నదీ జలాల పంపిణీ

గుర్తుంచుకోవాల్సినవి

• చట్టం కృష్ణా, గోదావరి నదులకు ఒక్కొక్కటి చొప్పున రెండు నదీ యాజమాన్య బోర్డులను ఏర్పరచింది; ఇవి రెండు వారసత్వ రాష్ట్రాల నీటి వినియోగాన్ని క్రమబద్ధం చేస్తాయి. పంపిణీని పర్యవేక్షించడానికి కేంద్ర స్థాయిలో అపెక్స్ కౌన్సిల్ కూడా ఏర్పాటైంది.
• గోదావరిపై ఉన్న పోలవరాన్ని చట్టం ద్వారా జాతీయ ప్రాజెక్టుగా ప్రకటించారు, కాబట్టి దాని పూర్తి బాధ్యత కేంద్ర ప్రభుత్వానిది.
• ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ మధ్య నీటి పంపిణీ భావన పరంగా అంతర్రాష్ట్ర వివాదం. దీనిని ఒక రాష్ట్రమే కాకుండా, ఆర్టికల్ 262, అంతర్రాష్ట్ర నదీ జల వివాదాల చట్టం, 1956 కింద ట్రైబ్యునళ్లు, బోర్డుల ద్వారా పరిష్కరిస్తారు.

రాజ్యాంగ, చట్టపరమైన చట్రం

రాజ్యాంగంలో నీరు రాష్ట్ర జాబితా అంశం (రాష్ట్ర జాబితాలోని ఎంట్రీ 17). అయితే అంతర్రాష్ట్ర నదుల క్రమబద్ధీకరణ, అభివృద్ధిని పార్లమెంటు అలా చెప్పే చట్టం చేసినప్పుడు చేపట్టవచ్చు (కేంద్ర జాబితాలోని ఎంట్రీ 56).

కేంద్రం ప్రచురించిన తర్వాత ట్రైబ్యునల్ అవార్డుకు సుప్రీంకోర్టు ఉత్తర్వుకు ఉన్నంత బలం ఉంటుంది.

కృష్ణా, గోదావరి: ప్రాథమిక చిత్రం

రెండు నదులూ మహారాష్ట్రలోని పశ్చిమ కనుమల ప్రాంతంలో పుట్టి తూర్పున బంగాళాఖాతం వైపు ప్రవహిస్తాయి. అవి అనేక రాష్ట్రాల గుండా వెళ్తాయి.

కృష్ణా పరీవాహక ప్రాంతం నీటి కొరత ఉన్న ప్రాంతం, ఇక్కడ డిమాండ్ సరఫరా కంటే ఎక్కువ. గోదావరి నీటి మిగులు ఉన్న నది; సముద్రంలోకి కలిసే దాని భారీ ప్రవాహాలు నీటిని కృష్ణా పరీవాహక ప్రాంతానికి మళ్లించే ప్రణాళికలకు దారితీస్తున్నాయి.

ట్రైబ్యునళ్లు: KWDT-I, KWDT-II

ట్రైబ్యునల్ అనేది నది నీటిని ఎలా పంచాలో నిర్ణయించడానికి ఏర్పడిన పాక్షిక న్యాయ సంస్థ.

• కృష్ణా జల వివాదాల ట్రైబ్యునల్ I (KWDT-I) 1969లో జస్టిస్ ఆర్. ఎస్. బచావత్ అధ్యక్షతన ఏర్పడి 1976లో అవార్డు ఇచ్చింది. ఇది నది విశ్వసనీయ జలాలను మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక, అప్పటి ఆంధ్రప్రదేశ్ మధ్య పంచింది.
• కృష్ణా జల వివాదాల ట్రైబ్యునల్ II (KWDT-II) 2004లో జస్టిస్ బ్రిజేష్ కుమార్ అధ్యక్షతన ఏర్పడింది. ఇది 2010లో నివేదిక ఇచ్చింది, రాష్ట్రాలు స్పష్టత కోరడంతో తర్వాత మరొక నివేదిక ఇచ్చింది. ఇది మూడు పరీవాహక రాష్ట్రాల వాటాలు, మిగులు ప్రవాహాల గురించి వ్యవహరించింది.
• గోదావరి జల వివాదాల ట్రైబ్యునల్ (దీనికీ జస్టిస్ బచావత్ అధ్యక్షుడు) 1980లో అవార్డు ఇచ్చింది. సంబంధిత రాష్ట్రాల మధ్య ఒప్పందాల తర్వాత అంగీకరించిన ఎత్తుతో పోలవరానికి అనుమతించింది.

విభజన తర్వాత ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణలను పాత రాష్ట్ర వాటాకు వారసులుగా పరిగణించారు. పాత రాష్ట్ర వాటాను రెండు వారసత్వ రాష్ట్రాల మధ్య ఎలా విభజించాలనే ప్రశ్నను చట్టంలోని ప్రక్రియకు వదిలారు; ఆ చట్టం కింద KWDT-IIకు ఒక పాత్ర ఇచ్చారు.

చట్టం కింద నదీ యాజమాన్య బోర్డులు

చట్టం కేంద్రం ఏర్పాటు చేయాలని నిర్దేశించినవి:

• కృష్ణా నదీ యాజమాన్య బోర్డు (KRMB), మరియు
• గోదావరి నదీ యాజమాన్య బోర్డు (GRMB).

వాటి విధులు:

• ట్రైబ్యునల్ అవార్డులు, ఒప్పందాలకు అనుగుణంగా ప్రాజెక్టుల నుంచి నీటి సరఫరాను క్రమబద్ధం చేయడం.
• కేంద్రం నిర్ణయించిన విధంగా ప్రధాన జలాశయాలు, వాటి నీటి విడుదల నిర్మాణాలపై నియంత్రణ తీసుకోవడం.
• ప్రాజెక్టుల నిర్వహణ, విద్యుత్ వినియోగం, నీటి విడుదల షెడ్యూళ్లను చూడటం.
• వివాదాలను తగ్గించడానికి నీటి విడుదలపై రోజువారీ సమస్యలను పరిష్కరించడం.

దీనితో పాటు, బోర్డులను, నీటి పంపిణీని పర్యవేక్షించడానికి కేంద్ర జల వనరుల మంత్రి, రెండు రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులతో కూడిన అపెక్స్ కౌన్సిల్ను చట్టం నిర్దేశించింది. ఈ కౌన్సిల్ సమన్వయ సంస్థ, ట్రైబ్యునల్ కాదు.

భావన స్థాయిలో గుర్తుంచుకోండి: బోర్డులు నిర్వహిస్తాయి, క్రమబద్ధం చేస్తాయి; ట్రైబ్యునళ్లు వాటాలను నిర్ణయిస్తాయి. బోర్డులు నీటి తుది వాటాను నిర్ణయించవు; ట్రైబ్యునళ్లు, ఒప్పందాలు చెప్పినదాన్ని అనుసరిస్తాయి.

జాతీయ ప్రాజెక్టుగా పోలవరం

• పోలవరం గోదావరిపై బహుళార్థ సాధక ప్రాజెక్టు (దీనిని ఇందిరా సాగర్ పోలవరం అని కూడా అంటారు).
• దీని లక్ష్యాలు: నీటిపారుదల, తాగునీరు, జలవిద్యుత్తు, కుడి కాలువ ద్వారా గోదావరి నీటిని కృష్ణా వ్యవస్థకు మళ్లించడం.
• చట్టం దీనిని జాతీయ ప్రాజెక్టుగా ప్రకటించింది, కాబట్టి దీనిని చేపట్టే బాధ్యత కేంద్ర ప్రభుత్వానిది. ఇందుకోసం పోలవరం ప్రాజెక్టు అథారిటీ ఏర్పడింది.
• ప్రాజెక్టు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో విస్తరించి, పొరుగు రాష్ట్రాల్లోని ప్రాంతాలను ప్రభావితం చేస్తుంది. ప్రభావిత కుటుంబాల, ముఖ్యంగా గిరిజన కుటుంబాల పునరావాసం, పరిహారం ప్రధాన సమస్యలు.
• కొన్ని ప్రాంతాల ముంపుపై తెలంగాణ, ఇతర రాష్ట్రాలు అభ్యంతరాలు లేవనెత్తాయి. ఈ అంశాలు సుప్రీంకోర్టుకు, ఇతర వేదికలకు వెళ్లాయి. స్థితిని వాస్తవంగా పేర్కొనవద్దు; తటస్థ భాష వాడండి.
• స్పిల్‌వే, కాఫర్‌డ్యామ్, కాలువ పనులు ప్రధాన భాగాల్లో ఉన్నాయి.

పట్టిసీమ ఎత్తిపోతల పథకం

• పట్టిసీమ గోదావరిపై ఎత్తిపోతల నీటిపారుదల పథకం; ఇది నీటిని ఎత్తిపోసి పోలవరం కుడి కాలువలోకి, తర్వాత కృష్ణా వ్యవస్థకు తీసుకెళ్తుంది.
• ఈ పథకం గోదావరి నీటిని కృష్ణా డెల్టాకు మళ్లిస్తుంది, దాంతో కృష్ణా నీటిని ఎగువ అవసరాల కోసం ఉంచవచ్చు.
• పోలవరం పూర్తికాని సమయంలో తాత్కాలిక చర్యగా విభజన తర్వాత దీనిని చేపట్టారు.
• అటువంటి మళ్లింపును రాష్ట్ర వాటాలో లెక్కించాలా అని తెలంగాణ, ఇతరులు ప్రశ్నించారు. గోదావరి నీటిని కృష్ణా పరీవాహక ప్రాంతానికి మళ్లించడం వల్ల రాష్ట్రానికి దాని కృష్ణా వాటాలో క్రెడిట్ ఇవ్వాలా అనేది ఈ న్యాయపరమైన చర్చ. వివరాలు ట్రైబ్యునల్ అవార్డులు, ఒప్పందాలపై ఆధారపడతాయి.

తెలంగాణ ఎత్తిపోతల ప్రాజెక్టులు, వివాదం

విభజన తర్వాత రెండు రాష్ట్రాలూ ఉమ్మడి నదులపై కొత్త ఎత్తిపోతల పథకాలను ప్రణాళిక చేశాయి.

• తెలంగాణ తన పొడి ప్రాంతాలకు నీటిని తీసుకెళ్లడానికి పాలమూరు-రంగారెడ్డి, కాళేశ్వరం (ఇది గోదావరిపై) వంటి ప్రాజెక్టులను ప్రణాళిక చేసింది.
• ఆంధ్రప్రదేశ్ రాయలసీమ ఎత్తిపోతల పథకం, శ్రీశైలం నుంచి నీటి విడుదల మార్గాల మెరుగుదల వంటి పనులను ప్రణాళిక చేసింది.
• రెండో రాష్ట్ర ప్రాజెక్టుకు సరైన అనుమతి లేదని లేదా దాని వాటాకంటే ఎక్కువ తీసుకుంటోందని ప్రతి రాష్ట్రం వాదించింది. బోర్డులకు, అపెక్స్ కౌన్సిల్‌కు, కేంద్ర జల సంఘానికి, న్యాయస్థానాలకు ఫిర్యాదులు చేశారు.
• కొత్త ప్రాజెక్టుకు బోర్డులు, అపెక్స్ కౌన్సిల్ అనుమతి అవసరమా అన్నది ఒక సాధారణ అంశం. చట్టంలో నిర్దేశించినట్లు రెండు నదులపై కొత్త ప్రాజెక్టులకు అటువంటి అనుమతి అవసరమని కేంద్రం పేర్కొంది.

వీటిని భావన స్థాయి ప్రశ్నలుగా పరిగణించండి. పరీక్షలో ఇలా రాయండి: "వాటాలు, అనుమతులు, ప్రాజెక్టుల నిర్వహణపై రాష్ట్రాలు విభేదించాయి, బోర్డులు, కేంద్రం, ట్రైబ్యునళ్ల ద్వారా పరిష్కారం కోరాయి."

వివాద ప్రశ్నలకు ముఖ్య భావనలు

• విశ్వసనీయ ప్రవాహం (Dependable flow): ట్రైబ్యునళ్లు సాధారణంగా ఎక్కువ సంవత్సరాల్లో లభించే నీటి ఆధారంగా నదిని పంచుతాయి (విశ్వసనీయ ప్రవాహం). మిగులు ప్రవాహాలను విడిగా పరిగణిస్తారు.
• తీరస్థ హక్కు సూత్రం (Riparian principle): నది గుండా వెళ్లే రాష్ట్రాలకు దానిపై హక్కులు ఉంటాయి. ఎగువ, దిగువ తీరస్థ రాష్ట్రాల అభిప్రాయాలు తరచుగా భిన్నంగా ఉంటాయి. కృష్ణాకు మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక ఎగువ తీరస్థ రాష్ట్రాలు; ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ దిగువవి.
• ఒకే పరీవాహక ప్రాంతంలో తెలంగాణ వైపు ఆంధ్ర డెల్టా ప్రాంతానికి ఎగువన ఉంటుంది. అందుకే శ్రీశైలం, నాగార్జున సాగర్ నుంచి నీటి విడుదల సున్నితమైన అంశం.
• జలవిద్యుత్తు వర్సెస్ నీటిపారుదల: విద్యుత్తు కోసం నీటిని తీసుకుంటే తర్వాత పంటలకు లభించే నీరు తగ్గవచ్చు. ఇది కూడా రెండు రాష్ట్రాల మధ్య వివాదాలకు దారితీస్తుంది.
• అవార్డులు, ఒప్పందాలు: ఏ వాదనకైనా తుది ఆధారం ట్రైబ్యునల్ అవార్డు, రాష్ట్రాల మధ్య ఒప్పందం, లేదా అపెక్స్ కౌన్సిల్ లేదా న్యాయస్థానాల నిర్ణయం.
• వివాద పరిష్కార క్రమం: రాష్ట్రాల మధ్య చర్చలు, తర్వాత బోర్డులు, అపెక్స్ కౌన్సిల్, తర్వాత కేంద్రం, తర్వాత ట్రైబ్యునల్, న్యాయపరమైన అంశాలపై సుప్రీంకోర్టు.

పరీక్షలో పొరపాట్లు

• బోర్డులు క్రమబద్ధం చేస్తాయి; ట్రైబ్యునళ్లు వాటాలను నిర్ణయిస్తాయి. వీటిని కలపవద్దు.
• KWDT-I అధ్యక్షుడు జస్టిస్ బచావత్; KWDT-II అధ్యక్షుడు జస్టిస్ బ్రిజేష్ కుమార్.
• గోదావరి జల వివాదాల ట్రైబ్యునల్ అధిపతి కూడా జస్టిస్ బచావత్.
• పోలవరం గోదావరిపై ఉంది; శ్రీశైలం, నాగార్జున సాగర్ కృష్ణాపై ఉన్నాయి.
• పట్టిసీమ గోదావరి నీటిని కృష్ణా వ్యవస్థకు ఎత్తిపోస్తుంది; ఇది కృష్ణా ప్రాజెక్టు కాదు.
• ఆర్టికల్ 262 అంతర్రాష్ట్ర నదుల వివాదాల గురించి; ఆర్టికల్ 263 అంతర్రాష్ట్ర మండలి గురించి.
• ట్రైబ్యునల్ ప్రచురించిన అవార్డు రాష్ట్రాలను కట్టుబడి ఉంచుతుంది; బోర్డు దానిని అనుసరిస్తుంది.
• కాళేశ్వరం గోదావరిపై ఉంది, పాలమూరు-రంగారెడ్డి కృష్ణా నుంచి నీటిని తీసుకుంటుంది.

ఒక్క వాక్య సారాంశాలు

• చట్టం కృష్ణా నదీ యాజమాన్య బోర్డును నిర్దేశించింది.
• చట్టం గోదావరి నదీ యాజమాన్య బోర్డును నిర్దేశించింది.
• ఒక అపెక్స్ కౌన్సిల్ బోర్డులను పర్యవేక్షిస్తుంది.
• పోలవరం గోదావరిపై జాతీయ ప్రాజెక్టు.
• ఆర్టికల్ 262 అంతర్రాష్ట్ర నదీ వివాదాలకు సంబంధించింది.
• అంతర్రాష్ట్ర నదీ జల వివాదాల చట్టం 1956లో ఆమోదించబడింది.
• KWDT-Iకు అధిపతి జస్టిస్ బచావత్.
• KWDT-IIకు అధిపతి జస్టిస్ బ్రిజేష్ కుమార్.
• గోదావరి జల వివాదాల ట్రైబ్యునల్ 1980లో అవార్డు ఇచ్చింది.
• పట్టిసీమ గోదావరిపై ఎత్తిపోతల పథకం.
• శ్రీశైలం, నాగార్జున సాగర్ కృష్ణాపై ఉన్నాయి.
• నీరు రాష్ట్ర జాబితా అంశం, కానీ అంతర్రాష్ట్ర నదులను పార్లమెంటు క్రమబద్ధం చేయవచ్చు.

సాధన ప్రశ్నలు

1. 2014 చట్టం ఏ రెండు నదులకు నదీ యాజమాన్య బోర్డులను ఏర్పాటు చేసింది?

   1. కృష్ణా మరియు గోదావరి
   2. పెన్నా మరియు వంశధార
   3. గోదావరి మరియు పెన్నా
   4. కృష్ణా మరియు తుంగభద్ర
   సమాధానం

   A. కృష్ణా మరియు గోదావరి

   The Act of 2014 provided for River Management Boards for which two rivers?

   1. Krishna and Godavari
   2. Penna and Vamsadhara
   3. Godavari and Penna
   4. Krishna and Tungabhadra

2. పోలవరం ప్రాజెక్టు ఏ నదిపై నిర్మిస్తున్నారు?

   1. కృష్ణా
   2. తుంగభద్ర
   3. పెన్నా
   4. గోదావరి
   సమాధానం

   D. గోదావరి

   Polavaram project is built on which river?

   1. Krishna
   2. Tungabhadra
   3. Penna
   4. Godavari

3. చట్టం కింద పోలవరాన్ని ఏమని ప్రకటించారు?

   1. జాతీయ ప్రాజెక్టు
   2. స్థానిక సంస్థ ప్రాజెక్టు
   3. రాష్ట్రస్థాయి పథకం
   4. ప్రైవేటు ప్రాజెక్టు
   సమాధానం

   A. జాతీయ ప్రాజెక్టు

   Under the Act, Polavaram was declared a

   1. national project
   2. local body project
   3. state-level scheme
   4. private project

4. అంతర్రాష్ట్ర నదీ జలాల వివాదాల పరిష్కారం గురించి రాజ్యాంగంలోని ఏ అధికరణ చెబుతుంది?

   1. అధికరణ 280
   2. అధికరణ 262
   3. అధికరణ 356
   4. అధికరణ 263
   సమాధానం

   B. అధికరణ 262

   Which Article of the Constitution deals with adjudication of inter-State river water disputes?

   1. Article 280
   2. Article 262
   3. Article 356
   4. Article 263

5. అంతర్రాష్ట్ర నదీ జలాల వివాదాల చట్టం ఏ సంవత్సరంలో ఆమోదించబడింది?

   1. 1976
   2. 1969
   3. 1950
   4. 1956
   సమాధానం

   D. 1956

   The Inter-State River Water Disputes Act was passed in

   1. 1976
   2. 1969
   3. 1950
   4. 1956

6. KWDT-Iకి అధ్యక్షత వహించినవారు:

   1. జస్టిస్ బ్రిజేష్ కుమార్
   2. జస్టిస్ ఆర్. ఎస్. బచావత్
   3. జస్టిస్ బి. ఎన్. శ్రీకృష్ణ
   4. జస్టిస్ సర్కారియా
   సమాధానం

   B. జస్టిస్ ఆర్. ఎస్. బచావత్

   KWDT-I was headed by

   1. Justice Brijesh Kumar
   2. Justice R. S. Bachawat
   3. Justice B. N. Srikrishna
   4. Justice Sarkaria

7. KWDT-IIకి అధ్యక్షత వహించినవారు:

   1. జస్టిస్ బ్రిజేష్ కుమార్
   2. జస్టిస్ వై. వి. చంద్రచూడ్
   3. జస్టిస్ సర్కారియా
   4. జస్టిస్ ఆర్. ఎస్. బచావత్
   సమాధానం

   A. జస్టిస్ బ్రిజేష్ కుమార్

   KWDT-II was headed by

   1. Justice Brijesh Kumar
   2. Justice Y. V. Chandrachud
   3. Justice Sarkaria
   4. Justice R. S. Bachawat

8. వీటిలో కృష్ణా నదిపై ఉన్నది ఏది?

   1. నాగార్జున సాగర్
   2. శ్రీరామ్ సాగర్
   3. పోలవరం
   4. ధవళేశ్వరం బ్యారేజ్
   సమాధానం

   A. నాగార్జున సాగర్

   Which of these is on the Krishna river?

   1. Nagarjuna Sagar
   2. Sriram Sagar
   3. Polavaram
   4. Dowleswaram Barrage

9. వీటిలో గోదావరిపై ఉన్నది ఏది?

   1. పులిచింతల
   2. ధవళేశ్వరం బ్యారేజ్
   3. ప్రకాశం బ్యారేజ్
   4. శ్రీశైలం
   సమాధానం

   B. ధవళేశ్వరం బ్యారేజ్

   Which of these is on the Godavari?

   1. Pulichintala
   2. Dowleswaram Barrage
   3. Prakasam Barrage
   4. Srisailam

10. పట్టిసీమ పథకం ఒక:

    1. కృష్ణాపై ఆనకట్ట
    2. తుంగభద్రపై చెరువు
    3. పెన్నాపై కాలువ
    4. గోదావరిపై ఎత్తిపోతల పథకం
    సమాధానం

    D. గోదావరిపై ఎత్తిపోతల పథకం

    The Pattiseema scheme is a

    1. dam on the Krishna
    2. tank on the Tungabhadra
    3. canal on the Penna
    4. lift scheme on the Godavari

11. బోర్డులు మరియు ట్రిబ్యునళ్లు ఎలా భిన్నమైనవి?

    1. బోర్డులు వాటాలను నిర్ణయిస్తాయి, ట్రిబ్యునళ్లు ప్రాజెక్టులను నడుపుతాయి
    2. బోర్డులు నిర్వహణను నియంత్రిస్తాయి, ట్రిబ్యునళ్లు వాటాలను నిర్ణయిస్తాయి
    3. రెండూ కేవలం పన్నులను నిర్ణయిస్తాయి
    4. రెండూ అప్పీలు కోర్టులు
    సమాధానం

    B. బోర్డులు నిర్వహణను నియంత్రిస్తాయి, ట్రిబ్యునళ్లు వాటాలను నిర్ణయిస్తాయి

    Boards and tribunals differ because

    1. Boards decide shares while tribunals operate projects
    2. Boards regulate operation while tribunals decide shares
    3. both only fix taxes
    4. both are courts of appeal

12. నీటి సరఫరా మరియు నీటిపారుదల ఏ జాబితాలో ఉన్నాయి?

    1. రాష్ట్ర జాబితాలోని ఎంట్రీ 56
    2. ఉమ్మడి జాబితా ఎంట్రీ 1
    3. రాష్ట్ర జాబితాలోని ఎంట్రీ 17
    4. కేంద్ర జాబితాలోని ఎంట్రీ 17
    సమాధానం

    C. రాష్ట్ర జాబితాలోని ఎంట్రీ 17

    Water supply and irrigation are listed in

    1. Entry 56 of the State List
    2. Concurrent List Entry 1
    3. Entry 17 of the State List
    4. Entry 17 of the Union List

13. అంతర్రాష్ట్ర నదులపై పార్లమెంటు నియంత్రణ ఏ ఎంట్రీ కింద ఉంది?

    1. కేంద్ర జాబితాలోని ఎంట్రీ 56
    2. ఉమ్మడి జాబితాలోని ఎంట్రీ 1
    3. రాష్ట్ర జాబితాలోని ఎంట్రీ 17
    4. కేంద్ర జాబితాలోని ఎంట్రీ 97
    సమాధానం

    A. కేంద్ర జాబితాలోని ఎంట్రీ 56

    Regulation of inter-State rivers by Parliament is under

    1. Entry 56 of the Union List
    2. Entry 1 of the Concurrent List
    3. Entry 17 of the State List
    4. Entry 97 of the Union List

14. చట్టం కింద అపెక్స్ కౌన్సిల్ పర్యవేక్షించేది:

    1. పంచాయతీరాజ్
    2. లోక్‌సభ ఎన్నికలు
    3. బోర్డులు మరియు రెండు రాష్ట్రాల మధ్య నీటి పంపకం
    4. ఆర్థిక సంఘం
    సమాధానం

    C. బోర్డులు మరియు రెండు రాష్ట్రాల మధ్య నీటి పంపకం

    An Apex Council under the Act oversees

    1. Panchayati Raj
    2. Lok Sabha elections
    3. the Boards and water sharing between the two States
    4. the Finance Commission

15. చట్టం కింద పోలవరం నిర్మాణానికి ఏర్పాటు చేసిన అథారిటీ ఏది?

    1. పట్టిసీమ అథారిటీ
    2. కృష్ణా బేసిన్ కమిషన్
    3. పోలవరం ఫైనాన్స్ బోర్డు
    4. పోలవరం ప్రాజెక్టు అథారిటీ
    సమాధానం

    D. పోలవరం ప్రాజెక్టు అథారిటీ

    Which Authority was formed to execute Polavaram under the Act?

    1. Pattiseema Authority
    2. Krishna Basin Commission
    3. Polavaram Finance Board
    4. Polavaram Project Authority

16. గోదావరి జలవివాదాల ట్రిబ్యునల్ తన అవార్డును ఎప్పుడు ఇచ్చింది?

    1. 1956
    2. 1980
    3. 1969
    4. 2013
    సమాధానం

    B. 1980

    The Godavari Water Disputes Tribunal gave its award in

    1. 1956
    2. 1980
    3. 1969
    4. 2013

17. కాళేశ్వరం ఎత్తిపోతల ప్రాజెక్టు ఏ నదిపై ఉంది?

    1. వంశధార
    2. కృష్ణా
    3. గోదావరి
    4. పెన్నా
    సమాధానం

    C. గోదావరి

    Kaleshwaram lift project is on the river

    1. Vamsadhara
    2. Krishna
    3. Godavari
    4. Penna

18. పాలమూరు-రంగారెడ్డి ఎత్తిపోతల పథకం నీటిని ఎక్కడి నుంచి తీసుకుంటుంది?

    1. పెన్నా నది
    2. పోలవరం వద్ద గోదావరి
    3. వంశధార
    4. కృష్ణా బేసిన్
    సమాధానం

    D. కృష్ణా బేసిన్

    Palamuru-Rangareddy lift draws from

    1. the Penna river
    2. the Godavari at Polavaram
    3. the Vamsadhara
    4. the Krishna basin

19. కృష్ణా మరియు గోదావరి రెండూ ఎక్కడ పుడతాయి?

    1. మహారాష్ట్ర
    2. ఒడిశా
    3. ఛత్తీస్‌గఢ్
    4. కర్ణాటక
    సమాధానం

    A. మహారాష్ట్ర

    The Krishna and Godavari both rise in

    1. Maharashtra
    2. Odisha
    3. Chhattisgarh
    4. Karnataka

20. కృష్ణా నదికి ఎగువ తీర రాష్ట్రాలలో ఉన్నవి:

    1. మహారాష్ట్ర మరియు కర్ణాటక
    2. బిహార్ మరియు ఝార్ఖండ్
    3. తమిళనాడు మరియు కేరళ
    4. ఒడిశా మరియు ఛత్తీస్‌గఢ్
    సమాధానం

    A. మహారాష్ట్ర మరియు కర్ణాటక

    Upstream riparian States of the Krishna include

    1. Maharashtra and Karnataka
    2. Bihar and Jharkhand
    3. Tamil Nadu and Kerala
    4. Odisha and Chhattisgarh

21. ప్రకటించిన తర్వాత ట్రిబ్యునల్ అవార్డుకు ఉండే బలం:

    1. మంత్రివర్గ నోట్ వంటిది
    2. గవర్నర్ సర్క్యులర్ వంటిది
    3. సుప్రీంకోర్టు ఉత్తర్వుతో సమానం
    4. మునిసిపల్ ఉపనియమం వంటిది
    సమాధానం

    C. సుప్రీంకోర్టు ఉత్తర్వుతో సమానం

    A tribunal award, once notified, has the force of

    1. a cabinet note
    2. a Governor's circular
    3. an order of the Supreme Court
    4. a municipal by-law

22. గోదావరి నీటిని కృష్ణా వ్యవస్థకు ఎందుకు మళ్లిస్తారు?

    1. కృష్ణా పెద్ద నది కాబట్టి
    2. కృష్ణాపై ఆనకట్టలు లేవు కాబట్టి
    3. గోదావరి ఎండిపోయింది కాబట్టి
    4. కృష్ణా బేసిన్‌లో నీటి కొరత ఉండగా గోదావరిలో ఎక్కువ ప్రవాహాలు ఉన్నాయి
    సమాధానం

    D. కృష్ణా బేసిన్‌లో నీటి కొరత ఉండగా గోదావరిలో ఎక్కువ ప్రవాహాలు ఉన్నాయి

    Why is Godavari water diverted to the Krishna system?

    1. The Krishna is a larger river
    2. The Krishna has no dams
    3. The Godavari is dry
    4. The Krishna basin is water-scarce while the Godavari has larger flows

23. వివాద పరిష్కార క్రమంలో మొదటి దశ ఏది?

    1. రాష్ట్రపతి పాలన
    2. సంబంధిత రాష్ట్రాల మధ్య చర్చలు
    3. సుప్రీంకోర్టు తీర్పు
    4. ఆర్థిక సంఘం అవార్డు
    సమాధానం

    B. సంబంధిత రాష్ట్రాల మధ్య చర్చలు

    Which is the first step in the dispute resolution ladder?

    1. Presidential Rule
    2. Talks between the States concerned
    3. Supreme Court judgment
    4. Finance Commission award

24. వీటిలో నదీ యాజమాన్య బోర్డు విధి కానిది ఏది?

    1. నదీ జలాల తుది వాటాలను నిర్ణయించడం
    2. ప్రాజెక్టుల నిర్వహణను చూడటం
    3. నీటి విడుదలను నియంత్రించడం
    4. రోజువారీ విడుదల సమస్యలను పరిష్కరించడం
    సమాధానం

    A. నదీ జలాల తుది వాటాలను నిర్ణయించడం

    Which of these is NOT a function of a River Management Board?

    1. Awarding final shares of river water
    2. Looking after project operation
    3. Regulating release of water
    4. Settling day-to-day release issues

25. అంతర్రాష్ట్ర మండలి గురించి చెప్పే, తరచుగా అధికరణ 262తో గందరగోళం కలిగించే అధికరణ ఏది?

    1. అధికరణ 266
    2. అధికరణ 265
    3. అధికరణ 264
    4. అధికరణ 263
    సమాధానం

    D. అధికరణ 263

    Which Article is about the Inter-State Council and is often confused with Article 262?

    1. Article 266
    2. Article 265
    3. Article 264
    4. Article 263

26. పోలవరంలోని ప్రధాన సమస్యలు:

    1. నది లేకపోవడం
    2. టోల్ పన్ను
    3. ప్రభావిత కుటుంబాల పునరావాసం మరియు ముంపు ఆందోళనలు
    4. నీరే లేకపోవడం
    సమాధానం

    C. ప్రభావిత కుటుంబాల పునరావాసం మరియు ముంపు ఆందోళనలు

    Major issues in Polavaram include

    1. absence of a river
    2. tax on tolls
    3. rehabilitation of affected families and submergence concerns
    4. lack of any water

27. రెండు రాష్ట్రాల మధ్య సాధారణ వివాద కారణం:

    1. న్యాయమూర్తుల జీతాలు
    2. కొత్త ఎత్తిపోతల ప్రాజెక్టుల ఆమోదం మరియు నిర్వహణ
    3. తెలుగు భాష వినియోగం
    4. రాష్ట్ర చిహ్నం రూపకల్పన
    సమాధానం

    B. కొత్త ఎత్తిపోతల ప్రాజెక్టుల ఆమోదం మరియు నిర్వహణ

    A common source of dispute between the two States is

    1. salary of judges
    2. approval and operation of new lift projects
    3. the use of Telugu language
    4. design of the State emblem

28. ప్రకాశం బ్యారేజ్ సేవలు అందించే ప్రాంతంలో ఏ నది డెల్టా ఉంది?

    1. పెన్నా
    2. నాగావళి
    3. గోదావరి
    4. కృష్ణా
    సమాధానం

    D. కృష్ణా

    Which river's delta lies in the area served by Prakasam Barrage?

    1. Penna
    2. Nagavali
    3. Godavari
    4. Krishna

29. పోలవరం కుడి కాలువ ఉద్దేశం:

    1. ఢిల్లీకి నీరు సరఫరా చేయడం
    2. గోదావరి నీటిని కృష్ణా వైపు తీసుకెళ్లడం
    3. కృష్ణా నీటిని తెలంగాణకు తీసుకెళ్లడం
    4. వర్షపు నీటిని పెన్నాలోకి పారించడం
    సమాధానం

    B. గోదావరి నీటిని కృష్ణా వైపు తీసుకెళ్లడం

    The right canal of Polavaram is meant to

    1. supply water to Delhi
    2. carry Godavari water towards the Krishna
    3. carry Krishna water to Telangana
    4. drain rainwater to the Penna

30. డిపెండబుల్ ఫ్లో (dependable flow) అంటే:

    1. కేవలం వరద ప్రవాహం
    2. చాలా సంవత్సరాల్లో లభ్యమయ్యే నీరు
    3. అత్యంత పొడి సంవత్సరంలో మాత్రమే నీరు
    4. ఒక నెలలో వర్షపాతం
    సమాధానం

    B. చాలా సంవత్సరాల్లో లభ్యమయ్యే నీరు

    Dependable flow means

    1. only flood flow
    2. water available in most years
    3. water in the driest year only
    4. rainfall in one month

31. ప్రకటనలు: 1. చట్టం కృష్ణా నదీ యాజమాన్య బోర్డును ఏర్పాటు చేసింది. 2. చట్టం గోదావరి నదీ యాజమాన్య బోర్డును ఏర్పాటు చేసింది.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Statements: 1. The Act provided for a Krishna River Management Board. 2. The Act provided for a Godavari River Management Board.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

32. ప్రకటనలు: 1. నీరు రాష్ట్ర అంశం. 2. అంతర్రాష్ట్ర నదులను పార్లమెంటు నియంత్రించవచ్చు.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Statements: 1. Water is a State subject. 2. Parliament can regulate inter-State rivers.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

33. ప్రకటనలు: 1. పోలవరం కృష్ణాపై ఉంది. 2. పోలవరం ఒక జాతీయ ప్రాజెక్టు.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Statements: 1. Polavaram is on the Krishna. 2. Polavaram is a national project.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

34. ప్రకటనలు: 1. KWDT-Iకి జస్టిస్ బచావత్ అధ్యక్షత వహించారు. 2. KWDT-IIకి జస్టిస్ బ్రిజేష్ కుమార్ అధ్యక్షత వహించారు.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Statements: 1. KWDT-I was headed by Justice Bachawat. 2. KWDT-II was headed by Justice Brijesh Kumar.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

35. ప్రకటనలు: 1. ట్రిబ్యునళ్లు వాటాలను నిర్ణయిస్తాయి. 2. బోర్డులు నీటి తుది వాటాను నిర్ణయిస్తాయి.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Statements: 1. Tribunals adjudicate shares. 2. Boards decide the final share of water.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

36. ప్రకటనలు: 1. పట్టిసీమ గోదావరి నీటిని ఎత్తిపోస్తుంది. 2. పట్టిసీమ కృష్ణాపై ఆనకట్ట.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Statements: 1. Pattiseema lifts Godavari water. 2. Pattiseema is a Krishna dam.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

37. ప్రకటనలు: 1. అధికరణ 262 అంతర్రాష్ట్ర నదీ వివాదాల గురించి చెబుతుంది. 2. అధికరణ 263 అంతర్రాష్ట్ర మండలి గురించి చెబుతుంది.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Statements: 1. Article 262 deals with inter-State river disputes. 2. Article 263 deals with the Inter-State Council.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

38. ప్రకటనలు: 1. పాలమూరు-రంగారెడ్డి పోలవరం వద్ద గోదావరిపై ఉంది. 2. కాళేశ్వరం గోదావరిపై ఉంది.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Statements: 1. Palamuru-Rangareddy is on the Godavari at Polavaram. 2. Kaleshwaram is on the Godavari.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

39. ప్రకటనలు: 1. ట్రిబ్యునల్ ప్రకటించిన అవార్డుకు సుప్రీంకోర్టు ఉత్తర్వు బలం ఉంటుంది. 2. అపెక్స్ కౌన్సిల్ ఒక ట్రిబ్యునల్.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Statements: 1. A tribunal's published award has the force of a Supreme Court order. 2. The Apex Council is a tribunal.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

40. ప్రకటనలు: 1. శ్రీశైలం కృష్ణాపై ఉంది. 2. ధవళేశ్వరం బ్యారేజ్ గోదావరిపై ఉంది.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Statements: 1. Srisailam is on the Krishna. 2. Dowleswaram Barrage is on the Godavari.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

41. ప్రకటనలు: 1. తెలంగాణ మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ కర్ణాటకకు ఎగువన ఉన్నాయి. 2. మహారాష్ట్ర మరియు కర్ణాటక కృష్ణాకు ఎగువ తీర రాష్ట్రాలు.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Statements: 1. Telangana and Andhra Pradesh are upstream of Karnataka. 2. Maharashtra and Karnataka are upstream riparian States of the Krishna.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

42. ప్రకటనలు: 1. మిగులు ప్రవాహాలను ట్రిబ్యునళ్లు విడిగా పరిగణిస్తాయి. 2. డిపెండబుల్ ఫ్లో అంటే చాలా సంవత్సరాల్లో లభ్యమయ్యే నీరు.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Statements: 1. Surplus flows are treated separately by tribunals. 2. Dependable flow means water available in most years.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

43. ప్రకటనలు: 1. గోదావరి జలవివాదాల ట్రిబ్యునల్‌కు కూడా జస్టిస్ బచావత్ అధ్యక్షత వహించారు. 2. అది KWDT-II తర్వాత తన అవార్డును ఇచ్చింది.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Statements: 1. The Godavari Water Disputes Tribunal was also headed by Justice Bachawat. 2. It gave its award after KWDT-II.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

44. ప్రకటనలు: 1. పోలవరం ప్రాజెక్టు అథారిటీ గురించి చట్టంలో ఏర్పాటు ఉంది. 2. ప్రభావిత కుటుంబాల పునరావాసం ప్రాజెక్టులో ఒక ఆందోళన.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Statements: 1. The Polavaram Project Authority was provided for in the Act. 2. Rehabilitation of affected families is a concern in the project.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

45. 1956 చట్టం కింద చర్చలు విఫలమైనప్పుడు బాధిత రాష్ట్రం ఏ అధికార సంస్థను ఆశ్రయించవచ్చు?

    1. గవర్నర్
    2. ప్రెస్ కౌన్సిల్
    3. ఎన్నికల సంఘం
    4. ట్రిబ్యునల్‌ను ఏర్పాటు చేయడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం
    సమాధానం

    D. ట్రిబ్యునల్‌ను ఏర్పాటు చేయడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం

    Which authority can an aggrieved State approach when talks fail under the 1956 Act?

    1. The Governor
    2. The Press Council
    3. The Election Commission
    4. The Central Government to form a tribunal