ప్రభావం, వివాదాస్పద నిబంధనలు

గుర్తుంచుకోవాల్సినవి

• విభజన రెండు తెలుగు రాష్ట్రాల రాజకీయాలను, ఆర్థిక వ్యవస్థను, జనాభా స్వరూపాన్ని పునర్నిర్మించింది. తెలంగాణ 2014 జూన్ 2న 29వ రాష్ట్రంగా ఏర్పడింది, ఆంధ్రప్రదేశ్ అవశిష్ట రాష్ట్రంగా మారింది.
• హైదరాబాద్‌ను పదేళ్లకు మించకుండా ఉమ్మడి రాజధానిగా చేశారు, దాని నివాసితులందరి భద్రతకు గవర్నర్‌కు ప్రత్యేక బాధ్యత ఇచ్చారు. చట్టం నిర్దేశించినట్లు ఉమ్మడి రాజధాని ఏర్పాటు 2024లో ముగిసింది.
• వివాదాస్పద అంశాల్లో ప్రత్యేక హోదా, పెండింగ్‌లో ఉన్న 9, 10వ షెడ్యూళ్ల అంశాలు, నదీ జలాలు, రాజధాని ఉన్నాయి. ఈ అంశాలకు పరీక్షల్లో తటస్థ, వాస్తవ సమాధానాలు అవసరం.

క్లుప్తంగా నేపథ్యం

తెలంగాణ 1956 వరకు హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలో భాగంగా ఉండేది; ఆ ఏడాది భాషా ప్రాతిపదికన ఆంధ్ర రాష్ట్రంతో విలీనమై ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పడింది. 1956 ఏర్పాటులో ఉద్యోగాలు, విద్య, ఆదాయంలో తెలంగాణ ప్రయోజనాలను కాపాడటానికి 1956 పెద్దమనుషుల ఒప్పందం ఉంది. తర్వాతి చర్యల్లో 1973 ఆరు సూత్రాల పథకం, రాష్ట్రంలోని వివిధ ప్రాంతాల ప్రజలకు ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో, విద్యలో సమాన అవకాశాలు ఇవ్వడానికి (32వ సవరణ ద్వారా) ఆర్టికల్ 371Dను చేర్చడం ఉన్నాయి.

2000లలో రాష్ట్ర సాధన ఉద్యమం పెరిగింది. పరిస్థితిని అధ్యయనం చేసి, ఎంపికలను సూచించడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం 2010లో జస్టిస్ బి. ఎన్. శ్రీకృష్ణ కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది. 2013-14లో చట్టం ప్రక్రియ పార్లమెంటులో సాగింది, 2014 ఆరంభంలో చట్టానికి రాష్ట్రపతి ఆమోదం లభించింది. ఇది నియమిత తేదీ 2014 జూన్ 2న అమల్లోకి వచ్చింది.

రాజకీయ, పరిపాలనా ప్రభావం

రెండు రాష్ట్రాల అసెంబ్లీ స్థానాలను పెంచాలని కూడా చట్టం నిర్దేశించింది, కానీ దీనికి స్థానాల సంఖ్యపై ఉన్న స్తంభనను (ఆర్టికల్ 170, డీలిమిటేషన్ నియమాలు) మార్చే రాజ్యాంగ సవరణ అవసరమైంది. ఈ అంశం వివాదాస్పదమైంది, కచ్చితమైన స్థితిని తాజా అధికారిక ఆధారం నుంచి తీసుకోవాలి.

అవశిష్ట రాష్ట్రానికి కొత్త రాజధాని ఎంపికను అధ్యయనం చేయడానికి కమిటీని ఏర్పాటు చేయాలని చట్టం కేంద్రాన్ని నిర్దేశించింది. ఇందుకోసం కె. సి. శివరామకృష్ణన్ కమిటీ ఏర్పడింది. రాజధాని స్థానం, రూపంపై ప్రశ్నలు ప్రభుత్వాలతో పాటు కాలక్రమేణా మారాయి, కాబట్టి పరీక్ష సమాధానాలను చట్టంలోని నిబంధనలకు, ప్రశ్నలో చెప్పినదానికి పరిమితం చేయాలి.

సామాజిక-ఆర్థిక ప్రభావం

• ఆదాయం, ఉద్యోగాలు: అవశిష్ట రాష్ట్రం పట్టణ సేవల, ఐటీ ఆధారాన్ని కోల్పోయింది; ఉద్యోగాలు, వలసల గురించి చాలామంది ఆందోళన చెందారు.
• వ్యవసాయం: అవశిష్ట రాష్ట్రం డెల్టా వ్యవసాయంలో సంపన్నమైనది, కానీ నీరు, నీటిపారుదల ప్రశ్నలను ఎదుర్కొంటోంది.
• ఉద్యోగం: కేడర్ పోస్టుల విభజన వేలాది ఉద్యోగులను, వారి కుటుంబాలను ప్రభావితం చేసింది.
• విద్య: చాలా మంది విద్యార్థులు, సంస్థలు ప్రవేశాలు, స్థానికత (డొమిసైల్) ప్రశ్నలను ఎదుర్కొన్నాయి; వీటిని పరిమిత కాలానికి ఆర్టికల్ 371D తరహా ఏర్పాట్ల ఆధారంగా రూపొందిన నియమాల కింద నిర్వహించారు.
• పరిశ్రమ: పెట్టుబడులను ఆకర్షించడానికి రెండు రాష్ట్రాలూ కొత్త విధానాలను అనుసరించాయి.
• మౌలిక సదుపాయాలు: అవశిష్ట రాష్ట్రం రాజధాని ప్రాంతాన్ని, ఓడరేవులను నిర్మించడం ప్రారంభించింది; తెలంగాణ హైదరాబాద్ కేంద్రంగా ఉన్న వృద్ధిపై పట్టు బలపరచుకుంది.

సాంస్కృతిక, జనాభా ప్రభావం

• రెండు రాష్ట్రాల్లో తెలుగు ప్రధాన భాష. ఉమ్మడి భాష, అనేక ఉమ్మడి సంప్రదాయాలు కొనసాగుతున్నాయి.
• బతుకమ్మ, బోనాలు పండుగల వంటి తెలంగాణ సాంస్కృతిక చిహ్నాలు రాష్ట్ర గుర్తింపుతో బలంగా ముడిపడ్డాయి. అధికారిక చిహ్నాలు, రాష్ట్ర గీతం కూడా స్వీకరించబడ్డాయి.
• ఆంధ్రప్రదేశ్ తన సొంత చిహ్నాలను, తన తీరం, రాయలసీమ, ఉత్తర కోస్తా ప్రాంతాల వారసత్వాన్ని ప్రముఖంగా చూపింది.
• హైదరాబాద్‌లో అనేక ప్రాంతాల ప్రజలు ఉన్నారు. విభజన తర్వాత వలసలు గుర్తింపు, స్థిరపడటంపై స్థానిక చర్చలను మార్చాయి.
• చట్టంలోని 2011 జనగణన అంకెల ప్రకారం, పాత రాష్ట్ర జనాభాలో ఆంధ్రప్రదేశ్ సుమారు ఐదింట మూడు వంతులు, తెలంగాణ సుమారు ఐదింట రెండు వంతులు కలిగి ఉన్నాయి. అడిగితే తప్ప కచ్చితమైన అంకెలు ఇవ్వవద్దు.
• జనాభా పరంగా తెలంగాణ అవశిష్ట రాష్ట్రం కంటే చిన్న రాష్ట్రం, కానీ హైదరాబాద్ అనే పెద్ద పట్టణ కేంద్రం ఉంది.

వివాదాస్పద నిబంధనలు, అంశాలు

1. ప్రత్యేక హోదా. చట్టం ఆమోదం సమయంలో అవశిష్ట రాష్ట్రానికి ప్రత్యేక హోదాకు అనుకూలంగా పార్లమెంటులో ప్రకటన చేశారు. చట్టంలో ఈ నిబంధన లేదు. తర్వాతి ఆర్థిక విధానం, ఆర్థిక సంఘం మార్పులు స్థితిని నిర్ణయించాయి. ఈ అంశం రాజకీయంగానే ఉంది.

2. పెండింగ్‌లో ఉన్న 9, 10వ షెడ్యూళ్ల అంశాలు. కంపెనీలు, కార్పొరేషన్లు, సంస్థల విభజన నియమిత తేదీ నాటికి పూర్తికాలేదు. చాలా అంశాలు కమిటీలు, రెండు ప్రభుత్వాలు, కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ, న్యాయస్థానాల వద్ద ఉండిపోయాయి.

3. ఉద్యోగులు. కేటాయింపు, సీనియారిటీ, స్థానికత వివాదాలు ట్రైబ్యునళ్లకు, న్యాయస్థానాలకు వెళ్లాయి.

4. నదీ జలాలు. నదీ బోర్డుల పాత్ర, ట్రైబ్యునల్ ప్రక్రియ, కొత్త ఎత్తిపోతల ప్రాజెక్టులు చర్చకు తెరిచే ఉన్నాయి.

5. విద్యుత్తు. ఇప్పటికే ఉన్న ప్లాంట్ల నుంచి విద్యుత్తు పంపిణీ, విద్యుత్ కంపెనీల మధ్య బకాయిలు వివాదాలకు దారితీశాయి.

6. రాజధాని, ఉమ్మడి రాజధాని ఏర్పాట్లు. నిర్దేశించినట్లు హైదరాబాద్ పదేళ్లు ఉమ్మడి రాజధానిగా ఉంది. అవశిష్ట రాష్ట్రం సొంత రాజధాని ప్రణాళికలు ఏళ్లు గడిచేకొద్దీ మారాయి.

7. స్థానాలు, డీలిమిటేషన్. చట్టంలో పేర్కొన్న అసెంబ్లీ స్థానాల పెంపు రాజ్యాంగ మార్పులపై ఆధారపడింది.

తెలంగాణ-ఏపీ సంబంధాలు

• సంబంధాల్లో సహకారం, విభేదాలు రెండూ ఉన్నాయి. రెండూ తెలుగు మాట్లాడే రాష్ట్రాలు, పొడవైన సరిహద్దు, నదులు, వాణిజ్యం, కుటుంబ బంధాలు ఉమ్మడిగా ఉన్నాయి.
• చర్చలకు ముఖ్యమంత్రులు, గవర్నర్లు, కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖను వేదికలుగా ఉపయోగించారు. కేంద్ర హోం మంత్రి అధ్యక్షత వహించే దక్షిణ ప్రాంతీయ మండలి సమావేశాలు అటువంటి ఒక వేదిక.
• చర్చలో ఉన్న అంశాల్లో నీరు, విద్యుత్ బకాయిలు, సంస్థలు, ఆస్తులు, ఉద్యోగులు ఉన్నాయి.
• పరీక్షల కోసం తటస్థ సారాంశం: "చట్టం నుంచి తలెత్తిన అంశాలను పరిష్కరించడానికి రెండు రాష్ట్రాలూ చర్చలు, కేంద్రం, న్యాయస్థానాలను ఉపయోగించాయి."

ప్రాంతీయ మండళ్లు (Zonal Councils) రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 1956 కింద ఏర్పాటైన సలహా సంస్థలు. దక్షిణ ప్రాంతీయ మండలిలో దక్షిణ రాష్ట్రాలు, పుదుచ్చేరి ఉంటాయి.

ఒకే సంఘటనలపై రెండు దృక్కోణాలు

వివాదాస్పద అంశాన్ని అధ్యయనం చేయడానికి సరైన మార్గం, ప్రతి పక్షం ఏమి చెప్పిందో, చట్టం ఏమి చెప్తుందో తెలుసుకోవడం.

తటస్థ సమాధానం ఎలా రాయాలి

• చట్టపరమైన వాస్తవంతో (చట్టం, సెక్షన్, షెడ్యూల్, ఆర్టికల్) ప్రారంభించండి.
• "రాష్ట్రం కోరింది" లేదా "రాష్ట్రం పేర్కొంది" వాడుతూ, ప్రతి పక్షం ఆందోళనను ఒక వాక్యంలో చెప్పండి.
• వేదికను పేర్కొనండి: బోర్డులు, కమిటీలు, కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ, ప్రాంతీయ మండలి, ట్రైబ్యునల్ లేదా న్యాయస్థానం.
• తీర్పుతో కాకుండా "అంశం తర్వాతి నిర్ణయాలపై ఆధారపడి ఉంది" అని ముగించండి.
• ఏ వ్యక్తినైనా, పార్టీనైనా నిందించే పదాలను వాడవద్దు. సంవత్సరాల వారీ అంకెలను, ప్రస్తుత స్థితి వాదనలను వాడవద్దు.

సమాఖ్య విధానం అధ్యయనానికి చట్టం ఎందుకు ముఖ్యం

తెలంగాణ ఏర్పాటు, ఇప్పటికే ఉన్న రాష్ట్రం నుంచి కొత్త రాష్ట్రాన్ని ఏర్పరచే 3, 4 అధికరణల కింద పార్లమెంటు అధికారానికి ఉదాహరణ. ఆర్టికల్ 3 కింద బిల్లును రాష్ట్ర శాసనసభ అభిప్రాయాల కోసం రాష్ట్రపతి పంపాలని రాజ్యాంగం కోరుతుంది, కానీ ఆ అభిప్రాయాలకు పార్లమెంటు కట్టుబడి ఉండదు. భారత సమాఖ్య నిర్మాణంపై ప్రశ్నల్లో ఇది కేంద్ర అంశం: రాష్ట్రాలకు తమ భూభాగంపై రాజ్యాంగ హామీ లేదు, భారతదేశాన్ని తరచుగా "నాశనం కాని రాష్ట్రాల నాశనమయ్యే సమాఖ్య" అని అంటారు.

పరీక్షలో పొరపాట్లు

• చట్టానికి ఆమోదం లభించడం, అమల్లోకి రావడం వేర్వేరు తేదీల్లో జరిగాయి. ఆమోదం 2014 ఆరంభంలో; నియమిత తేదీ 2014 జూన్ 2.
• ఉమ్మడి రాజధానిగా హైదరాబాద్ పదేళ్లకు మించకుండా; ఇది శాశ్వత ఏర్పాటు కాదు.
• తెలంగాణ 29వ రాష్ట్రం; 28వ లేదా 30వ కాదు.
• అసెంబ్లీ స్థానాలు: 175, 119; లోక్‌సభ స్థానాలు: 25, 17.
• ఆర్టికల్ 371D పాత ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఉద్యోగాలు, విద్యలో సమాన అవకాశాల గురించి; ఆర్టికల్ 371A నాగాలాండ్ కోసం.
• శివరామకృష్ణన్ కమిటీ రాజధానిని అధ్యయనం చేసింది; శ్రీకృష్ణ కమిటీ తెలంగాణ ప్రశ్నను అధ్యయనం చేసింది.
• చట్టంలో ప్రత్యేక కేటగిరీ హోదాపై నిబంధన లేదు.
• ప్రాంతీయ మండళ్లు చట్టబద్ధమైన సలహా సంస్థలు, రాజ్యాంగ సంస్థలు కావు.

ఒక్క వాక్య సారాంశాలు

• తెలంగాణ 2014 జూన్ 2న ఏర్పడింది.
• తెలంగాణ భారతదేశంలో 29వ రాష్ట్రం.
• హైదరాబాద్ పదేళ్లకు మించకుండా ఉమ్మడి రాజధాని.
• ఉమ్మడి రాజధాని నివాసితుల భద్రతకు గవర్నర్‌కు ప్రత్యేక బాధ్యత ఉంది.
• శ్రీకృష్ణ కమిటీ 2010లో ఏర్పడింది.
• శివరామకృష్ణన్ కమిటీ రాజధాని ఎంపికను అధ్యయనం చేసింది.
• ఆర్టికల్ 371D పాత రాష్ట్రంలో సమాన అవకాశాల గురించి తెలుపుతుంది.
• ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు 175 అసెంబ్లీ స్థానాలు, 25 లోక్‌సభ స్థానాలు ఉన్నాయి.
• తెలంగాణకు 119 అసెంబ్లీ స్థానాలు, 17 లోక్‌సభ స్థానాలు ఉన్నాయి.
• ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ప్రత్యేక హైకోర్టు 2019 జనవరి 1న ప్రారంభమైంది.
• చట్టం స్వయంగా ప్రత్యేక కేటగిరీ హోదా ఇవ్వదు.
• ప్రాంతీయ మండళ్లు రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 1956 కింద ఏర్పాటయ్యాయి.

సాధన ప్రశ్నలు

1. తెలంగాణ ఏర్పడిన తేదీ:

   1. 1 మార్చి 2014
   2. 15 ఆగస్టు 2014
   3. 26 జనవరి 2015
   4. 2 జూన్ 2014
   సమాధానం

   D. 2 జూన్ 2014

   Telangana was formed on

   1. 1 March 2014
   2. 15 August 2014
   3. 26 January 2015
   4. 2 June 2014

2. తెలంగాణ భారతదేశంలో ఎన్నో రాష్ట్రంగా అవతరించింది?

   1. 30వ
   2. 27వ
   3. 28వ
   4. 29వ
   సమాధానం

   D. 29వ

   Telangana became which State of India?

   1. 30th
   2. 27th
   3. 28th
   4. 29th

3. హైదరాబాద్ ఎంతకాలం ఉమ్మడి రాజధానిగా ఉండాలి?

   1. ఐదు సంవత్సరాలకు మించకుండా
   2. శాశ్వతంగా
   3. ఇరవై సంవత్సరాలకు మించకుండా
   4. పది సంవత్సరాలకు మించకుండా
   సమాధానం

   D. పది సంవత్సరాలకు మించకుండా

   For how long was Hyderabad to be the common capital?

   1. Not more than five years
   2. Permanently
   3. Not more than twenty years
   4. Not more than ten years

4. ఉమ్మడి రాజధానిలో నివాసితుల భద్రతకు ప్రత్యేక బాధ్యత ఎవరికి ఉంది?

   1. స్పీకర్
   2. గవర్నర్
   3. ప్రధాన న్యాయమూర్తి
   4. ప్రధానమంత్రి
   సమాధానం

   B. గవర్నర్

   Who has special responsibility for the safety of residents of the common capital?

   1. The Speaker
   2. The Governor
   3. The Chief Justice
   4. The Prime Minister

5. తెలంగాణ ప్రశ్నను అధ్యయనం చేయడానికి 2010లో ఏర్పాటు చేసిన కమిటీ ఏది?

   1. శ్రీకృష్ణ కమిటీ
   2. షీలా భిడే కమిటీ
   3. శివరామకృష్ణన్ కమిటీ
   4. బచావత్ ట్రిబ్యునల్
   సమాధానం

   A. శ్రీకృష్ణ కమిటీ

   Which Committee was formed in 2010 to study the Telangana question?

   1. Srikrishna Committee
   2. Sheela Bhide Committee
   3. Sivaramakrishnan Committee
   4. Bachawat Tribunal

6. అవశేష రాష్ట్రానికి రాజధాని ఎంపికను అధ్యయనం చేసిన కమిటీ ఏది?

   1. శ్రీకృష్ణ కమిటీ
   2. షీలా భిడే కమిటీ
   3. శివరామకృష్ణన్ కమిటీ
   4. సర్కారియా కమిషన్
   సమాధానం

   C. శివరామకృష్ణన్ కమిటీ

   Which Committee studied the choice of capital for the residuary State?

   1. Srikrishna Committee
   2. Sheela Bhide Committee
   3. Sivaramakrishnan Committee
   4. Sarkaria Commission

7. అధికరణ 371D దేనిని కల్పిస్తుంది?

   1. నాగాలాండ్‌కు ప్రత్యేక హోదా
   2. మిజోరాంకు ప్రత్యేక నియమాలు
   3. నీటి పంపకం
   4. పాత రాష్ట్రంలో ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు మరియు విద్యలో సమాన అవకాశాలు
   సమాధానం

   D. పాత రాష్ట్రంలో ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు మరియు విద్యలో సమాన అవకాశాలు

   Article 371D provides for

   1. special status for Nagaland
   2. special rules for Mizoram
   3. water sharing
   4. equal opportunities in public employment and education in the old State

8. నాగాలాండ్‌కు ప్రత్యేక నిబంధనలను కల్పించే అధికరణ ఏది?

   1. అధికరణ 371A
   2. అధికరణ 371F
   3. అధికరణ 371D
   4. అధికరణ 371J
   సమాధానం

   A. అధికరణ 371A

   Which Article provides for special provisions for Nagaland?

   1. Article 371A
   2. Article 371F
   3. Article 371D
   4. Article 371J

9. 1956 జెంటిల్‌మెన్ ఒప్పందం (Gentlemen's Agreement) ఉద్దేశం:

   1. మహారాష్ట్ర రాజధానిని నిర్ణయించడం
   2. ఉద్యోగాలు, విద్య మరియు ఆదాయంలో తెలంగాణ ప్రయోజనాలను కాపాడటం
   3. జోనల్ కౌన్సిళ్లను ఏర్పాటు చేయడం
   4. నదీ జలాలను పంచడం
   సమాధానం

   B. ఉద్యోగాలు, విద్య మరియు ఆదాయంలో తెలంగాణ ప్రయోజనాలను కాపాడటం

   The Gentlemen's Agreement of 1956 was meant to

   1. fix the capital of Maharashtra
   2. protect Telangana interests in jobs, education and revenue
   3. create Zonal Councils
   4. divide river water

10. విభజన తర్వాత ప్రస్తుత ఏర్పాట్ల ప్రకారం ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ఎన్ని అసెంబ్లీ స్థానాలు ఉన్నాయి?

    1. 294
    2. 225
    3. 119
    4. 175
    సమాధానం

    D. 175

    How many Assembly seats does Andhra Pradesh have under current arrangements after division?

    1. 294
    2. 225
    3. 119
    4. 175

11. తెలంగాణకు ఎన్ని లోక్‌సభ స్థానాలు ఉన్నాయి?

    1. 17
    2. 25
    3. 42
    4. 13
    సమాధానం

    A. 17

    How many Lok Sabha seats does Telangana have?

    1. 17
    2. 25
    3. 42
    4. 13

12. విభజన తర్వాత ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ఎన్ని లోక్‌సభ స్థానాలు ఉన్నాయి?

    1. 17
    2. 25
    3. 30
    4. 42
    సమాధానం

    B. 25

    How many Lok Sabha seats does Andhra Pradesh have after division?

    1. 17
    2. 25
    3. 30
    4. 42

13. ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ప్రత్యేక హైకోర్టు పనిచేయడం ప్రారంభించిన తేదీ:

    1. 2 జూన్ 2024
    2. 1 జనవరి 2014
    3. 1 జనవరి 2019
    4. 2 జూన్ 2014
    సమాధానం

    C. 1 జనవరి 2019

    A separate High Court for Andhra Pradesh began working from

    1. 2 June 2024
    2. 1 January 2014
    3. 1 January 2019
    4. 2 June 2014

14. చట్టం కల్పించిన అసెంబ్లీ స్థానాల పెంపు దేనిపై ఆధారపడి ఉంది?

    1. నదీ ట్రిబ్యునల్ అవార్డు
    2. ఆర్థిక సంఘం నివేదిక
    3. స్థానాల సంఖ్యపై ఉన్న స్తంభనకు రాజ్యాంగ మార్పు
    4. గవర్నర్ ఉత్తర్వు
    సమాధానం

    C. స్థానాల సంఖ్యపై ఉన్న స్తంభనకు రాజ్యాంగ మార్పు

    The increase in Assembly seats provided by the Act depended on

    1. a river tribunal award
    2. a Finance Commission report
    3. a constitutional change to the freeze on seat numbers
    4. a Governor's order

15. కొత్త రాష్ట్రాలను ఏర్పాటు చేసే పార్లమెంటు అధికారం ఎక్కడ ఉంది?

    1. అధికరణలు 3 మరియు 4
    2. అధికరణలు 1 మరియు 2
    3. అధికరణలు 14 మరియు 15
    4. అధికరణలు 352 మరియు 356
    సమాధానం

    A. అధికరణలు 3 మరియు 4

    Parliament's power to form new States is found in

    1. Articles 3 and 4
    2. Articles 1 and 2
    3. Articles 14 and 15
    4. Articles 352 and 356

16. అధికరణ 3 కింద కొత్త రాష్ట్రాన్ని ఏర్పాటు చేసే బిల్లును రాష్ట్ర శాసనసభకు ఎందుకు పంపాలి?

    1. మూడింట రెండు వంతుల ఓటు కోసం
    2. దాని అభిప్రాయాల కోసం; అవి పార్లమెంటుపై కట్టుబడి ఉండవు
    3. దాని ఆమోదం కోసం; అది కట్టుబడి ఉంటుంది
    4. వీటో కోసం
    సమాధానం

    B. దాని అభిప్రాయాల కోసం; అవి పార్లమెంటుపై కట్టుబడి ఉండవు

    Under Article 3, a Bill to form a new State must be referred to the State Legislature for

    1. a two-thirds vote
    2. its views, which are not binding on Parliament
    3. its approval, which is binding
    4. a veto

17. భారతదేశాన్ని తరచుగా ఏమని వర్ణిస్తారు?

    1. స్థిరమైన సరిహద్దులు గల సమాఖ్య
    2. సమాఖ్య సంఘం (confederation)
    3. ఏకకేంద్ర రాజ్యం
    4. నాశనం చేయలేని, నాశనమయ్యే రాష్ట్రాల సమాఖ్య
    సమాధానం

    D. నాశనం చేయలేని, నాశనమయ్యే రాష్ట్రాల సమాఖ్య

    India is often described as

    1. a union of fixed borders
    2. a confederation
    3. a unitary State
    4. an indestructible union of destructible States

18. జోనల్ కౌన్సిళ్లు ఏ చట్టం కింద ఏర్పాటయ్యాయి?

    1. భారత ప్రభుత్వ చట్టం, 1935
    2. ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014 మాత్రమే
    3. రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 1956
    4. రాజ్యాంగ (42వ) సవరణ
    సమాధానం

    C. రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 1956

    Zonal Councils were set up under the

    1. Government of India Act, 1935
    2. Andhra Pradesh Reorganisation Act, 2014 only
    3. States Reorganisation Act, 1956
    4. Constitution (42nd) Amendment

19. జోనల్ కౌన్సిళ్లు:

    1. చట్టబద్ధమైన సలహా సంస్థలు
    2. కోర్టులు
    3. ట్రిబ్యునళ్లు
    4. రాజ్యాంగబద్ధ సంస్థలు
    సమాధానం

    A. చట్టబద్ధమైన సలహా సంస్థలు

    Zonal Councils are

    1. statutory advisory bodies
    2. courts
    3. tribunals
    4. constitutional bodies

20. జోనల్ కౌన్సిల్ సమావేశానికి అధ్యక్షత వహించేది:

    1. ప్రధాన న్యాయమూర్తి
    2. రాష్ట్ర ప్రధానమంత్రి
    3. రాష్ట్రపతి
    4. కేంద్ర హోంమంత్రి
    సమాధానం

    D. కేంద్ర హోంమంత్రి

    Who chairs a Zonal Council meeting?

    1. The Chief Justice
    2. The Prime Minister of the State
    3. The President
    4. The Union Home Minister

21. తెలంగాణ సాంస్కృతిక గుర్తింపుతో బలంగా ముడిపడి ఉన్న పండుగ ఏది?

    1. ఓనం
    2. బతుకమ్మ
    3. బిహు
    4. పొంగల్
    సమాధానం

    B. బతుకమ్మ

    Which festival is strongly associated with Telangana's cultural identity?

    1. Onam
    2. Bathukamma
    3. Bihu
    4. Pongal

22. తెలంగాణ సంస్కృతితో కూడా ముడిపడి ఉన్న పండుగ ఏది?

    1. దుర్గా పూజ
    2. బోనాలు
    3. లోహ్రీ
    4. ఉగాది మాత్రమే
    సమాధానం

    B. బోనాలు

    Which festival is also associated with Telangana's culture?

    1. Durga Puja
    2. Bonalu
    3. Lohri
    4. Ugadi only

23. 1956కు ముందు తెలంగాణ దేనిలో భాగంగా ఉండేది?

    1. హైదరాబాద్ రాష్ట్రం
    2. బొంబాయి రాష్ట్రం
    3. మద్రాసు రాష్ట్రం
    4. మైసూరు రాష్ట్రం
    సమాధానం

    A. హైదరాబాద్ రాష్ట్రం

    Before 1956, Telangana was part of

    1. Hyderabad State
    2. Bombay State
    3. Madras State
    4. Mysore State

24. 1956లో ఆంధ్రప్రదేశ్ దేని ఆధారంగా ఏర్పడింది?

    1. నదీ బేసిన్లు
    2. మతం
    3. భాష
    4. కులం
    సమాధానం

    C. భాష

    Andhra Pradesh was formed in 1956 on the basis of

    1. river basins
    2. religion
    3. language
    4. caste

25. 1973 ఆరు సూత్రాల పథకం (Six-Point Formula) ఉద్దేశం:

    1. లోక్‌సభ స్థానాలను నిర్ణయించడం
    2. జోనల్ కౌన్సిళ్లను ఏర్పాటు చేయడం
    3. కృష్ణా జలాలను పంచడం
    4. పాత ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ప్రాంతీయ ఆందోళనలను పరిష్కరించడం
    సమాధానం

    D. పాత ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ప్రాంతీయ ఆందోళనలను పరిష్కరించడం

    The Six-Point Formula of 1973 was designed to

    1. fix Lok Sabha seats
    2. form Zonal Councils
    3. divide waters of the Krishna
    4. address regional concerns in the old Andhra Pradesh

26. 2014 చట్టంలో ప్రత్యేక హోదాను ఇచ్చే నిబంధన ఉందా?

    1. అవును, షెడ్యూల్ IXలో
    2. అవును, షెడ్యూల్ Xలో
    3. అవును, సెక్షన్ 1లో
    4. లేదు
    సమాధానం

    D. లేదు

    Does the Act of 2014 contain a clause granting Special Category Status?

    1. Yes, in Schedule IX
    2. Yes, in Schedule X
    3. Yes, in Section 1
    4. No

27. రెండు రాష్ట్రాల మధ్య వివాదాలకు మూలం ఏది?

    1. ఉద్యోగులు, ఆస్తులు, విద్యుత్ మరియు నదీ జలాలు
    2. రక్షణ కొనుగోళ్లు
    3. కరెన్సీ
    4. విదేశాంగ విధానం
    సమాధానం

    A. ఉద్యోగులు, ఆస్తులు, విద్యుత్ మరియు నదీ జలాలు

    Which of the following was a source of disputes between the two States?

    1. Employees, assets, power and river waters
    2. Defence procurement
    3. Currency
    4. Foreign policy

28. వివాదాస్పద నిబంధనలపై ప్రశ్నలకు సమాధానం ఇవ్వడానికి ఉత్తమ విధానం ఏది?

    1. ఒక పార్టీని నిందించడం
    2. భవిష్యత్ ఫలితాలను అంచనా వేయడం
    3. కేవలం అంకెలను ఉటంకించడం
    4. చట్టాన్ని, ప్రతి పక్షం ఆందోళనను మరియు వేదికను పేర్కొని, తీర్పు ఇవ్వకుండా ఉండటం
    సమాధానం

    D. చట్టాన్ని, ప్రతి పక్షం ఆందోళనను మరియు వేదికను పేర్కొని, తీర్పు ఇవ్వకుండా ఉండటం

    Which approach is best for answering questions on contested provisions?

    1. Blame one party
    2. Predict future outcomes
    3. Quote only figures
    4. State the law, each side's concern and the forum, and avoid judgement

29. చట్టంలో ఉపయోగించిన 2011 జనాభా లెక్కల జనాభా వాటా సుమారు:

    1. ఒక్కొక్కరికి సగం
    2. తెలంగాణకు నాలుగింట ఐదు వంతులు
    3. ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ఐదింట మూడు వంతులు, తెలంగాణకు ఐదింట రెండు వంతులు
    4. ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ఐదింట రెండు వంతులు
    సమాధానం

    C. ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ఐదింట మూడు వంతులు, తెలంగాణకు ఐదింట రెండు వంతులు

    The 2011 Census population share used in the Act was about

    1. half for each
    2. four fifths for Telangana
    3. three fifths for Andhra Pradesh and two fifths for Telangana
    4. two fifths for Andhra Pradesh

30. శ్రీకృష్ణ కమిటీకి ఎవరి పేరు పెట్టారు?

    1. జస్టిస్ ఆర్. ఎస్. బచావత్
    2. జస్టిస్ బి. ఎన్. శ్రీకృష్ణ
    3. జస్టిస్ బ్రిజేష్ కుమార్
    4. కె. సి. శివరామకృష్ణన్
    సమాధానం

    B. జస్టిస్ బి. ఎన్. శ్రీకృష్ణ

    The Srikrishna Committee was named after

    1. Justice R. S. Bachawat
    2. Justice B. N. Srikrishna
    3. Justice Brijesh Kumar
    4. K. C. Sivaramakrishnan

31. చట్టంలోని ఉమ్మడి రాజధాని కాలం ముగిసేది:

    1. ఆమోదం తెలిపిన రోజున
    2. నియమిత తేదీ నుంచి పదవ వార్షికోత్సవం నాడు
    3. చట్టం ఆమోదం పొందిన రోజున
    4. మొదటి ఎన్నిక రోజున
    సమాధానం

    B. నియమిత తేదీ నుంచి పదవ వార్షికోత్సవం నాడు

    The Act's common capital period ends on

    1. the day of assent
    2. the tenth anniversary of the appointed day
    3. the day of the Act's passage
    4. the day of the first election

32. ప్రకటనలు: 1. తెలంగాణ 29వ రాష్ట్రం. 2. హైదరాబాద్‌ను పది సంవత్సరాలకు మించని కాలానికి ఉమ్మడి రాజధానిగా చేశారు.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Statements: 1. Telangana is the 29th State. 2. Hyderabad was made common capital for not more than ten years.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

33. ప్రకటనలు: 1. ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు 25 లోక్‌సభ స్థానాలు ఉన్నాయి. 2. తెలంగాణకు 25 లోక్‌సభ స్థానాలు ఉన్నాయి.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Statements: 1. Andhra Pradesh has 25 Lok Sabha seats. 2. Telangana has 25 Lok Sabha seats.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

34. ప్రకటనలు: 1. శ్రీకృష్ణ కమిటీ రాజధానిని అధ్యయనం చేసింది. 2. శివరామకృష్ణన్ కమిటీ తెలంగాణ ప్రశ్నను అధ్యయనం చేసింది.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    D. 1 లేదా 2 కాదు

    Statements: 1. The Srikrishna Committee studied the capital. 2. The Sivaramakrishnan Committee studied the Telangana question.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

35. ప్రకటనలు: 1. అధికరణ 371D పాత ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు సంబంధించినది. 2. అధికరణ 371Dను 32వ సవరణ ద్వారా చేర్చారు.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Statements: 1. Article 371D is related to the old Andhra Pradesh. 2. Article 371D was inserted by the 32nd Amendment.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

36. ప్రకటనలు: 1. జోనల్ కౌన్సిళ్లకు కేంద్ర హోంమంత్రి అధ్యక్షత వహిస్తారు. 2. జోనల్ కౌన్సిళ్లు రాజ్యాంగబద్ధ సంస్థలు.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Statements: 1. The Union Home Minister chairs Zonal Councils. 2. Zonal Councils are constitutional bodies.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

37. ప్రకటనలు: 1. అధికరణ 3 కింద పార్లమెంటు రాష్ట్ర శాసనసభ అభిప్రాయాలను తప్పనిసరిగా పాటించాలి. 2. రాష్ట్ర శాసనసభ అభిప్రాయాలను తీసుకోవాలి.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Statements: 1. Parliament must follow the views of the State Legislature under Article 3. 2. The views of the State Legislature are to be taken.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

38. ప్రకటనలు: 1. ప్రత్యేక హోదాపై పార్లమెంటులో ప్రకటన చేయబడింది. 2. చట్టంలో ప్రత్యేక హోదాపై నిబంధన ఉంది.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Statements: 1. A statement on special status was made in Parliament. 2. The Act includes a clause on Special Category Status.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

39. ప్రకటనలు: 1. ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ప్రత్యేక హైకోర్టు 2019లో ప్రారంభమైంది. 2. హైకోర్టు నియమిత తేదీనే విడిపోయింది.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Statements: 1. A separate High Court for Andhra Pradesh began in 2019. 2. The High Court was separated on the appointed day itself.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

40. ప్రకటనలు: 1. అవి నియమిత తేదీనే పూర్తిగా పరిష్కారమయ్యాయి. 2. IX మరియు X షెడ్యూళ్ల పెండింగ్ అంశాలపై నియమిత తేదీ తర్వాత కూడా చర్చలు జరిగాయి.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Statements: 1. They were fully settled on the appointed day. 2. Pending Schedule IX and X matters were still discussed after the appointed day.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

41. ప్రకటనలు: 1. బతుకమ్మ తెలంగాణ పండుగ. 2. తెలుగు రెండు రాష్ట్రాల ప్రధాన భాష.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Statements: 1. Bathukamma is a Telangana festival. 2. Telugu is the main language of both States.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

42. ప్రకటనలు: 1. ఉమ్మడి రాజధానిలో గవర్నర్‌కు ప్రత్యేక బాధ్యత ఉంది. 2. నదీ వివాదాలపై గవర్నర్ ట్రిబ్యునల్‌గా వ్యవహరిస్తారు.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Statements: 1. The Governor has special responsibility in the common capital. 2. The Governor acts as a tribunal on river disputes.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

43. ప్రకటనలు: 1. 1956కు ముందు తెలంగాణ హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలో భాగంగా ఉండేది. 2. ఆంధ్రప్రదేశ్ 1956లో ఏర్పడింది.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Statements: 1. Telangana was part of Hyderabad State before 1956. 2. Andhra Pradesh was formed in 1956.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

44. ప్రకటనలు: 1. రాష్ట్రాలకు తమ భూభాగంపై రాజ్యాంగ హామీ ఉంది. 2. భారతదేశం నాశనం చేయలేని, నాశనమయ్యే రాష్ట్రాల సమాఖ్య.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Statements: 1. States have a constitutional guarantee of territory. 2. India has an indestructible union of destructible States.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

45. ఏ జత సరిగ్గా జతచేయబడింది?

    1. అధికరణ 371D - నాగాలాండ్
    2. అధికరణ 371A - పాత ఆంధ్రప్రదేశ్
    3. అధికరణ 3 - ఆర్థిక సంఘం
    4. అధికరణ 371A - నాగాలాండ్
    సమాధానం

    D. అధికరణ 371A - నాగాలాండ్

    Which pair is correctly matched?

    1. Article 371D - Nagaland
    2. Article 371A - old Andhra Pradesh
    3. Article 3 - Finance Commission
    4. Article 371A - Nagaland