జంతు ఆరోగ్యం, ఆర్థిక జంతుశాస్త్రం, పాములు, జన్యుశాస్త్రం మరియు DNA ఫోరెన్సిక్స్

గుర్తుంచుకోవాల్సినవి

• జూనోసిస్ (Zoonoses) అంటే జంతువులు, మనుషుల మధ్య సంక్రమించే వ్యాధులు. అటవీ సిబ్బందికి రేబిస్, ఆంత్రాక్స్, బ్రూసెలోసిస్, లెప్టోస్పైరోసిస్, క్యాసనూర్ ఫారెస్ట్ వ్యాధి ఎదురవుతాయి, కాబట్టి సురక్షితంగా నిర్వహించడం, నివేదించడం ప్రాథమిక బాధ్యతలు.
• పాములు: భారతదేశంలో ఎక్కువ కాట్లకు కేవలం నాలుగు "బిగ్ ఫోర్" జాతులు కారణం (నాగుపాము, కట్లపాము, రక్తపింజర, రంపపు పొలుసుల పాము). ఒక పాలివాలెంట్ యాంటీవెనమ్ ఈ నాలుగింటికీ పనిచేస్తుంది. సరైన ప్రథమ చికిత్స: బాధితుడిని ప్రశాంతంగా ఉంచండి, అవయవాన్ని కదలకుండా చేయండి, ఆసుపత్రికి వెళ్లండి.
• జన్యుశాస్త్రం మరియు DNA: మెండల్ నిష్పత్తులు (3:1, 9:3:3:1), హార్డీ-వీన్‌బర్గ్ సమీకరణం, క్షారాల జతకూడిక (A-T, G-C), PCR, STR ప్రొఫైలింగ్ వన్యప్రాణి DNA ఫోరెన్సిక్స్ వెనుక ఉన్న ప్రధాన భావనలు.

1. అటవీ ప్రాంతాలలో జంతు ఆరోగ్యం

వన్యప్రాణులు, అడవిలో మేసే పశువులు, ప్రజలు ఒకే స్థలాన్ని పంచుకుంటారు. వ్యాధి వీటి మధ్య కదలగలదు. ముందస్తు సంకేతాలను గుర్తించడం, వేరు చేయడం, పశువైద్యాధికారికి నివేదించడం, సిబ్బందిని రక్షించడం అటవీ అధికారి పని.

వన్యప్రాణిలో అనారోగ్యం యొక్క సాధారణ సంకేతాలు: నిస్తేజమైన చూపు, ఒంటరిగా ఉండటం, ఆకలి లేకపోవడం, ముక్కు లేదా కంటి స్రావం, విరేచనాలు, కుంటడం, అసాధారణ ప్రవర్తన, గుంపులో ఆకస్మిక మరణాలు.

ప్రధాన వ్యాధులు

ఒకప్పుడు వన్య, పెంపుడు నెమరువేసే జంతువులకు ప్రధాన ప్రాణాంతక వ్యాధిగా ఉన్న రిండర్‌పెస్ట్ ప్రపంచవ్యాప్తంగా నిర్మూలించబడినట్లు ప్రకటించబడింది.

నియంత్రణ చర్యలు

• రక్షిత ప్రాంతాల దగ్గర ఉండే పశువులకు (FMD, రక్తస్రావ సెప్టిసీమియా, బ్లాక్ క్వార్టర్), గ్రామ కుక్కలకు (రేబిస్, డిస్టెంపర్) టీకాలు వేయండి.
• జబ్బుపడిన జంతువులను క్వారంటైన్ చేయండి, పశువుల కదలికను నియంత్రించండి.
• కళేబరాలను కాల్చండి లేదా సున్నంతో లోతుగా పూడ్చండి. చేతి తొడుగులు, ముసుగు ధరించండి. అనుమానిత ఆంత్రాక్స్ కళేబరాన్ని ఎన్నడూ కోయవద్దు.
• నమూనాలను సరిగా సేకరించండి. హిస్టోపాథాలజీ కోసం కణజాలాన్ని 10% ఫార్మాలిన్‌లో ఉంచండి. వైరస్ లేదా బ్యాక్టీరియా పరీక్షల కోసం నమూనాలను మంచుపై చల్లగా ఉంచండి. తేదీ, స్థలం, జాతి స్పష్టమైన రికార్డుతో పంపండి.
• శిబిరాలు, ఏనుగుల శిబిరాల చుట్టూ పేలు, ఈగలు, ఎలుకలను నియంత్రించండి.

స్పృహ తప్పించడం మరియు రక్షణ. వన్యప్రాణులకు డార్ట్ గన్‌తో మత్తు ఇస్తారు. సాధారణ మందులు: జైలాజిన్, కీటామైన్, టైలెటమైన్-జోలాజెపామ్, ఓపియాయిడ్ ఎటార్ఫిన్. ఓపియాయిడ్లకు విరుగుడులు ఉంటాయి (డిప్రెనార్ఫిన్ వంటివి). మోతాదు శరీర బరువుపై ఆధారపడుతుంది, కాబట్టి ముందుగా బరువును అంచనా వేస్తారు. ఈ మందులను శిక్షణ పొందిన పశువైద్య సిబ్బంది మాత్రమే వాడాలి. జంతువు శ్వాస, ఉష్ణోగ్రతను పర్యవేక్షించి, నీడలో ఉంచుతారు.

2. ఆర్థిక జంతుశాస్త్రం

ఆర్థిక జంతుశాస్త్రం మనుషులకు ఉపయోగకరమైన ఉత్పత్తులను లేదా సేవలను ఇచ్చే జంతువులను అధ్యయనం చేస్తుంది.

తేనెటీగల సమాజం. ఒక రాణి ఈగ (సంతానోత్పత్తి చేసే ఆడ ఈగ, గుడ్లు పెడుతుంది), అనేక పనివాళ్లు (సంతానోత్పత్తి చేయని ఆడ ఈగలు, అన్ని పనులు చేస్తాయి), కొన్ని డ్రోన్‌లు (మగ ఈగలు, కేవలం సంపర్కం కోసం). పనివాళ్లు మకరందం, పుప్పొడిని సేకరించి తేనె తయారు చేస్తాయి. కొండ తేనెటీగ కొండలపై, ఎత్తైన చెట్లపై ఒకే పెద్ద తెరిచిన తేనెపట్టును కడుతుంది. భారతీయ గూడు తేనెటీగ, యూరోపియన్ తేనెటీగ కుహరాలలో గూడు కడతాయి, పెట్టెలలో పెంచవచ్చు. తేనెటీగలు అటవీ చెట్లు, పంటలలో పరాగసంపర్కం చేస్తాయి.

లక్క. లక్క కీటకం రసం పీల్చి, రెసిన్‌ను స్రవించే పొలుసు కీటకం. సాధారణ ఆతిథ్య చెట్లలో మోదుగ (Butea monosperma), కుసుమ, రేగు ఉన్నాయి. కొమ్మల నుండి గోకిన ముడి లక్కను స్టిక్ లాక్ అంటారు; శుభ్రం చేశాక సీడ్‌లాక్, ప్రాసెసింగ్ తరువాత షెల్లాక్ అవుతుంది. గిరిజన కుటుంబాలకు లక్క ఉపయోగకరమైన కలపేతర అటవీ ఉత్పత్తి.

పట్టు. పట్టు గొంగళి పురుగు అల్లిన గూడు నుండి వస్తుంది. మల్బరీ పట్టు పెంపుడు పట్టు. తస్సర్, ఎరి, ముగా అడవి లేదా పాక్షిక అడవి పట్టులు, కాబట్టి అవి అటవీ జీవనోపాధులతో ముడిపడి ఉన్నాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రముఖ పట్టు ఉత్పత్తి రాష్ట్రం (మల్బరీ సెరికల్చర్).

ఇతర ఉపయోగకరమైన లేదా హానికరమైన జంతువులు. చెదలు కలపను, మొలకలను నాశనం చేస్తాయి. దోమల చేప (Gambusia) దోమల లార్వాలను తింటుంది, జీవ నియంత్రణలో వాడతారు. వానపాములు నేలను మెరుగుపరుస్తాయి.

3. పాములు

భారతదేశంలో వన్యప్రాణి చట్టం కింద అన్ని పాములకు రక్షణ ఉంది, వాటిని చంపడం నేరం. పాముల పరిజ్ఞానం రక్షణ పనిలో, కాట్లకు చికిత్సలో అటవీ సిబ్బందికి ఉపయోగపడుతుంది.

కోరల రకాలు (దంత విన్యాసం)

బిగ్ ఫోర్ విష సర్పాలు

ఇతర అంశాలు: కింగ్ కోబ్రా (Ophiophagus hannah) అత్యంత పొడవైన విష సర్పం, ఇతర పాములను తింటుంది. పింజరులకు త్రిభుజాకార తల, నిలువు చీలిక వంటి కనుపాపలు ఉంటాయి. విష గ్రంథులు రూపాంతరం చెందిన లాలాజల గ్రంథులు. పాములు నాలుక, జాకబ్సన్ అవయవంతో వాసన చూస్తాయి. పాములు శీతల రక్త జంతువులు (ఎక్టోథర్మిక్). భారతీయ కొండచిలువ, జెర్రిపోతు విషం లేనివి.

పాము కాటుకు ప్రథమ చికిత్స

• 1. వ్యక్తిని ప్రశాంతంగా, కదలకుండా ఉంచండి. భయం వల్ల విషం వ్యాప్తి వేగవంతమవుతుంది.
• 2. కాటు పడిన అవయవాన్ని విరిగిన అవయవంలా కదలకుండా చేసి, గుండె స్థాయిలో ఉంచండి. ఉంగరాలు, బిగుతైన వస్తువులను తీసేయండి.
• 3. గాయాన్ని సున్నితంగా కడగండి. కోయవద్దు, పీల్చవద్దు, కాల్చవద్దు, గట్టిగా కట్టు (టోర్నికెట్) కట్టవద్దు. మద్యం ఇవ్వవద్దు.
• 4. వ్యక్తిని యాంటీవెనమ్ ఉన్న ఆసుపత్రికి త్వరగా తీసుకెళ్లండి. కాటు సమయాన్ని గమనించండి.
• 5. యాంటీవెనమ్ పాలివాలెంట్: ఇది బిగ్ ఫోర్‌కు వ్యతిరేకంగా పనిచేస్తుంది. ఇది ఆసుపత్రిలో మాత్రమే ఇస్తారు.

4. జన్యుశాస్త్రం

మెండల్ తోట బఠాణీ (Pisum sativum) పై పనిచేశారు, జన్యుశాస్త్ర పితామహుడిగా పిలుస్తారు.

• ఆధిపత్య నియమం: సంకరంలో ఆధిపత్య లక్షణం మాత్రమే కనిపిస్తుంది.
• వేర్పాటు నియమం (బీజకణాల స్వచ్ఛత): బీజకణ ఏర్పాటులో ఒక జన్యువు యొక్క రెండు యుగ్మ వికల్పాలు (alleles) వేరవుతాయి.
• స్వతంత్ర వ్యూహన నియమం: వేర్వేరు లక్షణాల జన్యువులు స్వతంత్రంగా వారసత్వంగా వస్తాయి.

ఆధిపత్య లక్షణం ఉన్న ఒక జీవి హోమోజైగస్ లేదా హెటెరోజైగస్ అని తెలుసుకోవడానికి పరీక్ష సంకరణంలో ప్రచ్ఛన్న జనకుడిని వాడతారు.

ఇతర అంశాలు. సహఆధిపత్యం (Codominance): రెండు యుగ్మ వికల్పాలూ వ్యక్తమవుతాయి, AB రక్త వర్గంలో వలె. ABO రక్త వర్గం మూడు యుగ్మ వికల్పాలచే (IA, IB, i) నియంత్రించబడుతుంది, ఇది బహుళ యుగ్మ వికల్పాలకు ఉదాహరణ. మనుషులకు 46 క్రోమోసోములు (23 జతలు); బీజకణాలకు 23. మనుషులలో మగవారు XY, ఆడవారు XX; పక్షులలో ఆడవి ZW. వర్ణాంధత్వం, హీమోఫిలియా X-సహలగ్న ప్రచ్ఛన్న లక్షణాలు. ఉత్పరివర్తనం (Mutation) అంటే DNA లో ఆకస్మిక మార్పు.

హార్డీ-వీన్‌బర్గ్ సూత్రం. ఎంపిక, ఉత్పరివర్తనం, వలస లేని పెద్ద, యాదృచ్ఛిక సంపర్క జనాభాలో యుగ్మ వికల్ప పౌనఃపున్యాలు స్థిరంగా ఉంటాయి: p + q = 1 మరియు p² + 2pq + q² = 1. ఉదాహరణ: q² = 0.04 అయితే, q = 0.2, p = 0.8, హెటెరోజైగోట్లు 2pq = 2 × 0.8 × 0.2 = 0.32.

5. DNA మరియు వన్యప్రాణి ఫోరెన్సిక్స్

DNA నిర్మాణం. వాట్సన్, క్రిక్ ద్వికుండలిని (double helix) ప్రతిపాదించారు (1953). క్షారాల మధ్య హైడ్రోజన్ బంధాలతో రెండు పోగులు ఉంటాయి: అడెనిన్ థైమిన్‌తో (2 బంధాలు), గ్వానిన్ సైటోసిన్‌తో (3 బంధాలు) జత కడతాయి. RNA లో థైమిన్ స్థానంలో యురాసిల్ ఉంటుంది. ఛార్గాఫ్ నియమం: A = T మరియు G = C. ఉదాహరణ: అడెనిన్ 30% అయితే, థైమిన్ 30%, గ్వానిన్ = సైటోసిన్ = 20%.

కేంద్ర సిద్ధాంతం (Central dogma): DNA → RNA (ట్రాన్స్‌క్రిప్షన్) → ప్రోటీన్ (ట్రాన్స్‌లేషన్).

PCR (పాలిమరేస్ చైన్ రియాక్షన్) ను కారీ ములిస్ అభివృద్ధి చేశారు. ఇది మూడు పునరావృత దశలలో తక్కువ మొత్తం DNA ను లక్షల సార్లు కాపీ చేస్తుంది: డినాచురేషన్ (సుమారు 94-95 °C, పోగులు వేరవుతాయి), ఎనీలింగ్ (ప్రైమర్లు అతుక్కుంటాయి), ఎక్స్‌టెన్షన్ (సుమారు 72 °C, Thermus aquaticus బ్యాక్టీరియా నుండి వచ్చిన Taq పాలిమరేస్ క్షారాలను చేరుస్తుంది). n చక్రాల తరువాత ఒక అణువు 2ⁿ కాపీల వరకు ఇస్తుంది; 5 చక్రాల తరువాత 32 కాపీలు.

DNA ఫింగర్‌ప్రింటింగ్ను అలెక్ జెఫ్రీస్ ప్రవేశపెట్టారు. ఇది వ్యక్తుల మధ్య భిన్నంగా ఉండే పునరావృత DNA క్రమాలను (VNTRలు, ఇప్పుడు ఎక్కువగా స్వల్ప టాండెమ్ రిపీట్లు లేదా STRలు) పోలుస్తుంది. ముక్కలను జెల్ ఎలక్ట్రోఫోరెసిస్ ద్వారా వేరు చేస్తారు; DNA రుణావేశం కలిగి ఉంటుంది కాబట్టి ధన ఎలక్ట్రోడ్ వైపు కదులుతుంది.

అటవీ, వన్యప్రాణి పనిలో ఉపయోగాలు

• స్వాధీనం చేసుకున్న చర్మం, ఎముక, కొమ్ము, ఏనుగు దంతం, మాంసం లేదా కలప జాతిని గుర్తించడం.
• స్వాధీనం చేసుకున్న వస్తువును వేటాడిన జంతువుతో పోల్చడం, లేదా వేటగాడిని చంపిన జంతువుతో ముడిపెట్టడం.
• జన్యు మ్యాపింగ్ ద్వారా ఏనుగు దంతం లేదా పులుల జనాభా మూలాన్ని కనుగొనడం.
• విసర్జితాలు (scat), వెంట్రుకల నమూనాల నుండి జనాభా పరిమాణం, సంబంధాలను అధ్యయనం చేయడం.
• సైటోక్రోమ్ b, COI (బార్‌కోడింగ్) వంటి మైటోకాండ్రియల్ జన్యువులు జాతులను గుర్తిస్తాయి, ఎందుకంటే మైటోకాండ్రియల్ DNA సమృద్ధిగా ఉండి, పాత నమూనాలలో కూడా నిలిచి ఉంటుంది.

నమూనా నిర్వహణ. చేతి తొడుగులు, శుభ్రమైన పరికరాలు వాడండి. రక్తం, కణజాలం, వేరుతో ఉన్న వెంట్రుకలు, ఈకలు లేదా విసర్జితాలను సేకరించండి. నమూనాలను పొడిగా లేదా సంపూర్ణ ఇథనాల్‌లో, చల్లగా, వేర్వేరు లేబుల్ చేసిన సంచులలో ఉంచండి. సాక్ష్యం కోర్టులో అంగీకరించబడేలా కస్టడీ గొలుసు (chain-of-custody) రికార్డును ఉంచండి. DNA పనికి పేరొందిన భారతీయ కేంద్రాలలో వైల్డ్‌లైఫ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియా (డెహ్రాడూన్), హైదరాబాద్‌లోని CCMB / CDFD ఉన్నాయి.

పరీక్షలో పొరపాట్లు

• నాగుపాము, కట్లపాము విషం నాడీ విషం; పింజరుల విషం రక్త విషం.
• రిండర్‌పెస్ట్ నిర్మూలించబడింది; FMD ఇంకా ఉంది.
• తస్సర్‌కు Antheraea mylitta; మల్బరీ పట్టుకు Bombyx mori; ఎరికి ఆముదం.
• రాణి ఈగ గుడ్లు పెడుతుంది; డ్రోన్‌లు పని చేయవు; పనివాళ్లు ఆడవి.
• A-T కి 2 హైడ్రోజన్ బంధాలు; G-C కి 3.
• 3 : 1 ఏకసంకరం యొక్క సమలక్షణ నిష్పత్తి; 1 : 2 : 1 జన్యురూప నిష్పత్తి.
• పరీక్ష సంకరణ నిష్పత్తి 1 : 1 అంటే జనకుడు హెటెరోజైగస్.
• లక్క ప్రాసెసింగ్‌లో షెల్లాక్ కంటే ముందు సీడ్‌లాక్ వస్తుంది.
• పాము కాటు గాయాన్ని ఎన్నడూ కోయవద్దు, పీల్చవద్దు.
• ప్రోటెరోగ్లైఫస్ = స్థిర ముందు కోరలు; సోలినోగ్లైఫస్ = కీలు ఉన్న బోలు కోరలు.

ఒక్క వాక్యాలు

• 1. రేబిస్ వైరస్ వల్ల కలుగుతుంది, సోకిన జంతువుల లాలాజలం ద్వారా వ్యాపిస్తుంది.
• 2. ఆంత్రాక్స్ Bacillus anthracis వల్ల కలుగుతుంది; కళేబరాలను తెరవకూడదు.
• 3. సర్రా Trypanosoma evansi వల్ల కలుగుతుంది.
• 4. క్యాసనూర్ ఫారెస్ట్ వ్యాధి పేలు ద్వారా వ్యాపించే వైరల్ వ్యాధి.
• 5. ఎటార్ఫిన్ పెద్ద వన్యప్రాణులకు మత్తు ఇవ్వడానికి వాడే ఓపియాయిడ్.
• 6. మల్బరీ పట్టు పురుగు: Bombyx mori.
• 7. Apis dorsata కొండ తేనెటీగ.
• 8. లక్క కీటకం: Kerria lacca.
• 9. బిగ్ ఫోర్ పాములు నాగుపాము, కట్లపాము, రక్తపింజర, రంపపు పొలుసుల పింజర.
• 10. మెండల్ Pisum sativum పై పనిచేశారు.
• 11. ద్విసంకర సమలక్షణ నిష్పత్తి 9 : 3 : 3 : 1.
• 12. ఎక్స్‌టెన్షన్ దశలో Taq పాలిమరేస్ సుమారు 72 °C వద్ద పనిచేస్తుంది.

సాధన ప్రశ్నలు

1. రేబిస్ (Rabies) ఏ ప్రజాతికి చెందిన వైరస్ వల్ల వస్తుంది?

   1. పాశ్చురెల్లా
   2. లిస్సావైరస్
   3. బ్రూసెల్లా
   4. లెప్టోస్పైరా
   సమాధానం

   B. లిస్సావైరస్

   Rabies is caused by a virus of which genus?

   1. Pasteurella
   2. Lyssavirus
   3. Brucella
   4. Leptospira

2. ఆంత్రాక్స్ అనుమానిత కళేబరాన్ని ఇలా చేయకూడదు:

   1. సున్నంతో లోతుగా పూడ్చడం
   2. పశువైద్య అధికారికి తెలియజేయడం
   3. చేతి తొడుగులు, మాస్కుతో నిర్వహించడం
   4. క్షేత్రంలోనే పోస్ట్‌మార్టం కోసం కోసి చూడటం
   సమాధానం

   D. క్షేత్రంలోనే పోస్ట్‌మార్టం కోసం కోసి చూడటం

   A suspected anthrax carcass should NOT be:

   1. Buried deep with lime
   2. Reported to the veterinary officer
   3. Handled with gloves and mask
   4. Cut open for post-mortem in the field

3. ఏనుగులు, ఒంటెల్లో సర్రా (Surra) వ్యాధికి కారణం:

   1. పాశ్చురెల్లా మల్టోసిడా
   2. క్లాస్ట్రీడియం చావోయ్
   3. బాసిల్లస్ ఆంత్రాసిస్
   4. ట్రిపనోసోమా ఎవాన్సై
   సమాధానం

   D. ట్రిపనోసోమా ఎవాన్సై

   Surra in elephants and camels is caused by:

   1. Pasteurella multocida
   2. Clostridium chauvoei
   3. Bacillus anthracis
   4. Trypanosoma evansi

4. క్యాసనూర్ ఫారెస్ట్ డిసీజ్ (Kyasanur Forest Disease) ప్రధానంగా దేని ద్వారా వ్యాపిస్తుంది?

   1. ట్సెట్సే ఈగలు
   2. పేలు (Ticks)
   3. ఎలుక ఈగలు
   4. క్యూలెక్స్ దోమలు
   సమాధానం

   B. పేలు (Ticks)

   Kyasanur Forest Disease is mainly spread by:

   1. Tsetse flies
   2. Ticks
   3. Rat fleas
   4. Culex mosquitoes

5. ఆవులు, గేదెల్లో హెమరేజిక్ సెప్టిసీమియా (గొంతువాపు) కు కారణం:

   1. క్లాస్ట్రీడియం చావోయ్
   2. ట్రిపనోసోమా ఎవాన్సై
   3. పాశ్చురెల్లా మల్టోసిడా
   4. బ్రూసెల్లా అబార్టస్
   సమాధానం

   C. పాశ్చురెల్లా మల్టోసిడా

   Haemorrhagic septicaemia of cattle and buffalo is caused by:

   1. Clostridium chauvoei
   2. Trypanosoma evansi
   3. Pasteurella multocida
   4. Brucella abortus

6. ప్రపంచవ్యాప్తంగా నిర్మూలించబడినట్లు ప్రకటించిన జంతు వ్యాధి ఏది?

   1. ఆంత్రాక్స్
   2. జాంబవ్యాధి (Foot and mouth disease)
   3. రిండర్‌పెస్ట్
   4. బ్రూసెల్లోసిస్
   సమాధానం

   C. రిండర్‌పెస్ట్

   Which animal disease has been declared eradicated worldwide?

   1. Anthrax
   2. Foot and mouth disease
   3. Rinderpest
   4. Brucellosis

7. హిస్టోపాథాలజీ కోసం చనిపోయిన వన్యప్రాణి కణజాల నమూనాను ఉత్తమంగా దేనిలో ఉంచాలి?

   1. వంట నూనె
   2. పొడి ఇసుక
   3. సాధారణ కుళాయి నీరు
   4. 10% ఫార్మాలిన్
   సమాధానం

   D. 10% ఫార్మాలిన్

   For histopathology, a tissue sample from a dead wild animal is best kept in:

   1. Vegetable oil
   2. Dry sand
   3. Plain tap water
   4. 10% formalin

8. వన్యప్రాణుల స్తంభింపజేతలో (immobilisation) వాడే కింది మందుల్లో ఓపియాయిడ్ ఏది?

   1. కెటమైన్
   2. ఎటార్ఫిన్
   3. జైలాజిన్
   4. డయాజెపామ్
   సమాధానం

   B. ఎటార్ఫిన్

   Which of the following drugs used in wildlife immobilisation is an opioid?

   1. Ketamine
   2. Etorphine
   3. Xylazine
   4. Diazepam

9. ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. రేబిస్ వైరస్ సోకిన జంతువుల లాలాజలం ద్వారా వ్యాపిస్తుంది. 2. ఆంత్రాక్స్‌కు కారణం ఒక వైరస్. ఏది/ఏవి సరైనవి?

   1. 1 మాత్రమే
   2. 2 మాత్రమే
   3. 1 మరియు 2 రెండూ
   4. 1 లేదా 2 కాదు
   సమాధానం

   A. 1 మాత్రమే

   Consider the statements: 1. Rabies virus spreads through saliva of infected animals. 2. Anthrax is caused by a virus. Which is/are correct?

   1. 1 only
   2. 2 only
   3. Both 1 and 2
   4. Neither 1 nor 2

10. ఆముదం ఆకులు తినిపించిన పట్టుపురుగుల నుంచి వచ్చే పట్టు:

    1. మల్బరీ పట్టు
    2. ముగా పట్టు
    3. ఎరి పట్టు
    4. టసర్ పట్టు
    సమాధానం

    C. ఎరి పట్టు

    Silk obtained from silkworms fed on castor leaves is:

    1. Mulberry silk
    2. Muga silk
    3. Eri silk
    4. Tasar silk

11. కొండచరియలపై, ఎత్తైన చెట్లపై ఒకే పెద్ద బహిరంగ తేనెపట్టును నిర్మించే తేనెటీగ ఏది?

    1. ఏపిస్ మెల్లిఫెరా
    2. ఏపిస్ ఫ్లోరియా
    3. ఏపిస్ సెరానా ఇండికా
    4. ఏపిస్ డోర్సాటా
    సమాధానం

    D. ఏపిస్ డోర్సాటా

    Which honey bee builds a single large open comb on cliffs and tall trees?

    1. Apis mellifera
    2. Apis florea
    3. Apis cerana indica
    4. Apis dorsata

12. తేనెటీగల కాలనీలో గుడ్లు పెట్టే సభ్యురాలు:

    1. పని ఈగ (Worker)
    2. రాణి ఈగ (Queen)
    3. డ్రోన్
    4. స్కౌట్ డ్రోన్
    సమాధానం

    B. రాణి ఈగ (Queen)

    In a honey bee colony the egg-laying member is the:

    1. Worker
    2. Queen
    3. Drone
    4. Scout drone

13. ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. చెదపురుగులను తినడానికి గంబూసియాను ఉపయోగిస్తారు. 2. లక్క పురుగు రెసిన్‌ను స్రవించే పొలుసు కీటకం. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Consider the statements: 1. Gambusia is used to feed on termites. 2. The lac insect is a scale insect that secretes resin. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

14. ఈ క్రింది జంటల్లో సరిగ్గా జతచేసినది ఏది?

    1. ఎరి పట్టు - ఆముదం
    2. ముగా పట్టు - మల్బరీ
    3. టసర్ పట్టు - సామియా రిసినై
    4. వర్మికల్చర్ - ఏపిస్ ఫ్లోరియా
    సమాధానం

    A. ఎరి పట్టు - ఆముదం

    Which pair is correctly matched?

    1. Eri silk - Castor
    2. Muga silk - Mulberry
    3. Tasar silk - Samia ricini
    4. Vermiculture - Apis florea

15. కొమ్మల నుంచి గీకిన ముడి లక్కను శుభ్రం చేసిన తర్వాత ఏమంటారు?

    1. షెల్లాక్
    2. స్టిక్ లాక్
    3. లాక్ డై
    4. సీడ్‌లాక్
    సమాధానం

    D. సీడ్‌లాక్

    The raw lac scraped from twigs, after cleaning, is called:

    1. Shellac
    2. Stick lac
    3. Lac dye
    4. Seedlac

16. ఏ పాము విషం హీమోటాక్సిక్ (రక్తంపై ప్రభావం చూపేది)?

    1. భారతీయ నాగుపాము
    2. సాధారణ కట్లపాము (Krait)
    3. రక్త పింజర (Russell's viper)
    4. కింగ్ కోబ్రా
    సమాధానం

    C. రక్త పింజర (Russell's viper)

    Which snake has haemotoxic venom?

    1. Indian cobra
    2. Common krait
    3. Russell's viper
    4. King cobra

17. త్రిభుజాకార తల, నిలువు చీలిక కనుపాపలు, పొడవైన కీలు గల కోరలు ఉన్న పాము ఏదై ఉండే అవకాశం ఎక్కువ?

    1. కొండచిలువ
    2. పింజర (Viper)
    3. జెర్రిపోతు (Rat snake)
    4. నాగుపాము
    సమాధానం

    B. పింజర (Viper)

    A snake with a triangular head, vertical slit pupils and long hinged fangs is most likely a:

    1. Python
    2. Viper
    3. Rat snake
    4. Cobra

18. బోలుగా, పొడవుగా, మడిచే ముందు కోరలను ఏమంటారు?

    1. ప్రోటెరోగ్లిఫస్
    2. ఒపిస్థోగ్లిఫస్
    3. అగ్లిఫస్
    4. సోలెనోగ్లిఫస్
    సమాధానం

    D. సోలెనోగ్లిఫస్

    Hollow, long, folding front fangs are called:

    1. Proteroglyphous
    2. Opisthoglyphous
    3. Aglyphous
    4. Solenoglyphous

19. వెన్నెముక వెంట పెద్ద షట్కోణ పొలుసుల వరుస ఉన్న పాము ఏది?

    1. రక్త పింజర
    2. భారతీయ నాగుపాము
    3. సాధారణ కట్లపాము
    4. రంపపు పొలుసుల పింజర (Saw-scaled viper)
    సమాధానం

    C. సాధారణ కట్లపాము

    Which snake has a row of enlarged hexagonal scales along the back?

    1. Russell's viper
    2. Indian cobra
    3. Common krait
    4. Saw-scaled viper

20. పాముకాటుకు సరైన ప్రథమ చికిత్స:

    1. వ్యక్తిని ప్రశాంతంగా ఉంచి, కాలు/చేతిని కదలకుండా ఉంచి, ఆసుపత్రికి వెళ్లడం
    2. చాలా గట్టిగా కట్టు కట్టడం
    3. గాయాన్ని కోసి విషాన్ని పీల్చి తీయడం
    4. ప్రశాంతత కోసం మద్యం ఇవ్వడం
    సమాధానం

    A. వ్యక్తిని ప్రశాంతంగా ఉంచి, కాలు/చేతిని కదలకుండా ఉంచి, ఆసుపత్రికి వెళ్లడం

    The correct first aid for a snakebite is to:

    1. Keep the person calm, immobilise the limb and go to hospital
    2. Tie a very tight tourniquet
    3. Cut the wound and suck out the venom
    4. Give alcohol to calm the person

21. భారతీయ పాలివాలెంట్ యాంటీవెనమ్ ఏ పాముల విషంపై పనిచేస్తుంది?

    1. కింగ్ కోబ్రా, కొండచిలువ, జెర్రిపోతు, నీటిపాము
    2. నాగుపాము, కొండచిలువ, సముద్రపు పాము, పిల్లి పాము
    3. కట్లపాము, జెర్రిపోతు, ఇసుక బోవా, నీటిపాము
    4. నాగుపాము, కట్లపాము, రక్త పింజర, రంపపు పొలుసుల పింజర
    సమాధానం

    D. నాగుపాము, కట్లపాము, రక్త పింజర, రంపపు పొలుసుల పింజర

    The Indian polyvalent antivenom acts against:

    1. King cobra, python, rat snake and keelback
    2. Cobra, python, sea snake and cat snake
    3. Krait, rat snake, sand boa and keelback
    4. Cobra, krait, Russell's viper and saw-scaled viper

22. ఇతర పాములను తినే, అత్యంత పొడవైన విష సర్పం:

    1. కింగ్ కోబ్రా
    2. రక్త పింజర
    3. సాధారణ కట్లపాము
    4. రంపపు పొలుసుల పింజర
    సమాధానం

    A. కింగ్ కోబ్రా

    The longest venomous snake, which feeds on other snakes, is the:

    1. King cobra
    2. Russell's viper
    3. Common krait
    4. Saw-scaled viper

23. ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. సాధారణ కట్లపాము విషం ప్రధానంగా నరాలపై ప్రభావం చూపేది (neurotoxic). 2. రక్త పింజర విషం ప్రధానంగా హీమోటాక్సిక్. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements: 1. Common krait venom is mainly neurotoxic. 2. Russell's viper venom is mainly haemotoxic. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

24. మెండల్ తన ప్రయోగాలను దేనిపై నిర్వహించాడు?

    1. మొక్కజొన్న
    2. తోట బఠాణి
    3. స్నాప్‌డ్రాగన్
    4. పండ్ల ఈగ
    సమాధానం

    B. తోట బఠాణి

    Mendel conducted his experiments on:

    1. Maize
    2. Garden pea
    3. Snapdragon
    4. Fruit fly

25. పూర్తి ఆధిపత్యంతో ఏకసంకర సంకరణం (Tt x Tt) లో సమలక్షణ నిష్పత్తి:

    1. 9 : 3 : 3 : 1
    2. 1 : 2 : 1
    3. 1 : 1
    4. 3 : 1
    సమాధానం

    D. 3 : 1

    The phenotypic ratio of a monohybrid cross (Tt x Tt) with complete dominance is:

    1. 9 : 3 : 3 : 1
    2. 1 : 2 : 1
    3. 1 : 1
    4. 3 : 1

26. Tt x Tt సంకరణంలో సంతతిలో సమయుగ్మజ ప్రచ్ఛన్న (tt) భిన్నం:

    1. 3/4
    2. 1/2
    3. 1/4
    4. 1/8
    సమాధానం

    C. 1/4

    In a cross Tt x Tt, the fraction of offspring that are homozygous recessive (tt) is:

    1. 3/4
    2. 1/2
    3. 1/4
    4. 1/8

27. ద్విసంకర సంకరణం AaBb x AaBb లో aabb సంతతి సంభావ్యత:

    1. 1/8
    2. 1/16
    3. 1/4
    4. 3/16
    సమాధానం

    B. 1/16

    In a dihybrid cross AaBb x AaBb, the probability of an aabb offspring is:

    1. 1/8
    2. 1/16
    3. 1/4
    4. 3/16

28. RrYy x RrYy వల్ల 160 సంతానం కలిగింది. రెండు ప్రచ్ఛన్న లక్షణాలు (rryy) ఉన్నవాటి ఆశించిన సంఖ్య:

    1. 10
    2. 20
    3. 30
    4. 40
    సమాధానం

    A. 10

    RrYy x RrYy gives 160 offspring. The expected number with both recessive traits (rryy) is:

    1. 10
    2. 20
    3. 30
    4. 40

29. పరీక్షా సంకరణం (Test cross) Tt x tt వల్ల 80 సంతానం కలిగింది. ఎత్తైన (Tt) మొక్కల ఆశించిన సంఖ్య:

    1. 80
    2. 40
    3. 60
    4. 20
    సమాధానం

    B. 40

    A test cross Tt x tt produces 80 offspring. The expected number of tall (Tt) plants is:

    1. 80
    2. 40
    3. 60
    4. 20

30. ఒక జనాభాలో q2 = 0.09. విషమయుగ్మజాల (2pq) పౌనఃపున్యం:

    1. 0.49
    2. 0.63
    3. 0.42
    4. 0.21
    సమాధానం

    C. 0.42

    In a population, q2 = 0.09. The frequency of heterozygotes (2pq) is:

    1. 0.49
    2. 0.63
    3. 0.42
    4. 0.21

31. హార్డీ-వీన్‌బర్గ్ సమతాస్థితిలో p = 0.6. 500 మంది జనాభాలో సమయుగ్మజ ప్రచ్ఛన్న వ్యక్తుల ఆశించిన సంఖ్య:

    1. 80
    2. 120
    3. 60
    4. 200
    సమాధానం

    A. 80

    In Hardy-Weinberg equilibrium p = 0.6. In a population of 500 the expected number of homozygous recessive individuals is:

    1. 80
    2. 120
    3. 60
    4. 200

32. ఒక DNA అణువులో అడెనిన్ 22%. గ్వానిన్ శాతం:

    1. 56%
    2. 22%
    3. 44%
    4. 28%
    సమాధానం

    D. 28%

    In a DNA molecule adenine is 22%. The percentage of guanine is:

    1. 56%
    2. 22%
    3. 44%
    4. 28%

33. ఒక ప్రారంభ అణువు నుంచి 6 PCR చక్రాల తర్వాత DNA ప్రతుల సైద్ధాంతిక సంఖ్య:

    1. 128
    2. 12
    3. 64
    4. 36
    సమాధానం

    C. 64

    The theoretical number of DNA copies after 6 PCR cycles from one starting molecule is:

    1. 128
    2. 12
    3. 64
    4. 36

34. ఒక DNA భాగంలో 10 A-T జతలు, 5 G-C జతలు ఉన్నాయి. మొత్తం హైడ్రోజన్ బంధాల సంఖ్య:

    1. 45
    2. 15
    3. 25
    4. 35
    సమాధానం

    D. 35

    A DNA stretch has 10 A-T pairs and 5 G-C pairs. The total number of hydrogen bonds is:

    1. 45
    2. 15
    3. 25
    4. 35

35. సుమారు 72 డిగ్రీల C వద్ద జరిగే, Taq పాలిమరేజ్ క్షారాలను కలిపే PCR దశ:

    1. ఎక్స్‌టెన్షన్
    2. డీనేచురేషన్
    3. లైగేషన్
    4. అనీలింగ్
    సమాధానం

    A. ఎక్స్‌టెన్షన్

    The PCR step carried out at about 72 degrees C, in which Taq polymerase adds bases, is:

    1. Extension
    2. Denaturation
    3. Ligation
    4. Annealing

36. అసంపూర్ణ ఆధిపత్యంలో ఎరుపు : గులాబీ : తెలుపు స్నాప్‌డ్రాగన్‌ల F2 నిష్పత్తి:

    1. 3 : 1 : 0
    2. 1 : 2 : 1
    3. 1 : 1 : 2
    4. 9 : 3 : 4
    సమాధానం

    B. 1 : 2 : 1

    In incomplete dominance, the F2 ratio of red : pink : white snapdragons is:

    1. 3 : 1 : 0
    2. 1 : 2 : 1
    3. 1 : 1 : 2
    4. 9 : 3 : 4

37. DNA ఫింగర్‌ప్రింటింగ్‌ను అభివృద్ధి చేసినవారు:

    1. గ్రెగర్ మెండల్
    2. ఎర్విన్ చార్గాఫ్
    3. అలెక్ జెఫ్రీస్
    4. కారీ ముల్లిస్
    సమాధానం

    C. అలెక్ జెఫ్రీస్

    DNA fingerprinting was developed by:

    1. Gregor Mendel
    2. Erwin Chargaff
    3. Alec Jeffreys
    4. Kary Mullis

38. PCR లో వాడే Taq పాలిమరేజ్ ఏ బ్యాక్టీరియా నుంచి లభిస్తుంది?

    1. థెర్మస్ ఆక్వాటికస్
    2. అగ్రోబాక్టీరియం ట్యూమిఫేషియన్స్
    3. బాసిల్లస్ ఆంత్రాసిస్
    4. ఎస్చెరిచియా కోలి
    సమాధానం

    A. థెర్మస్ ఆక్వాటికస్

    Taq polymerase used in PCR is obtained from the bacterium:

    1. Thermus aquaticus
    2. Agrobacterium tumefaciens
    3. Bacillus anthracis
    4. Escherichia coli

39. స్వాధీనం చేసుకున్న వన్యప్రాణి భాగాల జాతులను గుర్తించడానికి విస్తృతంగా వాడే మైటోకాండ్రియల్ జన్యువు:

    1. ఇన్సులిన్ జన్యువు
    2. అమైలేజ్ జన్యువు
    3. కెరాటిన్ జన్యువు
    4. సైటోక్రోమ్ b
    సమాధానం

    D. సైటోక్రోమ్ b

    A mitochondrial gene widely used for identifying species of seized wildlife parts is:

    1. Insulin gene
    2. Amylase gene
    3. Keratin gene
    4. Cytochrome b

40. ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. RNA లో థైమిన్ స్థానంలో యురాసిల్ ఉంటుంది. 2. గ్వానిన్, సైటోసిన్‌తో రెండు హైడ్రోజన్ బంధాల ద్వారా జతకడుతుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements: 1. In RNA, thymine is replaced by uracil. 2. Guanine pairs with cytosine by two hydrogen bonds. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

41. స్వాధీనం చేసుకున్న నమూనాను ప్రతి దశలో ఎవరు నిర్వహించారో తెలిపే, కోర్టు ఆమోదానికి అవసరమైన నమోదిత రికార్డు:

    1. నమూనా ప్లాట్
    2. చైన్ ఆఫ్ కస్టడీ (Chain of custody)
    3. ఫెల్లింగ్ సిరీస్
    4. వర్కింగ్ సర్కిల్
    సమాధానం

    B. చైన్ ఆఫ్ కస్టడీ (Chain of custody)

    The documented record of who handled a seized sample at each stage, needed for court acceptance, is the:

    1. Sample plot
    2. Chain of custody
    3. Felling series
    4. Working circle

42. వేటాడిన జంతువు కణజాల నమూనాను DNA విశ్లేషణకు పంపాలి. దానిని ఉంచడానికి ఉత్తమ మార్గం:

    1. ఇతర నమూనాలతో కలిపి ఒకే సంచిలో
    2. అబ్సల్యూట్ ఇథనాల్‌లో, లేబుల్ వేసి, చల్లగా ఉంచడం
    3. అనేక నెలలు 10% ఫార్మాలిన్‌లో
    4. ఎండిపోవడానికి ఎండలో బహిరంగంగా
    సమాధానం

    B. అబ్సల్యూట్ ఇథనాల్‌లో, లేబుల్ వేసి, చల్లగా ఉంచడం

    A tissue sample from a poached animal is to be sent for DNA analysis. Best way to keep it is:

    1. Mixed with other samples in one bag
    2. In absolute ethanol, labelled and kept cool
    3. In 10% formalin for several months
    4. In open sunlight to dry

43. ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. ఆంత్రాక్స్‌కు కారణం ఒక వైరస్. 2. రిండర్‌పెస్ట్ ఇప్పటికీ ప్రపంచవ్యాప్తంగా విస్తృతంగా ఉన్న క్రియాశీల వ్యాధి. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    D. 1 లేదా 2 కాదు

    Consider the statements: 1. Anthrax is caused by a virus. 2. Rinderpest is still a widespread active disease worldwide. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

44. ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. తేనెటీగల కాలనీలో డ్రోన్లు రాణి ఈగతో జతకట్టే సారవంతమైన మగ ఈగలు. 2. పని ఈగలు సారవంతమైన మగ ఈగలు. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements: 1. In a honey bee colony, drones are fertile males that mate with the queen. 2. Workers are fertile males. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

45. ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. మెండల్ వియోగ నియమం ప్రకారం ఒక జన్యువు యొక్క రెండు యుగ్మ వికల్పాలు (alleles) బీజకణ ఏర్పాటులో విడిపోతాయి. 2. ద్విసంకర సమలక్షణ నిష్పత్తి 9 : 3 : 3 : 1. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements: 1. Mendel's law of segregation says the two alleles of a gene separate during gamete formation. 2. The dihybrid phenotypic ratio is 9 : 3 : 3 : 1. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2