ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014 నిబంధనలు
గుర్తుంచుకోవాల్సినవి
- ఈ చట్టం నియమిత తేదీ అయిన 2014 జూన్ 2 నుంచి ప్రస్తుత ఆంధ్రప్రదేశ్ నుంచి తెలంగాణ రాష్ట్రాన్ని సృష్టించింది. హైదరాబాద్‌ను పదేళ్లకు మించని కాలానికి ఉమ్మడి రాజధానిగా చేసింది; హైదరాబాద్‌లో శాంతిభద్రతల బాధ్యతను గవర్నర్‌కు అప్పగించింది.
- ఇది భాగాలుగా (Parts), షెడ్యూళ్లుగా విభజించబడింది. తొమ్మిదో, పదో షెడ్యూళ్లు ఆస్తులు, అప్పులు పంచుకోవలసిన రాష్ట్ర సంస్థలను, ఉన్నత విద్యా సంస్థలను జాబితా చేస్తాయి. పదమూడో షెడ్యూల్ అవశేష ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు అభివృద్ధి చర్యలను జాబితా చేస్తుంది.
- ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ప్రత్యేక సహాయం చట్టంలోని ప్రోత్సాహకాలు, వెనుకబడిన ప్రాంతాలు, మౌలిక సదుపాయాలపై ప్రత్యేక నిబంధనల నుంచి, పార్లమెంటులో చేసిన ప్రత్యేక వాగ్దానాల నుంచి వస్తుంది. చట్టం "ప్రత్యేక హోదా" (special category status) అనే పదాన్ని స్వయంగా వాడదు.
1. సాధారణ నిర్మాణం
చట్టం భాగాలుగా ఉంటుంది; ప్రతి భాగం ఒక అంశంతో వ్యవహరిస్తుంది; చివరలో షెడ్యూళ్లు ఉంటాయి. భాగాల ప్రధాన అంశాలు:
- తెలంగాణ ఏర్పాటు, రెండు రాష్ట్రాల భూభాగం;
- పార్లమెంటులో, రాష్ట్ర శాసనసభల్లో ప్రాతినిధ్యం;
- హైకోర్టు, గవర్నర్, అడ్వకేట్ జనరల్;
- హైదరాబాద్ ఉమ్మడి రాజధానిగా;
- ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు కొత్త రాజధాని;
- ఆస్తులు, అప్పులు, ఉద్యోగుల విభజన;
- జల వనరులు, నదీ బోర్డులు;
- ఆర్థిక, పన్ను నిబంధనలు;
- అభివృద్ధిపై, ప్రజా భద్రతపై ప్రత్యేక నిబంధనలు;
- న్యాయపరమైన, ఇతర నిబంధనలు.
ముఖ్యాంశం: చట్టం రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 3, ఆర్టికల్ 4 కింద చేయబడింది. ఇలాంటి చట్టం ఆర్టికల్ 368 కింద రాజ్యాంగ సవరణ కాదని, కానీ మొదటి, నాలుగో షెడ్యూళ్లను సవరించవచ్చని ఈ ఆర్టికల్స్ చెబుతాయి.
2. భూభాగం, ప్రాతినిధ్యం
- తెలంగాణ అంటే పూర్వ రాష్ట్రంలోని తెలంగాణ ప్రాంత భూభాగం. మిగిలిన భాగం "అవశేష ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం".
- చట్టం లోక్‌సభ, రాజ్యసభ, శాసనసభల్లో రెండు రాష్ట్రాల సీట్ల సంఖ్యను నిర్ణయించింది. లోక్‌సభ సీట్లు ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు 25, తెలంగాణకు 17గా విభజించబడ్డాయి.
- రెండు రాష్ట్రాల్లో శాసన మండళ్లను కొనసాగించడానికి కూడా చట్టం వీలు కల్పించింది.
- ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ప్రత్యేక హైకోర్టు ఏర్పడే వరకు రెండు రాష్ట్రాలకు హైదరాబాద్‌లో ఉమ్మడి హైకోర్టు ఉంటుంది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ప్రత్యేక హైకోర్టు తరువాత ఏర్పాటైంది.
- కొంతకాలం ఒకే గవర్నర్ రెండు రాష్ట్రాలకు సేవలందించారు; హైదరాబాద్ విషయంలో గవర్నర్‌కు ప్రత్యేక బాధ్యత ఉంది.
3. హైదరాబాద్ ఉమ్మడి రాజధానిగా: ముఖ్యమైన సెక్షన్లు
- సెక్షన్ 5: నియమిత తేదీ నుంచి పదేళ్లకు మించకుండా హైదరాబాద్ రెండు రాష్ట్రాలకు ఉమ్మడి రాజధాని. ఆ తరువాత హైదరాబాద్ తెలంగాణకు మాత్రమే రాజధాని; ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు కొత్త రాజధాని ఏర్పడుతుంది.
- సెక్షన్ 6: ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధానికి ప్రత్యామ్నాయాలను అధ్యయనం చేయడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం నిపుణుల కమిటీని ఏర్పాటు చేయాలి. ఇది శివరామకృష్ణన్ కమిటీకి దారితీసింది.
- సెక్షన్ 8: ఉమ్మడి రాజధానిలో నివాసితుల భద్రతకు, రక్షణకు గవర్నర్‌కు ప్రత్యేక బాధ్యత ఉంది. శాంతిభద్రతలు, అంతర్గత భద్రత, ప్రభుత్వ ఆస్తులు, స్థాపనల భద్రత విషయంలో గవర్నర్ తన విచక్షణతో వ్యవహరిస్తారు. కేంద్రం నియమించిన ఇద్దరు సలహాదారులు ఆయనకు సహాయపడతారు. దీన్ని ఉమ్మడి రాజధాని నియమంతో కలగలపకండి.
- ఈ ప్రయోజనం కోసం గ్రేటర్ హైదరాబాద్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ ప్రాంతాన్ని ఉమ్మడి రాజధాని ప్రాంతంగా పరిగణిస్తారు.
4. తొమ్మిదో, పదో షెడ్యూళ్లు
ఈ షెడ్యూళ్లు ఆస్తులు, అప్పులు పంచుకోవలసిన సంస్థలను జాబితా చేస్తాయి.
| షెడ్యూల్ | వేటిని కవర్ చేస్తుంది | ఆస్తులు ఎలా పంచుకుంటారు |
|---|---|---|
| తొమ్మిదో షెడ్యూల్ | రాష్ట్ర ప్రభుత్వ రంగ కంపెనీలు, కార్పొరేషన్లు | స్థిరాస్తులు వాటి స్థానం ఆధారంగా; చరాస్తులు ఎక్కువగా జనాభా నిష్పత్తిలో |
| పదో షెడ్యూల్ | ఉన్నత విద్య, పరిశోధన, శిక్షణ సంస్థలు | చట్ట నియమాల ప్రకారం, సంప్రదింపుల ద్వారా రెండు రాష్ట్రాల మధ్య పంచుకోవాలి |
ఆస్తుల విభజనలో ఉపయోగించిన సూత్రాలు:
- స్థిరాస్తులు అవి ఉన్న రాష్ట్రానికి చెందుతాయి.
- చరాస్తులను విభజిస్తారు, తరచుగా జనాభా నిష్పత్తిలో.
- నగదు నిల్వలు, పెట్టుబడులను కూడా అదే జనాభా నిష్పత్తిలో పంచుకుంటారు.
- అప్పులు ఆస్తులను అనుసరిస్తాయి లేదా జనాభా నిష్పత్తిలో పంచుకుంటారు.
- వివాదాలపై కేంద్ర ప్రభుత్వ నిపుణుల కమిటీ సలహా ఇచ్చింది.
సంస్థల విభజన 2014 తరువాత కూడా కొనసాగింది; అనేక వివాదాలు కోర్టులకు వెళ్లాయి. వివాదాస్పద అంశాల పరిష్కారానికి కేంద్రం కమిటీలను నియమించింది. ప్రతి అంశం స్థితి కోసం తాజా అధికారిక ప్రకటన చూడండి.
5. ఉద్యోగులు, సేవలు
చట్టం ప్రభుత్వ ఉద్యోగులను రెండు రాష్ట్రాల మధ్య కేటాయించడానికి వీలు కల్పిస్తుంది; స్థానిక కేడర్‌కు ప్రాధాన్యం ఇస్తుంది. కేంద్ర ప్రభుత్వం మార్గదర్శకాలను, సలహా కమిటీని రూపొందించింది. అఖిల భారత సర్వీసు అధికారులను కేంద్రం కేటాయించింది.
6. జల వనరులు
- నదులు: గోదావరి, కృష్ణా రెండు రాష్ట్రాలు పంచుకునే ప్రధాన నదులు.
- ప్రాజెక్టులను, నీటి పంపకాన్ని పర్యవేక్షించడానికి చట్టం గోదావరి నదీ నిర్వహణ బోర్డు, కృష్ణా నదీ నిర్వహణ బోర్డు ఏర్పాటుకు వీలు కల్పించింది. కేంద్ర మంత్రులు, ముఖ్యమంత్రులతో కూడిన అపెక్స్ కౌన్సిల్ పర్యవేక్షించాలని ఉద్దేశించారు.
- పూర్వ ట్రిబ్యునళ్ల ప్రస్తుత కేటాయింపులు కొనసాగుతాయి.
- చట్టం పోలవరంను జాతీయ ప్రాజెక్టుగా ప్రకటించింది. నీటిపారుదల భాగం ఖర్చును కేంద్రం భరిస్తుంది. తెలంగాణలోని ప్రాజెక్టు ప్రాంతంలో కొన్ని భాగాలను 2014లో ఆర్డినెన్స్ ద్వారా ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కలిపారు.
7. ప్రత్యేక సహాయం, అభివృద్ధి నిబంధనలు
- సెక్షన్ 94 తరహా నిబంధనలు: అవశేష రాష్ట్రంలో పారిశ్రామిక, ఆర్థిక వృద్ధిని ప్రోత్సహించడానికి, రాయలసీమ, ఉత్తర కోస్తా ఆంధ్ర వెనుకబడిన ప్రాంతాలపై ప్రత్యేక శ్రద్ధతో, ఆర్థిక మద్దతు, మౌలిక సదుపాయాలు, ప్రోత్సాహకాలు (పన్ను ప్రోత్సాహకాల వంటివి) కోసం కేంద్రం చర్యలు తీసుకోవాలి.
- పదమూడో షెడ్యూల్: ఇది అవశేష ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు సంస్థలను, ప్రాజెక్టులను జాబితా చేస్తుంది; ఉదాహరణకు జాతీయ ప్రాముఖ్యం గల సంస్థలు, కేంద్ర విశ్వవిద్యాలయం, గిరిజన విశ్వవిద్యాలయం, రైల్వే జోన్, ఓడరేవు, మౌలిక సదుపాయాలు. అంశాలను దశలవారీగా ఏర్పాటు చేయాలి. ప్రతి దాని స్థితి కోసం తాజా అధికారిక ప్రకటన చూడండి.
- ప్రత్యేక హోదా (special category status): ఈ పదం కొన్ని రాష్ట్రాలకు, ఉదాహరణకు కొండ లేదా సరిహద్దు రాష్ట్రాలకు, అదనపు కేంద్ర సహాయం ఇచ్చే పాత వర్గాన్ని సూచిస్తుంది. 2014 ఫిబ్రవరిలో ప్రధాని పార్లమెంటులో ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు నిర్దిష్ట కాలానికి ప్రత్యేక హోదా ఇస్తామని ప్రకటించారు. ఇది చట్టంలోని సెక్షన్ కాదు. తరువాత పద్నాలుగో ఆర్థిక సంఘం కేంద్ర పన్నుల్లో రాష్ట్రాల వాటాను పెంచి, అలాంటి వర్గాన్ని సిఫార్సు చేయకపోవడంతో, కేంద్రం ప్రత్యేక సహాయ ప్యాకేజీ ప్రతిపాదించింది. ఈ అంశం రాజకీయ సమస్యగానే మిగిలింది.
- రాబడి లోటు: చట్టం అవశేష రాష్ట్రంలోని రాబడి లోటును గుర్తించి, దాన్ని పూడ్చడానికి ప్రణాళిక కోరింది.
8. రెండు రాష్ట్రాలకు రాజ్యాంగ నిబంధనలు
- ఆర్టికల్ 371-D, 371-E: ఉద్యోగాలు, విద్యలో సమాన అవకాశాల కోసం ఆర్టికల్ 371-D ప్రత్యేక నిబంధనలను రెండు రాష్ట్రాలకు విస్తరించారు. ఆర్టికల్ 371-E ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కేంద్ర విశ్వవిద్యాలయానికి అనుమతిస్తుంది.
- ఆర్టికల్స్ 3, 4: రాష్ట్రాలను ఏర్పరిచే చట్టం.
- ఆర్టికల్ 4 అనుమతించిన విధంగా, చట్టం రాజ్యాంగంలోని మొదటి షెడ్యూల్‌ను (రాష్ట్రాల జాబితా), నాలుగో షెడ్యూల్‌ను (రాజ్యసభ సీట్లు) సవరించింది.
- ఇది రాజ్యాంగ సవరణ కాదు కాబట్టి చట్టం సాధారణ మెజారిటీతో ఆమోదించబడింది.
| నిబంధన | అంశం |
|---|---|
| సెక్షన్ 5 | పదేళ్ల వరకు ఉమ్మడి రాజధాని |
| సెక్షన్ 6 | కొత్త రాజధానికి నిపుణుల కమిటీ |
| సెక్షన్ 8 | హైదరాబాద్‌లో శాంతిభద్రతలపై గవర్నర్ బాధ్యత |
| తొమ్మిదో షెడ్యూల్ | రాష్ట్ర PSUలు, కార్పొరేషన్లు |
| పదో షెడ్యూల్ | ఉన్నత విద్య, పరిశోధన సంస్థలు |
| పదమూడో షెడ్యూల్ | అవశేష ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు అభివృద్ధి చర్యలు |
పరీక్షలో పొరపాట్లు
- సెక్షన్ 5 ఉమ్మడి రాజధానిని ఇస్తుంది; సెక్షన్ 8 గవర్నర్ ప్రత్యేక బాధ్యతను ఇస్తుంది.
- పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టంలోని తొమ్మిదో షెడ్యూల్ రాజ్యాంగంలోని తొమ్మిదో షెడ్యూల్ కాదు.
- ప్రత్యేక హోదా అనేది చట్టంలో ఆ పేరుతో రాయబడలేదు; చట్టంలో ప్రోత్సాహకాలు, వెనుకబడిన ప్రాంతాల నిబంధనలు ఉన్నాయి.
- చట్టం సాధారణ మెజారిటీతో ఆమోదించబడింది; ఇది రాజ్యాంగ సవరణ కాదు.
- బిల్లుపై రాష్ట్ర శాసనసభ అభిప్రాయాలు పార్లమెంటుకు కట్టుబడి ఉండవు.
- హైదరాబాద్ పదేళ్ల వరకు ఉమ్మడి రాజధాని, స్థిరంగా పదేళ్లు కాదు; అది 2024 జూన్ 2న ముగిసింది.
- పద్నాలుగో ఆర్థిక సంఘం ప్రత్యేక హోదాను సిఫార్సు చేయలేదు.
- పోలవరం గోదావరిపై జాతీయ ప్రాజెక్టు; దీన్ని పట్టిసీమతో కలగలపకండి.
ఒక్క వాక్య సారాంశాలు
- 1. చట్టం ఆర్టికల్స్ 3, 4 కింద చేయబడింది.
- 2. నియమిత తేదీ 2014 జూన్ 2.
- 3. హైదరాబాద్ పదేళ్ల వరకు ఉమ్మడి రాజధాని.
- 4. సెక్షన్ 6 కొత్త రాజధానిపై నిపుణుల కమిటీకి వీలు కల్పించింది.
- 5. సెక్షన్ 8 హైదరాబాద్ భద్రతపై గవర్నర్‌కు ప్రత్యేక బాధ్యతను ఇస్తుంది.
- 6. తొమ్మిదో షెడ్యూల్ రాష్ట్ర కంపెనీలను, కార్పొరేషన్లను జాబితా చేస్తుంది.
- 7. పదో షెడ్యూల్ ఉన్నత విద్య, పరిశోధన సంస్థలను జాబితా చేస్తుంది.
- 8. పదమూడో షెడ్యూల్ ఆంధ్రప్రదేశ్ అభివృద్ధి చర్యలను జాబితా చేస్తుంది.
- 9. లోక్‌సభ సీట్ల విభజన ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు 25, తెలంగాణకు 17.
- 10. పోలవరం జాతీయ ప్రాజెక్టుగా ప్రకటించబడింది.
- 11. చట్టం గోదావరి, కృష్ణా నదీ నిర్వహణ బోర్డులకు వీలు కల్పిస్తుంది.
- 12. ఆర్టికల్ 371-D ఉద్యోగాలు, విద్యలో సమాన అవకాశాలను కవర్ చేస్తుంది.
సాధన ప్రశ్నలు
ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014 ఏ అధికరణల కింద రూపొందించబడింది?
- అధికరణలు 3 మరియు 4
- అధికరణలు 356 మరియు 360
- అధికరణలు 1 మరియు 2
- అధికరణలు 368 మరియు 370
సమాధానం
A. అధికరణలు 3 మరియు 4
The Andhra Pradesh Reorganisation Act, 2014 was made under which Articles?
- Articles 3 and 4
- Articles 356 and 360
- Articles 1 and 2
- Articles 368 and 370
చట్టం ప్రకారం నియమిత తేదీ (appointed day):
- 2 జూన్ 2014
- 1 నవంబర్ 2014
- 18 ఫిబ్రవరి 2014
- 1 మార్చి 2014
సమాధానం
A. 2 జూన్ 2014
The appointed day under the Act was:
- 2 June 2014
- 1 November 2014
- 18 February 2014
- 1 March 2014
హైదరాబాద్ ఉమ్మడి రాజధానిగా ఉండే కాలం:
- ఎటువంటి కాల పరిమితి లేకుండా
- సరిగ్గా ఐదు సంవత్సరాలు
- సరిగ్గా ఇరవై సంవత్సరాలు
- పది సంవత్సరాలకు మించకుండా
సమాధానం
D. పది సంవత్సరాలకు మించకుండా
Hyderabad is the common capital for a period:
- Without any time limit
- Of exactly five years
- Of exactly twenty years
- Not exceeding ten years
హైదరాబాద్‌ను ఉమ్మడి రాజధానిగా చేసిన సెక్షన్ ఏది?
- సెక్షన్ 6
- సెక్షన్ 5
- సెక్షన్ 94
- సెక్షన్ 8
సమాధానం
B. సెక్షన్ 5
Which Section made Hyderabad the common capital?
- Section 6
- Section 5
- Section 94
- Section 8
వారసత్వ రాష్ట్ర రాజధానిపై నిపుణుల కమిటీని గురించి ఏ సెక్షన్ చెబుతుంది?
- సెక్షన్ 8
- సెక్షన్ 5
- సెక్షన్ 6
- సెక్షన్ 90
సమాధానం
C. సెక్షన్ 6
Which Section provides for an expert committee on the capital of the successor state?
- Section 8
- Section 5
- Section 6
- Section 90
ఉమ్మడి రాజధానిలో భద్రత కోసం గవర్నర్‌కు ప్రత్యేక బాధ్యత ఇచ్చే సెక్షన్ ఏది?
- సెక్షన్ 8
- సెక్షన్ 5
- సెక్షన్ 46
- సెక్షన్ 6
సమాధానం
A. సెక్షన్ 8
Which Section gives the Governor special responsibility for security in the common capital?
- Section 8
- Section 5
- Section 46
- Section 6
పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టంలోని తొమ్మిదవ షెడ్యూల్ దేనిని జాబితా చేస్తుంది?
- ఉన్నత విద్యా సంస్థలు
- రాష్ట్ర ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు మరియు కార్పొరేషన్లు
- కేంద్ర చట్టాలు
- ప్రాథమిక హక్కులు
సమాధానం
B. రాష్ట్ర ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు మరియు కార్పొరేషన్లు
The Ninth Schedule of the Reorganisation Act lists:
- Higher education institutions
- State public sector companies and corporations
- Central laws
- Fundamental rights
పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టంలోని పదవ షెడ్యూల్ దేనిని జాబితా చేస్తుంది?
- రెండు రాష్ట్రాల నదులు
- రాష్ట్ర ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు
- లోక్‌సభ స్థానాలు
- ఉన్నత విద్య, పరిశోధన మరియు శిక్షణ సంస్థలు
సమాధానం
D. ఉన్నత విద్య, పరిశోధన మరియు శిక్షణ సంస్థలు
The Tenth Schedule of the Reorganisation Act lists:
- Rivers of the two states
- State public sector companies
- Lok Sabha seats
- Institutions of higher education, research and training
చట్టంలోని పదమూడవ షెడ్యూల్ దేనిని జాబితా చేస్తుంది?
- నదుల పంపిణీ
- తెలంగాణ ఆస్తులు
- మిగిలిన ఆంధ్రప్రదేశ్ అభివృద్ధికి చర్యలు
- రాజ్యసభ స్థానాలు
సమాధానం
C. మిగిలిన ఆంధ్రప్రదేశ్ అభివృద్ధికి చర్యలు
The Thirteenth Schedule of the Act lists:
- Division of rivers
- Assets of Telangana
- Development measures for residuary Andhra Pradesh
- Seats in the Rajya Sabha
మిగిలిన ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ఎన్ని లోక్‌సభ స్థానాలు కేటాయించారు?
- 17
- 21
- 25
- 30
సమాధానం
C. 25
How many Lok Sabha seats were allotted to residuary Andhra Pradesh?
- 17
- 21
- 25
- 30
తెలంగాణకు ఎన్ని లోక్‌సభ స్థానాలు కేటాయించారు?
- 17
- 13
- 21
- 25
సమాధానం
A. 17
How many Lok Sabha seats were allotted to Telangana?
- 17
- 13
- 21
- 25
ఈ చట్టం ఏ నదులకు నదీ యాజమాన్య బోర్డులను ఏర్పాటు చేస్తుంది?
- పెన్నా మరియు పాలార్
- నర్మద మరియు తాపి
- కావేరి మరియు వైగై
- గోదావరి మరియు కృష్ణా
సమాధానం
D. గోదావరి మరియు కృష్ణా
The Act provides for river management boards for the:
- Penna and Palar
- Narmada and Tapi
- Cauvery and Vaigai
- Godavari and Krishna
ఈ చట్టం ఏ ప్రాజెక్టును జాతీయ ప్రాజెక్టుగా ప్రకటించింది?
- సోమశిల
- పోలవరం
- శ్రీశైలం
- నాగార్జున సాగర్
సమాధానం
B. పోలవరం
Which project did the Act declare a national project?
- Somasila
- Polavaram
- Srisailam
- Nagarjuna Sagar
అధికరణ 371-E దేనిని ఏర్పాటు చేయడానికి అనుమతిస్తుంది?
- హైదరాబాద్‌లో ప్రత్యేక హైకోర్టు
- ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కేంద్ర విశ్వవిద్యాలయం
- తెలంగాణలో గిరిజన మండలి
- కొత్త పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్
సమాధానం
B. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కేంద్ర విశ్వవిద్యాలయం
Article 371-E allows the setting up of:
- A separate High Court at Hyderabad
- A Central University in Andhra Pradesh
- A tribal council in Telangana
- A new Public Service Commission
అధికరణ 371-D దేనికి సంబంధించినది?
- నదులపై ప్రత్యేక అధికారాలు
- పార్లమెంటులో రిజర్వేషన్
- ప్రాంతాలన్నింటిలో ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు మరియు విద్యలో సమాన అవకాశం
- ఓడరేవుల నియంత్రణ
సమాధానం
C. ప్రాంతాలన్నింటిలో ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు మరియు విద్యలో సమాన అవకాశం
Article 371-D deals with:
- Special powers over rivers
- Reservation in Parliament
- Equal opportunity in public employment and education across regions
- Control of ports
పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టాన్ని ఎవరు ఆమోదించారు?
- ప్రత్యేక మెజారిటీ మరియు సగం రాష్ట్రాలు
- ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ
- కేవలం రాష్ట్రంలోని మూడింట రెండు వంతుల మెజారిటీ
- పార్లమెంటులో సాధారణ మెజారిటీ
సమాధానం
D. పార్లమెంటులో సాధారణ మెజారిటీ
The Reorganisation Act was passed by:
- A special majority and half of the states
- A referendum
- A two-thirds majority of the state alone
- A simple majority in Parliament
అధికరణలు 3 మరియు 4 కింద చేసే చట్టం వేటిని సవరించవచ్చు?
- కేవలం ఏడవ షెడ్యూల్
- ప్రవేశిక
- ప్రాథమిక విధులు
- రాజ్యాంగంలోని మొదటి మరియు నాల్గవ షెడ్యూళ్లు
సమాధానం
D. రాజ్యాంగంలోని మొదటి మరియు నాల్గవ షెడ్యూళ్లు
A law under Articles 3 and 4 may amend the:
- Seventh Schedule only
- Preamble
- Fundamental Duties
- First and Fourth Schedules of the Constitution
'ప్రత్యేక హోదా' (special category status) అనే పదం:
- చట్టం పాఠంలో అసలు లేదు
- సెక్షన్ 5లో ఉంది
- తొమ్మిదవ షెడ్యూల్‌లో ఉంది
- ప్రతి షెడ్యూల్‌లో ఉంది
సమాధానం
A. చట్టం పాఠంలో అసలు లేదు
The term 'special category status' appears:
- Not in the text of the Act as such
- In Section 5
- In the Ninth Schedule
- In every Schedule
పద్నాలుగో ఆర్థిక సంఘం తర్వాత కేంద్రం ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ఏమి ఇవ్వజూపింది?
- ప్రత్యేక ఆర్థిక సంఘం
- అన్ని పన్నుల నుంచి మినహాయింపు
- ప్రత్యేక సహాయ ప్యాకేజీ
- హైదరాబాద్‌పై నియంత్రణ
సమాధానం
C. ప్రత్యేక సహాయ ప్యాకేజీ
After the Fourteenth Finance Commission, the Centre offered Andhra Pradesh:
- A separate Finance Commission
- Exemption from all taxes
- A special assistance package
- Control over Hyderabad
చట్టం ప్రకారం రాష్ట్ర స్థిరాస్తులు సాధారణంగా ఎవరికి చెందుతాయి?
- అవి ఉన్న రాష్ట్రానికి
- కేంద్రానికి
- అన్ని సందర్భాల్లో రెండు రాష్ట్రాలకు సమానంగా
- ఎక్కువ లోక్‌సభ స్థానాలున్న రాష్ట్రానికి
సమాధానం
A. అవి ఉన్న రాష్ట్రానికి
Under the Act, immovable assets of the state generally go to:
- The state in which they are located
- The Centre
- Both states equally in all cases
- The state with more Lok Sabha seats
చరాస్తులు మరియు నగదు నిల్వలు ఎక్కువగా ఎలా పంచబడతాయి?
- సమానంగా
- జనాభా నిష్పత్తిలో
- కేవలం ఉన్న ప్రదేశం ప్రకారం
- విస్తీర్ణం ప్రకారం
సమాధానం
B. జనాభా నిష్పత్తిలో
Movable assets and cash balances are mostly divided:
- Equally
- In the ratio of population
- By location only
- By area
హైదరాబాద్‌లో తన ప్రత్యేక బాధ్యతలో గవర్నర్‌కు ఎవరు సహాయపడతారు?
- రెండు రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు
- హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి
- అసెంబ్లీ స్పీకర్
- కేంద్రం నియమించిన ఇద్దరు సలహాదారులు
సమాధానం
D. కేంద్రం నియమించిన ఇద్దరు సలహాదారులు
In Hyderabad, the Governor is helped in his special responsibility by:
- The Chief Ministers of both states
- The Chief Justice of the High Court
- The Speaker of the Assembly
- Two advisors appointed by the Centre
ప్రత్యేక కోర్టు ఏర్పడే వరకు రెండు రాష్ట్రాలు పంచుకున్నది:
- హైదరాబాద్‌లోని ఉమ్మడి హైకోర్టు
- విజయవాడలో సుప్రీంకోర్టు బెంచ్
- కేవలం న్యూఢిల్లీలోని కోర్టు
- అమరావతిలోని కోర్టు
సమాధానం
A. హైదరాబాద్‌లోని ఉమ్మడి హైకోర్టు
Until a separate court was created, the two states shared a:
- Common High Court at Hyderabad
- Supreme Court bench in Vijayawada
- Court at New Delhi only
- Court at Amaravati
అఖిల భారత సర్వీసుల అధికారులను రెండు రాష్ట్రాల మధ్య ఎవరు కేటాయిస్తారు?
- ముఖ్యమంత్రులు కలిసి
- కేంద్ర ప్రభుత్వం
- హైకోర్టు
- గవర్నర్ ఒక్కరే
సమాధానం
B. కేంద్ర ప్రభుత్వం
Who allocates officers of the All India Services between the two states?
- The Chief Ministers jointly
- The Central Government
- The High Court
- The Governor alone
చట్టం ఏ వెనుకబడిన ప్రాంతాలకు ప్రత్యేక శ్రద్ధ ఇస్తుంది?
- కృష్ణా డెల్టా మరియు గోదావరి డెల్టా
- హైదరాబాద్ మరియు వరంగల్
- రాయలసీమ మరియు ఉత్తర కోస్తా ఆంధ్ర
- గుంటూరు మరియు విజయవాడ
సమాధానం
C. రాయలసీమ మరియు ఉత్తర కోస్తా ఆంధ్ర
The Act gives special attention to the backward regions of:
- Krishna delta and Godavari delta
- Hyderabad and Warangal
- Rayalaseema and north coastal Andhra
- Guntur and Vijayawada
మిగిలిన ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో పారిశ్రామిక వృద్ధికి ప్రోత్సాహకాలు ఏ నిబంధనల పరిధిలోకి వస్తాయి?
- పరిశ్రమను తెలంగాణకు అప్పగించడం
- ఓడరేవులను మూసివేయడం
- ప్రైవేటు పరిశ్రమను నిషేధించడం
- ఆర్థిక సహాయం, మౌలిక సదుపాయాలు మరియు పన్ను ప్రోత్సాహకాలు
సమాధానం
D. ఆర్థిక సహాయం, మౌలిక సదుపాయాలు మరియు పన్ను ప్రోత్సాహకాలు
Incentives for industrial growth in residuary Andhra Pradesh are covered by provisions on:
- Handing over industry to Telangana
- Closing ports
- Banning private industry
- Fiscal support, infrastructure and tax incentives
తెలంగాణ ఏర్పడిన తర్వాత మిగిలిన ఆంధ్రప్రదేశ్ భాగాన్ని ఏమంటారు?
- ఆంధ్రప్రదేశ్ అవశేష రాష్ట్రం (Residuary State of Andhra Pradesh)
- ఆంధ్ర క్షేత్రం
- రాయలసీమ రాష్ట్రం
- తెలంగాణ వారసురాలు
సమాధానం
A. ఆంధ్రప్రదేశ్ అవశేష రాష్ట్రం (Residuary State of Andhra Pradesh)
The part of Andhra Pradesh left after the creation of Telangana is called:
- Residuary State of Andhra Pradesh
- Andhra Kshetra
- Rayalaseema State
- Successor of Telangana
చట్టంలోని అపెక్స్ కౌన్సిల్ ఉద్దేశం:
- GST వసూలు చేయడం
- నీటి పంపకాల ఏర్పాట్లను పర్యవేక్షించడం
- న్యాయమూర్తులను ఎంపిక చేయడం
- గవర్నర్‌ను ఎన్నుకోవడం
సమాధానం
B. నీటి పంపకాల ఏర్పాట్లను పర్యవేక్షించడం
The Apex Council in the Act is meant to:
- Collect GST
- Supervise water-sharing arrangements
- Select judges
- Elect the Governor
పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టంలోని తొమ్మిదవ షెడ్యూల్ రాజ్యాంగంలోని తొమ్మిదవ షెడ్యూల్‌కు భిన్నమైనది. రాజ్యాంగంలోని తొమ్మిదవ షెడ్యూల్ దేనికి సంబంధించినది?
- లోక్‌సభ స్థానాలు
- ఉన్నత విద్యా సంస్థలు
- కొన్ని కోర్టు సవాళ్ల నుంచి రక్షణ పొందిన చట్టాలు
- రాష్ట్ర కంపెనీలు
సమాధానం
C. కొన్ని కోర్టు సవాళ్ల నుంచి రక్షణ పొందిన చట్టాలు
The Ninth Schedule of the Reorganisation Act is different from the Constitution's Ninth Schedule, which deals with:
- Seats in the Lok Sabha
- Higher education institutions
- Laws protected from certain court challenges
- State companies
కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. సెక్షన్ 5 శాంతిభద్రతలకు సంబంధించి గవర్నర్‌కు ప్రత్యేక బాధ్యత ఇచ్చింది. 2. సెక్షన్ 8 కొత్త రాజధానిపై నిపుణుల కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది. ఏ ప్రకటన/ప్రకటనలు సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
D. 1 లేదా 2 కాదు
Consider the statements: 1. Section 5 gave the Governor special responsibility for law and order. 2. Section 8 provided for the expert committee on the new capital. Which of the statements is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. ఈ చట్టం అధికరణ 3 కింద రూపొందించబడింది. 2. ఈ చట్టం అధికరణ 368 కింద చేసిన రాజ్యాంగ సవరణ. ఏ ప్రకటన/ప్రకటనలు సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Consider the statements: 1. The Act was made under Article 3. 2. The Act is a constitutional amendment under Article 368. Which of the statements is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. చట్టంలోని తొమ్మిదవ షెడ్యూల్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలను జాబితా చేస్తుంది. 2. చట్టంలోని తొమ్మిదవ షెడ్యూల్ ఉన్నత విద్యా సంస్థలను జాబితా చేస్తుంది. ఏ ప్రకటన/ప్రకటనలు సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Consider the statements: 1. The Ninth Schedule of the Act lists state public sector companies. 2. The Ninth Schedule of the Act lists higher education institutions. Which of the statements is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. చట్టం ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు 'ప్రత్యేక హోదా' అనే పదాలను చట్టబద్ధమైన హక్కుగా పేర్కొంటుంది. 2. చట్టంలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ప్రోత్సాహకాలు మరియు వెనుకబడిన ప్రాంతాల నిబంధనలు ఉన్నాయి. ఏ ప్రకటన/ప్రకటనలు సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Consider the statements: 1. The Act states the words 'special category status' as a legal entitlement for Andhra Pradesh. 2. The Act has incentive and backward-region provisions for Andhra Pradesh. Which of the statements is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. చట్టం కింద పోలవరం జాతీయ ప్రాజెక్టుగా ప్రకటించబడింది. 2. చట్టం గోదావరి మరియు కృష్ణా నదులకు నదీ యాజమాన్య బోర్డులను ఏర్పాటు చేస్తుంది. ఏ ప్రకటన/ప్రకటనలు సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Consider the statements: 1. Polavaram was declared a national project under the Act. 2. The Act provides for river management boards for the Godavari and the Krishna. Which of the statements is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. స్థిరాస్తులు సాధారణంగా అవి ఉన్న రాష్ట్రానికి చెందుతాయి. 2. స్థిరాస్తులు ఎల్లప్పుడూ సమానంగా పంచబడతాయి. ఏ ప్రకటన/ప్రకటనలు సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Consider the statements: 1. Immovable assets generally go to the state where they are located. 2. Immovable assets are always divided equally. Which of the statements is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. అన్ని సందర్భాల్లోనూ హైదరాబాద్ సరిగ్గా పది సంవత్సరాలు ఉమ్మడి రాజధానిగా ఉంటుంది. 2. హైదరాబాద్ శాశ్వతంగా ఉమ్మడి రాజధానిగా ఉంటుంది. ఏ ప్రకటన/ప్రకటనలు సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
D. 1 లేదా 2 కాదు
Consider the statements: 1. Hyderabad stays common capital for exactly ten years in all cases. 2. Hyderabad stays common capital permanently. Which of the statements is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు 17 లోక్‌సభ స్థానాలు లభించాయి. 2. తెలంగాణకు 17 లోక్‌సభ స్థానాలు లభించాయి. ఏ ప్రకటన/ప్రకటనలు సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Consider the statements: 1. Andhra Pradesh received 17 Lok Sabha seats. 2. Telangana received 17 Lok Sabha seats. Which of the statements is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
కింది జతలలో ఏది సరిగ్గా జతచేయబడింది?
- సెక్షన్ 5 - నదుల పంపిణీ
- సెక్షన్ 6 - హైదరాబాద్‌లో గవర్నర్ పాత్ర
- సెక్షన్ 5 - పది సంవత్సరాల వరకు ఉమ్మడి రాజధాని
- సెక్షన్ 8 - నిపుణుల కమిటీ
సమాధానం
C. సెక్షన్ 5 - పది సంవత్సరాల వరకు ఉమ్మడి రాజధాని
Which of the following pairs is correctly matched?
- Section 5 - Division of rivers
- Section 6 - Governor's role in Hyderabad
- Section 5 - Common capital for up to ten years
- Section 8 - Expert committee
ఉమ్మడి రాజధానిలో గవర్నర్ ప్రత్యేక బాధ్యతను ఎలా నిర్వహిస్తారు?
- ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి సలహాపై
- స్పీకర్ సలహాపై
- కోర్టు ఆదేశం తర్వాత మాత్రమే
- తన విచక్షణ మేరకు
సమాధానం
D. తన విచక్షణ మేరకు
In the common capital, the Governor's special responsibility is exercised:
- On the advice of the Chief Minister of Andhra Pradesh
- On the advice of the Speaker
- Only after a Court order
- In his discretion
మిగిలిన ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ఉంటుందని చట్టం గుర్తించింది:
- కొత్త సంస్థల అవసరం ఉండదు
- కేంద్ర సహాయం అవసరమయ్యే ఆదాయ లోటు
- నీటి వివాదాలు ఉండవు
- శాశ్వత ఆదాయ మిగులు
సమాధానం
B. కేంద్ర సహాయం అవసరమయ్యే ఆదాయ లోటు
The Act recognised that residuary Andhra Pradesh would have:
- No need for new institutions
- A revenue gap needing central support
- No water disputes
- A permanent revenue surplus
చట్టంలోని నదీ యాజమాన్య ఏర్పాటులో గోదావరి మరియు కృష్ణా నదులను పంచుకునే రెండు రాష్ట్రాలు ఏవి?
- గుజరాత్ మరియు రాజస్థాన్
- తమిళనాడు మరియు కేరళ
- ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణ
- ఒడిశా మరియు బిహార్
సమాధానం
C. ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణ
Which two states share the rivers Godavari and Krishna in the Act's river management arrangement?
- Gujarat and Rajasthan
- Tamil Nadu and Kerala
- Andhra Pradesh and Telangana
- Odisha and Bihar
హైదరాబాద్ ఆంధ్రప్రదేశ్ అవశేష రాష్ట్ర రాజధానిగా ఉండే హోదాను చట్టం ఎప్పుడు ముగించింది?
- ఉమ్మడి రాజధాని కాలం తర్వాత
- తదుపరి సార్వత్రిక ఎన్నికల తర్వాత
- మొదటి బడ్జెట్ తర్వాత
- తదుపరి జనాభా లెక్కల తర్వాత
సమాధానం
A. ఉమ్మడి రాజధాని కాలం తర్వాత
The Act ended the status of Hyderabad as the capital of residuary Andhra Pradesh after:
- The common-capital period
- The next general election
- The first Budget
- The next Census