←
NEET భౌతిక శాస్త్రం: విద్యుదయస్కాంత తరంగాలు మరియు దృశా శాస్త్రం · Chapter 2

కిరణ దృశా శాస్త్రం, దృశా పరికరాలు (Ray Optics and Optical Instruments)

గుర్తుంచుకోవలసినవి

  • కార్టీజియన్ గుర్తు సంప్రదాయం (Cartesian sign convention): అన్ని దూరాలను దర్పణ ధ్రువం (pole) నుండి లేదా కటకం దృక్ కేంద్రం (optical centre) నుండి కొలుస్తారు. పతన కాంతి దిశను ధనాత్మకంగా తీసుకుంటారు. ప్రధాన అక్షం పైన ఉన్న ఎత్తులు ధనాత్మకం, కింద ఉన్న ఎత్తులు ఋణాత్మకం.
  • దర్పణ, కటక సూత్రాలు: దర్పణం 1/v + 1/u = 1/f, m = −v/u; పలుచని కటకం 1/v − 1/u = 1/f, m = v/u. u, v, f లను వాటి గుర్తులతో సహా ప్రతిక్షేపించండి.
  • వక్రీభవనం, సంపూర్ణ అంతర పరావర్తనం: n = sin i / sin r. సంపూర్ణ అంతర పరావర్తనానికి కాంతి సాంద్ర యానకం నుండి విరళ యానకంలోకి, సందిగ్ధ కోణం కంటే పెద్ద పతన కోణంతో వెళ్ళాలి; ఇక్కడ sin ic = 1/n.
  • పట్టకం, పరికరాలు: n = sin((A + δm)/2) / sin(A/2); పలుచని పట్టకం δ = (n − 1)A. సామాన్య సర్దుబాటులో టెలిస్కోప్‌కు m = fo/fe, పొడవు fo + fe. సంయుక్త సూక్ష్మదర్శినికి తుది ప్రతిబింబం అనంతంలో ఉన్నప్పుడు m = (L/fo)(D/fe).

గోళాకార దర్పణాల వల్ల పరావర్తనం

పుటాకార దర్పణం (concave mirror) పరావర్తన తలం లోపలి వైపు వంగి ఉంటుంది, సమాంతర కిరణ పుంజాన్ని కేంద్రీకరిస్తుంది. కుంభాకార దర్పణం (convex mirror) బయటి వైపు వంగి ఉంటుంది, సమాంతర కిరణ పుంజాన్ని వికేంద్రీకరిస్తుంది. ప్రధాన నాభి F అంటే ప్రధాన అక్షానికి సమాంతర కిరణాలు కలిసే (పుటాకారం) లేదా వెలువడుతున్నట్లు కనిపించే (కుంభాకారం) బిందువు. నాభ్యాంతరం f అంటే దూరం PF, చిన్న ద్వారానికి

f = R/2

ఇక్కడ R వక్రతా వ్యాసార్థం.

గుర్తు సంప్రదాయం (కార్టీజియన్).

  • ధ్రువం P మూలబిందువు. ప్రధాన అక్షం x-అక్షం. పతన కాంతి +x వెంట ప్రయాణిస్తుంది.
  • పతన కాంతి దిశలో కొలిచిన దూరాలు ధనాత్మకం. దానికి వ్యతిరేక దిశలో కొలిచినవి ఋణాత్మకం.
  • దర్పణం ముందున్న నిజ వస్తువుకు u ఋణాత్మకం.
  • దర్పణం ముందున్న నిజ ప్రతిబింబానికి v ఋణాత్మకం. దర్పణం వెనుక ఉన్న మిథ్యా ప్రతిబింబానికి v ధనాత్మకం.
  • పుటాకార దర్పణానికి f, R ఋణాత్మకం. కుంభాకార దర్పణానికి f, R ధనాత్మకం.
  • అక్షం నుండి పైకి కొలిచిన ఎత్తులు ధనాత్మకం; కిందికి కొలిచినవి ఋణాత్మకం.

దర్పణ సమీకరణం, ఆవర్ధనం (magnification)

1/v + 1/u = 1/f

m = h′/h = −v/u

m ఋణాత్మకమైతే ప్రతిబింబం నిజ, తలకిందులుగా ఉంటుంది. m ధనాత్మకమైతే ప్రతిబింబం మిథ్యా, నిటారుగా ఉంటుంది. |m| 1 కంటే ఎక్కువైతే పెద్దదైన ప్రతిబింబం.

దర్పణం, వస్తు స్థానంప్రతిబింబ స్థానంస్వభావం, పరిమాణం
పుటాకారం, వస్తువు C కి అవతలF, C ల మధ్యనిజ, తలకిందులు, చిన్నది
పుటాకారం, వస్తువు C వద్దC వద్దనిజ, తలకిందులు, సమాన పరిమాణం
పుటాకారం, వస్తువు C, F ల మధ్యC కి అవతలనిజ, తలకిందులు, పెద్దది
పుటాకారం, వస్తువు F వద్దఅనంతంలోనిజ, తలకిందులు, చాలా పెద్దది
పుటాకారం, వస్తువు F, P ల మధ్యదర్పణం వెనుకమిథ్యా, నిటారు, పెద్దది
కుంభాకారం, నిజ వస్తువు ఏ స్థానంలో ఉన్నాP, F ల మధ్య, దర్పణం వెనుకమిథ్యా, నిటారు, చిన్నది

కటకం గురించి (క్రింద చూడండి): కుంభాకార కటకం (convex lens) వస్తువు నాభికి అవతల ఉన్నప్పుడు నిజ, తలకిందులైన ప్రతిబింబాన్ని, వస్తువు నాభ్యాంతరం లోపల ఉన్నప్పుడు మిథ్యా, నిటారు, పెద్దదైన ప్రతిబింబాన్ని ఏర్పరుస్తుంది. పుటాకార కటకం (concave lens) నిజ వస్తువుకు ఎల్లప్పుడూ మిథ్యా, నిటారు, చిన్నదైన ప్రతిబింబాన్ని ఏర్పరుస్తుంది.

కుంభాకార దర్పణం నిటారు, చిన్న ప్రతిబింబాన్ని, విస్తృత దృష్టి క్షేత్రాన్ని ఇస్తుంది కాబట్టి వెనుక చూపు (rear-view) దర్పణంగా వాడతారు. పుటాకార దర్పణాన్ని షేవింగ్ అద్దాలలో, టార్చ్ పరావర్తకాలలో వాడతారు.

కాంతి వక్రీభవనం

కాంతి ఒక యానకం నుండి మరో యానకంలోకి వెళ్ళేటప్పుడు సరిహద్దు వద్ద దిశ మారుతుంది. ఇదే వక్రీభవనం (refraction). స్నెల్ నియమం: పతన కిరణం, వక్రీభవన కిరణం, అభిలంబం ఒకే తలంలో ఉంటాయి, మరియు

sin i / sin r = n₂₁ = n₂/n₁

శూన్యానికి సంబంధించి యానకం వక్రీభవన గుణకం n = c/v, ఇక్కడ v యానకంలో కాంతి వేగం. కాంతి సాంద్ర యానకంలోకి (ఎక్కువ n) ప్రవేశించినప్పుడు అభిలంబం వైపు వంగుతుంది, దాని వేగం, తరంగదైర్ఘ్యం తగ్గుతాయి, కానీ పౌనఃపున్యం మారదు.

సుమారు వక్రీభవన గుణకాలు: నీరు 1.33, క్రౌన్ గాజు 1.5, వజ్రం 2.42.

నిజ లోతు, దృశ్య లోతు (real and apparent depth). n గుణకం గల సాంద్ర యానకంలో ఉన్న వస్తువును, విరళ యానకం (ఉదాహరణకు గాలి) నుండి కన్ను దాదాపు నేరుగా పైన ఉండి చూస్తే, అది కనిపించే స్థానం

దృశ్య లోతు = నిజ లోతు / n

అందువల్ల నీటి కింద ఉన్న నాణెం ఉన్నదానికంటే ఉపరితలానికి దగ్గరగా కనిపిస్తుంది.

పార్శ్వ విస్థాపనం (lateral shift) సంక్షిప్తంగా. సమాంతర తలాలు గల గాజు పలక గుండా వెళ్ళే కిరణం తన అసలు దిశకు సమాంతరంగా బయటకు వస్తుంది, కానీ పక్కకు జరుగుతుంది. t మందం గల పలకకు విస్థాపనం t sin(i − r)/cos r. దాదాపు లంబంగా చూసినప్పుడు, n గుణకం గల పలక గుండా కనిపించే వస్తువు t(1 − 1/n) మేర పైకి లేచినట్లు కనిపిస్తుంది.

సంపూర్ణ అంతర పరావర్తనం

కాంతి సాంద్ర యానకం నుండి విరళ యానకంలోకి వెళ్ళినప్పుడు, వక్రీభవన కిరణం అభిలంబం నుండి దూరంగా వంగుతుంది. సందిగ్ధ కోణం (critical angle) ic వద్ద వక్రీభవన కిరణం సరిహద్దును తాకుతూ వెళ్తుంది (వక్రీభవన కోణం 90°). n గుణకం గల యానకం నుండి గాలిలోకి, మరియు n₁ > n₂ గల రెండు యానకాల మధ్య ic:

sin ic = 1/n (గాలిలోకి) మరియు sin ic = n₂/n₁ (యానకాల మధ్య)

పతన కోణం ic కంటే ఎక్కువైతే వక్రీభవన కిరణం ఉండదు, కాంతి మొత్తం వెనక్కి పరావర్తనం చెందుతుంది. ఇదే సంపూర్ణ అంతర పరావర్తనం (total internal reflection, TIR). రెండు నియమాలు అవసరం: కాంతి సాంద్ర యానకం నుండి విరళ యానకంలోకి ప్రయాణించాలి, మరియు i, ic కంటే ఎక్కువ ఉండాలి.

యానకం (గాలికి)nసందిగ్ధ కోణం (సుమారు)
నీరు1.3349°
క్రౌన్ గాజు1.542°
వజ్రం2.4224°

TIR అనువర్తనాలు:

  • వజ్రం మెరవడం: దాని సందిగ్ధ కోణం చిన్నది, కాబట్టి లోపలికి ప్రవేశించిన కాంతిలో ఎక్కువ భాగం బయటకు వెళ్ళే ముందు పదే పదే అంతర పరావర్తనం చెందుతుంది, రాయి ప్రకాశవంతంగా మెరుస్తుంది.
  • దృశ్య తంతువులు (optical fibres): ఎక్కువ గుణకం గల గాజు కేంద్రాన్ని తక్కువ గుణకం గల తొడుగు (cladding) చుట్టి ఉంటుంది. పదే పదే TIR ద్వారా కాంతి చాలా తక్కువ నష్టంతో కేంద్రం వెంట మార్గదర్శనం పొందుతుంది. వీటిని కమ్యూనికేషన్‌లో, ఎండోస్కోపీలో వాడతారు.
  • కాంతిని వంచడానికి వాడే పట్టకాలు: లంబకోణ సమద్విబాహు పట్టకం కిరణాన్ని 90° తిప్పుతుంది (కిరణం పొడవైన తలాన్ని 45° వద్ద తాకుతుంది, ఇది గాజు ic కంటే ఎక్కువ) లేదా 180° తిప్పుతుంది, దర్పణంలో లాగా నష్టం ఉండదు.
  • ఎండమావి (mirage): వేడి రోజున నేలకు దగ్గరగా ఉన్న గాలి పైన ఉన్న గాలి కంటే వేడిగా, తక్కువ సాంద్రతతో ఉంటుంది, కాబట్టి ఆకాశం నుండి వచ్చే కాంతి పైకి వంగి సంపూర్ణ పరావర్తనం చెందుతుంది, దూరపు వస్తువు నీటిలో ప్రతిబింబించినట్లు తలకిందులుగా కనిపిస్తుంది.

గోళాకార తలాల వద్ద వక్రీభవనం, పలుచని కటకాలు

యానకం 1 (గుణకం n₁, వస్తు వైపు) ను యానకం 2 (గుణకం n₂) నుండి వేరు చేసే ఒకే గోళాకార వక్రీభవన తలానికి:

n₂/v − n₁/u = (n₂ − n₁)/R

వక్రతా కేంద్రం నిర్గమ కాంతి వైపు ఉంటే R ధనాత్మకం.

పలుచని కటక సూత్రం, ఆవర్ధనం

1/v − 1/u = 1/f

m = h′/h = v/u

కుంభాకార (అభిసారి) కటకానికి f ధనాత్మకం. పుటాకార (అపసారి) కటకానికి f ఋణాత్మకం. నిజ వస్తువుకు u ఋణాత్మకం. m ధనాత్మకమైతే నిటారు, మిథ్యా ప్రతిబింబం. m ఋణాత్మకమైతే తలకిందులు, నిజ ప్రతిబింబం.

కటక తయారీదారు సూత్రం (lens maker's formula) (గాలిలో n గుణకం గల కటకం, మొదటి తలానికి R₁, రెండవ తలానికి R₂):

1/f = (n − 1)(1/R₁ − 1/R₂)

సమ ద్వికుంభాకార కటకానికి R₁ = +R, R₂ = −R. వక్ర తలం పతన కాంతి వైపు ఉన్న సమతల-కుంభాకార కటకానికి R₁ = +R, R₂ = అనంతం.

కటక సామర్థ్యం (power): P = 1/f, f ను మీటర్లలో తీసుకోవాలి. ప్రమాణం డయాప్టర్ (D). కుంభాకార కటకానికి సామర్థ్యం ధనాత్మకం, పుటాకార కటకానికి ఋణాత్మకం. 50 cm నాభ్యాంతరం గల కటకం సామర్థ్యం +2 D.

స్పర్శలో ఉన్న కటకాలు (కలిపి ఉంచిన పలుచని కటకాలు):

1/f = 1/f₁ + 1/f₂ మరియు P = P₁ + P₂

మొత్తం ఆవర్ధనం m = m₁ × m₂.

పట్టకం గుండా వక్రీభవనం, విక్షేపణం

కోణం A గల పట్టకంలో, కిరణం పతన కోణం i తో ప్రవేశించి, r₁ కోణానికి వక్రీభవనం చెంది, రెండవ తలాన్ని r₂ వద్ద తాకి, e కోణంతో బయటకు వస్తుంది. సంబంధాలు

r₁ + r₂ = A మరియు δ = i + e − A

i పెరిగేకొద్దీ విచలనం δ మొదట తగ్గి, తరువాత పెరుగుతుంది. కనిష్ఠ విచలనం δm వద్ద i = e మరియు r₁ = r₂ = A/2. ఈ స్థితిలో సమద్విబాహు పట్టకం లోపల కిరణం భూమికి సమాంతరంగా ప్రయాణిస్తుంది. అప్పుడు

n = sin((A + δm)/2) / sin(A/2)

పలుచని పట్టకానికి (చిన్న A, చిన్న కోణాలు), విచలనం దాదాపు i పై ఆధారపడదు:

δ = (n − 1)A

వర్ణ విక్షేపణం (dispersion). గాజు వక్రీభవన గుణకం తరంగదైర్ఘ్యంపై ఆధారపడుతుంది: వయొలెట్‌కు ఎక్కువ, ఎరుపుకు తక్కువ. అందువల్ల పట్టకం వయొలెట్‌ను ఎక్కువగా, ఎరుపును తక్కువగా వంచుతుంది, తెల్లని కాంతి దాని రంగులుగా విడిపోతుంది. శూన్యంలో అన్ని రంగులు ఒకే వేగంతో ప్రయాణిస్తాయి, కానీ గాజులో ఎరుపు వయొలెట్ కంటే వేగంగా ప్రయాణిస్తుంది.

దృశా పరికరాలు (Optical instruments)

కనీస స్పష్ట దృష్టి దూరాన్ని (సమీప బిందువు) D = 25 cm గా తీసుకోండి.

సరళ సూక్ష్మదర్శిని (simple microscope) (చిన్న నాభ్యాంతరం f గల ఒకే కుంభాకార కటకాన్ని భూతద్దంగా వాడతారు):

  • సమీప బిందువు వద్ద ప్రతిబింబం: m = 1 + D/f.
  • అనంతం వద్ద ప్రతిబింబం: m = D/f.

సంయుక్త సూక్ష్మదర్శిని (compound microscope). దీనిలో రెండు కుంభాకార కటకాలు ఉంటాయి. వస్తు కటకానికి (objective) చాలా చిన్న నాభ్యాంతరం fo, నేత్ర కటకానికి (eyepiece) చిన్న నాభ్యాంతరం fe ఉంటాయి, fo < fe. వస్తువును వస్తు కటక నాభికి కొంచెం బయట ఉంచుతారు. వస్తు కటకం నిజ, ఆవర్ధిత, తలకిందులైన ప్రతిబింబాన్ని ఏర్పరుస్తుంది, నేత్ర కటకం దాన్ని మరింత ఆవర్ధనం చేస్తుంది. వస్తు కటకం రెండవ నాభికి, నేత్ర కటకం మొదటి నాభికి మధ్య దూరాన్ని L అనుకోండి (గొట్టం పొడవు, సుమారుగా).

  • సమీప బిందువు వద్ద ప్రతిబింబం: m = (L/fo)(1 + D/fe).
  • తుది ప్రతిబింబం అనంతం వద్ద: m = (L/fo)(D/fe).

ఖగోళ (వక్రీభవన) టెలిస్కోప్ (astronomical refracting telescope). వస్తు కటకానికి పెద్ద నాభ్యాంతరం fo, పెద్ద ద్వారం ఉంటాయి. నేత్ర కటకానికి చిన్న నాభ్యాంతరం fe ఉంటుంది. సామాన్య సర్దుబాటులో తుది ప్రతిబింబం అనంతంలో ఉంటుంది:

m = fo/fe (ప్రతిబింబం ఏర్పరచే కోణాన్ని వస్తువు ఏర్పరచే కోణంతో భాగించినది), గొట్టం పొడవు fo + fe.

తుది ప్రతిబింబం సమీప బిందువు వద్ద ఉంటే, m = (fo/fe)(1 + fe/D) మరియు గొట్టం పొడవు fo + ue, ఇక్కడ ue నేత్ర కటకానికి వస్తు దూరం.

పరావర్తన టెలిస్కోప్ (కాసెగ్రెయిన్) (reflecting telescope). పుటాకార ప్రాథమిక దర్పణం కాంతిని సేకరిస్తుంది, చిన్న కుంభాకార ద్వితీయ దర్పణం దాన్ని ప్రాథమిక దర్పణంలోని రంధ్రం గుండా నేత్ర కటకానికి పంపుతుంది. వక్రీభవన టెలిస్కోప్ కంటే ప్రయోజనాలు:

  • వర్ణ విపథనం (chromatic aberration) ఉండదు, ఎందుకంటే దర్పణాలు కాంతిని విక్షేపణం చేయవు.
  • దర్పణాన్ని దాని వెనుక భాగమంతా ఆధారంతో నిలపవచ్చు, కాబట్టి దానికి చాలా పెద్ద ద్వారం ఉండవచ్చు, ఎక్కువ కాంతిని సేకరిస్తుంది.
  • పరావలయాభ దర్పణం (paraboloid) గోళీయ విపథనాన్ని (spherical aberration) తొలగిస్తుంది.
  • మడతపెట్టిన మార్గం వల్ల టెలిస్కోప్ చిన్నగా ఉంటుంది.
పరికరంవస్తు కటకంనేత్ర కటకంఆవర్ధన సామర్థ్యం
సరళ సూక్ష్మదర్శినిలేదు (ఒకే కటకం)కుంభాకార కటకం, చిన్న f1 + D/f (సమీప బిందువు); D/f (అనంతం)
సంయుక్త సూక్ష్మదర్శినికుంభాకారం, చాలా చిన్న foకుంభాకారం, చిన్న feఅనంతం వద్ద (L/fo)(D/fe)
వక్రీభవన టెలిస్కోప్కుంభాకారం, పెద్ద fo, పెద్ద ద్వారంకుంభాకారం, చిన్న feసామాన్య సర్దుబాటులో fo/fe
పరావర్తన టెలిస్కోప్పుటాకార దర్పణంకుంభాకార కటకంఅదే సంబంధం: fo/fe

సూత్రాల సారాంశం

అంశంసూత్రంగమనికలు
దర్పణ నాభ్యాంతరంf = R/2పుటాకారం: f, R ఋణాత్మకం; కుంభాకారం: ధనాత్మకం
దర్పణ సమీకరణం1/v + 1/u = 1/fకార్టీజియన్ గుర్తులు, దూరాలు m లేదా cm లో
దర్పణ ఆవర్ధనంm = −v/u = h′/h
వక్రీభవన గుణకంn = c/v = sin i / sin r
దృశ్య లోతునిజ లోతు / nవిరళ యానకం నుండి లంబంగా చూసినప్పుడు
సందిగ్ధ కోణంsin ic = 1/nసాంద్ర నుండి విరళ యానకంలోకి
గోళాకార తలం వద్ద వక్రీభవనంn₂/v − n₁/u = (n₂ − n₁)/R
కటక తయారీదారు సూత్రం1/f = (n − 1)(1/R₁ − 1/R₂)
పలుచని కటకం1/v − 1/u = 1/f; m = v/u
సామర్థ్యంP = 1/f (f మీటర్లలో), ప్రమాణం డయాప్టర్
స్పర్శలో ఉన్న కటకాలుP = P₁ + P₂; m = m₁m₂
పట్టకంn = sin((A + δm)/2)/sin(A/2)
పలుచని పట్టకంδ = (n − 1)A
సరళ సూక్ష్మదర్శిని1 + D/f; D/fD = 25 cm
సంయుక్త సూక్ష్మదర్శిని(L/fo)(D/fe)తుది ప్రతిబింబం అనంతంలో
టెలిస్కోప్m = fo/fe; పొడవు fo + feసామాన్య సర్దుబాటు

సాధించిన ఉదాహరణలు

ఉదాహరణ 1 (పుటాకార దర్పణం). 20 cm వక్రతా వ్యాసార్థం గల పుటాకార దర్పణం ముందు 15 cm దూరంలో ఒక వస్తువును ఉంచారు. ప్రతిబింబాన్ని కనుగొనండి.

R = −20 cm, కాబట్టి f = −10 cm. u = −15 cm.

1/v = 1/f − 1/u = −1/10 + 1/15 = −1/30, కాబట్టి v = −30 cm.

m = −v/u = −(−30)/(−15) = −2.

ప్రతిబింబం నిజం (v ఋణాత్మకం), దర్పణం ముందు 30 cm వద్ద, తలకిందులుగా, రెట్టింపు పరిమాణంలో ఉంటుంది.

ఉదాహరణ 2 (కుంభాకార కటకం, మిథ్యా ప్రతిబింబం). ఒక కుంభాకార కటకానికి f = +12 cm. దాని నుండి 8 cm దూరంలో ఒక వస్తువును ఉంచారు. ప్రతిబింబ దూరం, ఆవర్ధనం కనుగొనండి.

u = −8 cm. 1/v = 1/f + 1/u = 1/12 − 1/8 = −1/24, కాబట్టి v = −24 cm.

m = v/u = (−24)/(−8) = +3.

ప్రతిబింబం మిథ్యా, నిటారు, మూడు రెట్లు పెద్దది, వస్తువు ఉన్న వైపునే ఉంటుంది.

ఉదాహరణ 3 (పట్టకం). కోణం 60° గల పట్టకం 30° కనిష్ఠ విచలనం ఇస్తుంది. దాని వక్రీభవన గుణకాన్ని కనుగొనండి.

n = sin((60 + 30)/2) / sin(30) = sin 45° / sin 30° = 0.707 / 0.5 = 1.414 (అంటే √2).

ఉదాహరణ 4 (కటక తయారీదారు సూత్రం). n = 1.5 గల గాజుతో చేసిన సమ ద్వికుంభాకార కటకం వక్రతా వ్యాసార్థాలు 30 cm. f, సామర్థ్యాన్ని కనుగొనండి.

R₁ = +30 cm, R₂ = −30 cm.

1/f = 0.5 × (1/30 + 1/30) = 0.5 × (1/15) = 1/30, కాబట్టి f = +30 cm.

P = 1/0.30 = +3.33 D.

ఉదాహరణ 5 (టెలిస్కోప్). ఒక వక్రీభవన టెలిస్కోప్ వస్తు కటక నాభ్యాంతరం 100 cm, నేత్ర కటక నాభ్యాంతరం 5 cm. సామాన్య సర్దుబాటులో ఆవర్ధన సామర్థ్యం, పొడవు కనుగొనండి.

m = fo/fe = 100/5 = 20. పొడవు = 100 + 5 = 105 cm.

ఉదాహరణ 6 (దృశ్య లోతు). ఒక తొట్టెలో నీరు 1.2 m లోతు ఉంది (n = 4/3). పైనుండి చూసినప్పుడు అడుగు భాగం ఉపరితలం కింద 1.2 / (4/3) = 0.9 m వద్ద కనిపిస్తుంది.

NEET లో జాగ్రత్తపడవలసిన పొరపాట్లు

  • f గుర్తు: పుటాకార దర్పణానికి f ఋణాత్మకం, కుంభాకార కటకానికి f ధనాత్మకం. కార్టీజియన్ సంప్రదాయంలో ఇతర సంప్రదాయాల్లోని "నిజం అంటే ధనాత్మకం" నియమం వర్తించదు.
  • దర్పణ సమీకరణం 1/v + 1/u, కానీ కటక సూత్రం 1/v − 1/u. తప్పుదాన్ని వాడటం అత్యంత సాధారణ సంఖ్యా పొరపాటు.
  • దర్పణ ఆవర్ధనం −v/u, కటక ఆవర్ధనం v/u.
  • దృశ్య లోతు అంటే నిజ లోతును n తో భాగించాలి, గుణించకూడదు.
  • TIR సాంద్ర యానకం నుండి విరళ యానకంలోకి మాత్రమే సాధ్యం. గాలి నుండి గాజులోకి వెళ్ళే కాంతికి TIR జరగదు.
  • ఎక్కువ వక్రీభవన గుణకం గల యానకానికి సందిగ్ధ కోణం తక్కువ (వజ్రానికి గాజు కంటే తక్కువ ic).
  • కాంతి కొత్త యానకంలోకి ప్రవేశించినప్పుడు పౌనఃపున్యం స్థిరంగా ఉంటుంది. వేగం, తరంగదైర్ఘ్యం మారతాయి.
  • f మీటర్లలో ఉన్నప్పుడు మాత్రమే సామర్థ్యం డయాప్టర్లలో వస్తుంది. 20 cm నాభ్యాంతరం అంటే 0.2 m, కాబట్టి P = 5 D.
  • సంయుక్త సూక్ష్మదర్శినిలో వస్తు కటకానికి తక్కువ నాభ్యాంతరం ఉంటుంది. టెలిస్కోప్‌లో వస్తు కటకానికి ఎక్కువ నాభ్యాంతరం ఉంటుంది.
  • పట్టకంలో కిరణం సౌష్ఠవంగా వెళ్ళినప్పుడు విచలనం కనిష్ఠం, గరిష్ఠం కాదు.

ఒక్క వాక్య సూత్రాలు

  • గోళాకార దర్పణ నాభ్యాంతరం f = R/2.
  • దర్పణ సమీకరణం: 1/v + 1/u = 1/f.
  • కటక సూత్రం: 1/v − 1/u = 1/f.
  • కుంభాకార దర్పణం నిజ వస్తువుకు ఎల్లప్పుడూ మిథ్యా, నిటారు, చిన్న ప్రతిబింబాన్ని ఏర్పరుస్తుంది.
  • వక్రీభవన గుణకం n = c/v = sin i / sin r.
  • దృశ్య లోతు = నిజ లోతు / n.
  • యానకం నుండి గాలిలోకి sin ic = 1/n.
  • దృశ్య తంతువులు సంపూర్ణ అంతర పరావర్తనం ఆధారంగా పనిచేస్తాయి.
  • వజ్రం చిన్న సందిగ్ధ కోణం వల్ల మెరుస్తుంది.
  • కటక సామర్థ్యం P = 1/f డయాప్టర్లలో; స్పర్శలో ఉన్న కటకాల సామర్థ్యాలు కలుస్తాయి.
  • కటక తయారీదారు సూత్రం: 1/f = (n − 1)(1/R₁ − 1/R₂).
  • పట్టకం: n = sin((A + δm)/2)/sin(A/2).
  • పలుచని పట్టకం విచలనం δ = (n − 1)A.
  • పట్టకం వయొలెట్‌ను ఎరుపు కంటే ఎక్కువగా విచలనం చేస్తుంది.
  • సామాన్య సర్దుబాటులో టెలిస్కోప్‌కు m = fo/fe, పొడవు fo + fe.

సాధన ప్రశ్నలు

  1. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. దృశ్య తంతువు (optical fibre) b. కిరణాన్ని 90° తిప్పే లంబకోణ పట్టకం c. సరళ సూక్ష్మదర్శిని d. కాసెగ్రెయిన్ టెలిస్కోప్ జాబితా II: i. వస్తు కటకంగా దర్పణాలు ii. చిన్న నాభ్యాంతరం గల ఒకే కుంభాకార కటకం iii. కేంద్రంలో పదే పదే సంపూర్ణ అంతర పరావర్తనం iv. 45° వాలుగా ఉన్న తలం వద్ద సంపూర్ణ అంతర పరావర్తనం

    1. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
    2. a-iii, b-iv, c-ii, d-i
    3. a-iii, b-ii, c-iv, d-i
    4. a-iv, b-iii, c-ii, d-i
    సమాధానం

    B. a-iii, b-iv, c-ii, d-i

    a-iii, b-iv, c-ii, d-i.

    Match List I with List II. List I: a. Optical fibre b. Right-angled prism turning a ray by 90° c. Simple microscope d. Cassegrain telescope List II: i. Mirrors as objective ii. Single convex lens of small focal length iii. Repeated total internal reflection in the core iv. Total internal reflection at a face inclined at 45°

    1. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
    2. a-iii, b-iv, c-ii, d-i
    3. a-iii, b-ii, c-iv, d-i
    4. a-iv, b-iii, c-ii, d-i

  2. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. దర్పణ సమీకరణం b. పలుచని కటక సూత్రం c. కటక తయారీదారు సూత్రం d. పట్టకం వక్రీభవన గుణకం జాబితా II: i. 1/v + 1/u = 1/f ii. 1/v − 1/u = 1/f iii. 1/f = (n − 1)(1/R₁ − 1/R₂) iv. sin((A + δm)/2)/sin(A/2)

    1. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
    2. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
    3. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
    4. a-iii, b-i, c-ii, d-iv
    సమాధానం

    A. a-i, b-ii, c-iii, d-iv

    దర్పణం: 1/v + 1/u = 1/f (a-i); పలుచని కటకం: 1/v − 1/u = 1/f (b-ii); కటక తయారీదారు సూత్రం c-iii; పట్టకం d-iv.

    Match List I with List II. List I: a. Mirror equation b. Thin lens formula c. Lens maker's formula d. Refractive index of a prism List II: i. 1/v + 1/u = 1/f ii. 1/v − 1/u = 1/f iii. 1/f = (n − 1)(1/R₁ − 1/R₂) iv. sin((A + δm)/2)/sin(A/2)

    1. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
    2. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
    3. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
    4. a-iii, b-i, c-ii, d-iv

  3. కుంభాకార దర్పణం ముందు ఒక నిజ వస్తువును ఉంచారు. ప్రతిబింబం ఎల్లప్పుడూ

    1. నిజ, తలకిందులు, చిన్నది
    2. మిథ్యా, నిటారు, పెద్దది
    3. నిజ, తలకిందులు, పెద్దది
    4. మిథ్యా, నిటారు, చిన్నది
    సమాధానం

    D. మిథ్యా, నిటారు, చిన్నది

    కుంభాకార దర్పణం నిజ వస్తువుకు దర్పణం వెనుక P, F ల మధ్య మిథ్యా, నిటారు, చిన్న ప్రతిబింబాన్ని మాత్రమే ఏర్పరుస్తుంది.

    A real object is placed in front of a convex mirror. The image is always

    1. real, inverted and diminished
    2. virtual, erect and enlarged
    3. real, inverted and enlarged
    4. virtual, erect and diminished

  4. 6 cm మందం, 1.5 వక్రీభవన గుణకం గల గాజు పలకను ముద్రించిన అక్షరంపై ఉంచారు. నేరుగా పైనుండి చూస్తే అక్షరం పైకి లేచినట్లు కనిపించే మొత్తం

    1. 2 cm
    2. 4 cm
    3. 6 cm
    4. 3 cm
    సమాధానం

    A. 2 cm

    విస్థాపనం = t(1 − 1/n) = 6(1 − 2/3) = 2 cm. దృశ్య మందం 6/1.5 = 4 cm, విస్థాపనం 6 − 4 = 2 cm.

    A glass slab of thickness 6 cm and refractive index 1.5 is placed over a printed letter. Seen from directly above, the letter appears raised by

    1. 2 cm
    2. 4 cm
    3. 6 cm
    4. 3 cm

  5. వక్రీభవన గుణకం 1.5 గల సమ ద్వికుంభాకార కటకం రెండు వక్రతా వ్యాసార్థాలు 20 cm. గాలిలో దాని నాభ్యాంతరం

    1. −20 cm
    2. 10 cm
    3. 20 cm
    4. 40 cm
    సమాధానం

    C. 20 cm

    R₁ = +20, R₂ = −20. 1/f = (1.5 − 1)(1/20 + 1/20) = 0.5 × 0.1 = 0.05 cm⁻¹, కాబట్టి f = +20 cm.

    An equiconvex lens of refractive index 1.5 has both radii of curvature equal to 20 cm. Its focal length in air is

    1. −20 cm
    2. 10 cm
    3. 20 cm
    4. 40 cm

  6. క్రింది వాటిలో ఏ ప్రవచనాలు సరైనవి? 1. పట్టకం విచలన కోణం ప్రతి పతన కోణానికి ఒకటే. 2. కనిష్ఠ విచలనం వద్ద, సమద్విబాహు పట్టకం లోపల కిరణం దాని భూమికి సమాంతరంగా ఉంటుంది. 3. గాజు పట్టకం ఎరుపు కాంతి కంటే వయొలెట్ కాంతిని ఎక్కువగా విచలనం చేస్తుంది.

    1. 1 మరియు 2 మాత్రమే
    2. 2 మరియు 3 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 3 మాత్రమే
    4. 1, 2 మరియు 3
    సమాధానం

    B. 2 మరియు 3 మాత్రమే

    విచలనం పతన కోణంతో మారుతుంది, సౌష్ఠవ స్థానంలో కనిష్ఠంగా ఉంటుంది.

    Which of the following statements are correct? 1. The angle of deviation of a prism is the same for every angle of incidence. 2. At minimum deviation, the ray inside an isosceles prism is parallel to its base. 3. Violet light is deviated more than red light by a glass prism.

    1. 1 and 2 only
    2. 2 and 3 only
    3. 1 and 3 only
    4. 1, 2 and 3

  7. ఒక గాజులో కాంతి వేగం 2 × 10⁸ m s⁻¹ (c = 3 × 10⁸ m s⁻¹). ఆ గాజు వక్రీభవన గుణకం

    1. 1.33
    2. 0.67
    3. 2.0
    4. 1.5
    సమాధానం

    D. 1.5

    n = c/v = 3 × 10⁸ / 2 × 10⁸ = 1.5.

    The speed of light in a glass is 2 × 10⁸ m s⁻¹ (c = 3 × 10⁸ m s⁻¹). The refractive index of the glass is

    1. 1.33
    2. 0.67
    3. 2.0
    4. 1.5

  8. +10 cm, −15 cm నాభ్యాంతరాలు గల రెండు పలుచని కటకాలను స్పర్శలో ఉంచారు. సంయోగం నాభ్యాంతరం

    1. +30 cm
    2. +6 cm
    3. −30 cm
    4. +5 cm
    సమాధానం

    A. +30 cm

    1/f = 1/10 − 1/15 = 1/30, కాబట్టి f = +30 cm. సామర్థ్యంతో సరిచూడండి: +10 D − 6.67 D = +3.33 D, కాబట్టి f = 30 cm.

    Two thin lenses of focal lengths +10 cm and −15 cm are placed in contact. The focal length of the combination is

    1. +30 cm
    2. +6 cm
    3. −30 cm
    4. +5 cm

  9. ఒక కటకం సామర్థ్యం −2.5 D. అది ఒక

    1. 40 cm నాభ్యాంతరం గల పుటాకార కటకం
    2. 40 cm నాభ్యాంతరం గల కుంభాకార కటకం
    3. 2.5 m నాభ్యాంతరం గల పుటాకార కటకం
    4. 2.5 m నాభ్యాంతరం గల కుంభాకార కటకం
    సమాధానం

    A. 40 cm నాభ్యాంతరం గల పుటాకార కటకం

    ఋణాత్మక సామర్థ్యం అంటే అపసారి కటకం. f = 1/P = 1/(−2.5) = −0.4 m = −40 cm.

    A lens has a power of −2.5 D. It is a

    1. concave lens of focal length 40 cm
    2. convex lens of focal length 40 cm
    3. concave lens of focal length 2.5 m
    4. convex lens of focal length 2.5 m

  10. నిశ్చితవాక్యం (A): పెద్ద ఖగోళ టెలిస్కోప్‌లు పుటాకార దర్పణాన్ని వస్తు కటకంగా వాడతాయి. కారణం (R): దర్పణాన్ని దాని వెనుక భాగమంతా ఆధారంతో నిలపవచ్చు, దానికి వర్ణ విపథనం (chromatic aberration) ఉండదు.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    A. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ

    పెద్ద దర్పణాలను నిలపడం సులభం, అవి రంగు దోషాన్ని ఇవ్వవు.

    Assertion (A): Large astronomical telescopes use a concave mirror as the objective. Reason (R): A mirror can be supported over its whole back and has no chromatic aberration.

    1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    3. A is true but R is false
    4. A is false but R is true

  11. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. సరళ సూక్ష్మదర్శిని, ప్రతిబింబం సమీప బిందువు వద్ద b. సరళ సూక్ష్మదర్శిని, ప్రతిబింబం అనంతం వద్ద c. వక్రీభవన టెలిస్కోప్, సామాన్య సర్దుబాటు d. సంయుక్త సూక్ష్మదర్శిని, ప్రతిబింబం అనంతం వద్ద జాబితా II: i. fo/fe ii. D/f iii. (L/fo)(D/fe) iv. 1 + D/f

    1. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
    2. a-ii, b-iv, c-i, d-iii
    3. a-iv, b-ii, c-i, d-iii
    4. a-iv, b-ii, c-iii, d-i
    సమాధానం

    C. a-iv, b-ii, c-i, d-iii

    a-iv, b-ii, c-i, d-iii.

    Match List I with List II. List I: a. Simple microscope, image at near point b. Simple microscope, image at infinity c. Refracting telescope, normal adjustment d. Compound microscope, image at infinity List II: i. fo/fe ii. D/f iii. (L/fo)(D/fe) iv. 1 + D/f

    1. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
    2. a-ii, b-iv, c-i, d-iii
    3. a-iv, b-ii, c-i, d-iii
    4. a-iv, b-ii, c-iii, d-i

  12. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. f = +50 cm గల కటకం b. f = −25 cm గల కటకం c. f = +25 cm గల కటకం d. f = −50 cm గల కటకం జాబితా II: i. +4 D ii. −2 D iii. +2 D iv. −4 D

    1. a-iii, b-iv, c-ii, d-i
    2. a-i, b-iv, c-iii, d-ii
    3. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
    4. a-iii, b-iv, c-i, d-ii
    సమాధానం

    D. a-iii, b-iv, c-i, d-ii

    f మీటర్లలో P = 1/f: +2 D (a-iii), −4 D (b-iv), +4 D (c-i), −2 D (d-ii).

    Match List I with List II. List I: a. Lens of f = +50 cm b. Lens of f = −25 cm c. Lens of f = +25 cm d. Lens of f = −50 cm List II: i. +4 D ii. −2 D iii. +2 D iv. −4 D

    1. a-iii, b-iv, c-ii, d-i
    2. a-i, b-iv, c-iii, d-ii
    3. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
    4. a-iii, b-iv, c-i, d-ii

  13. గాలిలోని కాంతి 60° కోణంతో వక్రీభవన గుణకం √3 గల గాజుపై పతనమవుతుంది. వక్రీభవన కోణం

    1. 90°
    2. 30°
    3. 60°
    4. 45°
    సమాధానం

    B. 30°

    sin r = sin 60° / √3 = (√3/2)/√3 = 1/2, కాబట్టి r = 30°.

    Light in air is incident on a glass of refractive index √3 at an angle of 60°. The angle of refraction is

    1. 90°
    2. 30°
    3. 60°
    4. 45°

  14. ఒక దృశ్య తంతువు కేంద్రం వక్రీభవన గుణకం 1.5, దాని చుట్టూ ఉన్న తొడుగు (cladding) వక్రీభవన గుణకం 1.2. కేంద్రం–తొడుగు సరిహద్దు వద్ద సందిగ్ధ కోణం (critical angle) యొక్క sine విలువ

    1. 0.64
    2. 0.8
    3. 1.25
    4. 0.6
    సమాధానం

    B. 0.8

    sin ic = n₂/n₁ = 1.2/1.5 = 0.8 (ic ≈ 53°).

    An optical fibre has a core of refractive index 1.5 surrounded by a cladding of refractive index 1.2. The sine of the critical angle at the core–cladding boundary is

    1. 0.64
    2. 0.8
    3. 1.25
    4. 0.6

  15. 20 cm నాభ్యాంతరం గల కుంభాకార కటకం, కటకం నుండి 30 cm వద్ద ఉన్న వస్తువుకు ప్రతిబింబాన్ని ఏర్పరుస్తుంది. కార్టీజియన్ సంప్రదాయం వాడితే, ప్రతిబింబ దూరం

    1. −60 cm
    2. +12 cm
    3. +60 cm
    4. +30 cm
    సమాధానం

    C. +60 cm

    f = +20 cm, u = −30 cm. 1/v = 1/f + 1/u = 1/20 − 1/30 = 1/60, కాబట్టి v = +60 cm (అవతలి వైపు నిజ ప్రతిబింబం).

    A convex lens of focal length 20 cm forms an image of an object placed 30 cm from the lens. Using the Cartesian convention, the image distance is

    1. −60 cm
    2. +12 cm
    3. +60 cm
    4. +30 cm

  16. ఒక సమతల-కుంభాకార కటకం యొక్క 15 cm వ్యాసార్థం గల వక్ర తలం పతన కాంతి వైపు ఉంది. గాజు వక్రీభవన గుణకం 1.5. దాని నాభ్యాంతరం

    1. +15 cm
    2. −30 cm
    3. +7.5 cm
    4. +30 cm
    సమాధానం

    D. +30 cm

    R₁ = +15, R₂ = ∞. 1/f = (1.5 − 1)(1/15 − 0) = 1/30, కాబట్టి f = +30 cm.

    A plano-convex lens has its curved surface of radius 15 cm facing the incident light. The refractive index of the glass is 1.5. Its focal length is

    1. +15 cm
    2. −30 cm
    3. +7.5 cm
    4. +30 cm

  17. సామాన్య సర్దుబాటులో ఉన్న ఒక టెలిస్కోప్ ఆవర్ధన సామర్థ్యం 20, దాని గొట్టం పొడవు 84 cm. వస్తు కటకం, నేత్ర కటకం నాభ్యాంతరాలు

    1. 20 cm మరియు 1 cm
    2. 84 cm మరియు 4.2 cm
    3. 80 cm మరియు 4 cm
    4. 64 cm మరియు 20 cm
    సమాధానం

    C. 80 cm మరియు 4 cm

    fo/fe = 20 మరియు fo + fe = 84. కాబట్టి 21 fe = 84, fe = 4 cm మరియు fo = 80 cm.

    A telescope in normal adjustment has a magnifying power of 20 and its tube length is 84 cm. The focal lengths of the objective and the eyepiece are

    1. 20 cm and 1 cm
    2. 84 cm and 4.2 cm
    3. 80 cm and 4 cm
    4. 64 cm and 20 cm

  18. కోణం 60°, వక్రీభవన గుణకం √2 గల పట్టకాన్ని వాడారు. కనిష్ఠ విచలన కోణం

    1. 45°
    2. 60°
    3. 15°
    4. 30°
    సమాధానం

    D. 30°

    sin((60 + δm)/2) = √2 sin 30° = 0.707, కాబట్టి (60 + δm)/2 = 45° మరియు δm = 30°.

    A prism of angle 60° and refractive index √2 is used. The angle of minimum deviation is

    1. 45°
    2. 60°
    3. 15°
    4. 30°

  19. ఒక సంయుక్త సూక్ష్మదర్శినిలో వస్తు కటక నాభ్యాంతరం 1 cm, నేత్ర కటక నాభ్యాంతరం 5 cm. వస్తు కటకం రెండవ నాభికి, నేత్ర కటకం మొదటి నాభికి మధ్య దూరం 20 cm. తుది ప్రతిబింబం అనంతంలో ఉన్నప్పుడు ఆవర్ధన సామర్థ్యం (D = 25 cm)

    1. 500
    2. 120
    3. 100
    4. 4
    సమాధానం

    C. 100

    m = (L/fo)(D/fe) = (20/1)(25/5) = 100. 120 విలువ తుది ప్రతిబింబం సమీప బిందువు వద్ద ఉన్నప్పటిది: 20 × (1 + 5) = 120.

    In a compound microscope the objective has focal length 1 cm and the eyepiece has focal length 5 cm. The distance between the second focus of the objective and the first focus of the eyepiece is 20 cm. The magnifying power for the final image at infinity (D = 25 cm) is

    1. 500
    2. 120
    3. 100
    4. 4

  20. ఒక కుంభాకార దర్పణం వక్రతా వ్యాసార్థం 40 cm. దాని ముందు 20 cm వద్ద ఒక నిజ వస్తువును ఉంచారు. ప్రతిబింబ ఆవర్ధనం

    1. +0.5
    2. −2
    3. −0.5
    4. +2
    సమాధానం

    A. +0.5

    f = +20 cm, u = −20 cm. 1/v = 1/20 + 1/20 = 1/10, కాబట్టి v = +10 cm. m = −v/u = −10/(−20) = +0.5. మిథ్యా, నిటారు, చిన్నది.

    A convex mirror has a radius of curvature of 40 cm. A real object is placed 20 cm in front of it. The magnification of the image is

    1. +0.5
    2. −2
    3. −0.5
    4. +2

  21. ఒక సరళ సూక్ష్మదర్శిని 5 cm నాభ్యాంతరం గల కుంభాకార కటకాన్ని వాడుతుంది. తుది ప్రతిబింబం సమీప బిందువు వద్ద ఉన్నప్పుడు (D = 25 cm), దాని ఆవర్ధన సామర్థ్యం

    1. 5
    2. 6
    3. 4
    4. 30
    సమాధానం

    B. 6

    m = 1 + D/f = 1 + 25/5 = 6. ప్రతిబింబం అనంతంలో ఉంటే అది 5 అవుతుంది.

    A simple microscope uses a convex lens of focal length 5 cm. With the final image at the near point (D = 25 cm), its magnifying power is

    1. 5
    2. 6
    3. 4
    4. 30

  22. వజ్రం మెరవడానికి ప్రధాన కారణం

    1. దాని పెద్ద సందిగ్ధ కోణం
    2. దాని చిన్న సందిగ్ధ కోణం, ఇది పదే పదే సంపూర్ణ అంతర పరావర్తనానికి కారణమవుతుంది
    3. దాని అధిక సాంద్రత
    4. దానిలో కాంతి శోషణం
    సమాధానం

    B. దాని చిన్న సందిగ్ధ కోణం, ఇది పదే పదే సంపూర్ణ అంతర పరావర్తనానికి కారణమవుతుంది

    వజ్రానికి అధిక వక్రీభవన గుణకం ఉంది, కాబట్టి దాని సందిగ్ధ కోణం చిన్నది (సుమారు 24°). లోపలి కాంతిలో ఎక్కువ భాగం బయటకు వచ్చే ముందు పదే పదే TIR చెందుతుంది.

    The sparkling of a diamond is mainly due to

    1. its large critical angle
    2. its small critical angle, which causes repeated total internal reflection
    3. its high density
    4. absorption of light inside it

  23. నిశ్చితవాక్యం (A): వజ్రం ప్రకాశవంతంగా మెరుస్తుంది. కారణం (R): వజ్రానికి చిన్న సందిగ్ధ కోణం ఉంది, కాబట్టి దానిలోకి ప్రవేశించే కాంతిలో ఎక్కువ భాగం పదే పదే సంపూర్ణ అంతర పరావర్తనం చెందుతుంది.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    A. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ

    చిన్న ic వల్ల రాయి లోపల పదే పదే TIR జరుగుతుంది.

    Assertion (A): A diamond sparkles brightly. Reason (R): Diamond has a small critical angle, so much of the light entering it undergoes repeated total internal reflection.

    1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    3. A is true but R is false
    4. A is false but R is true

  24. రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: సంయుక్త సూక్ష్మదర్శినిలో వస్తు కటకానికి నేత్ర కటకం కంటే తక్కువ నాభ్యాంతరం ఉంటుంది. ప్రవచనం II: వక్రీభవన ఖగోళ టెలిస్కోప్‌లో వస్తు కటకానికి నేత్ర కటకం కంటే తక్కువ నాభ్యాంతరం ఉంటుంది.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    C. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు

    టెలిస్కోప్‌లో వస్తు కటకానికి ఎక్కువ నాభ్యాంతరం ఉంటుంది, తద్వారా fo/fe పెద్దదిగా ఉంటుంది.

    Given below are two statements: Statement I: In a compound microscope the objective has a shorter focal length than the eyepiece. Statement II: In a refracting astronomical telescope the objective has a shorter focal length than the eyepiece.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

  25. నీటి కొలను (వక్రీభవన గుణకం 4/3) లోతు 2.4 m. నేరుగా పైనుండి చూస్తే అడుగు భాగం కనిపించే లోతు

    1. 3.2 m
    2. 2.4 m
    3. 1.2 m
    4. 1.8 m
    సమాధానం

    D. 1.8 m

    దృశ్య లోతు = నిజ లోతు / n = 2.4 / (4/3) = 1.8 m. n తో గుణిస్తే తప్పు విలువ 3.2 m వస్తుంది.

    A pool of water (refractive index 4/3) is 2.4 m deep. Viewed from directly above, the bottom appears at a depth of

    1. 3.2 m
    2. 2.4 m
    3. 1.2 m
    4. 1.8 m

  26. క్రింది వాటిలో ఏ ప్రవచనాలు సరైనవి? 1. నీటి కింద ఉన్న నాణెం పైనుండి చూసినప్పుడు ఉపరితలానికి దగ్గరగా కనిపిస్తుంది. 2. దృశ్య లోతు అంటే నిజ లోతును వక్రీభవన గుణకంతో గుణించినది. 3. ముద్రిత అక్షరాలపై ఉంచిన గాజు పలక వాటి దృశ్య స్థానాన్ని పైకి లేపుతుంది.

    1. 1 మరియు 2 మాత్రమే
    2. 2 మరియు 3 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 3 మాత్రమే
    4. 1, 2 మరియు 3
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 3 మాత్రమే

    దృశ్య లోతు = నిజ లోతును n తో భాగించినది.

    Which of the following statements are correct? 1. A coin under water appears closer to the surface when viewed from above. 2. The apparent depth is the real depth multiplied by the refractive index. 3. A glass slab placed over printed text raises its apparent position.

    1. 1 and 2 only
    2. 2 and 3 only
    3. 1 and 3 only
    4. 1, 2 and 3

  27. 12 cm నాభ్యాంతరం గల పుటాకార దర్పణం, వస్తువు పరిమాణానికి మూడు రెట్లు ఉన్న నిజ ప్రతిబింబాన్ని ఏర్పరుస్తుంది. కార్టీజియన్ సంప్రదాయం వాడితే, వస్తు దూరం

    1. −8 cm
    2. −48 cm
    3. −12 cm
    4. −16 cm
    సమాధానం

    D. −16 cm

    f = −12, నిజ ప్రతిబింబం కాబట్టి m = −3 మరియు v = 3u. 1/(3u) + 1/u = 1/f నుండి 4/(3u) = −1/12, కాబట్టి u = −16 cm (v = −48 cm). −8 cm విలువ మిథ్యా ప్రతిబింబాన్ని ఇస్తుంది.

    A concave mirror of focal length 12 cm forms a real image three times the size of the object. Using the Cartesian convention, the object distance is

    1. −8 cm
    2. −48 cm
    3. −12 cm
    4. −16 cm

  28. రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: గోళాకార దర్పణం నాభ్యాంతరం దాని వక్రతా వ్యాసార్థంలో సగం. ప్రవచనం II: కార్టీజియన్ గుర్తు సంప్రదాయంలో కుంభాకార దర్పణం నాభ్యాంతరం ధనాత్మకం.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    A. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి

    f = R/2, కుంభాకార దర్పణానికి f, R రెండూ ధనాత్మకం.

    Given below are two statements: Statement I: The focal length of a spherical mirror is half its radius of curvature. Statement II: In the Cartesian sign convention, the focal length of a convex mirror is positive.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

  29. రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: పుటాకార కటకం సామర్థ్యం ధనాత్మకం. ప్రవచనం II: స్పర్శలో ఉన్న రెండు పలుచని కటకాల సామర్థ్యం వాటి వ్యక్తిగత సామర్థ్యాల లబ్ధం.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    B. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు

    పుటాకార కటకానికి ఋణాత్మక సామర్థ్యం ఉంటుంది, స్పర్శలో ఉన్న కటకాల సామర్థ్యాలు కలుస్తాయి.

    Given below are two statements: Statement I: The power of a concave lens is positive. Statement II: The power of two thin lenses in contact is the product of their individual powers.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

  30. రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: సామాన్య సర్దుబాటులో ఖగోళ వక్రీభవన టెలిస్కోప్ తుది ప్రతిబింబం అనంతంలో ఉంటుంది. ప్రవచనం II: సామాన్య సర్దుబాటులో టెలిస్కోప్ పొడవు fo + fe.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    A. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి

    రెండూ సామాన్య సర్దుబాటుకు సంబంధించిన ప్రామాణిక ఫలితాలు.

    Given below are two statements: Statement I: In normal adjustment the final image of an astronomical refracting telescope is at infinity. Statement II: The length of the telescope in normal adjustment is fo + fe.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

  31. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. పుటాకార దర్పణం b. కుంభాకార దర్పణం c. కుంభాకార కటకం d. పుటాకార కటకం జాబితా II: i. f ధనాత్మకం, అపసారి ii. f ఋణాత్మకం, అపసారి iii. f ఋణాత్మకం, అభిసారి iv. f ధనాత్మకం, అభిసారి

    1. a-iii, b-i, c-ii, d-iv
    2. a-iii, b-i, c-iv, d-ii
    3. a-iv, b-i, c-iii, d-ii
    4. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
    సమాధానం

    B. a-iii, b-i, c-iv, d-ii

    పుటాకార దర్పణం: f ఋణాత్మకం, అభిసారి (a-iii). కుంభాకార దర్పణం: f ధనాత్మకం, అపసారి (b-i). కుంభాకార కటకం: f ధనాత్మకం, అభిసారి (c-iv). పుటాకార కటకం: f ఋణాత్మకం, అపసారి (d-ii).

    Match List I with List II. List I: a. Concave mirror b. Convex mirror c. Convex lens d. Concave lens List II: i. f positive, diverging ii. f negative, diverging iii. f negative, converging iv. f positive, converging

    1. a-iii, b-i, c-ii, d-iv
    2. a-iii, b-i, c-iv, d-ii
    3. a-iv, b-i, c-iii, d-ii
    4. a-i, b-ii, c-iii, d-iv

  32. రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: ఒక యానకం వక్రీభవన గుణకం అంటే శూన్యంలో కాంతి వేగానికి, ఆ యానకంలో దాని వేగానికి ఉన్న నిష్పత్తి. ప్రవచనం II: కాంతి గాలి నుండి గాజులోకి వెళ్ళినప్పుడు అభిలంబం నుండి దూరంగా వంగుతుంది.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    C. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు

    సాంద్ర యానకంలోకి ప్రవేశించినప్పుడు కాంతి అభిలంబం వైపు వంగుతుంది.

    Given below are two statements: Statement I: The refractive index of a medium is the ratio of the speed of light in vacuum to its speed in the medium. Statement II: When light goes from air into glass, it bends away from the normal.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

  33. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. యానకంలో కాంతి వేగం 2 × 10⁸ m s⁻¹ (c = 3 × 10⁸ m s⁻¹) b. గాలిలోకి సందిగ్ధ కోణం 30° c. నిజ లోతు 1.2 m, దృశ్య లోతు 0.9 m d. పతన కోణం 45°, వక్రీభవన కోణం 30° జాబితా II: i. 4/3 ii. 3/2 iii. √2 iv. 2

    1. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
    2. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
    3. a-iv, b-ii, c-i, d-iii
    4. a-ii, b-iv, c-i, d-iii
    సమాధానం

    D. a-ii, b-iv, c-i, d-iii

    n = 1.5 (a-ii); n = 1/sin 30° = 2 (b-iv); n = 1.2/0.9 = 4/3 (c-i); n = sin 45°/sin 30° = √2 (d-iii).

    Match List I with List II. List I: a. Speed of light in the medium is 2 × 10⁸ m s⁻¹ (c = 3 × 10⁸ m s⁻¹) b. Critical angle into air is 30° c. Real depth 1.2 m, apparent depth 0.9 m d. Angle of incidence 45°, angle of refraction 30° List II: i. 4/3 ii. 3/2 iii. √2 iv. 2

    1. a-ii, b-i, c-iv, d-iii
    2. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
    3. a-iv, b-ii, c-i, d-iii
    4. a-ii, b-iv, c-i, d-iii

  34. 15 cm నాభ్యాంతరం గల కుంభాకార కటకాన్ని భూతద్దంగా వాడి, వస్తువును కటకం నుండి 10 cm వద్ద ఉంచారు. ప్రతిబింబ ఆవర్ధనం

    1. +2
    2. +3
    3. +1.5
    4. −3
    సమాధానం

    B. +3

    f = +15, u = −10. 1/v = 1/15 − 1/10 = −1/30, కాబట్టి v = −30 cm. m = v/u = (−30)/(−10) = +3 (మిథ్యా, నిటారు).

    A convex lens of focal length 15 cm is used as a magnifying glass with the object 10 cm from the lens. The magnification of the image is

    1. +2
    2. +3
    3. +1.5
    4. −3

  35. క్రింది వాటిలో ఏ ప్రవచనాలు సరైనవి? 1. కుంభాకార దర్పణం నిజ వస్తువులకు మిథ్యా, నిటారు, చిన్న ప్రతిబింబాలను మాత్రమే ఏర్పరుస్తుంది. 2. వస్తువు ధ్రువం, నాభి మధ్య ఉన్నప్పుడు పుటాకార దర్పణం మిథ్యా ప్రతిబింబాన్ని ఏర్పరుస్తుంది. 3. పుటాకార కటకం నిజ వస్తువుకు నిజ ప్రతిబింబాన్ని ఏర్పరుస్తుంది.

    1. 1 మరియు 2 మాత్రమే
    2. 2 మరియు 3 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 3 మాత్రమే
    4. 1, 2 మరియు 3
    సమాధానం

    A. 1 మరియు 2 మాత్రమే

    పుటాకార కటకం నిజ వస్తువుకు ఎల్లప్పుడూ మిథ్యా ప్రతిబింబాన్ని ఏర్పరుస్తుంది.

    Which of the following statements are correct? 1. A convex mirror forms only virtual, erect and diminished images of real objects. 2. A concave mirror forms a virtual image when the object is between its pole and focus. 3. A concave lens forms a real image of a real object.

    1. 1 and 2 only
    2. 2 and 3 only
    3. 1 and 3 only
    4. 1, 2 and 3

  36. నిశ్చితవాక్యం (A): గాజు పట్టకం తెల్లని కాంతిని రంగులుగా విడదీయదు. కారణం (R): గాజు వక్రీభవన గుణకం కాంతి తరంగదైర్ఘ్యంపై ఆధారపడుతుంది.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    D. A అసత్యం కానీ R సత్యం

    n తరంగదైర్ఘ్యంపై ఆధారపడుతుంది కాబట్టి పట్టకం తెల్లని కాంతిని విక్షేపణం చేస్తుంది. నిశ్చితవాక్యం A అసత్యం.

    Assertion (A): A glass prism does not split white light into colours. Reason (R): The refractive index of glass depends on the wavelength of light.

    1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    3. A is true but R is false
    4. A is false but R is true

  37. నిశ్చితవాక్యం (A): నీటిలోని చేప, నేరుగా పైన ఉన్న చూపరికి, వాస్తవంగా ఉన్నదానికంటే ఉపరితలానికి దగ్గరగా కనిపిస్తుంది. కారణం (R): దృశ్య లోతు అంటే నిజ లోతును నీటి వక్రీభవన గుణకంతో గుణించినది.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    C. A సత్యం కానీ R అసత్యం

    దృశ్య లోతు = నిజ లోతు / n, ఇది నిజ లోతు కంటే తక్కువ.

    Assertion (A): A fish in water appears to a viewer directly above to be nearer to the surface than it really is. Reason (R): Apparent depth equals real depth multiplied by the refractive index of water.

    1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    3. A is true but R is false
    4. A is false but R is true

  38. 5 cm ఎత్తు గల వస్తువును 10 cm నాభ్యాంతరం గల కుంభాకార కటకం నుండి 30 cm వద్ద ఉంచారు. ఏర్పడే ప్రతిబింబం

    1. నిజ, తలకిందులు, 2.5 cm ఎత్తు
    2. నిజ, తలకిందులు, 10 cm ఎత్తు
    3. మిథ్యా, నిటారు, 2.5 cm ఎత్తు
    4. మిథ్యా, నిటారు, 10 cm ఎత్తు
    సమాధానం

    A. నిజ, తలకిందులు, 2.5 cm ఎత్తు

    u = −30, f = +10. 1/v = 1/10 − 1/30 = 1/15, కాబట్టి v = +15 cm. m = v/u = −0.5, కాబట్టి h′ = −2.5 cm, అంటే నిజ, తలకిందులైన ప్రతిబింబం.

    An object 5 cm tall is placed 30 cm from a convex lens of focal length 10 cm. The image formed is

    1. real and inverted, 2.5 cm tall
    2. real and inverted, 10 cm tall
    3. virtual and erect, 2.5 cm tall
    4. virtual and erect, 10 cm tall

  39. క్రింది వాటిలో ఏ ప్రవచనాలు సరైనవి? 1. దృశ్య తంతువులు సంపూర్ణ అంతర పరావర్తనం ఆధారంగా పనిచేస్తాయి. 2. కాసెగ్రెయిన్ పరావర్తన టెలిస్కోప్‌కు వర్ణ విపథనం ఉండదు. 3. మారుతున్న సాంద్రత గల గాలిలో కాంతి సంపూర్ణ అంతర పరావర్తనం వల్ల ఎండమావి ఏర్పడుతుంది.

    1. 1 మరియు 2 మాత్రమే
    2. 2 మరియు 3 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 3 మాత్రమే
    4. 1, 2 మరియు 3
    సమాధానం

    D. 1, 2 మరియు 3

    మూడు ప్రవచనాలూ ప్రామాణిక వాస్తవాలు.

    Which of the following statements are correct? 1. Optical fibres work on total internal reflection. 2. A Cassegrain reflecting telescope has no chromatic aberration. 3. A mirage is formed by total internal reflection of light in air of varying density.

    1. 1 and 2 only
    2. 2 and 3 only
    3. 1 and 3 only
    4. 1, 2 and 3

  40. రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: కాంతి విరళ యానకం నుండి సాంద్ర యానకంలోకి ప్రయాణించినప్పుడు సంపూర్ణ అంతర పరావర్తనం జరగవచ్చు. ప్రవచనం II: గాజు–గాలి సరిహద్దుకు సందిగ్ధ కోణం వజ్రం–గాలి సరిహద్దు సందిగ్ధ కోణం కంటే ఎక్కువ.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    D. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది

    TIR కు కాంతి సాంద్ర యానకం నుండి విరళ యానకంలోకి వెళ్ళాలి. గాజు (n = 1.5) కు ic ≈ 42°, వజ్రానికి ic ≈ 24°.

    Given below are two statements: Statement I: Total internal reflection can occur when light travels from a rarer to a denser medium. Statement II: The critical angle for a glass–air boundary is larger than that for a diamond–air boundary.

    1. Both Statement I and Statement II are correct
    2. Both Statement I and Statement II are incorrect
    3. Statement I is correct but Statement II is incorrect
    4. Statement I is incorrect but Statement II is correct

  41. ఒక వక్రీభవన టెలిస్కోప్ వస్తు కటక నాభ్యాంతరం 100 cm, నేత్ర కటక నాభ్యాంతరం 5 cm. సామాన్య సర్దుబాటులో దాని ఆవర్ధన సామర్థ్యం

    1. 5
    2. 20
    3. 0.05
    4. 24
    సమాధానం

    B. 20

    m = fo/fe = 100/5 = 20. 24 విలువ సమీప బిందు సర్దుబాటుకు చెందినది.

    A refracting telescope has an objective of focal length 100 cm and an eyepiece of focal length 5 cm. In normal adjustment its magnifying power is

    1. 5
    2. 20
    3. 0.05
    4. 24

  42. నిశ్చితవాక్యం (A): స్పర్శలో ఉన్న రెండు పలుచని కటకాల సామర్థ్యం వాటి సామర్థ్యాల మొత్తానికి సమానం. కారణం (R): కటక సామర్థ్యాన్ని డయాప్టర్లలో కొలుస్తారు.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    B. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు

    మొత్తం నియమం 1/f = 1/f₁ + 1/f₂ నుండి వస్తుంది. సామర్థ్య ప్రమాణం దీన్ని వివరించదు.

    Assertion (A): The power of two thin lenses in contact is the sum of their powers. Reason (R): Lens power is measured in dioptre.

    1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    3. A is true but R is false
    4. A is false but R is true

  43. నిశ్చితవాక్యం (A): వాహనాలలో వెనుక చూపు దర్పణంగా కుంభాకార దర్పణాన్ని వాడతారు. కారణం (R): కుంభాకార దర్పణం నిటారు, చిన్న ప్రతిబింబాన్ని ఏర్పరుస్తుంది, దానికి విస్తృత దృష్టి క్షేత్రం ఉంటుంది.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    A. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ

    విస్తృత దృష్టి క్షేత్రం, నిటారు ప్రతిబింబం దీన్ని అనువుగా చేస్తాయి.

    Assertion (A): A convex mirror is used as a rear-view mirror in vehicles. Reason (R): A convex mirror forms an erect, diminished image and has a wide field of view.

    1. Both A and R are true and R is the correct explanation of A
    2. Both A and R are true but R is not the correct explanation of A
    3. A is true but R is false
    4. A is false but R is true

  44. తెల్లని కాంతి సన్నని పుంజం పట్టకం గుండా వెళ్ళినప్పుడు, అత్యధికంగా విచలనం చెందే రంగు

    1. ఆకుపచ్చ
    2. ఎరుపు
    3. వయొలెట్
    4. పసుపు
    సమాధానం

    C. వయొలెట్

    తక్కువ తరంగదైర్ఘ్యాలకు వక్రీభవన గుణకం ఎక్కువ, కాబట్టి వయొలెట్ ఎక్కువగా, ఎరుపు తక్కువగా వంగుతుంది.

    When a narrow beam of white light passes through a prism, the colour that is deviated the most is

    1. green
    2. red
    3. violet
    4. yellow

  45. ఒక పుటాకార దర్పణం వక్రతా వ్యాసార్థం 40 cm. దాని ముందు 60 cm వద్ద ఒక నిజ వస్తువును ఉంచారు. కార్టీజియన్ గుర్తు సంప్రదాయం వాడితే, ప్రతిబింబ దూరం v

    1. −120 cm
    2. +30 cm
    3. −30 cm
    4. −15 cm
    సమాధానం

    C. −30 cm

    R = −40 cm, f = −20 cm, u = −60 cm. 1/v = 1/f − 1/u = −1/20 + 1/60 = −1/30, కాబట్టి v = −30 cm (ముందు నిజ ప్రతిబింబం). సరిచూడండి: m = f/(f − u) = −20/40 = −0.5, మరియు −v/u = −(−30)/(−60) = −0.5 సరిపోతుంది.

    A concave mirror has a radius of curvature of 40 cm. A real object is placed 60 cm in front of it. Using the Cartesian sign convention, the image distance v is

    1. −120 cm
    2. +30 cm
    3. −30 cm
    4. −15 cm
Page 1 of 1
‹
›