చిత్రకళా పాఠశాలలు, శిల్పకళ మరియు ఆలయ నిర్మాణ శైలులు

గుర్తుంచుకోవలసినవి

• చిత్రలేఖనం గుహ గోడల నుండి (భీంబెట్కా, అజంతా) తాటాకు, కాగితంపై చిన్న చిత్రాల (పాల, జైన, రాజస్థానీ, మొఘల్, దక్కన్, పహారీ) వరకు, ఆపై వస్త్రంపై (కలంకారి, తంజావూరు) వరకు అభివృద్ధి చెందింది.
• శిల్పకళలో ప్రాంతీయ పాఠశాలలు ఉన్నాయి: గాంధార (గ్రీకో-రోమన్, బూడిద రంగు షిస్ట్ రాయి), మథుర (స్థానిక శైలి, ఎర్ర ఇసుకరాయి), అమరావతి (ఆంధ్ర, తెల్లని పాలరాయి). తరువాత దక్షిణ భారతదేశం ప్రపంచ ప్రసిద్ధ కాంస్య విగ్రహాలను (చోళ నటరాజు) సృష్టించింది.
• ఆలయ నిర్మాణంలో మూడు ప్రధాన శైలులు ఉన్నాయి: నాగర (ఉత్తరం, వంపుతిరిగిన శిఖరం), ద్రావిడ (దక్షిణం, పిరమిడ్ ఆకారపు విమానం, ప్రవేశ ద్వార గోపురాలు) మరియు వేసర (దక్కన్, రెండింటి మిశ్రమం).

ప్రాచీన మరియు గుహా చిత్రలేఖనం

భీంబెట్కా (మధ్యప్రదేశ్) వద్ద చరిత్రపూర్వ శిలా చిత్రాలు వేట, నృత్యం, జంతువులను చూపిస్తాయి. కళాకారులు సహజ రంగులను, ముఖ్యంగా ఎరుపు, తెలుపు రంగులను ఉపయోగించారు.

అజంతా గుహల్లో (మహారాష్ట్ర) బౌద్ధ చిత్రాలు ఉన్నాయి. అవి జాతక కథలను (బుద్ధుని పూర్వ జన్మలు) చూపిస్తాయి. అత్యంత ప్రసిద్ధ బొమ్మలు బోధిసత్వులైన పద్మపాణి మరియు వజ్రపాణి. ఈ చిత్రాలు ఎండిన పూతపై టెంపెరా శైలిలో వేశారు. బాగ్ గుహలు (మధ్యప్రదేశ్) మరొక బౌద్ధ ప్రదేశం. సిత్తన్నవాసల్ (తమిళనాడు) లో జైన చిత్రాలు ఉన్నాయి. బాదామి (కర్ణాటక) లో తొలి చాళుక్యుల కాలం నాటి చిత్రాలు ఉన్నాయి.

విజయనగర పాలకుల కాలంలో కూడా దక్షిణ భారత కుడ్యచిత్రాలు కొనసాగాయి. లేపాక్షిలోని వీరభద్ర ఆలయం లో ఇతిహాసాలు, పురాణాల కథలతో కూడిన పెద్ద పైకప్పు కుడ్యచిత్రాలు ఉన్నాయి.

చిన్న చిత్రాలు (మినియేచర్ పెయింటింగ్)

మినియేచర్లు అంటే కాగితం, తాటాకు లేదా వస్త్రంపై వేసిన చిన్న చిత్రాలు; ఇవి తరచుగా గ్రంథాల్లో ఉంటాయి.

మొఘల్ చిత్రలేఖనం. హుమాయూన్ పర్షియన్ గురువులైన మీర్ సయ్యద్ అలీ మరియు అబ్దుస్ సమద్ ను భారతదేశానికి తీసుకువచ్చాడు. అక్బర్ కళాకారుల కోసం ఒక కార్ఖానా (karkhana) ఏర్పాటు చేశాడు. ఆయన కాలంలోని పెద్ద ప్రాజెక్టు చిత్రాలతో కూడిన హంజానామా. జహంగీర్ ప్రకృతి, పక్షులు, జంతువులు, చిత్రపటాలను ఇష్టపడేవాడు; ఉస్తాద్ మన్సూర్ జంతువులు, పక్షుల చిత్రాలకు ప్రసిద్ధ చిత్రకారుడు. షాజహాన్ కాలంలో చిత్రలేఖనం లాంఛనప్రాయంగా, బంగారంతో సమృద్ధిగా మారింది. ఔరంగజేబు తక్కువ ప్రోత్సాహం ఇచ్చాడు.

కంపెనీ శైలి. 18, 19 శతాబ్దాల్లో భారతీయ కళాకారులు బ్రిటిష్ అధికారుల కోసం చిత్రాలు గీశారు. వారు స్థానిక వృత్తులు, మొక్కలు, కట్టడాలను యూరోపియన్ శైలిలో చూపించారు.

జానపద మరియు వస్త్ర చిత్రలేఖనం (ఆంధ్ర సహా)

• కలంకారి అంటే "కలంతో చేసిన పని". ఆంధ్రలో రెండు శైలులు ఉన్నాయి: శ్రీకాళహస్తి శైలిలో కళాకారుడు వెదురు కలంతో స్వేచ్ఛగా గీసి మతపరమైన కథలను చిత్రిస్తాడు; మచిలీపట్నం శైలిలో చెక్క బ్లాకులు, కూరగాయల రంగులను ఉపయోగిస్తారు.
• తంజావూరు (Thanjavur) చిత్రలేఖనంలో చెక్కపై బంగారు రేకు, రత్నాలను ఉపయోగిస్తారు; మధ్యలో కృష్ణుడు, దేవతలు ఉంటారు.
• మధుబని (బిహార్), వార్లీ (మహారాష్ట్ర, మట్టి గోడలపై తెల్లని జ్యామితీయ ఆకృతులు), పట్టచిత్ర (ఒడిశా మరియు బెంగాల్, చిత్రించిన చుట్టలు) మరియు కాళీఘాట్ (కోల్‌కతా, బలమైన గీతలు) ప్రసిద్ధ జానపద కళారూపాలు.
• తోలుబొమ్మలాట (ఆంధ్ర నీడ బొమ్మలాట) లో రంగులు వేసిన తోలు బొమ్మలను ఉపయోగిస్తారు.

శిల్పకళ

బుద్ధుని రూపం పరీక్షల్లో ఇష్టమైన అంశం. గాంధారలో విదేశీ లక్షణాలు, మథురలో భారతీయ లక్షణాలు, అమరావతిలో ప్రవహించే, సజీవ శైలి కనిపిస్తాయి.

ఆలయ నిర్మాణ శైలులు

నాగర (ఉత్తర భారతదేశం). ఆలయం ఎత్తైన వేదికపై ఉంటుంది. శిఖరం లోపలికి, పైకి వంపుతిరిగి ఉంటుంది. ప్రహరీ గోడలు, పెద్ద ప్రవేశ ద్వారాలు సాధారణంగా ఉండవు. ఉదాహరణలు: ఖజురహో సమూహం (చందేలా), కోణార్క్ సూర్య దేవాలయం మరియు భువనేశ్వర్‌లోని లింగరాజ ఆలయం (ఒడిశా శైలి).

ద్రావిడ (దక్షిణ భారతదేశం). గర్భగుడిపై ఉండే శిఖరాన్ని విమానం అంటారు; ఇది పిరమిడ్ లాగా మెట్లుగా ఉంటుంది. గోడలతో కూడిన ప్రాంగణంలో ఎత్తైన ప్రవేశ ద్వార గోపురాలు, స్తంభాల మండపాలు ఉంటాయి. ఉదాహరణలు: మహాబలిపురంలోని పల్లవుల తీర దేవాలయం (Shore Temple), తంజావూరులోని బృహదీశ్వర ఆలయం (చోళులు) మరియు తరువాతి విజయనగర ఆలయాలు.

వేసర (దక్కన్). నాగర, ద్రావిడ శైలుల మిశ్రమం. ఉదాహరణలు: బేలూరు మరియు హళేబీడు వద్ద హొయసల ఆలయాలు (నక్షత్ర ఆకారపు పీఠం, చాలా సూక్ష్మమైన చెక్కడం) మరియు ఐహొళె, పట్టదకల్లు వద్ద తొలి చాళుక్య ఆలయాలు.

ఆంధ్ర మరియు తెలంగాణ ఉదాహరణలు.

• కాకతీయుల కాలం: పాలంపేటలోని రామప్ప (రుద్రేశ్వర) ఆలయం తేలికైన "తేలియాడే" ఇటుకలకు, సూక్ష్మమైన నర్తకి శిల్పాలకు ప్రసిద్ధి. హనుమకొండలోని వేయి స్తంభాల గుడి మరొక ఉదాహరణ.
• తూర్పు చాళుక్య (వేంగి) ఆలయాలైన ద్రాక్షారామం, భీమవరం వద్ద ఉన్నవి మిశ్రమ శైలులను చూపిస్తాయి.
• లేపాక్షి లో ప్రసిద్ధ వేలాడే స్తంభం, పెద్ద నంది ఉన్న వీరభద్ర ఆలయం ఉంది.
• శ్రీశైలం మరియు తిరుమల ప్రధాన కొండ ఆలయాలు; ఉండవల్లి లో రాతిని తొలిచిన గుహాలయాలు ఉన్నాయి. అమరావతిలో ప్రాచీన బౌద్ధ స్తూపం ఉంది.

పద్ధతులు, ఇతివృత్తాలు మరియు శైలిని గుర్తించే విధానం

అజంతా గుహా చిత్రాలను ఎండిన గోడపై వేశారు. గోడకు మొదట మట్టి, సున్నపు పూత వేశారు. తరువాత కళాకారులు ఎరుపు రంగులో రూపురేఖలు గీసి, రంగులు నింపి, ముదురు అంచు గీతలతో ముగించారు. రంగులు ఖనిజాలు, మొక్కల నుండి వచ్చాయి. ఈ చిత్రాలు సన్యాసులు, రాజులు, స్త్రీలు, జంతువులను చూపిస్తాయి; వస్త్రపు మడతలు, ముఖ కవళికలు గొప్ప నైపుణ్యంతో గీశారు.

మినియేచర్లను వాటి ఇతివృత్తాల ద్వారా గుర్తిస్తారు. జైన మినియేచర్లు మతగ్రంథాలను చిత్రిస్తాయి. రాజస్థానీ మినియేచర్లు రామాయణం, భాగవత పురాణం, గీత గోవిందాన్ని చిత్రిస్తాయి. రాగమాల చిత్రం ఒక సంగీత రాగాన్ని (raga) మానవ దృశ్యంగా చూపిస్తుంది; తరచుగా ఒక ఋతువులో లేదా రోజులోని ఒక సమయంలో నాయకుడు, నాయిక ఉంటారు. పహారీ చిత్రాలు మృదువైన రంగులలో, పచ్చని కొండలతో రాధా-కృష్ణులను చూపిస్తాయి. మొఘల్ చిత్రాలు సూక్ష్మ వివరాలు, ఛాయలు, నిజమైనట్లు కనిపించే ముఖాలకు ప్రసిద్ధి; రాజపుత్ర చిత్రం మరింత చదునుగా, ప్రకాశవంతంగా ఉంటుంది.

మొఘల్ గ్రంథాలు. అక్బర్ కళాకారులు *అక్బర్‌నామా* ను, మహాభారత అనువాదాన్ని (*రజ్మ్‌నామా*) కూడా చిత్రించారు. జహంగీర్ కాలం ఆల్బమ్‌లలో భద్రపరిచిన దర్బారు దృశ్యాలు, ప్రకృతి అధ్యయనాలకు ప్రసిద్ధి. మొఘల్ రచనలో రంగులను ఖనిజాలు, మొక్కల నుండి తయారుచేశారు; అంచులపై బంగారం, వెండి వాడారు.

పహారీ పాఠశాలలు. బసోలి శైలిలో బలమైన రంగులు, పెద్ద కళ్లు ఉంటాయి. తరువాత కాంగ్రాలో వికసించిన మరింత నాజూకైన శైలికి గులేర్ తొలి నెలవు. కాంగ్రా చిత్రలేఖనం మృదువైన ముఖాలను, సున్నితమైన ప్రకృతి దృశ్యాలను చూపిస్తుంది.

ఆలయ భాగాలు మరియు శిల్ప వివరాలు

ప్రతి ఆలయంలో కొన్ని ప్రామాణిక భాగాలు ఉంటాయి. గర్భగృహం అనేది ప్రధాన విగ్రహం ఉంచే చిన్న లోపలి గది. దాని ముందున్న హాలును మండపం అంటారు. గర్భగుడిపై ఉన్న శిఖరాన్ని ఉత్తరాన శిఖరం అని, దక్షిణాన విమానం అని అంటారు. చాలా ఆలయాల్లో ప్రదక్షిణ పథం (pradakshina patha) కూడా ఉంటుంది. తొలి ఆలయాలు సరళంగా ఉండేవి. తరువాతి ఆలయాల్లో ప్రాంగణాలు, కోనేరులు, అనేక ఉపాలయాలు చేరాయి. దక్షిణ భారతదేశంలో ద్వారంపై ఉన్న గోపురం తరువాతి చోళ, విజయనగర కాలాల్లో విమానం కంటే ఎత్తుగా పెరిగింది.

రాతిని తొలిచే సంప్రదాయం పురాతనమైనది. బౌద్ధ చైత్యాలు (ప్రార్థనా మందిరాలు), విహారాలు (మఠాలు) మౌర్య, శాతవాహన కాలాల్లో రాతిలో తొలిచారు. ఏకశిలా ఆలయాలు ఒకే రాతి నుండి చెక్కబడతాయి, మహాబలిపురంలోని (పంచ రథాలు) లా. నిర్మిత ఆలయాలు రాతి దిమ్మలతో కట్టబడతాయి, తీర దేవాలయం లా. ఆంధ్రలో అమరావతి, నాగార్జునకొండ, భట్టిప్రోలు బౌద్ధ ప్రదేశాలు తొలి స్తూప సంప్రదాయాన్ని చూపిస్తాయి; ఉండవల్లి, భైరవకోన గుహలు రాతి తొలిచే పనిని చూపిస్తాయి.

మూడు శైలుల శీఘ్ర పోలిక

పరీక్షలో ఉచ్చులు

• గాంధార vs మథుర. గాంధార బూడిద రంగు షిస్ట్ రాయి, గ్రీకు లక్షణాలు; మథుర ఎర్ర ఇసుకరాయి, భారతీయ లక్షణాలు.
• నాగర vs ద్రావిడ శిఖరం. శిఖరం (ఉత్తరం, వంపు) విమానం (దక్షిణం, పిరమిడ్) తో సమానం కాదు. గోపురం అనేది ప్రవేశ ద్వార గోపురం, గర్భగుడి పైన ఉండే శిఖరం కాదు.
• వేసర దక్కన్ మిశ్రమ శైలి, ఉత్తరాన ఉన్న ప్రత్యేక శైలి కాదు.
• అజంతా vs ఎల్లోరా. అజంతా బౌద్ధ చిత్రాలకు ప్రసిద్ధి; ఎల్లోరా మూడు మతాల రాతి తొలిచిన శిల్పాలకు ప్రసిద్ధి.
• కలంకారి శైలులు. శ్రీకాళహస్తి చేతితో కలంతో గీసినది; మచిలీపట్నం బ్లాకులతో ముద్రించినది.
• పాల vs జైన మినియేచర్లు. పాల బౌద్ధం, తాటాకుపై; జైన జైన గ్రంథాలపై, కోణాకార ముఖాలతో.
• మొఘల్ కళాకారులు. మీర్ సయ్యద్ అలీ, అబ్దుస్ సమద్ హుమాయూన్‌తో వచ్చారు; ఉస్తాద్ మన్సూర్ జహంగీర్ పక్షులు, జంతువుల చిత్రకారుడు.
• అమరావతి శైలి ఆంధ్రకు చెందినది, మథుర లేదా గాంధారకు కాదు.

ఒక్క వాక్య సారాంశాలు

• 1. భీంబెట్కా శిలా చిత్రాలు మధ్యప్రదేశ్‌లో ఉన్నాయి.
• 2. అజంతా జాతక కథలను, బౌద్ధ కళను చూపిస్తుంది.
• 3. సిత్తన్నవాసల్ చిత్రాలు జైనానికి చెందినవి.
• 4. హంజానామా అక్బర్ ఆస్థానంలో చిత్రించబడింది.
• 5. బని థని కిషన్‌గఢ్ పాఠశాలకు చెందినది.
• 6. కాంగ్రా ఒక పహారీ పాఠశాల.
• 7. శ్రీకాళహస్తి కలంకారి స్వేచ్ఛగా కలంతో గీస్తారు.
• 8. మథుర శిల్పంలో ఎర్ర ఇసుకరాయి వాడతారు.
• 9. చోళ కాంస్య విగ్రహాలు మైనపు కరిగించే పద్ధతిని ఉపయోగిస్తాయి.
• 10. నటరాజు శివుడిని విశ్వ నర్తకుడిగా చూపిస్తాడు.
• 11. తంజావూరులోని బృహదీశ్వర ఆలయం చోళులు నిర్మించిన ద్రావిడ ఆలయం.
• 12. బేలూరు, హళేబీడు నక్షత్ర ఆకారపు పీఠం ఉన్న హొయసల (వేసర) ఆలయాలు.

సాధన ప్రశ్నలు

1. చరిత్రపూర్వ చిత్రాలకు ప్రసిద్ధి చెందిన భింబేట్కా రాతి గుహలు ఏ రాష్ట్రంలో ఉన్నాయి?

   1. మధ్యప్రదేశ్
   2. ఒడిశా
   3. రాజస్థాన్
   4. కర్ణాటక
   సమాధానం

   A. మధ్యప్రదేశ్

   Bhimbetka rock shelters, known for prehistoric paintings, are in which state?

   1. Madhya Pradesh
   2. Odisha
   3. Rajasthan
   4. Karnataka

2. బోధిసత్వ పద్మపాణి చిత్రం ఏ గుహా సముదాయంలో చిత్రించబడింది?

   1. బాదామి
   2. ఎలిఫెంటా
   3. అజంతా
   4. సిత్తన్నవాసల్
   సమాధానం

   C. అజంతా

   The Bodhisattva figure Padmapani is painted in which cave complex?

   1. Badami
   2. Elephanta
   3. Ajanta
   4. Sittanavasal

3. సిత్తన్నవాసల్ గుహా చిత్రాలు ఏ మతానికి చెందినవి?

   1. జైనమతం
   2. బౌద్ధమతం
   3. వైష్ణవమతం
   4. శైవమతం
   సమాధానం

   A. జైనమతం

   The cave paintings of Sittanavasal belong to which religion?

   1. Jainism
   2. Buddhism
   3. Vaishnavism
   4. Shaivism

4. ప్రసిద్ధ 'బని ఠని' చిత్రం ఏ చిత్రకళా శైలికి చెందినది?

   1. బసోహ్లీ
   2. గోల్కొండ
   3. బూందీ
   4. కిషన్‌గఢ్
   సమాధానం

   D. కిషన్‌గఢ్

   The famous 'Bani Thani' painting belongs to which school?

   1. Basohli
   2. Golconda
   3. Bundi
   4. Kishangarh

5. చిత్రాలతో కూడిన హంజానామా గ్రంథం ఏ పాలకుడి కాలంలో రూపొందింది?

   1. జహంగీర్
   2. అక్బర్
   3. షాజహాన్
   4. ఔరంగజేబు
   సమాధానం

   B. అక్బర్

   The illustrated manuscript Hamzanama was produced under which ruler?

   1. Jahangir
   2. Akbar
   3. Shah Jahan
   4. Aurangzeb

6. హుమాయున్‌తో కలిసి పర్షియా నుండి వచ్చిన చిత్రకారుడు ఎవరు?

   1. గోవర్ధన్
   2. బిషన్‌దాస్
   3. మీర్ సయ్యద్ అలీ
   4. ఉస్తాద్ మన్సూర్
   సమాధానం

   C. మీర్ సయ్యద్ అలీ

   Which painter came from Persia with Humayun?

   1. Govardhan
   2. Bishandas
   3. Mir Sayyid Ali
   4. Ustad Mansur

7. జహంగీర్ ఆస్థాన చిత్రకారుడైన ఉస్తాద్ మన్సూర్ దేనిని చిత్రించడంలో ప్రసిద్ధి చెందాడు?

   1. పక్షులు మరియు జంతువులు
   2. ఆలయ కుడ్య చిత్రాలు
   3. తాటాకు గ్రంథాలు
   4. యుద్ధ పటాలు
   సమాధానం

   A. పక్షులు మరియు జంతువులు

   Ustad Mansur, a court painter of Jahangir, was best known for painting

   1. birds and animals
   2. temple murals
   3. palm-leaf manuscripts
   4. battle maps

8. కలంకారీలో ఏ శైలిలో కళాకారుడు వెదురు కలంతో స్వేచ్ఛగా చిత్రిస్తాడు?

   1. మచిలీపట్నం
   2. శ్రీకాళహస్తి
   3. మధుబని
   4. కాళీఘాట్
   సమాధానం

   B. శ్రీకాళహస్తి

   In which style of Kalamkari does the artist draw freehand with a bamboo pen?

   1. Machilipatnam
   2. Srikalahasti
   3. Madhubani
   4. Kalighat

9. మచిలీపట్నం కలంకారీని ప్రధానంగా దేనితో తయారు చేస్తారు?

   1. తాటాకుపై చెక్కడం
   2. బంగారు రేకు మరియు రత్నాలు
   3. స్టెన్సిల్ మరియు స్ప్రే
   4. చెక్క బ్లాకులు మరియు కూరగాయల రంగులు
   సమాధానం

   D. చెక్క బ్లాకులు మరియు కూరగాయల రంగులు

   Machilipatnam Kalamkari is mainly made using

   1. palm-leaf etching
   2. gold foil and gems
   3. stencil and spray
   4. wooden blocks and vegetable dyes

10. మథుర శిల్పకళా శైలి శిల్పాలను ఎక్కువగా దేనితో తయారు చేశారు?

    1. బూడిద రంగు షిస్ట్
    2. ఎర్ర ఇసుకరాయి
    3. తెల్ల పాలరాయి
    4. నల్ల బసాల్ట్
    సమాధానం

    B. ఎర్ర ఇసుకరాయి

    Mathura school sculptures are mostly made of

    1. grey schist
    2. red sandstone
    3. white marble
    4. black basalt

11. గాంధార శిల్పకళా శైలి శిల్పాలను ఎక్కువగా దేనితో తయారు చేశారు?

    1. ఎర్ర ఇసుకరాయి
    2. గ్రానైట్
    3. కంచు
    4. బూడిద రంగు షిస్ట్
    సమాధానం

    D. బూడిద రంగు షిస్ట్

    Gandhara school sculptures are mostly made of

    1. red sandstone
    2. granite
    3. bronze
    4. grey schist

12. చోళుల కంచు విగ్రహాలను ఏ పద్ధతిలో పోతపోశారు?

    1. మైనపు నష్ట పద్ధతి (సైర్ పెర్దూ)
    2. ఇసుక-కోర్ అచ్చు పద్ధతి
    3. రాతి పొదుగుడు
    4. సుత్తితో కొట్టిన రేకు పని
    సమాధానం

    A. మైనపు నష్ట పద్ధతి (సైర్ పెర్దూ)

    Chola bronzes were cast by which technique?

    1. lost-wax (cire perdue)
    2. sand-core moulding
    3. stone inlay
    4. hammered sheet work

13. ఉత్తర భారత ఆలయాల్లో గర్భగుడి పైన ఉండే వంపు తిరిగిన గోపురాన్ని ఏమంటారు?

    1. విమానం
    2. మండపం
    3. శిఖరం
    4. గోపురం
    సమాధానం

    C. శిఖరం

    The curved tower over the sanctum in North Indian temples is called

    1. vimana
    2. mandapa
    3. shikhara
    4. gopuram

14. దక్షిణ భారత ఆలయాల ప్రవేశ ద్వార గోపురాన్ని ఏమంటారు?

    1. తోరణం
    2. శిఖరం
    3. గోపురం
    4. గర్భగృహం
    సమాధానం

    C. గోపురం

    The gateway tower of South Indian temples is called

    1. torana
    2. shikhara
    3. gopuram
    4. garbhagriha

15. బేలూరు మరియు హళేబీడు ఆలయాలను ఎవరు నిర్మించారు?

    1. చందేలులు
    2. పల్లవులు
    3. తూర్పు గంగులు
    4. హొయసలులు
    సమాధానం

    D. హొయసలులు

    The temples at Belur and Halebidu were built by the

    1. Chandelas
    2. Pallavas
    3. Eastern Gangas
    4. Hoysalas

16. పాలంపేటలోని రామప్ప (రుద్రేశ్వర) ఆలయం ఏ కాలంలో నిర్మించబడింది?

    1. బాదామి చాళుక్యులు
    2. కాకతీయులు
    3. చోళులు
    4. శాతవాహనులు
    సమాధానం

    B. కాకతీయులు

    Ramappa (Rudreswara) temple at Palampet was built in the period of the

    1. Chalukyas of Badami
    2. Kakatiyas
    3. Cholas
    4. Satavahanas

17. వేలాడే స్తంభం ఉన్న వీరభద్ర ఆలయం ఎక్కడ ఉంది?

    1. లేపాక్షి
    2. ద్రాక్షారామం
    3. ఉండవల్లి
    4. శ్రీశైలం
    సమాధానం

    A. లేపాక్షి

    The Veerabhadra temple with a hanging pillar is at

    1. Lepakshi
    2. Draksharamam
    3. Undavalli
    4. Srisailam

18. సారనాథ్ సింహ స్తంభ శీర్షం ఏ కాలానికి చెందినది?

    1. పల్లవ
    2. కుషాణ
    3. మౌర్య
    4. గుప్త
    సమాధానం

    C. మౌర్య

    The Sarnath lion capital belongs to which period?

    1. Pallava
    2. Kushan
    3. Mauryan
    4. Gupta

19. అమరావతి శిల్పకళా శైలి ఏ ప్రాంతంతో ముడిపడి ఉంది?

    1. గాంధార
    2. ఆంధ్ర
    3. మథుర
    4. ఒడిశా
    సమాధానం

    B. ఆంధ్ర

    The Amaravati school of sculpture is associated with which region?

    1. Gandhara
    2. Andhra
    3. Mathura
    4. Odisha

20. గాంధార బుద్ధుడికి ఉంగరాల జుట్టు, బరువైన వస్త్రాలు ఉండటానికి కారణం ఏమిటి?

    1. మౌర్య ఆస్థాన నియమాలు
    2. చైనా ప్రభావం
    3. ద్రావిడ సంప్రదాయం
    4. గ్రీకో-రోమన్ ప్రభావం
    సమాధానం

    D. గ్రీకో-రోమన్ ప్రభావం

    The Gandhara Buddha shows wavy hair and heavy robes because of

    1. Mauryan court rules
    2. Chinese influence
    3. Dravidian tradition
    4. Greco-Roman influence

21. రాగమాల చిత్రం దేనిని చూపిస్తుంది?

    1. మానవ దృశ్యంగా ఒక సంగీత రాగాన్ని
    2. రాజుల వంశవృక్షాన్ని
    3. రాజ్య పటాన్ని
    4. యుద్ధ ప్రణాళికను
    సమాధానం

    A. మానవ దృశ్యంగా ఒక సంగీత రాగాన్ని

    A Ragamala painting shows

    1. a musical mode as a human scene
    2. a family tree of kings
    3. a map of a kingdom
    4. a battle plan

22. పాల శైలి సూక్ష్మ చిత్రాలను ప్రధానంగా దేనిపై చిత్రించారు?

    1. గాజు పలకలు
    2. ఆలయ పైకప్పులు
    3. నూలు వస్త్రం
    4. తాటాకులపై బౌద్ధ గ్రంథాలు
    సమాధానం

    D. తాటాకులపై బౌద్ధ గ్రంథాలు

    Pala school miniatures were mainly painted on

    1. glass sheets
    2. temple ceilings
    3. cotton cloth
    4. palm-leaf Buddhist manuscripts

23. హిందూ ఆలయంలో ప్రధాన విగ్రహం ఉండే లోపలి గదిని ఏమంటారు?

    1. గోపురం
    2. ప్రదక్షిణ
    3. గర్భగృహం
    4. మండపం
    సమాధానం

    C. గర్భగృహం

    The inner room of a Hindu temple where the main image stands is the

    1. gopuram
    2. pradakshina
    3. garbhagriha
    4. mandapa

24. మహాబలిపురంలోని పంచ రథాలు దేనికి ఉదాహరణలు?

    1. ఏకశిలా రాతి కట్టడ ఆలయాలు
    2. చెక్క గుళ్లు
    3. హొయసల నక్షత్రాకార ఆలయాలు
    4. స్తూప తోరణాలు
    సమాధానం

    A. ఏకశిలా రాతి కట్టడ ఆలయాలు

    The Pancha Rathas of Mahabalipuram are examples of

    1. monolithic rock-cut temples
    2. wooden shrines
    3. Hoysala star temples
    4. stupa gateways

25. నాగర మరియు ద్రావిడ లక్షణాల మిశ్రమంగా పిలువబడే ఆలయ శైలి ఏది?

    1. కళింగ
    2. వేసర
    3. నాయక
    4. గాంధార
    సమాధానం

    B. వేసర

    Which temple style is called a mix of Nagara and Dravida features?

    1. Kalinga
    2. Vesara
    3. Nayaka
    4. Gandhara

26. తంజావూరు చిత్రాలు దేని వినియోగానికి ప్రసిద్ధి?

    1. కేవలం నల్ల సిరా
    2. ఇసుక రంగులు
    3. బొగ్గు చిత్తు చిత్రాలు
    4. బంగారు రేకు మరియు రత్నాలు
    సమాధానం

    D. బంగారు రేకు మరియు రత్నాలు

    Tanjore paintings are known for the use of

    1. only black ink
    2. sand colours
    3. charcoal sketches
    4. gold foil and gems

27. మట్టి గోడలపై తెల్లని జ్యామితీయ ఆకృతులతో కూడిన వర్లీ చిత్రకళ ఎక్కడిది?

    1. మహారాష్ట్ర
    2. అస్సాం
    3. కేరళ
    4. పంజాబ్
    సమాధానం

    A. మహారాష్ట్ర

    Warli painting, with white geometric figures on mud walls, comes from

    1. Maharashtra
    2. Assam
    3. Kerala
    4. Punjab

28. మృదువైన రంగులు, సున్నితమైన ముఖాలకు ప్రసిద్ధి చెందిన హిమాలయ పర్వత పాదాల చిత్రకళా శైలి ఏది?

    1. కాళీఘాట్
    2. అహ్మద్‌నగర్
    3. కాంగ్రా
    4. మార్వార్
    సమాధానం

    C. కాంగ్రా

    Which painting school of the Himalayan foothills is known for soft colours and delicate faces?

    1. Kalighat
    2. Ahmednagar
    3. Kangra
    4. Marwar

29. కంపెనీ చిత్రకళా శైలిని భారతీయ కళాకారులు ఎవరి కోసం చిత్రించారు?

    1. గ్రంథాలపై జైన సన్యాసుల కోసం
    2. యూరోపియన్ శైలిలో బ్రిటిష్ అధికారుల కోసం
    3. పర్షియన్ శైలిలో మొఘల్ రాకుమారుల కోసం
    4. కోటలపై మరాఠా నాయకుల కోసం
    సమాధానం

    B. యూరోపియన్ శైలిలో బ్రిటిష్ అధికారుల కోసం

    The Company school of painting was made by Indian artists for

    1. Jain monks on manuscripts
    2. British officers in a European style
    3. Mughal princes in Persian style
    4. Maratha chiefs on forts

30. సాంచి మరియు భర్హుత్‌లలో తొలి కళలో బుద్ధుడిని దేని ద్వారా చూపించారు?

    1. పెద్ద కంచు విగ్రహాలు
    2. కేవలం కుడ్య చిత్రాలు
    3. చిత్రపటాలున్న నాణేలు
    4. చక్రం, పాద ముద్రల వంటి చిహ్నాలు
    సమాధానం

    D. చక్రం, పాద ముద్రల వంటి చిహ్నాలు

    At Sanchi and Bharhut, the Buddha was shown in early art through

    1. large bronze statues
    2. wall paintings only
    3. portrait coins
    4. symbols like the wheel and footprints

31. చోళ నటరాజ కంచు విగ్రహం శివుడిని ఎలా చూపిస్తుంది?

    1. వేటగాడిగా
    2. చెట్టు కింద యోగిగా
    3. విశ్వ నర్తకుడిగా
    4. కేవలం దక్షుడిని సంహరించినవాడిగా
    సమాధానం

    C. విశ్వ నర్తకుడిగా

    The Chola Nataraja bronze shows Shiva as

    1. a hunter
    2. a yogi under a tree
    3. the cosmic dancer
    4. the destroyer of Daksha only

32. ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. అజంతా చిత్రాలలో జాతక కథలు ఉన్నాయి. 2. అజంతా ఒక హిందూ ఆలయ సముదాయం. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements: 1. Ajanta paintings include Jataka stories. 2. Ajanta is a Hindu temple complex. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

33. ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. గాంధార శిల్పకళ ప్రధానంగా ఎర్ర ఇసుకరాయిని ఉపయోగించింది. 2. మథుర శిల్పకళ స్థానిక భారతీయ శైలిని చూపిస్తుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Consider the statements: 1. Gandhara sculpture mainly used red sandstone. 2. Mathura sculpture shows a local Indian style. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

34. ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. నాగర ఆలయాలకు వంపు తిరిగిన శిఖరం ఉంటుంది. 2. ద్రావిడ ఆలయాలకు విమానం మరియు గోపురం ఉంటాయి. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements: 1. Nagara temples have a curved shikhara. 2. Dravida temples have a vimana and gopuram. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

35. ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. శ్రీకాళహస్తి కలంకారీ బ్లాకులతో ముద్రించబడుతుంది. 2. మచిలీపట్నం కలంకారీని కలంతో స్వేచ్ఛగా చిత్రిస్తారు. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    D. 1 లేదా 2 కాదు

    Consider the statements: 1. Srikalahasti Kalamkari is block printed. 2. Machilipatnam Kalamkari is drawn freehand with a pen. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

36. ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. కాంగ్రా ఒక పహారీ శైలి. 2. బని ఠని మొఘల్ శైలికి చెందినది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements: 1. Kangra is a Pahari school. 2. Bani Thani belongs to the Mughal school. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

37. ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. చోళ కంచు విగ్రహాలను రాతితో చెక్కారు. 2. వాటిని మైనపు నష్ట పద్ధతిలో పోతపోశారు. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Consider the statements: 1. Chola bronzes were carved from stone. 2. They were cast by the lost-wax method. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

38. ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. హుమాయున్ పర్షియన్ చిత్రకారులను భారతదేశానికి తీసుకువచ్చాడు. 2. అక్బర్ చిత్రశాల హంజానామాను రూపొందించింది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements: 1. Humayun brought Persian painters to India. 2. Akbar's workshop produced the Hamzanama. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

39. ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. విమానం ఉత్తర భారత ఆలయాల గోపురం. 2. శిఖరం దక్షిణ భారత ఆలయాల గోపురం. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    D. 1 లేదా 2 కాదు

    Consider the statements: 1. Vimana is the tower of North Indian temples. 2. Shikhara is the tower of South Indian temples. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

40. చిత్రాలను వాటి లక్షణాలతో జతపరచండి. (a) బని ఠని (b) సిత్తన్నవాసల్ (c) బసోహ్లీ (d) హంజానామా 1 పహారీ శైలి 2 జైన చిత్రాలు 3 కిషన్‌గఢ్ శైలి 4 అక్బర్ ఆస్థానం

    1. a-3, b-1, c-2, d-4
    2. a-3, b-2, c-1, d-4
    3. a-1, b-2, c-3, d-4
    4. a-2, b-3, c-1, d-4
    సమాధానం

    B. a-3, b-2, c-1, d-4

    Match the paintings with their features. (a) Bani Thani (b) Sittanavasal (c) Basohli (d) Hamzanama 1 Pahari school 2 Jain paintings 3 Kishangarh school 4 Akbar's court

    1. a-3, b-1, c-2, d-4
    2. a-3, b-2, c-1, d-4
    3. a-1, b-2, c-3, d-4
    4. a-2, b-3, c-1, d-4

41. ఆలయాలను వాటి నిర్మాతలతో జతపరచండి. (a) బృహదీశ్వరాలయం (b) రామప్ప (c) ఖజురాహో (d) బేలూరు 1 చందేలులు 2 హొయసలులు 3 చోళులు 4 కాకతీయులు

    1. a-3, b-4, c-1, d-2
    2. a-4, b-3, c-1, d-2
    3. a-3, b-4, c-2, d-1
    4. a-3, b-1, c-4, d-2
    సమాధానం

    A. a-3, b-4, c-1, d-2

    Match the temples with their builders. (a) Brihadisvara (b) Ramappa (c) Khajuraho (d) Belur 1 Chandelas 2 Hoysalas 3 Cholas 4 Kakatiyas

    1. a-3, b-4, c-1, d-2
    2. a-4, b-3, c-1, d-2
    3. a-3, b-4, c-2, d-1
    4. a-3, b-1, c-4, d-2

42. ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. ఉండవల్లిలో రాతిని తొలిచిన గుహాలయాలు ఉన్నాయి. 2. అమరావతి బౌద్ధ స్తూప సంప్రదాయానికి ప్రసిద్ధి. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements: 1. Undavalli has rock-cut cave temples. 2. Amaravati is known for a Buddhist stupa tradition. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

43. ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. మధుబని చిత్రకళ బిహార్‌కు చెందినది. 2. వర్లీ చిత్రకళ ఒడిశాకు చెందినది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements: 1. Madhubani painting is from Bihar. 2. Warli painting is from Odisha. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

44. ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. సింధు నాగరికత 'నృత్యం చేస్తున్న బాలిక' రాతి విగ్రహం. 2. మౌర్య స్తంభాలకు అధిక నునుపు (పాలిష్) ఉంటుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Consider the statements: 1. The Indus 'dancing girl' is a stone statue. 2. Mauryan pillars have a high polish. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

45. ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. లేపాక్షిలో ప్రసిద్ధ వేలాడే స్తంభం ఉంది. 2. రామప్ప ఆలయం తేలియాడే తేలికైన ఇటుకలకు ప్రసిద్ధి. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements: 1. Lepakshi has a famous hanging pillar. 2. Ramappa temple is known for its light floating bricks. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2