ప్రాథమిక హక్కులు మరియు విధులు

గుర్తుంచుకోవలసినవి

• భాగం IIIలో ప్రాథమిక హక్కులు ఉన్నాయి (న్యాయస్థానాల్లో అమలు చేయదగినవి). భాగం IVA, ఆర్టికల్ 51Aలో ప్రాథమిక విధులు ఉన్నాయి (న్యాయస్థానాల్లో అమలు చేయలేనివి); వీటిని 1976లో 42వ సవరణ చేర్చింది.
• ఆర్టికల్ 32 రాజ్యాంగ పరిహార హక్కు. సుప్రీంకోర్టు ఆర్టికల్ 32 కింద, హైకోర్టులు ఆర్టికల్ 226 కింద రిట్లు జారీ చేస్తాయి.
• ఆస్తి హక్కును 44వ సవరణ (1978) ప్రాథమిక హక్కుల నుంచి తొలగించింది. ఇది ఇప్పుడు ఆర్టికల్ 300A కింద చట్టపరమైన హక్కు.

అర్థం మరియు మూలం

ప్రాథమిక హక్కులు రాజ్యాంగంలోని భాగం IIIలో ఉన్నాయి. అవి న్యాయస్థానాల్లో అమలు చేయదగినవి (Justiciable), అంటే వాటిని న్యాయస్థానం అమలు చేయగలదు. ప్రాథమిక హక్కుల ఆలోచన అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల నుంచి వచ్చింది. రాజ్యాంగ సభ ప్రాథమిక హక్కుల ఉప-కమిటీకి జె. బి. కృపలానీ అధ్యక్షుడు. ప్రాథమిక హక్కులు, మైనారిటీల సలహా కమిటీకి వల్లభ్‌భాయ్ పటేల్ అధ్యక్షుడు. గోపీనాథ్ బోర్డోలోయ్, జె. బి. కృపలానీ ఈ సలహా కమిటీ సభ్యులు.

ఆర్టికల్ 12 "రాజ్యం" (State)ను నిర్వచిస్తుంది. ప్రాథమిక హక్కులకు విరుద్ధమైన చట్టాలు ఆ మేరకు చెల్లవని ఆర్టికల్ 13 చెబుతుంది.

ప్రాథమిక హక్కుల ఆరు వర్గాలు

ఆర్టికల్ వారీగా ముఖ్యాంశాలు

సంబంధిత చట్టాలు: పౌర హక్కుల పరిరక్షణ చట్టం (1955) అంటరానితనం నేరాలను చూస్తుంది. మానవ హక్కుల పరిరక్షణ చట్టం (1993) జాతీయ మానవ హక్కుల కమిషన్‌కు దారితీసింది.

విద్యా హక్కు

ఆర్టికల్ 21A విద్యా హక్కును ఇస్తుంది. 86వ సవరణ చట్టం (2002) 6 నుంచి 14 సంవత్సరాల పిల్లలకు విద్యను ప్రాథమిక హక్కుగా చేసింది. విద్యా హక్కు చట్టం 2009లో వచ్చింది. ఈ అంశంపై కోర్టు కేసుల్లో మోహినీ జైన్ (జీవించే హక్కులో భాగంగా విద్యా హక్కు), ఉన్నికృష్ణన్ (14 సంవత్సరాల వరకు విద్యా హక్కు) ఉన్నాయి. ఆర్టికల్ 41లోని నిర్దేశిక సూత్రం పని, విద్య, ప్రజా సహాయం పొందే హక్కు గురించి చెబుతుంది.

రిట్లు

రిట్ అంటే న్యాయస్థానం ఆదేశం. ఆర్టికల్ 32 సుప్రీంకోర్టుకు రిట్లు జారీ చేసే అధికారం ఇస్తుంది. ఆర్టికల్ 226 హైకోర్టులకు రిట్లు జారీ చేసే అధికారం ఇస్తుంది. ఆర్టికల్ 139 ఇతర ప్రయోజనాల కోసం కొన్ని రిట్లు జారీ చేసే అధికారాన్ని సుప్రీంకోర్టుకు ఇస్తుంది.

ముఖ్యమైన కేసులు

24వ సవరణ చట్టం (1971లో ఆమోదం) ప్రాథమిక హక్కులను సవరించే పార్లమెంటు అధికారం గురించి చెప్పింది. 1వ సవరణ చట్టాలను తొమ్మిదో షెడ్యూల్‌లో చేర్చింది. ఆర్టికల్ 31A ఎస్టేట్ల స్వాధీనంపై చేసిన చట్టాలను కాపాడుతుంది. ఆర్టికల్ 31B తొమ్మిదో షెడ్యూల్‌లో చేర్చిన చట్టాలను చెల్లుబాటు చేస్తుంది.

భాగం III వెలుపల ఆస్తి మరియు ఇతర హక్కులు

ఆస్తి హక్కు ఇంతకుముందు ప్రాథమిక హక్కు. 44వ సవరణ (1978) దానిని భాగం III నుంచి తొలగించింది. ఇది ఇప్పుడు ఆర్టికల్ 300A కింద కేవలం చట్టపరమైన హక్కు. సమాచార హక్కు, ఆస్తి హక్కు, ఓటు హక్కు చట్టపరమైన లేదా రాజ్యాంగపరమైన హక్కులుగా వర్ణించబడతాయి, ప్రాథమిక హక్కులు కావు.

సమాచార హక్కు చట్టం 2005లో రూపొందింది. ఇది పౌరులకు ప్రభుత్వ సమాచారాన్ని పొందే వీలు కల్పిస్తుంది. అటవీ హక్కుల చట్టం (2006) అటవీ ప్రాంతాల్లో నివసించే గిరిజన సముదాయాలకు అటవీ భూమి హక్కులను ఇస్తుంది. బాలల హక్కుల పరిరక్షణ జాతీయ కమిషన్ 2007లో ఏర్పాటైంది. జాతీయ మానవ హక్కుల కమిషన్ 1993లో ఏర్పాటైన చట్టబద్ధ సంస్థ; దాని ప్రధాన కార్యాలయం న్యూఢిల్లీలో ఉంది. దాని మొదటి ఛైర్‌పర్సన్ రంగనాథ్ మిశ్రా.

ప్రాథమిక విధులు

ప్రాథమిక విధులు భాగం IVA, ఆర్టికల్ 51Aలో ఉన్నాయి. వీటిని 1976లో 42వ సవరణ చేర్చింది. ఈ ఆలోచన సోవియట్ యూనియన్ నుంచి వచ్చింది. ఇవి న్యాయస్థానాల్లో అమలు చేయలేనివి (Non-justiciable). ఉదాహరణలు: జాతీయ పతాకాన్ని గౌరవించడం, ప్రజా ఆస్తిని కాపాడటం.

ఈ అధ్యాయాన్ని ఎలా చదవాలి

ముందుగా ఆరు వర్గాలను వాటి ఆర్టికల్ పరిధుల ద్వారా నేర్చుకోండి: 14 నుంచి 18, 19 నుంచి 22, 23 మరియు 24, 25 నుంచి 28, 29 మరియు 30, 32. తరువాత ప్రతి వర్గానికి ఒక ముఖ్య ఆర్టికల్‌ను జతచేయండి. సమానత్వానికి ఆర్టికల్ 17 (అంటరానితనం) గుర్తుంచుకోండి. స్వేచ్ఛకు ఆర్టికల్ 21 (జీవితం, స్వేచ్ఛ). పీడన నిరోధానికి ఆర్టికల్ 24 (బాల కార్మికులు). మతానికి ఆర్టికల్ 25. సాంస్కృతిక హక్కులకు ఆర్టికల్ 30. పరిహారానికి ఆర్టికల్ 32.

హక్కులు అపరిమితమైనవి కావు. రాజ్యం వాటిపై సహేతుకమైన ఆంక్షలు విధించవచ్చు. 1951లో రాజ్యాంగ మొదటి సవరణ వాక్ స్వాతంత్ర్యంపై ఆంక్షలు చేర్చింది. హక్కులను ఆర్టికల్ 32 కింద నేరుగా సుప్రీంకోర్టులో అమలు చేయించుకోవచ్చు; అందుకే ఆర్టికల్ 32ను హక్కుల అధ్యాయానికి హృదయం అని తరచుగా అంటారు. హైకోర్టులు ఆర్టికల్ 226 కింద ఇంకా ముందుకు వెళ్లగలవు, ఎందుకంటే అవి ఇతర ప్రయోజనాల కోసం కూడా రిట్లు జారీ చేయగలవు.

హక్కులతో పాటు బాధ్యత కూడా ఉంటుందని విధులు పౌరులకు గుర్తు చేస్తాయి. అవి ఆర్టికల్ 51Aలో ఉన్నాయి, న్యాయస్థానాలు వాటిని అమలు చేయవు. జాతీయ పతాకాన్ని గౌరవించడం, ప్రజా ఆస్తిని కాపాడటం రెండు ప్రామాణిక ఉదాహరణలు.

పరీక్షలో పడే తప్పులు

• ప్రాథమిక హక్కులు న్యాయస్థానాల్లో అమలు చేయదగినవి. ప్రాథమిక విధులు, నిర్దేశిక సూత్రాలు అమలు చేయలేనివి.
• ఆర్టికల్ 32 సుప్రీంకోర్టుకు. ఆర్టికల్ 226 హైకోర్టులకు.
• ఆర్టికల్ 21 జీవితం, స్వేచ్ఛ. ఆర్టికల్ 21A విద్య. ఆర్టికల్ 24 బాల కార్మికులు. వీటిని తారుమారు చేయవద్దు.
• సమానత్వ హక్కు ఆర్టికల్స్ 14 నుంచి 18. స్వాతంత్ర్యం 19 నుంచి 22. మతం 25 నుంచి 28.
• ఆస్తి హక్కు ఇప్పుడు ప్రాథమిక హక్కు కాదు. ఇది ఆర్టికల్ 300A కింద ఉంది.
• హెబియస్ కార్పస్ చట్టవిరుద్ధ నిర్బంధానికి. మాండమస్ విధి నిర్వర్తించమని ఇచ్చే ఆదేశం. కో వారంటో ప్రభుత్వ పదవిపై హక్కును ప్రశ్నిస్తుంది.
• ప్రాథమిక విధులు 42వ సవరణ (1976) ద్వారా వచ్చాయి. 44వ సవరణ (1978) ఆస్తి హక్కును తొలగించింది.
• పరిధి: 86వ సవరణ 6 నుంచి 14 సంవత్సరాల వయస్సు వారికి మాత్రమే ఉచిత విద్య ఇస్తుంది.

వన్-లైనర్లు

• 1. రాజ్యాంగంలోని భాగం III ప్రాథమిక హక్కులను కలిగి ఉంది.
• 2. జె. బి. కృపలానీ ప్రాథమిక హక్కుల ఉప-కమిటీకి అధ్యక్షత వహించారు.
• 3. వల్లభ్‌భాయ్ పటేల్ ప్రాథమిక హక్కులు, మైనారిటీల సలహా కమిటీకి అధ్యక్షత వహించారు.
• 4. ఆర్టికల్ 14 చట్టం ముందు సమానత్వాన్ని ఇస్తుంది.
• 5. ఆర్టికల్ 17 అంటరానితనాన్ని రద్దు చేస్తుంది.
• 6. ఆర్టికల్ 21A విద్యా హక్కును ఇస్తుంది.
• 7. ఆర్టికల్ 32 రాజ్యాంగ పరిహార హక్కు.
• 8. ప్రాథమిక విధులు ఆర్టికల్ 51Aలో ఉన్నాయి.
• 9. సమాచార హక్కు చట్టం 2005లో రూపొందింది.
• 10. NHRC మొదటి ఛైర్‌పర్సన్ రంగనాథ్ మిశ్రా.

సాధించిన ఉదాహరణలు

ఉదాహరణ: ఒక వ్యక్తిని ఎటువంటి చట్టపరమైన కారణం లేకుండా నిర్బంధంలో ఉంచారు. హైకోర్టు ఏ రిట్ జారీ చేస్తుంది, ఏ అధికరణ కింద?

తార్కికం:

• 1. సమస్య వ్యక్తిని చట్టవిరుద్ధంగా నిర్బంధించడం.
• 2. హెబియస్ కార్పస్ (Habeas Corpus) అంటే "నిర్బంధితుడిని కోర్టు ముందు హాజరుపరచండి". ఇది చట్టవిరుద్ధ నిర్బంధానికి వ్యతిరేకంగా వాడతారు.
• 3. మాండమస్ విధిని ఆదేశిస్తుంది, ప్రొహిబిషన్ కింది కోర్టును ఆపుతుంది, సెర్షియోరరీ ఉత్తర్వును రద్దు చేస్తుంది, కో వారంటో పదవిపై హక్కును పరీక్షిస్తుంది. వీటిలో ఏదీ సరిపోదు.
• 4. హైకోర్టులు అధికరణ 226 కింద రిట్లు జారీ చేస్తాయి. సుప్రీంకోర్టు అధికరణ 32 కింద చేస్తుంది.

సారాంశం: ముందు సమస్యకు పేరు పెట్టండి (నిర్బంధం, విధి, అధికార పరిధి, ఉత్తర్వు, పదవి), తరువాత రిట్ ఎంచుకోండి.

ఉదాహరణ: జతపరచండి: (1) అధికరణ 21 (2) అధికరణ 21A (3) అధికరణ 24 (4) అధికరణ 17 లను (a) బాల కార్మికత (b) అంటరానితనం (c) జీవించే హక్కు, వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ (d) విద్య తో.

తార్కికం:

• 1. అధికరణ 21 జీవించే హక్కు, వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ, కాబట్టి 1-c.
• 2. అధికరణ 21A విద్య కోసం చేర్చబడింది, కాబట్టి 2-d.
• 3. అధికరణ 24 ప్రమాదకర పనిలో బాల కార్మికతను నిషేధిస్తుంది, కాబట్టి 3-a.
• 4. అధికరణ 17 అంటరానితనాన్ని నిర్మూలిస్తుంది, కాబట్టి 4-b.

సారాంశం: అధికరణ 21, 21A ఒక అక్షరం తేడాతో ఉన్నా వేర్వేరు హక్కులను కవర్ చేస్తాయి; అధికరణ 21A విద్య.

ఉదాహరణ: నేడు ప్రాథమిక హక్కు కానిది ఏది? (a) సమానత్వ హక్కు (b) రాజ్యాంగ పరిహార హక్కు (c) ఆస్తి హక్కు (d) మత స్వేచ్ఛ

తార్కికం:

• 1. సమానత్వం (అధికరణలు 14 నుండి 18), మతం (25 నుండి 28), పరిహారాలు (అధికరణ 32) అన్నీ భాగం IIIలో ఉన్నాయి.
• 2. ఆస్తి హక్కు ఒకప్పుడు భాగం IIIలో ఉండేది.
• 3. 44వ సవరణ (1978) దానిని ప్రాథమిక హక్కుల నుండి తొలగించింది.
• 4. ఇప్పుడు ఇది అధికరణ 300A కింద చట్టబద్ధమైన హక్కు, కాబట్టి (c) సమాధానం.

సారాంశం: ఆస్తి హక్కు, సమాచార హక్కు, ఓటు హక్కు చట్టబద్ధ లేదా రాజ్యాంగబద్ధ హక్కులు, ప్రాథమిక హక్కులు కావు.

ఉదాహరణ: ఏ ప్రకటన సరైనది? (a) ప్రాథమిక విధులను కోర్టులు అమలు చేయవచ్చు (b) ప్రాథమిక విధులు అధికరణ 51Aలో ఉన్నాయి (c) ప్రాథమిక విధులు 44వ సవరణ ద్వారా వచ్చాయి (d) ప్రాథమిక విధులు భాగం IIIలో ఉన్నాయి.

తార్కికం:

• 1. విధులు న్యాయస్థానాల్లో అమలు చేయలేనివి, కాబట్టి (a) తప్పు.
• 2. అవి భాగం IVAలో ఉన్నాయి, భాగం IIIలో కాదు, కాబట్టి (d) తప్పు.
• 3. అవి 1976లో 42వ సవరణ ద్వారా చేర్చబడ్డాయి, కాబట్టి (c) తప్పు.
• 4. అధికరణ 51A సరైనది, కాబట్టి (b) సమాధానం.

సారాంశం: భాగం, అధికరణ, సవరణ, న్యాయస్థానంలో అమలు అర్హత అనే వాటిని ఒక్కొక్కటిగా పరిశీలించండి.

పోలికలు, తేడాలు

క్రమం, కాలరేఖ

మరికొన్ని ఒక్కమాట వాక్యాలు

• 1. అధికరణ 12 "రాజ్యం" (State)ను నిర్వచిస్తుంది.
• 2. అధికరణ 13 ప్రాథమిక హక్కులకు విరుద్ధంగా ఉన్న చట్టాలను ఆ మేరకు చెల్లనివిగా చేస్తుంది.
• 3. అధికరణ 139 ఇతర ప్రయోజనాల కోసం కొన్ని రిట్లు జారీ చేసే అధికారాన్ని సుప్రీంకోర్టుకు ఇస్తుంది.
• 4. అధికరణ 31A ఎస్టేట్ల స్వాధీనంపై చట్టాలను రక్షిస్తుంది.
• 5. అధికరణ 31B తొమ్మిదవ షెడ్యూల్‌లో ఉంచిన చట్టాలను చెల్లుబాటు చేస్తుంది.
• 6. అధికరణ 41 పని హక్కు, విద్య, ప్రజా సహాయం గురించి చెబుతుంది.
• 7. హుస్సేనారా ఖాతూన్ త్వరిత విచారణ హక్కుపై కేసు.
• 8. ఓల్గా టెల్లిస్ జీవనోపాధి హక్కుపై కేసు.
• 9. మోహినీ జైన్ కేసు జీవించే హక్కులో భాగంగా విద్యా హక్కుతో ముడిపడి ఉంది.
• 10. ఉన్నికృష్ణన్ కేసు 14 సంవత్సరాల వరకు విద్యా హక్కుతో ముడిపడి ఉంది.
• 11. పౌర హక్కుల పరిరక్షణ చట్టం (1955) అంటరానితనం నేరాలకు సంబంధించింది.
• 12. NHRC ఒక చట్టబద్ధ సంస్థ, ప్రధాన కార్యాలయం న్యూఢిల్లీలో ఉంది.
• 13. అటవీ హక్కుల చట్టం (2006) గిరిజన సముదాయాలకు అటవీ భూమి హక్కులను ఇస్తుంది.
• 14. రాజ్యాంగ అసలు చేతి రాత కాలిగ్రఫీ ప్రేమ్ బిహారీ నారాయణ్ రైజాదా చేసినది.
• 15. జాతీయ జెండాను గౌరవించడం, ప్రజా ఆస్తిని కాపాడటం ప్రాథమిక విధులు.

సాధన ప్రశ్నలు

1. రిట్‌ను దాని విధితో జతపరచండి: (1) హెబియస్ కార్పస్ (2) మాండమస్ (3) కో వారెంటో (4) ప్రొహిబిషన్ (a) ప్రభుత్వ అధికారిని తన విధిని నిర్వర్తించమని ఆదేశించడం (b) నిర్బంధితుడిని కోర్టు ముందు హాజరుపరచడం (c) పదవిని కలిగి ఉండటంలోని చట్టబద్ధతపై విచారణ (d) దిగువ కోర్టు తన పరిధిని మించకుండా ఉన్నత న్యాయస్థానం నిరోధించడం

   1. 1-a, 2-b, 3-c, 4-d
   2. 1-b, 2-a, 3-d, 4-c
   3. 1-b, 2-a, 3-c, 4-d
   4. 1-a, 2-b, 3-d, 4-c
   సమాధానం

   C. 1-b, 2-a, 3-c, 4-d

   Match the writ with its function: (1) Habeas Corpus (2) Mandamus (3) Quo Warranto (4) Prohibition (a) Command to a public authority to perform its duty (b) Production of a detained person before the court (c) Inquiry into the legality of holding an office (d) Higher court restraining a lower court from exceeding jurisdiction

   1. 1-a, 2-b, 3-c, 4-d
   2. 1-b, 2-a, 3-d, 4-c
   3. 1-b, 2-a, 3-c, 4-d
   4. 1-a, 2-b, 3-d, 4-c

2. రిట్‌లను వాటి ప్రయోజనంతో జతపరచండి: (1) హేబియస్ కార్పస్ (2) మాండమస్ (3) కో వారంటో (4) సెర్షియోరరీ (a) ప్రభుత్వ పదవిపై వ్యక్తి చట్టబద్ధ హక్కును ప్రశ్నిస్తుంది (b) నిర్బంధంలో ఉన్న వ్యక్తిని కోర్టు ముందు హాజరుపరచమని ఆదేశిస్తుంది (c) ప్రభుత్వ అధికారిని తన విధి నిర్వర్తించమని ఆదేశిస్తుంది (d) దిగువ కోర్టు లేదా ట్రిబ్యునల్ ఉత్తర్వును రద్దు చేస్తుంది

   1. 1-a, 2-b, 3-c, 4-d
   2. 1-b, 2-c, 3-a, 4-d
   3. 1-c, 2-b, 3-a, 4-d
   4. 1-b, 2-a, 3-c, 4-d
   సమాధానం

   B. 1-b, 2-c, 3-a, 4-d

   Match the writ with its purpose: (1) Habeas Corpus (2) Mandamus (3) Quo Warranto (4) Certiorari (a) Questions a person's legal claim to a public office (b) Orders production of a detained person before the court (c) Directs a public authority to perform its duty (d) Quashes the order of a lower court or tribunal

   1. 1-a, 2-b, 3-c, 4-d
   2. 1-b, 2-c, 3-a, 4-d
   3. 1-c, 2-b, 3-a, 4-d
   4. 1-b, 2-a, 3-c, 4-d

3. ఆర్టికల్ 26 దేనికి సంబంధించినది?

   1. మత వ్యవహారాల నిర్వహణ స్వేచ్ఛ
   2. విద్యా సంస్థలను స్థాపించే మైనారిటీల హక్కు
   3. అంతరాత్మ స్వేచ్ఛ మరియు మతాచరణ స్వేచ్ఛ
   4. హక్కుల అమలుకు సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించే హక్కు
   సమాధానం

   A. మత వ్యవహారాల నిర్వహణ స్వేచ్ఛ

   Article 26 deals with which of the following?

   1. freedom to manage religious affairs
   2. right of minorities to establish educational institutions
   3. freedom of conscience and practice of religion
   4. right to move the Supreme Court for enforcement of rights

4. హెబియస్ కార్పస్ దేనికి సంబంధించినది?

   1. కింది కోర్టుల ఉత్తర్వుల రద్దు
   2. ప్రజా విధి నిర్వర్తించమని ఆదేశం
   3. వ్యక్తి అక్రమ నిర్బంధం
   4. దిగువ కోర్టు అధికార పరిధి దాటకుండా నిలువరించడం
   సమాధానం

   C. వ్యక్తి అక్రమ నిర్బంధం

   Habeas Corpus deals with which of the following?

   1. quashing orders of lower courts
   2. command to perform a public duty
   3. unlawful detention of a person
   4. stopping a lower court from exceeding its jurisdiction

5. సర్షియోరరి దేనికి సంబంధించినది?

   1. నిర్బంధితుడిని కోర్టు ముందు హాజరుపరచడం
   2. ప్రజా విధి నిర్వర్తించమని ఆదేశం
   3. కింది కోర్టు అధికార పరిధి దాటకుండా ఆపడం
   4. కింది కోర్టుల ఉత్తర్వుల రద్దు
   సమాధానం

   D. కింది కోర్టుల ఉత్తర్వుల రద్దు

   Certiorari deals with which of the following?

   1. production of a detained person before the court
   2. command to perform public duty
   3. stopping a lower court from exceeding jurisdiction
   4. quashing orders of lower courts

6. కో వారంటో దేనికి సంబంధించినది?

   1. దిగువ కోర్టు అధికార పరిధి దాటకుండా నిలువరించడం
   2. ప్రభుత్వ పదవి చట్టబద్ధత
   3. ప్రజా విధిని నిర్వహించమని అధికారికి ఆదేశం
   4. కింది కోర్టుల ఉత్తర్వుల రద్దు
   సమాధానం

   B. ప్రభుత్వ పదవి చట్టబద్ధత

   Quo Warranto deals with which of the following?

   1. stopping a lower court from exceeding its jurisdiction
   2. legality of claim to public office
   3. command to a public official to perform a public duty
   4. quashing orders of lower courts

7. ఆర్టికల్ 27 దేనికి సంబంధించినది?

   1. తొమ్మిదో షెడ్యూల్‌లోని చట్టాల రక్షణ
   2. విద్యా సంస్థలను స్థాపించే మైనారిటీల హక్కు
   3. మత వ్యవహారాల నిర్వహణ స్వేచ్ఛ
   4. మత ప్రచారానికి పన్ను చెల్లింపు నుండి స్వేచ్ఛ
   సమాధానం

   D. మత ప్రచారానికి పన్ను చెల్లింపు నుండి స్వేచ్ఛ

   Article 27 deals with which of the following?

   1. validation of laws placed in the Ninth Schedule
   2. right of minorities to establish educational institutions
   3. freedom to manage religious affairs
   4. freedom from tax for promotion of a religion

8. క్రింది ప్రాథమిక హక్కులలో విదేశీయులకు కాక, పౌరులకు మాత్రమే లభించేది ఏది?

   1. అంతఃకరణ, మత స్వాతంత్ర్యం (25వ అధికరణ)
   2. చట్టం ముందు సమానత్వం (14వ అధికరణ)
   3. జీవన, వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ రక్షణ (21వ అధికరణ)
   4. ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలలో అవకాశాల సమానత్వం (16వ అధికరణ)
   సమాధానం

   D. ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలలో అవకాశాల సమానత్వం (16వ అధికరణ)

   Which of the following Fundamental Rights is available only to citizens and not to foreigners?

   1. Freedom of conscience and religion (Article 25)
   2. Equality before law (Article 14)
   3. Protection of life and personal liberty (Article 21)
   4. Equality of opportunity in public employment (Article 16)

9. మాండమస్ దేనికి సంబంధించినది?

   1. వ్యక్తిని అక్రమంగా నిర్బంధించడం
   2. ప్రజా విధి నిర్వర్తించమని ఆదేశం
   3. నిర్బంధితుడిని కోర్టు ముందు హాజరుపరచడం
   4. కింది కోర్టు పరిధి దాటకుండా నిరోధం
   సమాధానం

   B. ప్రజా విధి నిర్వర్తించమని ఆదేశం

   Mandamus deals with which of the following?

   1. illegal detention of a person
   2. command to perform public duty
   3. production of a detained person before the court
   4. stopping lower court from exceeding jurisdiction

10. హెబియస్ కార్పస్ రిట్ దేనికి సంబంధించినది?

    1. వ్యక్తి అక్రమ నిర్బంధం
    2. దిగువ కోర్టు ఉత్తర్వుల రద్దు
    3. ప్రజా విధి నిర్వర్తించమని ఆదేశం
    4. దిగువ కోర్టు అధికార పరిధి దాటకుండా నిలువరించడం
    సమాధానం

    A. వ్యక్తి అక్రమ నిర్బంధం

    Writ of Habeas Corpus deals with which of the following?

    1. unlawful detention of a person
    2. quashing orders of a lower court
    3. command to perform a public duty
    4. stopping a lower court from exceeding its jurisdiction

11. సర్షియోరరీ రిట్ దేనికి సంబంధించినది?

    1. దిగువ కోర్టు ఉత్తర్వుల రద్దు
    2. ప్రభుత్వ పదవి చట్టబద్ధత
    3. దిగువ కోర్టు అధికార పరిధి దాటకుండా నిలువరించడం
    4. వ్యక్తి అక్రమ నిర్బంధం
    సమాధానం

    A. దిగువ కోర్టు ఉత్తర్వుల రద్దు

    Writ of Certiorari deals with which of the following?

    1. quashing orders of a lower court
    2. legality of a claim to a public office
    3. stopping a lower court from exceeding its jurisdiction
    4. unlawful detention of a person

12. ఆర్టికల్ 31A దేనికి సంబంధించినది?

    1. విద్యా సంస్థల్లో మత బోధన నుండి స్వేచ్ఛ
    2. మత వ్యవహారాల నిర్వహణ స్వేచ్ఛ
    3. ఎస్టేట్ల స్వాధీనానికి సంబంధించిన చట్టాల పరిరక్షణ
    4. అంతరాత్మ స్వేచ్ఛ మరియు మతాచరణ స్వేచ్ఛ
    సమాధానం

    C. ఎస్టేట్ల స్వాధీనానికి సంబంధించిన చట్టాల పరిరక్షణ

    Article 31A deals with which of the following?

    1. freedom from religious instruction in educational institutions
    2. freedom to manage religious affairs
    3. saving of laws providing for acquisition of estates
    4. freedom of conscience and practice of religion

13. ఆర్టికల్ 31B దేనికి సంబంధించినది?

    1. విద్యా సంస్థల్లో మత బోధన నుండి స్వేచ్ఛ
    2. అంతరాత్మ స్వేచ్ఛ మరియు మతాచరణ స్వేచ్ఛ
    3. మత వ్యవహారాల నిర్వహణ స్వేచ్ఛ
    4. తొమ్మిదో షెడ్యూల్‌లోని చట్టాల రక్షణ
    సమాధానం

    D. తొమ్మిదో షెడ్యూల్‌లోని చట్టాల రక్షణ

    Article 31B deals with which of the following?

    1. freedom from religious instruction in educational institutions
    2. freedom of conscience and practice of religion
    3. freedom to manage religious affairs
    4. validation of laws placed in the Ninth Schedule

14. ప్రొహిబిషన్ దేనికి సంబంధించినది?

    1. ప్రభుత్వ పదవి చట్టబద్ధత
    2. ప్రజా విధి నిర్వర్తించమని ఆదేశం
    3. దిగువ కోర్టు అధికార పరిధి దాటకుండా నిలువరించడం
    4. వ్యక్తి అక్రమ నిర్బంధం
    సమాధానం

    C. దిగువ కోర్టు అధికార పరిధి దాటకుండా నిలువరించడం

    Prohibition deals with which of the following?

    1. legality of claim to public office
    2. command to perform public duty
    3. stopping a lower court from exceeding its jurisdiction
    4. unlawful detention of a person

15. మాండమస్ రిట్ దేనికి సంబంధించినది?

    1. ప్రజా విధి నిర్వర్తించమని ఆదేశం
    2. దిగువ కోర్టు అధికార పరిధి దాటకుండా నిలువరించడం
    3. దిగువ కోర్టు ఉత్తర్వుల రద్దు
    4. వ్యక్తి అక్రమ నిర్బంధం
    సమాధానం

    A. ప్రజా విధి నిర్వర్తించమని ఆదేశం

    Writ of Mandamus deals with which of the following?

    1. command to perform a public duty
    2. stopping a lower court from exceeding its jurisdiction
    3. quashing orders of a lower court
    4. unlawful detention of a person

16. ప్రొహిబిషన్ రిట్ దేనికి సంబంధించినది?

    1. దిగువ కోర్టు అధికార పరిధి దాటకుండా నిలువరించడం
    2. ప్రజా విధి నిర్వర్తించమని ఆదేశం
    3. వ్యక్తి అక్రమ నిర్బంధం
    4. దిగువ కోర్టు ఉత్తర్వుల రద్దు
    సమాధానం

    A. దిగువ కోర్టు అధికార పరిధి దాటకుండా నిలువరించడం

    Writ of Prohibition deals with which of the following?

    1. stopping a lower court from exceeding its jurisdiction
    2. command to perform a public duty
    3. unlawful detention of a person
    4. quashing orders of a lower court

17. కో వారెంటో రిట్ దేనికి సంబంధించినది?

    1. దిగువ కోర్టు అధికార పరిధి దాటకుండా నిలువరించడం
    2. ప్రజా విధి నిర్వర్తించమని ఆదేశం
    3. ప్రభుత్వ పదవి చట్టబద్ధత
    4. దిగువ కోర్టు ఉత్తర్వుల రద్దు
    సమాధానం

    C. ప్రభుత్వ పదవి చట్టబద్ధత

    Writ of Quo Warranto deals with which of the following?

    1. stopping a lower court from exceeding its jurisdiction
    2. command to perform a public duty
    3. legality of a claim to a public office
    4. quashing orders of a lower court

18. 86వ సవరణ చట్టం దేనికి సంబంధించినది?

    1. ప్రాథమిక హక్కులను సవరించే పార్లమెంటు అధికారం
    2. పార్టీ ఫిరాయింపుల నిరోధక చట్టం
    3. 6 నుండి 14 ఏళ్ల పిల్లలకు విద్యా హక్కు
    4. ప్రత్యేక జాతీయ షెడ్యూల్డ్ తెగల కమిషన్
    సమాధానం

    C. 6 నుండి 14 ఏళ్ల పిల్లలకు విద్యా హక్కు

    Eighty-sixth Amendment Act deals with which of the following?

    1. Parliament's power to amend Fundamental Rights
    2. anti-defection law
    3. right to education for children aged 6 to 14
    4. separate National Commission for Scheduled Tribes

19. పార్లమెంటు ప్రాథమిక హక్కులను సవరించలేదని 1967లో సుప్రీంకోర్టు తీర్పు ఇచ్చిన కేసు ఏది?

    1. శంకరీ ప్రసాద్ కేసు
    2. గోలక్‌నాథ్ కేసు
    3. మినర్వా మిల్స్ కేసు
    4. కేశవానంద భారతి కేసు
    సమాధానం

    B. గోలక్‌నాథ్ కేసు

    In 1967 the Supreme Court held that Parliament cannot amend Fundamental Rights. This was decided in:

    1. Shankari Prasad case
    2. Golaknath case
    3. Minerva Mills case
    4. Kesavananda Bharati case

20. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (నిబంధన – విషయం): (i) మినర్వా మిల్స్ కేసు – ప్రాథమిక హక్కులు ఆదేశిక సూత్రాల సమతుల్యత (ii) ఆర్టికల్ 161 – గవర్నర్ క్షమాభిక్ష అధికారం (iii) ఏపీ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం 2014లోని తొమ్మిదవ షెడ్యూల్ – ప్రభుత్వ కంపెనీలు, సంస్థలు సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i), (iii) మాత్రమే
    2. (ii), (iii) మాత్రమే
    3. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    4. (i), (ii) మాత్రమే
    సమాధానం

    C. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Provision – Subject): (i) Minerva Mills case – balance between fundamental rights and directive principles (ii) Article 161 – Governor's power to grant pardons (iii) Ninth Schedule of the AP Reorganisation Act 2014 – government companies and corporations Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (i) and (iii)
    2. Only (ii) and (iii)
    3. All of (i), (ii) and (iii)
    4. Only (i) and (ii)

21. కో వారంటో రిట్‌ను జారీ చేసేది

    1. నిర్బంధించిన వ్యక్తిని కోర్టు ముందు హాజరుపరచడానికి
    2. ఒక వ్యక్తి ఏ అధికారంతో ప్రభుత్వ పదవిలో ఉన్నాడో ప్రశ్నించడానికి
    3. దిగువ కోర్టు అధికార పరిధి దాటకుండా ఆపడానికి
    4. ప్రభుత్వ అధికారిని విధి నిర్వర్తించమని ఆదేశించడానికి
    సమాధానం

    B. ఒక వ్యక్తి ఏ అధికారంతో ప్రభుత్వ పదవిలో ఉన్నాడో ప్రశ్నించడానికి

    The writ of Quo Warranto is issued to

    1. Produce a detained person before the court
    2. Enquire by what authority a person holds a public office
    3. Stop a lower court from exceeding its jurisdiction
    4. Command a public official to perform a duty

22. ఆర్టికల్ 28 దేనికి సంబంధించినది?

    1. మత ప్రచారానికి పన్ను చెల్లింపు నుండి స్వేచ్ఛ
    2. విద్యా సంస్థల్లో మత బోధన నుండి స్వేచ్ఛ
    3. మత వ్యవహారాల నిర్వహణ స్వేచ్ఛ
    4. విద్యా సంస్థలను స్థాపించే మైనారిటీల హక్కు
    సమాధానం

    B. విద్యా సంస్థల్లో మత బోధన నుండి స్వేచ్ఛ

    Article 28 deals with which of the following?

    1. freedom from tax for promotion of a religion
    2. freedom from religious instruction in educational institutions
    3. freedom to manage religious affairs
    4. right of minorities to establish educational institutions

23. 42వ రాజ్యాంగ సవరణ దేనికి సంబంధించినది?

    1. తొమ్మిదో షెడ్యూల్ మరియు వాక్ స్వాతంత్ర్యంపై సహేతుక పరిమితులు
    2. భాషా ప్రాతిపదికన రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ
    3. పిల్లలకు విద్యా హక్కు
    4. ప్రాథమిక విధులు మరియు సామ్యవాద, లౌకిక పదాల చేర్పు
    సమాధానం

    D. ప్రాథమిక విధులు మరియు సామ్యవాద, లౌకిక పదాల చేర్పు

    42nd Amendment Act deals with which of the following?

    1. Ninth Schedule and reasonable restrictions on speech
    2. reorganisation of states on linguistic basis
    3. right to education for children
    4. addition of Fundamental Duties and the words socialist, secular

24. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (నిబంధన – విషయం): (i) ప్రొహిబిషన్ రిట్ – కింది కోర్టు పరిధి దాటకుండా నిరోధం (ii) సమ్మతి వయసు చట్టం – బాలికల సమ్మతి వయస్సు (iii) 24వ రాజ్యాంగ సవరణ – ప్రాథమిక హక్కులను సవరించే పార్లమెంటు అధికారం సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    2. (i), (iii) మాత్రమే
    3. (iii) మాత్రమే
    4. (ii), (iii) మాత్రమే
    సమాధానం

    A. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Provision – Subject): (i) Prohibition writ – stopping lower court from exceeding jurisdiction (ii) Age of Consent Act – age of consent for girls (iii) 24th Constitutional Amendment – Parliament's power to amend fundamental rights Which of the pairs are correctly matched?

    1. All of (i), (ii) and (iii)
    2. Only (i) and (iii)
    3. Only (iii)
    4. Only (ii) and (iii)

25. 52వ సవరణ చట్టం దేనికి సంబంధించినది?

    1. ప్రాథమిక హక్కులను సవరించే పార్లమెంటు అధికారం
    2. ప్రాథమిక హక్కుల నుండి ఆస్తి హక్కు తొలగింపు
    3. పార్టీ ఫిరాయింపుల నిరోధక చట్టం
    4. చిన్న రాజ్యాంగం ప్రవేశిక మార్పులు
    సమాధానం

    C. పార్టీ ఫిరాయింపుల నిరోధక చట్టం

    Fifty-second Amendment Act deals with which of the following?

    1. Parliament's power to amend Fundamental Rights
    2. removal of right to property from fundamental rights
    3. anti-defection law
    4. mini Constitution and Preamble changes

26. ప్రొహిబిషన్ రిట్ దేనికి సంబంధించినది?

    1. కింది కోర్టు పరిధి దాటకుండా నిరోధం
    2. వ్యక్తిని అక్రమంగా నిర్బంధించడం
    3. కింది కోర్టు అధికార పరిధి దాటకుండా ఆపడం
    4. ప్రజా విధి నిర్వర్తించమని ఆదేశం
    సమాధానం

    A. కింది కోర్టు పరిధి దాటకుండా నిరోధం

    Prohibition writ deals with which of the following?

    1. stopping lower court from exceeding jurisdiction
    2. illegal detention of a person
    3. stopping a lower court from exceeding jurisdiction
    4. command to perform a public duty

27. జాతీయ అత్యవసర పరిస్థితిలో హక్కుల రద్దుకు సంబంధించి కింది వాటిని పరిశీలించండి: (i) యుద్ధం లేదా బాహ్య దురాక్రమణ కారణంగా అత్యవసర పరిస్థితి ప్రకటిస్తే, అధికరణం 358 ప్రకారం అధికరణం 19 లోని స్వేచ్ఛలు రద్దవుతాయి. (ii) అధికరణం 359 ప్రకారం, నిర్దిష్ట ప్రాథమిక హక్కుల అమలు కోసం న్యాయస్థానాలను ఆశ్రయించే హక్కును రాష్ట్రపతి నిలిపివేయవచ్చు. (iii) అధికరణం 359 ప్రకారం అధికరణం 21 లోని జీవించే హక్కును కూడా నిలిపివేయవచ్చు. ఏవి సరైనవి?

    1. (i) మాత్రమే
    2. (i), (ii) మాత్రమే
    3. (ii), (iii) మాత్రమే
    4. (i), (ii), (iii)
    సమాధానం

    B. (i), (ii) మాత్రమే

    Consider the following about the suspension of rights during a National Emergency: (i) When an emergency is declared on grounds of war or external aggression, the freedoms under Article 19 are suspended under Article 358. (ii) Under Article 359, the President may suspend the right to move courts for enforcement of specified Fundamental Rights. (iii) The right to life under Article 21 can also be suspended under Article 359. Which of the statements is/are correct?

    1. Only (i)
    2. Only (i) and (ii)
    3. Only (ii) and (iii)
    4. (i), (ii) and (iii)

28. ఆర్టికల్ 32 గురించి ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి: (i) ప్రాథమిక హక్కుల అమలుకు రిట్లు జారీ చేసే అధికారాన్ని ఇది సుప్రీంకోర్టుకు ఇస్తుంది. (ii) రాజ్యాంగంలో పేర్కొన్న సందర్భాల్లో తప్ప దీన్ని సస్పెండ్ చేయలేరు. (iii) ఇది ఆదేశిక సూత్రాలలో భాగం. ఏ ప్రకటన/ప్రకటనలు సరైనవి?

    1. (i), (ii) మాత్రమే
    2. (ii), (iii) మాత్రమే
    3. (i), (iii) మాత్రమే
    4. (i), (ii), (iii)
    సమాధానం

    A. (i), (ii) మాత్రమే

    Consider the following statements about Article 32: (i) It empowers the Supreme Court to issue writs for enforcing fundamental rights. (ii) It cannot be suspended except as provided in the Constitution itself. (iii) It forms part of the Directive Principles of State Policy. Which of the statements is/are correct?

    1. Only (i) and (ii)
    2. Only (ii) and (iii)
    3. Only (i) and (iii)
    4. (i), (ii) and (iii)

29. భారతదేశంలో నివసిస్తున్న విదేశీయులకు కూడా వర్తించే ప్రాథమిక హక్కు కింది వాటిలో ఏది?

    1. వివక్ష నిషేధం (ఆర్టికల్ 15)
    2. జీవించే హక్కు, వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ (ఆర్టికల్ 21)
    3. వాక్ స్వాతంత్ర్యం (ఆర్టికల్ 19)
    4. ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో సమాన అవకాశం (ఆర్టికల్ 16)
    సమాధానం

    B. జీవించే హక్కు, వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ (ఆర్టికల్ 21)

    Which of the following Fundamental Rights is also available to foreigners living in India?

    1. Prohibition of discrimination (Article 15)
    2. Right to life and personal liberty (Article 21)
    3. Freedom of speech and expression (Article 19)
    4. Equality of public employment (Article 16)

30. గోలక్‌నాథ్ వర్సెస్ పంజాబ్ రాష్ట్రం (1967) కేసులో పార్లమెంటు గురించి సుప్రీంకోర్టు ఏమని తీర్పు ఇచ్చింది?

    1. రాజ్యాంగంలోని ఏ భాగాన్నైనా స్వేచ్ఛగా సవరించవచ్చు
    2. ప్రాథమిక హక్కులను సవరించలేదు
    3. ఆదేశిక సూత్రాలను సవరించలేదు
    4. ప్రవేశికను మాత్రమే సవరించగలదు
    సమాధానం

    B. ప్రాథమిక హక్కులను సవరించలేదు

    In Golaknath v State of Punjab (1967), the Supreme Court held that Parliament:

    1. Could freely amend any part of the Constitution
    2. Could not amend fundamental rights
    3. Could not amend the Directive Principles
    4. Could amend only the Preamble

31. ఆర్టికల్ 22 దేనికి సంబంధించినది?

    1. అరెస్టు, నిర్బంధం నుండి రక్షణ
    2. రాష్ట్రపతి క్షమాభిక్ష అధికారం
    3. సుప్రీంకోర్టు సలహా అధికార పరిధి
    4. సుప్రీంకోర్టు ఏర్పాటు
    సమాధానం

    A. అరెస్టు, నిర్బంధం నుండి రక్షణ

    Article 22 deals with which of the following?

    1. protection against arrest and detention
    2. pardoning power of the President
    3. advisory jurisdiction of the Supreme Court
    4. establishment of the Supreme Court

32. ఆర్టికల్ 18 దేనికి సంబంధించినది?

    1. నేరాల శిక్షలో రక్షణ
    2. బిరుదుల రద్దు
    3. రాష్ట్రాల గవర్నర్లు
    4. అరెస్టు, నిర్బంధం నుండి రక్షణ
    సమాధానం

    B. బిరుదుల రద్దు

    Article 18 deals with which of the following?

    1. protection in respect of conviction for offences
    2. abolition of titles
    3. Governors of states
    4. protection against arrest and detention

33. ఆర్టికల్ 16 దేనికి సంబంధించినది?

    1. అఖిల భారత సర్వీసులు
    2. సివిల్ సర్వెంట్ల తొలగింపు
    3. మానవ అక్రమ రవాణా, వెట్టిచాకిరీ నిషేధం
    4. ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో సమాన అవకాశం
    సమాధానం

    D. ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో సమాన అవకాశం

    Article 16 deals with which of the following?

    1. all-India services
    2. dismissal of civil servants
    3. prohibition of human trafficking and forced labour
    4. equality of opportunity in public employment

34. ఆర్టికల్ 143 దేనికి సంబంధించినది?

    1. ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో సమాన అవకాశం
    2. ఆస్తి హక్కు
    3. సుప్రీంకోర్టు సలహా అధికార పరిధి
    4. లోక్‌సభ నిర్మాణం
    సమాధానం

    C. సుప్రీంకోర్టు సలహా అధికార పరిధి

    Article 143 deals with which of the following?

    1. equality of opportunity in public employment
    2. right to property
    3. advisory jurisdiction of the Supreme Court
    4. composition of Lok Sabha

35. ఆర్టికల్ 300A దేనికి సంబంధించినది?

    1. ఆస్తి హక్కు
    2. మత స్వాతంత్ర్యం
    3. రాష్ట్రపతి ఆర్డినెన్స్ జారీ అధికారం
    4. ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో సమాన అవకాశం
    సమాధానం

    A. ఆస్తి హక్కు

    Article 300A deals with which of the following?

    1. right to property
    2. freedom of religion
    3. ordinance-making power of the President
    4. equality of opportunity in public employment

36. 24వ రాజ్యాంగ సవరణ దేనికి సంబంధించినది?

    1. ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ప్రత్యేక నిబంధనలు
    2. తొమ్మిదవ షెడ్యూల్ వాక్ స్వాతంత్ర్య పరిమితులు
    3. ప్రాథమిక హక్కులను సవరించే పార్లమెంటు అధికారం
    4. తొమ్మిదవ షెడ్యూల్, స్వేచ్ఛలపై పరిమితులు
    సమాధానం

    C. ప్రాథమిక హక్కులను సవరించే పార్లమెంటు అధికారం

    24th Constitutional Amendment deals with which of the following?

    1. special provisions for Andhra Pradesh
    2. Ninth Schedule and restrictions on freedom of speech
    3. Parliament's power to amend fundamental rights
    4. Ninth Schedule and restrictions on freedoms

37. 44వ రాజ్యాంగ సవరణ దేనికి సంబంధించినది?

    1. భాషా ప్రాతిపదికన రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ
    2. ప్రాథమిక హక్కుల నుండి ఆస్తి హక్కు తొలగింపు
    3. తొమ్మిదవ షెడ్యూల్, స్వేచ్ఛలపై పరిమితులు
    4. ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాలకు 10 శాతం రిజర్వేషన్
    సమాధానం

    B. ప్రాథమిక హక్కుల నుండి ఆస్తి హక్కు తొలగింపు

    44th Constitutional Amendment deals with which of the following?

    1. reorganisation of states on linguistic basis
    2. removal of right to property from fundamental rights
    3. Ninth Schedule and restrictions on freedoms
    4. 10 percent reservation for economically weaker sections

38. మొదటి సవరణ చట్టం దేనికి సంబంధించినది?

    1. పార్టీ ఫిరాయింపుల నిరోధక చట్టం
    2. తొమ్మిదవ షెడ్యూల్ వాక్ స్వాతంత్ర్య పరిమితులు
    3. ప్రాథమిక విధులు మరియు సామ్యవాద, లౌకిక పదాల చేర్పు
    4. ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాలకు రిజర్వేషన్
    సమాధానం

    B. తొమ్మిదవ షెడ్యూల్ వాక్ స్వాతంత్ర్య పరిమితులు

    First Amendment Act deals with which of the following?

    1. anti-defection law
    2. Ninth Schedule and restrictions on freedom of speech
    3. addition of Fundamental Duties and the words socialist, secular
    4. reservation for economically weaker sections

39. 24వ సవరణ చట్టం దేనికి సంబంధించినది?

    1. ప్రాథమిక హక్కులను సవరించే పార్లమెంటు అధికారం
    2. ఓటు వయస్సు 18 సంవత్సరాలకు తగ్గింపు
    3. 6 నుండి 14 ఏళ్ల పిల్లలకు విద్యా హక్కు
    4. పిల్లలకు విద్యా హక్కు
    సమాధానం

    A. ప్రాథమిక హక్కులను సవరించే పార్లమెంటు అధికారం

    Twenty-fourth Amendment Act deals with which of the following?

    1. Parliament's power to amend fundamental rights
    2. reduction of voting age to 18 years
    3. right to education for children aged 6 to 14
    4. right to education for children

40. 73వ సవరణ చట్టం దేనికి సంబంధించినది?

    1. ప్రాథమిక విధులు మరియు సామ్యవాద, లౌకిక పదాల చేర్పు
    2. ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాలకు రిజర్వేషన్
    3. చిన్న రాజ్యాంగం ప్రవేశిక మార్పులు
    4. పంచాయతీరాజ్ సంస్థలు
    సమాధానం

    D. పంచాయతీరాజ్ సంస్థలు

    Seventy-third Amendment Act deals with which of the following?

    1. addition of Fundamental Duties and the words socialist, secular
    2. reservation for economically weaker sections
    3. mini Constitution and Preamble changes
    4. Panchayati Raj institutions

41. 52వ రాజ్యాంగ సవరణ దేనికి సంబంధించినది?

    1. ప్రాథమిక విధులు మరియు సామ్యవాద, లౌకిక పదాల చేర్పు
    2. పార్టీ ఫిరాయింపుల నిరోధక చట్టం
    3. పంచాయతీరాజ్ సంస్థలు
    4. చిన్న రాజ్యాంగం ప్రవేశిక మార్పులు
    సమాధానం

    B. పార్టీ ఫిరాయింపుల నిరోధక చట్టం

    52nd Amendment Act deals with which of the following?

    1. addition of Fundamental Duties and the words socialist, secular
    2. anti-defection law
    3. Panchayati Raj institutions
    4. mini Constitution and Preamble changes

42. 89వ రాజ్యాంగ సవరణ దేనికి సంబంధించినది?

    1. ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాలకు రిజర్వేషన్
    2. ప్రత్యేక జాతీయ షెడ్యూల్డ్ తెగల కమిషన్
    3. పీఠికలో సామ్యవాద, లౌకిక, సమగ్రత పదాల చేర్పు
    4. తొమ్మిదవ షెడ్యూల్, స్వేచ్ఛలపై పరిమితులు
    సమాధానం

    B. ప్రత్యేక జాతీయ షెడ్యూల్డ్ తెగల కమిషన్

    89th Amendment Act deals with which of the following?

    1. reservation for economically weaker sections
    2. separate National Commission for Scheduled Tribes
    3. addition of socialist, secular and integrity to the Preamble
    4. Ninth Schedule and restrictions on freedoms

43. ఉన్నికృష్ణన్ కేసు దేనికి సంబంధించినది?

    1. గోప్యత హక్కు
    2. 14 ఏళ్ల వరకు విద్యా హక్కు
    3. ప్రాథమిక హక్కులను సవరించే పార్లమెంటు అధికారం
    4. త్వరిత విచారణ హక్కు
    సమాధానం

    B. 14 ఏళ్ల వరకు విద్యా హక్కు

    Unni Krishnan case deals with which of the following?

    1. right to privacy
    2. right to education up to 14 years
    3. power of Parliament to amend fundamental rights
    4. right to speedy trial

44. 86వ రాజ్యాంగ సవరణ దేనికి సంబంధించినది?

    1. విద్యా హక్కు
    2. ప్రాథమిక విధులు, ప్రవేశిక మార్పులు
    3. ప్రాథమిక హక్కులను సవరించే పార్లమెంటు అధికారం
    4. శాసనసభలలో మహిళా రిజర్వేషన్
    సమాధానం

    A. విద్యా హక్కు

    86th Amendment deals with which of the following?

    1. right to education
    2. Fundamental Duties and Preamble changes
    3. Parliament's power to amend Fundamental Rights
    4. reservation for women in legislatures

45. హుస్సేనారా ఖాతూన్ కేసు దేనికి సంబంధించినది?

    1. ప్రాథమిక హక్కులను పార్లమెంటు సవరించలేదు
    2. పార్టీ ఫిరాయింపుల నిరోధక చట్టం
    3. త్వరిత విచారణ హక్కు
    4. ఆర్టికల్ 21 కింద చట్టం నిర్దేశించిన విధానం
    సమాధానం

    C. త్వరిత విచారణ హక్కు

    Hussainara Khatoon case deals with which of the following?

    1. Parliament cannot amend fundamental rights
    2. anti-defection law
    3. right to speedy trial
    4. procedure established by law under Article 21

సాధన ప్రశ్నలు — సెట్ 2

1. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (నిబంధన – విషయం): (i) ఆర్టికల్ 28 – ప్రదర్శన కళలు (ii) కో వారెంటో రిట్ – ప్రభుత్వ పదవి చట్టబద్ధత (iii) సంగీత నాటక అకాడమీ పురస్కారం – విద్యా సంస్థల్లో మత బోధన నుండి స్వేచ్ఛ సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

   1. (i), (ii) మాత్రమే
   2. (ii) మాత్రమే
   3. ఏదీ కాదు
   4. (i) మాత్రమే
   సమాధానం

   B. (ii) మాత్రమే

   Consider the following pairs (Provision – Subject): (i) Article 28 – performing arts (ii) Writ of Quo Warranto – legality of a claim to a public office (iii) Sangeet Natak Akademi Award – freedom from religious instruction in educational institutions Which of the pairs are correctly matched?

   1. Only (i) and (ii)
   2. Only (ii)
   3. None of them
   4. Only (i)

2. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (నిబంధన – విషయం): (i) రాజ్యాంగ మొదటి సవరణ – తొమ్మిదవ షెడ్యూల్ (ii) ఆర్టికల్ 109 – ద్రవ్య బిల్లులకు ప్రత్యేక విధానం (iii) కో వారెంటో రిట్ – ప్రభుత్వ పదవి చట్టబద్ధత సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

   1. (i), (ii), (iii) అన్నీ
   2. (i), (ii) మాత్రమే
   3. ఏదీ కాదు
   4. (ii) మాత్రమే
   సమాధానం

   A. (i), (ii), (iii) అన్నీ

   Consider the following pairs (Provision – Subject): (i) First Amendment of the Constitution – Ninth Schedule (ii) Article 109 – special procedure for Money Bills (iii) Writ of Quo Warranto – legality of a claim to a public office Which of the pairs are correctly matched?

   1. All of (i), (ii) and (iii)
   2. Only (i) and (ii)
   3. None of them
   4. Only (ii)

3. ఆర్టికల్ 24 ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

   1. సాంస్కృతిక మరియు విద్యా హక్కులు
   2. శోషణ నిరోధక హక్కు
   3. రాజ్యాంగ పరిహార హక్కు
   4. మత స్వేచ్ఛా హక్కు
   సమాధానం

   B. శోషణ నిరోధక హక్కు

   To which of the following does Article 24 belong?

   1. Cultural and Educational Rights
   2. Right against Exploitation
   3. Right to Constitutional Remedies
   4. Right to Freedom of Religion

4. ఆర్టికల్ 26 ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

   1. శోషణ నిరోధక హక్కు
   2. మత స్వేచ్ఛా హక్కు
   3. రాజ్యాంగ పరిహార హక్కు
   4. సాంస్కృతిక మరియు విద్యా హక్కులు
   సమాధానం

   B. మత స్వేచ్ఛా హక్కు

   To which of the following does Article 26 belong?

   1. Right against Exploitation
   2. Right to Freedom of Religion
   3. Right to Constitutional Remedies
   4. Cultural and Educational Rights

5. ఆర్టికల్ 27 ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

   1. సాంస్కృతిక మరియు విద్యా హక్కులు
   2. శోషణ నిరోధక హక్కు
   3. మత స్వేచ్ఛా హక్కు
   4. రాజ్యాంగ పరిహార హక్కు
   సమాధానం

   C. మత స్వేచ్ఛా హక్కు

   To which of the following does Article 27 belong?

   1. Cultural and Educational Rights
   2. Right against Exploitation
   3. Right to Freedom of Religion
   4. Right to Constitutional Remedies

6. అల్పసంఖ్యాక వర్గాల కోసం ప్రత్యేకంగా చేర్చిన ప్రాథమిక హక్కు ఏది?

   1. విద్య, సాంస్కృతిక హక్కు
   2. సమానత్వ హక్కు
   3. పీడనాన్ని నిరోధించే హక్కు
   4. స్వేచ్ఛా స్వాతంత్య్ర హక్కు
   సమాధానం

   A. విద్య, సాంస్కృతిక హక్కు

   Which Fundamental Right is meant specifically for the protection of minorities?

   1. Cultural and Educational Rights
   2. Right to Equality
   3. Right against Exploitation
   4. Right to Freedom

7. జాతీయ షెడ్యూల్డ్ తెగల కమిషన్ ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

   1. ప్రాథమిక హక్కు
   2. మద్రాసు హైకోర్టు
   3. ప్రాథమిక హక్కులు మైనారిటీల సలహా కమిటీ
   4. రాజ్యాంగబద్ధ సంస్థ
   సమాధానం

   D. రాజ్యాంగబద్ధ సంస్థ

   To which of the following does National Commission for Scheduled Tribes belong?

   1. fundamental right
   2. Madras High Court
   3. Advisory Committee on Fundamental Rights and Minorities
   4. constitutional body

8. ఆర్టికల్ 30 ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

   1. రాజ్యాంగ పరిహార హక్కు
   2. సమానత్వపు హక్కు
   3. మత స్వేచ్ఛా హక్కు
   4. సాంస్కృతిక మరియు విద్యా హక్కులు
   సమాధానం

   D. సాంస్కృతిక మరియు విద్యా హక్కులు

   To which of the following does Article 30 belong?

   1. Right to Constitutional Remedies
   2. Right to Equality
   3. Right to Freedom of Religion
   4. Cultural and Educational Rights

9. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (నిబంధన – విషయం): (i) అధికారిక రహస్యాల చట్టం – గూఢచర్యం ప్రభుత్వ సమాచార గోప్యత (ii) ఆర్టికల్ 243C – పంచాయతీల కూర్పు (iii) 24వ రాజ్యాంగ సవరణ – ప్రాథమిక హక్కులను సవరించే పార్లమెంటు అధికారం సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

   1. (i), (ii), (iii) అన్నీ
   2. (i), (ii) మాత్రమే
   3. (i) మాత్రమే
   4. ఏదీ కాదు
   సమాధానం

   A. (i), (ii), (iii) అన్నీ

   Consider the following pairs (Provision – Subject): (i) Official Secrets Act – espionage and secrecy of government information (ii) Article 243C – composition of panchayats (iii) 24th Amendment Act – Parliament's power to amend Fundamental Rights Which of the pairs are correctly matched?

   1. All of (i), (ii) and (iii)
   2. Only (i) and (ii)
   3. Only (i)
   4. None of them

10. ఆర్టికల్ 29 దేనికి సంబంధించినది?

    1. అల్పసంఖ్యాకుల విద్యాసంస్థల హక్కు
    2. అల్పసంఖ్యాక వర్గాల ప్రయోజనాల రక్షణ
    3. రాష్ట్రపతి క్షమాభిక్ష అధికారం
    4. ముఖ్యమంత్రి, మంత్రుల నియామకం
    సమాధానం

    B. అల్పసంఖ్యాక వర్గాల ప్రయోజనాల రక్షణ

    Article 29 deals with which of the following?

    1. right of minorities to run educational institutions
    2. protection of interests of minorities
    3. pardoning power of the President
    4. appointment of the Chief Minister and ministers

11. ఆర్టికల్ 243I దేనికి సంబంధించినది?

    1. పంచాయతీల కోసం రాష్ట్ర ఆర్థిక సంఘం
    2. గ్రామీణ ఉపాధి హామీ
    3. ప్రభుత్వ సమాచారం పొందే హక్కు
    4. ప్రాథమిక హక్కుల సవరణ సామర్థ్యం
    సమాధానం

    A. పంచాయతీల కోసం రాష్ట్ర ఆర్థిక సంఘం

    Article 243I deals with which of the following?

    1. State Finance Commission for panchayats
    2. rural employment guarantee
    3. access to public information
    4. amendability of fundamental rights

12. సమాచార హక్కు చట్టం దేనికి సంబంధించినది?

    1. ప్రాథమిక హక్కుల సవరణ సామర్థ్యం
    2. గవర్నర్ ప్రత్యేక ప్రసంగం
    3. సర్వోన్నత న్యాయస్థానం రికార్డుల కోర్టు
    4. ప్రభుత్వ సమాచారం పొందే హక్కు
    సమాధానం

    D. ప్రభుత్వ సమాచారం పొందే హక్కు

    Right to Information Act deals with which of the following?

    1. Amendability of Fundamental Rights
    2. Special address by the Governor
    3. Supreme Court as a court of record
    4. access to public information

13. 25 నుండి 28 అధికరణలు గురించి తెలిపే నిబంధన ఏది?

    1. మత స్వేచ్ఛా హక్కు
    2. సమానత్వపు హక్కు
    3. సాంస్కృతిక మరియు విద్యా హక్కులు
    4. శోషణ నిరోధక హక్కు
    సమాధానం

    A. మత స్వేచ్ఛా హక్కు

    Which provision deals with Articles 25 to 28?

    1. Right to Freedom of Religion
    2. Right to Equality
    3. Cultural and Educational Rights
    4. Right against Exploitation

14. 29 మరియు 30 అధికరణలు గురించి తెలిపే నిబంధన ఏది?

    1. సాంస్కృతిక మరియు విద్యా హక్కులు
    2. మత స్వేచ్ఛా హక్కు
    3. రాజ్యాంగ పరిహార హక్కు
    4. సమానత్వపు హక్కు
    సమాధానం

    A. సాంస్కృతిక మరియు విద్యా హక్కులు

    Which provision deals with Articles 29 and 30?

    1. Cultural and Educational Rights
    2. Right to Freedom of Religion
    3. Right to Constitutional Remedies
    4. Right to Equality

15. ఆర్టికల్ 32 గురించి తెలిపే నిబంధన ఏది?

    1. సాంస్కృతిక మరియు విద్యా హక్కులు
    2. స్వేచ్ఛా హక్కు
    3. రాజ్యాంగ పరిహార హక్కు
    4. శోషణ నిరోధక హక్కు
    సమాధానం

    C. రాజ్యాంగ పరిహార హక్కు

    Which provision deals with Article 32?

    1. Cultural and Educational Rights
    2. Right to Freedom
    3. Right to Constitutional Remedies
    4. Right against Exploitation

16. నిర్బంధితుడిని కోర్టు ముందు హాజరుపరచడం గురించి తెలిపే నిబంధన ఏది?

    1. హెబియస్ కార్పస్
    2. మాండమస్
    3. సర్షియోరరి
    4. ప్రొహిబిషన్
    సమాధానం

    A. హెబియస్ కార్పస్

    Which provision deals with production of a detained person before the court?

    1. Habeas Corpus
    2. Mandamus
    3. Certiorari
    4. Prohibition

17. ప్రజా పదవిపై వ్యక్తి హక్కు చట్టబద్ధతపై విచారణ గురించి తెలిపే నిబంధన ఏది?

    1. మాండమస్
    2. కో వారంటో
    3. ప్రొహిబిషన్ రిట్
    4. సర్షియోరరి
    సమాధానం

    B. కో వారంటో

    Which provision deals with enquiry into the legality of a person's claim to a public office?

    1. Mandamus
    2. Quo Warranto
    3. Prohibition writ
    4. Certiorari

18. 61వ రాజ్యాంగ సవరణ దేనికి సంబంధించినది?

    1. ఓటు హక్కు వయసు 18కి తగ్గింపు
    2. విద్యా హక్కు
    3. ప్రాథమిక హక్కుల నుండి ఆస్తి హక్కు తొలగింపు
    4. ప్రాథమిక హక్కులను సవరించే పార్లమెంటు అధికారం
    సమాధానం

    A. ఓటు హక్కు వయసు 18కి తగ్గింపు

    61st Amendment deals with which of the following?

    1. lowering the voting age to 18
    2. right to education
    3. removal of right to property from Fundamental Rights
    4. Parliament's power to amend Fundamental Rights

19. ప్రాథమిక హక్కులను సవరించే పార్లమెంటు అధికారం గురించి తెలిపే నిబంధన ఏది?

    1. ఉన్నికృష్ణన్ కేసు
    2. మేనకా గాంధీ కేసు
    3. మినర్వా మిల్స్ కేసు
    4. శంకరీ ప్రసాద్ కేసు
    సమాధానం

    D. శంకరీ ప్రసాద్ కేసు

    Which provision deals with power of Parliament to amend fundamental rights?

    1. Unni Krishnan case
    2. Maneka Gandhi case
    3. Minerva Mills case
    4. Shankari Prasad case

20. కింది కోర్టు అధికార పరిధి దాటకుండా ఆపడం గురించి తెలిపే నిబంధన ఏది?

    1. కో వారంటో
    2. ప్రొహిబిషన్
    3. హెబియస్ కార్పస్
    4. మాండమస్
    సమాధానం

    B. ప్రొహిబిషన్

    Which provision deals with stopping a lower court from exceeding jurisdiction?

    1. Quo Warranto
    2. Prohibition
    3. Habeas Corpus
    4. Mandamus

21. ప్రభుత్వ సమాచారానికి ప్రజల ప్రవేశం గురించి తెలిపే నిబంధన ఏది?

    1. 44వ సవరణ చట్టం
    2. ఆర్టికల్ 335
    3. సమాచార హక్కు చట్టం
    4. 74వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం
    సమాధానం

    C. సమాచార హక్కు చట్టం

    Which provision deals with public access to government information?

    1. Forty-fourth Amendment Act
    2. Article 335
    3. Right to Information Act
    4. 74th Constitutional Amendment Act

22. పౌర హక్కుల పరిరక్షణ చట్టం దేనికి సంబంధించినది?

    1. అంటరానితనం నేరాలు
    2. మున్సిపాలిటీల కోసం ఆర్థిక సంఘం
    3. ప్రాథమిక హక్కుల నుండి ఆస్తి హక్కు తొలగింపు
    4. లోక్‌సభ నిర్మాణం
    సమాధానం

    A. అంటరానితనం నేరాలు

    Protection of Civil Rights Act deals with which of the following?

    1. untouchability offences
    2. Finance Commission for municipalities
    3. Removal of right to property from Fundamental Rights
    4. composition of the Lok Sabha

23. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (నిబంధన – విషయం): (i) రాజ్యాంగంలోని I భాగం – యూనియన్ మరియు దాని భూభాగం (ii) రాజ్యాంగంలోని XV భాగం – ఎన్నికలు (iii) 24వ సవరణ చట్టం – ప్రాథమిక హక్కులను సవరించే పార్లమెంటు అధికారం సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i), (ii) మాత్రమే
    2. (ii), (iii) మాత్రమే
    3. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    4. (i) మాత్రమే
    సమాధానం

    C. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Provision – Subject): (i) Part I of Constitution – the Union and its territory (ii) Part XV of Constitution – elections (iii) Twenty-fourth Amendment Act – Parliament's power to amend fundamental rights Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (i) and (ii)
    2. Only (ii) and (iii)
    3. All of (i), (ii) and (iii)
    4. Only (i)

24. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (నిబంధన – విషయం): (i) 69వ రాజ్యాంగ సవరణ – ఢిల్లీ జాతీయ రాజధాని ప్రాంతం (ii) 74వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం – దిగువ కోర్టు అధికార పరిధి దాటకుండా నిలువరించడం (iii) ప్రొహిబిషన్ రిట్ – పట్టణ స్థానిక సంస్థలు సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i), (ii) మాత్రమే
    2. (i) మాత్రమే
    3. (i), (iii) మాత్రమే
    4. (ii) మాత్రమే
    సమాధానం

    B. (i) మాత్రమే

    Consider the following pairs (Provision – Subject): (i) 69th Constitutional Amendment – National Capital Territory of Delhi (ii) 74th Constitutional Amendment Act – stopping a lower court from exceeding its jurisdiction (iii) Writ of Prohibition – urban local bodies Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (i) and (ii)
    2. Only (i)
    3. Only (i) and (iii)
    4. Only (ii)

25. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (నిబంధన – విషయం): (i) ఆర్టికల్ 130 – సుప్రీంకోర్టు స్థానం (ii) 92వ రాజ్యాంగ సవరణ – ఎనిమిదవ షెడ్యూల్‌లో బోడో డోగ్రీ మైథిలీ సంతాలీ చేర్పు (iii) శోషణ నిరోధక హక్కు – 23 మరియు 24 అధికరణలు సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i) మాత్రమే
    2. ఏదీ కాదు
    3. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    4. (i), (ii) మాత్రమే
    సమాధానం

    C. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Provision – Subject): (i) Article 130 – seat of the Supreme Court (ii) 92nd Constitutional Amendment – inclusion of Bodo Dogri Maithili and Santhali in the Eighth Schedule (iii) Right against Exploitation – Articles 23 and 24 Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (i)
    2. None of them
    3. All of (i), (ii) and (iii)
    4. Only (i) and (ii)

26. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (నిబంధన – విషయం): (i) ఆర్టికల్ 139 – సుప్రీంకోర్టు కొన్ని రిట్లు జారీచేసే అధికారం (ii) కేంద్ర జాబితా – పార్లమెంటు మాత్రమే చట్టం చేయగల అంశాలు (iii) ఆర్టికల్ 123 – రాష్ట్రపతి ఆర్డినెన్స్ జారీ అధికారం సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (iii) మాత్రమే
    2. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    3. (i) మాత్రమే
    4. (ii) మాత్రమే
    సమాధానం

    B. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Provision – Subject): (i) Article 139 – power of Supreme Court to issue certain writs (ii) Union List – Subjects on which only Parliament can legislate (iii) Article 123 – ordinance-making power of the President Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (iii)
    2. All of (i), (ii) and (iii)
    3. Only (i)
    4. Only (ii)

27. అధికరణ 21ఏ ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. రాజ్యాంగ పరిహార హక్కు
    2. స్వేచ్ఛా హక్కు
    3. సాంస్కృతిక మరియు విద్యా హక్కులు
    4. శోషణ నిరోధక హక్కు
    సమాధానం

    B. స్వేచ్ఛా హక్కు

    To which of the following does Article 21A belong?

    1. Right to Constitutional Remedies
    2. Right to Freedom
    3. Cultural and Educational Rights
    4. Right against Exploitation

28. ఆర్టికల్ 25 ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. మత స్వేచ్ఛా హక్కు
    2. శోషణ నిరోధక హక్కు
    3. సమానత్వపు హక్కు
    4. సాంస్కృతిక మరియు విద్యా హక్కులు
    సమాధానం

    A. మత స్వేచ్ఛా హక్కు

    To which of the following does Article 25 belong?

    1. Right to Freedom of Religion
    2. Right against Exploitation
    3. Right to Equality
    4. Cultural and Educational Rights

29. ఆర్టికల్ 28 ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. సమానత్వపు హక్కు
    2. రాజ్యాంగ పరిహార హక్కు
    3. మత స్వేచ్ఛా హక్కు
    4. సాంస్కృతిక మరియు విద్యా హక్కులు
    సమాధానం

    C. మత స్వేచ్ఛా హక్కు

    To which of the following does Article 28 belong?

    1. Right to Equality
    2. Right to Constitutional Remedies
    3. Right to Freedom of Religion
    4. Cultural and Educational Rights

30. ఆర్టికల్ 29 ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. సాంస్కృతిక మరియు విద్యా హక్కులు
    2. సమానత్వపు హక్కు
    3. శోషణ నిరోధక హక్కు
    4. మత స్వేచ్ఛా హక్కు
    సమాధానం

    A. సాంస్కృతిక మరియు విద్యా హక్కులు

    To which of the following does Article 29 belong?

    1. Cultural and Educational Rights
    2. Right to Equality
    3. Right against Exploitation
    4. Right to Freedom of Religion

31. విద్య ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. ఉమ్మడి జాబితా
    2. ప్రాథమిక హక్కులు మైనారిటీల సలహా కమిటీ
    3. శోషణ నిరోధక హక్కు
    4. కర్ణాటక హైకోర్టు
    సమాధానం

    A. ఉమ్మడి జాబితా

    To which of the following does Education belong?

    1. Concurrent List
    2. Advisory Committee on Fundamental Rights and Minorities
    3. Right against Exploitation
    4. Karnataka High Court

32. ఈ క్రింది వాటిలో 'ఆదేశిక సూత్రాలు' వర్గానికి చెందినది ఏది?

    1. సాంస్కృతిక మరియు విద్యా హక్కులు
    2. శోషణ నిరోధక హక్కు
    3. ప్రజారోగ్యం
    4. ఉమ్మడి పౌర స్మృతి
    సమాధానం

    D. ఉమ్మడి పౌర స్మృతి

    Which of the following belongs to Directive Principles?

    1. Cultural and Educational Rights
    2. Right against Exploitation
    3. Public health
    4. Uniform Civil Code

33. కింది వాటిలో సరైన ప్రకటన ఏది?

    1. ఒకే వ్యక్తిని ఒకేసారి రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ రాష్ట్రాలకు గవర్నర్‌గా నియమించలేరు
    2. హైకోర్టు న్యాయమూర్తులను రాష్ట్ర గవర్నర్ నియమిస్తారు
    3. గవర్నర్‌ను పార్లమెంటు అభిశంసన ద్వారా మాత్రమే తొలగించగలరు
    4. గవర్నర్‌ను తొలగించే విధానాన్ని రాజ్యాంగం పేర్కొనలేదు; ఆయన రాష్ట్రపతి విశ్వాసమున్నంత వరకు పదవిలో ఉంటారు
    సమాధానం

    D. గవర్నర్‌ను తొలగించే విధానాన్ని రాజ్యాంగం పేర్కొనలేదు; ఆయన రాష్ట్రపతి విశ్వాసమున్నంత వరకు పదవిలో ఉంటారు

    Which one of the following statements is correct?

    1. The same person cannot be appointed Governor of two or more States at the same time
    2. High Court judges are appointed by the Governor of the State
    3. A Governor can be removed only by impeachment in Parliament
    4. The Constitution lays down no procedure for removing a Governor, who holds office during the pleasure of the President

34. కేశవానంద భారతి తీర్పు గురించి: (i) ఇది మౌలిక స్వరూప సిద్ధాంతాన్ని రూపొందించింది. (ii) పీఠిక రాజ్యాంగంలో భాగం కాదని ఇది పేర్కొంది. (iii) పార్లమెంటు ఏ ప్రాథమిక హక్కునూ సవరించలేదని ఇది పేర్కొంది. ఏది సరైనది?

    1. (i), (ii)
    2. (i) మాత్రమే
    3. (ii), (iii)
    4. (i), (iii)
    సమాధానం

    B. (i) మాత్రమే

    About the Kesavananda Bharati judgment: (i) It evolved the doctrine of basic structure. (ii) It held that the Preamble is not a part of the Constitution. (iii) It held that Parliament cannot amend any Fundamental Right at all. Which is correct?

    1. (i) and (ii)
    2. Only (i)
    3. (ii) and (iii)
    4. (i) and (iii)

35. డా. బి.ఆర్. అంబేద్కర్ రాజ్యాంగ 'హృదయం, ఆత్మ'గా పేర్కొన్న ప్రాథమిక హక్కు ఏది?

    1. సమానత్వ హక్కు
    2. రాజ్యాంగ పరిహార హక్కు
    3. మత స్వాతంత్ర్య హక్కు
    4. దోపిడీకి వ్యతిరేకంగా హక్కు
    సమాధానం

    B. రాజ్యాంగ పరిహార హక్కు

    Which Fundamental Right did Dr B.R. Ambedkar call the 'heart and soul' of the Constitution?

    1. Right to Equality
    2. Right to Constitutional Remedies
    3. Right to Freedom of Religion
    4. Right against Exploitation

36. కేంద్ర సమాచార కమిషన్ ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. సమానత్వపు హక్కు
    2. ప్రాథమిక హక్కులు మైనారిటీల సలహా కమిటీ
    3. చట్టబద్ధ సంస్థ
    4. చట్టబద్ధ ట్రిబ్యునల్
    సమాధానం

    C. చట్టబద్ధ సంస్థ

    To which of the following does Central Information Commission belong?

    1. Right to Equality
    2. Advisory Committee on Fundamental Rights and Minorities
    3. statutory body
    4. statutory tribunal

37. అధికరణ 14 ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. రాజ్యాంగ పరిహార హక్కు
    2. సాంస్కృతిక మరియు విద్యా హక్కులు
    3. సమానత్వపు హక్కు
    4. మత స్వేచ్ఛా హక్కు
    సమాధానం

    C. సమానత్వపు హక్కు

    To which of the following does Article 14 belong?

    1. Right to Constitutional Remedies
    2. Cultural and Educational Rights
    3. Right to Equality
    4. Right to Freedom of Religion

38. రాష్ట్ర ప్రజాసేవా కమిషన్ ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. రాజ్యాంగబద్ధ సంస్థ
    2. మత స్వేచ్ఛా హక్కు
    3. రాష్ట్ర రాజ్యాంగ కమిటీ
    4. చట్టేతర సంస్థ
    సమాధానం

    A. రాజ్యాంగబద్ధ సంస్థ

    To which of the following does State Public Service Commission belong?

    1. Constitutional body
    2. Right to Freedom of Religion
    3. Provincial Constitution Committee
    4. non-statutory body

39. అధికార పరిధి దాటి దిగువ కోర్టు ఇప్పటికే ఇచ్చిన ఉత్తర్వును రద్దు చేయడానికి ఉన్నత న్యాయస్థానం జారీ చేసే రిట్

    1. మాండమస్
    2. హెబియస్ కార్పస్
    3. ప్రొహిబిషన్
    4. సెర్షియోరరి
    సమాధానం

    D. సెర్షియోరరి

    Which writ is issued by a higher court to quash an order already passed by a lower court acting beyond its jurisdiction?

    1. Mandamus
    2. Habeas Corpus
    3. Prohibition
    4. Certiorari

40. ఆర్టికల్ 110 దేనికి సంబంధించినది?

    1. మత స్వాతంత్ర్యం
    2. ద్రవ్య బిల్లు నిర్వచనం
    3. ఆస్తి హక్కు
    4. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఉద్యోగాలు, విద్యలో సమాన అవకాశాలు
    సమాధానం

    B. ద్రవ్య బిల్లు నిర్వచనం

    Article 110 deals with which of the following?

    1. freedom of religion
    2. definition of money bill
    3. right to property
    4. equitable opportunities in public employment and education in Andhra Pradesh

41. ప్రభుత్వ పదవి చట్టబద్ధత గురించి తెలిపే నిబంధన ఏది?

    1. కో వారెంటో రిట్
    2. మాండమస్ రిట్
    3. హెబియస్ కార్పస్ రిట్
    4. సర్షియోరరీ రిట్
    సమాధానం

    A. కో వారెంటో రిట్

    Which provision deals with legality of a claim to a public office?

    1. Writ of Quo Warranto
    2. Writ of Mandamus
    3. Writ of Habeas Corpus
    4. Writ of Certiorari

42. ఆర్టికల్ 24 దేనికి సంబంధించినది?

    1. బాల కార్మిక నిషేధం
    2. సుప్రీంకోర్టు ఏర్పాటు
    3. కేంద్ర అధికార భాష
    4. వాక్ స్వాతంత్ర్యం
    సమాధానం

    A. బాల కార్మిక నిషేధం

    Article 24 deals with which of the following?

    1. prohibition of child labour
    2. Supreme Court establishment
    3. official language of the Union
    4. freedom of speech and expression

43. అధికరణ 51ఏ దేనికి సంబంధించినది?

    1. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో సమాన అవకాశం
    2. పంచాయతీరాజ్
    3. బాల కార్మిక నిషేధం
    4. ప్రాథమిక విధులు
    సమాధానం

    D. ప్రాథమిక విధులు

    Article 51A deals with which of the following?

    1. equal opportunity in public employment in Andhra Pradesh
    2. Panchayati Raj
    3. prohibition of child labour
    4. Fundamental Duties

44. ఆర్టికల్ 20 దేనికి సంబంధించినది?

    1. గవర్నర్ ఆర్డినెన్స్ జారీ అధికారం
    2. రాష్ట్రపతి అభిశంసన
    3. నేరాల శిక్షలో రక్షణ
    4. రాష్ట్రాలకు హైకోర్టులు
    సమాధానం

    C. నేరాల శిక్షలో రక్షణ

    Article 20 deals with which of the following?

    1. ordinance-making power of the Governor
    2. impeachment of the President
    3. protection in respect of conviction for offences
    4. High Courts for states

45. ఆర్టికల్ 23 దేనికి సంబంధించినది?

    1. మత స్వాతంత్ర్యం
    2. జిల్లా న్యాయమూర్తుల నియామకం
    3. మానవ అక్రమ రవాణా, వెట్టిచాకిరీ నిషేధం
    4. శాసనమండలి ఏర్పాటు లేదా రద్దు
    సమాధానం

    C. మానవ అక్రమ రవాణా, వెట్టిచాకిరీ నిషేధం

    Article 23 deals with which of the following?

    1. freedom of religion
    2. appointment of district judges
    3. prohibition of human trafficking and forced labour
    4. creation or abolition of legislative councils