Chapter 4 of 5 · 38 min read

రేఖల, వృత్తాల కుటుంబాలు మరియు బిందుపథ సమస్యలు

గుర్తుంచుకోవలసినవి

  • బిందుపథం (locus) అంటే ఒక నియమాన్ని పాటిస్తూ కదిలే బిందువు పయనించే మార్గం. కదిలే బిందువును $(h, k)$ అనుకోండి, నియమాన్ని $h$, $k$ లలో సమీకరణంగా మార్చండి, అదనపు పరామితిని తొలగించండి, తర్వాత $h, k$ బదులు $x, y$ రాయండి.
  • ప్రతి రేఖ $L_1 + \lambda L_2 = 0$ అనేది $L_1 = 0$, $L_2 = 0$ ల ఖండన బిందువు గుండా పోతుంది. ఒక అదనపు నియంత్రణ $\lambda$ ను నిర్ణయిస్తుంది.
  • వృత్తాలు $S_1 = 0$, $S_2 = 0$ లకు (రెండింటిలోనూ $x^2 + y^2$ గుణకం 1 ఉండేలా రాసినప్పుడు), ప్రతి $\lambda \ne -1$ కి $S_1 + \lambda S_2 = 0$ వాటి ఉమ్మడి బిందువుల గుండా పోయే వృత్తం. ఒక వృత్తం, ఒక రేఖకు $S + \lambda L = 0$ ఇదే పని చేస్తుంది.
  • రెండు వృత్తాల మూలాక్షం (radical axis) $S_1 - S_2 = 0$. ఇది కేంద్రాలను కలిపే రేఖకు లంబంగా ఉండే సరళరేఖ. వృత్తాలు రెండు బిందువుల వద్ద ఖండించుకుంటే ఇదే వాటి ఉమ్మడి జ్యా.
  • మూలాక్షంపై ప్రతి బిందువు నుండి రెండు వృత్తాలకు గీసిన స్పర్శరేఖల పొడవులు సమానం.

బిందుపథం కనుగొనే పద్ధతి

బిందుపథ సమస్యలో నియమం మాటల్లో ఉంటుంది: "ఒక బిందువు కదులుతుంది, దాని నుండి $A$ కి దూరం $B$ కి దూరానికి రెట్టింపు" లేదా "స్థిర బిందువు గుండా పోయే జ్యా మధ్యబిందువు". ఈ మాటలను నాలుగు దశల్లో బీజగణితంగా మార్చుకోవాలి.

  1. కదిలే బిందువుకు $P(h, k)$ అని పేరు పెట్టండి. ఇప్పుడే $x, y$ వాడవద్దు; దీనివల్ల ఈ బిందువు స్థిర వస్తువులతో కలిసిపోదు.
  2. నియమాన్ని సమీకరణంగా రాయండి. దూరాలు, వాలులు, మధ్యబిందువులు, విభజన సూత్రాలు, లంబత్వం దాదాపు అన్ని సందర్భాలను కవర్ చేస్తాయి.
  3. నియమంలో రెండవ చలరాశి (వాలు $m$, కోణం $\theta$, ఇచ్చిన వక్రంపై ఒక బిందువు) వస్తే అది పరామితి (parameter). మీ దగ్గర ఉన్న సమీకరణాల నుండి దాన్ని తొలగించండి.
  4. $h, k$ బదులు $x, y$ రాయండి. అది ఏ వక్రమో చెప్పండి.

మార్కులు కాపాడే రెండు అలవాట్లు ఉన్నాయి. మొదటిది, బీజగణితం అనుమతించి జ్యామితి నిషేధించే బిందువులను పరిశీలించండి (పొడవు సున్నా అయిన జ్యా, వాలుతో భాగించినప్పుడు నిలువు రేఖ). రెండవది, పరామితి కోణమైతే $\cos^2\theta + \sin^2\theta = 1$ వచ్చేలా చూడండి; పరామితి వాలు అయితే ఒక సమీకరణం నుండి $m$ ను సాధించి రెండవ దానిలో ఉంచండి.

గుర్తుంచుకునే చిట్కా: "పేరు పెట్టు, చెప్పు, పిండు, మళ్ళీ పేరు పెట్టు." $P(h,k)$ అని పేరు పెట్టండి, నియమాన్ని బీజగణితంలో చెప్పండి, పరామితిని పిండి తొలగించండి, $x, y$ గా పేరు మార్చండి. ఏ బిందుపథ సమస్య మొదలుపెట్టే ముందైనా ఇది అనుకోండి.

దూర నియమాలు

$A$, $B$ స్థిర బిందువులు, $P$ కదులుతూ $PA = k \cdot PB$ అయితే ఫలితం $k$ పై ఆధారపడుతుంది.

నియమంబిందుపథం
$PA = PB$$AB$ యొక్క లంబ సమద్విఖండన రేఖ (ఒక రేఖ)
$PA = k \cdot PB$, $k \ne 1$, $k > 0$ఒక వృత్తం (ఇది $A$ ని $B$ నుండి వేరు చేస్తుంది)
$PA^2 + PB^2 = c$ స్థిరం$AB$ మధ్యబిందువు కేంద్రంగా ఉన్న వృత్తం ($c$ తగినంత పెద్దదైతే)
$PA^2 - PB^2 = c$ స్థిరం$AB$ కి లంబంగా ఉండే సరళరేఖ

చివరి వరుస గుర్తుంచుకోదగినది: $x^2 + y^2$ పదాలు రద్దవుతాయి, కాబట్టి వృత్తం రాదు.

ఉదాహరణ 1: $A = (0,0)$, $B = (9,0)$ అయినప్పుడు $PA = 2\,PB$ అయ్యేలా కదిలే బిందువు $P$ యొక్క బిందుపథం కనుగొనండి.

$P = (h,k)$ అనుకోండి. అప్పుడు $PA^2 = 4\,PB^2$.

$h^2 + k^2 = 4\left[(h-9)^2 + k^2\right]$

$h^2 + k^2 = 4h^2 - 72h + 324 + 4k^2$

$0 = 3h^2 + 3k^2 - 72h + 324$, కాబట్టి $h^2 + k^2 - 24h + 108 = 0$.

బిందుపథం: $x^2 + y^2 - 24x + 108 = 0$. వర్గాన్ని పూర్తి చేయండి: $(x-12)^2 + y^2 = 144 - 108 = 36$.

కాబట్టి ఇది కేంద్రం $(12, 0)$, వ్యాసార్ధం $6$ ఉన్న వృత్తం.

ఇది ఎందుకు పనిచేస్తుంది: నిష్పత్తిని వర్గం చేయడం వల్ల మూలాలు పోతాయి, విస్తరించిన తర్వాత $h^2$, $k^2$ గుణకాలు సమానంగా ఉంటే వృత్తం వస్తుందని తెలుస్తుంది. సరిచూపు: బిందువు $(6,0)$ కి $PA = 6$, $PB = 3$, కాబట్టి అది బిందుపథంపై ఉంది, మరియు $(6-12)^2 = 36$ దీనికి సరిపోతుంది.

మధ్యబిందువులు, లంబపాదాలు, విభజన బిందువులు

ఈ మూడు కుటుంబాలు మళ్ళీ మళ్ళీ వస్తాయి. ప్రతిదానిలో కదిలే బిందువు, తెలిసిన వక్రంపై ఉండే పరామితి బిందువు నుండి ఏర్పడుతుంది.

జ్యా మధ్యబిందువు. కేంద్రం $O$ గా ఉన్న వృత్తం $x^2 + y^2 = r^2$ తీసుకోండి. $M$ జ్యా మధ్యబిందువైతే $OM$ ఆ జ్యాకు లంబంగా ఉంటుంది. కాబట్టి జ్యా స్థిర బిందువు $A$ గుండా పోతూ $M = (h,k)$ అయితే $OM \perp AM$, దీని నుండి $A = (a,b)$ కి $h(h - a) + k(k - b) = 0$ వస్తుంది. బిందుపథం $OA$ వ్యాసంగా ఉన్న వృత్తం.

పరావలయానికి లేదా ఇతర వక్రానికి వేరే మార్గం వాడండి: వక్రంపై రెండు అంత్య బిందువులు $(x_1,y_1)$, $(x_2,y_2)$ తీసుకుని, మధ్యబిందువును రాసి, తొలగించండి.

ఉదాహరణ 2: $x^2 + y^2 = 16$ వృత్తంపై స్థిర బిందువు $A(4,0)$ నుండి దానిపై చరబిందువు $Q$ కి ఒక జ్యా గీశారు. $AQ$ మధ్యబిందువు యొక్క బిందుపథం కనుగొనండి.

$Q = (4\cos\theta, 4\sin\theta)$ తీసుకోండి. మధ్యబిందువు

$h = \dfrac{4 + 4\cos\theta}{2} = 2 + 2\cos\theta$, $\quad k = \dfrac{4\sin\theta}{2} = 2\sin\theta$.

కాబట్టి $h - 2 = 2\cos\theta$ మరియు $k = 2\sin\theta$.

వర్గం చేసి కూడండి: $(h-2)^2 + k^2 = 4$.

బిందుపథం: $(x-2)^2 + y^2 = 4$, కేంద్రం $(2,0)$, వ్యాసార్ధం $2$ ఉన్న వృత్తం.

ఇది ఎందుకు పనిచేస్తుంది: వ్యాసార్ధం 4 ఉన్న వృత్తంపై బిందువుకు, $A$ కి మధ్యబిందువు, సగం పరిమాణం గల వృత్తంపై కదులుతుంది; దాని కేంద్రం $A$, కేంద్రం $O$ ల మధ్యబిందువు. లంబ పద్ధతి $h(h-4) + k^2 = 0$ ఇస్తుంది, అదే వృత్తం.

లంబపాదం. స్థిర బిందువు $A$ నుండి ఒక రేఖపైకి లంబపాదం $F = (h,k)$ అయితే $AF \perp$ ఆ రేఖ, మరియు $F$ ఆ రేఖపై ఉంటుంది. ఈ రెండు విషయాలు రెండు సమీకరణాలు; రేఖ పరామితి (సాధారణంగా వాలు) వాటి మధ్య నుండి తొలగిపోతుంది.

ఉదాహరణ 3: $A(1,0)$ గుండా చరవాలు $m$ తో రేఖలు పోతున్నాయి. మూలబిందువు నుండి అటువంటి రేఖకు గీసిన లంబపాదం యొక్క బిందుపథం కనుగొనండి.

రేఖ $y = m(x-1)$. లంబపాదం $F(h,k)$ అనుకోండి.

$F$ రేఖపై ఉంది: $k = m(h-1)$. ... (1)

$OF \perp$ రేఖ: $OF$ వాలు $k/h$, కాబట్టి $\dfrac{k}{h}\cdot m = -1$, అంటే $m = -\dfrac{h}{k}$. ... (2)

(2) ను (1) లో ఉంచండి: $k = -\dfrac{h}{k}(h-1)$, కాబట్టి $k^2 = -h^2 + h$.

బిందుపథం: $x^2 + y^2 - x = 0$.

ఇది $OA$ వ్యాసంగా ఉన్న వృత్తం. ఇది ఎందుకు పనిచేస్తుంది: $F$ ప్రతి స్థానంలోనూ $\angle OFA = 90^\circ$, మరియు ఒక రేఖాఖండాన్ని లంబకోణంలో చూసే బిందువు ఆ ఖండం వ్యాసంగా ఉన్న వృత్తంపై ఉంటుంది. $m = \infty$ (రేఖ $x = 1$, లంబపాదం $(1,0)$), $m = 0$ (లంబపాదం $(0,0)$) లను ఇప్పటికే వృత్తంపై ఉన్న బిందువులుగా తీసుకోండి.

జ్యాను విభజించే బిందువు. $P$ అనేది $AQ$ ను ($A$ నుండి) $p : q$ నిష్పత్తిలో విభజిస్తే $P = \dfrac{q\,A + p\,Q}{p+q}$. $Q$ ఒక వక్రంపై తిరిగితే, $P$ ఆ వక్రానికి స్కేలు చేసిన నకలుపై తిరుగుతుంది.

ఉదాహరణ 4: $A = (6,0)$, $Q$ అనేది $x^2 + y^2 = 9$ పై కదులుతుంది. $P$ బిందువు $AQ$ ను అంతరంగా $AP : PQ = 1 : 2$ అయ్యేలా విభజిస్తుంది. $P$ యొక్క బిందుపథం కనుగొనండి.

$P = \dfrac{2A + 1\cdot Q}{3}$. $Q = (3\cos\theta, 3\sin\theta)$ తో:

$h = \dfrac{12 + 3\cos\theta}{3} = 4 + \cos\theta$, $\quad k = \sin\theta$.

$(h-4)^2 + k^2 = 1$.

బిందుపథం: $(x-4)^2 + y^2 = 1$.

ఏ బిందువుకు ఎక్కువ భారం వస్తుందో గమనించండి: $P$ కి దగ్గరగా ఉన్న బిందువుకు రెండవ భాగం యొక్క భారం వస్తుంది, కాబట్టి ఇక్కడ $A$ కి 2, $Q$ కి 1. నిష్పత్తిని తిరగేస్తే కేంద్రం బదులుగా $(2,0)$ వచ్చేది.

రెండు రేఖల ఖండన బిందువు గుండా పోయే రేఖల కుటుంబం

$L_1 = a_1x + b_1y + c_1 = 0$, $L_2 = a_2x + b_2y + c_2 = 0$ అనే రెండు రేఖలు $P$ వద్ద ఖండించుకుంటాయనుకోండి. అప్పుడు

$$L_1 + \lambda L_2 = 0$$

ప్రతి వాస్తవ $\lambda$ కి ఒక రేఖ ($x$, $y$ లలో ఏకఘాతం కాబట్టి), మరియు అది $P$ గుండా పోతుంది, ఎందుకంటే $P$ వద్ద $L_1$, $L_2$ రెండూ సున్నా. అలాగే, $P$ గుండా పోయే $L_2$ తప్ప ప్రతి రేఖ ఈ రూపంలోనే ఉంటుంది. $L_2$ కి $\lambda \to \infty$ కావాలి; దాన్ని కూడా చేర్చాలంటే $\mu L_1 + \lambda L_2 = 0$ రాయండి.

ఈ పద్ధతికి $P$ నిరూపకాలు అవసరం లేదు, అందుకే ఇది వేగంగా ఉంటుంది. రేఖపై ఒక అదనపు నియంత్రణ వాడి $\lambda$ ను ఎంచుకోండి:

అదనపు నియంత్రణఏం చేయాలి
$(x_0, y_0)$ గుండా పోతుంది$(x_0, y_0)$ ను ప్రతిక్షేపించి $\lambda$ ను సాధించండి
$x$-అక్షానికి సమాంతరం$x$ గుణకాన్ని 0 కి సమానం చేయండి
$y$-అక్షానికి సమాంతరం$y$ గుణకాన్ని 0 కి సమానం చేయండి
ఇచ్చిన రేఖకు సమాంతరం లేదా లంబంవాలులను సమానం చేయండి లేదా గుణించండి
సమాన అంతరఖండాలు$x$ గుణకం = $y$ గుణకం (రెండు అంతరఖండాలూ 0 కాకూడదు)
ఒక బిందువు నుండి ఇచ్చిన దూరంలోదూర సూత్రం వాడి $\lambda$ ను సాధించండి
P(2, 2) వద్ద L1, L2 అనే రెండు రేఖలు నిరూపక జాలంపై ఖండించుకుంటాయి. P గుండా మరో మూడు రేఖలు గీశారు, వాటి లాంబ్డా విలువలతో: నిలువు రేఖ x = 2, అడ్డు రేఖ y = 2, రేఖ y = 2x - 2.

*చిత్రం 4.1: కుటుంబం $(x+y-4) + \lambda(x-y) = 0$ నుండి $P(2, 2)$ గుండా పోయే రేఖలు*

ఉదాహరణ 5: $x + 2y - 5 = 0$, $3x - y - 1 = 0$ ల ఖండన గుండా పోతూ, అక్షాలపై సమాన శూన్యేతర అంతరఖండాలు కలిగిన రేఖను కనుగొనండి.

$(x + 2y - 5) + \lambda(3x - y - 1) = 0$ అని రాయండి, అంటే

$(1 + 3\lambda)x + (2 - \lambda)y - (5 + \lambda) = 0$.

అంతరఖండాలు: $x$-అంతరఖండం $= \dfrac{5+\lambda}{1+3\lambda}$, $y$-అంతరఖండం $= \dfrac{5+\lambda}{2-\lambda}$.

సమానం, శూన్యేతరం: $1 + 3\lambda = 2 - \lambda$ మరియు $5 + \lambda \ne 0$, కాబట్టి $\lambda = \tfrac14$.

రేఖ: $\tfrac74 x + \tfrac74 y = \tfrac{21}{4}$, అంటే $x + y = 3$.

సరిచూపు: రేఖలు $(1,2)$ వద్ద కలుస్తాయి (మొదటి రేఖలో $y = 3x - 1$ ఉంచండి: $7x = 7$). మరియు $1 + 2 = 3$, కాబట్టి ఈ సభ్యం దాని గుండా పోతుంది.

గమనించవలసింది: $\lambda = -5$ ఇస్తే $y = 2x$, దీనికి రెండు అంతరఖండాలూ 0. అందుకే ప్రశ్నలో "శూన్యేతర" అని చెప్పారు.

దాగి ఉన్న స్థిర బిందువు

కొన్నిసార్లు కుటుంబాన్ని రెండు రేఖలుగా ఇవ్వరు. $ax + by + c = 0$ లో $a, b, c$ ఏకఘాత సంబంధాన్ని పాటిస్తాయనుకోండి, ఉదాహరణకు $3a - 2b + c = 0$. ఈ సంబంధాన్ని "$x = 3,\ y = -2$ వద్ద రేఖ విలువ సున్నా" అని చదవండి. కాబట్టి అటువంటి ప్రతి రేఖ స్థిర బిందువు $(3, -2)$ గుండా పోతుంది. ఇది అదే ఆలోచన మారువేషంలో: ఆ రేఖలు ఒక బిందువు గుండా పోయే $L_1 + \lambda L_2$ రూపంలోని కుటుంబం.

గుర్తుంచుకునే చిట్కా: "అదే బిందువు, కొత్త వాలు: లాంబ్డా కలపండి, ఖండన బిందువు కదలదు." మీరు ఏ $\lambda$ కలిపినా, $L_1$, $L_2$ కలిసే బిందువు కదలదు.

వృత్తాల కుటుంబం

ప్రతి వృత్తాన్ని $S = x^2 + y^2 + 2gx + 2fy + c = 0$ గా రాయండి, $x^2 + y^2$ గుణకం 1 ఉండాలి. కింది అన్నింటికీ ఈ ప్రామాణిక రూపం ముఖ్యం.

రెండు వృత్తాల ఖండన గుండా పోయే వృత్తం. $S_1 = 0$, $S_2 = 0$ రెండు బిందువుల వద్ద కలిస్తే, సమీకరణం

$$S_1 + \lambda S_2 = 0, \quad \lambda \ne -1$$

ఆ రెండు బిందువుల గుండా పోయే వృత్తం. ఉమ్మడి బిందువు $S_1$, $S_2$ లను సున్నా చేస్తుంది, కాబట్టి $S_1 + \lambda S_2$ ను కూడా సున్నా చేస్తుంది. $x^2 + y^2$ గుణకం $1 + \lambda$, కాబట్టి $\lambda \ne -1$ అయితే దానితో భాగిస్తే ఫలితం మళ్ళీ వృత్తమే.

వృత్తం, రేఖల ఖండన గుండా పోయే వృత్తం. వృత్తం $S = 0$, రేఖ $L = 0$ లకు,

$$S + \lambda L = 0$$

ప్రతి వాస్తవ $\lambda$ కి వృత్తం, మరియు రేఖ వృత్తాన్ని ఖండించే రెండు బిందువుల గుండా పోతుంది. ఇక్కడ $x^2 + y^2$ గుణకం 1 గానే ఉంటుంది, కాబట్టి ఏ $\lambda$ విలువనూ మినహాయించరు.

కావలసిన సభ్యాన్ని ఎంచుకోవడానికి ఒక నియంత్రణ వాడండి:

  • ఇచ్చిన బిందువు గుండా పోతుంది: ఆ బిందువును ప్రతిక్షేపించండి;
  • ఇచ్చిన రేఖపై కేంద్రం ఉంది: $S_1 + \lambda S_2$ కేంద్రాన్ని రాసి దాన్ని ఆ రేఖపై ఉంచండి;
  • అతి చిన్నది: ఉమ్మడి జ్యా వ్యాసం కావాలి, కాబట్టి కేంద్రం ఆ జ్యాపై ఉంటుంది;
  • ఇచ్చిన రేఖను లేదా మరో వృత్తాన్ని స్పృశిస్తుంది: కేంద్రం నుండి దూరం వ్యాసార్ధానికి సమానం అని వాడండి.

ఉదాహరణ 6: $x^2 + y^2 = 9$ వృత్తాన్ని రేఖ $x + y = 3$ ఖండించే బిందువుల గుండా, మరియు బిందువు $(1,1)$ గుండా పోయే వృత్తం కనుగొనండి.

$S + \lambda L = x^2 + y^2 - 9 + \lambda(x + y - 3) = 0$ అని రాయండి.

$(1,1)$ ను ప్రతిక్షేపించండి: $1 + 1 - 9 + \lambda(1 + 1 - 3) = 0$, కాబట్టి $-7 - \lambda = 0$ మరియు $\lambda = -7$.

వృత్తం: $x^2 + y^2 - 7x - 7y + 12 = 0$.

సరిచూపు: రేఖ వృత్తాన్ని $(3,0)$, $(0,3)$ వద్ద ఖండిస్తుంది. $(3,0)$ వద్ద: $9 - 21 + 12 = 0$. $(0,3)$ వద్ద: $9 - 21 + 12 = 0$. $(1,1)$ వద్ద: $2 - 14 + 12 = 0$. మూడూ దానిపై ఉన్నాయి.

గమనించవలసింది: రెండు ఖండన బిందువులను మీరు సాధించలేదు. ఆ పని కుటుంబమే చేసింది.

మూలాక్షం మరియు ఉమ్మడి జ్యా

రెండు వృత్తాలు $S_1 = 0$, $S_2 = 0$ లకు మూలాక్షం (radical axis)

$$S_1 - S_2 = 0.$$

రెండు వృత్తాలలోనూ $x^2 + y^2$ గుణకం 1, కాబట్టి తీసివేత వర్గ పదాలను తొలగించి ఏకఘాత సమీకరణం మిగులుతుంది. మూడు విషయాలు:

  1. ఇది కేంద్రాలను కలిపే రేఖకు లంబంగా ఉండే సరళరేఖ.
  2. వృత్తాలు రెండు బిందువుల వద్ద ఖండించుకుంటే, ఇదే ఉమ్మడి జ్యా రేఖ (ఆ బిందువులు రెండు సమీకరణాలను తృప్తిపరుస్తాయి, కాబట్టి భేదాన్ని కూడా).
  3. $P$ బిందువు నుండి రెండు వృత్తాలకు స్పర్శరేఖల పొడవులు సమానమైతే, అప్పుడే $P$ దానిపై ఉంటుంది. $(x_1, y_1)$ నుండి $S = 0$ కి స్పర్శరేఖ పొడవు వర్గం $S(x_1, y_1)$, కాబట్టి స్పర్శరేఖ పొడవులు సమానం అంటే $S_1(x_1,y_1) = S_2(x_1,y_1)$.

రెండు వృత్తాలు స్పృశించుకుంటే, మూలాక్షం స్పర్శ బిందువు వద్ద ఉమ్మడి స్పర్శరేఖ. వాస్తవ ఉమ్మడి బిందువు లేని రెండు వృత్తాలకు కూడా ఆ రేఖ ఉంటుంది; అది ఏ వృత్తాన్నీ ఖండించదు అంతే. ఏకకేంద్ర వృత్తాలకు మూలాక్షం ఉండదు (భేదం శూన్యేతర స్థిరాంకం).

వ్యాసార్ధం 2 ఉన్న రెండు వృత్తాలు, కేంద్రాలు (1, 0), (మైనస్ 1, 0), మూలబిందువుకు పైన కింద ఉన్న P, Q బిందువుల వద్ద కలుస్తాయి. P, Q ల గుండా పోయే నిలువు రేఖ x = 0 మూలాక్షం మరియు ఉమ్మడి జ్యా. మూలబిందువు కేంద్రంగా వ్యాసార్ధం root 3 ఉన్న చుక్కల వృత్తం కూడా P, Q ల గుండా పోతుంది.

*చిత్రం 4.2: ఉమ్మడి జ్యా PQ మూలాక్షం; చుక్కల వృత్తం $S_1 + S_2 = 0$*

ఉమ్మడి జ్యా పొడవు. మూలాక్షాన్ని కనుగొని, ఒక వృత్తం కేంద్రం నుండి దానికి దూరం $d$ కనుగొనండి. ఆ వృత్తం వ్యాసార్ధం $r$ తో జ్యా పొడవు $2\sqrt{r^2 - d^2}$.

రాశిసూత్రం
మూలాక్షం$S_1 - S_2 = 0$
ఉమ్మడి బిందువుల గుండా పోయే వృత్తం$S_1 + \lambda S_2 = 0$, $\lambda \ne -1$
జ్యా పొడవు$2\sqrt{r^2 - d^2}$
$(x_1,y_1)$ నుండి స్పర్శరేఖ పొడవు$\sqrt{S(x_1, y_1)}$ ($S(x_1,y_1) \ge 0$ అయితే)
ఉమ్మడి బిందువుల గుండా పోయే అతి చిన్న వృత్తంఉమ్మడి జ్యా వ్యాసంగా

గుర్తుంచుకునే చిట్కా: "మైనస్ రేఖను చేస్తుంది, ప్లస్ వృత్తాన్ని చేస్తుంది." $S_1 - S_2$ జ్యా; $S_1 + \lambda S_2$ దాని కొనల గుండా పోయే వృత్తం. రెండు వృత్త సమీకరణాలు పక్కపక్కన కనిపించినప్పుడు ఇది అనుకోండి.

ఉదాహరణ 7: $S_1: x^2 + y^2 - 2x - 4y - 4 = 0$, $S_2: x^2 + y^2 - 8x - 12y + 36 = 0$ ల ఉమ్మడి జ్యా పొడవు కనుగొనండి.

మూలాక్షం: $S_1 - S_2 = 6x + 8y - 40 = 0$, కాబట్టి $3x + 4y = 20$.

$S_1$ కేంద్రం $(1,2)$, $r^2 = 1 + 4 + 4 = 9$, కాబట్టి $r = 3$.

$(1,2)$ నుండి $3x + 4y - 20 = 0$ కి దూరం: $d = \dfrac{\vert 3 + 8 - 20 \vert}{5} = \dfrac{9}{5}$.

అర్ధ జ్యా: $\sqrt{9 - \tfrac{81}{25}} = \sqrt{\tfrac{144}{25}} = \tfrac{12}{5}$.

జ్యా పొడవు $= \tfrac{24}{5} = 4.8$.

రెండవ వృత్తంతో సరిచూపు: కేంద్రం $(4,6)$, $r^2 = 16 + 36 - 36 = 16$, $r = 4$. కేంద్రాల మధ్య దూరం 5, మరియు $3^2 + 4^2 = 5^2$, కాబట్టి వ్యాసార్ధాలు, కేంద్రాలను కలిపే రేఖ కలిసి భుజాలు 3, 4 ఉన్న లంబకోణ త్రిభుజం ఏర్పరుస్తాయి. అర్ధ జ్యా కర్ణానికి గీసిన లంబం, $\tfrac{3 \cdot 4}{5} = \tfrac{12}{5}$. ఇది సరిపోతుంది.

పద్ధతిని ఎంచుకోవడం

సమస్యలో కదిలే బిందువు, కుటుంబం లేదా వృత్తాల జత కనిపించినప్పుడు, ఏమీ రాయకముందు ఇందులో ఏదో అడగండి.

మీరు చూసేదివాడేది
దూరం, కోణం లేదా నిష్పత్తి నియమాన్ని పాటించే బిందువు$(h,k)$ తో నేరుగా బిందుపథం
తెలిసిన వక్రంపై బిందువు నుండి ఏర్పడే మధ్యబిందువు, లంబపాదం లేదా విభజన బిందువుపరామితి బిందువు, తర్వాత తొలగించడం
స్థిర బిందువు గుండా పోయే వృత్త జ్యా మధ్యబిందువు$OM \perp AM$ (వ్యాసంపై వృత్తం)
రెండు రేఖల ఖండన గుండా పోయే రేఖ$L_1 + \lambda L_2 = 0$
$a, b, c$ ల మధ్య సంబంధం ఉన్న $ax + by + c = 0$ రేఖలుసంబంధం నుండి స్థిర బిందువును చదవండి
రెండు వృత్తాల ఖండన గుండా పోయే వృత్తం$S_1 + \lambda S_2 = 0$
వృత్తం, రేఖల ఖండన గుండా పోయే వృత్తం$S + \lambda L = 0$
ఉమ్మడి జ్యా, సమాన స్పర్శరేఖ పొడవులు$S_1 - S_2 = 0$

సాధారణ తప్పులు

  • రెండు వృత్తాలూ $x^2 + y^2$ గుణకం 1 ఉన్న రూపంలో లేనప్పుడు $S_1 + \lambda S_2 = 0$ వాడడం → ముందు ప్రతి సమీకరణాన్ని భాగించి గుణకాన్ని 1 చేయండి; లేకపోతే $S_1 - S_2$ వర్గ పదాలను రద్దు చేయదు.
  • ప్రతి $\lambda$ కి $S_1 + \lambda S_2 = 0$ వృత్తమే అనుకోవడం → $\lambda = -1$ వద్ద అది రేఖ $S_1 - S_2 = 0$.
  • $L_1 + \lambda L_2 = 0$ నుండి $L_2$ వస్తుందనుకోవడం → వాస్తవ $\lambda$ కి అది ఎప్పుడూ రాదు; $L_2$ ను అనుమతిస్తే $\mu L_1 + \lambda L_2 = 0$ వాడండి.
  • తుది సమాధానంలో $h, k$ ను ఉంచేయడం → వాటిని $x, y$ గా మార్చి అది ఏ వక్రమో చెప్పండి.
  • వాలుతో లేదా $k$ తో భాగించి నిలువు రేఖను లేదా $k = 0$ సందర్భాన్ని కోల్పోవడం → ఆ సందర్భాలను విడిగా పరిశీలించండి.
  • సమాన అంతరఖండాల నియంత్రణలో "శూన్యేతర" ను వదిలేయడం → మూలబిందువు గుండా పోయే రేఖకు రెండు అంతరఖండాలూ 0; ప్రశ్న దాన్ని అనుమతిస్తుందో లేదో నిర్ణయించండి.
  • $k \ne 1$ తో $PA = k\,PB$ ను సరళరేఖగా భావించడం → అది వృత్తం; $k = 1$ మాత్రమే రేఖను ఇస్తుంది.
  • విభజన సూత్రంలో నిష్పత్తిని తిరగేయడం → విభజన బిందువుకు దగ్గరగా ఉన్న బిందువుకు దూరపు భాగం భారం వస్తుంది: $AP : PQ = p : q$ కి $P = \dfrac{qA + pQ}{p+q}$.
  • మూలాక్షం కేంద్రాలను కలిపే రేఖకు సమాంతరం అనుకోవడం → అది దానికి లంబం.
  • జ్యా పొడవును $2d$ లేదా $\sqrt{r^2 - d^2}$ గా లెక్కించడం → అది అర్ధ జ్యాకు రెట్టింపు, $2\sqrt{r^2 - d^2}$.

త్వరిత పునశ్చరణ

  • బిందుపథం: $P(h,k)$ అని పేరు పెట్టండి, నియమాన్ని రాయండి, పరామితిని తొలగించండి, $x, y$ గా మార్చండి.
  • $PA = PB$ రేఖను ఇస్తుంది; $k \ne 1$ తో $PA = k\,PB$ వృత్తాన్ని ఇస్తుంది.
  • $PA^2 + PB^2 = c$ అనేది $AB$ మధ్యబిందువు కేంద్రంగా ఉన్న వృత్తం; $PA^2 - PB^2 = c$ రేఖ.
  • స్థిర బిందువు $A$ గుండా పోయే వృత్త జ్యా మధ్యబిందువు: $OA$ వ్యాసంగా ఉన్న వృత్తం ($OM \perp AM$).
  • $A$ గుండా పోయే రేఖలకు $O$ నుండి లంబపాదం: $OA$ వ్యాసంగా ఉన్న వృత్తం.
  • $AP : PQ = p : q$ అంటే $P = \dfrac{qA + pQ}{p + q}$.
  • $L_1 + \lambda L_2 = 0$: $L_2$ తప్ప, $L_1, L_2$ ల ఖండన బిందువు గుండా పోయే అన్ని రేఖలు.
  • $ax + by + c = 0$ గుణకాల మధ్య సంబంధం $\alpha a + \beta b + c = 0$ అంటే స్థిర బిందువు $(\alpha, \beta)$.
  • $S_1 + \lambda S_2 = 0$ ($\lambda \ne -1$): $S_1$, $S_2$ ల ఉమ్మడి బిందువుల గుండా పోయే వృత్తం.
  • $S + \lambda L = 0$: ప్రతి వాస్తవ $\lambda$ కి, $L$ అనేది $S$ ని కలిసే బిందువుల గుండా పోయే వృత్తం.
  • మూలాక్షం: $S_1 - S_2 = 0$, కేంద్రాలను కలిపే రేఖకు లంబం.
  • మూలాక్షంపై రెండు వృత్తాలకు స్పర్శరేఖ పొడవులు సమానం.
  • ఉమ్మడి జ్యా పొడవు: $2\sqrt{r^2 - d^2}$, $d$ అనేది ఒక కేంద్రం నుండి మూలాక్షానికి దూరం.
  • వృత్తం, రేఖల ఖండన గుండా పోయే అతి చిన్న వృత్తం: కేంద్రం రేఖపై ఉండేలా $\lambda$ ను ఎంచుకోండి.

సాధన ప్రశ్నలు

  1. $A(1,2)$, $B(3,4)$ బిందువుల నుండి సమాన దూరంలో ఉండే బిందువు బిందుపథం ఏ రేఖ?

    1. $x - y + 1 = 0$
    2. $x - y = 5$
    3. $x + y = 7$
    4. $x + y = 5$
    సమాధానం

    D. $x + y = 5$

    $(x-1)^2+(y-2)^2=(x-3)^2+(y-4)^2 \Rightarrow -2x-4y+5 = -6x-8y+25 \Rightarrow 4x+4y=20$, కాబట్టి $x+y=5$. మధ్యబిందువు $(2,3)$ దీనిని తృప్తిపరుస్తుంది.

  2. ఒక బిందువు $x$-అక్షం నుండి దూరం, $y$-అక్షం నుండి దూరానికి రెట్టింపు ఉండేలా కదులుతుంది. దాని బిందుపథం

    1. $y = 2x$ మాత్రమే
    2. $y = x/2$ లేదా $y = -x/2$
    3. $y = 2x$ లేదా $y = -2x$
    4. $y^2 = 2x^2$
    సమాధానం

    C. $y = 2x$ లేదా $y = -2x$

    దూరాలు $\vert y\vert$, $\vert x\vert$. $\vert y\vert = 2\vert x\vert \Rightarrow y^2 = 4x^2 \Rightarrow y = \pm 2x$.

  3. వృత్తం $x^2 + y^2 = 4$ యొక్క బిందువు $(1,1)$ గుండా పోయే జ్యాల మధ్యబిందువుల బిందుపథం

    1. $x^2 + y^2 - x - y = 0$
    2. $x^2 + y^2 - 2x - 2y = 0$
    3. $x^2 + y^2 + x + y = 0$
    4. $x^2 + y^2 - x - y = 2$
    సమాధానం

    A. $x^2 + y^2 - x - y = 0$

    మధ్యబిందువు $M(h,k)$: $A(1,1)$ తో $OM \perp AM$, కాబట్టి $h(h-1)+k(k-1)=0$, అంటే $x^2+y^2-x-y=0$. బిందువు $(1,1)$, $O$ లు దీనిని తృప్తిపరుస్తాయి.

  4. కుటుంబం $(2x + y - 5) + \lambda(x - y - 1) = 0$ లో మూలబిందువు గుండా పోయే సభ్యం

    1. $x + 2y = 0$
    2. $x - 2y = 0$
    3. $2x + y = 0$
    4. $2x - y = 0$
    సమాధానం

    B. $x - 2y = 0$

    మూలబిందువు వద్ద: $-5 - \lambda = 0$, కాబట్టి $\lambda = -5$. రేఖ: $2x+y-5-5x+5y+5 = -3x+6y=0$, అంటే $x-2y=0$. ఇది ఖండన బిందువు $(2,1)$ గుండా పోతుంది.

  5. $x^2 + y^2 + 4x - 2y + 1 = 0$, $x^2 + y^2 - 2x + 4y - 3 = 0$ వృత్తాల మూలాక్షం

    1. $3x - 3y - 1 = 0$
    2. $3x + 3y + 2 = 0$
    3. $x - y + 4 = 0$
    4. $3x - 3y + 2 = 0$
    సమాధానం

    D. $3x - 3y + 2 = 0$

    తీసివేయండి: $(4x+2x) + (-2y-4y) + (1+3) = 6x - 6y + 4 = 0$, కాబట్టి $3x - 3y + 2 = 0$.

  6. $3a - 2b + c = 0$ అయ్యే అన్ని రేఖలు $ax + by + c = 0$ ఏ స్థిర బిందువు గుండా పోతాయి?

    1. $(-3, 2)$
    2. $(3, -2)$
    3. $(3, 2)$
    4. $(2, -3)$
    సమాధానం

    B. $(3, -2)$

    $(x,y)=(3,-2)$ వద్ద రేఖ $3a - 2b + c = 0$ ఇస్తుంది, ఇది అటువంటి ప్రతి రేఖకూ సత్యం.

  7. $x^2 + y^2 = 9$, $x + y = 3$ ల ఉమ్మడి జ్యాను వ్యాసంగా కలిగిన వృత్తం

    1. $x^2 + y^2 - 6x - 6y + 9 = 0$
    2. $x^2 + y^2 - 3x - 3y - 9 = 0$
    3. $x^2 + y^2 - 3x - 3y = 0$
    4. $x^2 + y^2 + 3x + 3y - 18 = 0$
    సమాధానం

    C. $x^2 + y^2 - 3x - 3y = 0$

    $x^2+y^2-9+\lambda(x+y-3)=0$ కేంద్రం $(-\lambda/2,-\lambda/2)$. అది $x+y=3$ పై ఉంది: $-\lambda=3$, $\lambda=-3$. వృత్తం: $x^2+y^2-3x-3y=0$. $(3,0)$ వద్ద సరిచూడండి: $9-9=0$.

  8. రెండు ఇచ్చిన వృత్తాలకు స్పర్శరేఖల పొడవులు సమానంగా ఉండే బిందువుల సమితి

    1. కేంద్రాలను కలిపే రేఖకు లంబంగా ఉన్న రేఖ
    2. కేంద్రాలను కలిపే రేఖకు సమాంతరంగా ఉన్న రేఖ
    3. కేంద్రాలను కలిపే రేఖ
    4. వృత్తాల ఉమ్మడి బిందువుల గుండా పోయే వృత్తం
    సమాధానం

    A. కేంద్రాలను కలిపే రేఖకు లంబంగా ఉన్న రేఖ

    స్పర్శరేఖ పొడవులు సమానం అంటే ఆ బిందువు వద్ద $S_1 = S_2$, అంటే $S_1 - S_2 = 0$, అదే మూలాక్షం; ఇది కేంద్రాలను కలిపే రేఖకు లంబంగా ఉంటుంది.

  9. వృత్తాలు $x^2 + y^2 - 4 = 0$, $x^2 + y^2 - 2x - 4 = 0$ లకు, $S_1 + \lambda S_2 = 0$ సమీకరణం వృత్తాన్ని సూచించని $\lambda$ విలువ

    1. $1$
    2. $0$
    3. $-2$
    4. $-1$
    సమాధానం

    D. $-1$

    $x^2+y^2$ గుణకం $1+\lambda$. $\lambda=-1$ వద్ద అది సున్నా అవుతుంది, సమీకరణం రేఖ $2x=0$ అవుతుంది.

  10. మూలబిందువు గుండా చరవాలుతో రేఖలు పోతున్నాయి. $(0,3)$ నుండి అటువంటి రేఖకు గీసిన లంబపాదం యొక్క బిందుపథం

    1. $x^2 + y^2 - 3x = 0$
    2. $x^2 + y^2 + 3y = 0$
    3. $x^2 + y^2 - 3y = 0$
    4. $x^2 + y^2 = 9$
    సమాధానం

    C. $x^2 + y^2 - 3y = 0$

    లంబపాదం $F(h,k)$: $A(0,3)$ తో $\angle OFA = 90^\circ$, కాబట్టి $FO \cdot FA=0$: $h\cdot h + k(k-3)=0$, అంటే $x^2+y^2-3y=0$.

  11. రేఖ $x + y = 2$ పై చరబిందువును మూలబిందువుతో కలిపే ఖండం యొక్క మధ్యబిందువు బిందుపథం

    1. $x + y = 4$
    2. $x + y = 1$
    3. $x + y = 2$
    4. $2x + 2y = 1$
    సమాధానం

    B. $x + y = 1$

    బిందువు $(t, 2-t)$; మధ్యబిందువు $(t/2, 1 - t/2)$, కాబట్టి $h + k = 1$.

  12. $(1,0)$ నుండి దూరం, రేఖ $x = -1$ నుండి దూరానికి సమానంగా ఉండే బిందువు బిందుపథం

    1. $y^2 = 4x$
    2. $y^2 = 2x$
    3. $y^2 = -4x$
    4. $x^2 = 4y$
    సమాధానం

    A. $y^2 = 4x$

    $(x-1)^2 + y^2 = (x+1)^2 \Rightarrow y^2 = 4x$.

  13. $(3,0)$, $(-3,0)$ బిందువుల నుండి ఒక బిందువు దూరాల వర్గాల మొత్తం $26$ ఉండేలా అది కదులుతుంది. దాని బిందుపథం

    1. $x^2 + y^2 = 4$
    2. $x^2 + y^2 = 13$
    3. $x^2 + y^2 = 17$
    4. $x^2 + y^2 = 8$
    సమాధానం

    A. $x^2 + y^2 = 4$

    $(x-3)^2+y^2+(x+3)^2+y^2 = 2x^2+2y^2+18 = 26$, కాబట్టి $x^2+y^2 = 4$.

  14. కుటుంబం $(x + 2y - 3) + \lambda(2x + y - 3) = 0$ లో, రేఖ $y = x$ కి లంబంగా ఉండే రేఖ

    1. $x + y = 1$
    2. $x - y = 0$
    3. $x + y = 2$
    4. $2x + y = 3$
    సమాధానం

    C. $x + y = 2$

    కుటుంబం: $(1+2\lambda)x+(2+\lambda)y-3(1+\lambda)=0$. $y=x$ కి లంబం అంటే లంబరేఖ $(1,1)$ దిశలో ఉంటుంది: $1+2\lambda=2+\lambda$, $\lambda=1$. రేఖ: $3x+3y=6$, $x+y=2$ ($(1,1)$ గుండా పోతుంది).

  15. $A = (0,0)$, $B = (9,0)$ అయినప్పుడు, బిందువు $P$ కి $PA = 2\,PB$ అయ్యేలా కదులుతుంది. దాని బిందుపథం వ్యాసార్ధం

    1. $12$
    2. $36$
    3. $9$
    4. $6$
    సమాధానం

    D. $6$

    $x^2+y^2=4[(x-9)^2+y^2] \Rightarrow x^2+y^2-24x+108=0$. $r^2 = 144-108 = 36$, కాబట్టి $r=6$.

  16. $x^2 + y^2 = 25$, $x^2 + y^2 - 12x + 11 = 0$ ల ఉమ్మడి జ్యా పొడవు

    1. $10$
    2. $8$
    3. $6$
    4. $4$
    సమాధానం

    B. $8$

    తీసివేయండి: $12x - 36 = 0$, $x = 3$. అర్ధ జ్యా $=\sqrt{25 - 9} = 4$. పొడవు $= 8$. సరిచూపు: కేంద్రాలు $(0,0)$, $(6,0)$ కాబట్టి రెండు కేంద్రాలూ ఆ రేఖ నుండి $3$ దూరంలో ఉన్నాయి.

  17. $x^2 + y^2 + 6x + 8y = 0$, $x^2 + y^2 - 4 = 0$ ల మూలాక్షం నుండి మూలబిందువుకు దూరం

    1. $0.4$
    2. $0.8$
    3. $4$
    4. $0.04$
    సమాధానం

    A. $0.4$

    తీసివేయండి: $6x + 8y + 4 = 0$. దూరం $= 4/\sqrt{36+64} = 4/10 = 0.4$.

  18. రేఖ $(x + y - 4) + \lambda(x - y) = 0$ బిందువు $(5,1)$ గుండా పోవడానికి $\lambda$ విలువ

    1. $-2$
    2. $0.5$
    3. $-0.5$
    4. $2$
    సమాధానం

    C. $-0.5$

    $(5,1)$ వద్ద: $2 + 4\lambda = 0$, $\lambda = -0.5$. సరిచూపు: రేఖ $x+3y=8$ అవుతుంది, ఇది $(5,1)$, $(2,2)$ లకు సత్యం.

  19. $S_1: x^2 + y^2 - 2x - 6 = 0$, $S_2: x^2 + y^2 + 2y - 3 = 0$ లకు, వృత్తం $S_1 + \lambda S_2 = 0$ మూలబిందువు గుండా పోవడానికి $\lambda$ విలువ

    1. $2$
    2. $-2$
    3. $-0.5$
    4. $0.5$
    సమాధానం

    B. $-2$

    $(0,0)$ వద్ద: $-6 + \lambda(-3) = 0$, కాబట్టి $\lambda=-2$. వృత్తం: $x^2+y^2+2x+4y=0$.

  20. $x^2 + y^2 = 4$ ను $x + y = 2$ ఖండించే బిందువుల గుండా, మరియు $(3,3)$ గుండా పోయే వృత్తం కేంద్రం యొక్క $x$-నిరూపకం

    1. $3$
    2. $3.5$
    3. $-1.75$
    4. $1.75$
    సమాధానం

    D. $1.75$

    $x^2+y^2-4+\lambda(x+y-2)=0$, $(3,3)$ వద్ద: $14 + 4\lambda = 0$, $\lambda=-3.5$. వృత్తం: $x^2+y^2-3.5x-3.5y+3=0$; కేంద్రం $(1.75,1.75)$. $(2,0)$ వద్ద సరిచూడండి: $4-7+3=0$.

  21. వృత్తం $x^2 + y^2 = 25$ లో పొడవు $6$ ఉన్న జ్యాలు గీశారు. వాటి మధ్యబిందువులు ఏ వ్యాసార్ధం ఉన్న వృత్తంపై ఉంటాయి?

    1. $3$
    2. $4$
    3. $5$
    4. $8$
    సమాధానం

    B. $4$

    అటువంటి ప్రతి జ్యాకు మధ్యబిందువు కేంద్రం నుండి దూరం $=\sqrt{25-9}=4$, కాబట్టి బిందుపథం $x^2+y^2=16$.

  22. $A = (9,0)$, $Q$ అనేది $x^2 + y^2 = 36$ పై కదులుతుంది. బిందువు $P$ అనేది $AQ$ ను $AP : PQ = 1 : 2$ గా విభజిస్తుంది. $P$ బిందుపథం కేంద్రం యొక్క $x$-నిరూపకం

    1. $9$
    2. $3$
    3. $4.5$
    4. $6$
    సమాధానం

    D. $6$

    $P = (2A + Q)/3$. కేంద్రం $= 2A/3 = (6,0)$, వ్యాసార్ధం $2$. నిష్పత్తిని తిరగేస్తే కేంద్రం $3$ వచ్చేది.

  23. $A(10,0)$ గుండా చరవాలుతో రేఖలు పోతున్నాయి. మూలబిందువు నుండి వాటికి గీసిన లంబపాదం బిందుపథం ఏ వ్యాసార్ధం ఉన్న వృత్తం?

    1. $10$
    2. $2.5$
    3. $5$
    4. $7.5$
    సమాధానం

    C. $5$

    $\angle OFA = 90^\circ$, కాబట్టి బిందుపథం $OA$ వ్యాసంగా ఉన్న వృత్తం; $OA = 10$, కాబట్టి $r=5$.

  24. $L_1: x + y - 7 = 0$, $L_2: x - y + 1 = 0$ అనుకోండి. $L_1 + \lambda L_2 = 0$ రేఖలన్నింటిలో, మూలబిందువు నుండి అటువంటి రేఖకు గరిష్ఠ దూరం

    1. $5$
    2. $7$
    3. $3$
    4. $4$
    సమాధానం

    A. $5$

    $L_1,L_2$ లు $P(3,4)$ వద్ద కలుస్తాయి. ప్రతి సభ్యం $P$ గుండా పోతుంది, కాబట్టి దూరం $\le OP = 5$, ఇది $OP$ కి లంబంగా ఉన్న రేఖ $3x+4y=25$ కి వస్తుంది.

  25. $x^2 + y^2 = 4$, $x^2 + y^2 - 6x - 8y + 20 = 0$ ల మూలాక్షం అక్షాలను ఖండిస్తుంది. అది అక్షాలతో ఏర్పరచే త్రిభుజ వైశాల్యం

    1. $3$
    2. $6$
    3. $24$
    4. $12$
    సమాధానం

    B. $6$

    తీసివేయండి: $6x+8y-24=0$, అంటే $3x+4y=12$. అంతరఖండాలు $4$, $3$; వైశాల్యం $=\tfrac12\cdot4\cdot3=6$.

  26. $A = (0,0)$, $B = (4,0)$ మరియు $PA = 3\,PB$. $P$ బిందుపథం వ్యాసార్ధం

    1. $3$
    2. $2.25$
    3. $1.5$
    4. $4.5$
    సమాధానం

    C. $1.5$

    $x^2+y^2=9[(x-4)^2+y^2] \Rightarrow x^2+y^2-9x+18=0$. కేంద్రం $(4.5,0)$, $r^2=20.25-18=2.25$, $r=1.5$.

  27. క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: $x^2 + y^2 = a^2$ వృత్తం లోపల ఉన్న స్థిర బిందువు $A$ (కేంద్రం కాకుండా) గుండా పోయే జ్యాల మధ్యబిందువుల బిందుపథం ఒక వృత్తం. ప్రవచనం II: ఈ వృత్తం ఇచ్చిన వృత్తం కేంద్రం గుండా పోతుంది.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    A. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి

    మధ్యబిందువు $M$ కి $OM \perp AM$, కాబట్టి $M$ అనేది $OA$ వ్యాసంగా ఉన్న వృత్తంపై ఉంటుంది. ఆ వృత్తం $O$ గుండా పోతుంది ($OA$ వెంట ఉన్న జ్యా మధ్యబిందువు $O$). రెండూ సరైనవి.

  28. క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: ప్రతి వాస్తవ $\lambda$ కి $S_1 + \lambda S_2 = 0$ ఒక వృత్తాన్ని సూచిస్తుంది. ప్రవచనం II: రెండు బిందువుల వద్ద ఖండించుకునే రెండు వృత్తాలకు $S_1 - S_2 = 0$ వాటి ఉమ్మడి జ్యా రేఖ.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    D. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది

    $\lambda=-1$ వద్ద $x^2+y^2$ పదాలు రద్దవుతాయి, రేఖ వస్తుంది, కాబట్టి I తప్పు. II ప్రామాణిక మూలాక్ష ఫలితం.

  29. క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: కుటుంబం $L_1 + \lambda L_2 = 0$ లో ఏదో ఒక వాస్తవ $\lambda$ కి $L_2$ ఉంటుంది. ప్రవచనం II: $L_1$, $L_2$ ఖండించుకునేటప్పుడు, ఈ కుటుంబంలోని ప్రతి సభ్యం $L_1$ కి సమాంతరం.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    B. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు

    $L_2$ కేవలం $\lambda\to\infty$ వద్ద మాత్రమే వస్తుంది, కాబట్టి I తప్పు. సభ్యాలు ఖండన బిందువు గుండా మారుతున్న వాలులతో పోతాయి, కాబట్టి II తప్పు.

  30. క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: ఏకకేంద్రం కాని రెండు వృత్తాల మూలాక్షం వాటి కేంద్రాలను కలిపే రేఖకు లంబంగా ఉంటుంది. ప్రవచనం II: రెండు వృత్తాల మూలాక్షం ఎల్లప్పుడూ వాటి కేంద్రాలను కలిపే ఖండం మధ్యబిందువు గుండా పోతుంది.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    C. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు

    I సత్యం. II వ్యాసార్ధాలు సమానమైనప్పుడు మాత్రమే సరి. ప్రతిఉదాహరణ: $x^2+y^2-4=0$, $x^2+y^2-4x+3=0$ (కేంద్రాలు $(0,0)$, $(2,0)$) అక్షం $4x-7=0$, అంటే $x=1.75$ ఇస్తాయి, ఇది మధ్యబిందువు $(1,0)$ గుండా పోదు.

  31. క్రింద రెండు ప్రవచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి: ప్రవచనం I: స్థిర బిందువులు $A$, $B$ లకు, $PA^2 + PB^2$ స్థిరం (మరియు తగినంత పెద్దది) అయ్యే $P$ బిందుపథం $AB$ మధ్యబిందువు కేంద్రంగా ఉన్న వృత్తం. ప్రవచనం II: స్థిర బిందువులు $A$, $B$ లకు, $PA^2 - PB^2$ స్థిరం అయ్యే $P$ బిందుపథం ఒక వృత్తం.

    1. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరైనవి
    2. ప్రవచనం I మరియు ప్రవచనం II రెండూ సరికావు
    3. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు
    4. ప్రవచనం I సరికాదు కానీ ప్రవచనం II సరైనది
    సమాధానం

    C. ప్రవచనం I సరైనది కానీ ప్రవచనం II సరికాదు

    $PA^2+PB^2 = 2PM^2 + AB^2/2$ ($M$ మధ్యబిందువు), కాబట్టి I సత్యం. $PA^2-PB^2$ అనేది $x,y$ లలో ఏకఘాతం, సరళరేఖ వస్తుంది, కాబట్టి II అసత్యం.

  32. నిశ్చితవాక్యం (A): $(3,0)$ గుండా గీసిన $x^2 + y^2 = 9$ జ్యాల మధ్యబిందువుల బిందుపథం ఒక వృత్తం. కారణం (R): అటువంటి మధ్యబిందువు $M$ కి కోణం $OMA$ లంబకోణం, ఇక్కడ $O$ మూలబిందువు, $A=(3,0)$.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    A. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ

    $OM$ జ్యాకు లంబం, జ్యా $A$ గుండా పోతుంది, కాబట్టి $\angle OMA = 90^\circ$ మరియు $M$ అనేది $OA$ వ్యాసంగా ఉన్న వృత్తంపై ఉంటుంది: $x^2+y^2-3x=0$. R అనేది A ని వివరిస్తుంది.

  33. నిశ్చితవాక్యం (A): $x^2 + y^2 = 4$, $x^2 + y^2 - 4x = 0$ ల మూలాక్షం $x = 1$. కారణం (R): ఈ రెండు వృత్తాల కేంద్రాలను కలిపే రేఖ $x$-అక్షం.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    B. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు

    తీసివేయండి: $4x - 4 = 0$, కాబట్టి $x=1$; A సత్యం. కేంద్రాలు $(0,0)$, $(2,0)$ నిజంగా $x$-అక్షంపై ఉన్నాయి, కాబట్టి R సత్యం. కానీ అక్షం తీసివేత నుండి వస్తుంది, కేంద్రాలు ఎక్కడ ఉన్నాయన్నదాని నుండి కాదు.

  34. నిశ్చితవాక్యం (A): $PA = 2\,PB$ ($A \ne B$) అయ్యే బిందువు $P$ బిందుపథం ఒక వృత్తం. కారణం (R): $PA = PB$ అయ్యే బిందువు $P$ బిందుపథం కూడా ఒక వృత్తం.

    1. A మరియు R రెండూ సత్యం, R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A మరియు R రెండూ సత్యం, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A సత్యం కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    C. A సత్యం కానీ R అసత్యం

    నిష్పత్తి $2\neq1$ అయితే $x^2+y^2$ పదాలు మిగులుతాయి, వృత్తం వస్తుంది; A సత్యం. $PA=PB$ అయితే అవి రద్దవుతాయి, బిందుపథం లంబ సమద్విఖండన రేఖ, అంటే రేఖ; R అసత్యం.

  35. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I: a. మూలబిందువును $x + y = 2$ పై ఒక బిందువుతో కలిపే ఖండం మధ్యబిందువు. b. $(0,0)$, $(2,0)$ ల నుండి సమాన దూరంలో ఉన్న బిందువులు. c. $(1,0)$, $(-1,0)$ ల నుండి దూరాల వర్గాల మొత్తం $6$ అయ్యే బిందువులు. d. $(2,0)$ గుండా పోయే రేఖలకు మూలబిందువు నుండి లంబపాదం. జాబితా II: i. $x^2 + y^2 = 2$. ii. $x^2 + y^2 - 2x = 0$. iii. $x + y = 1$. iv. $x = 1$.

    1. a-iv, b-iii, c-i, d-ii
    2. a-iii, b-iv, c-ii, d-i
    3. a-i, b-iv, c-iii, d-ii
    4. a-iii, b-iv, c-i, d-ii
    సమాధానం

    D. a-iii, b-iv, c-i, d-ii

    a: $x+y=1$ (iii). b: $x^2=(x-2)^2+0$ నుండి $x=1$ (iv). c: $2x^2+2y^2+2=6$ నుండి $x^2+y^2=2$ (i). d: $h(h-2)+k^2=0$ (ii).

  36. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I (వృత్తాల జతలు): a. $x^2+y^2=4$, $x^2+y^2-4x=0$. b. $x^2+y^2=4$, $x^2+y^2-4y=0$. c. $x^2+y^2=4$, $x^2+y^2-2x-2y=0$. d. $x^2+y^2=4$, $x^2+y^2+2x+2y=0$. జాబితా II (మూలాక్షాలు): i. $x+y=-2$. ii. $x=1$. iii. $y=1$. iv. $x+y=2$.

    1. a-ii, b-iii, c-iv, d-i
    2. a-ii, b-iii, c-i, d-iv
    3. a-iii, b-ii, c-iv, d-i
    4. a-iv, b-iii, c-ii, d-i
    సమాధానం

    A. a-ii, b-iii, c-iv, d-i

    a: $4x-4=0$, $x=1$. b: $4y-4=0$, $y=1$. c: $2x+2y-4=0$, $x+y=2$. d: $-2x-2y-4=0$, $x+y=-2$.

  37. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి. జాబితా I ($(x+y-2)+\lambda(x-y)=0$ సభ్యాలు): a. $\lambda = 1$. b. $\lambda = -1$. c. $\lambda = 0$. d. $\lambda = 3$. జాబితా II: i. $2x - y = 1$. ii. $y = 1$. iii. $x = 1$. iv. $x + y = 2$.

    1. a-iv, b-ii, c-iii, d-i
    2. a-ii, b-iii, c-iv, d-i
    3. a-iii, b-ii, c-i, d-iv
    4. a-iii, b-ii, c-iv, d-i
    సమాధానం

    D. a-iii, b-ii, c-iv, d-i

    $\lambda=1$: $2x-2=0$, $x=1$. $\lambda=-1$: $2y-2=0$, $y=1$. $\lambda=0$: $x+y=2$. $\lambda=3$: $4x-2y-2=0$, $2x-y=1$.

  38. బిందువు $P$ నుండి $x^2 + y^2 = 4$ కి గీసిన స్పర్శరేఖ పొడవు, రేఖ $x = 3$ నుండి దాని దూరానికి సమానంగా ఉండేలా $P$ కదులుతుంది. $P$ బిందుపథం

    1. $y^2 + 6x = 13$
    2. $y^2 - 6x = 13$
    3. $y^2 + 6x = 5$
    4. $x^2 + 6y = 13$
    సమాధానం

    A. $y^2 + 6x = 13$

    స్పర్శరేఖ పొడవు$^2$ $= x^2+y^2-4$; దూరం$^2$ $=(x-3)^2$. కాబట్టి $x^2+y^2-4 = x^2-6x+9$, దీని నుండి $y^2+6x=13$.

  39. $x^2 + y^2 = 16$, $x^2 + y^2 - 8x = 0$ ల ఉమ్మడి జ్యాను వ్యాసంగా కలిగిన వృత్తం

    1. $x^2 + y^2 - 8x - 16 = 0$
    2. $x^2 + y^2 - 4x + 8 = 0$
    3. $x^2 + y^2 - 4x - 16 = 0$
    4. $x^2 + y^2 - 4x - 8 = 0$
    సమాధానం

    D. $x^2 + y^2 - 4x - 8 = 0$

    మూలాక్షం: $8x-16=0$, $x=2$. $S_1+\lambda S_2$ కేంద్రం $(4\lambda/(1+\lambda),0)$; దాన్ని $2$ కి సమానం చేయండి: $\lambda=1$. వృత్తం: $2x^2+2y^2-8x-16=0$, అంటే $x^2+y^2-4x-8=0$. సరిచూపు: ఉమ్మడి బిందువులు $(2,\pm\sqrt{12})$ కి $4+12-8-8=0$.

  40. $(1,2)$ గుండా పోయే చరరేఖ $x$-అక్షాన్ని $A$ వద్ద, $y$-అక్షాన్ని $B$ వద్ద ఖండిస్తుంది. $AB$ మధ్యబిందువు బిందుపథం

    1. $x + 2y = xy$
    2. $2x + y = 2xy$
    3. $2x + y = xy$
    4. $x + 2y = 2xy$
    సమాధానం

    B. $2x + y = 2xy$

    అంతరఖండాలు $a,b$: $1/a + 2/b = 1$. మధ్యబిందువు $(h,k)=(a/2,b/2)$, కాబట్టి $a=2h$, $b=2k$: $\frac{1}{2h}+\frac{1}{k}=1$, కాబట్టి $k+2h=2hk$: $2x+y=2xy$. పరీక్ష: $m=1$ అయితే $(-0.5,0.5)$ వస్తుంది, రెండు వైపులా $-0.5$ సమానం.

38 min left
‹
›