న్యాయ శాఖ సిబ్బంది కోసం కోర్టు విధానం మరియు న్యాయ అవగాహన · Chapter 2

సివిల్ మరియు క్రిమినల్ కోర్టులు

గుర్తుంచుకోవలసినవి

సివిల్ కోర్టు వ్యక్తుల మధ్య హక్కుల వివాదాలను (ఆస్తి, డబ్బు, ఒప్పందం, కుటుంబం) నిర్ణయిస్తుంది. ఒక వ్యక్తి రాజ్యానికి వ్యతిరేకంగా నేరం చేశాడా మరియు దాని తరువాత శిక్ష ఏమిటి అన్నది క్రిమినల్ కోర్టు నిర్ణయిస్తుంది.
అధికార పరిధి (జ్యూరిస్డిక్షన్) అంటే కేసును విచారించే కోర్టు అధికారం. ఇది ప్రదేశం (ప్రాదేశిక), ద్రవ్య విలువ (ద్రవ్య), కేసు రకం (విషయ) మరియు దశ (ప్రాథమిక లేదా అప్పీలు) పై ఆధారపడి ఉంటుంది.
కోర్టు కార్యాలయం కోర్టును నడుపుతుంది: పత్రాలను స్వీకరిస్తుంది, రికార్డులు ఉంచుతుంది, నోటీసులు మరియు నకళ్లు జారీ చేస్తుంది మరియు జడ్జికి సహాయపడుతుంది. సిబ్బంది కేసును ఎప్పుడూ నిర్ణయించరు, కానీ వారి పనిలో పొరపాటు కేసును ఆలస్యం చేయవచ్చు లేదా పాడు చేయవచ్చు.

సివిల్ మరియు క్రిమినల్ కేసులు: ప్రాథమిక తేడా

ఒక హక్కును క్లెయిమ్ చేసే వ్యక్తి సివిల్ కేసును ప్రారంభిస్తారు. ఈ వ్యక్తి వాది (పిటిషన్‌లో, పిటిషనర్). అవతలి పక్షం ప్రతివాది (రెస్పాండెంట్). లక్ష్యం ఉపశమనం: డబ్బు, ఆస్తి స్వాధీనం, ప్రకటన లేదా నిషేధాజ్ఞ. రుజువు ప్రమాణం "సంభావ్యత ప్రాబల్యం", అంటే ఒక పక్షం వాదన నిజమయ్యే అవకాశం ఎక్కువ.

పోలీసు నివేదిక లేదా ప్రైవేట్ ఫిర్యాదు తరువాత రాజ్యం పేరుతో క్రిమినల్ కేసు ప్రారంభమవుతుంది. ఆరోపణకు గురైన వ్యక్తి నిందితుడు. లక్ష్యం శిక్ష: జైలు, జరిమానా లేదా రెండూ. నిందితుడు "సహేతుక సందేహానికి అతీతంగా" దోషి అని రుజువు కావాలి. అప్పటి వరకు నిందితుడు నిర్దోషిగా భావించబడతాడు.

అంశం	సివిల్ కేసు	క్రిమినల్ కేసు
ప్రారంభం	దావా పత్రం (ప్లైంట్) లేదా పిటిషన్	ఎఫ్ఐఆర్, పోలీసు నివేదిక లేదా ఫిర్యాదు
పక్షాలు	వాది వర్సెస్ ప్రతివాది	రాజ్యం వర్సెస్ నిందితుడు
లక్ష్యం	ఉపశమనం (డబ్బు, ఆస్తి, హక్కు)	శిక్ష
రుజువు	సంభావ్యత	సహేతుక సందేహానికి అతీతంగా
ప్రధాన చట్టం	సివిల్ ప్రొసీజర్ కోడ్, 1908	భారతీయ నాగరిక సురక్షా సంహిత (బీఎన్ఎస్ఎస్), 2023 (పూర్వం సీఆర్‌పీసీ)
ఫలితం	డిక్రీ	శిక్ష లేదా నిర్దోషిగా విడుదల

ఒకే చర్య రెండింటికీ దారితీయవచ్చు. రోడ్డు ప్రమాదం నిర్లక్ష్యానికి క్రిమినల్ కేసుకు మరియు పరిహారానికి సివిల్ క్లెయిమ్‌కు దారితీయవచ్చు.

కోర్టుల అంచెలు

భారత సుప్రీంకోర్టు అగ్రభాగంలో ఉంది. దాని కింద ప్రతి రాష్ట్ర హైకోర్టు ఉంది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు హైకోర్టు అమరావతిలో ఉంది. హైకోర్టు కింద హైకోర్టు నియంత్రణ మరియు పర్యవేక్షణలో పనిచేసే అధీన కోర్టులు ఉన్నాయి (రాజ్యాంగంలోని 233 నుండి 235 అధికరణలు జిల్లా జడ్జిలు మరియు అధీన కోర్టులపై నియంత్రణను వివరిస్తాయి). హైకోర్టుతో సంప్రదించి గవర్నర్ జిల్లా జడ్జిలను నియమిస్తారు.

సివిల్ విభాగం (జిల్లాలో):

జిల్లా కోర్టు (జిల్లా జడ్జి): జిల్లాలో ప్రధాన సివిల్ కోర్టు. అప్పీళ్లను మరియు కొన్ని ప్రాథమిక కేసులను విచారిస్తుంది.
సీనియర్ సివిల్ జడ్జి (సబ్‌ఆర్డినేట్ జడ్జి): ఎక్కువ విలువ గల ప్రాథమిక దావాలు.
జూనియర్ సివిల్ జడ్జి (మున్సిఫ్): తక్కువ విలువ గల ప్రాథమిక దావాలు.
నిర్దిష్ట అంశాల కోసం ప్రత్యేక కోర్టులు మరియు ట్రైబ్యునళ్లు.

క్రిమినల్ విభాగం (జిల్లాలో):

సెషన్స్ కోర్టు (సెషన్స్ జడ్జి, అదనపు సెషన్స్ జడ్జి): తీవ్రమైన నేరాలను విచారిస్తుంది, మేజిస్ట్రేట్ల నుండి క్రిమినల్ అప్పీళ్లను వింటుంది. సెషన్స్ కోర్టు విధించిన మరణశిక్షను హైకోర్టు ధృవీకరించాలి.
చీఫ్ జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్ (సీజేఎం): జిల్లాలోని మేజిస్ట్రేట్ల అధిపతి.
జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్ ఆఫ్ ఫస్ట్ క్లాస్ (జేఎంఎఫ్‌సీ): చాలా సాధారణ నేరాలను విచారిస్తారు.
ఎగ్జిక్యూటివ్ మేజిస్ట్రేట్లు (కొన్ని విషయాల్లో రెవెన్యూ డివిజనల్ ఆఫీసర్ లేదా తహసీల్దార్ వంటివారు): నివారణ మరియు శాంతిభద్రతల అధికారాలను నిర్వహిస్తారు, విచారణలు కాదు.

కింది అంచెల్లో పదవుల పేర్లు రాష్ట్ర నియమాల ప్రకారం మారవచ్చు, కాబట్టి ప్రతి పేరు కంటే నమూనాను గుర్తుంచుకోండి.

అధికార పరిధి

రకం	అర్థం	ఉదాహరణ
ప్రాదేశిక	కోర్టు చర్య తీసుకోగల ప్రాంతం	భూమి ఉన్న చోటే భూమి కోసం దావా వేస్తారు
ద్రవ్య	క్లెయిమ్ ద్రవ్య విలువ	జూనియర్ సివిల్ జడ్జి తక్కువ విలువ గల దావాలను మాత్రమే విచారిస్తారు
విషయ	వివాద రకం	వివాహ వివాదాలకు ఫ్యామిలీ కోర్టు
ప్రాథమిక	కోర్టు కేసును మొదట విచారిస్తుంది	సివిల్ కోర్టులో దాఖలు చేసిన దావా
అప్పీలు	ఉత్తర్వుపై అప్పీలును కోర్టు విచారిస్తుంది	కింది కోర్టు నుండి అప్పీలును జిల్లా కోర్టు విచారిస్తుంది
రివిజనల్	కింది కోర్టు ఉత్తర్వు చట్టబద్ధతను కోర్టు తనిఖీ చేస్తుంది	రివిజన్ అధికారాల కింద హైకోర్టు

సివిల్ ప్రొసీజర్ కోడ్ సెక్షన్ 9 ప్రకారం, చట్టం నిషేధిస్తే తప్ప సివిల్ కోర్టులు అన్ని సివిల్ దావాలను విచారించవచ్చు. అధికార పరిధి లేని కోర్టు కేసును నిర్ణయించలేదు, దాని డిక్రీని చెల్లనిదిగా పరిగణించవచ్చు. ప్రాదేశిక లేదా ద్రవ్య అధికార పరిధిపై అభ్యంతరాన్ని తొలి దశలోనే తెలపాలి.

క్రిమినల్ కోర్టులకు శిక్షపై పరిమితులు ఉన్నాయి. సెషన్స్ కోర్టు చట్టం అనుమతించే ఏ శిక్షనైనా విధించవచ్చు. చీఫ్ జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్ ఏడు సంవత్సరాల వరకు జైలు శిక్ష విధించవచ్చు. జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్ ఆఫ్ ఫస్ట్ క్లాస్ మూడు సంవత్సరాల వరకు జైలు శిక్ష విధించవచ్చు. ఈ పరిమితులు క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్ నుండి వచ్చాయి మరియు బీఎన్ఎస్ఎస్‌లో పునరావృతమయ్యాయి.

ప్రత్యేక కోర్టులు మరియు వేదికలు

ఫ్యామిలీ కోర్టులు (ఫ్యామిలీ కోర్టుల చట్టం, 1984): వివాహం, భరణం, సంరక్షణ.
జువెనైల్ జస్టిస్ బోర్డు: చట్టంతో ఘర్షణలో ఉన్న పిల్లల కేసులు.
ప్రత్యేక కోర్టులు ప్రత్యేక చట్టాల కోసం, ఉదాహరణకు పోక్సో చట్టం (పిల్లలపై లైంగిక నేరాలు) కింద కేసులు.
వినియోగదారుల కమిషన్లు: వినియోగదారుల వివాదాలకు జిల్లా, రాష్ట్ర మరియు జాతీయ స్థాయిలు.
లోక్ అదాలత్ (న్యాయ సేవల అధికార సంస్థల చట్టం, 1987): ఒప్పందం ద్వారా పరిష్కారం; తీర్పును సివిల్ కోర్టు డిక్రీగా పరిగణిస్తారు మరియు అప్పీలు ఉండదు.
గ్రామ న్యాయాలయం: గ్రామ న్యాయాలయాల చట్టం, 2008 కింద గ్రామ స్థాయి కోర్టులు.
ట్రైబ్యునళ్లు: సర్వీసు, పన్ను మరియు ఇతర విషయాల కోసం.

కోర్టు కార్యాలయంలో ఎవరు ఏమి చేస్తారు

కోర్టులను బట్టి పదవుల పేర్లు కొద్దిగా మారతాయి, కానీ పని ఒకేలా ఉంటుంది.

సిబ్బంది	ప్రధాన పని
ప్రిసైడింగ్ ఆఫీసర్ (జడ్జి/మేజిస్ట్రేట్)	కేసును విచారించి నిర్ణయిస్తారు
చీఫ్ మినిస్టీరియల్ ఆఫీసర్ / సూపరింటెండెంట్ / శిరస్తాదార్	కార్యాలయ అధిపతి; రిజిస్టర్లు, సిబ్బంది మరియు రికార్డులను పర్యవేక్షిస్తారు
సీనియర్ మరియు జూనియర్ అసిస్టెంట్లు	కేసులను స్వీకరించి నమోదు చేస్తారు, కేసు ఫైళ్లను నిర్వహిస్తారు, నోటీసులు సిద్ధం చేస్తారు
బెంచ్ క్లర్క్ / కోర్టు క్లర్క్	కోర్టు హాలులో కూర్చుంటారు; రోజువారీ ఆర్డర్ షీట్ రాస్తారు, ఎగ్జిబిట్లను గుర్తిస్తారు, కేసులను పిలుస్తారు
స్టెనోగ్రాఫర్ / టైపిస్ట్	డిక్టేషన్ తీసుకుని ఉత్తర్వులు మరియు తీర్పులను టైప్ చేస్తారు
కాపీయిస్ట్ / కాపీయింగ్ విభాగం	ఫీజు చెల్లించిన తరువాత ధృవీకరించిన నకళ్లు తయారు చేస్తారు
ప్రాసెస్ సర్వర్	పక్షాలకు సమన్లు మరియు నోటీసులు అందజేస్తారు
కోర్టు మాస్టర్ / జడ్జి పర్సనల్ అసిస్టెంట్	షెడ్యూల్ మరియు పత్రాల విషయంలో జడ్జికి సహాయపడతారు
ఆఫీస్ సబార్డినేట్ (అటెండర్)	ఫైళ్లను మోస్తారు, పక్షాలను మరియు సాక్షులను పిలుస్తారు
పబ్లిక్ ప్రాసిక్యూటర్ / అసిస్టెంట్ పబ్లిక్ ప్రాసిక్యూటర్	క్రిమినల్ కోర్టుల్లో రాజ్యం వాదనను సమర్పిస్తారు

కొత్త కేసు ఫైలింగ్ కౌంటర్ ద్వారా వస్తుంది. సిబ్బంది పత్రాలు, కోర్టు ఫీజు, నకళ్ల సంఖ్య మరియు విలువను తనిఖీ చేస్తారు. తరువాత కేసుకు నంబరు వేసి రిజిస్టర్‌లో నమోదు చేస్తారు. జడ్జి తేదీలు ఇస్తారు; ప్రతి విచారణ ఆర్డర్ షీట్‌లో నమోదవుతుంది. తరువాత సిబ్బంది సమన్లు లేదా నోటీసులు జారీ చేస్తారు, ఫైలును భద్రంగా ఉంచుతారు మరియు రిజిస్టర్లను తాజాపరుస్తారు.

ప్రతి కోర్టు ఉద్యోగి తెలుసుకోవలసిన సూత్రాలు

బహిరంగ కోర్టు: కొన్ని కేసులు (ఉదాహరణకు కొన్ని లైంగిక నేరాలు మరియు కుటుంబ విషయాలు) మినహా విచారణలు బహిరంగంగా జరుగుతాయి; ఆ కేసులు ఇన్ కెమెరా (రహస్యంగా) జరుగుతాయి.
న్యాయమైన విచారణ: రెండు పక్షాలకూ వాదించే అవకాశం రావాలి.
ఉచిత న్యాయ సహాయం: రాజ్యాంగంలోని 39ఏ అధికరణ ఉచిత న్యాయ సహాయం ఇవ్వమని రాజ్యాన్ని నిర్దేశిస్తుంది; న్యాయ సేవల అధికార సంస్థల చట్టం దానికి అమలు రూపం ఇస్తుంది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో రాష్ట్ర స్థాయిలో రాష్ట్ర న్యాయ సేవల అధికార సంస్థ మరియు జిల్లా స్థాయిలో జిల్లా న్యాయ సేవల అధికార సంస్థలు పనిచేస్తాయి.
భాష: నియమాలు అనుమతించిన భాషలో కోర్టు రికార్డు ఉంచబడుతుంది. రికార్డులు మరియు ఉత్తర్వుల భాషపై రాష్ట్ర నియమాలను సిబ్బంది పాటించాలి.

అప్పీళ్లు మరియు కోర్టుల మధ్య ప్రవాహం

అసంతృప్తి చెందిన పక్షం పై కోర్టుకు వెళ్లవచ్చు. సివిల్ కేసులో, మొదటి అప్పీలు తదుపరి పై కోర్టుకు వెళుతుంది, హైకోర్టుకు రెండవ అప్పీలు ముఖ్యమైన చట్టపరమైన ప్రశ్నపై మాత్రమే ఉంటుంది. క్రిమినల్ కేసులో, మేజిస్ట్రేట్ దోషిగా తేల్చిన వ్యక్తి సెషన్స్ కోర్టుకు అప్పీలు చేస్తారు. సెషన్స్ కోర్టు దోషిగా తేల్చిన వ్యక్తి హైకోర్టుకు అప్పీలు చేస్తారు. ప్రాథమిక హక్కులను పరిరక్షించడానికి మరియు ఇతర ప్రయోజనాల కోసం 226వ అధికరణ కింద హైకోర్టు తన రిట్ అధికారాన్ని కూడా ఉపయోగించవచ్చు. పై కోర్టు కోరినప్పుడు కింది కోర్టు సిబ్బంది రికార్డును ("కింది కోర్టు రికార్డులు") త్వరగా పంపాలి. రికార్డులు పంపడంలో ఆలస్యం వాయిదాలకు సాధారణ కారణం.

న్యాయం లేదా సౌలభ్యం కోసం అవసరమైనప్పుడు, ఒక కోర్టు నుండి మరొక కోర్టుకు కేసు బదిలీని పై కోర్టు ఆదేశిస్తుంది. కేసు బదిలీ అయినప్పుడు, ఫైలు, ఎగ్జిబిట్లు మరియు రిజిస్టర్లు సరైన కవరింగ్ మెమోతో తరలివెళతాయి, మరియు బదిలీని రెండు చోట్లా రిజిస్టర్‌లో నమోదు చేస్తారు.

పరీక్షలో ఉచ్చులు

వాది సివిల్ కేసులకు చెందినవాడు; నిందితుడు క్రిమినల్ కేసులకు చెందినవాడు.
"డిక్రీ" సివిల్ దావాలకు; "శిక్ష/నిర్దోషిగా విడుదల" క్రిమినల్ విచారణలకు.
ప్రాదేశిక అధికార పరిధి ప్రదేశం గురించి; ద్రవ్య అధికార పరిధి ద్రవ్య విలువ గురించి.
మేజిస్ట్రేట్ శిక్షా అధికారం పరిమితం; సెషన్స్ జడ్జిది కాదు (కానీ మరణశిక్షకు హైకోర్టు ధృవీకరణ అవసరం).
చీఫ్ జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్ మేజిస్ట్రేట్లకు అధిపతి; సెషన్స్ జడ్జి సెషన్స్ కోర్టుకు అధిపతి. ఇవి వేర్వేరు కోర్టులు.
లోక్ అదాలత్ తీర్పు అంతిమం, అప్పీలు చేయలేరు; సాధారణ డిక్రీలపై అప్పీలు చేయవచ్చు.
ఎగ్జిక్యూటివ్ మేజిస్ట్రేట్లు నేరాలను విచారించరు; జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్లు విచారిస్తారు.
కోర్టు కార్యాలయ సిబ్బంది కేసులను నిర్ణయించరు; వారు పత్రాలు మరియు రికార్డులను నిర్వహిస్తారు.

ఒక్క వాక్యంలో

1. భారతదేశ అత్యున్నత కోర్టు సుప్రీంకోర్టు.
2. ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు అమరావతిలో ఉంది.
3. సివిల్ విధానాన్ని సివిల్ ప్రొసీజర్ కోడ్, 1908 నియంత్రిస్తుంది.
4. క్రిమినల్ విధానాన్ని ఇప్పుడు సీఆర్‌పీసీ స్థానంలో వచ్చిన బీఎన్ఎస్ఎస్, 2023 నియంత్రిస్తుంది.
5. సీపీసీ సెక్షన్ 9 నిషేధించిన వాటిని మినహాయించి అన్ని సివిల్ దావాలను విచారించే అధికారాన్ని సివిల్ కోర్టులకు ఇస్తుంది.
6. సెషన్స్ కోర్టు అత్యంత తీవ్రమైన నేరాలను విచారిస్తుంది.
7. సీజేఎం ఏడు సంవత్సరాల వరకు శిక్ష విధించవచ్చు.
8. సెషన్స్ కోర్టు విధించిన మరణశిక్షకు హైకోర్టు ధృవీకరణ అవసరం.
9. లోక్ అదాలత్ తీర్పును సివిల్ కోర్టు డిక్రీగా పరిగణిస్తారు.
10. ఫ్యామిలీ కోర్టుల చట్టం 1984లో ఆమోదించబడింది.
11. 39ఏ అధికరణ సమాన న్యాయం మరియు ఉచిత న్యాయ సహాయం గురించి.
12. ప్రాసెస్ సర్వర్ సమన్లు అందజేస్తారు.

సాధన ప్రశ్నలు

సివిల్ కేసులో దావా దాఖలు చేసే వ్యక్తిని ఏమంటారు?
1. నిందితుడు
2. వాది (ప్లెయింటిఫ్)
3. ప్రాసిక్యూటర్
4. ఫిర్యాదు సాక్షి
సమాధానం
B. వాది (ప్లెయింటిఫ్)
In a civil case, the person who files the suit is called the:
1. Accused
2. Plaintiff
3. Prosecutor
4. Complainant witness
క్రిమినల్ విచారణలో కేసు ఎవరి పేరు మీద నిర్వహించబడుతుంది?
1. ఫిర్యాదుదారు
2. సమాచారం ఇచ్చినవారు
3. పోలీస్ స్టేషన్
4. రాష్ట్రం
సమాధానం
D. రాష్ట్రం
In a criminal trial the case is conducted in the name of the:
1. Complainant
2. Informant
3. Police station
4. State
సివిల్ కోర్టులలో విధానాన్ని ప్రధానంగా ఏ కోడ్ నియంత్రిస్తుంది?
1. సివిల్ ప్రొసీజర్ కోడ్, 1908
2. కోర్ట్ ఫీజుల చట్టం
3. భారత కాంట్రాక్ట్ చట్టం
4. పరిమితి చట్టం (లిమిటేషన్ యాక్ట్)
సమాధానం
A. సివిల్ ప్రొసీజర్ కోడ్, 1908
Which Code mainly governs procedure in civil courts?
1. Code of Civil Procedure, 1908
2. Court Fees Act
3. Indian Contract Act
4. Limitation Act
క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్ స్థానంలో వచ్చిన చట్టం ఏది?
1. భారతీయ న్యాయ సంహిత
2. భారతీయ నాగరిక సురక్షా సంహిత
3. భారతీయ సాక్ష్య అధినియం
4. సివిల్ ప్రొసీజర్ కోడ్
సమాధానం
B. భారతీయ నాగరిక సురక్షా సంహిత
The law that replaced the Code of Criminal Procedure is the:
1. Bharatiya Nyaya Sanhita
2. Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita
3. Bharatiya Sakshya Adhiniyam
4. Code of Civil Procedure
సివిల్ కేసులలో సాధారణ రుజువు ప్రమాణం ఏమిటి?
1. సంపూర్ణ నిశ్చయత
2. పక్షకారుడి అంగీకారం
3. సందేహాతీతంగా (బియాండ్ రీజనబుల్ డౌట్)
4. సంభావ్యత అధిక్యత (ప్రిపాండరెన్స్ ఆఫ్ ప్రాబబిలిటీ)
సమాధానం
D. సంభావ్యత అధిక్యత (ప్రిపాండరెన్స్ ఆఫ్ ప్రాబబిలిటీ)
In civil cases the usual standard of proof is:
1. Absolute certainty
2. Confession of the party
3. Beyond reasonable doubt
4. Preponderance of probability
ఒక కేసును విచారించే కోర్టు అధికారాన్ని ఏమంటారు?
1. అధికార పరిధి (జ్యూరిస్డిక్షన్)
2. సమన్లు
3. అమలు (ఎగ్జిక్యూషన్)
4. పరిమితి
సమాధానం
A. అధికార పరిధి (జ్యూరిస్డిక్షన్)
The power of a court to hear a case is called:
1. Jurisdiction
2. Summons
3. Execution
4. Limitation
భూమికి సంబంధించిన దావాను ఆ భూమి ఉన్న ప్రాంతం పరిధిలోని కోర్టులో దాఖలు చేస్తారు. ఇది దేనికి ఉదాహరణ?
1. ఆర్థిక పరిధి
2. అప్పీలు పరిధి
3. ప్రాదేశిక పరిధి
4. రివిజన్ పరిధి
సమాధానం
C. ప్రాదేశిక పరిధి
A suit about land is filed in the court within whose area the land lies. This is an example of:
1. Pecuniary jurisdiction
2. Appellate jurisdiction
3. Territorial jurisdiction
4. Revisional jurisdiction
జూనియర్ సివిల్ జడ్జి ఒక నిర్దిష్ట ద్రవ్య విలువ వరకు మాత్రమే దావాలను విచారించగలరు. ఈ పరిమితిని ఏమంటారు?
1. ఆర్థిక పరిధి
2. విషయ పరిధి
3. ప్రాదేశిక పరిధి
4. ఒరిజినల్ పరిధి
సమాధానం
A. ఆర్థిక పరిధి
A Junior Civil Judge can hear only suits up to a certain money value. This limit is called:
1. Pecuniary jurisdiction
2. Subject-matter jurisdiction
3. Territorial jurisdiction
4. Original jurisdiction
అడ్డంకి లేకపోతే సివిల్ కోర్టులు అన్ని సివిల్ దావాలను విచారించవచ్చని CPCలో ఏ సెక్షన్ చెబుతుంది?
1. సెక్షన్ 96
2. సెక్షన్ 9
3. సెక్షన్ 80
4. సెక్షన్ 151
సమాధానం
B. సెక్షన్ 9
Which section of the CPC says civil courts can try all civil suits unless barred?
1. Section 96
2. Section 9
3. Section 80
4. Section 151
ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు ఎక్కడ ఉంది?
1. కర్నూలు
2. విశాఖపట్నం
3. హైదరాబాద్
4. అమరావతి
సమాధానం
D. అమరావతి
The High Court of Andhra Pradesh sits at:
1. Kurnool
2. Visakhapatnam
3. Hyderabad
4. Amaravati
క్రిమినల్ వైపు జిల్లాలోని మేజిస్ట్రేట్లకు అధిపతి ఎవరు?
1. జిల్లా కలెక్టర్
2. సెషన్స్ జడ్జి
3. చీఫ్ జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్
4. జూనియర్ సివిల్ జడ్జి
సమాధానం
C. చీఫ్ జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్
The head of the Magistrates in a district on the criminal side is the:
1. District Collector
2. Sessions Judge
3. Chief Judicial Magistrate
4. Junior Civil Judge
జిల్లాలో అత్యంత తీవ్రమైన నేరాలను ఏ కోర్టు విచారిస్తుంది?
1. కుటుంబ న్యాయస్థానం
2. JMFC కోర్టు
3. లోక్ అదాలత్
4. సెషన్స్ కోర్టు
సమాధానం
D. సెషన్స్ కోర్టు
Which court tries the most serious offences in a district?
1. Family Court
2. Court of the JMFC
3. Lok Adalat
4. Court of Session
సెషన్స్ కోర్టు విధించిన మరణశిక్షను తప్పనిసరిగా:
1. జిల్లా కలెక్టర్ ధృవీకరించాలి
2. హైకోర్టు ధృవీకరించాలి
3. మేజిస్ట్రేట్ సమీక్షించాలి
4. వెంటనే అమలు చేయాలి
సమాధానం
B. హైకోర్టు ధృవీకరించాలి
A death sentence passed by a Sessions Court must be:
1. Confirmed by the District Collector
2. Confirmed by the High Court
3. Reviewed by the Magistrate
4. Executed at once
చీఫ్ జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్ సాధారణంగా విధించగల గరిష్ఠ జైలు శిక్ష:
1. మూడు సంవత్సరాలు
2. ఒక సంవత్సరం
3. ఏడు సంవత్సరాలు
4. పది సంవత్సరాలు
సమాధానం
C. ఏడు సంవత్సరాలు
The maximum imprisonment a Chief Judicial Magistrate can ordinarily pass is:
1. Three years
2. One year
3. Seven years
4. Ten years
జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్ ఆఫ్ ఫస్ట్ క్లాస్ సాధారణంగా విధించగల గరిష్ఠ జైలు శిక్ష:
1. మూడు సంవత్సరాలు
2. యావజ్జీవం
3. ఏడు సంవత్సరాలు
4. పది సంవత్సరాలు
సమాధానం
A. మూడు సంవత్సరాలు
The maximum imprisonment a Judicial Magistrate of First Class can ordinarily pass is:
1. Three years
2. Life
3. Seven years
4. Ten years
కింది వాటిలో నేరాలను విచారించే కోర్టు కానిది ఏది?
1. చీఫ్ జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్
2. సెషన్స్ కోర్టు
3. జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్ ఆఫ్ ఫస్ట్ క్లాస్
4. ఎగ్జిక్యూటివ్ మేజిస్ట్రేట్
సమాధానం
D. ఎగ్జిక్యూటివ్ మేజిస్ట్రేట్
Which of these is NOT a court that tries offences?
1. Chief Judicial Magistrate
2. Court of Session
3. Judicial Magistrate of First Class
4. Executive Magistrate
కుటుంబ న్యాయస్థానాలను ఏ చట్టం సృష్టించింది?
1. కుటుంబ న్యాయస్థానాల చట్టం, 1984
2. న్యాయ సేవల అధికార సంస్థల చట్టం, 1987
3. గ్రామ న్యాయాలయాల చట్టం, 2008
4. వినియోగదారుల రక్షణ చట్టం
సమాధానం
A. కుటుంబ న్యాయస్థానాల చట్టం, 1984
Which Act created Family Courts?
1. Family Courts Act, 1984
2. Legal Services Authorities Act, 1987
3. Gram Nyayalayas Act, 2008
4. Consumer Protection Act
లోక్ అదాలత్ అవార్డు:
1. ఒక సంవత్సరం మాత్రమే చెల్లుతుంది
2. అప్పీలు లేని సివిల్ కోర్టు డిక్రీగా పరిగణించబడుతుంది
3. హైకోర్టుకు అప్పీలు చేయవచ్చు
4. విచారణ లేకుండా చెల్లదు
సమాధానం
B. అప్పీలు లేని సివిల్ కోర్టు డిక్రీగా పరిగణించబడుతుంది
An award of a Lok Adalat is:
1. Valid only for one year
2. Treated as a civil court decree with no appeal
3. Appealable to the High Court
4. Void without a trial
ఉచిత న్యాయ సహాయాన్ని రాజ్యాంగంలోని ఏ అధికరణ నిర్దేశిస్తుంది?
1. అధికరణ 51A
2. అధికరణ 14
3. అధికరణ 39A
4. అధికరణ 21A
సమాధానం
C. అధికరణ 39A
Free legal aid is directed by which Article of the Constitution?
1. Article 51A
2. Article 14
3. Article 39A
4. Article 21A
పక్షకారులకు సమన్లు అందజేసే అధికారి ఎవరు?
1. స్టెనోగ్రాఫర్
2. బెంచ్ క్లర్క్
3. ప్రాసెస్ సర్వర్
4. కాపీయిస్ట్
సమాధానం
C. ప్రాసెస్ సర్వర్
The officer who serves summons on parties is the:
1. Stenographer
2. Bench clerk
3. Process server
4. Copyist
కోర్టు హాలులో రోజువారీ ఆర్డర్ షీట్‌ను ఎవరు రాస్తారు?
1. ప్రాసెస్ సర్వర్
2. పబ్లిక్ ప్రాసిక్యూటర్
3. కేవలం సెషన్స్ జడ్జి
4. బెంచ్ క్లర్క్
సమాధానం
D. బెంచ్ క్లర్క్
The daily order sheet in the court hall is written by the:
1. Process server
2. Public prosecutor
3. Sessions Judge only
4. Bench clerk
కోర్టు రికార్డుల ధృవీకృత ప్రతులను ఎవరు సిద్ధం చేస్తారు?
1. ప్రాసెస్ సర్వర్
2. కాపీయిస్ట్
3. అటెండర్
4. పబ్లిక్ ప్రాసిక్యూటర్
సమాధానం
B. కాపీయిస్ట్
Who prepares certified copies of court records?
1. Process server
2. Copyist
3. Attender
4. Public prosecutor
క్రిమినల్ కోర్టులో రాష్ట్ర తరఫున కేసును ఎవరు వాదిస్తారు?
1. పబ్లిక్ ప్రాసిక్యూటర్
2. కోర్ట్ మాస్టర్
3. వాది తరఫు న్యాయవాది
4. బెంచ్ క్లర్క్
సమాధానం
A. పబ్లిక్ ప్రాసిక్యూటర్
Who presents the State's case in a criminal court?
1. Public Prosecutor
2. Court Master
3. Plaintiff's advocate
4. Bench Clerk
కోర్టును దాని విషయంతో జతపరచండి: ఏ జత సరైనది?
1. జువెనైల్ బోర్డు - ఆదాయపు పన్ను
2. లోక్ అదాలత్ - మరణశిక్ష
3. కుటుంబ న్యాయస్థానం - వివాహం మరియు భరణం
4. వినియోగదారుల కమిషన్ - హత్య విచారణలు
సమాధానం
C. కుటుంబ న్యాయస్థానం - వివాహం మరియు భరణం
Match the court with its subject: which pair is correct?
1. Juvenile Board - income tax
2. Lok Adalat - death sentence
3. Family Court - marriage and maintenance
4. Consumer Commission - murder trials
ఒక రోడ్డు ప్రమాదం నిర్లక్ష్యానికి క్రిమినల్ కేసుకు, పరిహారం కోసం క్లెయిమ్‌కు దారితీస్తుంది. దీని ద్వారా తెలిసేది:
1. సివిల్ కోర్టులు ప్రమాద క్లెయిమ్‌లను విచారించలేవు
2. పరిహారం అనుమతించబడదు
3. క్రిమినల్ కేసు మాత్రమే సాధ్యం
4. ఒకే చర్య సివిల్ మరియు క్రిమినల్ రెండు చర్యలకూ దారితీయవచ్చు
సమాధానం
D. ఒకే చర్య సివిల్ మరియు క్రిమినల్ రెండు చర్యలకూ దారితీయవచ్చు
A road accident leads to a criminal case for negligence and a claim for compensation. This shows that:
1. Civil courts cannot hear accident claims
2. Compensation is not allowed
3. Only a criminal case is possible
4. One act can give rise to both civil and criminal proceedings
అధికార పరిధి లేని విషయంలో ఒక కోర్టు డిక్రీ ఇస్తే, ఆ డిక్రీ సాధారణంగా:
1. ఒక సంవత్సరం చెల్లుతుంది
2. శూన్యం (నల్లిటీ)
3. అన్ని ప్రయోజనాలకు చెల్లుతుంది
4. పక్షకారుడు మౌనంగా ఉంటే చెల్లుతుంది
సమాధానం
B. శూన్యం (నల్లిటీ)
A court passes a decree in a matter over which it has no jurisdiction. The decree is generally:
1. Valid for one year
2. A nullity
3. Valid for all purposes
4. Valid if the party is silent
మేజిస్ట్రేట్ ఇచ్చిన శిక్షపై అప్పీళ్లు సాధారణంగా దేనికి వెళ్తాయి?
1. సెషన్స్ కోర్టు
2. సుప్రీంకోర్టు
3. లోక్ అదాలత్
4. నేరుగా హైకోర్టు
సమాధానం
A. సెషన్స్ కోర్టు
Appeals from a Magistrate's conviction usually go to the:
1. Court of Session
2. Supreme Court
3. Lok Adalat
4. High Court directly
సివిల్ కేసులో హైకోర్టుకు రెండవ అప్పీలు దేని ఆధారంగా మాత్రమే సాధ్యం?
1. మొదటి కోర్టు సమ్మతి
2. ఏదైనా వాస్తవ ప్రశ్న
3. రెట్టింపు ఫీజు చెల్లింపు
4. ముఖ్యమైన న్యాయ ప్రశ్న
సమాధానం
D. ముఖ్యమైన న్యాయ ప్రశ్న
A second appeal in a civil case to the High Court lies only on:
1. Consent of the first court
2. Any question of fact
3. Payment of double fee
4. A substantial question of law
హైకోర్టు రిట్లు జారీ చేయడానికి అనుమతించే అధికరణ ఏది?
1. అధికరణ 226
2. అధికరణ 233
3. అధికరణ 32
4. అధికరణ 124
సమాధానం
A. అధికరణ 226
Which Article lets the High Court issue writs?
1. Article 226
2. Article 233
3. Article 32
4. Article 124
జిల్లా న్యాయమూర్తుల నియామకాన్ని ఎవరు చేస్తారు?
1. జిల్లా కలెక్టర్
2. హైకోర్టుతో సంప్రదించి గవర్నర్
3. కేవలం భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి
4. ముఖ్యమంత్రి
సమాధానం
B. హైకోర్టుతో సంప్రదించి గవర్నర్
Appointment of district judges is made by the:
1. District Collector
2. Governor in consultation with the High Court
3. Chief Justice of India alone
4. Chief Minister
సివిల్ మరియు క్రిమినల్ కేసుల గురించి ఏ ప్రకటనలు సరైనవి? 1. సివిల్ కేసు డబ్బు లేదా స్వాధీనం వంటి ఉపశమనం కోసం ఉంటుంది. 2. క్రిమినల్ కేసు శిక్ష కోసం ఉంటుంది.
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Which statements about civil and criminal cases are correct? 1. A civil case aims at relief such as money or possession. 2. A criminal case aims at punishment.
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ఏ ప్రకటనలు సరైనవి? 1. లోక్ అదాలత్ అవార్డుపై హైకోర్టులో అప్పీలు చేయవచ్చు. 2. కుటుంబ న్యాయస్థానం వివాహం మరియు భరణ వివాదాలను పరిష్కరిస్తుంది.
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Which statements are correct? 1. A Lok Adalat award can be appealed in the High Court. 2. A Family Court deals with marriage and maintenance disputes.
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ఏ ప్రకటనలు సరైనవి? 1. ఎగ్జిక్యూటివ్ మేజిస్ట్రేట్లు సాధారణ దొంగతనం కేసులను విచారిస్తారు. 2. మేజిస్ట్రేట్ల నుండి అప్పీళ్లను సెషన్స్ కోర్టు విచారిస్తుంది.
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Which statements are correct? 1. Executive Magistrates try ordinary theft cases. 2. The Court of Session hears appeals from Magistrates.
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ఏ ప్రకటనలు సరైనవి? 1. సెషన్స్ జడ్జి చట్టం అనుమతించిన ఏ శిక్షనైనా విధించగలరు. 2. మరణశిక్షకు హైకోర్టు ధృవీకరణ అవసరం.
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Which statements are correct? 1. A Sessions Judge can pass any sentence allowed by law. 2. A death sentence needs confirmation by the High Court.
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ఏ ప్రకటనలు సరైనవి? 1. ప్రాదేశిక పరిధి క్లెయిమ్ యొక్క ద్రవ్య విలువపై ఆధారపడి ఉంటుంది. 2. ఆర్థిక పరిధి కోర్టు ప్రాంతంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
D. 1 లేదా 2 కాదు
Which statements are correct? 1. Territorial jurisdiction depends on the money value of the claim. 2. Pecuniary jurisdiction depends on the area of the court.
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ఏ ప్రకటనలు సరైనవి? 1. న్యాయమూర్తి గైర్హాజరైతే కోర్టు కార్యాలయం కేసును నిర్ణయించవచ్చు. 2. కోర్టు సిబ్బంది రికార్డులు ఉంచి నోటీసులు జారీ చేస్తారు.
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Which statements are correct? 1. A court office may decide the case if the judge is absent. 2. Court staff keep records and issue notices.
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ఏ ప్రకటనలు సరైనవి? 1. క్రిమినల్ కేసులో నేరం రుజువయ్యే వరకు నిందితుడు నిర్దోషిగా భావించబడతాడు. 2. సివిల్ కేసులో నిందితుడు సందేహాతీతంగా తన నిర్దోషిత్వాన్ని రుజువు చేయాలి.
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Which statements are correct? 1. In a criminal case the accused is presumed innocent until proved guilty. 2. In a civil case the accused must prove innocence beyond reasonable doubt.
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
చట్టంతో సంఘర్షణలో ఉన్న పిల్లల విషయాలను ఏ న్యాయస్థానం చూస్తుంది?
1. జువెనైల్ జస్టిస్ బోర్డు
2. కేవలం సెషన్స్ కోర్టు
3. లోక్ అదాలత్
4. రెవెన్యూ కోర్టు
సమాధానం
A. జువెనైల్ జస్టిస్ బోర్డు
Which court deals with children in conflict with law?
1. Juvenile Justice Board
2. Court of Session only
3. Lok Adalat
4. Revenue court
కొన్ని సున్నితమైన కేసులలో విచారణలు రహస్యంగా జరుగుతాయి. దీనిని ఏమంటారు?
1. సుయో మోటో
2. ఎక్స్ పార్టీ
3. ఇన్ కెమెరా
4. ప్రో బోనో
సమాధానం
C. ఇన్ కెమెరా
Hearings in certain sensitive cases are held privately. This is called:
1. Suo motu
2. Ex parte
3. In camera
4. Pro bono
న్యాయ సేవల అధికార సంస్థల చట్టం ఏ సంవత్సరంలో ఆమోదించబడింది?
1. 1999
2. 2008
3. 1972
4. 1987
సమాధానం
D. 1987
The Legal Services Authorities Act was passed in:
1. 1999
2. 2008
3. 1972
4. 1987
గ్రామ న్యాయాలయాలు ఏ సంవత్సరపు చట్టం కింద ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి?
1. 1984
2. 1908
3. 1987
4. 2008
సమాధానం
D. 2008
Gram Nyayalayas are established under an Act of:
1. 1984
2. 1908
3. 1987
4. 2008
దిగువ కోర్టు కేసును బదిలీ చేసినప్పుడు సిబ్బంది ఏమి చేయాలి?
1. పాత ఫైలును నాశనం చేయాలి
2. కేవలం ఆర్డర్ షీట్ పంపాలి
3. ఫైలును, ఎగ్జిబిట్లను కవరింగ్ మెమోతో పంపి, రిజిస్టర్లలో నమోదు చేయాలి
4. ఎగ్జిబిట్లను స్థానికంగా ఉంచుకోవాలి
సమాధానం
C. ఫైలును, ఎగ్జిబిట్లను కవరింగ్ మెమోతో పంపి, రిజిస్టర్లలో నమోదు చేయాలి
When a lower court case is transferred, the staff should:
1. Destroy the old file
2. Send only the order sheet
3. Send the file and exhibits with a covering memo and note it in the registers
4. Keep the exhibits locally
కౌంటర్ వద్ద ఒక కేసు దాఖలు చేయబడింది. సిబ్బంది మొదట దేనిని తనిఖీ చేస్తారు?
1. పత్రాలు, కోర్టు ఫీజు, ప్రతులు మరియు విలువ నిర్ధారణ
2. డిక్రీ అమలు
3. తీర్పు
4. బెయిల్ షరతులు
సమాధానం
A. పత్రాలు, కోర్టు ఫీజు, ప్రతులు మరియు విలువ నిర్ధారణ
A case is filed at the counter. The staff first check:
1. Papers, court fee, copies and valuation
2. Execution of decree
3. The verdict
4. Bail conditions
ఒక కేసును మొదటిసారి విచారించే కోర్టు ఏ పరిధిని ఉపయోగిస్తోంది?
1. ఒరిజినల్ పరిధి
2. అప్పీలు పరిధి
3. సలహా పరిధి
4. రివిజన్ పరిధి
సమాధానం
A. ఒరిజినల్ పరిధి
A court that hears a case for the first time is exercising:
1. Original jurisdiction
2. Appellate jurisdiction
3. Advisory jurisdiction
4. Revisional jurisdiction
భారతదేశ అత్యున్నత న్యాయస్థానం ఏది?
1. జిల్లా కోర్టు
2. సెషన్స్ కోర్టు
3. సుప్రీంకోర్టు
4. హైకోర్టు
సమాధానం
D. హైకోర్టు
The apex court of India is the:
1. District Court
2. Court of Session
3. Supreme Court
4. High Court

Page 1 of 1

Finished reading?

Test yourself in 10 minutes

A free 10-question mini-mock on your exam's real pattern, with negative marking and an instant score. अपनी तैयारी 10 मिनट में जाँचें।

Take a free mini-mock →Topic-wise practice