←
AP పరీక్షల కోసం భారత రాజ్యాంగం మరియు పౌరశాస్త్రం · Chapter 4

రాష్ట్రపతి, ఉపరాష్ట్రపతి మరియు మంత్రి మండలి

గుర్తుంచుకోవలసినవి

  • రాష్ట్రపతి గురించి 52 నుంచి 62 అధికరణలు వివరిస్తాయి. 63వ అధికరణ నుంచి ఉపరాష్ట్రపతి గురించి ఉంది. ఉపరాష్ట్రపతి పదవీరీత్యా రాజ్యసభ ఛైర్మన్ (64వ అధికరణ).
  • 74వ అధికరణ: మంత్రి మండలి రాష్ట్రపతికి సహాయం చేస్తుంది, సలహా ఇస్తుంది. 75వ అధికరణ: మంత్రులను నియమిస్తారు, వారు బాధ్యత వహిస్తారు. 91వ సవరణ మంత్రి మండలి పరిమాణాన్ని పరిమితం చేసింది.
  • తొలి రాష్ట్రపతి: రాజేంద్ర ప్రసాద్. తొలి ఉపరాష్ట్రపతి: ఎస్. రాధాకృష్ణన్. తొలి ప్రధానమంత్రి: జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ. తొలి తెలుగు రాష్ట్రపతి: నీలం సంజీవ రెడ్డి.

రాష్ట్రపతి

రాష్ట్రపతి కేంద్ర కార్యనిర్వాహక వర్గానికి అధిపతి. ముఖ్యమైన అధికరణలు కింద ఉన్నాయి.

అధికరణఅంశం
52భారత రాష్ట్రపతి పదవి
53కేంద్ర కార్యనిర్వాహక అధికారం
54రాష్ట్రపతి ఎన్నిక
56పదవీకాలం
57తిరిగి ఎన్నికకు అర్హత
58ఎన్నికకు అర్హతలు
60రాష్ట్రపతి ప్రమాణ స్వీకారం
61అభిశంసన
71రాష్ట్రపతి ఎన్నికకు సంబంధించిన వివాదాలు
72క్షమాభిక్ష అధికారం
74రాష్ట్రపతికి సహాయం, సలహా ఇచ్చే మంత్రి మండలి
78రాష్ట్రపతి పట్ల ప్రధానమంత్రి విధులు
86పార్లమెంటునుద్దేశించి ప్రసంగించే రాష్ట్రపతి హక్కు
111బిల్లులకు రాష్ట్రపతి ఆమోదం
123ఆర్డినెన్స్ జారీ చేసే అధికారం
356రాష్ట్రాలలో రాష్ట్రపతి పాలన

రాష్ట్రపతి, ఉపరాష్ట్రపతి పదవులకు ఎన్నికల నిర్వహణను రాష్ట్రపతి మరియు ఉపరాష్ట్రపతి ఎన్నికల చట్టం (Presidential and Vice-Presidential Elections Act) నియంత్రిస్తుంది. రాష్ట్రపతి అభిశంసన అనే భావన అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలతో ముడిపడి ఉంది. రెండో షెడ్యూల్ రాష్ట్రపతి, గవర్నర్లు, న్యాయమూర్తుల (అలాగే స్పీకర్ల) జీతభత్యాల గురించి తెలుపుతుంది.

రాష్ట్రపతి 123వ అధికరణ కింద ఆర్డినెన్స్‌లు జారీ చేయవచ్చు. 111వ అధికరణ కింద బిల్లులకు ఆమోదం ఇస్తారు. 356వ అధికరణ రాష్ట్రంలో రాష్ట్రపతి పాలనకు అవకాశం ఇస్తుంది. ఒక రాష్ట్రంలో మొదటిసారి రాష్ట్రపతి పాలన 1951లో విధించారు. ఎస్. ఆర్. బొమ్మై కేసులో రాష్ట్రపతి పాలనపై న్యాయసమీక్షను కోర్టు పరిశీలించింది.

రాష్ట్రపతులలో మరియు ఉన్నత పదవులలో తొలి వ్యక్తులు

పదవితొలి పదవీ బాధ్యుడు
భారత రాష్ట్రపతిరాజేంద్ర ప్రసాద్
భారత ఉపరాష్ట్రపతిఎస్. రాధాకృష్ణన్ (సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్, తత్వవేత్త రాష్ట్రపతిగా ప్రసిద్ధులు)
ముస్లిం రాష్ట్రపతిజాకీర్ హుసేన్
మహిళా రాష్ట్రపతిప్రతిభా పాటిల్
ఆంధ్రప్రదేశ్ నుంచి రాష్ట్రపతి (తెలుగు)నీలం సంజీవ రెడ్డి
గిరిజన వర్గం నుంచి రాష్ట్రపతి (గిరిజన మహిళ)ద్రౌపది ముర్ము
ప్రధానమంత్రిజవహర్‌లాల్ నెహ్రూ
మహిళా ప్రధానమంత్రిఇందిరా గాంధీ
కాంగ్రెసేతర ప్రధానమంత్రిమొరార్జీ దేశాయ్
దక్షిణ భారతదేశం నుంచి ప్రధానమంత్రి (తెలుగు)పి. వి. నరసింహారావు
ఉప ప్రధానమంత్రివల్లభాయ్ పటేల్
భారత అటార్నీ జనరల్ఎం. సి. సెతల్వాద్

నీలం సంజీవ రెడ్డి రాష్ట్రపతి కావడానికి ముందు లోక్‌సభ స్పీకర్‌గా (1967-69) పనిచేశారు. తిరుపతికి చెందిన ఎం. అనంతశయనం అయ్యంగార్ అంతకుముందు స్పీకర్‌గా (1956-62) ఉన్నారు. ఈ తెలుగు నాయకుల గురించి ఏపీ పరీక్షలలో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి.

ఉపరాష్ట్రపతి

63వ అధికరణ ఉపరాష్ట్రపతి పదవిని కల్పిస్తుంది. 64వ అధికరణ ప్రకారం ఉపరాష్ట్రపతి పదవీరీత్యా రాజ్యసభ ఛైర్మన్. రాజ్యసభకు ఉపరాష్ట్రపతి అధ్యక్షత వహిస్తారు. అవసరమైనప్పుడు రాష్ట్రపతిగా వ్యవహరించడానికి 65వ అధికరణ ఉపరాష్ట్రపతికి అనుమతి ఇస్తుంది. 66వ అధికరణ ఉపరాష్ట్రపతి ఎన్నిక గురించి తెలుపుతుంది. ఎస్. రాధాకృష్ణన్ తొలి ఉపరాష్ట్రపతి.

మంత్రి మండలి మరియు ప్రధానమంత్రి

74వ అధికరణ ప్రకారం మంత్రి మండలి రాష్ట్రపతికి సహాయం చేస్తుంది, సలహా ఇస్తుంది. 75వ అధికరణ మంత్రుల నియామకం, వారి బాధ్యత గురించి తెలుపుతుంది. రాష్ట్రపతి పట్ల ప్రధానమంత్రి విధులను 78వ అధికరణ పేర్కొంటుంది. రాష్ట్ర స్థాయిలో 163వ అధికరణ ప్రకారం మంత్రి మండలి గవర్నర్‌కు సహాయం చేస్తుంది, సలహా ఇస్తుంది. షంషేర్ సింగ్ కేసులో గవర్నర్ మంత్రుల సలహా మేరకు వ్యవహరిస్తారని కోర్టు తీర్పు ఇచ్చింది.

91వ సవరణ చట్టం మంత్రి మండలి పరిమాణంపై పరిమితి విధించింది. అవిశ్వాస తీర్మానం మంత్రి మండలిపై ఉన్న విశ్వాసాన్ని పరీక్షిస్తుంది.

ప్రధానమంత్రి అధ్యక్షత వహించే సంస్థలు: అంతర్రాష్ట్ర మండలి, జాతీయ అభివృద్ధి మండలి, నీతి ఆయోగ్ పాలక మండలి, గతంలోని ప్రణాళికా సంఘం.

మంత్రులతో ముడిపడిన పార్లమెంటరీ సాధనాలు

సాధనంప్రయోజనం
ప్రశ్నోత్తరాల సమయం (Question Hour)మంత్రులను మౌఖిక ప్రశ్నలు అడగడం
జీరో అవర్ (Zero Hour)ముందస్తు నోటీసు లేకుండా లేవనెత్తే అంశాలు
వాయిదా తీర్మానంప్రజా ప్రాముఖ్యం గల అత్యవసర అంశం
దృష్టి ఆకర్షణ నోటీసుఅత్యవసర ప్రజా అంశం, మంత్రి ప్రకటన చేసేలా చేస్తుంది
అవిశ్వాస తీర్మానంమంత్రి మండలిపై విశ్వాసాన్ని పరీక్షిస్తుంది
ముగింపు తీర్మానం (Closure)చర్చను ముగిస్తుంది
కోత తీర్మానం (Cut motion)గ్రాంట్ల డిమాండ్‌లో కోత
గిలెటిన్పెండింగ్‌లో ఉన్న అన్ని డిమాండ్లను కలిపి ఓటింగ్‌కు పెడతారు
ప్రివిలేజ్ తీర్మానంపార్లమెంటరీ హక్కుల ఉల్లంఘన
వోట్ ఆన్ అకౌంట్బడ్జెట్ ఆమోదం పొందకముందే ముందస్తు వ్యయం
వోట్ ఆఫ్ క్రెడిట్యుద్ధ వ్యయం వంటి ఊహించని డిమాండ్లు

ద్రవ్య బిల్లుల గురించి సంక్షిప్తంగా: సంచిత నిధి నుంచి డబ్బు తీసుకోవడానికి వినియోగ బిల్లు (Appropriation Bill) అనుమతి ఇస్తుంది. బడ్జెట్‌లోని పన్ను ప్రతిపాదనలను ఆర్థిక బిల్లు (Finance Bill) కలిగి ఉంటుంది.

ఇతర కార్యనిర్వాహక మరియు రాజ్యాంగ పదవులు

  • భారత అటార్నీ జనరల్: 76వ అధికరణ.
  • కంప్ట్రోలర్ అండ్ ఆడిటర్ జనరల్: 148వ అధికరణ.
  • భారత ఎన్నికల సంఘం: 324వ అధికరణ.
  • ప్రజా సేవా సంఘాలు: 315 నుంచి 323 అధికరణలు. యూపీఎస్సీ ఒక రాజ్యాంగబద్ధ సంస్థ, ప్రధాన కార్యాలయం న్యూఢిల్లీలో ఉంది. దీనిని మొదట 1926లో ప్రజా సేవా సంఘంగా ఏర్పాటు చేశారు. ప్రతి రాష్ట్ర ప్రజా సేవా సంఘం కూడా రాజ్యాంగబద్ధమైనదే.
  • అఖిల భారత సర్వీసులు: 312వ అధికరణ. XIV భాగం కేంద్ర, రాష్ట్రాల కింద సర్వీసులను వివరిస్తుంది.
  • వస్తు సేవల పన్ను మండలి (GST Council): 279A అధికరణ (101వ సవరణ, 2016). ఇది రాజ్యాంగబద్ధ సంస్థ.
  • జాతీయ న్యాయ సేవల అథారిటీ: 1987 న్యాయ సేవల అథారిటీల చట్టం కింద 1995లో ఏర్పాటైంది; ప్రధాన కార్యాలయం న్యూఢిల్లీలో ఉంది.

సంబంధిత పునర్వ్యవస్థీకరణ వాస్తవాలు: ధర్ కమిషన్‌కు ఎస్. కె. ధర్ అధ్యక్షత వహించారు, రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ కమిషన్‌కు ఫజల్ అలీ అధ్యక్షత వహించారు. రాజేంద్ర ప్రసాద్ రాజ్యాంగ పరిషత్ అధ్యక్షుడు. సచ్చిదానంద సిన్హా దాని తాత్కాలిక అధ్యక్షుడు.

ఈ అధ్యాయాన్ని ఎలా చదవాలి

అధికరణలతో మొదలుపెట్టండి: రాష్ట్రపతికి 52 నుంచి 54, 56 నుంచి 61; ఉపరాష్ట్రపతికి 63 నుంచి 66; మంత్రి మండలికి 74, 75. తరువాత అధికారాలను నేర్చుకోండి: ఆర్డినెన్స్ (123), ఆమోదం (111), క్షమాభిక్ష (72), పార్లమెంటునుద్దేశించి ప్రసంగం (86), రాష్ట్రపతి పాలన (356).

రాష్ట్రపతి మంత్రి మండలి సహాయం, సలహా మేరకు వ్యవహరిస్తారు. పార్లమెంటరీ వ్యవస్థకు ఇదే ప్రధానాంశం; రాజ్యాంగం దీనిని బ్రిటన్ నుంచి స్వీకరించింది. ప్రధానమంత్రి మండలికి నాయకత్వం వహిస్తారు. మండలి లోక్‌సభకు సమష్టిగా బాధ్యత వహిస్తుంది; అందుకే అవిశ్వాస తీర్మానానికి ప్రాముఖ్యం ఉంది.

తొలి వ్యక్తులను ఒక జాబితాగా నేర్చుకోండి. ఆంధ్రప్రదేశ్ అభ్యర్థులకు తెలుగు తొలి వ్యక్తుల గురించే ప్రశ్నలు వచ్చే అవకాశం ఎక్కువ: రాష్ట్రపతిగా నీలం సంజీవ రెడ్డి, దక్షిణ భారతదేశం నుంచి ప్రధానమంత్రిగా పి. వి. నరసింహారావు.

పరీక్షలో పొరపాట్లు

  • 52వ అధికరణ రాష్ట్రపతి పదవి. 63వ అధికరణ ఉపరాష్ట్రపతి.
  • 74వ అధికరణ రాష్ట్రపతికి సలహా. 163వ అధికరణ గవర్నర్‌కు సలహా.
  • 61వ అధికరణ అభిశంసన. 72వ అధికరణ క్షమాభిక్ష. 123వ అధికరణ ఆర్డినెన్స్.
  • రాజేంద్ర ప్రసాద్ తొలి రాష్ట్రపతి. సచ్చిదానంద సిన్హా రాజ్యాంగ పరిషత్‌కు తాత్కాలిక అధ్యక్షుడు మాత్రమే.
  • నీలం సంజీవ రెడ్డి తొలి తెలుగు రాష్ట్రపతి. పి. వి. నరసింహారావు తొలి తెలుగు ప్రధానమంత్రి.
  • ద్రౌపది ముర్ము తొలి గిరిజన మహిళా రాష్ట్రపతి. ప్రతిభా పాటిల్ తొలి మహిళా రాష్ట్రపతి.
  • వల్లభాయ్ పటేల్ తొలి ఉప ప్రధానమంత్రి. రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ కమిషన్‌కు ఫజల్ అలీ అధ్యక్షత వహించారు.
  • ఉపరాష్ట్రపతి రాజ్యసభకు అధ్యక్షత వహిస్తారు, కానీ ఆయన ఏ సభలోనూ సభ్యుడు కాదు.

ఒక్క వాక్య సారాంశాలు

  • 1. 54వ అధికరణ రాష్ట్రపతి ఎన్నిక గురించి తెలుపుతుంది.
  • 2. 61వ అధికరణ రాష్ట్రపతి అభిశంసన గురించి తెలుపుతుంది.
  • 3. 72వ అధికరణ రాష్ట్రపతి క్షమాభిక్ష అధికారం.
  • 4. 123వ అధికరణ ఆర్డినెన్స్ జారీ అధికారాన్ని ఇస్తుంది.
  • 5. 356వ అధికరణ రాష్ట్రపతి పాలన గురించి తెలుపుతుంది.
  • 6. 64వ అధికరణ ఉపరాష్ట్రపతిని రాజ్యసభ ఛైర్మన్‌గా చేస్తుంది.
  • 7. 74వ అధికరణ ప్రకారం మంత్రి మండలి రాష్ట్రపతికి సహాయం చేస్తుంది, సలహా ఇస్తుంది.
  • 8. రాజేంద్ర ప్రసాద్ భారత తొలి రాష్ట్రపతి.
  • 9. ఎస్. రాధాకృష్ణన్ తొలి ఉపరాష్ట్రపతి.
  • 10. 91వ సవరణ మంత్రి మండలి పరిమాణాన్ని పరిమితం చేస్తుంది.

సాధించిన ఉదాహరణలు

ఉదాహరణ: రాష్ట్రపతి ఆర్డినెన్సులు చేయడానికి అనుమతించే అధికరణ ఏది? (a) 72 (b) 111 (c) 123 (d) 356

తార్కికం:

  • 1. అధికరణ 72 క్షమాభిక్ష అధికారం, కాబట్టి (a) తప్పు.
  • 2. అధికరణ 111 బిల్లులకు ఆమోదం, కాబట్టి (b) తప్పు.
  • 3. అధికరణ 356 రాష్ట్రంలో రాష్ట్రపతి పాలన, కాబట్టి (d) తప్పు.
  • 4. అధికరణ 123 ఆర్డినెన్స్ చేసే అధికారం, కాబట్టి (c) సరైనది.

సారాంశం: ప్రతి అధికారాన్ని ఒక అధికరణతో జతచేయండి: క్షమాభిక్ష 72, ఆమోదం 111, ఆర్డినెన్స్ 123, రాష్ట్రపతి పాలన 356.

ఉదాహరణ: భారతదేశపు మొదటి తెలుగు రాష్ట్రపతి ఎవరు, మొదటి తెలుగు ప్రధానమంత్రి ఎవరు?

తార్కికం:

  • 1. రెండూ "మొదటి తెలుగు" బిరుదులే, కాబట్టి పదవిని జాగ్రత్తగా చదవండి.
  • 2. నీలం సంజీవరెడ్డి మొదటి తెలుగు రాష్ట్రపతి. ఆయన లోక్‌సభ స్పీకర్‌గా కూడా (1967, 1977) పనిచేశారు.
  • 3. పి. వి. నరసింహారావు మొదటి తెలుగు ప్రధానమంత్రి, అలాగే దక్షిణ భారతదేశం నుండి మొదటి ప్రధానమంత్రి.
  • 4. పదవులను తారుమారు చేయవద్దు.

సారాంశం: ముందు పదవిని నిర్ణయించి, తరువాత పేరును గుర్తు చేసుకోండి.

ఉదాహరణ: ఏ "మొదటి" సరిగ్గా జతచేయబడలేదు? (a) ప్రతిభా పాటిల్ - మహిళా రాష్ట్రపతి (b) జాకిర్ హుస్సేన్ - ముస్లిం రాష్ట్రపతి (c) మొరార్జీ దేశాయ్ - మహిళా ప్రధానమంత్రి (d) ద్రౌపది ముర్ము - గిరిజన మహిళా రాష్ట్రపతి

తార్కికం:

  • 1. ప్రతిభా పాటిల్ మొదటి మహిళా రాష్ట్రపతి, కాబట్టి (a) సరైనది.
  • 2. జాకిర్ హుస్సేన్ మొదటి ముస్లిం రాష్ట్రపతి, కాబట్టి (b) సరైనది.
  • 3. ద్రౌపది ముర్ము మొదటి గిరిజన మహిళా రాష్ట్రపతి, కాబట్టి (d) సరైనది.
  • 4. మొరార్జీ దేశాయ్ మొదటి కాంగ్రెసేతర ప్రధానమంత్రి. మొదటి మహిళా ప్రధానమంత్రి ఇందిరా గాంధీ, కాబట్టి (c) తప్పు.

సారాంశం: "మొదటి" జాబితాలలో, ప్రతి వ్యక్తిని ఒక విశిష్ట బిరుదుతో ముడిపెట్టండి.

ఉదాహరణ: ఉపరాష్ట్రపతిని రాజ్యసభ చైర్మన్‌గా చేసే అధికరణ ఏది, గవర్నర్‌కు మంత్రి మండలి సలహా ఇచ్చేలా చేసే అధికరణ ఏది?

తార్కికం:

  • 1. ఉపరాష్ట్రపతి పదవి అధికరణ 63. అధికరణ 64 ఉపరాష్ట్రపతిని పదవీరీత్యా రాజ్యసభ చైర్మన్‌గా చేస్తుంది.
  • 2. అధికరణ 74 రాష్ట్రపతికి మంత్రి మండలి.
  • 3. అధికరణ 74కు రాష్ట్ర ప్రతిరూపం అధికరణ 163, గవర్నర్ కోసం.
  • 4. కాబట్టి సమాధానాలు అధికరణ 64, అధికరణ 163.

సారాంశం: కేంద్ర అధికరణ, రాష్ట్ర అధికరణ సంఖ్య పరిధిలో తేడా ఉంటాయి: రాష్ట్రపతికి 74, గవర్నర్‌కు 163.

పోలికలు, తేడాలు

ఒకేలా కనిపించేవిఅధికరణ 52అధికరణ 63
అంశంరాష్ట్రపతి పదవిఉపరాష్ట్రపతి పదవి
ఒకేలా కనిపించేవిఅధికరణ 61అధికరణ 72అధికరణ 123
అంశంఅభిశంసనక్షమాభిక్ష అధికారంఆర్డినెన్స్ చేసే అధికారం
ఒకేలా కనిపించేవిఓట్ ఆన్ అకౌంట్ఓట్ ఆఫ్ క్రెడిట్
అర్థంబడ్జెట్ ఆమోదానికి ముందు ముందస్తు ఖర్చుయుద్ధ వ్యయం వంటి అనూహ్య డిమాండ్లు
ఒకేలా కనిపించేవిప్రశ్నోత్తరాల గంటజీరో అవర్
అర్థంమంత్రులకు మౌఖిక ప్రశ్నలుముందస్తు నోటీసు లేకుండా లేవనెత్తే అంశాలు
ఒకేలా కనిపించేవికేటాయింపుల బిల్లుఆర్థిక బిల్లు
అర్థంసంచిత నిధి నుండి డబ్బు తీసుకోవడానికి అనుమతిస్తుందిబడ్జెట్‌లోని పన్ను ప్రతిపాదనలను కలిగి ఉంటుంది

క్రమం, కాలరేఖ

సంవత్సరంసంఘటన
1926పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ మొదట ఏర్పాటు (తరువాత UPSC)
1951ఒక రాష్ట్రంలో మొదటిసారి రాష్ట్రపతి పాలన విధింపు
1953జాతీయ విస్తరణ సేవ
1987న్యాయ సేవల అధికార సంస్థల చట్టం
1994ఎస్. ఆర్. బొమ్మై కేసు
1995జాతీయ న్యాయ సేవల అధికార సంస్థ ఏర్పాటు
2016101వ సవరణ; అధికరణ 279A కింద GST మండలి

మరికొన్ని ఒక్కమాట వాక్యాలు

  • 1. అధికరణ 53 కేంద్ర కార్యనిర్వాహక అధికారాన్ని రాష్ట్రపతికి ఇస్తుంది.
  • 2. అధికరణ 56 రాష్ట్రపతి పదవీకాలం.
  • 3. అధికరణ 57 తిరిగి ఎన్నికకు అర్హత.
  • 4. అధికరణ 58 రాష్ట్రపతిగా ఎన్నికకు అర్హతలు.
  • 5. అధికరణ 60 రాష్ట్రపతి ప్రమాణం.
  • 6. అధికరణ 71 రాష్ట్రపతి ఎన్నికకు సంబంధించిన వివాదాల గురించి.
  • 7. అధికరణ 65 ఉపరాష్ట్రపతిని రాష్ట్రపతిగా వ్యవహరించడానికి అనుమతిస్తుంది.
  • 8. అధికరణ 66 ఉపరాష్ట్రపతి ఎన్నిక.
  • 9. అధికరణ 76 భారత అటార్నీ జనరల్.
  • 10. అధికరణ 148 కంప్ట్రోలర్ అండ్ ఆడిటర్ జనరల్.
  • 11. అధికరణ 324 భారత ఎన్నికల సంఘం.
  • 12. అధికరణ 312 అఖిల భారత సర్వీసులు.
  • 13. అధికరణ 335 సేవలలో SCలు, STల క్లెయిమ్‌ల గురించి.
  • 14. ఎస్. కె. దార్ దార్ కమిషన్‌కు అధ్యక్షత వహించారు.
  • 15. ప్రధానమంత్రి అంతర్ రాష్ట్ర మండలి, జాతీయ అభివృద్ధి మండలి, నీతి ఆయోగ్ పాలక మండలికి అధ్యక్షత వహిస్తారు.

సాధన ప్రశ్నలు

  1. శ్రద్ధ కోరే నోటీసు దేనికి సంబంధించినది?

    1. పార్లమెంటు విశేషాధికార ఉల్లంఘన
    2. బడ్జెట్ ఆమోదానికి ముందు ముందస్తు వ్యయం
    3. పెండింగ్ డిమాండ్లన్నీ ఒకేసారి ఓటింగ్‌కు పెట్టడం
    4. మంత్రి ప్రకటన కోరే అత్యవసర ప్రజా అంశం
    సమాధానం

    D. మంత్రి ప్రకటన కోరే అత్యవసర ప్రజా అంశం

    Calling attention notice deals with which of the following?

    1. breach of parliamentary privilege
    2. advance expenditure before passing the Budget
    3. putting all pending demands to vote together
    4. urgent public matter drawing a Minister's statement

  2. గిలటిన్ దేనికి సంబంధించినది?

    1. పెండింగ్ డిమాండ్లన్నీ ఒకేసారి ఓటింగ్‌కు పెట్టడం
    2. మంత్రిమండలిపై విశ్వాసం
    3. మంత్రి ప్రకటన కోరే అత్యవసర ప్రజా అంశం
    4. చర్చను ముగించడం
    సమాధానం

    A. పెండింగ్ డిమాండ్లన్నీ ఒకేసారి ఓటింగ్‌కు పెట్టడం

    Guillotine deals with which of the following?

    1. putting all pending demands to vote together
    2. confidence in the Council of Ministers
    3. urgent public matter drawing a Minister's statement
    4. ending of debate on a matter

  3. వాయిదా తీర్మానం దేనికి సంబంధించినది?

    1. పెండింగ్ డిమాండ్లన్నీ ఒకేసారి ఓటింగ్‌కు పెట్టడం
    2. ప్రజా ప్రాధాన్యం గల అత్యవసర అంశం
    3. బడ్జెట్‌లోని పన్ను ప్రతిపాదనలు
    4. సంచిత నిధి నుంచి నగదు ఉపసంహరణ
    సమాధానం

    B. ప్రజా ప్రాధాన్యం గల అత్యవసర అంశం

    Adjournment motion deals with which of the following?

    1. putting all pending demands to vote together
    2. urgent matter of public importance
    3. taxation proposals of the Budget
    4. withdrawal of money from the Consolidated Fund

  4. ముగింపు తీర్మానం దేనికి సంబంధించినది?

    1. పార్లమెంటు విశేషాధికార ఉల్లంఘన
    2. మంత్రి ప్రకటన కోరే అత్యవసర ప్రజా అంశం
    3. బడ్జెట్‌లోని పన్ను ప్రతిపాదనలు
    4. చర్చను ముగించడం
    సమాధానం

    D. చర్చను ముగించడం

    Closure motion deals with which of the following?

    1. breach of parliamentary privilege
    2. urgent public matter drawing a Minister's statement
    3. taxation proposals of the Budget
    4. ending of debate on a matter

  5. ఓట్ ఆన్ అకౌంట్ దేనికి సంబంధించినది?

    1. మంత్రిమండలిపై విశ్వాసం
    2. బడ్జెట్‌లోని పన్ను ప్రతిపాదనలు
    3. బడ్జెట్ ఆమోదానికి ముందు ముందస్తు వ్యయం
    4. ముందస్తు నోటీసు లేకుండా లేవనెత్తే అంశాలు
    సమాధానం

    C. బడ్జెట్ ఆమోదానికి ముందు ముందస్తు వ్యయం

    Vote on account deals with which of the following?

    1. confidence in the Council of Ministers
    2. taxation proposals of the Budget
    3. advance expenditure before passing the Budget
    4. matters raised without prior notice

  6. కోత తీర్మానం దేనికి సంబంధించినది?

    1. ముందస్తు నోటీసు లేకుండా లేవనెత్తే అంశాలు
    2. గ్రాంట్ల డిమాండ్‌లో తగ్గింపు
    3. మంత్రిమండలిపై విశ్వాసం
    4. యుద్ధ వ్యయం వంటి ఊహించని డిమాండ్లు
    సమాధానం

    B. గ్రాంట్ల డిమాండ్‌లో తగ్గింపు

    Cut motion deals with which of the following?

    1. matters raised without prior notice
    2. reduction in a demand for grants
    3. confidence in the Council of Ministers
    4. unforeseen demands such as war expenditure

  7. జీరో అవర్ దేనికి సంబంధించినది?

    1. యుద్ధ వ్యయం వంటి ఊహించని డిమాండ్లు
    2. గ్రాంట్ల డిమాండ్‌లో తగ్గింపు
    3. ముందస్తు నోటీసు లేకుండా లేవనెత్తే అంశాలు
    4. బడ్జెట్ ఆమోదానికి ముందు ముందస్తు వ్యయం
    సమాధానం

    C. ముందస్తు నోటీసు లేకుండా లేవనెత్తే అంశాలు

    Zero Hour deals with which of the following?

    1. unforeseen demands such as war expenditure
    2. reduction in a demand for grants
    3. matters raised without prior notice
    4. advance expenditure before passing the Budget

  8. 'ద్రౌపదీ ముర్ము' గురించిన సరైన వివరణ ఈ క్రింది వాటిలో ఏది?

    1. భారత రాష్ట్ర మొదటి మహిళా ముఖ్యమంత్రి
    2. తొలి కేంద్ర గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రి
    3. ఆర్థిక సంఘం మొదటి అధ్యక్షుడు
    4. భారత తొలి గిరిజన రాష్ట్రపతి
    సమాధానం

    D. భారత తొలి గిరిజన రాష్ట్రపతి

    Which of the following correctly describes Droupadi Murmu?

    1. first woman Chief Minister of an Indian State
    2. first Union Minister of Tribal Affairs
    3. first Chairman of the Finance Commission
    4. first President of India from a tribal community

  9. విశేషాధికార తీర్మానం దేనికి సంబంధించినది?

    1. సంచిత నిధి నుంచి నగదు ఉపసంహరణ
    2. పార్లమెంటు విశేషాధికార ఉల్లంఘన
    3. ముందస్తు నోటీసు లేకుండా లేవనెత్తే అంశాలు
    4. మంత్రులకు మౌఖిక ప్రశ్నలు
    సమాధానం

    B. పార్లమెంటు విశేషాధికార ఉల్లంఘన

    Privilege motion deals with which of the following?

    1. withdrawal of money from the Consolidated Fund
    2. breach of parliamentary privilege
    3. matters raised without prior notice
    4. oral questions to Ministers

  10. ప్రశ్నోత్తరాల సమయం దేనికి సంబంధించినది?

    1. మంత్రులకు మౌఖిక ప్రశ్నలు
    2. చర్చను ముగించడం
    3. ముందస్తు నోటీసు లేకుండా లేవనెత్తే అంశాలు
    4. పార్లమెంటు విశేషాధికార ఉల్లంఘన
    సమాధానం

    A. మంత్రులకు మౌఖిక ప్రశ్నలు

    Question Hour deals with which of the following?

    1. oral questions to Ministers
    2. ending of debate on a matter
    3. matters raised without prior notice
    4. breach of parliamentary privilege

  11. 'జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ' గురించిన సరైన వివరణ ఈ క్రింది వాటిలో ఏది?

    1. భారత మొదటి కాంగ్రెసేతర ప్రధానమంత్రి
    2. ప్రణాళికా సంఘం మొదటి ఛైర్మన్
    3. భారత మొదటి గిరిజన మహిళా రాష్ట్రపతి
    4. భారత మొదటి ఆర్థిక శాఖ మంత్రి
    సమాధానం

    B. ప్రణాళికా సంఘం మొదటి ఛైర్మన్

    Which of the following correctly describes Jawaharlal Nehru?

    1. first non-Congress Prime Minister of India
    2. first Chairman of the Planning Commission
    3. first tribal woman President of India
    4. first Finance Minister of India

  12. భారత మొదటి కాంగ్రెసేతర ప్రధానమంత్రి ఎవరు?

    1. జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ
    2. నీలం సంజీవరెడ్డి
    3. జాకీర్ హుస్సేన్
    4. మొరార్జీ దేశాయ్
    సమాధానం

    D. మొరార్జీ దేశాయ్

    Who was the first non-Congress Prime Minister of India?

    1. Jawaharlal Nehru
    2. Neelam Sanjiva Reddy
    3. Zakir Husain
    4. Morarji Desai

  13. ఆర్టికల్ 320 దేనికి సంబంధించినది?

    1. పంచాయతీ ఎన్నికలు
    2. ప్రజా సేవా కమిషన్ల విధులు
    3. అంతర్ రాష్ట్ర నదీ జల వివాదాలు
    4. గవర్నర్‌కు సహాయపడే మంత్రిమండలి
    సమాధానం

    B. ప్రజా సేవా కమిషన్ల విధులు

    Article 320 deals with which of the following?

    1. elections to panchayats
    2. functions of Public Service Commissions
    3. adjudication of inter-state river water disputes
    4. Council of Ministers to aid and advise Governor

  14. ఆర్టికల్ 64 దేనికి సంబంధించినది?

    1. రాజ్యసభ పదవీరీత్యా ఛైర్మన్‌గా ఉపరాష్ట్రపతి
    2. రాష్ట్రపతి పట్ల ప్రధానమంత్రి విధులు
    3. రాష్ట్రపతి పదవి
    4. రాష్ట్రపతిగా ఎన్నికకు అర్హతలు
    సమాధానం

    A. రాజ్యసభ పదవీరీత్యా ఛైర్మన్‌గా ఉపరాష్ట్రపతి

    Article 64 deals with which of the following?

    1. Vice-President as ex officio Chairman of Rajya Sabha
    2. duties of the Prime Minister towards the President
    3. office of the President
    4. qualifications for election as President

  15. ఆర్థిక బిల్లు దేనికి సంబంధించినది?

    1. గ్రాంట్ల డిమాండ్‌లో తగ్గింపు
    2. బడ్జెట్‌లోని పన్ను ప్రతిపాదనలు
    3. చర్చను ముగించడం
    4. యుద్ధ వ్యయం వంటి ఊహించని డిమాండ్లు
    సమాధానం

    B. బడ్జెట్‌లోని పన్ను ప్రతిపాదనలు

    Finance Bill deals with which of the following?

    1. reduction in a demand for grants
    2. taxation proposals of the Budget
    3. ending of debate on a matter
    4. unforeseen demands such as war expenditure

  16. 'జుయల్ ఓరం' గురించిన సరైన వివరణ ఈ క్రింది వాటిలో ఏది?

    1. ఆర్థిక సంఘం మొదటి అధ్యక్షుడు
    2. తొలి కేంద్ర గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రి
    3. ఆంధ్ర రాష్ట్ర మొదటి గవర్నర్
    4. భారత తొలి గిరిజన రాష్ట్రపతి
    సమాధానం

    B. తొలి కేంద్ర గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రి

    Which of the following correctly describes Jual Oram?

    1. first Chairman of the Finance Commission
    2. first Union Minister of Tribal Affairs
    3. first Governor of Andhra State
    4. first President of India from a tribal community

  17. 'కె. సి. నియోగి' గురించిన సరైన వివరణ ఈ క్రింది వాటిలో ఏది?

    1. తొలి కేంద్ర గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రి
    2. భారత తొలి గిరిజన రాష్ట్రపతి
    3. ఆర్థిక సంఘం మొదటి అధ్యక్షుడు
    4. ఆంధ్ర రాష్ట్ర మొదటి గవర్నర్
    సమాధానం

    C. ఆర్థిక సంఘం మొదటి అధ్యక్షుడు

    Which of the following correctly describes K. C. Neogy?

    1. first Union Minister of Tribal Affairs
    2. first President of India from a tribal community
    3. first Chairman of the Finance Commission
    4. first Governor of Andhra State

  18. రెండో షెడ్యూల్ దేనికి సంబంధించినది?

    1. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కేంద్రీయ విశ్వవిద్యాలయం
    2. రాష్ట్రపతి, గవర్నర్లు, స్పీకర్ల వేతనాలు
    3. కేంద్ర కార్యనిర్వాహక అధికారం
    4. న్యాయమూర్తుల దుష్ప్రవర్తనపై విచారణ
    సమాధానం

    B. రాష్ట్రపతి, గవర్నర్లు, స్పీకర్ల వేతనాలు

    Second Schedule deals with which of the following?

    1. Central University in Andhra Pradesh
    2. salaries of the President, Governors and Speakers
    3. executive power of the Union
    4. inquiry into misbehaviour of judges

  19. ఈ క్రింది వాటిలో ఏది 'ఇందిరా గాంధీ' అనే అంశానికి సరిగ్గా జతకాదు? (పదవి – వ్యక్తి)

    1. భారతదేశ మొదటి మహిళా ప్రధానమంత్రి
    2. భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ మొదటి మహిళా అధ్యక్షురాలు
    3. భారత తొలి మహిళా ప్రధానమంత్రి
    4. భారతరత్న పొందిన తొలి మహిళ
    సమాధానం

    B. భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ మొదటి మహిళా అధ్యక్షురాలు

    Which of the following is NOT correctly paired with Indira Gandhi (Office – Person)?

    1. first Indian woman Prime Minister
    2. first woman President of the Indian National Congress
    3. first woman Prime Minister of India
    4. first woman to receive the Bharat Ratna

  20. అవిశ్వాస తీర్మానం దేనికి సంబంధించినది?

    1. ప్రజా ప్రాధాన్యం గల అత్యవసర అంశం
    2. మంత్రిమండలిపై విశ్వాసం
    3. బడ్జెట్‌లోని పన్ను ప్రతిపాదనలు
    4. మంత్రులకు మౌఖిక ప్రశ్నలు
    సమాధానం

    B. మంత్రిమండలిపై విశ్వాసం

    No-confidence motion deals with which of the following?

    1. urgent matter of public importance
    2. confidence in the Council of Ministers
    3. taxation proposals of the Budget
    4. oral questions to Ministers

  21. బడ్జెట్ ఆమోదానికి ముందు ముందస్తు వ్యయం గురించి తెలిపే నిబంధన ఏది?

    1. శ్రద్ధ కోరే నోటీసు
    2. గిలటిన్
    3. ఓట్ ఆన్ అకౌంట్
    4. విశేషాధికార తీర్మానం
    సమాధానం

    C. ఓట్ ఆన్ అకౌంట్

    Which provision deals with advance expenditure before passing the Budget?

    1. Calling attention notice
    2. Guillotine
    3. Vote on account
    4. Privilege motion

  22. ఓట్ ఆఫ్ క్రెడిట్ దేనికి సంబంధించినది?

    1. యుద్ధ వ్యయం వంటి ఊహించని డిమాండ్లు
    2. గ్రాంట్ల డిమాండ్‌లో తగ్గింపు
    3. మంత్రులకు మౌఖిక ప్రశ్నలు
    4. చర్చను ముగించడం
    సమాధానం

    A. యుద్ధ వ్యయం వంటి ఊహించని డిమాండ్లు

    Vote of credit deals with which of the following?

    1. unforeseen demands such as war expenditure
    2. reduction in a demand for grants
    3. oral questions to Ministers
    4. ending of debate on a matter

  23. మంత్రి ప్రకటన కోరే అత్యవసర ప్రజా అంశం గురించి తెలిపే నిబంధన ఏది?

    1. శ్రద్ధ కోరే నోటీసు
    2. కోత తీర్మానం
    3. విశేషాధికార తీర్మానం
    4. ఆర్థిక బిల్లు
    సమాధానం

    A. శ్రద్ధ కోరే నోటీసు

    Which provision deals with urgent public matter drawing a Minister's statement?

    1. Calling attention notice
    2. Cut motion
    3. Privilege motion
    4. Finance Bill

  24. కేటాయింపుల బిల్లు దేనికి సంబంధించినది?

    1. పార్లమెంటు విశేషాధికార ఉల్లంఘన
    2. మంత్రులకు మౌఖిక ప్రశ్నలు
    3. బడ్జెట్‌లోని పన్ను ప్రతిపాదనలు
    4. సంచిత నిధి నుంచి నగదు ఉపసంహరణ
    సమాధానం

    D. సంచిత నిధి నుంచి నగదు ఉపసంహరణ

    Appropriation Bill deals with which of the following?

    1. breach of parliamentary privilege
    2. oral questions to Ministers
    3. taxation proposals of the Budget
    4. withdrawal of money from the Consolidated Fund

  25. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (నిబంధన – విషయం): (i) ఆర్టికల్ 127 – తాత్కాలిక న్యాయమూర్తుల నియామకం (ii) ఆర్టికల్ 311 – సివిల్ సర్వెంట్ల తొలగింపు (iii) శ్రద్ధ కోరే నోటీసు – మంత్రి ప్రకటన కోరే అత్యవసర ప్రజా అంశం సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i) మాత్రమే
    2. (iii) మాత్రమే
    3. (ii) మాత్రమే
    4. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    సమాధానం

    D. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Provision – Subject): (i) Article 127 – appointment of ad hoc judges (ii) Article 311 – dismissal of civil servants (iii) Calling attention notice – urgent public matter drawing a Minister's statement Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (i)
    2. Only (iii)
    3. Only (ii)
    4. All of (i), (ii) and (iii)

  26. ఆర్థిక సంఘం నివేదికను పార్లమెంటు ముందు ఎవరు ఉంచుతారు?

    1. రాష్ట్రపతి, సిఫార్సులపై తీసుకున్న చర్యలను వివరించే మెమోరాండంతో సహా
    2. ఆర్థిక మంత్రి, ఎలాంటి మెమోరాండం లేకుండా
    3. లోక్‌సభ స్పీకర్, కమిటీ సమీక్ష తర్వాత
    4. కంప్ట్రోలర్ అండ్ ఆడిటర్ జనరల్
    సమాధానం

    A. రాష్ట్రపతి, సిఫార్సులపై తీసుకున్న చర్యలను వివరించే మెమోరాండంతో సహా

    A Finance Commission report is laid before Parliament by

    1. the President, along with a memorandum on the action taken on its recommendations
    2. the Finance Minister, without any memorandum
    3. the Lok Sabha Speaker, after a committee review
    4. the Comptroller and Auditor General

  27. రాజ్యాంగ పరిషత్ తొలి సమావేశానికి తాత్కాలిక అధ్యక్షుడిగా వ్యవహరించినవారు ఎవరు?

    1. సచ్చిదానంద సిన్హా
    2. రాజేంద్ర ప్రసాద్
    3. బి.ఆర్. అంబేద్కర్
    4. జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ
    సమాధానం

    A. సచ్చిదానంద సిన్హా

    Who presided over the first sitting of the Constituent Assembly as its temporary (interim) president?

    1. Sachchidananda Sinha
    2. Rajendra Prasad
    3. B.R. Ambedkar
    4. Jawaharlal Nehru

  28. భారత పార్లమెంట్‌లో 'జీరో అవర్' అంటే ఏమిటి?

    1. ముందస్తు నోటీసు లేకుండా సభ్యులు అత్యవసర అంశాలను లేవనెత్తే సమయం, సాధారణంగా ప్రశ్నోత్తరాల తర్వాత
    2. ఉదయం, సాయంత్రం సమావేశాల మధ్య విరామం
    3. ద్రవ్య బిల్లులను ప్రవేశపెట్టడానికి కేటాయించిన సమయం
    4. ప్రతిపక్ష ప్రతిపాదనలను మాత్రమే చర్చించే గంట
    సమాధానం

    A. ముందస్తు నోటీసు లేకుండా సభ్యులు అత్యవసర అంశాలను లేవనెత్తే సమయం, సాధారణంగా ప్రశ్నోత్తరాల తర్వాత

    What is meant by 'Zero Hour' in the Indian Parliament?

    1. Time when members raise urgent matters without prior notice, usually after Question Hour
    2. Interval between the morning and evening sittings
    3. Time reserved for introducing Money Bills
    4. Hour in which only Opposition proposals are discussed

  29. 'సుచేత కృపలానీ' గురించిన సరైన వివరణ ఈ క్రింది వాటిలో ఏది?

    1. భారత తొలి గిరిజన రాష్ట్రపతి
    2. భారత రాష్ట్ర మొదటి మహిళా ముఖ్యమంత్రి
    3. తొలి కేంద్ర గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రి
    4. ఆంధ్ర రాష్ట్ర మొదటి గవర్నర్
    సమాధానం

    B. భారత రాష్ట్ర మొదటి మహిళా ముఖ్యమంత్రి

    Which of the following correctly describes Sucheta Kripalani?

    1. first President of India from a tribal community
    2. first woman Chief Minister of an Indian State
    3. first Union Minister of Tribal Affairs
    4. first Governor of Andhra State

  30. 'ఇందిరా గాంధీ' గురించిన సరైన వివరణ ఈ క్రింది వాటిలో ఏది?

    1. భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ మొదటి భారతీయ మహిళా అధ్యక్షురాలు
    2. భారత తొలి మహిళా ప్రధానమంత్రి
    3. భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ మొదటి ముస్లిం అధ్యక్షుడు
    4. భారత తొలి మహిళా రాష్ట్రపతి
    సమాధానం

    B. భారత తొలి మహిళా ప్రధానమంత్రి

    Which of the following correctly describes Indira Gandhi?

    1. first Indian woman President of the Indian National Congress
    2. first woman Prime Minister of India
    3. first Muslim President of the Indian National Congress
    4. first woman President of India

  31. 'ప్రతిభా పాటిల్' గురించిన సరైన వివరణ ఈ క్రింది వాటిలో ఏది?

    1. భారత తొలి మహిళా రాష్ట్రపతి
    2. భారతదేశ మొదటి విద్యాశాఖ మంత్రి
    3. భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ మొదటి మహిళా అధ్యక్షురాలు
    4. స్వతంత్ర భారత మొదటి గవర్నర్ జనరల్
    సమాధానం

    A. భారత తొలి మహిళా రాష్ట్రపతి

    Which of the following correctly describes Pratibha Patil?

    1. first woman President of India
    2. first Education Minister of India
    3. first woman President of the Indian National Congress
    4. first Governor-General of independent India

  32. 'సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్' గురించిన సరైన వివరణ ఈ క్రింది వాటిలో ఏది?

    1. భారత మొదటి కాంగ్రెసేతర ప్రధానమంత్రి
    2. ప్రణాళికా సంఘం మొదటి ఛైర్మన్
    3. భారత మొదటి ముస్లిం రాష్ట్రపతి
    4. భారత మొదటి ఉపరాష్ట్రపతి
    సమాధానం

    D. భారత మొదటి ఉపరాష్ట్రపతి

    Which of the following correctly describes Sarvepalli Radhakrishnan?

    1. first non-Congress Prime Minister of India
    2. first Chairman of the Planning Commission
    3. first Muslim President of India
    4. first Vice-President of India

  33. 'జాకీర్ హుస్సేన్' గురించిన సరైన వివరణ ఈ క్రింది వాటిలో ఏది?

    1. ఆంధ్రప్రదేశ్ నుంచి భారత మొదటి రాష్ట్రపతి
    2. భారత మొదటి ముస్లిం రాష్ట్రపతి
    3. భారత మొదటి ఆరోగ్య శాఖ మంత్రి
    4. ప్రణాళికా సంఘం మొదటి ఛైర్మన్
    సమాధానం

    B. భారత మొదటి ముస్లిం రాష్ట్రపతి

    Which of the following correctly describes Zakir Husain?

    1. first President of India from Andhra Pradesh
    2. first Muslim President of India
    3. first Health Minister of India
    4. first Chairman of the Planning Commission

  34. భారత పార్లమెంటులో 'జీరో అవర్' అంటే

    1. అర్ధరాత్రి తర్వాత నిర్వహించే సమయం
    2. ప్రశ్నోత్తరాల గంట తర్వాత ముందస్తు నోటీసు లేకుండా అత్యవసర అంశాలు లేవనెత్తే సమయం
    3. ప్రైవేట్ సభ్యుల బిల్లులకు కేటాయించిన సమయం
    4. ప్రశ్నోత్తరాల గంటకు ముందు బడ్జెట్ చర్చ సమయం
    సమాధానం

    B. ప్రశ్నోత్తరాల గంట తర్వాత ముందస్తు నోటీసు లేకుండా అత్యవసర అంశాలు లేవనెత్తే సమయం

    In the Indian Parliament, 'Zero Hour' refers to the period that

    1. Is held after midnight
    2. Begins immediately after Question Hour for raising urgent matters without prior notice
    3. Is reserved for private members' bills
    4. Precedes Question Hour for budget discussion

  35. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (కమిషన్/కమిటీ – అధ్యక్షుడు): (i) రాజ్యాంగ సభ నియమావళి కమిటీ – డబ్ల్యు. సి. బెనర్జీ (ii) 1885 మొదటి కాంగ్రెస్ సమావేశం – రాజేంద్ర ప్రసాద్ (iii) పర్యావరణ రక్షణ యంత్రాంగ కమిటీ 1980 – ఎన్. డి. తివారీ సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i), (iii) మాత్రమే
    2. (iii) మాత్రమే
    3. (ii), (iii) మాత్రమే
    4. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    సమాధానం

    B. (iii) మాత్రమే

    Consider the following pairs (Commission/Committee – Chairperson): (i) Rules of Procedure Committee of the Constituent Assembly – W. C. Bonnerjee (ii) First session of Indian National Congress 1885 – Rajendra Prasad (iii) Committee on environmental protection machinery 1980 – N. D. Tiwari Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (i) and (iii)
    2. Only (iii)
    3. Only (ii) and (iii)
    4. All of (i), (ii) and (iii)

  36. ఆర్టికల్ 123 దేనికి సంబంధించినది?

    1. అంతర్రాష్ట్ర మండలి
    2. ఆస్తి హక్కు
    3. రాజ్యసభ నిర్మాణం
    4. రాష్ట్రపతి ఆర్డినెన్స్ జారీ అధికారం
    సమాధానం

    D. రాష్ట్రపతి ఆర్డినెన్స్ జారీ అధికారం

    Article 123 deals with which of the following?

    1. Inter-State Council
    2. right to property
    3. composition of Rajya Sabha
    4. ordinance-making power of the President

  37. ఆర్టికల్ 57 దేనికి సంబంధించినది?

    1. కేంద్ర కార్యనిర్వాహక అధికారం
    2. మంత్రుల నియామకం మరియు బాధ్యత
    3. రాష్ట్రపతిగా ఎన్నికకు అర్హతలు
    4. రాష్ట్రపతి పునఃఎన్నికకు అర్హత
    సమాధానం

    D. రాష్ట్రపతి పునఃఎన్నికకు అర్హత

    Article 57 deals with which of the following?

    1. executive power of the Union
    2. appointment and responsibility of Ministers
    3. qualifications for election as President
    4. eligibility for re-election of the President

  38. ఆర్టికల్ 65 దేనికి సంబంధించినది?

    1. రాష్ట్రపతిగా వ్యవహరించే ఉపరాష్ట్రపతి
    2. రాష్ట్రపతి పదవి
    3. రాష్ట్రపతి పట్ల ప్రధానమంత్రి విధులు
    4. మంత్రుల నియామకం మరియు బాధ్యత
    సమాధానం

    A. రాష్ట్రపతిగా వ్యవహరించే ఉపరాష్ట్రపతి

    Article 65 deals with which of the following?

    1. Vice-President acting as President
    2. office of the President
    3. duties of the Prime Minister towards the President
    4. appointment and responsibility of Ministers

  39. ఆర్టికల్ 78 దేనికి సంబంధించినది?

    1. కేంద్ర కార్యనిర్వాహక అధికారం
    2. రాష్ట్రపతి పట్ల ప్రధానమంత్రి విధులు
    3. రాష్ట్రపతి పదవీకాలం
    4. రాష్ట్రపతి ఎన్నిక
    సమాధానం

    B. రాష్ట్రపతి పట్ల ప్రధానమంత్రి విధులు

    Article 78 deals with which of the following?

    1. executive power of the Union
    2. duties of the Prime Minister towards the President
    3. term of office of the President
    4. election of the President

  40. ఆర్టికల్ 163 దేనికి సంబంధించినది?

    1. కేంద్ర రాష్ట్ర సంబంధాలు
    2. గవర్నర్ ప్రత్యేక ప్రసంగం
    3. గవర్నర్‌కు సహాయపడే మంత్రిమండలి
    4. రాజ్యాంగ పదవుల వేతనాలు
    సమాధానం

    C. గవర్నర్‌కు సహాయపడే మంత్రిమండలి

    Article 163 deals with which of the following?

    1. Relations between the Union and the States
    2. Special address by the Governor
    3. Council of Ministers to aid and advise Governor
    4. Salaries of constitutional office holders

  41. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (నిబంధన – విషయం): (i) ఆర్టికల్ 132 – రాజ్యాంగ విషయాల్లో అప్పీలు అధికార పరిధి (ii) ఆంధ్రప్రదేశ్ పంచాయతీరాజ్ చట్టం – గ్రామీణ స్థానిక స్వపరిపాలన (iii) ఓట్ ఆన్ అకౌంట్ – బడ్జెట్ ఆమోదానికి ముందు ముందస్తు వ్యయం సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. ఏదీ కాదు
    2. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    3. (ii), (iii) మాత్రమే
    4. (i) మాత్రమే
    సమాధానం

    B. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Provision – Subject): (i) Article 132 – appellate jurisdiction in constitutional matters (ii) Andhra Pradesh Panchayat Raj Act – rural local self-government (iii) Vote on account – advance expenditure before passing the Budget Which of the pairs are correctly matched?

    1. None of them
    2. All of (i), (ii) and (iii)
    3. Only (ii) and (iii)
    4. Only (i)

  42. ఆర్టికల్ 312 కింద కొత్త అఖిల భారత సర్వీసును ఏర్పరచే ముందు తప్పనిసరిగా జరగాల్సింది ఏది?

    1. హాజరై ఓటు వేసిన సభ్యుల మూడింట రెండు వంతుల మద్దతుతో రాజ్యసభ తీర్మానం
    2. లోక్‌సభ సాధారణ మెజారిటీ తీర్మానం
    3. ఉభయ సభల సాధారణ మెజారిటీ తీర్మానం
    4. తీర్మానం లేకుండా రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వు
    సమాధానం

    A. హాజరై ఓటు వేసిన సభ్యుల మూడింట రెండు వంతుల మద్దతుతో రాజ్యసభ తీర్మానం

    Before Parliament can create a new All-India Service under Article 312, which step is mandatory?

    1. A Rajya Sabha resolution supported by two-thirds of members present and voting
    2. A Lok Sabha resolution by simple majority
    3. A resolution of both Houses by simple majority
    4. A Presidential order without any resolution

  43. భారత రాజ్యాంగంలో ఎక్కడా ప్రస్తావించని పదవి కింది వాటిలో ఏది?

    1. భారత అటార్నీ జనరల్
    2. కంప్ట్రోలర్ అండ్ ఆడిటర్ జనరల్
    3. కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగ సంఘం (యూపీఎస్సీ)
    4. భారత సొలిసిటర్ జనరల్
    సమాధానం

    D. భారత సొలిసిటర్ జనరల్

    Which of the following offices is NOT mentioned anywhere in the Constitution of India?

    1. Attorney General of India
    2. Comptroller and Auditor General
    3. Union Public Service Commission
    4. Solicitor General of India

  44. 1946 డిసెంబర్ 9న జరిగిన రాజ్యాంగ పరిషత్తు తొలి సమావేశానికి తాత్కాలిక అధ్యక్షుడిగా ఎవరు వ్యవహరించారు?

    1. రాజేంద్ర ప్రసాద్
    2. హెచ్.సి. ముఖర్జీ
    3. బి.ఎన్. రావు
    4. సచ్చిదానంద సిన్హా
    సమాధానం

    D. సచ్చిదానంద సిన్హా

    Who presided over the first meeting of the Constituent Assembly on 9 December 1946 as its temporary (provisional) President?

    1. Rajendra Prasad
    2. H. C. Mukherjee
    3. B. N. Rau
    4. Sachchidananda Sinha

  45. భారతదేశ గవర్నర్ జనరల్ పదవి చేపట్టిన మొదటి భారతీయుడు ఎవరు?

    1. సి. రాజగోపాలాచారి
    2. రాజేంద్ర ప్రసాద్
    3. జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ
    4. వల్లభ్‌భాయ్ పటేల్
    సమాధానం

    A. సి. రాజగోపాలాచారి

    Who was the first Indian to serve as Governor-General of India?

    1. C. Rajagopalachari
    2. Rajendra Prasad
    3. Jawaharlal Nehru
    4. Vallabhbhai Patel

సాధన ప్రశ్నలు — సెట్ 2

  1. 'సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్' ఎవరి తర్వాత ఆ స్థానంలోకి వచ్చారు?

    1. జాకీర్ హుస్సేన్
    2. రాజేంద్ర ప్రసాద్
    3. ప్రతిభా పాటిల్
    4. రాష్ట్రపతిగా నీలం సంజీవరెడ్డి
    సమాధానం

    B. రాజేంద్ర ప్రసాద్

    Sarvepalli Radhakrishnan succeeded which of the following?

    1. Zakir Husain
    2. Rajendra Prasad
    3. Pratibha Patil
    4. N. Sanjiva Reddy as President

  2. 'వల్లభభాయ్ పటేల్' గురించిన సరైన వివరణ ఈ క్రింది వాటిలో ఏది?

    1. వ్యక్తిగత సత్యాగ్రహ రెండవ సత్యాగ్రహి
    2. ఆంధ్రప్రదేశ్ నుంచి భారత మొదటి రాష్ట్రపతి
    3. రిజర్వ్ బ్యాంక్ మొదటి భారతీయ గవర్నర్
    4. భారత మొదటి హోంమంత్రి
    సమాధానం

    D. భారత మొదటి హోంమంత్రి

    Which of the following correctly describes Vallabhbhai Patel?

    1. second Satyagrahi of the Individual Satyagraha
    2. first President of India from Andhra Pradesh
    3. first Indian Governor of the Reserve Bank of India
    4. first Home Minister of India

  3. 'సి. రాజగోపాలాచారి' గురించిన సరైన వివరణ ఈ క్రింది వాటిలో ఏది?

    1. భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ మొదటి ముస్లిం అధ్యక్షుడు
    2. భారత మొదటి భారతీయ గవర్నర్ జనరల్
    3. వ్యక్తిగత సత్యాగ్రహ మొదటి సత్యాగ్రహి
    4. ఆంధ్రప్రదేశ్ నుంచి భారత మొదటి రాష్ట్రపతి
    సమాధానం

    B. భారత మొదటి భారతీయ గవర్నర్ జనరల్

    Which of the following correctly describes C. Rajagopalachari?

    1. first Muslim President of Indian National Congress
    2. first Indian Governor-General of India
    3. first Satyagrahi of the Individual Satyagraha
    4. first President of India from Andhra Pradesh

  4. 'మొరార్జీ దేశాయ్' గురించిన సరైన వివరణ ఈ క్రింది వాటిలో ఏది?

    1. భారత మొదటి గిరిజన మహిళా రాష్ట్రపతి
    2. భారత మొదటి ఆరోగ్య శాఖ మంత్రి
    3. భారత మొదటి కాంగ్రెసేతర ప్రధానమంత్రి
    4. దక్షిణ భారతదేశం నుంచి మొదటి ప్రధానమంత్రి
    సమాధానం

    C. భారత మొదటి కాంగ్రెసేతర ప్రధానమంత్రి

    Which of the following correctly describes Morarji Desai?

    1. first tribal woman President of India
    2. first Health Minister of India
    3. first non-Congress Prime Minister of India
    4. first Prime Minister of India from South India

  5. ఆంధ్రప్రదేశ్ నుంచి భారత మొదటి రాష్ట్రపతి ఎవరు?

    1. రాజకుమారి అమృత్ కౌర్
    2. నీలం సంజీవరెడ్డి
    3. పి. వి. నరసింహారావు
    4. జాకీర్ హుస్సేన్
    సమాధానం

    B. నీలం సంజీవరెడ్డి

    Who was the first President of India from Andhra Pradesh?

    1. Rajkumari Amrit Kaur
    2. Neelam Sanjiva Reddy
    3. P. V. Narasimha Rao
    4. Zakir Husain

  6. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (పదవి – వ్యక్తి): (i) భారత మొదటి ముస్లిం రాష్ట్రపతి – జాకీర్ హుస్సేన్ (ii) భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ మొదటి బ్రిటిష్ అధ్యక్షుడు – జి. వి. మావలాంకర్ (iii) లోక్‌సభ మొదటి స్పీకర్ – జార్జ్ యూల్ సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    2. (ii), (iii) మాత్రమే
    3. (i) మాత్రమే
    4. (i), (ii) మాత్రమే
    సమాధానం

    C. (i) మాత్రమే

    Consider the following pairs (Office – Person): (i) first Muslim President of India – Zakir Husain (ii) first British President of the Indian National Congress – G V Mavalankar (iii) first Speaker of Lok Sabha – George Yule Which of the pairs are correctly matched?

    1. All of (i), (ii) and (iii)
    2. Only (ii) and (iii)
    3. Only (i)
    4. Only (i) and (ii)

  7. ఆర్టికల్ 53 దేనికి సంబంధించినది?

    1. రాష్ట్రపతి పునఃఎన్నికకు అర్హత
    2. కేంద్ర కార్యనిర్వాహక అధికారం
    3. రాష్ట్రపతిగా ఎన్నికకు అర్హతలు
    4. భారత ఎన్నికల సంఘం
    సమాధానం

    B. కేంద్ర కార్యనిర్వాహక అధికారం

    Article 53 deals with which of the following?

    1. eligibility for re-election of the President
    2. executive power of the Union
    3. qualifications for election as President
    4. Election Commission of India

  8. భారత ఉపరాష్ట్రపతి పదవిరీత్యా ఛైర్మన్‌గా ఉండేది

    1. రాజ్యసభకు
    2. ప్రణాళికా సంఘానికి
    3. లోక్‌సభకు
    4. అంతర్రాష్ట్ర మండలికి
    సమాధానం

    A. రాజ్యసభకు

    The Vice-President of India is the ex officio Chairman of the

    1. Rajya Sabha
    2. Planning body
    3. Lok Sabha
    4. Inter-State Council

  9. భారతదేశంలో 'ప్రజాధనానికి సంరక్షకుడు'గా పిలిచేది

    1. అటార్నీ జనరల్
    2. కంప్‌ట్రోలర్ అండ్ ఆడిటర్ జనరల్
    3. ఆర్థిక మంత్రి
    4. ఆర్థిక సంఘం ఛైర్మన్
    సమాధానం

    B. కంప్‌ట్రోలర్ అండ్ ఆడిటర్ జనరల్

    Who is known as the 'guardian of the public purse' in India?

    1. Attorney General
    2. Comptroller and Auditor General
    3. Finance Minister
    4. Chairman of Finance Commission

  10. ఆర్టికల్ 52 దేనికి సంబంధించినది?

    1. అంతర్రాష్ట్ర మండలి
    2. భారత అటార్నీ జనరల్
    3. అల్పసంఖ్యాకుల విద్యాసంస్థల హక్కు
    4. భారత రాష్ట్రపతి పదవి
    సమాధానం

    D. భారత రాష్ట్రపతి పదవి

    Article 52 deals with which of the following?

    1. Inter-State Council
    2. Attorney General of India
    3. right of minorities to run educational institutions
    4. office of the President of India

  11. ఆర్టికల్ 76 దేనికి సంబంధించినది?

    1. రాష్ట్రపతి క్షమాభిక్ష అధికారం
    2. ఉమ్మడి పౌర స్మృతి
    3. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఉద్యోగాలు, విద్యలో సమాన అవకాశాలు
    4. భారత అటార్నీ జనరల్
    సమాధానం

    D. భారత అటార్నీ జనరల్

    Article 76 deals with which of the following?

    1. pardoning power of the President
    2. uniform civil code
    3. equitable opportunities in public employment and education in Andhra Pradesh
    4. Attorney General of India

  12. ఆర్టికల్ 54 దేనికి సంబంధించినది?

    1. భారత ఎన్నికల సంఘం
    2. రాష్ట్రపతి ఎన్నిక
    3. రాష్ట్రపతి పట్ల ప్రధానమంత్రి విధులు
    4. రాష్ట్రపతి పదవి
    సమాధానం

    B. రాష్ట్రపతి ఎన్నిక

    Article 54 deals with which of the following?

    1. Election Commission of India
    2. election of the President
    3. duties of the Prime Minister towards the President
    4. office of the President

  13. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (నిబంధన – విషయం): (i) ఆర్టికల్ 66 – ఆర్టికల్ 32 (ii) రాజ్యాంగ పరిహార హక్కు – ఉపరాష్ట్రపతి ఎన్నిక (iii) 101వ సవరణ చట్టం – వస్తు సేవల పన్ను సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i) మాత్రమే
    2. (iii) మాత్రమే
    3. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    4. (i), (iii) మాత్రమే
    సమాధానం

    B. (iii) మాత్రమే

    Consider the following pairs (Provision – Subject): (i) Article 66 – Article 32 (ii) Right to Constitutional Remedies – election of the Vice-President (iii) One hundred and first Amendment Act – Goods and Services Tax Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (i)
    2. Only (iii)
    3. All of (i), (ii) and (iii)
    4. Only (i) and (iii)

  14. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (నిబంధన – విషయం): (i) శోషణ నిరోధక హక్కు – 23 మరియు 24 అధికరణలు (ii) ఆర్టికల్ 320 – ప్రజా సేవా కమిషన్ల విధులు (iii) రాష్ట్రపతి, ఉపరాష్ట్రపతి ఎన్నికల చట్టం – రెండు పదవులకు ఎన్నికల నిర్వహణ సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (ii) మాత్రమే
    2. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    3. (i) మాత్రమే
    4. ఏదీ కాదు
    సమాధానం

    B. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Provision – Subject): (i) Right against Exploitation – Articles 23 and 24 (ii) Article 320 – functions of Public Service Commissions (iii) Presidential and Vice-Presidential Elections Act – conduct of elections to the two offices Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (ii)
    2. All of (i), (ii) and (iii)
    3. Only (i)
    4. None of them

  15. ఈ ప్రకటనలను పరిశీలించండి: (i) పదవిలో ఉండగా మరణించిన తొలి రాష్ట్రపతి జాకీర్ హుస్సేన్. (ii) వి.వి. గిరి 1969లో స్వతంత్ర అభ్యర్థిగా రాష్ట్రపతిగా ఎన్నికయ్యారు. (iii) నీలం సంజీవరెడ్డి ఏకగ్రీవంగా రాష్ట్రపతిగా ఎన్నికయ్యారు. (iv) జ్ఞానీ జైల్ సింగ్ భారతదేశ తొలి దళిత రాష్ట్రపతి. ఏవి సరైనవి?

    1. (i), (iv) మాత్రమే
    2. (ii), (iii) మాత్రమే
    3. (i), (ii), (iii) మాత్రమే
    4. (i), (ii), (iii), (iv)
    సమాధానం

    C. (i), (ii), (iii) మాత్రమే

    Consider the statements: (i) Zakir Husain was the first President to die in office. (ii) V.V. Giri was elected President in 1969 as an independent candidate. (iii) Neelam Sanjiva Reddy was elected President unopposed. (iv) Giani Zail Singh was India's first Dalit President. Which are correct?

    1. (i) and (iv) only
    2. (ii) and (iii) only
    3. (i), (ii) and (iii) only
    4. (i), (ii), (iii) and (iv)

  16. ప్రతిపాదన (A): ఆచరణలో భారత కాగ్ ప్రధానంగా ఆడిటర్ జనరల్‌గానే పనిచేస్తారు, కంప్ట్రోలర్‌గా కాదు. కారణం (R): అనేక ప్రభుత్వ శాఖలు సంచిత నిధి నుంచి కాగ్ ముందస్తు అనుమతి లేకుండానే చెక్కుల ద్వారా నిధులు తీసుకుంటాయి. సరైన ఎంపికను ఎంచుకోండి.

    1. A, R రెండూ సరైనవే, కానీ A కు R సరైన వివరణ కాదు
    2. A, R రెండూ సరైనవే, A కు R సరైన వివరణ
    3. A సరైనది, R తప్పు
    4. A తప్పు, R సరైనది
    సమాధానం

    B. A, R రెండూ సరైనవే, A కు R సరైన వివరణ

    Assertion (A): In practice, the CAG of India functions mainly as an Auditor General and not as a Comptroller. Reason (R): Many executive departments draw money from the Consolidated Fund by cheques without needing the CAG's prior permission. Choose the correct option.

    1. Both A and R are true, but R is not the correct explanation of A
    2. Both A and R are true, and R is the correct explanation of A
    3. A is true, but R is false
    4. A is false, but R is true

  17. రాష్ట్ర పేరు లేదా సరిహద్దులను మార్చడానికి 3వ ప్రకరణం కింద బిల్లును పార్లమెంట్‌లో ప్రవేశపెట్టాలంటే ఎవరి సిఫారసు అవసరం?

    1. రాజ్యసభ ఛైర్మన్
    2. లోక్‌సభ స్పీకర్
    3. రాష్ట్రపతి
    4. ప్రధానమంత్రి
    సమాధానం

    C. రాష్ట్రపతి

    A Bill under Article 3 to change the name or boundaries of a state can be introduced in Parliament only on the recommendation of the

    1. Chairman of the Rajya Sabha
    2. Speaker of the Lok Sabha
    3. President
    4. Prime Minister

  18. రాష్ట్ర పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ ఛైర్మన్, సభ్యుల జీతభత్యాలు ఏ నిధిపై భారం (చార్జ్డ్)?

    1. భారత సంచిత నిధి
    2. రాష్ట్ర ప్రజా ఖాతా
    3. రాష్ట్ర సంచిత నిధి
    4. రాష్ట్ర ఆకస్మిక నిధి
    సమాధానం

    C. రాష్ట్ర సంచిత నిధి

    The salaries and allowances of the Chairman and members of a State Public Service Commission are charged on the

    1. Consolidated Fund of India
    2. Public Account of the State
    3. Consolidated Fund of the State
    4. Contingency Fund of the State

  19. 1946లో ఏర్పడిన తాత్కాలిక ప్రభుత్వంలో కార్యనిర్వాహక మండలి ఉపాధ్యక్షుడు ఎవరు?

    1. రాజేంద్ర ప్రసాద్
    2. వల్లభభాయ్ పటేల్
    3. జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ
    4. సి. రాజగోపాలాచారి
    సమాధానం

    C. జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ

    Who held the post of Vice-President of the Executive Council in the Interim Government formed in 1946?

    1. Rajendra Prasad
    2. Vallabhbhai Patel
    3. Jawaharlal Nehru
    4. C. Rajagopalachari

  20. భారత పార్లమెంటరీ వ్యవస్థలో వాస్తవ కార్యనిర్వాహక అధికారాన్ని ఎవరు నిర్వహిస్తారు?

    1. రాష్ట్రపతి
    2. భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి
    3. ప్రధానమంత్రి నేతృత్వంలోని మంత్రిమండలి
    4. లోక్ సభ స్పీకర్
    సమాధానం

    C. ప్రధానమంత్రి నేతృత్వంలోని మంత్రిమండలి

    In India's parliamentary system, who actually exercises the real executive authority?

    1. The President
    2. The Chief Justice of India
    3. Council of Ministers headed by the Prime Minister
    4. The Speaker of Lok Sabha

  21. ఈ క్రింది వాటిలో ఏది 'రాజ్యాంగబద్ధ సంస్థ' అనే అంశానికి సరిగ్గా జతకాదు? (అంశం – వర్గం)

    1. కంప్ట్రోలర్ అండ్ ఆడిటర్ జనరల్ ఆఫ్ ఇండియా
    2. కేంద్ర సమాచార కమిషన్
    3. భారత ఎన్నికల సంఘం
    4. కేంద్ర ప్రభుత్వ సర్వీస్ కమిషన్
    సమాధానం

    B. కేంద్ర సమాచార కమిషన్

    Which of the following is NOT correctly paired with constitutional body (Item – Category)?

    1. Comptroller and Auditor General of India
    2. Central Information Commission
    3. Election Commission of India
    4. Union Public Service Commission

  22. రాజేంద్ర ప్రసాద్ తర్వాత ఆ స్థానంలోకి వచ్చినవారు ఎవరు?

    1. ద్రౌపదీ ముర్ము
    2. సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్
    3. ప్రతిభా పాటిల్
    4. నీలం సంజీవరెడ్డి
    సమాధానం

    B. సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్

    Who succeeded Rajendra Prasad?

    1. Droupadi Murmu
    2. Sarvepalli Radhakrishnan
    3. Pratibha Patil
    4. N. Sanjiva Reddy

  23. 'ఆర్. కె. షణ్ముఖం చెట్టి' గురించిన సరైన వివరణ ఈ క్రింది వాటిలో ఏది?

    1. ఆంధ్రప్రదేశ్ నుంచి భారత మొదటి రాష్ట్రపతి
    2. భారత మొదటి ఆర్థిక శాఖ మంత్రి
    3. భారత మొదటి ఆరోగ్య శాఖ మంత్రి
    4. ప్రణాళికా సంఘం మొదటి ఛైర్మన్
    సమాధానం

    B. భారత మొదటి ఆర్థిక శాఖ మంత్రి

    Which of the following correctly describes R. K. Shanmukham Chetty?

    1. first President of India from Andhra Pradesh
    2. first Finance Minister of India
    3. first Health Minister of India
    4. first Chairman of the Planning Commission

  24. భారత తొలి మహిళా రాష్ట్రపతి ఎవరు?

    1. జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ
    2. ప్రతిభా పాటిల్
    3. నీలం సంజీవరెడ్డి
    4. లార్డ్ మౌంట్‌బాటన్
    సమాధానం

    B. ప్రతిభా పాటిల్

    Who was the first woman President of India?

    1. Jawaharlal Nehru
    2. Pratibha Patil
    3. N. Sanjiva Reddy
    4. Lord Mountbatten

  25. ఉపరాష్ట్రపతి అధ్యక్షత వహించినది ఏది?

    1. శాసనసభ
    2. అంతర్రాష్ట్ర మండలి
    3. రాజ్యసభ
    4. నీతి ఆయోగ్ పాలక మండలి
    సమాధానం

    C. రాజ్యసభ

    Vice President chaired which of the following?

    1. Legislative Assembly
    2. Inter-State Council
    3. Rajya Sabha
    4. NITI Aayog Governing Council

  26. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (నిబంధన – విషయం): (i) ఆర్టికల్ 256 – రాష్ట్రాలు మరియు కేంద్రం యొక్క బాధ్యత (ii) వాయిదా తీర్మానం – రాయలసీమలో సాగునీరు (iii) తుంగభద్ర ఎగువ కాలువ – ప్రజా ప్రాధాన్యం గల అత్యవసర అంశం సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. ఏదీ కాదు
    2. (i), (ii) మాత్రమే
    3. (i) మాత్రమే
    4. (i), (iii) మాత్రమే
    సమాధానం

    C. (i) మాత్రమే

    Consider the following pairs (Provision – Subject): (i) Article 256 – Obligation of States and the Union (ii) Adjournment motion – Irrigation in Rayalaseema (iii) Tungabhadra High Level Canal – urgent matter of public importance Which of the pairs are correctly matched?

    1. None of them
    2. Only (i) and (ii)
    3. Only (i)
    4. Only (i) and (iii)

  27. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (కమిషన్/కమిటీ – అధ్యక్షుడు): (i) జీఎస్టీ కౌన్సిల్ – కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి (ii) రెండవ బౌద్ధ సంగీతి – ప్రధానమంత్రి (iii) అంతర్రాష్ట్ర మండలి – సబకామి సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. ఏదీ కాదు
    2. (i) మాత్రమే
    3. (iii) మాత్రమే
    4. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    సమాధానం

    B. (i) మాత్రమే

    Consider the following pairs (Commission/Committee – Chairperson): (i) GST Council – Union Finance Minister (ii) Second Buddhist Council – Prime Minister (iii) Inter-State Council – Sabakami Which of the pairs are correctly matched?

    1. None of them
    2. Only (i)
    3. Only (iii)
    4. All of (i), (ii) and (iii)

  28. ఆర్టికల్ 72 దేనికి సంబంధించినది?

    1. రాష్ట్రపతి క్షమాభిక్ష అధికారం
    2. సివిల్ సర్వెంట్ల తొలగింపు
    3. రాజ్యసభ నిర్మాణం
    4. కంప్ట్రోలర్ అండ్ ఆడిటర్ జనరల్
    సమాధానం

    A. రాష్ట్రపతి క్షమాభిక్ష అధికారం

    Article 72 deals with which of the following?

    1. pardoning power of the President
    2. dismissal of civil servants
    3. composition of Rajya Sabha
    4. Comptroller and Auditor General

  29. ఆర్టికల్ 58 దేనికి సంబంధించినది?

    1. రాష్ట్రపతిగా ఎన్నికకు అర్హతలు
    2. రాష్ట్రపతి పదవీకాలం
    3. ఉపరాష్ట్రపతి ఎన్నిక
    4. రాష్ట్రపతి పట్ల ప్రధానమంత్రి విధులు
    సమాధానం

    A. రాష్ట్రపతిగా ఎన్నికకు అర్హతలు

    Article 58 deals with which of the following?

    1. qualifications for election as President
    2. term of office of the President
    3. election of the Vice-President
    4. duties of the Prime Minister towards the President

  30. ఆర్టికల్ 60 దేనికి సంబంధించినది?

    1. రాజ్యసభ పదవీరీత్యా ఛైర్మన్‌గా ఉపరాష్ట్రపతి
    2. రాష్ట్రపతిగా ఎన్నికకు అర్హతలు
    3. రాష్ట్రపతి పదవి
    4. రాష్ట్రపతి ప్రమాణం
    సమాధానం

    D. రాష్ట్రపతి ప్రమాణం

    Article 60 deals with which of the following?

    1. Vice-President as ex officio Chairman of Rajya Sabha
    2. qualifications for election as President
    3. office of the President
    4. oath of the President

  31. పెండింగ్ డిమాండ్లన్నీ ఒకేసారి ఓటింగ్‌కు పెట్టడం గురించి తెలిపే నిబంధన ఏది?

    1. విశేషాధికార తీర్మానం
    2. ఓట్ ఆన్ అకౌంట్
    3. కేటాయింపుల బిల్లు
    4. గిలటిన్
    సమాధానం

    D. గిలటిన్

    Which provision deals with putting all pending demands to vote together?

    1. Privilege motion
    2. Vote on account
    3. Appropriation Bill
    4. Guillotine

  32. ఆర్టికల్ 202 దేనికి సంబంధించినది?

    1. రాష్ట్ర వార్షిక ఆర్థిక నివేదిక
    2. రాష్ట్రాలకు గ్రాంట్లు
    3. చట్టం అనుమతి లేకుండా పన్ను విధించరాదు
    4. రాష్ట్ర ఆర్థిక సంఘం
    సమాధానం

    A. రాష్ట్ర వార్షిక ఆర్థిక నివేదిక

    Article 202 deals with which of the following?

    1. annual financial statement of State
    2. grants-in-aid to States
    3. no tax without authority of law
    4. State Finance Commission

  33. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (నిబంధన – విషయం): (i) రాజ్యాంగంలోని తొమ్మిది-ఎ భాగం – మంత్రుల సలహా మేరకు గవర్నర్ పనిచేయడం (ii) షంషేర్ సింగ్ కేసు – పురపాలక సంఘాలు (iii) రాజ్యాంగ పరిహార హక్కు – ఆర్టికల్ 32 సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (iii) మాత్రమే
    2. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    3. (i), (iii) మాత్రమే
    4. ఏదీ కాదు
    సమాధానం

    A. (iii) మాత్రమే

    Consider the following pairs (Provision – Subject): (i) Part IXA of the Constitution – Governor acts on advice of ministers (ii) Shamsher Singh case – municipalities (iii) Right to Constitutional Remedies – Article 32 Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (iii)
    2. All of (i), (ii) and (iii)
    3. Only (i) and (iii)
    4. None of them

  34. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (నిబంధన – విషయం): (i) పర్యావరణ పరిరక్షణ చట్టం – పర్యావరణ పరిరక్షణ (ii) ఆర్టికల్ 114 – కేటాయింపుల బిల్లులు (iii) వాయిదా తీర్మానం – ప్రజా ప్రాధాన్యం గల అత్యవసర అంశం సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (ii), (iii) మాత్రమే
    2. (i), (iii) మాత్రమే
    3. (i), (ii) మాత్రమే
    4. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    సమాధానం

    D. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Provision – Subject): (i) Environment Protection Act – protection of the environment (ii) Article 114 – Appropriation Bills (iii) Adjournment motion – urgent matter of public importance Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (ii) and (iii)
    2. Only (i) and (iii)
    3. Only (i) and (ii)
    4. All of (i), (ii) and (iii)

  35. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (నిబంధన – విషయం): (i) గిలటిన్ – మూడవ కర్ణాటక యుద్ధం ముగింపు (ii) రాజ్యాంగ మొదటి సవరణ – తొమ్మిదవ షెడ్యూల్ (iii) 1763 పారిస్ ఒప్పందం – పెండింగ్ డిమాండ్లన్నీ ఒకేసారి ఓటింగ్‌కు పెట్టడం సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    2. (ii) మాత్రమే
    3. (ii), (iii) మాత్రమే
    4. (i) మాత్రమే
    సమాధానం

    B. (ii) మాత్రమే

    Consider the following pairs (Provision – Subject): (i) Guillotine – end of the Third Carnatic War (ii) First Amendment of the Constitution – Ninth Schedule (iii) Treaty of Paris of 1763 – putting all pending demands to vote together Which of the pairs are correctly matched?

    1. All of (i), (ii) and (iii)
    2. Only (ii)
    3. Only (ii) and (iii)
    4. Only (i)

  36. ఆర్థిక సంఘం గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి: (i) దీనిని ఆర్టికల్ 280 ప్రకారం రాష్ట్రపతి ఏర్పాటు చేస్తారు. (ii) దీని సిఫార్సులు కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని కట్టుబడి ఉంచుతాయి. (iii) రాష్ట్రాలకు ఇచ్చే సహాయక గ్రాంట్ల సూత్రాలను ఇది సిఫార్సు చేస్తుంది. ఏ ప్రకటన/ప్రకటనలు సరైనవి?

    1. (i) మాత్రమే
    2. (i), (iii)
    3. (ii), (iii)
    4. (i), (ii), (iii)
    సమాధానం

    B. (i), (iii)

    Consider the following statements about the Finance Commission: (i) It is constituted by the President under Article 280. (ii) Its recommendations are binding on the Union Government. (iii) It recommends the principles governing grants-in-aid to the States. Which of the statements is/are correct?

    1. (i) only
    2. (i) and (iii)
    3. (ii) and (iii)
    4. (i), (ii) and (iii)

  37. 1986లో పార్లమెంటు ఆమోదించిన భారతీయ తపాలా (సవరణ) బిల్లుపై పాకెట్ వీటోను ఉపయోగించిన రాష్ట్రపతి ఎవరు?

    1. ఆర్. వెంకట్రామన్
    2. జ్ఞానీ జైల్‌సింగ్
    3. నీలం సంజీవరెడ్డి
    4. శంకర్‌దయాళ్ శర్మ
    సమాధానం

    B. జ్ఞానీ జైల్‌సింగ్

    Which President exercised the pocket veto on the Indian Post Office (Amendment) Bill passed by Parliament in 1986?

    1. R. Venkataraman
    2. Giani Zail Singh
    3. Neelam Sanjiva Reddy
    4. Shankar Dayal Sharma

  38. కింది భారత రాష్ట్రపతుల్లో రాష్ట్రపతి కావడానికి ముందు ఉపరాష్ట్రపతిగా పనిచేయని వ్యక్తి ఎవరు?

    1. ఎస్. రాధాకృష్ణన్
    2. నీలం సంజీవరెడ్డి
    3. జాకీర్ హుస్సేన్
    4. ఆర్. వెంకటరామన్
    సమాధానం

    B. నీలం సంజీవరెడ్డి

    Which of these Presidents of India had never served as Vice-President before becoming President?

    1. S. Radhakrishnan
    2. Neelam Sanjiva Reddy
    3. Zakir Husain
    4. R. Venkataraman

  39. లోక్‌సభ రద్దయినప్పుడు, పదవిలో ఉన్న స్పీకర్ ఎప్పటివరకు ఆ పదవిలో కొనసాగుతారు?

    1. కొత్తగా ఎన్నికైన లోక్‌సభ మొదటి సమావేశానికి ముందు క్షణం వరకు
    2. రద్దు ఉత్తర్వు జారీ అయ్యే రోజు వరకు
    3. కొత్త ప్రధానమంత్రి ప్రమాణ స్వీకారం చేసే రోజు వరకు
    4. కొత్త సభలో డిప్యూటీ స్పీకర్ ఎన్నికయ్యే వరకు
    సమాధానం

    A. కొత్తగా ఎన్నికైన లోక్‌సభ మొదటి సమావేశానికి ముందు క్షణం వరకు

    When the Lok Sabha is dissolved, the outgoing Speaker continues in office until

    1. just before the first meeting of the newly elected Lok Sabha
    2. the day the dissolution order is issued
    3. the day the new Prime Minister is sworn in
    4. the election of the Deputy Speaker of the new House

  40. రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ రాష్ట్రాల ఉమ్మడి రాష్ట్ర పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్‌ను ఎలా ఏర్పాటు చేస్తారు?

    1. సంబంధిత రాష్ట్ర శాసనసభల అభ్యర్థన మేరకు పార్లమెంటు చట్టం ద్వారా
    2. రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వుతో మాత్రమే
    3. రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా
    4. ప్రతి రాష్ట్ర శాసనసభ విడివిడిగా చేసే చట్టం ద్వారా
    సమాధానం

    A. సంబంధిత రాష్ట్ర శాసనసభల అభ్యర్థన మేరకు పార్లమెంటు చట్టం ద్వారా

    A Joint State Public Service Commission for two or more States is created by

    1. an Act of Parliament, on the request of the concerned State Legislatures
    2. a Presidential order alone
    3. a Constitutional Amendment
    4. an Act passed by each State Legislature separately

  41. కింది వాటిలో భారత సంచిత నిధిపై భారంగా వేయబడనిది ఏది?

    1. కంప్ట్రోలర్ అండ్ ఆడిటర్ జనరల్ జీతం
    2. లోక్‌సభ స్పీకర్ జీతం
    3. కేంద్ర మంత్రి జీతం
    4. రాష్ట్రపతి భత్యాలు
    సమాధానం

    C. కేంద్ర మంత్రి జీతం

    Which of the following is NOT charged on the Consolidated Fund of India?

    1. Salary of the Comptroller and Auditor General
    2. Salary of the Speaker of the Lok Sabha
    3. Salary of a Union Minister
    4. Emoluments of the President

  42. ఆర్టికల్ 275 ప్రకారం సహాయం అవసరమైన రాష్ట్రాలకు ఇచ్చే గ్రాంట్లు దేనిపై భారితమై ఉంటాయి?

    1. భారత ఆకస్మిక నిధి
    2. భారత ప్రజా ఖాతా
    3. రాష్ట్ర సంఘటిత నిధి
    4. భారత సంఘటిత నిధి
    సమాధానం

    D. భారత సంఘటిత నిధి

    Grants-in-aid to needy States under Article 275 are charged on

    1. the Contingency Fund of India
    2. the Public Account of India
    3. the Consolidated Fund of the State
    4. the Consolidated Fund of India

  43. 1979లో మొరార్జీ దేశాయ్ ప్రభుత్వం పడిపోయిన తర్వాత చరణ్ సింగ్‌ను ప్రధానిగా నియమించి నెల రోజుల్లో మెజారిటీ నిరూపించుకోమని కోరిన రాష్ట్రపతి ఎవరు?

    1. వి.వి. గిరి
    2. జైల్ సింగ్
    3. నీలం సంజీవరెడ్డి
    4. ఫకృద్దీన్ అలీ అహ్మద్
    సమాధానం

    C. నీలం సంజీవరెడ్డి

    After the Morarji Desai government fell in 1979, which President appointed Charan Singh Prime Minister and asked him to prove his majority within a month?

    1. V.V. Giri
    2. Zail Singh
    3. Neelam Sanjiva Reddy
    4. Fakhruddin Ali Ahmed

  44. భారత సంఘటిత నిధిపై భారితమైన (charged) వ్యయం, అంటే లోక్‌సభ చర్చించవచ్చు కానీ ఓటింగ్ చేయని వ్యయం, కింది వాటిలో ఏది?

    1. సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తుల జీతభత్యాలు
    2. కేంద్ర కేబినెట్ మంత్రుల జీతాలు
    3. రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖకు కేటాయింపులు
    4. కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకాలకు నిధులు
    సమాధానం

    A. సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తుల జీతభత్యాలు

    Which of the following is a 'charged' expenditure on the Consolidated Fund of India, which is discussed but not voted upon by Lok Sabha?

    1. Salaries and allowances of Supreme Court judges
    2. Salaries of Union Cabinet Ministers
    3. Grants for the Ministry of Defence
    4. Funds for centrally sponsored schemes

  45. కేటాయించిన చివరి రోజున చర్చ లేకుండానే మిగిలిన అన్ని గ్రాంట్ల డిమాండ్లను ఒకేసారి ఓటింగ్‌కు పెట్టే విధానాన్ని ఏమంటారు?

    1. క్లోజర్
    2. గిలెటిన్
    3. నిరవధిక వాయిదా
    4. ఫిలిబస్టర్
    సమాధానం

    B. గిలెటిన్

    On the last allotted day, all pending Demands for Grants are put to vote together without further debate. This device is called

    1. Closure
    2. Guillotine
    3. Adjournment sine die
    4. Filibuster
Page 1 of 1
‹
›