యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వం, అమూర్త వారసత్వం మరియు GI ఉత్పత్తులు

గుర్తుంచుకోవలసినవి

• యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలు మూడు రకాలు: సాంస్కృతిక, ప్రకృతి మరియు మిశ్రమ. భారతదేశంలో అన్ని రకాల ప్రదేశాలు ఉన్నాయి, కానీ మిశ్రమ ప్రదేశం ఒక్కటే: ఖాంగ్‌చెండ్‌జొంగా నేషనల్ పార్క్ (సిక్కిం).
• అమూర్త సాంస్కృతిక వారసత్వం సజీవ సంప్రదాయాలను కాపాడుతుంది: నృత్యం, నాటకం, మంత్రపఠనం, పండుగలు, హస్తకళలు. ఇది కట్టడాలకు సంబంధించినది కాదు.
• భౌగోళిక సూచిక (GI) ట్యాగ్ ఒక ప్రదేశంతో ముడిపడిన ఉత్పత్తిని (ఉదాహరణకు డార్జిలింగ్ టీ) రక్షిస్తుంది. ఇది GI చట్టం, 1999 నుండి వచ్చింది; రిజిస్ట్రీ చెన్నై లో ఉంది.

భారతదేశంలోని యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలు

యునెస్కో (UNESCO - ఐక్యరాజ్యసమితి విద్యా, శాస్త్రీయ, సాంస్కృతిక సంస్థ) 1972 ప్రపంచ వారసత్వ సమావేశం కింద పనిచేస్తుంది. ఒక ప్రదేశాన్ని "అసాధారణ విశ్వజనీన విలువ" ఆధారంగా ఎంపిక చేస్తారు. భారతదేశం 1977 లో ఈ సమావేశంలో చేరింది. జాబితాలో చేరిన మొదటి భారతీయ ప్రదేశాలు అజంతా గుహలు, ఎల్లోరా గుహలు, ఆగ్రా కోట మరియు తాజ్ మహల్. భారత పురావస్తు సర్వేక్షణ సంస్థ (ASI) చాలా సాంస్కృతిక ప్రదేశాలను సంరక్షిస్తుంది.

కొన్ని సంబంధాలు గుర్తుంచుకోండి: హంపి విజయనగర రాజధాని. ఎల్లోరాలో రాతిని తొలిచిన బౌద్ధ, హిందూ, జైన గుహలు ఉన్నాయి. మహాబలిపురం పల్లవుల నిర్మాణం. కోణార్క్ ఒడిశాలో ఉంది. కాపిటల్ కాంప్లెక్స్‌ను లే కార్బూజియే రూపొందించాడు. ఎర్రకోట ప్రధాన మంత్రి స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ ప్రసంగ స్థలం. ధోలావీర గుజరాత్‌లోని హరప్పా నగరం. తెలంగాణలోని పాలంపేట వద్ద ఉన్న రామప్ప ఆలయం కాకతీయుల నిర్మాణంగా నమోదైంది.

పశ్చిమ కనుమల ప్రదేశం ప్రకృతి ప్రదేశం; కర్ణాటక, కేరళ, తమిళనాడు, మహారాష్ట్ర సహా అనేక రాష్ట్రాలు దీనిని పంచుకుంటాయి. తాత్కాలిక జాబితాలో (Tentative List) భారతదేశం భవిష్యత్తు కోసం నామినేట్ చేసిన ప్రదేశాలు ఉంటాయి. ప్రమాదంలో ఉన్న ప్రదేశాలను ప్రమాద జాబితా (List in Danger) లో చేర్చవచ్చు.

అమూర్త సాంస్కృతిక వారసత్వం (ICH)

అమూర్త సాంస్కృతిక వారసత్వ పరిరక్షణ కోసం 2003 సమావేశం "ప్రాతినిధ్య జాబితా" ను సృష్టించింది. భారతదేశానికి చెందిన అనేక అంశాలు ఈ జాబితాలో ఉన్నాయి.

భౌగోళిక సూచికలు (GI)

• వస్తువుల భౌగోళిక సూచికల (నమోదు మరియు రక్షణ) చట్టం, 1999 2003 లో అమలులోకి వచ్చింది. ఇది WTO యొక్క TRIPS ఒప్పందం కింద భారతదేశ బాధ్యతను అనుసరిస్తుంది.
• GI రిజిస్ట్రీ చెన్నై లో ఉంది. GI 10 సంవత్సరాలు చెల్లుతుంది మరియు పునరుద్ధరించవచ్చు.
• భారతదేశంలో GI ట్యాగ్ పొందిన మొదటి ఉత్పత్తి డార్జిలింగ్ టీ.
• GI ఒక ఉత్పత్తి పేరును, ప్రదేశం లేదా ప్రజలతో ముడిపడిన నాణ్యతను రక్షిస్తుంది. ఇది ఆవిష్కరణను రక్షించే పేటెంట్ కంటే, బ్రాండ్‌ను రక్షించే ట్రేడ్‌మార్క్ కంటే భిన్నమైనది.

ఆంధ్రప్రదేశ్ GI ఉత్పత్తులు (ఉదాహరణలు):

ఇతర ప్రసిద్ధ జాతీయ GI ఉత్పత్తులు: కాంచీపురం పట్టు, బనారసీ చీరలు, మైసూరు పట్టు, పష్మీనా, అస్సాం టీ, బాస్మతి బియ్యం, అల్ఫోన్సో మామిడి, నాగపూర్ నారింజ, కొల్హాపురీ చెప్పులు, మధుబని చిత్రలేఖనం, చన్నపట్నం బొమ్మలు మరియు బికనేరి భుజియా.

ఒక ప్రదేశం జాబితాలో ఎలా చేరుతుంది

ఒక దేశం మొదట తన ప్రదేశాల తాత్కాలిక జాబితా ను తయారు చేస్తుంది. తరువాత ఒక ప్రదేశాన్ని నామినేట్ చేసి, నిపుణ సంస్థలు అధ్యయనం చేస్తాయి. ప్రపంచ వారసత్వ కమిటీ నిర్ణయిస్తుంది. సాంస్కృతిక ప్రదేశాలు ఆరు ప్రమాణాల్లో కనీసం ఒకదాన్ని, ప్రకృతి ప్రదేశాలు నాలుగింటిలో ఒకదాన్ని తీర్చాలి. భారత పురావస్తు సర్వేక్షణ సంస్థ ప్రాచీన కట్టడాలు మరియు పురావస్తు స్థలాలు, అవశేషాల చట్టం ద్వారా చాలా సాంస్కృతిక ప్రదేశాలను చట్టబద్ధంగా రక్షిస్తుంది. ప్రకృతి ప్రదేశాలను అటవీ శాఖలు, వన్యప్రాణి చట్టాలు నిర్వహిస్తాయి. భారత ప్రభుత్వం సాంస్కృతిక మంత్రిత్వ శాఖ ద్వారా ప్రదేశాలను నామినేట్ చేస్తుంది.

బఫర్ జోన్లు (buffer zones) అనే భావన కూడా ముఖ్యమైనది. బఫర్ జోన్ అంటే కట్టడం చుట్టూ ఉన్న ప్రాంతం, ఇక్కడ కట్టడం యొక్క పరిసరాలను కాపాడటానికి నిర్మాణాలు నియంత్రించబడతాయి. జైపూర్, అహ్మదాబాద్ వంటి భారతదేశ వారసత్వ నగరాలు సజీవ నగరాలు. అవి కేవలం ఒక్కో కట్టడం కోసం కాకుండా, వాటి పట్టణ ప్రణాళిక, పాత నగర వీధుల కోసం జాబితాలో చేరాయి.

గుర్తుంచుకోదగిన మరిన్ని ప్రదేశాలు

• సాంచి: మౌర్య మరియు శుంగ-శాతవాహన కాలం నాటి బౌద్ధ స్తూపాలు, మధ్యప్రదేశ్‌లో.
• భీంబెట్కా: శిలా చిత్రాలున్న శిలా ఆశ్రయ ప్రదేశం, మధ్యప్రదేశ్‌లో.
• ఎలిఫెంటా గుహలు: ముంబై సమీపంలోని ద్వీపంలో రాతిని తొలిచిన శివాలయాలు.
• గ్రేట్ లివింగ్ చోళ ఆలయాలు: తంజావూరులో బృహదీశ్వర ఆలయం, గంగైకొండ చోళపురం ఆలయం, దారాసురంలో ఐరావతేశ్వర ఆలయం.
• హంపి (కట్టడాల సమూహం): కర్ణాటకలో తుంగభద్ర నది ఒడ్డున ఉన్న విజయనగర రాజధాని.
• పట్టదకల్లు: కర్ణాటకలో ఉత్తర, దక్షిణ శైలుల చాళుక్య ఆలయాలు.
• నందా దేవి మరియు పూల లోయ: ఉత్తరాఖండ్‌లోని హిమాలయ ప్రకృతి ప్రదేశం.
• సుందర్‌బన్స్: పశ్చిమ బెంగాల్‌లో రాయల్ బెంగాల్ పులికి నివాసమైన మడ అడవి.
• కియోలాడియో: రాజస్థాన్‌లోని పక్షి అభయారణ్యం.
• మానస్ మరియు కాజీరంగా: అస్సాంలోని ప్రకృతి ప్రదేశాలు; కాజీరంగా ఒంటికొమ్ము ఖడ్గమృగానికి ప్రసిద్ధి.

అమూర్త వారసత్వంపై మరిన్ని వివరాలు

అమూర్త వారసత్వం ఒక తరం నుండి మరొక తరానికి అందుతుంది. ఇందులో మౌఖిక సంప్రదాయాలు, ప్రదర్శన కళలు, సామాజిక ఆచారాలు, కర్మకాండలు, పండుగ కార్యక్రమాలు, ప్రకృతి గురించిన జ్ఞానం, హస్తకళా నైపుణ్యాలు ఉంటాయి. సముదాయమే సంప్రదాయాన్ని సజీవంగా ఉంచుతుందన్నది ముఖ్య భావన. యునెస్కో జాబితా డబ్బు ఇవ్వదు, కానీ అంతర్జాతీయ గుర్తింపును ఇస్తుంది. ఇలాంటి అనేక దస్త్రాలకు సంగీత నాటక అకాడమీ నోడల్ సంస్థ, మరియు సాంస్కృతిక మంత్రిత్వ శాఖకు అమూర్త వారసత్వ పథకం ఉంది.

GI ఉత్పత్తులు: అవి ఎలా భిన్నంగా ఉంటాయి

GI ఉత్పత్తికి సాధారణంగా ఆ ప్రదేశం నుండి వచ్చిన నాణ్యత, పేరు, పద్ధతి ఉంటాయి. GI ట్యాగ్‌ను వ్యవసాయ ఉత్పత్తులకు (బాస్మతి బియ్యం), హస్తకళలకు (కొండపల్లి బొమ్మలు), తయారీ వస్తువులకు, ఆహార పదార్థాలకు (తిరుపతి లడ్డూ) ఇవ్వవచ్చు. ఆ ప్రదేశంలోని నమోదిత "అధీకృత వినియోగదారులు" మాత్రమే GI పేరును వాడగలరు. GI ఒక సామూహిక హక్కు, ఒక్క వ్యక్తికి చెందినది కాదు; అందుకే సాధారణంగా ఉత్పత్తిదారుల సంఘం దరఖాస్తు చేస్తుంది. తప్పుడు పేరుతో అమ్మిన GI ఉత్పత్తిపై ఉల్లంఘన కోసం కోర్టుకు వెళ్లవచ్చు. WTO యొక్క TRIPS ఒప్పందం ద్వారా ఇతర దేశాల్లో కూడా GI గుర్తించబడుతుంది, కాబట్టి డార్జిలింగ్ టీ, బాస్మతి వంటి భారతీయ ఉత్పత్తులను విదేశాల్లో రక్షించవచ్చు.

పరీక్షలో ఉచ్చులు

• సాంస్కృతిక vs ప్రకృతి vs మిశ్రమ: కాజీరంగా ప్రకృతి ప్రదేశం; భారతదేశంలో ఖాంగ్‌చెండ్‌జొంగా ఒక్కటే మిశ్రమ ప్రదేశం.
• అమూర్త vs మూర్త: రామ్‌లీల, కూడియాట్టం, ఛౌ అమూర్తం; హంపి, కోణార్క్ మూర్తం (కట్టడాలు).
• మొదటి ప్రదేశాలు: అజంతా, ఎల్లోరా, ఆగ్రా కోట, తాజ్ మహల్ భారతదేశ మొదటి ప్రదేశాలు. హంపి లేదా ఖజురహో కాదు.
• మొదటి GI: డార్జిలింగ్ టీ; బాస్మతి లేదా పష్మీనా కాదు.
• GI vs పేటెంట్ vs ట్రేడ్‌మార్క్: GI ఉత్పత్తిని ప్రదేశంతో ముడిపెడుతుంది; పేటెంట్ ఆవిష్కరణకు.
• ఎల్లోరా vs అజంతా: ఎల్లోరాలో మూడు మతాల గుహలు ఉన్నాయి; అజంతా బౌద్ధం, చిత్రలేఖనానికి ప్రసిద్ధి.
• రామప్ప ఆలయం కాకతీయులది, తెలంగాణలో ఉంది; లేపాక్షి యునెస్కో ప్రదేశం కాదు.
• GI రిజిస్ట్రీ చెన్నైలో ఉంది, ఢిల్లీ లేదా ముంబైలో కాదు.

ఒక్క వాక్య సారాంశాలు

• 1. యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ సమావేశం 1972 నాటిది.
• 2. అజంతా, ఎల్లోరా, ఆగ్రా కోట, తాజ్ మహల్ భారతదేశ మొదటి ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలు.
• 3. ఖాంగ్‌చెండ్‌జొంగా భారతదేశపు ఏకైక మిశ్రమ ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశం.
• 4. కాజీరంగా, మానస్, కియోలాడియో, సుందర్‌బన్స్ ప్రకృతి ప్రదేశాలు.
• 5. ఛత్రపతి శివాజీ టెర్మినస్ ముంబైలోని ప్రపంచ వారసత్వ రైల్వే స్టేషన్.
• 6. కూడియాట్టం అమూర్త వారసత్వంగా జాబితాలో ఉన్న కేరళ సంస్కృత నాటకం.
• 7. రామ్‌లీల, వేద పఠనం ప్రాతినిధ్య జాబితాలో ఉన్నాయి.
• 8. డార్జిలింగ్ టీ భారతదేశ మొదటి GI ఉత్పత్తి.
• 9. GI చట్టం 1999 లో ఆమోదించబడింది.
• 10. GI రిజిస్ట్రీ చెన్నైలో ఉంది.
• 11. కొండపల్లి బొమ్మలు, తిరుపతి లడ్డూకు GI ట్యాగ్‌లు ఉన్నాయి.
• 12. GI 10 సంవత్సరాలు ఉంటుంది మరియు పునరుద్ధరించవచ్చు.

సాధన ప్రశ్నలు

1. భారతదేశంలో ఏకైక మిశ్రమ (సాంస్కృతిక మరియు సహజ) ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశం ఏది?

   1. నందాదేవి జాతీయ పార్క్
   2. ఖంగ్‌చెండ్‌జొంగా జాతీయ పార్క్
   3. కాజిరంగా జాతీయ పార్క్
   4. సుందర్‌బన్స్ జాతీయ పార్క్
   సమాధానం

   B. ఖంగ్‌చెండ్‌జొంగా జాతీయ పార్క్

   Which is the only mixed (cultural and natural) World Heritage Site in India?

   1. Nanda Devi National Park
   2. Khangchendzonga National Park
   3. Kaziranga National Park
   4. Sundarbans National Park

2. భారతదేశంలోని తొలి ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలలో ఒకటి ఏది?

   1. సాంచి
   2. హంపి
   3. ఖజురాహో
   4. తాజ్ మహల్
   సమాధానం

   D. తాజ్ మహల్

   Which of these was among India's first World Heritage Sites?

   1. Sanchi
   2. Hampi
   3. Khajuraho
   4. Taj Mahal

3. కోణార్క్ సూర్య దేవాలయం ఏ రాష్ట్రంలో ఉంది?

   1. తమిళనాడు
   2. ఒడిశా
   3. కర్ణాటక
   4. గుజరాత్
   సమాధానం

   B. ఒడిశా

   The Sun Temple of Konark is in which state?

   1. Tamil Nadu
   2. Odisha
   3. Karnataka
   4. Gujarat

4. ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశమైన హంపి దేనికి రాజధానిగా ఉండేది?

   1. మౌర్య సామ్రాజ్యం
   2. మొఘల్ సామ్రాజ్యం
   3. చోళ సామ్రాజ్యం
   4. విజయనగర సామ్రాజ్యం
   సమాధానం

   D. విజయనగర సామ్రాజ్యం

   Hampi, a World Heritage Site, was the capital of the

   1. Mauryan Empire
   2. Mughal Empire
   3. Chola Empire
   4. Vijayanagara Empire

5. ఖజురాహో దేవాలయాలను ఎవరు నిర్మించారు?

   1. హొయసలులు
   2. చోళులు
   3. చందేలులు
   4. పల్లవులు
   సమాధానం

   C. చందేలులు

   The Khajuraho temples were built by the

   1. Hoysalas
   2. Cholas
   3. Chandelas
   4. Pallavas

6. ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశమైన ఛత్రపతి శివాజీ టెర్మినస్ ఏమిటి?

   1. రాజస్థాన్‌లోని కోట
   2. గుజరాత్‌లోని ఓడరేవు
   3. మైసూరులోని రాజభవనం
   4. ముంబైలోని రైల్వే స్టేషన్
   సమాధానం

   D. ముంబైలోని రైల్వే స్టేషన్

   Chhatrapati Shivaji Terminus, a World Heritage Site, is a

   1. fort in Rajasthan
   2. port in Gujarat
   3. palace in Mysuru
   4. railway station in Mumbai

7. చండీగఢ్‌లోని కాపిటల్ కాంప్లెక్స్‌ను ఎవరు రూపొందించారు?

   1. హెర్బర్ట్ బేకర్
   2. లె కార్బూజియే
   3. ఎడ్విన్ లుటియెన్స్
   4. లారీ బేకర్
   సమాధానం

   B. లె కార్బూజియే

   The Capitol Complex at Chandigarh was designed by

   1. Herbert Baker
   2. Le Corbusier
   3. Edwin Lutyens
   4. Laurie Baker

8. ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశమైన ధోలావీర ఏమిటి?

   1. గుజరాత్‌లోని హరప్పా నగరం
   2. తమిళనాడులోని చోళ దేవాలయం
   3. బీహార్‌లోని బౌద్ధ స్తూపం
   4. ఢిల్లీలోని మొఘల్ సమాధి
   సమాధానం

   A. గుజరాత్‌లోని హరప్పా నగరం

   Dholavira, a World Heritage Site, is a

   1. Harappan city in Gujarat
   2. Chola temple in Tamil Nadu
   3. Buddhist stupa in Bihar
   4. Mughal tomb in Delhi

9. కాజిరంగా జాతీయ పార్క్ దేనికి ప్రసిద్ధి?

   1. హంగుల్ జింక
   2. మంచు చిరుత
   3. ఆసియా సింహం
   4. ఒంటికొమ్ము ఖడ్గమృగం
   సమాధానం

   D. ఒంటికొమ్ము ఖడ్గమృగం

   Kaziranga National Park is famous for the

   1. hangul deer
   2. snow leopard
   3. Asiatic lion
   4. one-horned rhinoceros

10. సహజ ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశమైన సుందర్‌బన్స్ దేనికి ప్రసిద్ధి?

    1. పగడపు దిబ్బలు
    2. వేడి ఎడారి ఇసుక దిబ్బలు
    3. మడ అడవులు మరియు రాయల్ బెంగాల్ పులి
    4. ఆల్పైన్ పచ్చిక మైదానాలు
    సమాధానం

    C. మడ అడవులు మరియు రాయల్ బెంగాల్ పులి

    The Sundarbans, a natural World Heritage Site, is known for

    1. coral reefs
    2. hot desert dunes
    3. mangrove forests and the Royal Bengal tiger
    4. alpine meadows

11. గ్రేట్ లివింగ్ చోళ దేవాలయాలలో ఏది ఉంది?

    1. కందరియ మహాదేవ దేవాలయం
    2. తంజావూరులోని బృహదీశ్వర దేవాలయం
    3. మహాబలిపురంలోని తీర దేవాలయం
    4. లింగరాజ దేవాలయం
    సమాధానం

    B. తంజావూరులోని బృహదీశ్వర దేవాలయం

    The Great Living Chola Temples include the

    1. Kandariya Mahadeva temple
    2. Brihadisvara temple at Thanjavur
    3. Shore Temple at Mahabalipuram
    4. Lingaraja temple

12. ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశమైన రామప్ప (రుద్రేశ్వర) దేవాలయం ఏ రాష్ట్రంలో ఉంది?

    1. ఒడిశా
    2. కేరళ
    3. కర్ణాటక
    4. తెలంగాణ
    సమాధానం

    D. తెలంగాణ

    The Ramappa (Rudreswara) temple, a World Heritage Site, is in which state?

    1. Odisha
    2. Kerala
    3. Karnataka
    4. Telangana

13. యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ఒడంబడిక ఏ సంవత్సరంలో ఆమోదించబడింది?

    1. 1992
    2. 1972
    3. 1960
    4. 1945
    సమాధానం

    B. 1972

    The UNESCO World Heritage Convention was adopted in

    1. 1992
    2. 1972
    3. 1960
    4. 1945

14. యునెస్కో అమూర్త వారసత్వంగా గుర్తించిన రామ్‌లీలా దేని సంప్రదాయ ప్రదర్శన?

    1. రామాయణం
    2. మహాభారతం
    3. పంచతంత్రం
    4. జాతక కథలు
    సమాధానం

    A. రామాయణం

    Ramlila, listed by UNESCO as intangible heritage, is a traditional performance of the

    1. Ramayana
    2. Mahabharata
    3. Panchatantra
    4. Jataka tales

15. కూటియాట్టం అనేది దేని రూపం?

    1. రాజస్థాన్ జానపద గీతం
    2. ఆంధ్ర తోలుబొమ్మలాట
    3. కేరళ సంస్కృత రంగస్థల కళ
    4. ఒడిశా ముఖాల నృత్యం
    సమాధానం

    C. కేరళ సంస్కృత రంగస్థల కళ

    Kutiyattam is a form of

    1. folk song of Rajasthan
    2. puppet play of Andhra
    3. Sanskrit theatre of Kerala
    4. mask dance of Odisha

16. అమూర్త వారసత్వంగా గుర్తించిన ఛౌ అంటే ఏమిటి?

    1. లద్దాఖ్ ఆలయ మంత్రోచ్చారణ
    2. తూర్పు భారతదేశ ముఖాల నృత్యం
    3. పంజాబ్ ఇత్తడి హస్తకళ
    4. కేరళ ఆచార రంగస్థల కళ
    సమాధానం

    B. తూర్పు భారతదేశ ముఖాల నృత్యం

    Chhau, listed as intangible heritage, is a

    1. temple chant of Ladakh
    2. mask dance of eastern India
    3. brass craft of Punjab
    4. ritual theatre of Kerala

17. కల్బేలియా పాటలు మరియు నృత్యాలు ఏ ప్రాంతానికి చెందినవి?

    1. త్రిపుర
    2. అస్సాం
    3. రాజస్థాన్
    4. గోవా
    సమాధానం

    C. రాజస్థాన్

    Kalbelia songs and dances belong to

    1. Tripura
    2. Assam
    3. Rajasthan
    4. Goa

18. జండియాలా గురు థాథేరాలు దేనికి ప్రసిద్ధి?

    1. రాతి శిల్పం
    2. బొమ్మల తయారీ
    3. పట్టు నేత
    4. ఇత్తడి మరియు రాగి పాత్రల తయారీ
    సమాధానం

    D. ఇత్తడి మరియు రాగి పాత్రల తయారీ

    The Thatheras of Jandiala Guru are known for

    1. stone carving
    2. toy making
    3. silk weaving
    4. brass and copper utensil making

19. భౌగోళిక గుర్తింపుల (వస్తువులు) చట్టం ఏ సంవత్సరంలో ఆమోదించబడింది?

    1. 1999
    2. 1991
    3. 1995
    4. 2005
    సమాధానం

    A. 1999

    The Geographical Indications of Goods Act was passed in

    1. 1999
    2. 1991
    3. 1995
    4. 2005

20. భౌగోళిక గుర్తింపుల రిజిస్ట్రీ ఎక్కడ ఉంది?

    1. ముంబై
    2. హైదరాబాద్
    3. ఢిల్లీ
    4. చెన్నై
    సమాధానం

    D. చెన్నై

    The Geographical Indications Registry is located in

    1. Mumbai
    2. Hyderabad
    3. Delhi
    4. Chennai

21. భారతదేశంలో GI ట్యాగ్ పొందిన మొదటి ఉత్పత్తి ఏది?

    1. బాస్మతి బియ్యం
    2. పష్మీనా శాలువా
    3. డార్జిలింగ్ తేయాకు
    4. కంచీపురం పట్టు
    సమాధానం

    C. డార్జిలింగ్ తేయాకు

    The first product to receive a GI tag in India was

    1. Basmati rice
    2. Pashmina shawl
    3. Darjeeling tea
    4. Kanchipuram silk

22. నమోదైన GI ఎంత కాలం చెల్లుతుంది?

    1. 5 సంవత్సరాలు మాత్రమే
    2. 20 సంవత్సరాలు
    3. జీవితకాలం
    4. 10 సంవత్సరాలు, పునరుద్ధరించవచ్చు
    సమాధానం

    D. 10 సంవత్సరాలు, పునరుద్ధరించవచ్చు

    A registered GI is valid for

    1. 5 years only
    2. 20 years
    3. a lifetime
    4. 10 years, renewable

23. ఆంధ్రప్రదేశ్ GI ఉత్పత్తి అయిన బొబ్బిలి వీణ ఏమిటి?

    1. వస్త్రం
    2. సంగీత వాయిద్యం
    3. పండు
    4. మిఠాయి
    సమాధానం

    B. సంగీత వాయిద్యం

    Bobbili Veena, an Andhra GI product, is a

    1. fabric
    2. musical instrument
    3. fruit
    4. sweet

24. ఆంధ్రప్రదేశ్ GI ఉత్పత్తి అయిన బంగనపల్లె దేని రకం?

    1. మామిడి
    2. మిరప
    3. బియ్యం
    4. కాఫీ
    సమాధానం

    A. మామిడి

    Banganapalle, a GI product of Andhra Pradesh, is a type of

    1. mango
    2. chilli
    3. rice
    4. coffee

25. GI ఉత్పత్తి అయిన గుంటూరు సన్నం దేని రకం?

    1. మామిడి
    2. మిరప
    3. పొగాకు
    4. పసుపు
    సమాధానం

    B. మిరప

    Guntur Sannam, a GI product, is a type of

    1. mango
    2. chilli
    3. tobacco
    4. turmeric

26. GI ట్యాగ్ ఉన్న అరకు దేనికి ప్రసిద్ధి?

    1. మిరియాలు
    2. తేయాకు
    3. కాఫీ
    4. పత్తి
    సమాధానం

    C. కాఫీ

    Araku, which has a GI tag, is known for

    1. pepper
    2. tea
    3. coffee
    4. cotton

27. భారతదేశం GIలను ఏ బాధ్యతల కారణంగా రక్షిస్తుంది?

    1. WTO యొక్క TRIPS ఒప్పందం
    2. రామ్‌సర్ ఒడంబడిక
    3. క్యోటో ప్రోటోకాల్
    4. సార్క్ చార్టర్
    సమాధానం

    A. WTO యొక్క TRIPS ఒప్పందం

    India protects GIs because of obligations under the

    1. TRIPS Agreement of the WTO
    2. Ramsar Convention
    3. Kyoto Protocol
    4. SAARC Charter

28. GI పేటెంట్ నుండి ఎలా భిన్నమైనది? పేటెంట్ దేనిని రక్షిస్తుంది?

    1. ఒక ప్రదేశం పేరు
    2. ఒక కొత్త ఆవిష్కరణ
    3. ఒక సంప్రదాయ హస్తకళ
    4. ఒక ప్రాంతీయ వంటకం
    సమాధానం

    B. ఒక కొత్త ఆవిష్కరణ

    A Geographical Indication differs from a patent because a patent protects

    1. a place name
    2. a new invention
    3. a traditional craft
    4. a regional dish

29. కింది వాటిలో అమూర్త వారసత్వం ఏది?

    1. కుంభమేళా
    2. కుతుబ్ మినార్
    3. కోణార్క్ సూర్య దేవాలయం
    4. హుమాయూన్ సమాధి
    సమాధానం

    A. కుంభమేళా

    Which of the following is intangible heritage?

    1. Kumbh Mela
    2. Qutb Minar
    3. Konark Sun Temple
    4. Humayun's Tomb

30. తీవ్రమైన ముప్పును ఎదుర్కొంటున్న ప్రదేశాన్ని ఏ జాబితాలో చేర్చవచ్చు?

    1. రామ్‌సర్ జాబితా
    2. రెడ్ డేటా బుక్
    3. తాత్కాలిక జాబితా
    4. ప్రమాదంలో ఉన్న ప్రపంచ వారసత్వ జాబితా
    సమాధానం

    D. ప్రమాదంలో ఉన్న ప్రపంచ వారసత్వ జాబితా

    A site that faces serious threats can be placed on the

    1. Ramsar List
    2. Red Data Book
    3. Tentative List
    4. List of World Heritage in Danger

31. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని ఏటికొప్పాక బొమ్మలను దేనితో తయారు చేస్తారు?

    1. ఇత్తడి రేకులు
    2. మట్టి మరియు గడ్డి
    3. లక్క పూసిన చెక్క
    4. కాగితపు గుజ్జు
    సమాధానం

    C. లక్క పూసిన చెక్క

    Etikoppaka toys of Andhra Pradesh are made of

    1. brass sheets
    2. clay and straw
    3. lacquered wood
    4. paper pulp

32. కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. ఖంగ్‌చెండ్‌జొంగా భారతదేశంలోని ఏకైక మిశ్రమ ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశం. 2. కాజిరంగా ఒక సాంస్కృతిక ప్రదేశం. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements: 1. Khangchendzonga is India's only mixed World Heritage Site. 2. Kaziranga is a cultural site. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

33. కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. ఎల్లోరాలో బౌద్ధ, హిందూ మరియు జైన గుహలు ఉన్నాయి. 2. అజంతా గుహలు బౌద్ధ గుహలు. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements: 1. Ellora has Buddhist, Hindu and Jain caves. 2. The Ajanta caves are Buddhist. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

34. కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. GI ఒక కొత్త ఆవిష్కరణను రక్షిస్తుంది. 2. డార్జిలింగ్ తేయాకు భారతదేశపు మొదటి GI ఉత్పత్తి. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Consider the statements: 1. A GI protects a new invention. 2. Darjeeling tea was India's first GI product. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

35. కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. కూటియాట్టం మూర్త వారసత్వం. 2. రామ్‌లీలా యునెస్కో ప్రాతినిధ్య జాబితాలో ఉంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Consider the statements: 1. Kutiyattam is a tangible heritage. 2. Ramlila is on UNESCO's Representative List. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

36. కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. హంపి విజయనగర రాజధాని. 2. కోణార్క్ సూర్య దేవాలయం తమిళనాడులో ఉంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements: 1. Hampi was a Vijayanagara capital. 2. Konark Sun Temple is in Tamil Nadu. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

37. కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. GI 10 సంవత్సరాలు చెల్లుతుంది మరియు పునరుద్ధరించవచ్చు. 2. GI రిజిస్ట్రీ చెన్నైలో ఉంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements: 1. A GI is valid for 10 years and can be renewed. 2. The GI Registry is in Chennai. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

38. కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. గుంటూరు సన్నం ఒక హస్తకళ. 2. బొబ్బిలి వీణ ఒక పండు. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    D. 1 లేదా 2 కాదు

    Consider the statements: 1. Guntur Sannam is a handicraft. 2. Bobbili Veena is a fruit. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

39. కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. ఛౌ అమూర్త సాంస్కృతిక వారసత్వం. 2. వేద మంత్రోచ్చారణ అమూర్త సాంస్కృతిక వారసత్వం. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements: 1. Chhau is intangible cultural heritage. 2. Vedic chanting is intangible cultural heritage. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

40. కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. ధోలావీర ఒక హరప్పా ప్రదేశం. 2. సాంచి ఒక జైన ప్రదేశం. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements: 1. Dholavira is a Harappan site. 2. Sanchi is a Jain site. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

41. ప్రదేశాలను వాటి వాస్తవాలతో జతపరచండి. (a) కోణార్క్ (b) హంపి (c) ఎలిఫెంటా (d) కాపిటల్ కాంప్లెక్స్ 1 లె కార్బూజియే 2 విజయనగరం 3 ఒడిశా సూర్య దేవాలయం 4 ముంబై సమీపంలోని ద్వీప గుహలు

    1. a-2, b-3, c-4, d-1
    2. a-3, b-1, c-4, d-2
    3. a-3, b-2, c-1, d-4
    4. a-3, b-2, c-4, d-1
    సమాధానం

    D. a-3, b-2, c-4, d-1

    Match the sites with the facts. (a) Konark (b) Hampi (c) Elephanta (d) Capitol Complex 1 Le Corbusier 2 Vijayanagara 3 Odisha Sun Temple 4 Island caves near Mumbai

    1. a-2, b-3, c-4, d-1
    2. a-3, b-1, c-4, d-2
    3. a-3, b-2, c-1, d-4
    4. a-3, b-2, c-4, d-1

42. వారసత్వ అంశాలను వాటి ప్రాంతాలతో జతపరచండి. (a) కూటియాట్టం (b) రమ్మన్ (c) కల్బేలియా (d) థాథేరాలు 1 రాజస్థాన్ జానపద గీత-నృత్యం 2 కేరళ సంస్కృత రంగస్థల కళ 3 గఢ్వాల్ ఆచార రంగస్థల కళ 4 పంజాబ్ లోహ హస్తకళ

    1. a-2, b-3, c-4, d-1
    2. a-2, b-3, c-1, d-4
    3. a-2, b-1, c-3, d-4
    4. a-1, b-3, c-2, d-4
    సమాధానం

    B. a-2, b-3, c-1, d-4

    Match the heritage elements with their regions. (a) Kutiyattam (b) Ramman (c) Kalbelia (d) Thatheras 1 Rajasthan folk song-dance 2 Kerala Sanskrit theatre 3 Garhwal ritual theatre 4 Punjab metal craft

    1. a-2, b-3, c-4, d-1
    2. a-2, b-3, c-1, d-4
    3. a-2, b-1, c-3, d-4
    4. a-1, b-3, c-2, d-4

43. GI ఉత్పత్తులను వాటి రకాలతో జతపరచండి. (a) కొండపల్లి (b) అరకు (c) బంగనపల్లె (d) బొబ్బిలి 1 మామిడి 2 కాఫీ 3 బొమ్మలు 4 వీణ

    1. a-2, b-3, c-1, d-4
    2. a-3, b-1, c-2, d-4
    3. a-3, b-2, c-4, d-1
    4. a-3, b-2, c-1, d-4
    సమాధానం

    D. a-3, b-2, c-1, d-4

    Match the GI products with their type. (a) Kondapalli (b) Araku (c) Banganapalle (d) Bobbili 1 mango 2 coffee 3 toys 4 Veena

    1. a-2, b-3, c-1, d-4
    2. a-3, b-1, c-2, d-4
    3. a-3, b-2, c-4, d-1
    4. a-3, b-2, c-1, d-4

44. కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. బోధ్ గయలోని మహాబోధి దేవాలయం ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశం. 2. అది ఒడిశాలో ఉంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements: 1. Mahabodhi Temple at Bodh Gaya is a World Heritage Site. 2. It is in Odisha. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

45. రాజస్థాన్‌లోని ఏ ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశం ప్రసిద్ధ పక్షి సంరక్షణ కేంద్రం?

    1. కాజిరంగా జాతీయ పార్క్
    2. కెవలాదేవ్ (భరత్‌పూర్) జాతీయ పార్క్
    3. మానస్ జాతీయ పార్క్
    4. గ్రేట్ హిమాలయన్ జాతీయ పార్క్
    సమాధానం

    B. కెవలాదేవ్ (భరత్‌పూర్) జాతీయ పార్క్

    Which World Heritage Site in Rajasthan is a famous bird sanctuary?

    1. Kaziranga National Park
    2. Keoladeo National Park
    3. Manas National Park
    4. Great Himalayan National Park