భారత మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆర్థిక వ్యవస్థ — మెయిన్స్ లోతైన అధ్యయనం · Chapter 7

వ్యవసాయ అభివృద్ధి

గుర్తుంచుకోవలసినవి

భూసంస్కరణలకు నాలుగు భాగాలు ఉన్నాయి: మధ్యవర్తుల రద్దు, కౌలు సంస్కరణ, భూ గరిష్ఠ పరిమితులు మరియు కమతాల ఏకీకరణ. జమీందారీ రద్దు అత్యంత విజయవంతమైన భాగం.
హరిత విప్లవం (1960ల మధ్య నుండి) అధిక దిగుబడి విత్తనాలు, ఎరువులు మరియు హామీ ఉన్న నీటిని వినియోగించింది. ఇది మొదట పంజాబ్, హర్యానా మరియు పశ్చిమ ఉత్తరప్రదేశ్‌లో గోధుమ, వరి ఉత్పత్తిని పెంచింది, తర్వాత కోస్తా ఆంధ్రకు విస్తరించింది.
MSP ని వ్యవసాయ ఖర్చులు మరియు ధరల కమిషన్ (CACP) సలహాపై కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రకటిస్తుంది. స్వామినాథన్ కమిషన్ సమగ్ర వ్యయం (C2) కంటే కనీసం 50 శాతం ఎక్కువగా MSP ఉండాలని కోరింది.

భూసంస్కరణలు

స్వాతంత్ర్య సమయంలో వ్యవసాయంలో జమీందార్లు, జాగీర్దార్లు మరియు ఇనాందార్ల వంటి మధ్యవర్తుల ఆధిపత్యం ఉండేది. నిజంగా భూమిని దున్నే రైతులు భారీ కౌలు చెల్లించేవారు. భూసంస్కరణలు న్యాయాన్ని (దున్నేవారికి) మరియు ఉత్పాదకతను లక్ష్యంగా చేసుకున్నాయి.

చర్య	ఉద్దేశ్యం	సంక్షిప్త ఫలితం
మధ్యవర్తుల రద్దు	ప్రభుత్వానికి, దున్నేవారికి మధ్య ఉన్న పొరను తొలగించడం; సాగుదారులకు యాజమాన్యం ఇవ్వడం	అత్యంత విజయవంతమైనది; 1950లలో దాదాపు అన్ని రాష్ట్రాలు చట్టాలు చేశాయి
కౌలు సంస్కరణ	కౌలును నియంత్రించడం, కౌలు భద్రత కల్పించడం, కౌలుదారులకు యాజమాన్యం ఇవ్వడం	పాక్షికంగా విజయవంతమైంది; కౌలుదారులు తరచుగా తొలగించబడ్డారు లేదా అనధికారికంగా నమోదయ్యారు
భూ కమతాలపై గరిష్ఠ పరిమితులు	పరిమితికి మించిన మిగులు భూమిని తీసుకుని భూమిలేనివారికి ఇవ్వడం	బలహీనం; లొసుగులు, బంధువులకు బదిలీలు
కమతాల ఏకీకరణ	చెల్లాచెదురుగా ఉన్న ప్లాట్లను చిన్న, ఒకచోట చేరిన యూనిట్లుగా కలపడం	పంజాబ్, హర్యానా, పశ్చిమ ఉత్తరప్రదేశ్‌లో బాగుంది; ఇతర చోట్ల నెమ్మది
భూదానం మరియు గ్రామదానం	భూమి మరియు గ్రామాలను స్వచ్ఛందంగా దానం చేయడం	1951లో వినోబా భావే ప్రారంభించారు (మొదటి దానం పోచంపల్లిలో); పరిమితమైనది

భూమి రాష్ట్ర జాబితా అంశం; కాబట్టి చట్టాలు రాష్ట్రాలను బట్టి మారుతాయి. అనేక రాష్ట్ర భూసంస్కరణ చట్టాలను కోర్టు సవాళ్ల నుండి రక్షించడానికి తొమ్మిదో షెడ్యూల్లో చేర్చారు. తెలంగాణ ప్రాంతం మరియు కోస్తా ఆంధ్ర రెండింటిలోనూ కౌలు మరియు గరిష్ఠ పరిమితి చట్టాలు వచ్చాయి, మరియు 1940ల చివరి తెలంగాణ రైతాంగ పోరాటం తొలి సంస్కరణలను ప్రభావితం చేసింది. భూ రికార్డుల డిజిటలీకరణ మరియు కౌలుదారుల నమోదు అంశం ఇటీవలి ఆందోళనలు.

హరిత విప్లవం

1960ల మధ్యలో భారతదేశం ఆహార కొరతను మరియు దిగుమతులను ఎదుర్కొంది. 1966-67 "నూతన వ్యవసాయ వ్యూహం" రైతులకు అధిక దిగుబడి రకం (HYV) విత్తనాలు, రసాయన ఎరువులు, నీటిపారుదల, పురుగుమందులు మరియు హామీ ఉన్న కొనుగోలును ఇచ్చింది. నార్మన్ బోర్లాగ్ పొట్టి గోధుమ రకాలను అభివృద్ధి చేశారు; ఎం.ఎస్. స్వామినాథన్ ఈ ఉద్యమానికి భారతీయ పితామహుడిగా ప్రసిద్ధులు.

లక్షణాలు:

ఇది గోధుమతో మొదలై తర్వాత వరికి వచ్చింది. పప్పుధాన్యాలు, నూనెగింజలు మరియు చిరుధాన్యాల వంటి పంటలు వెనుకబడ్డాయి.
హామీ ఉన్న నీటిపారుదల ఉన్న ప్రాంతాలు ఎక్కువ లాభపడ్డాయి. ఇది ప్రాంతీయ అసమానతను పెంచింది.
పెద్ద రైతులు సాంకేతికతను మొదట స్వీకరించారు. విత్తనాలు పరిమాణంపై ఆధారపడనివి (scale-neutral) కావడంతో తర్వాత చిన్న రైతులు కూడా లాభపడ్డారు, కానీ ఉత్పాదకాలకు రుణం అవసరమైంది.
ప్రతికూల ప్రభావాలు: భూగర్భ జలాలు తగ్గడం, నేల క్షీణత, అధిక రసాయన వినియోగం, వరి-గోధుమ ఏకపంట విధానం.

ఇతర "విప్లవాలు": శ్వేత విప్లవం (పాలు; ఆపరేషన్ ఫ్లడ్; వర్గీస్ కురియన్; జాతీయ పాల అభివృద్ధి బోర్డు), నీలి విప్లవం (మత్స్య సంపద), పసుపు విప్లవం (నూనెగింజలు) మరియు స్వర్ణ విప్లవం (ఉద్యానవనాలు). రెండవ, "సతత హరిత" విధానం సుస్థిర వృద్ధిని అన్వేషిస్తుంది.

పంటల సరళి

భారతదేశంలో మూడు పంట కాలాలు ఉన్నాయి: ఖరీఫ్ (రుతుపవనాలతో విత్తనం; వరి, మొక్కజొన్న, పత్తి, వేరుశనగ), రబీ (శీతాకాలంలో విత్తనం; గోధుమ, శనగ, ఆవాలు) మరియు జైద్ (వేసవి; కూరగాయలు, పుచ్చకాయ). పంటల తీవ్రత అంటే నికర సాగు విస్తీర్ణానికి స్థూల పంట విస్తీర్ణం యొక్క నిష్పత్తి. నీటిపారుదల, ధరల మద్దతు, వాతావరణం మరియు మార్కెట్లను బట్టి పంటల సరళి మారుతుంది. వరి మరియు గోధుమపై అతిగా ఆధారపడటం, మరియు పప్పుధాన్యాలు, నూనెగింజలు, ఉద్యానవనాలు మరియు చిరుధాన్యాల వైపు వైవిధ్యీకరణ అవసరం ఆందోళనలు.

వ్యవసాయ రుణం

అనధికారిక వనరులు (వడ్డీ వ్యాపారులు, వర్తకులు) అధిక రేట్లు వసూలు చేస్తాయి.
సహకార రుణం: మూడు అంచెల నిర్మాణం (ప్రాథమిక వ్యవసాయ సంఘాలు, జిల్లా కేంద్ర బ్యాంకులు, రాష్ట్ర సహకార బ్యాంకులు).
వాణిజ్య బ్యాంకులు మరియు ప్రాంతీయ గ్రామీణ బ్యాంకులు: బ్యాంకుల జాతీయీకరణ (1969), RRBలు (1975) మరియు ప్రాధాన్య రంగ రుణాలు రైతులకు రుణాన్ని చేరవేస్తాయి.
NABARD శివరామన్ కమిటీ సిఫార్సుల తర్వాత 1982లో గ్రామీణ రుణానికి అత్యున్నత సంస్థగా ఏర్పాటైంది.
కిసాన్ క్రెడిట్ కార్డ్ (KCC) రైతులకు సరళమైన స్వల్పకాలిక రుణాన్ని ఇస్తుంది; వడ్డీ రాయితీ సకాలంలో తిరిగి చెల్లించినందుకు ఖర్చును తగ్గిస్తుంది.
వ్యవసాయ రుణ మాఫీలపై చర్చ ఉంది: అవి ఉపశమనం ఇస్తాయి కానీ రుణ క్రమశిక్షణను దెబ్బతీయవచ్చు.
పంటల బీమా: ప్రధానమంత్రి ఫసల్ బీమా యోజన (2016) సహజ ప్రమాదాల వల్ల దిగుబడి నష్టాలను కవర్ చేస్తుంది.
ప్రత్యక్ష ఆదాయ మద్దతు: PM-KISAN అర్హులైన రైతు కుటుంబాలకు నగదును వాయిదాలలో బదిలీ చేస్తుంది.

వ్యవసాయ మార్కెటింగ్, MSP మరియు కొనుగోలు

వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల మార్కెట్ కమిటీలు (APMCలు) రాష్ట్ర చట్టాల కింద మండీలను నియంత్రిస్తాయి. సమస్యలు: అనేక మంది మధ్యవర్తులు, మార్కెట్ రుసుములు మరియు పరిమిత ఎంపిక. e-NAM (2016) మండీలను అనుసంధానించే ఆన్‌లైన్ వర్తక వేదిక. 2020 నాటి మూడు కేంద్ర వ్యవసాయ చట్టాలు మార్కెట్లను మరియు కాంట్రాక్ట్ వ్యవసాయాన్ని తెరవడానికి ప్రయత్నించాయి, కానీ 2021లో రద్దు చేయబడ్డాయి. గిడ్డంగులు, శీతల గొలుసులు మరియు రైతు ఉత్పత్తిదారుల సంస్థలు (FPOలు) చిన్న రైతులు సామూహికంగా అమ్ముకోవడానికి సహాయపడతాయి.

కనీస మద్దతు ధర (MSP): ప్రభుత్వం కొనడానికి సిద్ధంగా ఉన్న ధర. ఇది కొన్ని పంటలకు విత్తన కాలానికి ముందు CACP (1965లో వ్యవసాయ ధరల కమిషన్‌గా ఏర్పాటైంది) సలహాపై ప్రకటించబడుతుంది. MSP ఒక సంకేతం; ప్రభావవంతమైన కొనుగోలు ఎక్కువగా వరి మరియు గోధుమలకే జరుగుతుంది. కొనుగోలును ఫుడ్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (FCI, 1965) మరియు రాష్ట్ర సంస్థలు నిర్వహిస్తాయి. ఇది బఫర్ నిల్వలను నిర్మించి, జాతీయ ఆహార భద్రత చట్టం, 2013 కింద ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థకు సరఫరా చేస్తుంది.

ఖర్చు భావనలు: A2 (చెల్లించిన ఖర్చులు), A2+FL (A2 మరియు ఆరోపిత కుటుంబ శ్రమ) మరియు C2 (A2+FL మరియు సొంత భూమి, మూలధనంపై కౌలు, వడ్డీ).

ఖర్చు భావన	కలిపేవి
A2	నగదు మరియు వస్తు రూపంలో వాస్తవంగా చెల్లించిన ఖర్చులు
A2+FL	A2 మరియు కుటుంబ శ్రమ విలువ
C2	A2+FL మరియు సొంత ఆస్తులపై ఆరోపిత కౌలు, వడ్డీ

స్వామినాథన్ కమిషన్ ఆలోచనలు

జాతీయ రైతుల కమిషన్ (అధ్యక్షుడు ఎం.ఎస్. స్వామినాథన్, 2004-2006) ఇలా చెప్పింది:

భూసంస్కరణ: గరిష్ఠ పరిమితికి మించిన మిగులు భూమిని పంపిణీ చేయాలి మరియు గిరిజన భూమి మళ్లింపును నిరోధించాలి.
నీరు మరియు నీటిపారుదల: నీటి వినియోగ సామర్థ్యాన్ని పెంచాలి మరియు అందుబాటును నిర్ధారించాలి.
రుణం మరియు బీమా: చౌక రుణం, విస్తృత బీమా.
MSP వెయిటెడ్ సగటు C2 కంటే కనీసం 50 శాతం ఎక్కువ ఉండాలి.
మార్కెట్ సంస్థలను మరియు రైతు సంస్థలను బలోపేతం చేయాలి.
మెట్ట వ్యవసాయం మరియు ఆహార భద్రతపై దృష్టి పెట్టాలి.

ప్రభుత్వం తర్వాత MSP ని A2+FL ఖర్చుకు 1.5 రెట్లుగా ప్రకటించింది; ఇది C2 కంటే భిన్నమైన ఆధారం, కాబట్టి చర్చ కొనసాగింది.

సేంద్రియ మరియు సహజ వ్యవసాయం

సేంద్రియ వ్యవసాయం కృత్రిమ ఉత్పాదకాలను నివారించి సేంద్రియ ఎరువును వాడుతుంది, ధృవీకరణతో. పరంపరాగత్ కృషి వికాస్ యోజన (PKVY, 2015) క్లస్టర్ ఆధారిత సేంద్రియ వ్యవసాయాన్ని ప్రోత్సహిస్తుంది. సిక్కిం భారతదేశపు మొదటి పూర్తి సేంద్రియ రాష్ట్రంగా ప్రకటించబడింది. సహజ వ్యవసాయం (సుభాష్ పాలేకర్ యొక్క జీరో బడ్జెట్ సహజ వ్యవసాయ ఆలోచన) ఆవు పేడ ఆధారిత ఉత్పాదకాలు, మల్చింగ్ మరియు మిశ్రమ పంటలను వాడుతుంది; కొనుగోలు చేసిన రసాయనాలు ఉండవు. ఆంధ్రప్రదేశ్ రైతులతో అనుసంధానమైన సంఘం ద్వారా సమాజ నిర్వహణ సహజ వ్యవసాయం యొక్క రాష్ట్ర కార్యక్రమాన్ని ప్రోత్సహించింది, మరియు గ్రామ స్థాయి సేవా కేంద్రాలుగా రైతు భరోసా కేంద్రాలను (RBKలు, 2024లో రైతు సేవా కేంద్రాలుగా పేరు మార్చబడ్డాయి) ఏర్పాటు చేసింది.

AP వ్యవసాయం (గుణాత్మకంగా)

కార్మికులలో పెద్ద వాటా ఇప్పటికీ వ్యవసాయం మరియు అనుబంధ రంగాలపై ఆధారపడుతోంది.
గోదావరి మరియు కృష్ణా డెల్టాలో వరి ప్రధాన ఆహార పంట; డెల్టా కాలువల ద్వారా సాగునీరు అందుతుంది.
కరువు పీడిత రాయలసీమలో వేరుశనగ, పప్పుధాన్యాలు, చిరుధాన్యాలు మరియు పత్తి; ఎక్కువగా వర్షాధారం.
వాణిజ్య పంటలు: మిర్చి (గుంటూరు), పొగాకు, పత్తి, చెరకు, ఆయిల్ పామ్, మామిడి మరియు ఇతర పండ్లు.
తీరం వెంబడి ఆక్వాకల్చర్ (రొయ్యలు మరియు చేపలు) ఒక బలం; రాష్ట్రం ప్రముఖ సముద్ర ఆహార ఎగుమతిదారు.
సమస్యలు: రుతుపవనాలపై ఆధారపడటం, డెల్టా చివరి భూములలో నీటి కొరత, తుపానులు మరియు వరదలు, చీడపీడల దాడి, ధరల హెచ్చుతగ్గులు, అధికారిక రుణం లేని కౌలు రైతులు.

ప్రస్తుత సవాళ్లు మరియు సంస్కరణలు

చిన్న కమతాలు: మెజారిటీ రైతులు సన్నకారు మరియు చిన్న రైతులు; కాబట్టి స్థాయి మరియు యాంత్రీకరణ పరిమితం. FPOలు మరియు కస్టమ్ హైరింగ్ సెంటర్లు దీనిని పరిష్కరించడానికి ప్రయత్నిస్తాయి.
నీటిపారుదల: చాలా మంది రైతులు వర్షంపై లేదా భూగర్భ జలాలపై ఆధారపడతారు. సూక్ష్మ నీటిపారుదల (డ్రిప్ మరియు స్ప్రింక్లర్) నీటిని ఆదా చేస్తుంది; ప్రధానమంత్రి కృషి సించాయి యోజన "ప్రతి చుక్కకు ఎక్కువ పంట" లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
నేల మరియు ఉత్పాదకాలు: భూసార కార్డు పథకం ఎరువుల సమతుల్య వినియోగంపై సలహా ఇస్తుంది. ఎరువుల సబ్సిడీ పెద్దది మరియు యూరియాకు అనుకూలంగా ఉంటుంది; ఇది పోషకాల సమతుల్యతను వక్రీకరిస్తుంది.
ధరల ప్రమాదం: MSP ఆచరణలో కొన్ని పంటలనే కవర్ చేస్తుంది; ధర లోటు లేదా మార్కెట్ జోక్య పథకాలు ఇతర సాధనాలు.
విలువ జోడింపు: ఆహార ప్రాసెసింగ్, నిల్వ మరియు శీతల గొలుసులు పంట కోత అనంతర నష్టాన్ని తగ్గించి రైతు ఆదాయాన్ని పెంచుతాయి.
వైవిధ్యీకరణ: వరి నుండి పప్పుధాన్యాలు, నూనెగింజలు, చిరుధాన్యాలు మరియు ఉద్యానవనాల వైపు మారడం నీటి ఒత్తిడిని మరియు దిగుమతి ఆధారపడటాన్ని తగ్గిస్తుంది.
వాతావరణ ప్రమాదం: కరువు, వరదలు మరియు తుపానులకు పంటల బీమా మరియు వాతావరణాన్ని తట్టుకునే విత్తనాలు అవసరం.

పరీక్షలో పొరపాట్లు

1. హరిత విప్లవం ప్రధానంగా గోధుమ మరియు వరికి సహాయపడింది, పప్పుధాన్యాలకు కాదు.
2. NABARD (1982) గ్రామీణ రుణానికి అత్యున్నత సంస్థ; RBI కేంద్ర బ్యాంకు.
3. MSP ని CACP సలహాపై ప్రభుత్వం ప్రకటిస్తుంది; CACP స్వయంగా నిర్ణయించదు.
4. భూదానం స్వచ్ఛందమైనది; గరిష్ఠ పరిమితి చట్టాలు చట్టపరమైనవి.
5. C2 లో సొంత ఆస్తులపై కౌలు, వడ్డీ ఉంటాయి; A2+FL లో ఉండవు.
6. ఆపరేషన్ ఫ్లడ్ పాలకు సంబంధించింది, చేపలు లేదా నూనెగింజలకు కాదు.
7. ఖరీఫ్ పంటలు రుతుపవనాలతో విత్తుతారు; రబీ శీతాకాలంలో.
8. భూమి రాష్ట్ర జాబితా అంశం; వ్యవసాయం కూడా రాష్ట్ర జాబితా అంశం.

ఒక్క వాక్యంలో

1. జమీందారీ రద్దు అత్యంత విజయవంతమైన భూసంస్కరణ.
2. భూదాన ఉద్యమం 1951లో వినోబా భావే నేతృత్వంలో ప్రారంభమైంది.
3. నూతన వ్యవసాయ వ్యూహం 1966-67లో వచ్చింది.
4. ఎం.ఎస్. స్వామినాథన్ జాతీయ రైతుల కమిషన్‌కు అధ్యక్షత వహించారు.
5. వర్గీస్ కురియన్ ఆపరేషన్ ఫ్లడ్‌తో ముడిపడి ఉన్నారు.
6. NABARD 1982లో స్థాపించబడింది.
7. కిసాన్ క్రెడిట్ కార్డ్ స్వల్పకాలిక పంట రుణాన్ని ఇస్తుంది.
8. e-NAM ఒక ఆన్‌లైన్ వ్యవసాయ వర్తక వేదిక.
9. FCI కొనుగోలు మరియు బఫర్ నిల్వను నిర్వహిస్తుంది.
10. MSP సలహా CACP నుండి వస్తుంది.
11. సిక్కిం మొదటి పూర్తి సేంద్రియ రాష్ట్రంగా ప్రసిద్ధి.
12. గుంటూరు మిర్చికి ప్రసిద్ధి.

సాధన ప్రశ్నలు

భారతదేశంలో అత్యంత విజయవంతమైన భూ సంస్కరణ చర్యగా సాధారణంగా భావించేది ఏది?
1. భూ పరిమితి
2. సహకార వ్యవసాయం
3. కౌలు నియంత్రణ
4. మధ్యవర్తుల రద్దు
సమాధానం
D. మధ్యవర్తుల రద్దు
Which land reform measure is generally regarded as the most successful in India?
1. Ceiling on holdings
2. Cooperative farming
3. Tenancy regulation
4. Abolition of intermediaries
భూదాన్ ఉద్యమాన్ని ప్రారంభించినవారు
1. మహాత్మా గాంధీ
2. ఆచార్య కృపలానీ
3. వినోబా భావే
4. జయప్రకాశ్ నారాయణ్
సమాధానం
C. వినోబా భావే
The Bhoodan movement was started by
1. Mahatma Gandhi
2. Acharya Kripalani
3. Vinoba Bhave
4. Jayaprakash Narayan
భూ కమతాల ఏకీకరణ (Consolidation of holdings) అంటే
1. భూమిలేనివారికి భూమి ఇవ్వడం
2. గరిష్ఠ భూ పరిమితిని నిర్ణయించడం
3. రైతుకు చెందిన చెల్లాచెదురైన ప్లాట్లను కలిపి సమగ్ర యూనిట్లుగా చేయడం
4. పెద్ద వ్యవసాయ క్షేత్రాలపై పన్ను విధించడం
సమాధానం
C. రైతుకు చెందిన చెల్లాచెదురైన ప్లాట్లను కలిపి సమగ్ర యూనిట్లుగా చేయడం
Consolidation of holdings means
1. Giving land to the landless
2. Fixing a maximum land limit
3. Joining scattered plots of a farmer into compact units
4. Taxing large farms
భూ సంస్కరణల చట్టాలను తొమ్మిదో షెడ్యూల్‌లో చేర్చడం ప్రధానంగా ఎందుకు?
1. భూమిపై పార్లమెంటుకు అధికారాలు ఇవ్వడానికి
2. కోర్టు సవాళ్ల నుంచి రక్షించడానికి
3. రైతులపై పన్ను పెంచడానికి
4. అమలును ఆలస్యం చేయడానికి
సమాధానం
B. కోర్టు సవాళ్ల నుంచి రక్షించడానికి
Land reform laws were placed in the Ninth Schedule mainly to
1. Give powers to Parliament over land
2. Protect them from court challenge
3. Increase tax on farmers
4. Delay their implementation
భారతదేశంలో భూమి, వ్యవసాయం ఏ జాబితాలోని అంశాలు?
1. రాష్ట్ర జాబితా
2. కేంద్ర జాబితా
3. ఉమ్మడి జాబితా
4. అవశిష్ట జాబితా
సమాధానం
A. రాష్ట్ర జాబితా
Land and agriculture in India are subjects in the
1. State List
2. Union List
3. Concurrent List
4. Residuary List
హరిత విప్లవానికి నాంది పలికిన నూతన వ్యవసాయ వ్యూహాన్ని ఏ సంవత్సరంలో అనుసరించారు?
1. 1951
2. 1975
3. 1991
4. 1966-67
సమాధానం
D. 1966-67
The New Agricultural Strategy that began the Green Revolution was adopted in
1. 1951
2. 1975
3. 1991
4. 1966-67
హరిత విప్లవం మొదటి దశలో ప్రధానంగా లబ్ధి పొందిన పంటల జత ఏది?
1. తేయాకు, కాఫీ
2. పప్పుధాన్యాలు, నూనెగింజలు
3. పత్తి, జనుము
4. గోధుమ, వరి
సమాధానం
D. గోధుమ, వరి
Which pair of crops mainly benefited in the first phase of the Green Revolution?
1. Tea and coffee
2. Pulses and oilseeds
3. Cotton and jute
4. Wheat and rice
కింది వాటిలో హరిత విప్లవం యొక్క ప్రతికూల ప్రభావం ఏది?
1. గోధుమ దిగుమతులపై ఆధారపడటం పెరగడం
2. ప్రాంతీయ అసమానతలు, భూగర్భ జలాల క్షీణత
3. ఎరువుల వినియోగం తగ్గడం
4. గోధుమ ఉత్పత్తి పడిపోవడం
సమాధానం
B. ప్రాంతీయ అసమానతలు, భూగర్భ జలాల క్షీణత
Which of the following is a negative effect of the Green Revolution?
1. Higher dependence on imports of wheat
2. Regional inequality and groundwater depletion
3. Decline in fertiliser use
4. Fall in wheat output
ఆపరేషన్ ఫ్లడ్ దేనికి సంబంధించినది?
1. నూనెగింజల ఉత్పత్తి
2. పండ్ల ఉత్పత్తి
3. పాల ఉత్పత్తి
4. చేపల ఉత్పత్తి
సమాధానం
C. పాల ఉత్పత్తి
Operation Flood is associated with
1. Oilseed production
2. Fruit production
3. Milk production
4. Fish production
నీలి విప్లవం (Blue Revolution) దేనికి సంబంధించినది?
1. మత్స్య రంగం
2. ఉద్యానవనాలు
3. నూనెగింజలు
4. ఎరువులు
సమాధానం
A. మత్స్య రంగం
The Blue Revolution is related to
1. Fisheries
2. Horticulture
3. Oilseeds
4. Fertiliser
స్వర్ణ విప్లవం (Golden Revolution) దేనితో ముడిపడి ఉంది?
1. పాలు
2. గోధుమ
3. ఉద్యానవన పంటలు
4. చెరకు
సమాధానం
C. ఉద్యానవన పంటలు
The Golden Revolution is linked with
1. Milk
2. Wheat
3. Horticulture
4. Sugarcane
పంటల తీవ్రత (Cropping intensity) అంటే దీని నిష్పత్తి
1. నికర విత్తిన విస్తీర్ణానికి స్థూల పంట విస్తీర్ణం
2. మొత్తం విస్తీర్ణానికి నికర విత్తిన విస్తీర్ణం
3. వర్షాధార విస్తీర్ణానికి నీటిపారుదల విస్తీర్ణం
4. అటవీ విస్తీర్ణానికి బీడు భూమి
సమాధానం
A. నికర విత్తిన విస్తీర్ణానికి స్థూల పంట విస్తీర్ణం
Cropping intensity is the ratio of
1. Gross cropped area to net sown area
2. Net sown area to total area
3. Irrigated area to rainfed area
4. Fallow land to forest area
కింది వాటిలో రబీ పంట ఏది?
1. మొక్కజొన్న
2. గోధుమ
3. పత్తి
4. వరి
సమాధానం
B. గోధుమ
Which of the following is a rabi crop?
1. Maize
2. Wheat
3. Cotton
4. Rice
కింది వాటిలో ఖరీఫ్ పంట ఏది?
1. శనగ
2. బార్లీ
3. ఆవాలు
4. వేరుశనగ
సమాధానం
D. వేరుశనగ
Which of the following is a kharif crop?
1. Gram
2. Barley
3. Mustard
4. Groundnut
నాబార్డ్ (NABARD) ఏ సంవత్సరంలో ఏర్పాటైంది?
1. 1991
2. 1975
3. 1982
4. 1969
సమాధానం
C. 1982
NABARD was established in
1. 1991
2. 1975
3. 1982
4. 1969
ప్రాంతీయ గ్రామీణ బ్యాంకులు (RRBలు) ఏ సంవత్సరంలో ఏర్పాటయ్యాయి?
1. 1975
2. 1998
3. 1969
4. 1955
సమాధానం
A. 1975
Regional Rural Banks were set up in
1. 1975
2. 1998
3. 1969
4. 1955
కిసాన్ క్రెడిట్ కార్డు పథకం ప్రధానంగా ఇచ్చేది
1. దీర్ఘకాలిక మౌలిక సదుపాయాల రుణాలు
2. పంట బీమా ప్రీమియం మాత్రమే
3. ఉచిత ఎరువులు
4. పంటల కోసం సరళమైన స్వల్పకాలిక రుణం
సమాధానం
D. పంటల కోసం సరళమైన స్వల్పకాలిక రుణం
The Kisan Credit Card scheme mainly provides
1. Long-term infrastructure loans
2. Crop insurance premium only
3. Free fertiliser
4. Flexible short-term credit for crops
ప్రధానమంత్రి ఫసల్ బీమా యోజన కింద పంట బీమా ఏ సంవత్సరంలో ప్రారంభమైంది?
1. 2005
2. 2016
3. 2010
4. 2020
సమాధానం
B. 2016
Crop insurance under Pradhan Mantri Fasal Bima Yojana started in
1. 2005
2. 2016
3. 2010
4. 2020
కనీస మద్దతు ధరను (MSP) ప్రకటించేది
1. భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్
2. CACP సలహాపై కేంద్ర ప్రభుత్వం
3. నాబార్డ్
4. రాష్ట్ర వ్యవసాయ శాఖలు
సమాధానం
B. CACP సలహాపై కేంద్ర ప్రభుత్వం
MSP is announced by
1. The Reserve Bank of India
2. The Central Government on advice of CACP
3. NABARD
4. State agriculture departments
వ్యవసాయ వ్యయాలు, ధరల కమిషన్ 1965లో మొదట ఏ పేరుతో ఏర్పాటైంది?
1. కిసాన్ ధరల బోర్డు
2. ఆహార ధరల బోర్డు
3. వ్యవసాయ వ్యయ మండలి
4. వ్యవసాయ ధరల కమిషన్ (Agricultural Prices Commission)
సమాధానం
D. వ్యవసాయ ధరల కమిషన్ (Agricultural Prices Commission)
The Commission for Agricultural Costs and Prices was first created in 1965 under the name
1. Kisan Prices Board
2. Food Pricing Board
3. Farm Cost Council
4. Agricultural Prices Commission
ఆహార ధాన్యాల సేకరణ, బఫర్ నిల్వలకు ప్రధానంగా బాధ్యత వహించే సంస్థ
1. FCI
2. NAFED
3. NDDB
4. నాబార్డ్
సమాధానం
A. FCI
The agency mainly responsible for procurement and buffer stocks of food grain is
1. FCI
2. NAFED
3. NDDB
4. NABARD
సొంత భూమి, మూలధనంపై అద్దె, వడ్డీని కలిపే వ్యయ భావన
1. A2+FL
2. B1
3. C2
4. A2
సమాధానం
C. C2
The cost concept that includes rent and interest on owned land and capital is
1. A2+FL
2. B1
3. C2
4. A2
వెయిటేజీ సగటు C2 కంటే MSPని కనీసం ఎంత శాతం ఎక్కువగా ఉంచాలని స్వామినాథన్ కమిషన్ సిఫార్సు చేసింది?
1. 50 శాతం
2. 10 శాతం
3. 25 శాతం
4. 75 శాతం
సమాధానం
A. 50 శాతం
The Swaminathan Commission recommended MSP at least what percentage above the weighted average C2?
1. 50 per cent
2. 10 per cent
3. 25 per cent
4. 75 per cent
ఎం.ఎస్. స్వామినాథన్ అధ్యక్షతన ఏర్పడిన కమిషన్ పేరు
1. వ్యవసాయ సంస్కరణల కమిషన్
2. భూ విధాన బోర్డు
3. హరిత విప్లవ కమిటీ
4. జాతీయ రైతుల కమిషన్ (National Commission on Farmers)
సమాధానం
D. జాతీయ రైతుల కమిషన్ (National Commission on Farmers)
The Commission chaired by M.S. Swaminathan was named
1. Agricultural Reforms Commission
2. Land Policy Board
3. Green Revolution Committee
4. National Commission on Farmers
2020 నాటి మూడు కేంద్ర వ్యవసాయ చట్టాలను
1. 2021లో రద్దు చేశారు
2. స్వల్ప మార్పులతో కొనసాగించారు
3. రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా కొట్టివేశారు
4. ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు మాత్రమే వర్తింపజేశారు
సమాధానం
A. 2021లో రద్దు చేశారు
The three central farm laws of 2020 were
1. Repealed in 2021
2. Retained with minor changes
3. Struck down by the Constitution Amendment
4. Applied only to AP
సిక్కిం దేనికి ప్రసిద్ధి?
1. అతిపెద్ద వరి ఉత్పత్తిదారు
2. మొదటి పూర్తి సేంద్రియ రాష్ట్రం
3. అతిపెద్ద పత్తి ఉత్పత్తిదారు
4. కాలువ నీటిపారుదల ఉన్న మొదటి రాష్ట్రం
సమాధానం
B. మొదటి పూర్తి సేంద్రియ రాష్ట్రం
Sikkim is known for
1. Largest rice producer
2. First fully organic state
3. Largest cotton producer
4. First state with canal irrigation
జీరో బడ్జెట్ సహజ వ్యవసాయాన్ని ప్రాచుర్యంలోకి తెచ్చినవారు
1. నార్మన్ బోర్లాగ్
2. ఎం.ఎస్. స్వామినాథన్
3. సుభాష్ పాలేకర్
4. వర్గీస్ కురియన్
సమాధానం
C. సుభాష్ పాలేకర్
Zero Budget Natural Farming was popularised by
1. Norman Borlaug
2. M.S. Swaminathan
3. Subhash Palekar
4. Verghese Kurien
గుంటూరు ప్రత్యేకంగా ఏ పంటకు ప్రసిద్ధి?
1. జనుము
2. రబ్బరు
3. మిరప
4. తేయాకు
సమాధానం
C. మిరప
Which crop is Guntur especially known for?
1. Jute
2. Rubber
3. Chilli
4. Tea
కరవు పీడిత రాయలసీమ ప్రాంతంలో ప్రధానంగా పండేవి
1. జనుము
2. వర్షాధార వేరుశనగ, పప్పుధాన్యాలు
3. డెల్టా వరి
4. తేయాకు
సమాధానం
B. వర్షాధార వేరుశనగ, పప్పుధాన్యాలు
The drought-prone Rayalaseema region mainly grows
1. Jute
2. Rain-fed groundnut and pulses
3. Deltaic paddy
4. Tea
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని డెల్టా కాలువ వ్యవస్థ ప్రధానంగా దేనికి ఆధారం?
1. ఆపిల్ తోటలు
2. తేయాకు సాగు
3. గోధుమ
4. వరి సాగు
సమాధానం
D. వరి సాగు
The delta canal system of Andhra Pradesh mainly supports
1. Apple orchards
2. Tea cultivation
3. Wheat
4. Paddy cultivation
కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. కౌలు సంస్కరణ లక్ష్యం కౌలుదారుల భద్రత, న్యాయమైన కౌలు. 2. భూమిలేనివారికి భూమి ఇవ్వడంలో భూ పరిమితి చట్టాలు పూర్తిగా విజయవంతమయ్యాయి. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Consider the statements: 1. Tenancy reform aimed at security of tenure and fair rent. 2. Land ceiling laws were fully successful in giving land to the landless. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. HYV విత్తనాలు స్కేల్-న్యూట్రల్ అయినా ఇన్‌పుట్‌లు అవసరం. 2. హరిత విప్లవం మొదట తూర్పు భారతదేశానికి విస్తరించింది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Consider the statements: 1. HYV seeds were scale-neutral but needed inputs. 2. The Green Revolution first spread to eastern India. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. నాబార్డ్ గ్రామీణ రుణాలకు అత్యున్నత సంస్థ. 2. నాబార్డ్ ద్రవ్య విధానాన్ని నియంత్రిస్తుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Consider the statements: 1. NABARD is the apex institution for rural credit. 2. NABARD regulates monetary policy. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. భారతదేశంలో ప్రతి పంటకు MSPకి చట్టబద్ధ హామీ ఉంది. 2. అనేక పంటలకు విత్తనాలు వేయడానికి ముందే MSPని ప్రకటిస్తారు. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Consider the statements: 1. MSP is legally guaranteed for every crop in India. 2. MSP is announced before sowing for a number of crops. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. A2+FLలో కుటుంబ శ్రమ విలువ ఉంటుంది. 2. C2, A2 కంటే ఇరుకైన వ్యయ భావన. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Consider the statements: 1. A2+FL includes the value of family labour. 2. C2 is a narrower cost concept than A2. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. APMCలు రాష్ట్ర చట్టాల కింద ఏర్పాటవుతాయి. 2. e-NAM చట్టం ద్వారా అన్ని భౌతిక మండీలను భర్తీ చేస్తుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Consider the statements: 1. APMCs are established under state laws. 2. e-NAM replaces all physical mandis by law. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. సహజ వ్యవసాయం కొనుగోలు చేసిన రసాయన ఇన్‌పుట్‌లను నివారిస్తుంది. 2. సేంద్రియ వ్యవసాయం కృత్రిమ ఎరువుల భారీ వినియోగాన్ని అనుమతిస్తుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Consider the statements: 1. Natural farming avoids purchased chemical inputs. 2. Organic farming allows heavy use of synthetic fertiliser. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
కింది వాటిని జతపరచండి: 1. శ్వేత విప్లవం - (i) మత్స్య రంగం 2. నీలి విప్లవం - (ii) పాలు 3. పసుపు విప్లవం - (iii) నూనెగింజలు సరైన జత ఏది?
1. 1-iii, 2-i, 3-ii
2. 1-i, 2-ii, 3-iii
3. 1-ii, 2-iii, 3-i
4. 1-ii, 2-i, 3-iii
సమాధానం
D. 1-ii, 2-i, 3-iii
Match the following: 1. White Revolution - (i) Fisheries 2. Blue Revolution - (ii) Milk 3. Yellow Revolution - (iii) Oilseeds Which match is correct?
1. 1-iii, 2-i, 3-ii
2. 1-i, 2-ii, 3-iii
3. 1-ii, 2-iii, 3-i
4. 1-ii, 2-i, 3-iii
కింది వాటిని జతపరచండి: 1. భూదాన్ - (i) స్వచ్ఛంద భూ దానం 2. భూ పరిమితి చట్టాలు - (ii) మిగులు భూమి పంపిణీ 3. ఏకీకరణ - (iii) సమగ్ర ప్లాట్లు సరైన జత ఏది?
1. 1-iii, 2-ii, 3-i
2. 1-i, 2-iii, 3-ii
3. 1-i, 2-ii, 3-iii
4. 1-ii, 2-i, 3-iii
సమాధానం
C. 1-i, 2-ii, 3-iii
Match the following: 1. Bhoodan - (i) Voluntary land gift 2. Ceiling laws - (ii) Surplus land redistribution 3. Consolidation - (iii) Compact plots Which match is correct?
1. 1-iii, 2-ii, 3-i
2. 1-i, 2-iii, 3-ii
3. 1-i, 2-ii, 3-iii
4. 1-ii, 2-i, 3-iii
పంట సాగు కోసం బ్యాంకు నుంచి రుణం తీసుకుని సకాలంలో చెల్లించిన రైతుకు వడ్డీ రాయితీ లభిస్తుంది. ఇది దేనికి ఉదాహరణ?
1. రుణ మాఫీ
2. ధర లోటు చెల్లింపు
3. ప్రత్యక్ష ప్రయోజన బదిలీ
4. వడ్డీ సబ్‌వెన్షన్ (Interest subvention)
సమాధానం
D. వడ్డీ సబ్‌వెన్షన్ (Interest subvention)
A farmer borrows for crop cultivation from a bank and pays on time, getting an interest concession. This is an example of
1. Loan waiver
2. Price deficiency payment
3. Direct benefit transfer
4. Interest subvention
రైతు ఆదాయాన్ని కాపాడుతూ భూగర్భ జలాల ఒత్తిడిని తగ్గించాలని ఒక రాష్ట్రం కోరుకుంటోంది. ఏ విధానం బాగా సరిపోతుంది?
1. సేకరణను నిలిపివేయడం
2. హామీ గల మార్కెట్లతో వరి నుంచి పప్పుధాన్యాలు, చిరుధాన్యాలు, ఉద్యాన పంటలకు మారడం
3. ఖరీఫ్‌లో అన్ని పంటలను నిషేధించడం
4. బోరుబావులకు ఉచిత విద్యుత్తును విస్తరించడం
సమాధానం
B. హామీ గల మార్కెట్లతో వరి నుంచి పప్పుధాన్యాలు, చిరుధాన్యాలు, ఉద్యాన పంటలకు మారడం
A state wants to reduce groundwater stress while keeping farm income. Which approach best fits?
1. Stop procurement
2. Shift from paddy to pulses, millets and horticulture with assured markets
3. Ban all crops in kharif
4. Expand free power for borewells
బేరసారాల శక్తిని పెంచుకోవడానికి రైతులు ఒక సంస్థ ద్వారా కలిసి అమ్మడం దేనిలో భాగం?
1. ఉమ్మడి భూ పరిమితి బోర్డు
2. కమోడిటీ ఎక్స్ఛేంజ్
3. రైతు ఉత్పత్తిదారుల సంస్థ (Farmer Producer Organisation)
4. మండీ పన్ను బోర్డు
సమాధానం
C. రైతు ఉత్పత్తిదారుల సంస్థ (Farmer Producer Organisation)
Farmers selling together through an organisation to improve bargaining power are part of a
1. Joint Land Ceiling Board
2. Commodity exchange
3. Farmer Producer Organisation
4. Mandi tax board
అర్హులైన రైతు కుటుంబాలకు వాయిదాల్లో నేరుగా నగదు ఆదాయ సహాయం అందించే పథకం ఏది?
1. PMFBY
2. PM-KISAN
3. e-NAM
4. PKVY
సమాధానం
B. PM-KISAN
Which scheme gives direct cash income support to eligible farmer families in instalments?
1. PMFBY
2. PM-KISAN
3. e-NAM
4. PKVY
భారతదేశంలో క్లస్టర్ ఆధారిత సేంద్రియ వ్యవసాయాన్ని ప్రోత్సహించే పథకం ఏది?
1. కిసాన్ క్రెడిట్ కార్డు
2. ఆపరేషన్ ఫ్లడ్
3. పరంపరాగత్ కృషి వికాస్ యోజన
4. జాతీయ ఆహార భద్రతా చట్టం
సమాధానం
C. పరంపరాగత్ కృషి వికాస్ యోజన
Which scheme promotes cluster-based organic farming in India?
1. Kisan Credit Card
2. Operation Flood
3. Paramparagat Krishi Vikas Yojana
4. National Food Security Act

Page 1 of 1

Finished reading?

Test yourself in 10 minutes

A free 10-question mini-mock on your exam's real pattern, with negative marking and an instant score. अपनी तैयारी 10 मिनट में जाँचें।

Take a free mini-mock →Topic-wise practice