Chapter 8 of 11 · 32 min read

అధ్యాయం 6: కోణీయ ద్రవ్యవేగం మరియు దాని నిత్యత్వం (Angular Momentum and its Conservation)

కోణీయ ద్రవ్యవేగం (Angular momentum) రేఖీయ ద్రవ్యవేగానికి భ్రమణ జంట. బాహ్య టార్క్ లేనప్పుడు అది స్థిరంగా ఉంటుంది. తిరిగే నృత్యకారులు, డైవర్లు, తిరిగే స్టూల్స్, రంగులరాట్నాలు, సూర్యుడి దగ్గర గ్రహాలు వేగం పుంజుకోవడం — వీటన్నిటినీ ఈ ఒక్క వాస్తవమే వివరిస్తుంది.

మీరు ఏమి నేర్చుకుంటారు

  • కణం కోణీయ ద్రవ్యవేగం L = r × p, దృఢ వస్తువు కోణీయ ద్రవ్యవేగం L = Iω.

  • τ = dL/dt నియమం, కోణీయ ప్రచోదనం (angular impulse).

  • కోణీయ ద్రవ్యవేగ నిత్యత్వం, దానికి షరతు.

  • అనువర్తనాలు: నృత్యకారులు, స్కేటర్లు, తిరిగే స్టూల్స్, జత డిస్కులు, రంగులరాట్నాలు, కడ్డీలను తాకే తుపాకి గుండులు.

  • కోణీయ ద్రవ్యవేగ నిత్యత్వం నుండి కెప్లర్ రెండో నియమం ఎందుకు వస్తుంది.

6.1 కణం కోణీయ ద్రవ్యవేగం

ఒక బిందువు O నుండి r స్థానంలో, p రేఖీయ ద్రవ్యవేగంతో ఉన్న కణానికి O పరంగా కోణీయ ద్రవ్యవేగం

L⃗=r⃗×p⃗,∣L⃗∣=rpsin⁡θ=p r⊥\vec{L} = \vec{r} \times \vec{p}, \qquad |\vec{L}| = rp\sin\theta = p\, r_{\perp}

ఇక్కడ r⊥ = r sin θ అనేది O నుండి కణం కదలే రేఖకు లంబ దూరం.

స్థిర వేగంతో సరళరేఖలో కదలే కణానికి ఏ స్థిర బిందువు పరంగానైనా కోణీయ ద్రవ్యవేగం స్థిరం. దాని p స్థిరం, r⊥ స్థిరం — r మాత్రం మారుతూనే ఉంటుంది. రేఖ O గుండా వెళితే L = 0.

r వ్యాసార్ధం గల వృత్తంలో v వడితో తిరిగే కణానికి కేంద్రం పరంగా కోణీయ ద్రవ్యవేగం mvr, దిశ అక్షం వెంట.

SI ప్రమాణం kg m²/s, ఇది J s కు సమానం. మితులు [ML²T⁻¹] — ప్లాంక్ స్థిరాంకం మితులే.

6.2 దృఢ వస్తువు కోణీయ ద్రవ్యవేగం

స్థిర అక్షం పరంగా తిరిగే దృఢ వస్తువులో ప్రతి కణం rᵢω వడితో వృత్తంలో కదులుతుంది. అక్షం పరంగా దాని కోణీయ ద్రవ్యవేగం mᵢrᵢ(rᵢω) = mᵢrᵢ²ω. కలిపితే:

L=(∑miri2)ω=IωL = \left(\sum m_i r_i^2\right)\omega = I\omega

ఇది అక్షం వెంట కోణీయ ద్రవ్యవేగ అంశం. సమరూపతా అక్షం పరంగా తిరిగే సమరూప వస్తువులకు L, ω లాగే అక్షం వెంటే ఉంటుంది.

L = Iω, K = ½Iω² నుండి ఇది కూడా వస్తుంది:

K=L22IK = \frac{L^2}{2I}

L స్థిరంగా ఉండి I మారినప్పుడు ఈ రూపం చాలా ఉపయోగం.

6.3 టార్క్, కోణీయ ద్రవ్యవేగంలో మార్పు రేటు

L = r × p ను అవకలనం చేయండి:

dL⃗dt=dr⃗dt×p⃗+r⃗×dp⃗dt=v⃗×mv⃗+r⃗×F⃗\frac{d\vec{L}}{dt} = \frac{d\vec{r}}{dt} \times \vec{p} + \vec{r} \times \frac{d\vec{p}}{dt} = \vec{v} \times m\vec{v} + \vec{r} \times \vec{F}

సమాంతర సదిశల సదిశ లబ్ధం సున్నా కాబట్టి మొదటి పదం సున్నా. కాబట్టి

τ⃗=dL⃗dt\vec{\tau} = \frac{d\vec{L}}{dt}

వ్యవస్థకు అంతర టార్క్‌లు జతలుగా రద్దవుతాయి, τ_ext = dL/dt మిగులుతుంది. ఇది F = dp/dt కు భ్రమణ రూపం. స్థిర అక్షం పరంగా స్థిర I గల దృఢ వస్తువుకు ఇది τ = Iα అవుతుంది.

టార్క్, సమయంల లబ్ధమే కోణీయ ప్రచోదనం: τΔt = ΔL.

6.4 కోణీయ ద్రవ్యవేగ నిత్యత్వం

వ్యవస్థపై ఫలిత బాహ్య టార్క్ సున్నా అయితే dL/dt = 0, అంటే

L⃗=constant,I1ω1=I2ω2\vec{L} = \text{constant}, \qquad I_1\omega_1 = I_2\omega_2

షరతు బాహ్య టార్క్ సున్నా కావడం, బాహ్య బలం సున్నా కావడం కాదు. ఎంచుకున్న బిందువు పరంగా ఆ బలానికి టార్క్ లేనంత వరకు, వస్తువుపై బలం పనిచేసినా కోణీయ ద్రవ్యవేగం స్థిరంగానే ఉంటుంది.

ఒక వ్యక్తి తన శరీర ఆకారాన్ని మార్చుకున్నప్పుడు I మారుతుంది. L స్థిరం కాబట్టి ω వ్యతిరేకంగా మారుతుంది.

చిత్రం 6.1 · చేతులు చాచి, చేతులు లోపలికి తిరుగుతున్న వ్యక్తి (సంఖ్యలు సాధించిన ఉదాహరణ 6.4 నుండి)
చిత్రం 6.1 · చేతులు చాచి, చేతులు లోపలికి తిరుగుతున్న వ్యక్తి (సంఖ్యలు సాధించిన ఉదాహరణ 6.4 నుండి)

I ని మూడో వంతుకు తగ్గిస్తే ω మూడు రెట్లవుతుంది, కాబట్టి Iω లబ్ధం అలాగే ఉంటుంది; గతిశక్తి ½Iω² మాత్రం మూడు రెట్లవుతుంది.

రోజువారీ అనువర్తనాలు:

  • నృత్యకారులు, స్కేటర్లు. చక్కర్లు చేసే కథక్ నృత్యకారిణి లేదా ఫిగర్ స్కేటర్ చేతులు చాచి నెమ్మదిగా తిరుగుతుంది, తర్వాత చేతులు లోపలికి లాగుతుంది. I తగ్గుతుంది, కాబట్టి ω పెరుగుతుంది.

  • డైవర్. డైవర్ బోర్డు వదిలేటప్పుడు కొంత కోణీయ ద్రవ్యవేగం తీసుకుంటాడు. ముడుచుకుపోతే (tuck) I తగ్గి పల్టీలు వేగంగా అవుతాయి. నీటిలోకి ప్రవేశించే ముందు శరీరాన్ని చాచితే తిరుగుడు నెమ్మదిస్తుంది.

  • తిరిగే స్టూల్. స్వేచ్ఛగా తిరిగే స్టూల్‌పై చేతుల దూరంలో డంబెల్స్ పట్టుకున్న విద్యార్థి వాటిని ఛాతీ దగ్గరకు లాగితే వేగంగా తిరుగుతాడు.

  • కాళ్లపై దిగే పిల్లి. పడుతున్న పిల్లి తన శరీర భాగాలను వ్యతిరేక దిశలలో మెలిపెడుతుంది; మొత్తం L సున్నాగానే ఉంచుతూ నిటారుగా దిగుతుంది.

  • భూమి ఆత్మభ్రమణం. ద్రవ్యరాశి మారకుండా భూమి కుంచించుకుపోతే దాని I తగ్గి, రోజు పొడవు తగ్గుతుంది.

స్థిర L వద్ద I తగ్గితే గతిశక్తి K = L²/2I పెరుగుతుంది. అదనపు శక్తి చేతులు లేదా డంబెల్స్‌ను లోపలికి లాగేటప్పుడు కండరాలు చేసే పని నుండి వస్తుంది. కాబట్టి ఇక్కడ కోణీయ ద్రవ్యవేగం నిత్యం, కానీ గతిశక్తి కాదు.

6.5 జత భ్రమణాలు, ఆకస్మిక ఢీకొనడాలు

స్పర్శలోకి తెచ్చిన రెండు డిస్కులు. ఒకే అక్షంపై ఉన్న డిస్కు 1 (I₁, ω₁), డిస్కు 2 (I₂, ω₂) ఒకేలా తిరిగే వరకు వాటిని నొక్కుతారు. వాటి మధ్య ఘర్షణ అంతర బలం. అక్షం పరంగా బాహ్య టార్క్ లేదు, కాబట్టి

ω=I1ω1+I2ω2I1+I2\omega = \frac{I_1\omega_1 + I_2\omega_2}{I_1 + I_2}

రాపిడిలో గతిశక్తి ఉష్ణంగా కోల్పోతుంది. నష్టం

ΔK=12I1I2I1+I2(ω1−ω2)2\Delta K = \frac{1}{2}\frac{I_1 I_2}{I_1 + I_2}(\omega_1 - \omega_2)^2

ఇది పూర్తి అస్థితిస్థాపక ఢీకొనడానికి (perfectly inelastic collision) భ్రమణ రూపం.

రంగులరాట్నంపై వ్యక్తి. తిరుగుతున్న వేదికపైకి (స్పర్శరేఖీయంగా తోయకుండా) ఎక్కిన పిల్లవాడు దాని I కి mr² కలుపుతాడు. Iω స్థిరంగా ఉండేలా వేదిక నెమ్మదిస్తుంది. తర్వాత పిల్లవాడు కేంద్రం వైపు నడిస్తే వేదిక మళ్లీ వేగం పుంజుకుంటుంది.

కీలు కడ్డీని తాకే తుపాకి గుండు. ఢీకొనే సమయంలో కీలు వద్ద పెద్ద, తెలియని బలం పనిచేస్తుంది. దాని వల్ల రేఖీయ ద్రవ్యవేగం నిత్యం కాదు. కానీ ఆ బలానికి కీలు పరంగా టార్క్ లేదు, కాబట్టి కీలు పరంగా కోణీయ ద్రవ్యవేగం నిత్యం. m v d (కీలు పరంగా గుండు L) = ఢీకొన్న వెంటనే I_total ω అని రాయండి.

6.6 కెప్లర్ రెండో నియమం

గ్రహంపై సూర్యుడి గురుత్వాకర్షణ బలం వాటిని కలిపే రేఖ వెంట పనిచేస్తుంది. F, r కు సమాంతరం కాబట్టి సూర్యుడి పరంగా దాని టార్క్ r × F = 0. కాబట్టి సూర్యుడి పరంగా గ్రహం కోణీయ ద్రవ్యవేగం నిత్యం.

చిన్న సమయం dt లో సూర్యుడి నుండి గ్రహానికి ఉన్న రేఖ dA = ½|r × v dt| వైశాల్యం గల సన్నని త్రిభుజాన్ని చుట్టివస్తుంది. కాబట్టి

dAdt=∣r⃗×v⃗∣2=L2m=constant\frac{dA}{dt} = \frac{|\vec{r} \times \vec{v}|}{2} = \frac{L}{2m} = \text{constant}

ఇదే కెప్లర్ రెండో నియమం: గ్రహాన్ని, సూర్యుడిని కలిపే రేఖ సమాన కాలాలలో సమాన వైశాల్యాలను చుట్టివస్తుంది. సూర్యసమీప బిందువు (perihelion, అతి దగ్గరి బిందువు), సూర్యదూర బిందువు (aphelion, అతి దూరపు బిందువు) వద్ద వేగం r కు లంబంగా ఉంటుంది, కాబట్టి

mvprp=mvara⇒vpva=rarpm v_p r_p = m v_a r_a \quad \Rightarrow \quad \frac{v_p}{v_a} = \frac{r_a}{r_p}

గ్రహం సూర్యుడికి అతి దగ్గరగా ఉన్నప్పుడు అతి వేగంగా కదులుతుంది. ఎప్పుడూ ఒక స్థిర కేంద్రం వైపు ఉండే ఏ బలమైనా — కేంద్రీయ బలం (central force) — ఇదే ఫలితాన్నిస్తుంది.

సాధించిన ఉదాహరణ 6.1: 2 kg బంతి y = 4 m రేఖ వెంట +x దిశలో 3 m/s తో కదులుతుంది. మూలబిందువు పరంగా దాని కోణీయ ద్రవ్యవేగం కనుగొనండి.

సాధన: మూలబిందువు నుండి దాని మార్గానికి లంబ దూరం 4 m. |L| = mvr⊥ = 2 × 3 × 4 = 24 kg m²/s. దిశ: r = (x, 4, 0), p = (6, 0, 0) తో r × p = (0, 0, −24). కాబట్టి L = 24 kg m²/s, −z దిశలో. మార్గంలోని ప్రతి బిందువు వద్ద ఇదే విలువ.

సాధించిన ఉదాహరణ 6.2: 0.3 m వ్యాసార్ధం గల 2 kg ఏకరీతి డిస్కు కేంద్ర అక్షం పరంగా 20 rad/s వద్ద తిరుగుతుంది. దాని కోణీయ ద్రవ్యవేగం కనుగొనండి.

సాధన: I = ½ × 2 × 0.09 = 0.09 kg m². L = Iω = 0.09 × 20 = 1.8 kg m²/s.

సాధించిన ఉదాహరణ 6.3: ఒక చక్రం కోణీయ ద్రవ్యవేగం 3 s లో 4 kg m²/s నుండి 10 kg m²/s కు స్థిరంగా పెరుగుతుంది. టార్క్ కనుగొనండి.

సాధన: τ = ΔL/Δt = (10 − 4)/3 = 2 N m.

సాధించిన ఉదాహరణ 6.4: ఒక స్కేటర్ చేతులు చాచి 2 rev/s తో తిరుగుతుంది, అప్పుడు ఆమె MI 4.5 kg m². ఆమె చేతులు లోపలికి లాగి MI ని 1.5 kg m² కు తగ్గిస్తుంది. ఆమె కొత్త తిరుగుడు రేటును, ఆమె చేసిన పనిని కనుగొనండి.

సాధన: I₁ω₁ = I₂ω₂ నుండి ω₂ = 4.5 × 2/1.5 = 6 rev/s. rad/s లో: ω₁ = 4π, ω₂ = 12π. K₁ = ½ × 4.5 × 16π² = 36π² ≈ 355 J. K₂ = ½ × 1.5 × 144π² = 108π² ≈ 1066 J. చేసిన పని = 72π² ≈ 711 J. K = L²/2I చెప్పినట్లుగా KE మూడు రెట్లయ్యింది.

సాధించిన ఉదాహరణ 6.5: స్వేచ్ఛగా తిరిగే స్టూల్‌పై ఒక విద్యార్థి డంబెల్స్ చాచి కూర్చున్నాడు. మొత్తం MI 6 kg m², స్టూల్ 1 rev/s తో తిరుగుతోంది. అతడు డంబెల్స్‌ను లోపలికి లాగితే MI 2 kg m² కు తగ్గుతుంది. కొత్త రేటు కనుగొనండి.

సాధన: ω₂ = 6 × 1/2 = 3 rev/s.

సాధించిన ఉదాహరణ 6.6: 0.2 kg m² MI గల డిస్కు 30 rad/s వద్ద తిరుగుతుంది. విరామంలో ఉన్న 0.1 kg m² MI గల రెండో డిస్కును అదే ఇరుసుపై దానిపై వేస్తారు. ఉమ్మడి వడిని, కోల్పోయిన శక్తిని కనుగొనండి.

సాధన: ω = (0.2 × 30)/(0.2 + 0.1) = 20 rad/s. ముందు K = ½ × 0.2 × 900 = 90 J. తర్వాత K = ½ × 0.3 × 400 = 60 J. నష్టం = 30 J. సూత్రం కూడా ½ × (0.02/0.3) × 900 = 30 J ఇస్తుంది.

సాధించిన ఉదాహరణ 6.7: ఆటస్థలంలోని రంగులరాట్నం 200 kg ద్రవ్యరాశి, 2 m వ్యాసార్ధం గల ఏకరీతి డిస్కు, 1 rad/s తో తిరుగుతోంది. 50 kg పిల్లవాడు పక్క నుండి, తోయకుండా, దాని అంచుపైకి ఎక్కాడు. కొత్త కోణీయ వడి కనుగొనండి.

సాధన: I₁ = ½ × 200 × 4 = 400 kg m². పిల్లవాడు 50 × 4 = 200 kg m² కలుపుతాడు. I₂ = 600 kg m². ω₂ = 400 × 1/600 ≈ 0.67 rad/s.

సాధించిన ఉదాహరణ 6.8: 2 kg ద్రవ్యరాశి, 1 m పొడవు గల ఏకరీతి కడ్డీ పై చివర కీలు నుండి వేలాడుతోంది. క్షితిజంగా 200 m/s తో కదులుతున్న 50 g తుపాకి గుండు కింది చివరను తాకి అంటుకుపోతుంది. ఢీకొన్న వెంటనే కడ్డీ కోణీయ వడి కనుగొనండి.

సాధన: కీలు పరంగా కోణీయ ద్రవ్యవేగం నిత్యం. ముందు: 0.05 × 200 × 1 = 10 kg m²/s. తర్వాత: I = (2 × 1²/3) + 0.05 × 1² = 0.667 + 0.05 = 0.717 kg m². ω = 10/0.717 ≈ 13.95 rad/s. ఢీకొనేటప్పుడు కీలు కడ్డీని నెట్టుతుంది కాబట్టి ఇక్కడ రేఖీయ ద్రవ్యవేగం నిత్యం కాదు.

త్వరిత పునశ్చరణ

  • L = r × p, |L| = mvr⊥. ప్రమాణం kg m²/s = J s, మితులు [ML²T⁻¹].

  • స్థిర అక్షం పరంగా దృఢ వస్తువు: L = Iω, K = L²/2I.

  • τ_ext = dL/dt; కోణీయ ప్రచోదనం τΔt = ΔL.

  • బాహ్య టార్క్ సున్నా: L స్థిరం, I₁ω₁ = I₂ω₂.

  • ద్రవ్యరాశిని లోపలికి లాగితే: ω పెరుగుతుంది, KE పెరుగుతుంది (కండరాల పని), L మారదు.

  • జత డిస్కులు: ω = (I₁ω₁ + I₂ω₂)/(I₁ + I₂); KE కోల్పోతుంది.

  • కేంద్రీయ బలం: L నిత్యం, వైశాల్య వేగం (areal velocity) L/2m స్థిరం, v_p r_p = v_a r_a.

NEET లో సాధారణ తప్పులు

  • స్కేటర్ చేతులు లోపలికి లాగినప్పుడు గతిశక్తి నిత్యమని అనుకోవడం. L మాత్రమే నిత్యం.

  • కీలు కడ్డీని తాకే గుండు లెక్కలో రేఖీయ ద్రవ్యవేగ నిత్యత్వం వాడటం. కీలు పరంగా కోణీయ ద్రవ్యవేగం వాడాలి.

  • గుండు కోణీయ ద్రవ్యవేగాన్ని కీలు నుండి దాని దూరంతో గుణించకుండా mv గా రాయడం.

  • సరళరేఖలో కదలే కణానికి ప్రతి బిందువు పరంగా కోణీయ ద్రవ్యవేగం సున్నా అనడం. అది దాని మార్గంపై ఉన్న బిందువుల పరంగా మాత్రమే సున్నా.

  • ఫలిత బలం సున్నా అయితే L నిత్యమని అనుకోవడం. షరతు ఫలిత టార్క్ సున్నా.

  • చివరి MI కి పిల్లవాడి లేదా గుండు సొంత mr² ని కలపడం మర్చిపోవడం.

అభ్యాస బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు (MCQs): అధ్యాయం 6

స్థాయి 1: భావన తనిఖీ

1. కోణీయ ద్రవ్యవేగం మితి సూత్రం (a) [ML²T⁻²] (b) [ML²T⁻¹] (c) [MLT⁻¹] (d) [ML²T]

2. వ్యవస్థ కోణీయ ద్రవ్యవేగం నిత్యమయ్యేది (a) ఫలిత బాహ్య బలం సున్నా అయినప్పుడు (b) దాని గతిశక్తి స్థిరంగా ఉన్నప్పుడు (c) ఫలిత బాహ్య టార్క్ సున్నా అయినప్పుడు (d) దాని రేఖీయ ద్రవ్యవేగం స్థిరంగా ఉన్నప్పుడు

3. తిరుగుతున్న స్కేటర్ చేతులు లోపలికి లాగుతుంది. అప్పుడు (a) ఆమె కోణీయ వడి పెరుగుతుంది, కోణీయ ద్రవ్యవేగం అలాగే ఉంటుంది (b) రెండూ పెరుగుతాయి (c) ఆమె కోణీయ వడి తగ్గుతుంది (d) ఆమె కోణీయ ద్రవ్యవేగం పెరుగుతుంది

4. వ్యవస్థ కోణీయ ద్రవ్యవేగంలో మార్పు రేటు ఫలిత బాహ్య (a) బలానికి (b) సామర్థ్యానికి (c) ప్రచోదనానికి (d) టార్క్‌కు సమానం

5. స్థిర అక్షం పరంగా దృఢ వస్తువు కోణీయ ద్రవ్యవేగం (a) Iω (b) ½Iω² (c) Iα (d) I/ω

6. గ్రహ చలనంపై కెప్లర్ రెండో నియమం దేని నిత్యత్వం నుండి వస్తుంది? (a) శక్తి (b) రేఖీయ ద్రవ్యవేగం (c) కోణీయ ద్రవ్యవేగం (d) ద్రవ్యరాశి

7. కోణీయ ద్రవ్యవేగానికి ఒక SI ప్రమాణం (a) J/s (b) N m (c) kg m/s (d) J s

8. ఒక కణం స్థిర వేగంతో సరళరేఖలో కదులుతుంది. ఆ రేఖపై లేని స్థిర బిందువు పరంగా దాని కోణీయ ద్రవ్యవేగం (a) సున్నా (b) స్థిరం (c) పెరుగుతుంది (d) తగ్గుతుంది

9. 2 kg m² MI గల వస్తువు కోణీయ ద్రవ్యవేగం 4 kg m²/s. దాని కోణీయ వడి (a) 8 rad/s (b) 0.5 rad/s (c) 2 rad/s (d) 4 rad/s

10. స్వేచ్ఛగా తిరిగే వస్తువు కోణీయ ద్రవ్యవేగం అలాగే ఉండగా దాని MI సగమవుతుంది. దాని భ్రమణ KE (a) సగమవుతుంది (b) రెట్టింపవుతుంది (c) అలాగే ఉంటుంది (d) నాలుగు రెట్లవుతుంది

స్థాయి 2: NEET స్థాయి

11. 0.5 kg కణం y = 3 m రేఖ వెంట +x దిశలో 4 m/s తో కదులుతుంది. మూలబిందువు పరంగా దాని కోణీయ ద్రవ్యవేగ పరిమాణం (a) 6 kg m²/s (b) 12 kg m²/s (c) 2 kg m²/s (d) 1.5 kg m²/s

12. 0.2 m వ్యాసార్ధం గల 1 kg ఏకరీతి డిస్కు కేంద్ర అక్షం పరంగా 50 rad/s వద్ద తిరుగుతుంది. దాని కోణీయ ద్రవ్యవేగం (a) 2 kg m²/s (b) 0.5 kg m²/s (c) 1 kg m²/s (d) 4 kg m²/s

13. విరామంలో ఉన్న చక్రంపై 5 N m టార్క్ 4 s పాటు పనిచేస్తుంది. అప్పుడు దాని కోణీయ ద్రవ్యవేగం (a) 1.25 kg m²/s (b) 20 kg m²/s (c) 9 kg m²/s (d) 40 kg m²/s

14. ఘర్షణ లేని టర్న్‌టేబుల్‌పై ఉన్న వ్యక్తి MI 8 kg m², 0.5 rev/s తో తిరుగుతున్నాడు. చేతులు లోపలికి లాగితే MI 2 kg m² అవుతుంది. అతని కొత్త రేటు (a) 0.125 rev/s (b) 1 rev/s (c) 4 rev/s (d) 2 rev/s

15. Q14 లో అతని చివరి KE కి, ప్రారంభ KE కి నిష్పత్తి (a) 4 (b) 1 (c) 2 (d) 1/4

16. రెండు ఒకేలాంటి డిస్కులు ఒకే ఇరుసుపై ఉన్నాయి. ఒకటి ω₀ తో తిరుగుతోంది; రెండోది విరామంలో ఉంది. వాటిని నొక్కితే ఒకేలా తిరుగుతాయి. కోల్పోయిన KE భాగం (a) 1/4 (b) 1/2 (c) 1/3 (d) 2/3

17. ద్రవ్యరాశి మారకుండా, ఏకరీతిగానే ఉంటూ భూమి వ్యాసార్ధం సగానికి కుంచించుకుపోయిందనుకోండి. రోజు పొడవు (a) 12 h (b) 48 h (c) 6 h (d) 96 h అవుతుంది

18. ఒక గ్రహం తన నక్షత్రం నుండి అతి దగ్గరి బిందువు వద్ద 1.5 × 10¹¹ m, అతి దూరపు బిందువు వద్ద 2.0 × 10¹¹ m దూరంలో ఉంటుంది. అతి దగ్గరి బిందువు వద్ద దాని వడి 30 km/s. అతి దూరపు బిందువు వద్ద దాని వడి (a) 40 km/s (b) 22.5 km/s (c) 17 km/s (d) 30 km/s

19. 300 kg m² MI గల రంగులరాట్నం 2 rad/s తో తిరుగుతోంది. 60 kg పిల్లవాడు తోయకుండా అక్షం నుండి 2 m దూరంలో దానిపైకి ఎక్కాడు. కొత్త కోణీయ వడి సుమారు (a) 1.11 rad/s (b) 1.5 rad/s (c) 0.9 rad/s (d) 2.0 rad/s

20. 0.1 kg రాయిని 0.5 m వ్యాసార్ధం గల క్షితిజ వృత్తంలో 2 rev/s తో తిప్పుతారు. కేంద్రం పరంగా దాని కోణీయ ద్రవ్యవేగం సుమారు (a) 0.157 kg m²/s (b) 0.628 kg m²/s (c) 1.26 kg m²/s (d) 0.314 kg m²/s

21. ఒక వస్తువు కోణీయ ద్రవ్యవేగం L = (2t² + 3)k̂ kg m²/s గా మారుతుంది. t = 2 s వద్ద దానిపై టార్క్ (a) 8k̂ N m (b) 11k̂ N m (c) 4k̂ N m (d) 16k̂ N m

22. r = (î + 2ĵ) m వద్ద ఉన్న కణం ద్రవ్యవేగం p = (3î + ĵ) kg m/s. మూలబిందువు పరంగా దాని కోణీయ ద్రవ్యవేగం (a) 5k̂ kg m²/s (b) 7k̂ kg m²/s (c) −7k̂ kg m²/s (d) −5k̂ kg m²/s

స్థాయి 3: సవాలు

23. 3 kg ద్రవ్యరాశి, 1.2 m పొడవు గల ఏకరీతి కడ్డీ పై చివర కీలు నుండి వేలాడుతోంది. క్షితిజంగా 300 m/s తో కదులుతున్న 20 g గుండు కింది చివరను తాకి అంటుకుపోతుంది. ఢీకొన్న వెంటనే కడ్డీ కోణీయ వడి సుమారు (a) 2.45 rad/s (b) 3.6 rad/s (c) 4.9 rad/s (d) 9.8 rad/s

24. ఒక ఏకరీతి డిస్కు తన అక్షం పరంగా ω తో స్వేచ్ఛగా తిరుగుతోంది. అదే ద్రవ్యరాశి, వ్యాసార్ధం గల వలయాన్ని దానిపై ఏకాక్షంగా మెల్లగా ఉంచారు, రెండూ కలిసి తిరుగుతాయి. కొత్త కోణీయ వడి (a) ω/2 (b) ω/3 (c) 2ω/3 (d) ω/4

25. ω తో స్వేచ్ఛగా తిరుగుతున్న M ద్రవ్యరాశి గల క్షితిజ డిస్కుపై M/4 ద్రవ్యరాశి గల ఒక పురుగు కేంద్రం నుండి అంచుకు నడుస్తుంది. పురుగు అంచుకు చేరినప్పుడు డిస్కు కోణీయ వడి (a) ω/2 (b) 3ω/4 (c) 2ω/3 (d) ω/3

26. నృత్యకారిణి చేతులు లోపలికి లాగినప్పుడు ఆమె MI 6 kg m² నుండి 2 kg m² కు తగ్గుతుంది. ఆమె 1 rev/s తో తిరుగుతోంది. ఆమె కండరాలు చేసిన పని సుమారు (a) 118 J (b) 355 J (c) 474 J (d) 237 J

27. 0.3 kg m² MI గల డిస్కు 40 rad/s తో తిరుగుతోంది. విరామంలో ఉన్న 0.1 kg m² MI గల రెండో డిస్కును అదే ఇరుసుపై దానితో కలుపుతారు. కోల్పోయిన KE (a) 30 J (b) 60 J (c) 120 J (d) సున్నా

28. 0.2 kg బంతిని క్షితిజంతో 30° కోణంలో 20 m/s తో విసిరారు. దాని మార్గంలోని అత్యున్నత బిందువు వద్ద, ప్రక్షేపణ బిందువు పరంగా దాని కోణీయ ద్రవ్యవేగం సుమారు (a) 8.66 kg m²/s (b) 34.6 kg m²/s (c) 17.3 kg m²/s (d) 10 kg m²/s

29. ప్రతిపాదన (A): గాలిలో ముడుచుకున్న (tuck) డైవర్ వేగంగా పల్టీలు కొడతాడు.
కారణం (R): డైవర్ COM పరంగా గురుత్వం టార్క్ కలిగించదు, కాబట్టి MI తగ్గినా COM పరంగా కోణీయ ద్రవ్యవేగం స్థిరంగా ఉంటుంది.
(a) రెండూ సరైనవి, R అనేది A కి సరైన వివరణ (b) రెండూ సరైనవి, R అనేది A కి వివరణ కాదు (c) A సరైనది, R తప్పు (d) A తప్పు, R సరైనది

30. వాక్యం I: గ్రహం సూర్యుడికి దగ్గరవుతున్న కొద్దీ సూర్యుడి పరంగా దాని కోణీయ ద్రవ్యవేగం పెరుగుతుంది.
వాక్యం II: గ్రహంపై సూర్యుడి ఆకర్షణ సూర్యుడి గుండా వెళుతుంది, కాబట్టి సూర్యుడి పరంగా దాని టార్క్ సున్నా.
(a) రెండూ సరైనవి (b) రెండూ తప్పు (c) I సరైనది, II తప్పు (d) I తప్పు, II సరైనది

జవాబులు మరియు కారణాలు

QAnsకారణం
1bIω నుండి [M][L²][T⁻¹]
2cdL/dt = τ_ext = 0
3aI తగ్గుతుంది, L స్థిరం, కాబట్టి ω పెరుగుతుంది
4dτ = dL/dt
5am r²ω ల మొత్తం
6cకేంద్రీయ బలం, సూర్యుడి పరంగా టార్క్ సున్నా
7dkg m²/s = J s
8bp, r⊥ రెండూ స్థిరం
9c4/2 = 2 rad/s
10bK = L²/2I
11a0.5 × 4 × 3 = 6
12cI = 0.02, L = 0.02 × 50
13bΔL = τΔt = 20
14d8 × 0.5 = 2 × ω
15aK = L²/2I; I నాలుగు రెట్లు తగ్గింది
16bω = ω₀/2; K ½Iω₀² నుండి ¼Iω₀² కు తగ్గుతుంది
17cI నాలుగు రెట్లు తగ్గుతుంది, ω నాలుగు రెట్లు పెరుగుతుంది: 24/4 h
18bv_a = 30 × 1.5/2.0
19a600/(300 + 240)
20dm r² ω = 0.1 × 0.25 × 4π
21adL/dt = 4t = 8
22dxp_y − yp_x = 1 − 6 = −5
23c7.2/(1.44 + 0.0288) ≈ 4.9 rad/s
24bMR²/2 → 3MR²/2
25cMR²/2 → MR²/2 + MR²/4
26d½(2)(6π)² − ½(6)(2π)² = 24π²
27bω = 30; 240 J − 180 J
28cH = 5 m తో m(u cos 30°)H
29aL స్థిరం, I తగ్గుతుంది, కాబట్టి ω పెరుగుతుంది
30dకేంద్రీయ బలానికి L స్థిరం

అధ్యాయం 6 పునశ్చరణ పత్రం

ఒక పేజీ సారాంశం

  • ఒక బిందువు పరంగా కణం కోణీయ ద్రవ్యవేగం: L = r × p, పరిమాణం L = mvr sin θ = mv r⊥.

  • సరళరేఖలో కదలే కణానికి ఏ స్థిర బిందువు పరంగానైనా L స్థిరం; ఆ రేఖపైని బిందువుల పరంగా మాత్రమే L సున్నా.

  • కేంద్రం పరంగా వృత్త చలనంలో L = mvr = mr²ω.

  • స్థిర అక్షం పరంగా దృఢ వస్తువు: L = Iω. అప్పుడు K = L²/(2I).

  • SI ప్రమాణం kg m²/s (J s కు సమానం); మితులు [ML²T⁻¹].

  • కోణీయ ద్రవ్యవేగంలో మార్పు రేటే టార్క్: τ_ext = dL/dt. కోణీయ ప్రచోదనం = τΔt = ΔL.

  • నిత్యత్వం: ఫలిత బాహ్య టార్క్ సున్నా అయితే L స్థిరం, కాబట్టి I₁ω₁ = I₂ω₂.

  • చేతులు లోపలికి లాగితే I తగ్గి ω పెరుగుతుంది. KE I₁/I₂ రెట్లు పెరుగుతుంది; ఆ శక్తిని వ్యక్తి కండరాలే ఇస్తాయి.

  • రెండు డిస్కులను కలపడం ఒక "కోణీయ అస్థితిస్థాపక ఢీకొనడం": ω = (I₁ω₁ + I₂ω₂)/(I₁ + I₂), KE కోల్పోతుంది.

  • విరామంలో ఉన్న డిస్కును కలిపితే కోల్పోయే KE: ΔK = I₁I₂ω₁²/(2(I₁ + I₂)).

  • కీలు వద్ద ఢీకొనేటప్పుడు రేఖీయ ద్రవ్యవేగం నిత్యం కాదు, కానీ కీలు పరంగా L నిత్యం.

  • సూర్యుడి గురుత్వం కేంద్రీయ బలం, కాబట్టి సూర్యుడి పరంగా దాని టార్క్ సున్నా, గ్రహం L స్థిరం.

  • కెప్లర్ రెండో నియమం: వైశాల్య వేగం dA/dt = L/(2m) స్థిరం, కాబట్టి v_p r_p = v_a r_a.

తప్పక గుర్తుంచుకోవలసినవి

రాశిసూత్రంSI ప్రమాణం
కణం Lmvr sin θkg m²/s
దృఢ వస్తువు LIωkg m²/s
టార్క్–L సంబంధంτ = dL/dtN m
కోణీయ ప్రచోదనంτΔt = ΔLN m s
L పరంగా KEL²/(2I)J
నిత్యత్వంI₁ω₁ = I₂ω₂–
జత డిస్కులుω = (I₁ω₁ + I₂ω₂)/(I₁ + I₂)rad/s
వైశాల్య వేగంdA/dt = L/(2m)m²/s
కక్ష్య చివరల వద్ద గ్రహంv_p r_p = v_a r_a–

జ్ఞాపక సూత్రాలు

  • "చేతులు లోపలికి, తిరుగుడు పైకి, శక్తి పైకి" (Arms in, spin up, energy up): L అలాగే ఉంటుంది, ω, KE రెండూ పెరుగుతాయి.

  • "టార్క్ లేదు, మార్పు లేదు": τ = dL/dt, కాబట్టి టార్క్ సున్నా అయితే L స్థిరం.

  • "సూర్యుడి దగ్గర, వేగం ఎక్కువ" (Near Sun, Need Speed): గ్రహం సూర్యసమీప బిందువు (అతి దగ్గరి బిందువు) వద్ద అతి వేగంగా కదులుతుంది.

  • "అతుకుంటే శక్తి నష్టం" (Stick together, lose energy): జత డిస్కులు లేదా డిస్కుపై పడిన మట్టి ముద్ద L ను నిలుపుతాయి, కానీ KE కోల్పోతాయి.

  • "కీలు L ని నిలుపుతుంది, p ని కాదు" (Pivot keeps L, not p): కీలు వస్తువులపై ఢీకొనడాలలో కీలు పరంగా కోణీయ ద్రవ్యవేగాన్ని వాడండి.

భావనల అనుసంధానం

  • కెప్లర్ నియమాలు, కేంద్రీయ బలాలు భౌతిక శాస్త్రం పుస్తకం 6: గురుత్వాకర్షణ లో కొనసాగుతాయి.

  • ఎలక్ట్రాన్లకు బోర్ నియమం L = nh/(2π) ఇదే కోణీయ ద్రవ్యవేగాన్ని వాడుతుంది — భౌతిక శాస్త్రం పుస్తకం 18: పరమాణువులు మరియు కేంద్రకాలు.

  • భౌతిక శాస్త్రం పుస్తకం 3: చలన నియమాలు, భౌతిక శాస్త్రం పుస్తకం 4: పని, శక్తి మరియు సామర్థ్యం లోని రేఖీయ ద్రవ్యవేగ నిత్యత్వం, ఢీకొనడాలకు ఇక్కడ ఖచ్చితమైన భ్రమణ జంటలు ఉన్నాయి.

అభ్యాస బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు (MCQs): అధ్యాయం 6, స్థాయి 4 (కొత్త NEET సరళి)

31. జాబితా I ని జాబితా II తో జతపరచండి.
జాబితా I: A. కణం కోణీయ ద్రవ్యవేగం; B. స్థిర అక్షం పరంగా దృఢ వస్తువు కోణీయ ద్రవ్యవేగం; C. టార్క్; D. గ్రహం వైశాల్య వేగం
జాబితా II: (i) dL/dt; (ii) r × p; (iii) L/(2m); (iv) Iω
(a) A-ii, B-iv, C-iii, D-i (b) A-iv, B-ii, C-i, D-iii (c) A-ii, B-i, C-iv, D-iii (d) A-ii, B-iv, C-i, D-iii

32. 2 kg కణం 3 m/s తో కదులుతుంది. ప్రతి సందర్భాన్ని O పరంగా దాని కోణీయ ద్రవ్యవేగంతో జతపరచండి.
జాబితా I: A. O నుండి 4 m లంబ దూరంలో ఉన్న సరళరేఖపై కదలడం; B. O కేంద్రంగా 0.5 m వ్యాసార్ధం గల వృత్తంలో కదలడం; C. O నుండి నేరుగా దూరంగా కదలడం; D. O నుండి 4 m వద్ద, O నుండి రేఖతో వేగం 30° వద్ద
జాబితా II: (i) 0; (ii) 12 kg m²/s; (iii) 24 kg m²/s; (iv) 3 kg m²/s
(a) A-iii, B-iv, C-i, D-ii (b) A-ii, B-iv, C-i, D-iii (c) A-iii, B-i, C-iv, D-ii (d) A-iii, B-iv, C-ii, D-i

33. ఒక స్కేటర్ I = 4 kg m² తో 3 rad/s వద్ద తిరుగుతోంది. బాహ్య టార్క్ లేదు. ప్రతి కొత్త MI ని ఆమె కొత్త కోణీయ వడితో జతపరచండి.
జాబితా I: A. I = 2 kg m²; B. I = 6 kg m²; C. I = 3 kg m²; D. I = 8 kg m²
జాబితా II: (i) 2 rad/s; (ii) 6 rad/s; (iii) 1.5 rad/s; (iv) 4 rad/s
(a) A-ii, B-iv, C-i, D-iii (b) A-iv, B-i, C-ii, D-iii (c) A-ii, B-i, C-iv, D-iii (d) A-ii, B-iii, C-iv, D-i

34. ప్రతి రాశిని దాని మితులతో జతపరచండి.
జాబితా I: A. కోణీయ ద్రవ్యవేగం; B. టార్క్; C. జడత్వ భ్రామకం; D. వైశాల్య వేగం
జాబితా II: (i) [L²T⁻¹]; (ii) [ML²T⁻²]; (iii) [ML²]; (iv) [ML²T⁻¹]
(a) A-iv, B-ii, C-iii, D-i (b) A-ii, B-iv, C-iii, D-i (c) A-iv, B-iii, C-ii, D-i (d) A-iv, B-ii, C-i, D-iii

35. కింది వాక్యాలలో ఎన్ని సరైనవి?
A. ఫలిత బాహ్య టార్క్ సున్నా అయితే కోణీయ ద్రవ్యవేగం నిత్యం.
B. తిరుగుతున్న స్కేటర్ చేతులు లోపలికి లాగినప్పుడు ఆమె భ్రమణ KE అలాగే ఉంటుంది.
C. కెప్లర్ రెండో నియమం కోణీయ ద్రవ్యవేగ నిత్యత్వం నుండి వస్తుంది.
D. సూర్యుడి గురుత్వం గ్రహంపై సూర్యుడి పరంగా సున్నా టార్క్ కలిగిస్తుంది.
E. సరళరేఖలో కదలే కణానికి ప్రతి బిందువు పరంగా కోణీయ ద్రవ్యవేగం సున్నా.
(a) 3 (b) 2 (c) 4 (d) 1

36. I₁ = 2 kg m² గల డిస్కు 10 rad/s తో తిరుగుతోంది. విరామంలో ఉన్న I₂ = 3 kg m² గల రెండో డిస్కును అదే ఇరుసుపై దానిపై వేస్తారు. రెండూ కలిసి తిరుగుతాయి. సరైన వాక్యాల సమూహాన్ని ఎంచుకోండి.
A. ఉమ్మడి కోణీయ వడి 4 rad/s.
B. కోల్పోయిన KE 40 J.
C. కోణీయ ద్రవ్యవేగం నిత్యం.
D. KE నిత్యం.
(a) A, B మాత్రమే (b) A, B, C మాత్రమే (c) C, D మాత్రమే (d) A, C మాత్రమే

37. సూర్యుడి చుట్టూ దీర్ఘవృత్త కక్ష్యలో ఉన్న గ్రహానికి కింది వాక్యాలలో ఎన్ని సరైనవి?
A. సూర్యదూర బిందువు వద్ద కంటే సూర్యసమీప బిందువు వద్ద దాని వడి ఎక్కువ.
B. v_p r_p = v_a r_a.
C. దాని వైశాల్య వేగం స్థిరం.
D. కక్ష్య వెంట సూర్యుడి పరంగా దాని కోణీయ ద్రవ్యవేగం మారుతుంది.
E. సూర్యుడి పరంగా దానిపై టార్క్ సున్నా.
(a) 3 (b) 5 (c) 2 (d) 4

38. ఒక రంగులరాట్నం 2 m వ్యాసార్ధం గల 120 kg ఏకరీతి డిస్కు. 30 kg పిల్లవాడు దాని అంచుపై నిలబడ్డాడు; రెండూ కలిసి 1 rad/s తో తిరుగుతున్నాయి. పిల్లవాడు కేంద్రానికి నడుస్తాడు. సరైన వాక్యాల సమూహాన్ని ఎంచుకోండి.
A. చివరి కోణీయ వడి 2 rad/s.
B. వ్యవస్థ KE 90 J పెరుగుతుంది.
C. వ్యవస్థ కోణీయ ద్రవ్యవేగం 360 kg m²/s గానే ఉంటుంది.
D. వ్యవస్థ KE స్థిరంగా ఉంటుంది.
(a) A, C మాత్రమే (b) B, C మాత్రమే (c) A, D మాత్రమే (d) B, C, D మాత్రమే

39. ఒక చక్రానికి కోణీయ ద్రవ్యవేగం L (y-అక్షం) కి, సమయం t (x-అక్షం) కి గీసిన గ్రాఫ్ t = 0 వద్ద 2 kg m²/s నుండి t = 4 s వద్ద 14 kg m²/s కు పెరిగే సరళరేఖ. చక్రంపై ఫలిత టార్క్
(a) 3.5 N m (b) 12 N m (c) 3 N m (d) 0.33 N m

40. ఒక రోటార్‌కు L–t గ్రాఫ్ t = 0 నుండి t = 3 s వరకు 6 kg m²/s వద్ద సమాంతరంగా ఉంటుంది. తర్వాత t = 5 s వద్ద 16 kg m²/s కు సరళరేఖగా పెరుగుతుంది. ఏది సరైనది?
(a) 0–3 s లో టార్క్ 2 N m, 3–5 s లో 5 N m (b) 0–3 s లో టార్క్ సున్నా, 3–5 s లో 5 N m (c) 0–3 s లో టార్క్ సున్నా, 3–5 s లో 10 N m (d) 0–3 s లో టార్క్ 6 N m, 3–5 s లో 3.2 N m

41. ఒక తోకచుక్క కక్ష్య రెండు చివరల వద్ద దాని సమాచారాన్ని పట్టిక ఇస్తుంది.

బిందువుసూర్యుడి నుండి దూరంవడి
సూర్యసమీప బిందువు0.5 AU60 km/s
సూర్యదూర బిందువు6 AUv

v విలువ
(a) 720 km/s (b) 5 km/s (c) 10 km/s (d) 2.5 km/s

Q42–43 కు పేరా: 3 kg ద్రవ్యరాశి, 1 m పొడవు గల ఏకరీతి కడ్డీ పై చివర ఘర్షణ లేని కీలు నుండి నిలువుగా వేలాడుతోంది. క్షితిజంగా 200 m/s తో కదులుతున్న 50 g గుండు కింది చివరను తాకి అందులో ఇరుకుపోతుంది.

42. ఢీకొన్న వెంటనే కడ్డీ కోణీయ వడి సుమారు
(a) 10 rad/s (b) 3.3 rad/s (c) 9.5 rad/s (d) 20 rad/s

43. అతి స్వల్ప ఢీకొనే సమయంలో కడ్డీ + గుండు వ్యవస్థలో ఏ రాశి నిత్యం?
(a) రేఖీయ ద్రవ్యవేగం మాత్రమే (b) గతిశక్తి మాత్రమే (c) రేఖీయ ద్రవ్యవేగం, కీలు పరంగా కోణీయ ద్రవ్యవేగం రెండూ (d) కీలు పరంగా కోణీయ ద్రవ్యవేగం మాత్రమే

44. 0.2 kg బంతిని క్షితిజంతో 30° కోణంలో 20 m/s వడితో విసిరారు. g = 10 m/s² తీసుకోండి. దాని మార్గంలోని అత్యున్నత బిందువు వద్ద, ప్రక్షేపణ బిందువు పరంగా దాని కోణీయ ద్రవ్యవేగం సుమారు
(a) 17.3 kg m²/s (b) 34.6 kg m²/s (c) 10 kg m²/s (d) 8.7 kg m²/s

45. 0.5 m వ్యాసార్ధం గల 4 kg ఏకరీతి డిస్కు తన అక్షం పరంగా 12 rad/s తో స్వేచ్ఛగా తిరుగుతోంది. 1 kg మట్టి ముద్ద నిలువుగా పడి దాని అంచుకు అతుకుంటుంది. కొత్త కోణీయ వడి, కోల్పోయిన KE భాగం వరుసగా
(a) 9.6 rad/s, 1/5 (b) 8 rad/s, 1/3 (c) 8 rad/s, 2/3 (d) 6 rad/s, 1/2

స్థాయి 4 జవాబులు

QAnsకారణం
31dL = r × p, L = Iω, τ = dL/dt, dA/dt = L/(2m)
32amvr⊥: 2 × 3 × 4 = 24; 2 × 3 × 0.5 = 3; 0; 2 × 3 × 4 × sin 30° = 12
33cω = 12/I: 6, 2, 4, 1.5 rad/s
34aL → ML²T⁻¹, τ → ML²T⁻², I → ML², dA/dt → L²T⁻¹
35aA, C, D సరైనవి; చేతులు లోపలికి వస్తే KE పెరుగుతుంది; రేఖపైని బిందువుల పరంగా మాత్రమే L సున్నా
36dω = 20/5 = 4 rad/s; KE 100 J నుండి 40 J కు తగ్గుతుంది, నష్టం 60 J
37dA, B, C, E సరైనవి; కేంద్రీయ బలం వల్ల L స్థిరం
38bI 240 + 120 = 360 నుండి 240 కు తగ్గుతుంది, కాబట్టి ω = 1.5 rad/s; KE 180 J నుండి 270 J
39cτ = వాలు = 12/4 = 3 N m
40bసమాంతర భాగం: వాలు సున్నా; తర్వాత (16 − 6)/2 = 5 N m
41bv = 60 × 0.5/6 = 5 km/s
42cL = 0.05 × 200 × 1 = 10; I = 3/3 + 0.05 = 1.05; ω = 9.52 rad/s
43dకీలు క్షితిజ ప్రచోదనం ఇస్తుంది, కాబట్టి p మారుతుంది; కీలు పరంగా దానికి టార్క్ లేదు; KE కోల్పోతుంది
44aL = m(u cos θ)H; H = 400 × 0.25/20 = 5 m; 0.2 × 17.32 × 5 = 17.3
45bI 0.5 → 0.75; ω = 6/0.75 = 8 rad/s; KE 36 J → 24 J, నష్టం 1/3
32 min left
‹
›