ఉద్యానవన శాస్త్రం మరియు మొక్కల వ్యాధులు
గుర్తుంచుకోవాల్సినవి
- ఉద్యానవన శాస్త్రం అంటే పండ్లు, కూరగాయలు, పూలు, సుగంధ ద్రవ్యాలు, తోట పంటలు, ఔషధ మొక్కల సాగు. దీని ప్రధాన వ్యాప్తి సాధనాలు: కొమ్మ ముక్కలు (cuttings), పొరలు వేయడం (layering), మొగ్గ తొడగడం (budding), అంటుకట్టడం (grafting).
- మొక్కల వ్యాధులు శిలీంధ్రాలు, బ్యాక్టీరియా, వైరస్లు, ఫైటోప్లాస్మాలు, నెమటోడ్ల వల్ల కలుగుతాయి. వ్యాధి త్రిభుజానికి వ్యాధికి లోనయ్యే ఆతిథ్య మొక్క, వ్యాధికారకం, అనుకూల పర్యావరణం కావాలి.
- నియంత్రణ సమీకృతం: నిరోధక రకాలు, శుభ్రమైన నర్సరీ పద్ధతులు, సేద్య పద్ధతులు, బోర్డో మిశ్రమం వంటి జాగ్రత్తగా ఎంచుకున్న రసాయనాలు.
ఉద్యాన పంటల వర్గీకరణ
| వర్గం | ఉదాహరణలు |
|---|---|
| పండ్లు | మామిడి, అరటి, నిమ్మజాతి, జామ, బొప్పాయి, సపోటా, ద్రాక్ష, దానిమ్మ |
| కూరగాయలు | టమాటా, వంకాయ, బెండ, మిర్చి, ఉల్లి, దోస జాతులు |
| పూలు, అలంకార మొక్కలు | మల్లె, గులాబీ, బంతి, కనకాంబరం |
| తోట పంటలు | కొబ్బరి, ఆయిల్ పామ్, జీడిమామిడి, వక్క |
| సుగంధ ద్రవ్యాలు, మసాలాలు | మిర్చి, పసుపు, మిరియాలు, అల్లం, ధనియాలు |
| ఔషధ, సుగంధ మొక్కలు | కలబంద, Ocimum, నిమ్మగడ్డి, అశ్వగంధ (Withania) |
వాతావరణం ప్రకారం పండ్ల రకాలు: ఉష్ణమండల (మామిడి, అరటి, బొప్పాయి), ఉపఉష్ణమండల (నిమ్మజాతి, జామ), సమశీతోష్ణ (ఆపిల్, పియర్).
పక్వ స్వభావం: క్లైమాక్టెరిక్ పండ్లు (మామిడి, అరటి, బొప్పాయి, ఆపిల్, జామ) పక్వ సమయంలో శ్వాసక్రియ, ఇథిలీన్ పెరుగుదలను చూపుతాయి, కోత తరువాత కూడా పక్వానికి వస్తాయి; నాన్-క్లైమాక్టెరిక్ పండ్లు (నిమ్మజాతి, ద్రాక్ష, అనాస) మొక్కపై ఉన్నప్పుడు మాత్రమే పక్వానికి వస్తాయి, అలాంటి పెరుగుదల చూపవు.
ఉద్యానవనానికి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రసిద్ధి: మామిడి (బంగినపల్లి రకం ప్రసిద్ధ స్థానిక రకం), నిమ్మజాతి, అరటి, బొప్పాయి, జీడిమామిడి, తీర డెల్టా ప్రాంతంలో కొబ్బరి, ఆయిల్ పామ్, టమాటా, మిర్చి, పూలు.
వ్యాప్తి పద్ధతులు
లైంగిక: విత్తనం. మొలకలు వైవిధ్యంగా ఉంటాయి, కాబట్టి విత్తనం నుండి వచ్చిన చెట్లను ప్రధానంగా వేరు మొదళ్లు, అటవీ చెట్లు, సంపర్క ప్రజననం కోసం వాడతారు. మామిడి, నిమ్మజాతిలో బహుభ్రూణత (Polyembryony) (ఒక విత్తనంలో అనేక భ్రూణాలు) ఉండవచ్చు; న్యూసెల్లార్ మొలకలు తల్లి మొక్కను పోలి ఉంటాయి, వేరు మొదళ్లుగా వాడతారు.
అలైంగిక (శాఖీయ): మాతృ మొక్కను పోలిన మొక్కలను ఇస్తుంది.
| పద్ధతి | వివరణ |
|---|---|
| కొమ్మ ముక్కలు (Cuttings) | కాండం, వేరు లేదా ఆకు ముక్కలను మాధ్యమంలో వేళ్లు వేయిస్తారు; ఆక్సిన్ (IBA, NAA) వేళ్లు రావడానికి సహాయపడుతుంది; గులాబీ, దానిమ్మ, ద్రాక్షలో సాధారణం |
| పొరలు వేయడం (Layering) | మాతృ మొక్కకు అంటి ఉన్న కాండంపై వేళ్లు ఏర్పడటం: సాధారణ, దిబ్బ, గాలి పొర (గూటీ, లిచ్చి, జామ, దానిమ్మలో వాడతారు) |
| మొగ్గ తొడగడం (Budding) | ఒక్క మొగ్గను (సయాన్) వేరు మొదలుకు కలుపుతారు: నిమ్మజాతి, గులాబీలో T- (షీల్డ్) బడ్డింగ్, ప్యాచ్ బడ్డింగ్, చిప్ బడ్డింగ్ |
| అంటుకట్టడం (Grafting) | సయాన్ కొమ్మను వేరు మొదలుకు కలుపుతారు: క్లెఫ్ట్ (చీలిక), విప్ అండ్ టంగ్, సైడ్, వెనీర్, అప్రోచ్ గ్రాఫ్టింగ్ (కలిసే వరకు రెండు మొక్కలూ తమ సొంత వేర్లపైనే ఉంటాయి) |
| కణజాల వర్ధనం (Tissue culture) | చిన్న కణజాల ముక్కల నుండి మొక్కలు; అరటి, ఆర్కిడ్, అటవీ క్లోన్లకు వాడతారు |
| విభజన, పిలకలు, ప్రకాండాలు, బల్బులు, కార్మ్లు | అరటి పిలకలు, స్ట్రాబెర్రీ రన్నర్లు, ఉల్లి బల్బులు |
పదాలు: వేరు మొదలు (రూట్స్టాక్, stock) వేర్లతో కూడిన కింది భాగం; సయాన్ (scion) పై భాగం; కలయిక కోసం రెండింటి కాంబియం పొరలు తాకాలి. ఇంటర్-స్టాక్ మధ్య ముక్క. పద్ధతిని బట్టి, వేరు మొదలు, సయాన్ చురుకైన పెరుగుదలలో ఉన్నప్పుడు లేదా సయాన్ నిద్రావస్థలో, వేరు మొదలు చురుకుగా ఉన్నప్పుడు అంటుకట్టడం ఉత్తమం. మామిడి నర్సరీలలో వెనీర్ గ్రాఫ్టింగ్, సాఫ్ట్వుడ్ గ్రాఫ్టింగ్ విస్తృతంగా వాడతారు.
మొక్కల పెరుగుదల నియంత్రకాలు: వేళ్లు రావడానికి, కలుపు నియంత్రణకు ఆక్సిన్లు (IBA, NAA, 2,4-D); కాండం పొడవు పెరగడానికి, పెద్ద విత్తనరహిత ద్రాక్షకు జిబ్బరెల్లిన్లు (GA3); కణ విభజన, కొమ్మ పెరుగుదలకు సైటోకినిన్లు; అనాసలో పక్వానికి, పుష్పించడానికి ఇథిలీన్ (ఇథెఫాన్ ద్వారా ఇస్తారు); నిద్రావస్థ, ఒత్తిడికి అబ్సిసిక్ ఆమ్లం.
తోట మరియు నర్సరీ పనులు
- స్థలం, అమరిక, ఎడం మారుతాయి: చతురస్ర, దీర్ఘచతురస్ర, త్రిభుజాకార, షడ్భుజి, సమోన్నతి. ఉదాహరణ: చతురస్ర విధానంలో హెక్టారుకు మొక్కలు = 10,000 / (వరుస ఎడం × మొక్క ఎడం, మీ.లో). 10 మీ. × 10 మీ. వద్ద మామిడికి 10,000 / 100 = హెక్టారుకు 100 మొక్కలు.
- కత్తిరింపు (Pruning) చెట్టుకు ఆకారం ఇవ్వడానికి భాగాలను తొలగిస్తుంది; తీర్చిదిద్దడం (Training) పెరుగుదలను నడిపిస్తుంది (ఓపెన్ సెంటర్, సెంట్రల్ లీడర్, మాడిఫైడ్ లీడర్).
- ఎరువులు: సేంద్రియ ఎరువుతో పాటు నత్రజని, భాస్వరం, పొటాషియం (NPK); అవసరమైనప్పుడు సూక్ష్మపోషకాల పిచికారీ; విడతలవారీగా మోతాదులు.
- నీటిపారుదల: బిందు సేద్యం నీటిని ఆదా చేస్తుంది, తోటలకు సరిపోతుంది; మల్చింగ్ తేమను కాపాడుతుంది.
- యువ తోటలలో పప్పుజాతులు లేదా కూరగాయలతో అంతర పంటలు.
- కోత, కోత అనంతర నిర్వహణ: సరైన పరిపక్వత వద్ద కోయండి, గ్రేడింగ్, ప్యాకింగ్, చల్లబరచడం, రవాణా చేయండి; క్లైమాక్టెరిక్ పండ్లను ఇథిలీన్ లేదా సంప్రదాయ పద్ధతులతో పక్వం చేయండి; ముందస్తు చల్లబరచడం నిల్వను పొడిగిస్తుంది.
- అటవీ నర్సరీలు అవే భావనలను వాడతాయి: ఎత్తైన మడులు, మాతృ మడులు, పాలీబ్యాగ్ నింపడం, గట్టిపరచడం, నీడ.
మొక్కల వ్యాధికారకాలు మరియు వ్యాధి పదాలు
| వ్యాధికారకం | సాధారణ వ్యాధులు |
|---|---|
| శిలీంధ్రాలు | తుప్పు తెగుళ్లు, కాటుక తెగుళ్లు, బూడిద, బూజు తెగుళ్లు, వడలు, మాడు తెగుళ్లు, ఆంత్రాక్నోస్, డాంపింగ్-ఆఫ్, వేరు కుళ్లు, కలప కుళ్లు |
| బ్యాక్టీరియా | నిమ్మ క్యాంకర్, బ్యాక్టీరియా వడలు, బ్యాక్టీరియా మాడు తెగులు, మెత్తని కుళ్లు |
| వైరస్లు | మొజాయిక్లు (పొగాకు మొజాయిక్), ఆకు ముడత, అరటి బంచీ టాప్ |
| ఫైటోప్లాస్మా | చందనం స్పైక్, వంగ చిన్న ఆకు |
| నెమటోడ్లు | కూరగాయలపై వేరు కణుపు (Meloidogyne) |
| పరాన్న మొక్కలు | కస్కుట (Cuscuta), మిస్ల్టో (Loranthus), స్ట్రైగా |
- వ్యాధి: సాధారణ పనితీరులో హానికర మార్పు, లక్షణాల ద్వారా కనిపిస్తుంది; సంకేతం (sign) అంటే కనిపించే వ్యాధికారక నిర్మాణం (ఉదా: శిలీంధ్ర పెరుగుదల); లక్షణం (symptom) అంటే మొక్క ప్రతిస్పందన.
- ఇనాక్యులమ్ అంటే సంక్రమణను ప్రారంభించే వ్యాధికారకం; ఆతిథ్య మొక్క (host) దాడికి గురయ్యే మొక్క; వాహకం (vector) మోసుకెళ్లేది (కీటకాలు వైరస్లను, ఫైటోప్లాస్మాలను మోస్తాయి).
- కోచ్ ప్రతిపాదనలు ఒక నిర్దిష్ట జీవి వ్యాధిని కలిగిస్తుందని చూపుతాయి: వేరు చేయడం, స్వచ్ఛంగా పెంచడం, ఆరోగ్యకరమైన మొక్కకు ఎక్కించడం, వ్యాధిని పునరుత్పత్తి చేయడం, మళ్లీ వేరు చేయడం.
- పొగాకు మొజాయిక్ వైరస్ మొక్కలలో కనుగొన్న మొదటి వైరస్.
ముఖ్యమైన వ్యాధులు (ఉద్యానవనం మరియు అటవీ)
| వ్యాధి | వ్యాధికారకం | గమనికలు |
|---|---|---|
| మొలకల డాంపింగ్-ఆఫ్ | Pythium, Rhizoctonia, Phytophthora | నర్సరీ వ్యాధి; మొలకలు మొదలు వద్ద కుళ్లుతాయి; ఎత్తైన, మంచి నీటి పారుదల ఉన్న మడులు, పలుచగా విత్తడం, విత్తన శుద్ధి (థైరమ్ లేదా కార్బెండజిమ్)తో నియంత్రణ |
| బంగాళదుంప లేట్ బ్లైట్ | Phytophthora infestans | ఐరిష్ కరువుకు కారణం |
| మామిడి బూడిద తెగులు | Oidium mangiferae | పూత గుత్తులపై తెల్లని పొడి పెరుగుదల; గంధకం లేదా డైనోకాప్ పిచికారీ |
| మామిడి వైకల్యం (Mango malformation) | Fusarium జాతులు (ఇతర కారణాలతో) | అసాధారణ, గుబురు పూత గుత్తులు |
| ఆంత్రాక్నోస్ | Colletotrichum | పండ్లు, ఆకులపై ముదురు, లోతైన మచ్చలు |
| నిమ్మ క్యాంకర్ | Xanthomonas | పసుపు వలయంతో కార్కు వంటి గాయాలు |
| అరటి పనామా వడలు | Fusarium oxysporum f. sp. cubense | నేల ద్వారా వ్యాపిస్తుంది; నిరోధక రకాలు |
| చెరకు ఎర్ర కుళ్లు | Colletotrichum falcatum | కణుపు ముక్కల ద్వారా వ్యాపిస్తుంది |
| చందనం స్పైక్ | ఫైటోప్లాస్మా | కీటకాల ద్వారా వ్యాపిస్తుంది; సోకిన చెట్లను పీకేయాలి |
| వంగ చిన్న ఆకు | ఫైటోప్లాస్మా | చిన్న ఆకులు; దోమ (leafhopper) వ్యాపింపజేస్తుంది |
| చెట్ల పింక్ వ్యాధి | Corticium (Erythricium) salmonicolor | రబ్బరు, టేకు, ఇతరుల కాండాలపై గులాబీ రంగు పొర |
| టేకు, సాల్ గుండె కుళ్లు | కలప కుళ్లించే శిలీంధ్రాలు (Phellinus, Polyporus) | గాయాల ద్వారా మధ్య కలప కుళ్లిపోతుంది |
| వెదురు తదితరాల తుప్పు తెగులు | తుప్పు శిలీంధ్రాలు | ఆకులపై నారింజ రంగు పొక్కులు |
| సరుగుడు వడలు | నేల శిలీంధ్రాలు, బ్యాక్టీరియా | కొన్ని క్లోన్లలో సమస్య; నీరు నిలవడం నివారించండి |
| యూకలిప్టస్ ఆకు మాడు తెగులు | Cylindrocladium మరియు ఇతరాలు | నర్సరీ, యువ మొక్కలు |
| వేరు కణుపు తెగులు | Meloidogyne | వేర్లపై బొడిపెలు; పంట మార్పిడి, వేప పిండి |
వ్యాధి నిర్వహణ
నిర్వహణలో సమీకృత పద్ధతులను ఉపయోగిస్తారు (సమీకృత వ్యాధి నిర్వహణ):
- 1. నిరోధం: క్వారంటైన్, ఆరోగ్యకరమైన నాటే సామగ్రి.
- 2. సేద్య పద్ధతులు: శుభ్రమైన సాగు, పంట మార్పిడి, వ్యాధిగ్రస్త భాగాల తొలగింపు, సమతుల్య ఎరువు, నీటి పారుదల, నర్సరీ మడుల ఎండబెట్టడం, నేల సోలరైజేషన్.
- 3. నిరోధక రకాలు, వేరు మొదళ్లు.
- 4. జీవ నియంత్రణ: Trichoderma, Pseudomonas fluorescens, వేప ఉత్పత్తులు.
- 5. రసాయనాలు:
- బోర్డో మిశ్రమం: మైలుతుత్తం (copper sulphate) + సున్నం (quick lime) + నీరు, సాధారణంగా 1% గాఢత (100 లీటర్ల నీటిలో 1 కిలో మైలుతుత్తం + 1 కిలో సున్నం); అనేక ఉద్యాన పంటలకు సురక్షితం.
- మాంకోజెబ్: రక్షక శిలీంధ్రనాశని. కార్బెండజిమ్: అంతర్వాహక శిలీంధ్రనాశని. గంధకం: బూడిద తెగులుకు. థైరమ్: విత్తన శుద్ధికి.
- అంతర్వాహక ఉత్పత్తులు మొక్క లోపల కదులుతాయి; స్పర్శ (రక్షక) ఉత్పత్తులు ఉపరితలంపైనే ఉంటాయి.
- 6. సమీకృత చీడపీడల నిర్వహణ (IPM): పరిమితి స్థాయిలు, సహజ శత్రువులు, అతి తక్కువ హానికర రసాయనాలను వాడండి.
ఉదాహరణ: 200 లీటర్ల 1% బోర్డో మిశ్రమం తయారు చేయడానికి, 2 కిలోల మైలుతుత్తం, 2 కిలోల సున్నం తీసుకోండి. ప్రతి దానిని విడిగా నీటిలో కరిగించి, కలుపుతూ మైలుతుత్తం ద్రావణాన్ని సున్నం ద్రావణంలో పోయండి (వ్యతిరేకంగా కాదు).
నర్సరీ మాధ్యమం మరియు మొక్కల ఆరోగ్య ప్రాథమికాలు
మంచి ఉద్యాన నర్సరీలు నేల, ఇసుక, పశువుల ఎరువుతో కూడిన తేలికైన, మంచి నీటి పారుదల ఉన్న కుండీ మిశ్రమాన్ని వాడతాయి, తరచుగా సమ భాగాలలో, వ్యాధికారకాలను చంపడానికి క్రిమిరహితం చేసి లేదా ఎండబెట్టి. విత్తే ముందు విత్తనాన్ని శుద్ధి చేస్తారు. సయాన్ల కోసం మాతృ మొక్కలు ఆరోగ్యంగా, రకానికి నిజమైనవిగా, వైరస్ లేకుండా ఉండాలి. అమ్మకం ముందు గట్టిపరచడం మొక్కలను పొలం పరిస్థితులకు సిద్ధం చేస్తుంది. ఖనిజ లోపం వ్యాధిలా కనిపించవచ్చు: నత్రజని లోపంతో పాత ఆకులు పాలిపోతాయి; ఇనుము లోపంతో ఈనెలు ఆకుపచ్చగా ఉండి, లేత ఆకులు పసుపు రంగులోకి మారతాయి (క్లోరోసిస్); జింక్ లోపం కొన్ని పండ్ల చెట్లలో చిన్న ఆకుకు కారణమవుతుంది. పిచికారీ చేసే ముందు పోషక సమస్యలను, వ్యాధికారక సమస్యలను ఎల్లప్పుడూ వేరు చేయండి.
పరీక్షలో పొరపాట్లు
- వేరు మొదలు – సయాన్: వేరు భాగం వేరు మొదలు; కొమ్మ ముక్క సయాన్.
- బడ్డింగ్ – గ్రాఫ్టింగ్: బడ్డింగ్లో ఒక్క మొగ్గ; గ్రాఫ్టింగ్లో అనేక మొగ్గలు ఉన్న కొమ్మ.
- కొమ్మ ముక్క – పొర: పొర వేయడంలో మాతృ మొక్కకు అంటి ఉండగానే వేళ్లు వస్తాయి.
- క్లైమాక్టెరిక్ – నాన్-క్లైమాక్టెరిక్: అరటి, మామిడి క్లైమాక్టెరిక్; నిమ్మజాతి, ద్రాక్ష కావు.
- సంకేతం – లక్షణం: సంకేతం వ్యాధికారకం; లక్షణం మొక్క ప్రతిస్పందన.
- బోర్డో – బర్గండీ మిశ్రమం: బోర్డోలో సున్నం; బర్గండీలో సోడియం కార్బొనేట్.
- ఫైటోప్లాస్మా – వైరస్: చందనం స్పైక్ ఫైటోప్లాస్మా, వైరస్ కాదు.
- స్పర్శ – అంతర్వాహక: మాంకోజెబ్ రక్షక; కార్బెండజిమ్ అంతర్వాహక.
ఒక్క వాక్యాలు
- 1. మామిడి, నిమ్మజాతిలో బహుభ్రూణత న్యూసెల్లార్ మొలకలను ఇస్తుంది.
- 2. గాలి పొరను గూటీ అని కూడా అంటారు.
- 3. నిమ్మజాతి, గులాబీలో T-బడ్డింగ్ సాధారణం.
- 4. అప్రోచ్ గ్రాఫ్టింగ్లో కలిసే వరకు రెండు మొక్కలూ తమ సొంత వేర్లపైనే ఉంటాయి.
- 5. ఇథెఫాన్ ఇథిలీన్ను విడుదల చేస్తుంది.
- 6. బోర్డో మిశ్రమం అంటే మైలుతుత్తం ప్లస్ సున్నం.
- 7. డాంపింగ్-ఆఫ్ నర్సరీల మొలకల వ్యాధి.
- 8. బంగాళదుంప లేట్ బ్లైట్ Phytophthora infestans వల్ల కలుగుతుంది.
- 9. నిమ్మ క్యాంకర్ బ్యాక్టీరియా వ్యాధి (Xanthomonas).
- 10. చందనం స్పైక్ ఫైటోప్లాస్మా వల్ల కలుగుతుంది.
- 11. పొగాకు మొజాయిక్ వైరస్ కనుగొన్న మొదటి మొక్క వైరస్.
- 12. వేరు కణుపు తెగులు Meloidogyne నెమటోడ్ల వల్ల కలుగుతుంది.
సాధన ప్రశ్నలు
మామిడి, నిమ్మజాతి పండ్లలో వలె ఒక విత్తనంలో అనేక పిండాలు ఉండటాన్ని ఏమంటారు?
- పార్థినోకార్పీ
- ఆకుల అపోమిక్సిస్
- వివిపారీ
- పాలీఎంబ్రియోనీ (Polyembryony)
సమాధానం
D. పాలీఎంబ్రియోనీ (Polyembryony)
Many embryos in one seed, as in mango and citrus, is called:
- Parthenocarpy
- Apomixis of leaves
- Vivipary
- Polyembryony
గాలి అంటు (Air layering) ను ఇలా కూడా అంటారు:
- చిప్ బడ్డింగ్
- విప్ గ్రాఫ్టింగ్
- వేర్ల ద్వారా మాత్రమే మార్కాటింగ్
- గూటీ (Gootee)
సమాధానం
D. గూటీ (Gootee)
Air layering is also known as:
- Chip budding
- Whip grafting
- Marcotting by roots only
- Gootee
T-బడ్డింగ్ (షీల్డ్ బడ్డింగ్) సాధారణంగా వేటిలో వాడతారు?
- టేకు విత్తనం
- నిమ్మజాతి, గులాబీ
- వరి
- అరటి, అల్లం
సమాధానం
B. నిమ్మజాతి, గులాబీ
T-budding (shield budding) is commonly used in:
- Teak seed
- Citrus and rose
- Paddy
- Banana and ginger
అప్రోచ్ గ్రాఫ్టింగ్లో వేరు మొక్క (stock), అంటు కొమ్మ (scion):
- రెండూ ఒకేసారి వేర్ల నుంచి కోయబడతాయి
- కలయిక ఏర్పడే వరకు తమ సొంత వేర్లపైనే ఉంటాయి
- విత్తనాలుగా కలుపుతారు
- కేవలం స్టెరైల్ మాధ్యమంలో మాత్రమే పెంచుతారు
సమాధానం
B. కలయిక ఏర్పడే వరకు తమ సొంత వేర్లపైనే ఉంటాయి
In approach grafting, the stock and scion:
- Are both cut from the roots at once
- Remain on their own roots until the union forms
- Are joined as seeds
- Are grown in sterile media only
ఉద్యాన పంటల్లో ఇథెఫాన్ (Ethephon) వాడతారు, ఎందుకంటే అది విడుదల చేసేది:
- ఇథిలీన్
- జిబ్బరెలిన్
- సైటోకైనిన్
- ఆక్సిన్
సమాధానం
A. ఇథిలీన్
Ethephon is used in horticulture because it releases:
- Ethylene
- Gibberellin
- Cytokinin
- Auxin
బోర్డో మిశ్రమం (Bordeaux mixture) దేని కలయిక?
- జింక్ సల్ఫేట్, జిప్సం
- కాపర్ సల్ఫేట్, సున్నం
- సల్ఫర్, సబ్బు
- మాంకోజెబ్, యూరియా
సమాధానం
B. కాపర్ సల్ఫేట్, సున్నం
Bordeaux mixture is a combination of:
- Zinc sulphate and gypsum
- Copper sulphate and lime
- Sulphur and soap
- Mancozeb and urea
డంపింగ్-ఆఫ్ (Damping-off) ప్రధానంగా ఏ వాటికి వచ్చే తెగులు?
- నర్సరీల్లోని నారు మొక్కలు
- నిల్వ చేసిన ధాన్యం
- పరిపక్వ మామిడి పండ్లు
- కలప దుంగలు
సమాధానం
A. నర్సరీల్లోని నారు మొక్కలు
Damping-off is mainly a disease of:
- Seedlings in nurseries
- Stored grain
- Mature mango fruits
- Timber logs
బంగాళాదుంప ఆలస్య తెగులు (Late blight) కు కారణం:
- క్సాంథోమోనాస్
- కొల్లెటోట్రైకమ్
- ఫైటోఫ్థోరా ఇన్ఫెస్టాన్స్
- ఫ్యూజేరియం ఆక్సిస్పోరం
సమాధానం
C. ఫైటోఫ్థోరా ఇన్ఫెస్టాన్స్
Late blight of potato is caused by:
- Xanthomonas
- Colletotrichum
- Phytophthora infestans
- Fusarium oxysporum
నిమ్మ కాంకర్ (Citrus canker) కు కారణం:
- నెమటోడ్
- శిలీంధ్రం (పిథియం)
- వైరస్
- బ్యాక్టీరియా (క్సాంథోమోనాస్)
సమాధానం
D. బ్యాక్టీరియా (క్సాంథోమోనాస్)
Citrus canker is caused by a:
- Nematode
- Fungus (Pythium)
- Virus
- Bacterium (Xanthomonas)
చందనం స్పైక్ తెగులుకు కారణం:
- నెమటోడ్
- శిలీంధ్రం
- బ్యాక్టీరియా (క్సాంథోమోనాస్)
- ఫైటోప్లాస్మా
సమాధానం
D. ఫైటోప్లాస్మా
Spike disease of sandal is caused by a:
- Nematode
- Fungus
- Bacterium (Xanthomonas)
- Phytoplasma
కనుగొన్న మొదటి మొక్కల వైరస్:
- పొటాటో వైరస్ Y
- పొగాకు మొజాయిక్ వైరస్
- అరటి బంచీ టాప్ వైరస్
- కీర మొజాయిక్ వైరస్
సమాధానం
B. పొగాకు మొజాయిక్ వైరస్
The first plant virus discovered was:
- Potato virus Y
- Tobacco mosaic virus
- Banana bunchy top virus
- Cucumber mosaic virus
కూరగాయల్లో వేరు ముడి తెగులు (Root-knot) కు కారణం:
- క్సాంథోమోనాస్
- పిథియం (శిలీంధ్రం)
- మెలాయిడోజైన్ (నెమటోడ్)
- ఫైటోప్లాస్మా
సమాధానం
C. మెలాయిడోజైన్ (నెమటోడ్)
Root-knot disease in vegetables is caused by:
- Xanthomonas
- Pythium (fungus)
- Meloidogyne (nematode)
- Phytoplasma
క్లైమాక్టరిక్ (Climacteric) పండు:
- అరటి
- ద్రాక్ష
- నిమ్మజాతి
- అనాస
సమాధానం
A. అరటి
A climacteric fruit is:
- Banana
- Grape
- Citrus
- Pineapple
నాన్-క్లైమాక్టరిక్ పండు:
- మామిడి
- బొప్పాయి
- అరటి
- నిమ్మజాతి
సమాధానం
D. నిమ్మజాతి
A non-climacteric fruit is:
- Mango
- Papaya
- Banana
- Citrus
అరటి పనామా వాడు తెగులు (Panama wilt) కు కారణం:
- ఫైటోఫ్థోరా ఇన్ఫెస్టాన్స్
- ఓయిడియం మాంజిఫెరే
- ఫ్యూజేరియం ఆక్సిస్పోరం f. sp. క్యూబెన్స్
- క్సాంథోమోనాస్
సమాధానం
C. ఫ్యూజేరియం ఆక్సిస్పోరం f. sp. క్యూబెన్స్
Panama wilt of banana is caused by:
- Phytophthora infestans
- Oidium mangiferae
- Fusarium oxysporum f. sp. cubense
- Xanthomonas
మామిడి బూజు తెగులు (Powdery mildew) కు కారణం:
- కొల్లెటోట్రైకమ్ ఫాల్కేటం
- ఓయిడియం మాంజిఫెరే
- పిథియం
- మెలాయిడోజైన్
సమాధానం
B. ఓయిడియం మాంజిఫెరే
Powdery mildew of mango is caused by:
- Colletotrichum falcatum
- Oidium mangiferae
- Pythium
- Meloidogyne
అంటులో వేరు వ్యవస్థను కలిగి ఉండే కింది భాగం:
- వేరు మొక్క (Rootstock)
- అంటు కొమ్మ (Scion)
- కాంబియం
- ఇంటర్-బడ్
సమాధానం
A. వేరు మొక్క (Rootstock)
The lower part of a graft that carries the root system is the:
- Rootstock
- Scion
- Cambium
- Inter-bud
అంటులో చెట్టు కిరీటాన్ని ఏర్పరిచే పై భాగం:
- స్టోలన్
- అంటు కొమ్మ (Scion)
- సక్కర్
- వేరు మొక్క (Rootstock)
సమాధానం
B. అంటు కొమ్మ (Scion)
The upper part of a graft that forms the tree crown is the:
- Stolon
- Scion
- Sucker
- Rootstock
కొమ్మ ముక్కలు వేర్లు వేయడానికి ఎక్కువగా వాడే వృద్ధి నియంత్రకం ఏది?
- అబ్సిసిక్ ఆమ్లం
- GA3
- IBA
- ఇథెఫాన్
సమాధానం
C. IBA
Which growth regulator is most used to help cuttings form roots?
- Abscisic acid
- GA3
- IBA
- Ethephon
ద్రాక్షపై GA3 పిచికారీని ప్రధానంగా దేనికి వాడతారు?
- గుత్తులను పొడిగించి, పండ్లను పెద్దవి చేయడానికి
- బూజు తెగులును నాశనం చేయడానికి
- నైట్రోజన్ స్థిరీకరణకు
- నేల pH పెంచడానికి
సమాధానం
A. గుత్తులను పొడిగించి, పండ్లను పెద్దవి చేయడానికి
GA3 sprays on grapes are mainly used to:
- Elongate bunches and enlarge berries
- Kill mildew
- Fix nitrogen
- Raise soil pH
మొక్కల వ్యాధిశాస్త్రంలో 'లక్షణం' (symptom) అంటే:
- వాడిన శిలీంధ్రనాశిని
- నేల pH
- అతిథేయిపై కనిపించే వ్యాధికారక నిర్మాణం
- వ్యాధికి మొక్క చూపే కనిపించే ప్రతిస్పందన
సమాధానం
D. వ్యాధికి మొక్క చూపే కనిపించే ప్రతిస్పందన
In plant pathology, a 'symptom' is:
- The fungicide used
- The soil pH
- The pathogen's structure seen on the host
- The plant's visible reaction to disease
కోచ్ ప్రతిపాదనలు (Koch's postulates) దేనికి ఉపయోగిస్తారు?
- ఏ జీవి వ్యాధికి కారణమో రుజువు చేయడానికి
- నేల లవణీయతను కొలవడానికి
- శిలీంధ్రనాశిని మోతాదు లెక్కించడానికి
- చెట్లను అంటుకట్టడానికి
సమాధానం
A. ఏ జీవి వ్యాధికి కారణమో రుజువు చేయడానికి
Koch's postulates are used to:
- Prove which organism causes a disease
- Measure soil salinity
- Calculate fungicide dose
- Graft trees
కార్బెండజిమ్ (Carbendazim) అనేది:
- కలుపునాశిని
- స్పర్శ కీటకనాశిని
- మొక్కల వృద్ధి హార్మోన్
- అంతర్వాహక శిలీంధ్రనాశిని (Systemic fungicide)
సమాధానం
D. అంతర్వాహక శిలీంధ్రనాశిని (Systemic fungicide)
Carbendazim is a:
- Herbicide
- Contact insecticide
- Plant growth hormone
- Systemic fungicide
మాంకోజెబ్ (Mancozeb) ను ఉత్తమంగా ఇలా వర్ణించవచ్చు:
- అంతర్వాహక కీటకనాశిని
- రక్షక (స్పర్శ) శిలీంధ్రనాశిని
- నైట్రోజన్ ఎరువు
- వేరు హార్మోన్
సమాధానం
B. రక్షక (స్పర్శ) శిలీంధ్రనాశిని
Mancozeb is best described as a:
- Systemic insecticide
- Protectant (contact) fungicide
- Nitrogen fertiliser
- Rooting hormone
తోటల్లో బిందు సేద్యం యొక్క ప్రధాన ప్రయోజనం:
- వరుసల మధ్య కలుపు పెరుగుదల
- ఎక్కువ బాష్పీభవనం
- నీటి ఆదా, నేరుగా వేర్లకు సరఫరా
- నేల కోత
సమాధానం
C. నీటి ఆదా, నేరుగా వేర్లకు సరఫరా
A main advantage of drip irrigation in orchards is:
- Weed growth between rows
- Higher evaporation
- Water saving and direct supply to roots
- Soil erosion
నిమ్మజాతిలో న్యూసెల్లార్ నారు మొక్కలు (Nucellar seedlings) దేనిగా విలువైనవి?
- మార్పులు కలిగే సంతానోత్పత్తి పదార్థం
- అలంకరణ మొక్కలు
- తల్లి మొక్కను పోలిన ఏకరీతి వేరు మొక్కలు
- విత్తనం లేని పండ్ల వనరులు
సమాధానం
C. తల్లి మొక్కను పోలిన ఏకరీతి వేరు మొక్కలు
Nucellar seedlings in citrus are valued as:
- Variable breeding material
- Ornamental plants
- Uniform rootstocks true to the mother
- Seedless fruit sources
వంగలో లిటిల్ లీఫ్ వంటి ఫైటోప్లాస్మా తెగుళ్ళను వ్యాప్తి చేసేవి:
- లీఫ్హాపర్ల వంటి కీటక వాహకాలు
- గాలి ద్వారా వచ్చే బీజాంశాలు మాత్రమే
- నీటిపారుదల నీరు మాత్రమే
- కలుషిత విత్తన పొరలు మాత్రమే
సమాధానం
A. లీఫ్హాపర్ల వంటి కీటక వాహకాలు
Phytoplasma diseases such as little leaf of brinjal are spread by:
- Insect vectors such as leafhoppers
- Wind-borne spores only
- Irrigation water only
- Contaminated seed coats only
నర్సరీ మడులకు సోలరైజేషన్ (Soil solarisation) చేసేది:
- నైట్రోజన్ కలపడానికి
- వేడి ద్వారా నేలలోని వ్యాధికారకాలను తగ్గించడానికి
- pH పెంచడానికి
- నేల లవణాలు పెంచడానికి
సమాధానం
B. వేడి ద్వారా నేలలోని వ్యాధికారకాలను తగ్గించడానికి
Soil solarisation of nursery beds is done to:
- Add nitrogen
- Reduce soil pathogens by heat
- Raise pH
- Increase soil salts
నర్సరీలో డంపింగ్-ఆఫ్ తగ్గించేది:
- తెగులు సోకిన విత్తనం వాడటం
- దట్టంగా విత్తడం
- రాత్రివేళ ఎక్కువగా నీరు పెట్టడం
- ఎత్తైన, నీరు బాగా ఇంకే మడులు, పలచగా విత్తడం, విత్తన శుద్ధి
సమాధానం
D. ఎత్తైన, నీరు బాగా ఇంకే మడులు, పలచగా విత్తడం, విత్తన శుద్ధి
Damping-off in a nursery is reduced by:
- Using diseased seed
- Dense sowing
- Heavy irrigation at night
- Raised well-drained beds, thin sowing and seed treatment
ఆకుపచ్చ ఈనెలతో లేత ఆకులు పసుపు రంగులో ఉండటం సాధారణంగా వేని లోపాన్ని సూచిస్తుంది?
- పాత ఆకుల్లో మాత్రమే నైట్రోజన్
- భాస్వరం
- ఇనుము
- కాల్షియం ఆక్సలేట్
సమాధానం
C. ఇనుము
Yellow young leaves with green veins usually indicate shortage of:
- Nitrogen in old leaves only
- Phosphorus
- Iron
- Calcium oxalate
మామిడిని 10 m x 10 m చతురస్ర పద్ధతిలో నాటితే హెక్టారుకు ఎన్ని మొక్కలు?
- 50
- 200
- 1,000
- 100
సమాధానం
D. 100
Mango planted in a square system at 10 m x 10 m has how many plants per hectare?
- 50
- 200
- 1,000
- 100
10 m x 5 m దూరంలో హెక్టారుకు మొక్కలు:
- 500
- 200
- 400
- 100
సమాధానం
B. 200
Plants per hectare at 10 m x 5 m spacing:
- 500
- 200
- 400
- 100
200 లీటర్ల 1% బోర్డో మిశ్రమం తయారు చేయడానికి అవసరమైన కాపర్ సల్ఫేట్:
- 2 కిలోలు
- 20 కిలోలు
- 1 కిలో
- 4 కిలోలు
సమాధానం
A. 2 కిలోలు
To prepare 200 litres of 1% Bordeaux mixture, copper sulphate required is:
- 2 kg
- 20 kg
- 1 kg
- 4 kg
500 లీటర్ల 1% బోర్డో మిశ్రమానికి అవసరమైన సున్నం (కాపర్ సల్ఫేట్కు సమానం):
- 5 కిలోలు
- 50 కిలోలు
- 1 కిలో
- 2.5 కిలోలు
సమాధానం
A. 5 కిలోలు
For 500 litres of 1% Bordeaux mixture, lime required (equal to copper sulphate) is:
- 5 kg
- 50 kg
- 1 kg
- 2.5 kg
యూరియాలో 46% నైట్రోజన్ ఉంటుంది. 92 కిలోల N అందించడానికి అవసరమైన యూరియా:
- 100 కిలోలు
- 250 కిలోలు
- 150 కిలోలు
- 200 కిలోలు
సమాధానం
D. 200 కిలోలు
Urea contains 46% nitrogen. To supply 92 kg N, urea needed is:
- 100 kg
- 250 kg
- 150 kg
- 200 kg
యూరియా (46% N) ఉపయోగించి హెక్టారుకు 69 కిలోల N అందించడానికి అవసరమైన పరిమాణం:
- 100 కిలోలు
- 120 కిలోలు
- 150 కిలోలు
- 200 కిలోలు
సమాధానం
C. 150 కిలోలు
To supply 69 kg N per hectare using urea (46% N), the quantity is:
- 100 kg
- 120 kg
- 150 kg
- 200 kg
500 అంటు కట్టారు, 80% విజయవంతమయ్యాయి. విజయవంతమైన అంట్లు:
- 350
- 400
- 450
- 80
సమాధానం
B. 400
500 grafts are made and 80% succeed. Successful grafts:
- 350
- 400
- 450
- 80
లీటరుకు 2 గ్రా. శిలీంధ్రనాశినిని 500 లీటర్లలో పిచికారీ చేశారు. అవసరమైన శిలీంధ్రనాశిని:
- 100 గ్రా.
- 1 కిలో
- 2 కిలోలు
- 500 గ్రా.
సమాధానం
B. 1 కిలో
A fungicide at 2 g per litre is sprayed in 500 litres. Fungicide required:
- 100 g
- 1 kg
- 2 kg
- 500 g
0.2% ద్రావణం కావాలి. 50 లీటర్లకు అవసరమైన రసాయనం:
- 100 గ్రా.
- 20 గ్రా.
- 1 కిలో
- 10 గ్రా.
సమాధానం
A. 100 గ్రా.
A 0.2% solution is needed. For 50 litres, the chemical needed is:
- 100 g
- 20 g
- 1 kg
- 10 g
ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. బడ్డింగ్లో ఒకే మొగ్గను అంటు కొమ్మగా వాడతారు. 2. గ్రాఫ్టింగ్లో అనేక మొగ్గలున్న కొమ్మ ముక్కను అంటు కొమ్మగా వాడతారు. ఏ ప్రకటన/ప్రకటనలు సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Consider the statements: 1. Budding uses a single bud as scion. 2. Grafting uses a shoot piece with several buds as scion. Which of the statements is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. బోర్డో మిశ్రమం అంటే కాపర్ సల్ఫేట్ + సున్నం. 2. బోర్డో మిశ్రమాన్ని సున్నానికి బదులుగా సోడియం కార్బొనేట్తో తయారు చేస్తారు. ఏ ప్రకటన/ప్రకటనలు సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Consider the statements: 1. Bordeaux mixture is copper sulphate plus lime. 2. Bordeaux mixture is made with sodium carbonate instead of lime. Which of the statements is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. అరటి, మామిడి క్లైమాక్టరిక్ పండ్లు. 2. నిమ్మజాతి క్లైమాక్టరిక్. ఏ ప్రకటన/ప్రకటనలు సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Consider the statements: 1. Banana and mango are climacteric fruits. 2. Citrus is climacteric. Which of the statements is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. చందనం స్పైక్ తెగులుకు కారణం ఫైటోప్లాస్మా. 2. ఇది కీటక వాహకాల ద్వారా వ్యాపిస్తుంది. ఏ ప్రకటన/ప్రకటనలు సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Consider the statements: 1. Sandal spike is caused by a phytoplasma. 2. It is spread by insect vectors. Which of the statements is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. కార్బెండజిమ్ ఒక స్పర్శ శిలీంధ్రనాశిని. 2. మాంకోజెబ్ ఒక అంతర్వాహక శిలీంధ్రనాశిని. ఏ ప్రకటన/ప్రకటనలు సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
D. 1 లేదా 2 కాదు
Consider the statements: 1. Carbendazim is a contact fungicide. 2. Mancozeb is a systemic fungicide. Which of the statements is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిగణించండి: 1. బహుపిండ విత్తనాల నుంచి వచ్చిన న్యూసెల్లార్ నారు మొక్కలు తల్లి మొక్కను పోలి ఉంటాయి. 2. అన్ని పండ్ల చెట్లలోనూ విత్తనం నుంచి వచ్చిన మొక్కలు అన్ని లక్షణాల్లో తల్లిని ఎల్లప్పుడూ పోలి ఉంటాయి. ఏ ప్రకటన/ప్రకటనలు సరైనవి?
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Consider the statements: 1. Nucellar seedlings from polyembryonic seeds are true to the mother. 2. Seedlings from seed are always identical to the parent in all fruit trees. Which of the statements is/are correct?
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2