశ్చిమ బెంగాల్‌లో హల్దియా, కోల్‌కతా ఉన్నాయి. మహారాష్ట్రలో ముంబై, జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ పోర్ట్ ఉన్నాయి. గుజరాత్‌లో కాండ్లా, ముంద్రా; గోవాలో మోర్ముగావ్ ఉన్నాయి. కర్ణాటకలో న్యూ మంగళూరు, కేరళలో కొచ్చి, ఒడిశాలో పారాదీప్ ఉన్నాయి.

పట్టిక 2: పోలిక పండ్లు, సుగంధ ద్రవ్యాల ప్రదేశాలు

ప్రదేశం	ఉత్పత్తి	పోలిక
రత్నగిరి	అల్ఫాన్సో మామిడి	మలిహాబాద్: దసేరి మామిడి
సాంగ్లీ, ఈరోడ్	పసుపు	గుంటూరు: మిరప
ఇడుక్కి	ఏలకులు, సుగంధ ద్రవ్యాలు	సిక్కిం: ఏలకులు కూడా
నాసిక్	ద్రాక్ష	నాగ్‌పూర్: నారింజలు
సిమ్లా	ఆపిల్	పంపోర్: కుంకుమపువ్వు
కేరళ	రబ్బరు, మిరియాలు	పశ్చిమ బెంగాల్: జనుము
పంజాబ్	గోధుమ	రాజస్థాన్: సజ్జ
కర్ణాటక	రాగి	గుజరాత్: వేరుశనగ

ప్రతి వరుసను ఎడమ నుంచి కుడికి చదవండి. మధ్య నిలువు వరుసను కప్పి, ఉత్పత్తిని చెప్పడానికి ప్రయత్నించండి. తర్వాత కుడి నిలువు వరుసను కప్పి, దానితో తరచూ కలిసిపోయే వేరే ప్రదేశాన్ని చెప్పండి.

పరీక్షలో ఈ పట్టికలను ఎలా వాడాలి:

• 1. ప్రశ్నను చదివి కీలక పదాన్ని కనుక్కోండి. అది పట్టణం, పంట, ఖనిజం లేదా ఓడరేవు కావచ్చు.
• 2. ఎంపికలు చూడకముందే సరిపోయే అంశాన్ని మనసులో చెప్పుకోండి.
• 3. రెండు ఎంపికలు సరైనవిగా కనిపిస్తే, పట్టికలోని మూడో నిలువు వరుసలో ఉన్న పోలికను పరిశీలించండి.
• 4. ఓడరేవుల విషయంలో, అది ప్రధానమా కాదా, ఏ రాష్ట్రంలో ఉందో కూడా అడగండి.
• 5. పంటల విషయంలో, అది ఏ కాలానికి చెందినది, తోట పంటనా అని అడగండి.

క్రమం, కాలరేఖ

సంవత్సరాల క్రమంలో:

సంవత్సరం	సంఘటన
1853	భారతదేశంలో మొదటి ప్రయాణికుల రైలు మార్గం ప్రారంభం
1905	రైల్వే బోర్డు ఏర్పాటు
1907	టాటా ఐరన్ అండ్ స్టీల్ కంపెనీ స్థాపన
1975	కోల్ ఇండియా లిమిటెడ్ స్థాపన (ప్రధాన కార్యాలయం కోల్‌కతా)
1990	కొంకణ్ రైల్వే కార్పొరేషన్ స్థాపన (ప్రధాన కార్యాలయం నవీ ముంబై)
1995	ఎయిర్‌పోర్ట్స్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా స్థాపన

గుర్తుంచుకునే సూత్రం: ముందు రైల్వే, తర్వాత ఉక్కు, తర్వాత బొగ్గు, తర్వాత కొంకణ్ మార్గం, తర్వాత విమానాశ్రయాలు.

ప్రశ్నలో క్రమాన్ని ఎలా వాడాలి:

• 1. ఏది ముందు వచ్చిందని అడిగితే, 1853 కోసం చూడండి. అది రైలు మార్గం.
• 2. రైల్వే బోర్డు, టాటా ఐరన్ అండ్ స్టీల్ కంపెనీ, కోల్ ఇండియా లిమిటెడ్‌లలో పురాతనమైనది ఏదని అడిగితే, క్రమం 1905, 1907, 1975.
• 3. కొంకణ్ రైల్వే కార్పొరేషన్ (1990) ఎయిర్‌పోర్ట్స్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (1995) కంటే ముందు వచ్చింది.
• 4. కోల్ ఇండియా లిమిటెడ్ ప్రధాన కార్యాలయం కోల్‌కతాలో ఉంది. కొంకణ్ రైల్వే ప్రధాన కార్యాలయం నవీ ముంబైలో ఉంది.

మరిన్ని ఒక్కవాక్య అంశాలు

• సర్దార్ వల్లభభాయ్ పటేల్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం అహ్మదాబాద్‌లో ఉంది.
• లోకప్రియ గోపీనాథ్ బోర్డోలోయి అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం గువహతిలో ఉంది.
• రాజా భోజ్ విమానాశ్రయం భోపాల్‌లో ఉంది.
• జయప్రకాష్ నారాయణ్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం పట్నాలో ఉంది.
• బిర్సా ముండా విమానాశ్రయం రాంచీలో ఉంది.
• చౌధరీ చరణ్ సింగ్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం లక్నోలో ఉంది.
• దేవి అహల్యాబాయి హోల్కర్ విమానాశ్రయం ఇండోర్‌లో ఉంది.

సాధన ప్రశ్నలు

1. ఖనిజ కేంద్రాలను అవి ఉన్న రాష్ట్రాలతో జతపరచండి: (1) కోలార్ బంగారు గనులు (2) నైవేలి లిగ్నైట్ (3) ఖేత్రి రాగి (4) డిగ్బాయ్ పెట్రోలియం (a) రాజస్థాన్ (b) అస్సాం (c) తమిళనాడు (d) కర్ణాటక

   1. 1-a, 2-c, 3-d, 4-b
   2. 1-d, 2-c, 3-a, 4-b
   3. 1-d, 2-a, 3-c, 4-b
   4. 1-c, 2-d, 3-a, 4-b
   సమాధానం

   B. 1-d, 2-c, 3-a, 4-b

   Match the mineral centre with its state: (1) Kolar gold fields (2) Neyveli lignite (3) Khetri copper (4) Digboi petroleum (a) Rajasthan (b) Assam (c) Tamil Nadu (d) Karnataka

   1. 1-a, 2-c, 3-d, 4-b
   2. 1-d, 2-c, 3-a, 4-b
   3. 1-d, 2-a, 3-c, 4-b
   4. 1-c, 2-d, 3-a, 4-b

2. ఈ క్రింది వాటిలో ఏది కోల్‌కతా ప్రాంతంలో ఉంది?

   1. నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం
   2. లోక్‌ప్రియ గోపీనాథ్ బోర్డోలోయి అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం
   3. దబోలిం విమానాశ్రయం
   4. ఇందిరా గాంధీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం
   సమాధానం

   A. నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం

   Which of the following is located in the Kolkata area?

   1. Netaji Subhas Chandra Bose International Airport
   2. Lokpriya Gopinath Bordoloi International Airport
   3. Dabolim Airport
   4. Indira Gandhi International Airport

3. ఈ క్రింది వాటిలో ఏది గౌహతి ప్రాంతంలో ఉంది?

   1. లోక్‌ప్రియ గోపీనాథ్ బోర్డోలోయి అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం
   2. కేంద్ర ఔషధ పరిశోధన సంస్థ
   3. నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం
   4. దేవి అహల్యా బాయి హోల్కర్ విమానాశ్రయం
   సమాధానం

   A. లోక్‌ప్రియ గోపీనాథ్ బోర్డోలోయి అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం

   Which of the following is located in the Guwahati area?

   1. Lokpriya Gopinath Bordoloi International Airport
   2. Central Drug Research Institute
   3. Netaji Subhas Chandra Bose International Airport
   4. Devi Ahilya Bai Holkar Airport

4. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (ప్రదేశం – ఉన్న చోటు): (i) బర్న్‌పూర్ ఉక్కు కర్మాగారం – వారణాసి (ii) లోక్‌ప్రియ గోపీనాథ్ బోర్డోలోయి అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం – గౌహతి (iii) లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం – పశ్చిమ బెంగాల్ సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

   1. ఏదీ కాదు
   2. (i), (ii), (iii) అన్నీ
   3. (iii) మాత్రమే
   4. (ii) మాత్రమే
   సమాధానం

   D. (ii) మాత్రమే

   Consider the following pairs (Place – Location): (i) Burnpur Steel Plant – Varanasi (ii) Lokpriya Gopinath Bordoloi International Airport – Guwahati (iii) Lal Bahadur Shastri International Airport – West Bengal Which of the pairs are correctly matched?

   1. None of them
   2. All of (i), (ii) and (iii)
   3. Only (iii)
   4. Only (ii)

5. ఈ క్రింది వాటిలో 'సూరత్' అనే అంశంతో ముడిపడినది ఏది?

   1. వజ్రాల కోత మరియు సానపెట్టడం
   2. ఉన్ని అల్లిక దుస్తులు
   3. బనారసీ చీరలు
   4. అగ్గిపెట్టెల పరిశ్రమ
   సమాధానం

   A. వజ్రాల కోత మరియు సానపెట్టడం

   Which of the following is associated with Surat?

   1. Diamond cutting and polishing
   2. Woollen hosiery
   3. Banarasi sarees
   4. Match industry

6. ఈ క్రింది వాటిలో 'అహ్మదాబాద్' అనే అంశంతో ముడిపడినది ఏది?

   1. కాంచీపురం పట్టు చీరలు
   2. పత్తి వస్త్ర పరిశ్రమ
   3. వజ్రాల కోత మరియు సానపెట్టడం
   4. చెక్క బొమ్మలు
   సమాధానం

   B. పత్తి వస్త్ర పరిశ్రమ

   Which of the following is associated with Ahmedabad?

   1. Kanchipuram silk sarees
   2. Cotton textile industry
   3. Diamond cutting and polishing
   4. Wooden toys

7. ఈ క్రింది వాటిలో ఏది భువనేశ్వర్ ప్రాంతంలో ఉంది?

   1. చౌదరి చరణ్ సింగ్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం
   2. బిజూ పట్నాయక్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం
   3. సర్దార్ వల్లభ్‌భాయ్ పటేల్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం
   4. రామన్ పరిశోధన సంస్థ
   సమాధానం

   B. బిజూ పట్నాయక్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం

   Which of the following is located in the Bhubaneswar area?

   1. Chaudhary Charan Singh International Airport
   2. Biju Patnaik International Airport
   3. Sardar Vallabhbhai Patel International Airport
   4. Raman Research Institute

8. ఈ క్రింది వాటిలో 'శివకాశి' అనే అంశంతో ముడిపడినది ఏది?

   1. తివాచీల పరిశ్రమ
   2. వజ్రాల కోత మరియు సానపెట్టడం
   3. ఉన్ని అల్లిక దుస్తులు
   4. బాణసంచా పరిశ్రమ
   సమాధానం

   D. బాణసంచా పరిశ్రమ

   Which of the following is associated with Sivakasi?

   1. Carpet industry
   2. Diamond cutting and polishing
   3. Woollen hosiery
   4. Fireworks industry

9. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (ప్రదేశం – ఉన్న చోటు): (i) ఇందిరా పాయింట్ – అండమాన్ నికోబార్ దీవులు (ii) రాజీవ్ గాంధీ ఇంటర్నేషనల్ స్టేడియం – హైదరాబాద్ (iii) టిటికాకా సరస్సు – దక్షిణ అమెరికా సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

   1. (i), (ii) మాత్రమే
   2. (i), (iii) మాత్రమే
   3. (i), (ii), (iii) అన్నీ
   4. (i) మాత్రమే
   సమాధానం

   C. (i), (ii), (iii) అన్నీ

   Consider the following pairs (Place – Location): (i) Indira Point – Andaman and Nicobar Islands (ii) Rajiv Gandhi International Stadium – Hyderabad (iii) Lake Titicaca – South America Which of the pairs are correctly matched?

   1. Only (i) and (ii)
   2. Only (i) and (iii)
   3. All of (i), (ii) and (iii)
   4. Only (i)

10. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (ప్రదేశం – ఉన్న చోటు): (i) చౌదరి చరణ్ సింగ్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం – కోస్తాంధ్ర (ii) ముంద్రా ఓడరేవు – గుజరాత్ (iii) కొల్లేరు వన్యప్రాణి అభయారణ్యం – లక్నో సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (iii) మాత్రమే
    2. (i), (iii) మాత్రమే
    3. (i) మాత్రమే
    4. (ii) మాత్రమే
    సమాధానం

    D. (ii) మాత్రమే

    Consider the following pairs (Place – Location): (i) Chaudhary Charan Singh International Airport – Coastal Andhra (ii) Mundra Port – Gujarat (iii) Kolleru Wildlife Sanctuary – Lucknow Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (iii)
    2. Only (i) and (iii)
    3. Only (i)
    4. Only (ii)

11. ఈ క్రింది వాటిలో 'కాంచీపురం' అనే అంశంతో ముడిపడినది ఏది?

    1. వజ్రాల కోత మరియు సానపెట్టడం
    2. బాణసంచా పరిశ్రమ
    3. కాంచీపురం పట్టు చీరలు
    4. గాజు గాజులు
    సమాధానం

    C. కాంచీపురం పట్టు చీరలు

    Which of the following is associated with Kanchipuram?

    1. Diamond cutting and polishing
    2. Fireworks industry
    3. Kanchipuram silk sarees
    4. Glass bangles

12. చౌదరి చరణ్ సింగ్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం ఏ జిల్లా/ప్రాంతంలో ఉంది?

    1. లక్నో
    2. ముంబై
    3. రాంచీ
    4. బెంగళూరు
    సమాధానం

    A. లక్నో

    In which district or place is Chaudhary Charan Singh International Airport located?

    1. Lucknow
    2. Mumbai
    3. Ranchi
    4. Bengaluru

13. ఈ క్రింది వాటిలో 'తిరుప్పూర్' అనే అంశంతో ముడిపడినది ఏది?

    1. గాజు గాజులు
    2. పత్తి వస్త్ర పరిశ్రమ
    3. అల్లిక దుస్తుల పరిశ్రమ
    4. అగ్గిపెట్టెల పరిశ్రమ
    సమాధానం

    C. అల్లిక దుస్తుల పరిశ్రమ

    Which of the following is associated with Tiruppur?

    1. Glass bangles
    2. Cotton textile industry
    3. Hosiery industry
    4. Match industry

14. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (ప్రదేశం – ఉత్పత్తి): (i) సిక్కిం – యాలకులు (ii) పాంపోర్ – కుంకుమపువ్వు (iii) కృష్ణా గోదావరి బేసిన్ – సహజ వాయువు సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (ii), (iii) మాత్రమే
    2. (i) మాత్రమే
    3. (ii) మాత్రమే
    4. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    సమాధానం

    D. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Place – Product): (i) Sikkim – cardamom (ii) Pampore – saffron (iii) Krishna-Godavari Basin – natural gas Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (ii) and (iii)
    2. Only (i)
    3. Only (ii)
    4. All of (i), (ii) and (iii)

15. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (ప్రదేశం – ఉత్పత్తి): (i) ఘాట్‌శిల – రాగి (ii) కృష్ణా గోదావరి బేసిన్ – సహజ వాయువు (iii) కొడగు – కాఫీ సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i) మాత్రమే
    2. (iii) మాత్రమే
    3. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    4. (i), (iii) మాత్రమే
    సమాధానం

    C. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Place – Product): (i) Ghatsila – copper (ii) Krishna-Godavari Basin – natural gas (iii) Kodagu – coffee Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (i)
    2. Only (iii)
    3. All of (i), (ii) and (iii)
    4. Only (i) and (iii)

16. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (ప్రదేశం – ఉన్న చోటు): (i) ఫరక్కా బ్యారేజీ – పశ్చిమ బెంగాల్ (ii) జంషెడ్‌పూర్ టాటా ఉక్కు కర్మాగారం – ముంబై (iii) ఛత్రపతి శివాజీ మహారాజ్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం – ఝార్ఖండ్ సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (iii) మాత్రమే
    2. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    3. (ii), (iii) మాత్రమే
    4. (i) మాత్రమే
    సమాధానం

    D. (i) మాత్రమే

    Consider the following pairs (Place – Location): (i) Farakka Barrage – West Bengal (ii) Tata Steel Plant at Jamshedpur – Mumbai (iii) Chhatrapati Shivaji Maharaj International Airport – Jharkhand Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (iii)
    2. All of (i), (ii) and (iii)
    3. Only (ii) and (iii)
    4. Only (i)

17. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (ప్రదేశం – ఉన్న చోటు): (i) జయప్రకాష్ నారాయణ్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం – హిమాచల్ ప్రదేశ్ (ii) గ్రేట్ హిమాలయన్ జాతీయ ఉద్యానవనం – పాట్నా (iii) చిత్తూరు మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ – చిత్తూరు జిల్లా సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (ii) మాత్రమే
    2. (iii) మాత్రమే
    3. (i) మాత్రమే
    4. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    సమాధానం

    B. (iii) మాత్రమే

    Consider the following pairs (Place – Location): (i) Jay Prakash Narayan International Airport – Himachal Pradesh (ii) Great Himalayan National Park – Patna (iii) Chittoor Municipal Corporation – Chittoor district Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (ii)
    2. Only (iii)
    3. Only (i)
    4. All of (i), (ii) and (iii)

18. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (సంస్థ – ప్రధాన కార్యాలయం): (i) అంతర్జాతీయ పౌర విమానయాన సంస్థ – మాంట్రియల్ (ii) భారత సుగంధ ద్రవ్యాల బోర్డు – కొచ్చి (iii) ఆంధ్రప్రదేశ్ విద్యుత్ ఉత్పత్తి సంస్థ – విజయవాడ సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    2. (i), (iii) మాత్రమే
    3. (ii) మాత్రమే
    4. (i) మాత్రమే
    సమాధానం

    A. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Organisation – Headquarters): (i) International Civil Aviation Organization – Montreal (ii) Spices Board of India – Kochi (iii) Andhra Pradesh Power Generation Corporation – Vijayawada Which of the pairs are correctly matched?

    1. All of (i), (ii) and (iii)
    2. Only (i) and (iii)
    3. Only (ii)
    4. Only (i)

19. నవీ ముంబై ఈ క్రింది వాటిలో దేని ప్రధాన కార్యాలయం?

    1. ఆగ్నేయ మధ్య రైల్వే
    2. ఉత్తర రైల్వే
    3. ఉత్తర తూర్పు రైల్వే
    4. కొంకణ్ రైల్వే
    సమాధానం

    D. కొంకణ్ రైల్వే

    Navi Mumbai is the headquarters of which of the following?

    1. South East Central Railway
    2. Northern Railway
    3. North Eastern Railway
    4. Konkan Railway

20. ఢిల్లీ ఈ క్రింది వాటిలో దేని ప్రధాన కార్యాలయం?

    1. ఉత్తర తూర్పు రైల్వే
    2. ఆగ్నేయ మధ్య రైల్వే
    3. ఉత్తర రైల్వే
    4. కొంకణ్ రైల్వే
    సమాధానం

    C. ఉత్తర రైల్వే

    Delhi is the headquarters of which of the following?

    1. North Eastern Railway
    2. South East Central Railway
    3. Northern Railway
    4. Konkan Railway

21. గోరఖ్‌పూర్ ఈ క్రింది వాటిలో దేని ప్రధాన కార్యాలయం?

    1. ఆగ్నేయ మధ్య రైల్వే
    2. ఉత్తర రైల్వే
    3. ఉత్తర తూర్పు రైల్వే
    4. కొంకణ్ రైల్వే
    సమాధానం

    C. ఉత్తర తూర్పు రైల్వే

    Gorakhpur is the headquarters of which of the following?

    1. South East Central Railway
    2. Northern Railway
    3. North Eastern Railway
    4. Konkan Railway

22. బిలాస్‌పూర్ ఈ క్రింది వాటిలో దేని ప్రధాన కార్యాలయం?

    1. ఉత్తర తూర్పు రైల్వే
    2. కొంకణ్ రైల్వే
    3. ఆగ్నేయ మధ్య రైల్వే
    4. ఉత్తర రైల్వే
    సమాధానం

    C. ఆగ్నేయ మధ్య రైల్వే

    Bilaspur is the headquarters of which of the following?

    1. North Eastern Railway
    2. Konkan Railway
    3. South East Central Railway
    4. Northern Railway

23. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (ప్రదేశం – ఉత్పత్తి): (i) మలిహాబాద్ – చెరకు (ii) ఉత్తర ప్రదేశ్ – దసేరి మామిడి (iii) రాంపుర అగుచ – జింక్ సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (ii), (iii) మాత్రమే
    2. (i) మాత్రమే
    3. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    4. (iii) మాత్రమే
    సమాధానం

    D. (iii) మాత్రమే

    Consider the following pairs (Place – Product): (i) Malihabad – sugarcane (ii) Uttar Pradesh – Dashehari mango (iii) Rampura Agucha – zinc Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (ii) and (iii)
    2. Only (i)
    3. All of (i), (ii) and (iii)
    4. Only (iii)

24. ఈ క్రింది వాటిలో 'మోర్బీ' అనే అంశంతో ముడిపడినది ఏది?

    1. కాంచీపురం పట్టు చీరలు
    2. సిరామిక్ టైల్స్ పరిశ్రమ
    3. గాజు గాజులు
    4. బాణసంచా పరిశ్రమ
    సమాధానం

    B. సిరామిక్ టైల్స్ పరిశ్రమ

    Which of the following is associated with Morbi?

    1. Kanchipuram silk sarees
    2. Ceramic tile industry
    3. Glass bangles
    4. Fireworks industry

25. ఈ క్రింది వాటిలో 'లూధియానా' అనే అంశంతో ముడిపడినది ఏది?

    1. తివాచీల పరిశ్రమ
    2. ఉన్ని అల్లిక దుస్తులు
    3. కాంచీపురం పట్టు చీరలు
    4. బనారసీ చీరలు
    సమాధానం

    B. ఉన్ని అల్లిక దుస్తులు

    Which of the following is associated with Ludhiana?

    1. Carpet industry
    2. Woollen hosiery
    3. Kanchipuram silk sarees
    4. Banarasi sarees

26. కాలక్రమంలో అమర్చండి: (1) కోల్‌కతా మెట్రో మొదటి మార్గం ప్రారంభం (2) భారతదేశంలో మొదటి ప్రయాణికుల రైలు నడవడం (3) దక్షిణ మధ్య రైల్వే ఏర్పాటు (4) కోల్‌కతా మెట్రో ప్రత్యేక రైల్వే జోన్‌గా మారడం

    1. 2-1-3-4
    2. 1-2-3-4
    3. 2-3-4-1
    4. 2-3-1-4
    సమాధానం

    D. 2-3-1-4

    Arrange in chronological order: (1) Opening of the first Kolkata Metro section (2) Running of India's first passenger train (3) Formation of South Central Railway (4) Kolkata Metro becoming a separate railway zone

    1. 2-1-3-4
    2. 1-2-3-4
    3. 2-3-4-1
    4. 2-3-1-4

27. ఛత్రపతి శివాజీ మహారాజ్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం ఏ జిల్లా/ప్రాంతంలో ఉంది?

    1. పోర్ట్ బ్లెయిర్
    2. బెంగళూరు
    3. ముంబై
    4. గోవా
    సమాధానం

    C. ముంబై

    In which district or place is Chhatrapati Shivaji Maharaj International Airport located?

    1. Port Blair
    2. Bengaluru
    3. Mumbai
    4. Goa

28. ఈ క్రింది వాటిలో ఏది అహ్మదాబాద్ ప్రాంతంలో ఉంది?

    1. బిజూ పట్నాయక్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం
    2. ప్లాస్మా పరిశోధన సంస్థ
    3. దబోలిం విమానాశ్రయం
    4. సర్దార్ వల్లభ్‌భాయ్ పటేల్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం
    సమాధానం

    D. సర్దార్ వల్లభ్‌భాయ్ పటేల్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం

    Which of the following is located in the Ahmedabad area?

    1. Biju Patnaik International Airport
    2. Institute for Plasma Research
    3. Dabolim Airport
    4. Sardar Vallabhbhai Patel International Airport

29. లోక్‌ప్రియ గోపీనాథ్ బోర్డోలోయి అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం ఏ జిల్లా/ప్రాంతంలో ఉంది?

    1. గోవా
    2. వారణాసి
    3. పాట్నా
    4. గౌహతి
    సమాధానం

    D. గౌహతి

    In which district or place is Lokpriya Gopinath Bordoloi International Airport located?

    1. Goa
    2. Varanasi
    3. Patna
    4. Guwahati

30. ఈ క్రింది వాటిలో ఏది పోర్ట్ బ్లెయిర్ ప్రాంతంలో ఉంది?

    1. మెహరాన్గఢ్ కోట
    2. వీర్ సావర్కర్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం
    3. సర్దార్ వల్లభ్‌భాయ్ పటేల్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం
    4. బిజూ పట్నాయక్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం
    సమాధానం

    B. వీర్ సావర్కర్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం

    Which of the following is located in the Port Blair area?

    1. Mehrangarh Fort
    2. Veer Savarkar International Airport
    3. Sardar Vallabhbhai Patel International Airport
    4. Biju Patnaik International Airport

31. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (ప్రదేశం – ఉన్న చోటు): (i) లోక్‌ప్రియ గోపీనాథ్ బోర్డోలోయి అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం – గౌహతి (ii) ఎలిఫెంటా దీవి – కేరళ (iii) ముల్లపెరియార్ డ్యామ్ – మహారాష్ట్ర సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i), (ii) మాత్రమే
    2. ఏదీ కాదు
    3. (i) మాత్రమే
    4. (ii), (iii) మాత్రమే
    సమాధానం

    C. (i) మాత్రమే

    Consider the following pairs (Place – Location): (i) Lokpriya Gopinath Bordoloi International Airport – Guwahati (ii) Elephanta Island – Kerala (iii) Mullaperiyar Dam – Maharashtra Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (i) and (ii)
    2. None of them
    3. Only (i)
    4. Only (ii) and (iii)

32. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (ప్రదేశం – ఉన్న చోటు): (i) భద్ర ఆనకట్ట – కర్ణాటక (ii) సర్దార్ వల్లభ్‌భాయ్ పటేల్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం – అహ్మదాబాద్ (iii) హౌజ్ ఖాస్ – ఢిల్లీ సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i), (iii) మాత్రమే
    2. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    3. (ii) మాత్రమే
    4. ఏదీ కాదు
    సమాధానం

    B. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Place – Location): (i) Bhadra Dam – Karnataka (ii) Sardar Vallabhbhai Patel International Airport – Ahmedabad (iii) Hauz Khas – Delhi Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (i) and (iii)
    2. All of (i), (ii) and (iii)
    3. Only (ii)
    4. None of them

33. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (ప్రదేశం – ఉన్న చోటు): (i) కోల్‌కతా ఓడరేవు – పశ్చిమ బెంగాల్ (ii) ఇందిరా గాంధీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం – ఝార్ఖండ్ (iii) జంషెడ్‌పూర్ టాటా ఉక్కు కర్మాగారం – ఢిల్లీ సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (iii) మాత్రమే
    2. (i), (iii) మాత్రమే
    3. (i) మాత్రమే
    4. ఏదీ కాదు
    సమాధానం

    C. (i) మాత్రమే

    Consider the following pairs (Place – Location): (i) Kolkata Port – West Bengal (ii) Indira Gandhi International Airport – Jharkhand (iii) Tata Steel Plant at Jamshedpur – Delhi Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (iii)
    2. Only (i) and (iii)
    3. Only (i)
    4. None of them

34. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (ప్రదేశం – ఉన్న చోటు): (i) ముళ్ళయనగిరి – మహాబలేశ్వర్ (ii) కృష్ణా జన్మస్థానం – కర్ణాటక (iii) ఛత్రపతి శివాజీ మహారాజ్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం – ముంబై సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (ii), (iii) మాత్రమే
    2. (i) మాత్రమే
    3. (i), (iii) మాత్రమే
    4. (iii) మాత్రమే
    సమాధానం

    D. (iii) మాత్రమే

    Consider the following pairs (Place – Location): (i) Mullayanagiri – Mahabaleshwar (ii) Source of Krishna – Karnataka (iii) Chhatrapati Shivaji Maharaj International Airport – Mumbai Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (ii) and (iii)
    2. Only (i)
    3. Only (i) and (iii)
    4. Only (iii)

35. ఈ క్రింది వాటిలో 'మొరాదాబాద్' అనే అంశంతో ముడిపడినది ఏది?

    1. ఇత్తడి వస్తువులు
    2. చెక్క బొమ్మలు
    3. బాణసంచా పరిశ్రమ
    4. పత్తి వస్త్ర పరిశ్రమ
    సమాధానం

    A. ఇత్తడి వస్తువులు

    Which of the following is associated with Moradabad?

    1. Brassware
    2. Wooden toys
    3. Fireworks industry
    4. Cotton textile industry

36. ఈ క్రింది వాటిలో 'ఫిరోజాబాద్' అనే అంశంతో ముడిపడినది ఏది?

    1. గాజు గాజులు
    2. బనారసీ చీరలు
    3. తాళాల పరిశ్రమ
    4. చెక్క బొమ్మలు
    సమాధానం

    A. గాజు గాజులు

    Which of the following is associated with Firozabad?

    1. Glass bangles
    2. Banarasi sarees
    3. Lock industry
    4. Wooden toys

37. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (ప్రదేశం – ఉత్పత్తి): (i) ఈజిప్ట్ – పొడవు పింజ పత్తి (ii) కొల్లేరు – చేపలు (iii) కృష్ణా గోదావరి బేసిన్ – సహజ వాయువు సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i), (iii) మాత్రమే
    2. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    3. ఏదీ కాదు
    4. (ii), (iii) మాత్రమే
    సమాధానం

    B. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Place – Product): (i) Egypt – long staple cotton (ii) Kolleru – Fish (iii) Krishna-Godavari Basin – natural gas Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (i) and (iii)
    2. All of (i), (ii) and (iii)
    3. None of them
    4. Only (ii) and (iii)

38. భారతదేశ తూర్పు తీరంలో ఉత్తమ సహజ నౌకాశ్రయంగా పరిగణించే ఓడరేవు ఏది?

    1. కోల్‌కతా
    2. విశాఖపట్నం
    3. పారాదీప్
    4. చెన్నై
    సమాధానం

    B. విశాఖపట్నం

    Which port is regarded as the best natural harbour on the east coast of India?

    1. Kolkata
    2. Visakhapatnam
    3. Paradip
    4. Chennai

39. కొంకణ్ రైల్వే మహారాష్ట్ర, గోవా, మరి ఏ రాష్ట్రం గుండా వెళుతుంది?

    1. గుజరాత్
    2. తమిళనాడు
    3. కర్ణాటక
    4. కేరళ
    సమాధానం

    C. కర్ణాటక

    The Konkan Railway passes through Maharashtra, Goa and which other state?

    1. Gujarat
    2. Tamil Nadu
    3. Karnataka
    4. Kerala

40. కింది వాటిలో సరైన ప్రకటన/ప్రకటనలు ఏవి? (i) భారతదేశంలో మొదటి విజయవంతమైన నూలు మిల్లును 1854లో ముంబైలో స్థాపించారు. (ii) ప్రారంభ నూలు మిల్లులు నల్ల రేగడి పత్తి ప్రాంతాన్ని ఆనుకుని మహారాష్ట్ర, గుజరాత్‌లలో కేంద్రీకృతమయ్యాయి. (iii) టిస్కో మొదటి ఇనుము-ఉక్కు కర్మాగారాన్ని 1907లో జంషెడ్‌పూర్‌లో స్థాపించారు.

    1. (i) మాత్రమే
    2. (i), (ii) మాత్రమే
    3. (ii), (iii) మాత్రమే
    4. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    సమాధానం

    D. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Which of the following statements is/are correct? (i) The first successful cotton mill in India was set up at Mumbai in 1854. (ii) Early cotton mills clustered in Maharashtra and Gujarat near the black cotton soil region. (iii) The first iron and steel plant of TISCO was set up at Jamshedpur in 1907.

    1. Only (i)
    2. Only (i) and (ii)
    3. Only (ii) and (iii)
    4. (i), (ii) and (iii)

41. ఉత్తర తూర్పు రైల్వే ప్రధాన కార్యాలయం ఎక్కడ ఉంది?

    1. బిలాస్‌పూర్
    2. ఢిల్లీ
    3. గోరఖ్‌పూర్
    4. నవీ ముంబై
    సమాధానం

    C. గోరఖ్‌పూర్

    Where is the headquarters of North Eastern Railway?

    1. Bilaspur
    2. Delhi
    3. Gorakhpur
    4. Navi Mumbai

42. ఆగ్నేయ మధ్య రైల్వే ప్రధాన కార్యాలయం ఎక్కడ ఉంది?

    1. నవీ ముంబై
    2. గోరఖ్‌పూర్
    3. బిలాస్‌పూర్
    4. ఢిల్లీ
    సమాధానం

    C. బిలాస్‌పూర్

    Where is the headquarters of South East Central Railway?

    1. Navi Mumbai
    2. Gorakhpur
    3. Bilaspur
    4. Delhi

43. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (సంస్థ – ప్రధాన కార్యాలయం): (i) కామన్వెల్త్ సెక్రటేరియట్ – కోల్‌కతా (ii) దక్షిణ మధ్య రైల్వే – సికింద్రాబాద్ (iii) దామోదర్ వ్యాలీ కార్పొరేషన్ – లండన్ సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i), (iii) మాత్రమే
    2. (ii) మాత్రమే
    3. ఏదీ కాదు
    4. (i) మాత్రమే
    సమాధానం

    B. (ii) మాత్రమే

    Consider the following pairs (Organisation – Headquarters): (i) Commonwealth Secretariat – Kolkata (ii) South Central Railway – Secunderabad (iii) Damodar Valley Corporation – London Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (i) and (iii)
    2. Only (ii)
    3. None of them
    4. Only (i)

44. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (సంస్థ – ప్రధాన కార్యాలయం): (i) ఆగ్నేయ మధ్య రైల్వే – ముంబై (ii) బాంబే నేచురల్ హిస్టరీ సొసైటీ – బిలాస్‌పూర్ (iii) సార్క్ – ఖాట్మండు సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i), (iii) మాత్రమే
    2. (ii), (iii) మాత్రమే
    3. (iii) మాత్రమే
    4. ఏదీ కాదు
    సమాధానం

    C. (iii) మాత్రమే

    Consider the following pairs (Organisation – Headquarters): (i) South East Central Railway – Mumbai (ii) Bombay Natural History Society – Bilaspur (iii) SAARC – Kathmandu Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (i) and (iii)
    2. Only (ii) and (iii)
    3. Only (iii)
    4. None of them

45. ఈ క్రింది వాటిలో 'అల్ఫాన్సో మామిడి' ఉత్పత్తికి ప్రసిద్ధి చెందిన ప్రదేశం ఏది?

    1. రత్నగిరి
    2. కూర్గ్
    3. గుజరాత్
    4. మధ్యప్రదేశ్
    సమాధానం

    A. రత్నగిరి

    Which place is famous for Alphonso mango?

    1. Ratnagiri
    2. Coorg
    3. Gujarat
    4. Madhya Pradesh

సాధన ప్రశ్నలు — సెట్ 2

1. ఈ క్రింది వాటిలో 'సహజ వాయువు' ఉత్పత్తికి ప్రసిద్ధి చెందిన ప్రదేశం ఏది?

   1. రాణిగంజ్
   2. కోడర్మా
   3. కృష్ణా గోదావరి బేసిన్
   4. జాదుగూడ
   సమాధానం

   C. కృష్ణా గోదావరి బేసిన్

   Which place is famous for natural gas?

   1. Raniganj
   2. Koderma
   3. Krishna-Godavari Basin
   4. Jaduguda

2. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (ప్రదేశం – ఉత్పత్తి): (i) కృష్ణా గోదావరి బేసిన్ – సహజ వాయువు (ii) కువైట్ – పెట్రోలియం (iii) దుగ్గిరాల – పసుపు సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

   1. (i), (ii) మాత్రమే
   2. (i), (ii), (iii) అన్నీ
   3. (i), (iii) మాత్రమే
   4. (i) మాత్రమే
   సమాధానం

   B. (i), (ii), (iii) అన్నీ

   Consider the following pairs (Place – Product): (i) Krishna-Godavari Basin – natural gas (ii) Kuwait – petroleum (iii) Duggirala – Turmeric Which of the pairs are correctly matched?

   1. Only (i) and (ii)
   2. All of (i), (ii) and (iii)
   3. Only (i) and (iii)
   4. Only (i)

3. ఈ క్రింది వాటిలో 'భదోహి' అనే అంశంతో ముడిపడినది ఏది?

   1. తివాచీల పరిశ్రమ
   2. అల్లిక దుస్తుల పరిశ్రమ
   3. పత్తి వస్త్ర పరిశ్రమ
   4. చెక్క బొమ్మలు
   సమాధానం

   A. తివాచీల పరిశ్రమ

   Which of the following is associated with Bhadohi?

   1. Carpet industry
   2. Hosiery industry
   3. Cotton textile industry
   4. Wooden toys

4. ఈ క్రింది వాటిలో 'వారణాసి' అనే అంశంతో ముడిపడినది ఏది?

   1. అల్లిక దుస్తుల పరిశ్రమ
   2. చెక్క బొమ్మలు
   3. ఉన్ని అల్లిక దుస్తులు
   4. బనారసీ చీరలు
   సమాధానం

   D. బనారసీ చీరలు

   Which of the following is associated with Varanasi?

   1. Hosiery industry
   2. Wooden toys
   3. Woollen hosiery
   4. Banarasi sarees

5. ఈ క్రింది వాటిలో 'చన్నపట్న' అనే అంశంతో ముడిపడినది ఏది?

   1. తాళాల పరిశ్రమ
   2. పత్తి వస్త్ర పరిశ్రమ
   3. బనారసీ చీరలు
   4. చెక్క బొమ్మలు
   సమాధానం

   D. చెక్క బొమ్మలు

   Which of the following is associated with Channapatna?

   1. Lock industry
   2. Cotton textile industry
   3. Banarasi sarees
   4. Wooden toys

6. వజ్రాల కోత మరియు సానపెట్టడం ఈ క్రింది వాటిలో దేనితో ముడిపడి ఉంది?

   1. చన్నపట్న
   2. సూరత్
   3. మొరాదాబాద్
   4. వారణాసి
   సమాధానం

   B. సూరత్

   Diamond cutting and polishing is associated with which of the following?

   1. Channapatna
   2. Surat
   3. Moradabad
   4. Varanasi

7. పత్తి వస్త్ర పరిశ్రమ ఈ క్రింది వాటిలో దేనితో ముడిపడి ఉంది?

   1. అలీగఢ్
   2. మోర్బీ
   3. సూరత్
   4. అహ్మదాబాద్
   సమాధానం

   D. అహ్మదాబాద్

   Cotton textile industry is associated with which of the following?

   1. Aligarh
   2. Morbi
   3. Surat
   4. Ahmedabad

8. కరాచీ పాకిస్థాన్‌కు వెళ్లిపోవడంతో బొంబాయి ఓడరేవుపై భారం తగ్గించేందుకు స్వాతంత్ర్యానంతరం గుజరాత్‌లో అభివృద్ధి చేసిన ప్రధాన ఓడరేవు ఏది?

   1. కాండ్లా
   2. మార్మగోవా
   3. పారాదీప్
   4. టుటికోరిన్
   సమాధానం

   A. కాండ్లా

   Which major port was developed in Gujarat after Independence mainly to ease the pressure on Bombay port when Karachi went to Pakistan?

   1. Kandla
   2. Marmagao
   3. Paradip
   4. Tuticorin

9. భారతదేశంలో కాఫీ ఉత్పత్తిలో అత్యధిక వాటా కలిగిన రాష్ట్రం ఏది?

   1. కేరళ
   2. కర్ణాటక
   3. తమిళనాడు
   4. ఆంధ్రప్రదేశ్
   సమాధానం

   B. కర్ణాటక

   Which state accounts for the largest share of coffee production in India?

   1. Kerala
   2. Karnataka
   3. Tamil Nadu
   4. Andhra Pradesh

10. ఈ క్రింది వాటిలో భారతదేశ పశ్చిమ తీరంలోని ప్రధాన ఓడరేవు కానిది ఏది?

    1. విశాఖపట్నం
    2. కాండ్లా
    3. మోర్ముగావ్
    4. న్యూ మంగళూరు
    సమాధానం

    A. విశాఖపట్నం

    Which of the following is NOT a major port on the west coast of India?

    1. Visakhapatnam
    2. Kandla
    3. Mormugao
    4. New Mangalore

11. భారతదేశంలో ఉప్పు ప్రధాన వనరులలో ఒకటైన సాంబార్ సరస్సు ఏ రాష్ట్రంలో ఉంది?

    1. రాజస్థాన్
    2. గుజరాత్
    3. తమిళనాడు
    4. ఒడిశా
    సమాధానం

    A. రాజస్థాన్

    Sambhar Lake, a major source of salt in India, is in which state?

    1. Rajasthan
    2. Gujarat
    3. Tamil Nadu
    4. Odisha

12. భారతదేశపు మొదటి మెట్రో రైలు ఏ నగరానికి లభించింది?

    1. కోల్‌కతా
    2. ఢిల్లీ
    3. చెన్నై
    4. ముంబై
    సమాధానం

    A. కోల్‌కతా

    Which city got India's first metro railway?

    1. Kolkata
    2. Delhi
    3. Chennai
    4. Mumbai

13. ఈ క్రింది వాటిలో 'అలీగఢ్' అనే అంశంతో ముడిపడినది ఏది?

    1. కాంచీపురం పట్టు చీరలు
    2. గాజు గాజులు
    3. తాళాల పరిశ్రమ
    4. అగ్గిపెట్టెల పరిశ్రమ
    సమాధానం

    C. తాళాల పరిశ్రమ

    Which of the following is associated with Aligarh?

    1. Kanchipuram silk sarees
    2. Glass bangles
    3. Lock industry
    4. Match industry

14. ఈ క్రింది వాటిలో ఏది ఢిల్లీ ప్రాంతంలో ఉంది?

    1. ఇందిరా గాంధీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం
    2. వీర్ సావర్కర్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం
    3. బిజూ పట్నాయక్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం
    4. గోల్ గుంబజ్
    సమాధానం

    A. ఇందిరా గాంధీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం

    Which of the following is located in the Delhi area?

    1. Indira Gandhi International Airport
    2. Veer Savarkar International Airport
    3. Biju Patnaik International Airport
    4. Gol Gumbaz

15. ఈ క్రింది వాటిలో ఏది ముంబై ప్రాంతంలో ఉంది?

    1. ఛత్రపతి శివాజీ మహారాజ్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం
    2. ఇస్రో మాస్టర్ కంట్రోల్ ఫెసిలిటీ
    3. కెంపేగౌడ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం
    4. సారనాథ్
    సమాధానం

    A. ఛత్రపతి శివాజీ మహారాజ్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం

    Which of the following is located in the Mumbai area?

    1. Chhatrapati Shivaji Maharaj International Airport
    2. Master Control Facility of ISRO
    3. Kempegowda International Airport
    4. Sarnath

16. నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం ఏ జిల్లా/ప్రాంతంలో ఉంది?

    1. గాదంకి
    2. గోవా
    3. భువనేశ్వర్
    4. కోల్‌కతా
    సమాధానం

    D. కోల్‌కతా

    In which district or place is Netaji Subhas Chandra Bose International Airport located?

    1. Gadanki
    2. Goa
    3. Bhubaneswar
    4. Kolkata

17. రాజీవ్ గాంధీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం ఏ జిల్లా/ప్రాంతంలో ఉంది?

    1. ముంబై
    2. తుంబా
    3. భోపాల్
    4. హైదరాబాద్
    సమాధానం

    D. హైదరాబాద్

    In which district or place is Rajiv Gandhi International Airport located?

    1. Mumbai
    2. Thumba
    3. Bhopal
    4. Hyderabad

18. సర్దార్ వల్లభ్‌భాయ్ పటేల్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం ఏ జిల్లా/ప్రాంతంలో ఉంది?

    1. గోవా
    2. తిరువనంతపురం
    3. అహ్మదాబాద్
    4. పాట్నా
    సమాధానం

    C. అహ్మదాబాద్

    In which district or place is Sardar Vallabhbhai Patel International Airport located?

    1. Goa
    2. Thiruvananthapuram
    3. Ahmedabad
    4. Patna

19. కొచ్చిన్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం ఏ జిల్లా/ప్రాంతంలో ఉంది?

    1. బెంగళూరు
    2. లక్నో
    3. కొచ్చి
    4. కోల్‌కతా
    సమాధానం

    C. కొచ్చి

    In which district or place is Cochin International Airport located?

    1. Bengaluru
    2. Lucknow
    3. Kochi
    4. Kolkata

20. ఈ క్రింది వాటిలో ఏది భోపాల్ ప్రాంతంలో ఉంది?

    1. దేవి అహల్యా బాయి హోల్కర్ విమానాశ్రయం
    2. గేట్‌వే ఆఫ్ ఇండియా
    3. రాజా భోజ్ విమానాశ్రయం
    4. వీర్ సావర్కర్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం
    సమాధానం

    C. రాజా భోజ్ విమానాశ్రయం

    Which of the following is located in the Bhopal area?

    1. Devi Ahilya Bai Holkar Airport
    2. Gateway of India
    3. Raja Bhoj Airport
    4. Veer Savarkar International Airport

21. లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం ఏ జిల్లా/ప్రాంతంలో ఉంది?

    1. హాసన్
    2. వారణాసి
    3. ఢిల్లీ
    4. భువనేశ్వర్
    సమాధానం

    B. వారణాసి

    In which district or place is Lal Bahadur Shastri International Airport located?

    1. Hassan
    2. Varanasi
    3. Delhi
    4. Bhubaneswar

22. జయప్రకాష్ నారాయణ్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం ఏ జిల్లా/ప్రాంతంలో ఉంది?

    1. ముంబై
    2. జోధ్‌పూర్
    3. భువనేశ్వర్
    4. పాట్నా
    సమాధానం

    D. పాట్నా

    In which district or place is Jay Prakash Narayan International Airport located?

    1. Mumbai
    2. Jodhpur
    3. Bhubaneswar
    4. Patna

23. ఈ క్రింది వాటిలో ఏది పాట్నా ప్రాంతంలో ఉంది?

    1. స్పేస్ అప్లికేషన్స్ సెంటర్
    2. విశ్వభారతి
    3. దేవి అహల్యా బాయి హోల్కర్ విమానాశ్రయం
    4. జయప్రకాష్ నారాయణ్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం
    సమాధానం

    D. జయప్రకాష్ నారాయణ్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం

    Which of the following is located in the Patna area?

    1. Space Applications Centre
    2. Visva-Bharati
    3. Devi Ahilya Bai Holkar Airport
    4. Jay Prakash Narayan International Airport

24. ఈ క్రింది వాటిలో ఏది లక్నో ప్రాంతంలో ఉంది?

    1. బిజూ పట్నాయక్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం
    2. భౌతిక పరిశోధన ప్రయోగశాల
    3. చౌదరి చరణ్ సింగ్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం
    4. టాటా ప్రాథమిక పరిశోధన సంస్థ
    సమాధానం

    C. చౌదరి చరణ్ సింగ్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం

    Which of the following is located in the Lucknow area?

    1. Biju Patnaik International Airport
    2. Physical Research Laboratory
    3. Chaudhary Charan Singh International Airport
    4. Tata Institute of Fundamental Research

25. దేవి అహల్యా బాయి హోల్కర్ విమానాశ్రయం ఏ జిల్లా/ప్రాంతంలో ఉంది?

    1. బెంగళూరు
    2. ఇండోర్
    3. కోల్‌కతా
    4. రాంచీ
    సమాధానం

    B. ఇండోర్

    In which district or place is Devi Ahilya Bai Holkar Airport located?

    1. Bengaluru
    2. Indore
    3. Kolkata
    4. Ranchi

26. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (ప్రదేశం – ఉన్న చోటు): (i) సర్దార్ వల్లభ్‌భాయ్ పటేల్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం – అహ్మదాబాద్ (ii) లోక్‌తక్ ప్రాజెక్టు – మణిపూర్ (iii) భిలాయ్ ఉక్కు కర్మాగారం – ఛత్తీస్‌గఢ్ సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (ii), (iii) మాత్రమే
    2. (i), (iii) మాత్రమే
    3. (ii) మాత్రమే
    4. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    సమాధానం

    D. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Place – Location): (i) Sardar Vallabhbhai Patel International Airport – Ahmedabad (ii) Loktak Project – Manipur (iii) Bhilai Steel Plant – Chhattisgarh Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (ii) and (iii)
    2. Only (i) and (iii)
    3. Only (ii)
    4. All of (i), (ii) and (iii)

27. అగ్గిపెట్టెల పరిశ్రమ ఈ క్రింది వాటిలో దేనితో ముడిపడి ఉంది?

    1. లూధియానా
    2. సూరత్
    3. కాంచీపురం
    4. శివకాశి
    సమాధానం

    D. శివకాశి

    Match industry is associated with which of the following?

    1. Ludhiana
    2. Surat
    3. Kanchipuram
    4. Sivakasi

28. అల్లిక దుస్తుల పరిశ్రమ ఈ క్రింది వాటిలో దేనితో ముడిపడి ఉంది?

    1. వారణాసి
    2. మోర్బీ
    3. తిరుప్పూర్
    4. సూరత్
    సమాధానం

    C. తిరుప్పూర్

    Hosiery industry is associated with which of the following?

    1. Varanasi
    2. Morbi
    3. Tiruppur
    4. Surat

29. గాజు గాజులు ఈ క్రింది వాటిలో దేనితో ముడిపడి ఉంది?

    1. వారణాసి
    2. తిరుప్పూర్
    3. కాంచీపురం
    4. ఫిరోజాబాద్
    సమాధానం

    D. ఫిరోజాబాద్

    Glass bangles is associated with which of the following?

    1. Varanasi
    2. Tiruppur
    3. Kanchipuram
    4. Firozabad

30. ఈ క్రింది వాటిలో 'చెరకు' ఉత్పత్తికి ప్రసిద్ధి చెందిన ప్రదేశం ఏది?

    1. ఇడుక్కి
    2. నాగ్‌పూర్
    3. రాజస్థాన్
    4. ఉత్తర ప్రదేశ్
    సమాధానం

    D. ఉత్తర ప్రదేశ్

    Which place is famous for sugarcane?

    1. Idukki
    2. Nagpur
    3. Rajasthan
    4. Uttar Pradesh

31. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (ప్రదేశం – ఉత్పత్తి): (i) మధ్యప్రదేశ్ – సోయాబీన్ (ii) పశ్చిమ గోదావరి – ఆయిల్ పామ్ (iii) కింబర్లీ – వజ్రాలు సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i), (ii) మాత్రమే
    2. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    3. (i), (iii) మాత్రమే
    4. (ii), (iii) మాత్రమే
    సమాధానం

    B. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Place – Product): (i) Madhya Pradesh – soybean (ii) West Godavari – oil palm (iii) Kimberley – diamonds Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (i) and (ii)
    2. All of (i), (ii) and (iii)
    3. Only (i) and (iii)
    4. Only (ii) and (iii)

32. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (ప్రదేశం – ఉన్న చోటు): (i) నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం – కోల్‌కతా (ii) రామతీర్థం – విజయనగరం (iii) గౌతమ బుద్ధునికి జ్ఞానోదయం – బోధ్ గయ సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    2. (i) మాత్రమే
    3. (i), (iii) మాత్రమే
    4. (iii) మాత్రమే
    సమాధానం

    A. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Place – Location): (i) Netaji Subhas Chandra Bose International Airport – Kolkata (ii) Ramatirtham – Vizianagaram (iii) Gautama Buddha's enlightenment – Bodh Gaya Which of the pairs are correctly matched?

    1. All of (i), (ii) and (iii)
    2. Only (i)
    3. Only (i) and (iii)
    4. Only (iii)

33. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (ప్రదేశం – ఉన్న చోటు): (i) పోర్ట్ బ్లెయిర్ – అండమాన్ నికోబార్ దీవులు (ii) నిజాముద్దీన్ ఔలియా దర్గా – ఢిల్లీ (iii) నాగార్జున ఫెర్టిలైజర్స్ అండ్ కెమికల్స్ ప్లాంట్ – కాకినాడ సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (iii) మాత్రమే
    2. (i) మాత్రమే
    3. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    4. (ii), (iii) మాత్రమే
    సమాధానం

    C. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Place – Location): (i) Port Blair – Andaman and Nicobar Islands (ii) Nizamuddin Auliya's Dargah – Delhi (iii) Nagarjuna Fertilizers and Chemicals Plant – Kakinada Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (iii)
    2. Only (i)
    3. All of (i), (ii) and (iii)
    4. Only (ii) and (iii)

34. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (అంశం – ప్రాంతం): (i) పత్తి వస్త్ర పరిశ్రమ – అహ్మదాబాద్ (ii) ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో పంచాయతీరాజ్ ప్రారంభం – షాద్‌నగర్ (iii) కావేరి పుష్కరాలు – కావేరి సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    2. (ii) మాత్రమే
    3. (i) మాత్రమే
    4. (ii), (iii) మాత్రమే
    సమాధానం

    A. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Item – Region): (i) Cotton textile industry – Ahmedabad (ii) Inauguration of Panchayati Raj in Andhra Pradesh – Shadnagar (iii) Kaveri Pushkaralu – Kaveri Which of the pairs are correctly matched?

    1. All of (i), (ii) and (iii)
    2. Only (ii)
    3. Only (i)
    4. Only (ii) and (iii)

35. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (సంస్థ – ప్రధాన కార్యాలయం): (i) ఆసియా అభివృద్ధి బ్యాంకు – మనీలా (ii) భారత బీమా నియంత్రణ అభివృద్ధి సంస్థ – హైదరాబాద్ (iii) సుగంధ ద్రవ్యాల బోర్డు – కొచ్చి సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. ఏదీ కాదు
    2. (i), (ii) మాత్రమే
    3. (i) మాత్రమే
    4. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    సమాధానం

    D. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Organisation – Headquarters): (i) Asian Development Bank – Manila (ii) Insurance Regulatory and Development Authority of India – Hyderabad (iii) Spices Board – Kochi Which of the pairs are correctly matched?

    1. None of them
    2. Only (i) and (ii)
    3. Only (i)
    4. All of (i), (ii) and (iii)

36. భారతదేశంలో అతిపెద్ద తీరప్రాంత లాగూన్ అయిన చిల్కా సరస్సు ఏ రాష్ట్రంలో ఉంది?

    1. ఒడిశా
    2. పశ్చిమ బెంగాల్
    3. ఆంధ్రప్రదేశ్
    4. తమిళనాడు
    సమాధానం

    A. ఒడిశా

    Chilika, India's largest coastal lagoon, is located in which state?

    1. Odisha
    2. West Bengal
    3. Andhra Pradesh
    4. Tamil Nadu

37. భారతదేశంలో గోధుమ అత్యధికంగా ఉత్పత్తి చేసే రాష్ట్రం ఏది?

    1. ఉత్తరప్రదేశ్
    2. మధ్యప్రదేశ్
    3. పంజాబ్
    4. హరియాణా
    సమాధానం

    A. ఉత్తరప్రదేశ్

    Which state is the largest producer of wheat in India?

    1. Uttar Pradesh
    2. Madhya Pradesh
    3. Punjab
    4. Haryana

38. సహజ రబ్బరు ఉత్పత్తిలో అగ్రగామి రాష్ట్రం ఏది?

    1. తమిళనాడు
    2. అస్సాం
    3. కేరళ
    4. కర్ణాటక
    సమాధానం

    C. కేరళ

    Which state is the leading producer of natural rubber?

    1. Tamil Nadu
    2. Assam
    3. Kerala
    4. Karnataka

39. కింది పంట–అగ్రగామి రాష్ట్రం జతల్లో తప్పుగా ఉన్నది ఏది?

    1. జనపనార – పంజాబ్
    2. తేయాకు – అస్సాం
    3. కాఫీ – కర్ణాటక
    4. రబ్బరు – కేరళ
    సమాధానం

    A. జనపనార – పంజాబ్

    Which of the following crop–leading state pairs is INCORRECT?

    1. Jute – Punjab
    2. Tea – Assam
    3. Coffee – Karnataka
    4. Rubber – Kerala

40. ఈ క్రింది వాటిలో 'వజ్రాలు' ఉత్పత్తికి ప్రసిద్ధి చెందిన ప్రదేశం ఏది?

    1. కింబర్లీ
    2. జాంబియా
    3. కొలంబియా
    4. ఐవరీ కోస్ట్
    సమాధానం

    A. కింబర్లీ

    Which place is famous for diamonds?

    1. Kimberley
    2. Zambia
    3. Colombia
    4. Ivory Coast

41. కొంకణ్ రైల్వే ప్రధాన కార్యాలయం ఎక్కడ ఉంది?

    1. బిలాస్‌పూర్
    2. నవీ ముంబై
    3. ఢిల్లీ
    4. గోరఖ్‌పూర్
    సమాధానం

    B. నవీ ముంబై

    Where is the headquarters of Konkan Railway?

    1. Bilaspur
    2. Navi Mumbai
    3. Delhi
    4. Gorakhpur

42. ఉత్తర రైల్వే ప్రధాన కార్యాలయం ఎక్కడ ఉంది?

    1. నవీ ముంబై
    2. ఢిల్లీ
    3. బిలాస్‌పూర్
    4. గోరఖ్‌పూర్
    సమాధానం

    B. ఢిల్లీ

    Where is the headquarters of Northern Railway?

    1. Navi Mumbai
    2. Delhi
    3. Bilaspur
    4. Gorakhpur

43. కూర్గ్ ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి ప్రసిద్ధి?

    1. రబ్బరు
    2. కాఫీ
    3. పసుపు
    4. అల్ఫాన్సో మామిడి
    సమాధానం

    B. కాఫీ

    Coorg is famous for which of the following products?

    1. rubber
    2. coffee
    3. turmeric
    4. Alphonso mango

44. ఈ క్రింది వాటిలో ఏది 'ఢిల్లీ' అనే అంశానికి సరిగ్గా జతకాదు? (సంస్థ – ప్రధాన కార్యాలయం)

    1. కొంకణ్ రైల్వే
    2. సైన్స్ పర్యావరణ కేంద్రం
    3. కేంద్ర కాలుష్య నియంత్రణ మండలి
    4. ఉత్తర రైల్వే
    సమాధానం

    A. కొంకణ్ రైల్వే

    Which of the following is NOT correctly paired with Delhi (Organisation – Headquarters)?

    1. Konkan Railway
    2. Centre for Science and Environment
    3. Central Pollution Control Board
    4. Northern Railway

45. ఈ క్రింది వాటిలో 'దసేరి మామిడి' ఉత్పత్తికి ప్రసిద్ధి చెందిన ప్రదేశం ఏది?

    1. నీలగిరి
    2. కూర్గ్
    3. పశ్చిమ గోదావరి
    4. మలిహాబాద్
    సమాధానం

    D. మలిహాబాద్

    Which place is famous for Dashehari mango?

    1. Nilgiris
    2. Coorg
    3. West Godavari
    4. Malihabad