రాజ్యాంగబద్ధ మరియు శాసనబద్ధ సంస్థలు

గుర్తుంచుకోవలసినవి

• రాజ్యాంగబద్ధ సంస్థలు తమ అధికారాన్ని రాజ్యాంగం నుంచే పొందుతాయి: ఎన్నికల సంఘం (324వ అధికరణ), ఆర్థిక సంఘం (280వ అధికరణ), ప్రజా సేవా సంఘాలు (315వ అధికరణ), ఎస్సీ, ఎస్టీ కమిషన్లు (338, 338A అధికరణలు).
• శాసనబద్ధ సంస్థలను పార్లమెంటు చట్టం ద్వారా ఏర్పరుస్తారు: లోక్‌పాల్, ఎన్‌హెచ్‌ఆర్‌సీ (1993), కేంద్ర సమాచార కమిషన్ (2005), కేంద్ర విజిలెన్స్ కమిషన్ (1964), జాతీయ మహిళా కమిషన్.
• కమిషన్లు, కమిటీలు పరీక్షలలో ఇష్టమైన అంశాలు: ప్రతిదానికీ అధ్యక్షుడిని గుర్తుంచుకోండి.

రాజ్యాంగబద్ధ సంస్థలు

రాజ్యాంగబద్ధ సంస్థ పేరు రాజ్యాంగంలోనే ఉంటుంది. దాని హోదా అక్కడే నిర్ణయమవుతుంది. శాసనబద్ధ సంస్థను పార్లమెంటు సాధారణ చట్టం ద్వారా ఏర్పరుస్తారు. ఇదే ప్రధాన తేడా.

316వ అధికరణ ప్రజా సేవా సంఘం సభ్యుల నియామకం, పదవీకాలం గురించి తెలుపుతుంది. 320వ అధికరణ వారి విధులను వివరిస్తుంది. భారతదేశంలో ప్రజా సేవా సంఘాన్ని మొదట 1926లో ఏర్పాటు చేశారు. ఈ అర్థంలో కేంద్ర ప్రజా సేవా సంఘం తేదీ 1926.

89వ సవరణ జాతీయ షెడ్యూల్డ్ తెగల కమిషన్‌ను విడిగా ఏర్పరిచింది. 102వ సవరణ జాతీయ వెనుకబడిన తరగతుల కమిషన్‌కు రాజ్యాంగ హోదా ఇచ్చింది. 99వ సవరణ జాతీయ న్యాయ నియామకాల కమిషన్ గురించి.

ఎన్నికల సంస్థలు

భారత ఎన్నికల సంఘం పార్లమెంటు, రాష్ట్ర శాసనసభల ఎన్నికలను పర్యవేక్షిస్తుంది (324వ అధికరణ). భారత తొలి ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ సుకుమార్ సేన్. రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం పంచాయతీ ఎన్నికలను (243K అధికరణ), మున్సిపల్ ఎన్నికలను (243ZA అధికరణ) నిర్వహిస్తుంది.

ఆర్థిక సంఘాలు

280వ అధికరణ ఆర్థిక సంఘాన్ని కల్పిస్తుంది. ఇది కేంద్ర, రాష్ట్రాల మధ్య పన్నులను పంపిణీ చేస్తుంది. ఆర్థిక సంఘాల అధ్యక్షుల గురించి తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి.

243I అధికరణ పంచాయతీలకు రాష్ట్ర ఆర్థిక సంఘాన్ని, 243Y అధికరణ మున్సిపాలిటీలకు ఆర్థిక సమీక్షను కల్పిస్తాయి. ప్రణాళికా సంఘం 1950లో ఏర్పాటైంది; దాని తొలి ఛైర్మన్ జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ. దీనిని ఆర్థిక సంఘంతో కలపకండి.

శాసనబద్ధ మరియు ఇతర సంస్థలు

అవినీతి నిరోధక అంబుడ్స్‌మన్‌కు సంబంధించిన చట్టం లోక్‌పాల్ మరియు లోకాయుక్త చట్టం. లోక్‌పాల్ ప్రధాన కార్యాలయం న్యూఢిల్లీలో ఉంది. సమాచార హక్కు చట్టం 2005 ప్రభుత్వ సమాచారాన్ని పొందే అవకాశం ఇస్తుంది, ఇది సమాచార కమిషన్‌తో ముడిపడి ఉంది.

కమిషన్లు మరియు కమిటీలు: ఎవరు అధ్యక్షత వహించారు

ఇవి పరీక్షలలో చాలా తరచుగా వస్తాయి.

కొఠారి కమిషన్‌కు డి. ఎస్. కొఠారి అధ్యక్షత వహించారు. సచార్ కమిటీకి రాజిందర్ సచార్ అధ్యక్షత వహించారు. వికేంద్రీకరణపై రాయల్ కమిషన్‌కు సి. ఇ. హెచ్. హాబ్‌హౌస్ అధ్యక్షత వహించారు, ఇది 1907 నాటిది. లా కమిషన్ తొలి ఛైర్మన్ ఎం. సి. సెతల్వాద్; ఆయన భారత తొలి అటార్నీ జనరల్ కూడా. స్వతంత్ర భారతదేశపు తొలి లా కమిషన్ 1955లో ఏర్పాటైంది.

గిరిజన కమిటీలు: భూరియా కమిటీకి దిలీప్ సింగ్ భూరియా, లోకూర్ కమిటీకి బి. ఎన్. లోకూర్, క్షాక్సా కమిటీకి వర్జీనియస్ క్షాక్సా అధ్యక్షత వహించారు. రాజ్యాంగ పరిషత్‌లో బహిష్కృత మరియు పాక్షిక బహిష్కృత ప్రాంతాల (అస్సాం మినహా) ఉప కమిటీకి ఎ. వి. ఠక్కర్ అధ్యక్షత వహించారు. ఈశాన్య సరిహద్దు గిరిజన మరియు బహిష్కృత ప్రాంతాల ఉప కమిటీకి గోపీనాథ్ బర్దోలోయ్ అధ్యక్షత వహించారు.

జల ట్రిబ్యునళ్లు

నదీ వివాదాలను 262వ అధికరణ మరియు అంతర్రాష్ట్ర నదీ జల వివాదాల చట్టం 1956 కింద ట్రిబ్యునళ్లు నిర్ణయిస్తాయి.

కేంద్ర జల సంఘం 1945లో ఏర్పాటైంది. కృష్ణా, గోదావరి ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ముఖ్యమైనవి.

రాజ్యాంగ పరిషత్ సంస్థలు

రాజ్యాంగ పరిషత్‌కు రాజేంద్ర ప్రసాద్ అధ్యక్షత వహించారు. ముసాయిదా కమిటీకి బి. ఆర్. అంబేద్కర్ అధ్యక్షత వహించారు. ఇవి రాజ్యాంగ పరిషత్ సంస్థలు; నేటి రాజ్యాంగబద్ధ సంస్థలు కావు.

అధ్యక్షులను ఎలా గుర్తుంచుకోవాలి

వాటిని అంశాల వారీగా సమూహపరచండి. రాష్ట్రాలు మరియు సమాఖ్య వ్యవస్థ: ధర్, ఫజల్ అలీ, సర్కారియా, పూంఛీ. వెనుకబడిన తరగతులు: కలేల్కర్, మండల్. స్థానిక ప్రభుత్వం: బల్వంత్ రాయ్ మెహతా, అశోక్ మెహతా. పరిపాలన: మొరార్జీ దేశాయ్, వీరప్ప మొయిలీ. గిరిజన వ్యవహారాలు: ధేబర్, భూరియా, లోకూర్, క్షాక్సా. ధనం: ఆర్థిక సంఘం అధ్యక్షులు. తరువాత ప్రతి పేరును దాని అంశంతో కలిపి బిగ్గరగా చెప్పండి. ప్రశ్నలు సాధారణంగా "ఎవరు అధ్యక్షత వహించారు" లేదా "ఏ సంవత్సరం" అని అడుగుతాయి, కాబట్టి రెండింటినీ నేర్చుకోండి. ఒక పని కోసం ప్రభుత్వం ఏర్పరిచిన కమిషన్ శాశ్వత రాజ్యాంగబద్ధ సంస్థతో సమానం కాదని కూడా గుర్తుంచుకోండి. సర్కారియా, మండల్ వంటి కమిషన్లు నివేదికలు ఇచ్చి ముగిశాయి. ఎన్నికల సంఘం, ఆర్థిక సంఘం (నిర్ణీత వ్యవధులలో నియమిస్తారు), ప్రజా సేవా సంఘాల పేర్లు రాజ్యాంగంలో ఉన్నాయి.

పరీక్షలో పొరపాట్లు

• ఎన్నికల సంఘం (324వ అధికరణ), ఆర్థిక సంఘం (280వ అధికరణ) రాజ్యాంగబద్ధమైనవి; ప్రణాళికా సంఘం, ఎన్‌హెచ్‌ఆర్‌సీ, సీవీసీ పేర్లు రాజ్యాంగంలో లేవు.
• 338వ అధికరణ ఎస్సీల కోసం; 338A అధికరణ ఎస్టీల కోసం.
• ధర్ కమిషన్ (1948) రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ కమిషన్ (1953) కంటే ముందు వచ్చింది; అధ్యక్షుల పేర్లు ధర్, ఫజల్ అలీ వేర్వేరు.
• మండల్ కమిషన్ బి. పి. మండల్; మొదటి వెనుకబడిన తరగతుల కమిషన్ కాకా కలేల్కర్.
• కృష్ణా, గోదావరి ట్రిబ్యునళ్లకు రెండింటికీ ఆర్. ఎస్. బచావత్ అధ్యక్షుడు; రెండో కృష్ణా ట్రిబ్యునల్‌కు బ్రిజేష్ కుమార్.
• సర్కారియా (1983), పూంఛీ (2007) రెండూ కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాలపై; సంవత్సరాలను తారుమారు చేయకండి.
• ప్రణాళికా సంఘం (1950) ఆర్థిక సంఘం (1951) కాదు.
• బల్వంత్ రాయ్ మెహతా (1957), అశోక్ మెహతా (1977) రెండూ పంచాయతీ రాజ్ కమిటీలు.

ఒక్క వాక్య సారాంశాలు

• 1. 324వ అధికరణ ఎన్నికల సంఘం.
• 2. సుకుమార్ సేన్ తొలి ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్.
• 3. 280వ అధికరణ ఆర్థిక సంఘం; తొలి అధ్యక్షుడు కె. సి. నియోగి.
• 4. 315వ అధికరణ ప్రజా సేవా సంఘాల కోసం.
• 5. రంగనాథ్ మిశ్రా ఎన్‌హెచ్‌ఆర్‌సీ తొలి అధ్యక్షుడు.
• 6. పినాకి చంద్ర ఘోష్ తొలి లోక్‌పాల్.
• 7. వజాహత్ హబీబుల్లా తొలి ప్రధాన సమాచార కమిషనర్.
• 8. కేంద్ర సమాచార కమిషన్ 2005లో ఏర్పాటైంది.
• 9. సి. రంగరాజన్ పన్నెండో ఆర్థిక సంఘానికి అధ్యక్షత వహించారు.
• 10. ఎన్. కె. సింగ్ పదిహేనో ఆర్థిక సంఘానికి అధ్యక్షత వహించారు.

సాధించిన ఉదాహరణలు

ఉదాహరణ 1: వీటిలో రాజ్యాంగబద్ధ సంస్థ కానిది ఏది? (a) ఎన్నికల సంఘం (b) ఆర్థిక సంఘం (c) జాతీయ మానవ హక్కుల కమిషన్ (d) కేంద్ర ప్రజా సేవా కమిషన్

తార్కికం:

• 1. రాజ్యాంగబద్ధ సంస్థకు దాని స్వంత అధికరణ ఉంటుంది. అడగండి: నేను అధికరణను చెప్పగలనా?
• 2. ఎన్నికల సంఘం అధికరణ 324, ఆర్థిక సంఘం అధికరణ 280, ప్రజా సేవా కమిషన్లు అధికరణ 315. కాబట్టి (a), (b), (d) రాజ్యాంగబద్ధమైనవి.
• 3. జాతీయ మానవ హక్కుల కమిషన్ 1993లో పార్లమెంటు ద్వారా చట్టబద్ధ సంస్థగా ఏర్పాటైంది. దానికి స్వంత అధికరణ లేదు.
• 4. సమాధానం (c).

సారాంశం: ఒక సంస్థకు అధికరణ సంఖ్యను జతచేయగలిగితే అది రాజ్యాంగబద్ధమైనది. ఒక సంవత్సరంలో చట్టం ద్వారా ఏర్పాటైతే అది చట్టబద్ధమైనది.

ఉదాహరణ 2: కమిషన్‌ను దాని చైర్మన్‌తో జతపరచండి: (A) మండల్ కమిషన్ (B) సర్కారియా కమిషన్ (C) మొదటి వెనుకబడిన తరగతుల కమిషన్ (D) దార్ కమిషన్. చైర్మన్లు: (1) ఎస్. కె. దార్ (2) ఆర్. ఎస్. సర్కారియా (3) కాకా కాలేల్కర్ (4) బి. పి. మండల్.

తార్కికం:

• 1. అంశాల సమూహాలను వాడండి. వెనుకబడిన తరగతులకు రెండు పేర్లు ఉన్నాయి: కాలేల్కర్, మండల్.
• 2. మండల్ కమిషన్‌కు మండల్ పేరు ఉంది, కాబట్టి A కు 4. మొదటి వెనుకబడిన తరగతుల కమిషన్ మరొక వెనుకబడిన తరగతుల కమిషన్, కాబట్టి C కు 3.
• 3. సర్కారియా కమిషన్‌కు ఆర్. ఎస్. సర్కారియా అధ్యక్షుడు, కాబట్టి B కు 2.
• 4. మిగిలింది దార్, దీనికి ఎస్. కె. దార్ అధ్యక్షుడు, కాబట్టి D కు 1.

సారాంశం: చాలా కమిషన్లు చైర్మన్ పేరును కలిగి ఉంటాయి. వాటిని ముందు జతచేసి, మిగతావాటికి తొలగింపు పద్ధతి వాడండి.

ఉదాహరణ 3: ఏ ప్రకటన సరైనది? (a) దార్ కమిషన్ రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ కమిషన్ తరువాత వచ్చింది (b) ప్రణాళికా సంఘం, ఆర్థిక సంఘం రెండూ 1950లో ఏర్పాటయ్యాయి (c) ప్రణాళికా సంఘం 1950లో, మొదటి ఆర్థిక సంఘం 1951లో ఏర్పాటయ్యాయి (d) ఎన్నికల సంఘం 1951లో ఏర్పాటైంది

తార్కికం:

• 1. దార్ కమిషన్ 1948. SRC 1953. కాబట్టి (a) తప్పు.
• 2. ఎన్నికల సంఘం 1950లో ఏర్పాటైంది, కాబట్టి (d) తప్పు.
• 3. ప్రణాళికా సంఘం 1950లో ఏర్పాటైంది. మొదటి ఆర్థిక సంఘం 1951లో ఏర్పాటైంది, కాబట్టి (b) తప్పు.
• 4. ఎంపిక (c) రెండు సంవత్సరాలను వేరుగా ఉంచుతుంది. ఇది సరైనది.

సారాంశం: ఒకేలా పేర్లు ఉన్న రెండు సంస్థలకు వేర్వేరు సంవత్సరాలు ఉండవచ్చు. ప్రతి సంవత్సరాన్ని ఒక్కొక్కటిగా పరిశీలించండి.

ఉదాహరణ 4: కృష్ణా, గోదావరి ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ముఖ్యమైనవి. ఏ ట్రిబ్యునల్ ప్రకటన సరైనది? (a) 1969 కృష్ణా, గోదావరి ట్రిబ్యునళ్లు రెండింటికీ ఆర్. ఎస్. బచావత్ అధ్యక్షత వహించారు (b) రెండవ కృష్ణా ట్రిబ్యునల్‌కు బచావత్ అధ్యక్షత వహించారు (c) కావేరి ట్రిబ్యునల్ 1969లో ఏర్పాటైంది (d) నర్మదా ట్రిబ్యునల్ 1990లో ఏర్పాటైంది

తార్కికం:

• 1. రెండవ కృష్ణా జలాల వివాద ట్రిబ్యునల్‌కు (2004) బ్రిజేష్ కుమార్ అధ్యక్షత వహించారు. కాబట్టి (b) తప్పు.
• 2. కావేరి ట్రిబ్యునల్ 1990, నర్మదా ట్రిబ్యునల్ 1969. కాబట్టి (c), (d) సంవత్సరాలను తారుమారు చేశాయి, అవి తప్పు.
• 3. మొదటి కృష్ణా, గోదావరి ట్రిబ్యునళ్లు రెండూ 1969లో ఏర్పాటై, రెండింటికీ ఆర్. ఎస్. బచావత్ అధ్యక్షత వహించారు.
• 4. సమాధానం (a).

సారాంశం: ట్రిబ్యునళ్ల కోసం ఈ నమూనాను గుర్తుంచుకోండి: 1969 (కృష్ణా, గోదావరి, నర్మదా), 1990 (కావేరి), 2004 (రెండవ కృష్ణా).

పోలికలు, తేడాలు

క్రమం, కాలరేఖ

• 1. 1907 - వికేంద్రీకరణపై రాయల్ కమిషన్
• 2. 1926 - భారతదేశంలో ప్రజా సేవా కమిషన్
• 3. 1945 - కేంద్ర జల సంఘం
• 4. 1948 - దార్ కమిషన్
• 5. 1950 - ఎన్నికల సంఘం; ప్రణాళికా సంఘం
• 6. 1951 - మొదటి ఆర్థిక సంఘం
• 7. 1953 - రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ కమిషన్; మొదటి వెనుకబడిన తరగతుల కమిషన్
• 8. 1955 - స్వతంత్ర భారతదేశపు మొదటి లా కమిషన్
• 9. 1957 - బల్వంత్ రాయ్ మెహతా కమిటీ
• 10. 1960 - ధేబర్ కమిషన్
• 11. 1963 - కేంద్ర దర్యాప్తు సంస్థ (CBI)
• 12. 1964 - కేంద్ర నిఘా కమిషన్
• 13. 1966 - మొదటి పరిపాలనా సంస్కరణల కమిషన్
• 14. 1969 - కృష్ణా, గోదావరి, నర్మదా ట్రిబ్యునళ్లు
• 15. 1976 - స్వరణ్ సింగ్ కమిటీ
• 16. 1977 - అశోక్ మెహతా కమిటీ
• 17. 1979 - మండల్ కమిషన్
• 18. 1983 - సర్కారియా కమిషన్
• 19. 1990 - కావేరి ట్రిబ్యునల్
• 20. 1992 - జాతీయ మహిళా కమిషన్; జాతీయ మైనారిటీల కమిషన్
• 21. 1993 - జాతీయ మానవ హక్కుల కమిషన్
• 22. 2000 - వెంకటాచలయ్య కమిషన్
• 23. 2004 - రెండవ కృష్ణా ట్రిబ్యునల్; జాతీయ షెడ్యూల్డ్ తెగల కమిషన్
• 24. 2005 - కేంద్ర సమాచార కమిషన్; రెండవ పరిపాలనా సంస్కరణల కమిషన్
• 25. 2007 - పుంఛీ కమిషన్
• 26. 2010 - జాతీయ హరిత ట్రిబ్యునల్
• 27. 2013 - లోక్‌పాల్, లోకాయుక్తల చట్టం

మరికొన్ని ఒక్కమాట వాక్యాలు

• 1. అధికరణ 54 రాష్ట్రపతి ఎన్నిక గురించి.
• 2. అధికరణ 57 రాష్ట్రపతి తిరిగి ఎన్నికకు అర్హత గురించి.
• 3. అధికరణ 58 రాష్ట్రపతిగా ఎన్నికకు అర్హతల గురించి.
• 4. అధికరణ 66 ఉపరాష్ట్రపతి ఎన్నిక గురించి.
• 5. ప్రజా ప్రాతినిధ్య చట్టం 1951 ఎన్నికల నిర్వహణ, అనర్హతల గురించి.
• 6. రాష్ట్రపతి, ఉపరాష్ట్రపతి ఎన్నికల చట్టం ఆ రెండు పదవులకు ఎన్నికల నిర్వహణ గురించి.
• 7. ఆర్థిక సంఘం ప్రధాన కార్యాలయం న్యూఢిల్లీలో ఉంది.
• 8. కేంద్ర నిఘా కమిషన్ ప్రధాన కార్యాలయం న్యూఢిల్లీలో ఉంది.
• 9. జాతీయ మానవ హక్కుల కమిషన్ ప్రధాన కార్యాలయం న్యూఢిల్లీలో ఉంది.
• 10. జాతీయ షెడ్యూల్డ్ తెగల కమిషన్ ప్రధాన కార్యాలయం న్యూఢిల్లీలో ఉంది.
• 11. 102వ సవరణ జాతీయ వెనుకబడిన తరగతుల కమిషన్‌కు రాజ్యాంగబద్ధ హోదా ఇచ్చింది.
• 12. ధేబర్ కమిషన్ 1960లో ఏర్పాటైంది.

సాధన ప్రశ్నలు

1. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (కమిషన్/కమిటీ – అధ్యక్షుడు): (i) రెండవ కృష్ణా జల వివాద ట్రిబ్యునల్ – బ్రిజేష్ కుమార్ (ii) 1938 హరిపురా కాంగ్రెస్ సమావేశం – సుభాష్ చంద్రబోస్ (iii) 1928 కలకత్తా కాంగ్రెస్ సమావేశం – మోతీలాల్ నెహ్రూ సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

   1. (ii) మాత్రమే
   2. (i) మాత్రమే
   3. ఏదీ కాదు
   4. (i), (ii), (iii) అన్నీ
   సమాధానం

   D. (i), (ii), (iii) అన్నీ

   Consider the following pairs (Commission/Committee – Chairperson): (i) Second Krishna Water Disputes Tribunal – Brijesh Kumar (ii) Haripura session of the Indian National Congress in 1938 – Subhas Chandra Bose (iii) 1928 Calcutta session of Indian National Congress – Motilal Nehru Which of the pairs are correctly matched?

   1. Only (ii)
   2. Only (i)
   3. None of them
   4. All of (i), (ii) and (iii)

2. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (కమిషన్/కమిటీ – అధ్యక్షుడు): (i) కృష్ణా జల వివాద ట్రిబ్యునల్ – ఆర్. ఎస్. బచావత్ (ii) 1914 మద్రాసు కాంగ్రెస్ సమావేశం – రాజేంద్ర ప్రసాద్ (iii) రాజ్యాంగ సభ నియమావళి కమిటీ – భూపేంద్రనాథ్ బసు సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

   1. (iii) మాత్రమే
   2. (ii) మాత్రమే
   3. (i), (iii) మాత్రమే
   4. (i) మాత్రమే
   సమాధానం

   D. (i) మాత్రమే

   Consider the following pairs (Commission/Committee – Chairperson): (i) Krishna Water Disputes Tribunal – R. S. Bachawat (ii) 1914 Madras session of Indian National Congress – Rajendra Prasad (iii) Rules of Procedure Committee of the Constituent Assembly – Bhupendra Nath Basu Which of the pairs are correctly matched?

   1. Only (iii)
   2. Only (ii)
   3. Only (i) and (iii)
   4. Only (i)

3. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (కమిషన్/కమిటీ – అధ్యక్షుడు): (i) వికేంద్రీకరణపై రాయల్ కమిషన్ – సి.ఇ.హెచ్. హాబ్‌హౌస్ (ii) 1905 బెనారస్ కాంగ్రెస్ సమావేశం – గోపాలకృష్ణ గోఖలే (iii) రెండవ పరిపాలనా సంస్కరణల కమిషన్ – వీరప్ప మొయిలీ సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

   1. (i), (ii), (iii) అన్నీ
   2. (ii) మాత్రమే
   3. (i) మాత్రమే
   4. (ii), (iii) మాత్రమే
   సమాధానం

   A. (i), (ii), (iii) అన్నీ

   Consider the following pairs (Commission/Committee – Chairperson): (i) Royal Commission on Decentralisation – C E H Hobhouse (ii) Benares session of the Indian National Congress in 1905 – Gopal Krishna Gokhale (iii) Second Administrative Reforms Commission – Veerappa Moily Which of the pairs are correctly matched?

   1. All of (i), (ii) and (iii)
   2. Only (ii)
   3. Only (i)
   4. Only (ii) and (iii)

4. 'రంగనాథ్ మిశ్రా' గురించిన సరైన వివరణ ఈ క్రింది వాటిలో ఏది?

   1. భారత మొదటి ప్రధాన సమాచార కమిషనర్
   2. లోక్‌సభ మొదటి డిప్యూటీ స్పీకర్
   3. భారత రాష్ట్రానికి మొదటి మహిళా గవర్నర్
   4. జాతీయ మానవ హక్కుల కమిషన్ మొదటి చైర్‌పర్సన్
   సమాధానం

   D. జాతీయ మానవ హక్కుల కమిషన్ మొదటి చైర్‌పర్సన్

   Which of the following correctly describes Ranganath Misra?

   1. first Chief Information Commissioner of India
   2. first Deputy Speaker of the Lok Sabha
   3. first woman Governor of an Indian State
   4. first Chairperson of the National Human Rights Commission

5. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (కమిషన్/కమిటీ – అధ్యక్షుడు): (i) అశోక్ మెహతా కమిటీ – అశోక్ మెహతా (ii) పదిహేనవ ఆర్థిక సంఘం – ఎన్.కె. సింగ్ (iii) రాజ్యాంగ సభ – రాజేంద్ర ప్రసాద్ సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

   1. (i), (ii), (iii) అన్నీ
   2. (i), (iii) మాత్రమే
   3. (i) మాత్రమే
   4. (iii) మాత్రమే
   సమాధానం

   A. (i), (ii), (iii) అన్నీ

   Consider the following pairs (Commission/Committee – Chairperson): (i) Ashok Mehta Committee – Ashok Mehta (ii) Fifteenth Finance Commission – N K Singh (iii) Constituent Assembly – Rajendra Prasad Which of the pairs are correctly matched?

   1. All of (i), (ii) and (iii)
   2. Only (i) and (iii)
   3. Only (i)
   4. Only (iii)

6. బి. ఎన్. లోకూర్ అధ్యక్షత వహించినది ఏది?

   1. లోకూర్ కమిటీ
   2. బల్వంత్ రాయ్ మెహతా కమిటీ
   3. ఈశాన్య సరిహద్దు గిరిజన, మినహాయింపు ప్రాంతాల ఉపసంఘం
   4. తొమ్మిదో ఆర్థిక సంఘం
   సమాధానం

   A. లోకూర్ కమిటీ

   B. N. Lokur chaired which of the following?

   1. Lokur Committee
   2. Balwant Rai Mehta Committee
   3. North-East Frontier Tribal and Excluded Areas Sub-Committee
   4. Ninth Finance Commission

7. మినహాయింపు, పాక్షిక మినహాయింపు ప్రాంతాల ఉపసంఘం (అస్సాం మినహా) అధ్యక్షుడు ఎవరు?

   1. అశోక్ మెహతా
   2. కె. సి. శివరామకృష్ణన్
   3. యు. ఎన్. ధేబర్
   4. ఎ. వి. ఠక్కర్
   సమాధానం

   D. ఎ. వి. ఠక్కర్

   Who chaired Constituent Assembly Sub-Committee on Excluded and Partially Excluded Areas (other than Assam)?

   1. Ashok Mehta
   2. K. C. Sivaramakrishnan
   3. U. N. Dhebar
   4. A. V. Thakkar

8. మదన్ మోహన్ పూంఛీ అధ్యక్షత వహించినది ఏది?

   1. ఆరవ ఆర్థిక సంఘం
   2. పూంఛీ కమిషన్
   3. సచార్ కమిటీ
   4. రాజ్యాంగ పనితీరు సమీక్ష జాతీయ కమిషన్
   సమాధానం

   B. పూంఛీ కమిషన్

   Madan Mohan Punchhi chaired which of the following?

   1. Sixth Finance Commission
   2. Punchhi Commission
   3. Sachar Committee
   4. National Commission to Review the Working of the Constitution

9. 'వజాహత్ హబీబుల్లా' గురించిన సరైన వివరణ ఈ క్రింది వాటిలో ఏది?

   1. భారత మొదటి ప్రధాన సమాచార కమిషనర్
   2. లోక్‌సభ మొదటి మహిళా స్పీకర్
   3. భారత సుప్రీంకోర్టు మొదటి మహిళా న్యాయమూర్తి
   4. జాతీయ మానవ హక్కుల కమిషన్ మొదటి చైర్‌పర్సన్
   సమాధానం

   A. భారత మొదటి ప్రధాన సమాచార కమిషనర్

   Which of the following correctly describes Wajahat Habibullah?

   1. first Chief Information Commissioner of India
   2. first woman Speaker of the Lok Sabha
   3. first woman judge of the Supreme Court of India
   4. first Chairperson of the National Human Rights Commission

10. ఈ క్రింది వాటిని కాలక్రమానుసారం (పూర్వం నుండి తరువాతి వరకు) అమర్చండి: (i) రాజ్యాంగ సభ ముసాయిదా కమిటీ (ii) పంచాయతీల (షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలకు విస్తరణ) చట్టం (iii) జల సెస్ చట్టం (iv) సర్కారియా కమిషన్

    1. (iv), (ii), (iii), (i)
    2. (i), (iii), (ii), (iv)
    3. (i), (iii), (iv), (ii)
    4. (ii), (i), (iv), (iii)
    సమాధానం

    C. (i), (iii), (iv), (ii)

    Arrange the following in chronological order (earliest first): (i) Drafting Committee of Constituent Assembly (ii) Panchayats (Extension to Scheduled Areas) Act (iii) Water Cess Act (iv) Sarkaria Commission

    1. (iv), (ii), (iii), (i)
    2. (i), (iii), (ii), (iv)
    3. (i), (iii), (iv), (ii)
    4. (ii), (i), (iv), (iii)

11. రెండవ కృష్ణా జల వివాద ట్రిబ్యునల్ అధ్యక్షుడు ఎవరు?

    1. బి. ఆర్. అంబేద్కర్
    2. స్వరణ్ సింగ్
    3. గోపీనాథ్ బర్దోలోయ్
    4. బ్రిజేష్ కుమార్
    సమాధానం

    D. బ్రిజేష్ కుమార్

    Who chaired Second Krishna Water Disputes Tribunal?

    1. B. R. Ambedkar
    2. Swaran Singh
    3. Gopinath Bordoloi
    4. Brijesh Kumar

12. రాజ్యాంగ పనితీరు సమీక్ష జాతీయ కమిషన్ అధ్యక్షుడు ఎవరు?

    1. కాకా కాలేల్కర్
    2. రంజిత్ సింగ్ సర్కారియా
    3. అశోక్ మెహతా
    4. ఎం. ఎన్. వెంకటాచలయ్య
    సమాధానం

    D. ఎం. ఎన్. వెంకటాచలయ్య

    Who chaired National Commission to Review the Working of the Constitution?

    1. Kaka Kalelkar
    2. Ranjit Singh Sarkaria
    3. Ashok Mehta
    4. M. N. Venkatachaliah

13. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (కమిషన్/కమిటీ – అధ్యక్షుడు): (i) గోదావరి జల వివాద ట్రిబ్యునల్ – ఆర్. ఎస్. బచావత్ (ii) 1907 సూరత్ కాంగ్రెస్ సమావేశం – రాస్ బిహారీ ఘోష్ (iii) 1929 లాహోర్ కాంగ్రెస్ సమావేశం – జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i), (ii) మాత్రమే
    2. (ii) మాత్రమే
    3. (i), (iii) మాత్రమే
    4. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    సమాధానం

    D. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Commission/Committee – Chairperson): (i) Godavari Water Disputes Tribunal – R. S. Bachawat (ii) Indian National Congress session of 1907 at Surat – Rash Behari Ghosh (iii) Lahore session of Indian National Congress 1929 – Jawaharlal Nehru Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (i) and (ii)
    2. Only (ii)
    3. Only (i) and (iii)
    4. All of (i), (ii) and (iii)

14. ఈ క్రింది వాటిలో ఏది 'ఆర్. ఎస్. బచావత్' అనే అంశానికి సరిగ్గా జతకాదు? (కమిషన్/కమిటీ – అధ్యక్షుడు)

    1. కృష్ణా జల వివాద ట్రిబ్యునల్
    2. గోదావరి జల వివాద ట్రిబ్యునల్
    3. మొదటి కృష్ణా జల వివాదాల ట్రిబ్యునల్
    4. రెండవ కృష్ణా జల వివాద ట్రిబ్యునల్
    సమాధానం

    D. రెండవ కృష్ణా జల వివాద ట్రిబ్యునల్

    Which of the following is NOT correctly paired with R. S. Bachawat (Commission/Committee – Chairperson)?

    1. Krishna Water Disputes Tribunal
    2. Godavari Water Disputes Tribunal
    3. First Krishna Water Disputes Tribunal
    4. Second Krishna Water Disputes Tribunal

15. 89వ రాజ్యాంగ సవరణ దేనికి సంబంధించినది?

    1. ప్రత్యేక జాతీయ షెడ్యూల్డ్ తెగల కమిషన్
    2. ఆర్థిక సంఘం ఏర్పాటు
    3. మెట్రోపాలిటన్ ప్రణాళిక కమిటీ
    4. సిక్కిం రాష్ట్ర హోదా
    సమాధానం

    A. ప్రత్యేక జాతీయ షెడ్యూల్డ్ తెగల కమిషన్

    89th Constitutional Amendment deals with which of the following?

    1. separate National Commission for Scheduled Tribes
    2. constitution of the Finance Commission
    3. Metropolitan Planning Committee
    4. Statehood for Sikkim

16. 'సరోజినీ నాయుడు' గురించిన సరైన వివరణ ఈ క్రింది వాటిలో ఏది?

    1. భారత మొదటి ప్రధాన సమాచార కమిషనర్
    2. లోక్‌సభ మొదటి డిప్యూటీ స్పీకర్
    3. జాతీయ మానవ హక్కుల కమిషన్ మొదటి చైర్‌పర్సన్
    4. భారత రాష్ట్రానికి మొదటి మహిళా గవర్నర్
    సమాధానం

    D. భారత రాష్ట్రానికి మొదటి మహిళా గవర్నర్

    Which of the following correctly describes Sarojini Naidu?

    1. first Chief Information Commissioner of India
    2. first Deputy Speaker of the Lok Sabha
    3. first Chairperson of the National Human Rights Commission
    4. first woman Governor of an Indian State

17. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (నిబంధన – విషయం): (i) 89వ రాజ్యాంగ సవరణ – ప్రత్యేక జాతీయ షెడ్యూల్డ్ తెగల కమిషన్ (ii) ఆర్టికల్ 243E – పంచాయతీల పదవీకాలం (iii) 13వ అధికరణ – ప్రాథమిక హక్కులకు విరుద్ధమైన చట్టాలు సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (iii) మాత్రమే
    2. (i), (iii) మాత్రమే
    3. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    4. (ii) మాత్రమే
    సమాధానం

    C. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Provision – Subject): (i) 89th Constitutional Amendment – separate National Commission for Scheduled Tribes (ii) Article 243E – duration of panchayats (iii) Article 13 – laws inconsistent with fundamental rights Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (iii)
    2. Only (i) and (iii)
    3. All of (i), (ii) and (iii)
    4. Only (ii)

18. ఈ క్రింది వాటిని కాలక్రమానుసారం (పూర్వం నుండి తరువాతి వరకు) అమర్చండి: (i) అశోక్ మెహతా కమిటీ (ii) జాతీయ హరిత ట్రైబ్యునల్ చట్టం (iii) 74వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం (iv) ఫారెస్ట్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా

    1. (ii), (iii), (iv), (i)
    2. (i), (iv), (iii), (ii)
    3. (ii), (iv), (iii), (i)
    4. (iii), (iv), (ii), (i)
    సమాధానం

    B. (i), (iv), (iii), (ii)

    Arrange the following in chronological order (earliest first): (i) Ashok Mehta Committee (ii) National Green Tribunal Act (iii) 74th Constitutional Amendment Act (iv) Forest Survey of India

    1. (ii), (iii), (iv), (i)
    2. (i), (iv), (iii), (ii)
    3. (ii), (iv), (iii), (i)
    4. (iii), (iv), (ii), (i)

19. వర్జీనియస్ ఖాఖా అధ్యక్షత వహించినది ఏది?

    1. లోకూర్ కమిటీ
    2. ఖాఖా కమిటీ
    3. ఈశాన్య సరిహద్దు గిరిజన, మినహాయింపు ప్రాంతాల ఉపసంఘం
    4. పూంఛీ కమిషన్
    సమాధానం

    B. ఖాఖా కమిటీ

    Virginius Xaxa chaired which of the following?

    1. Lokur Committee
    2. Xaxa Committee
    3. North-East Frontier Tribal and Excluded Areas Sub-Committee
    4. Punchhi Commission

20. ఈశాన్య సరిహద్దు గిరిజన, మినహాయింపు ప్రాంతాల ఉపసంఘం అధ్యక్షుడు ఎవరు?

    1. కాకా కాలేల్కర్
    2. గోపీనాథ్ బర్దోలోయి
    3. కె. సి. శివరామకృష్ణన్
    4. ఎం. ఎన్. వెంకటాచలయ్య
    సమాధానం

    B. గోపీనాథ్ బర్దోలోయి

    Who chaired North-East Frontier Tribal and Excluded Areas Sub-Committee?

    1. Kaka Kalelkar
    2. Gopinath Bardoloi
    3. K. C. Sivaramakrishnan
    4. M. N. Venkatachaliah

21. రెండవ ఆర్థిక సంఘం అధ్యక్షుడు ఎవరు?

    1. వీరప్ప మొయిలీ
    2. రాజేంద్ర ప్రసాద్
    3. కె. సంతానం
    4. మహావీర్ త్యాగి
    సమాధానం

    C. కె. సంతానం

    Who chaired Second Finance Commission?

    1. Veerappa Moily
    2. Rajendra Prasad
    3. K Santhanam
    4. Mahavir Tyagi

22. ఎ.కె. చందా అధ్యక్షత వహించినది ఏది?

    1. మూడవ ఆర్థిక సంఘం
    2. సంతానం కమిటీ
    3. ఆరవ ఆర్థిక సంఘం
    4. భారత రాజ్యాంగ సభ
    సమాధానం

    A. మూడవ ఆర్థిక సంఘం

    A K Chanda chaired which of the following?

    1. Third Finance Commission
    2. Santhanam Committee
    3. Sixth Finance Commission
    4. Constituent Assembly of India

23. ఎ.ఎం. ఖుస్రో అధ్యక్షత వహించినది ఏది?

    1. పదకొండవ ఆర్థిక సంఘం
    2. భారత రాజ్యాంగ సభ
    3. పదవ ఆర్థిక సంఘం
    4. సంతానం కమిటీ
    సమాధానం

    A. పదకొండవ ఆర్థిక సంఘం

    A M Khusro chaired which of the following?

    1. Eleventh Finance Commission
    2. Constituent Assembly of India
    3. Tenth Finance Commission
    4. Santhanam Committee

24. జె.ఎం. షెలాట్ అధ్యక్షత వహించినది ఏది?

    1. బల్వంత్ రాయ్ మెహతా కమిటీ
    2. రాజ్యాంగ పనితీరు సమీక్ష జాతీయ కమిషన్
    3. కాకా కలేల్కర్ కమిషన్
    4. ఏడో ఆర్థిక సంఘం
    సమాధానం

    D. ఏడో ఆర్థిక సంఘం

    J. M. Shelat chaired which of the following?

    1. Balwant Rai Mehta Committee
    2. National Commission to Review the Working of the Constitution
    3. Kaka Kalelkar Commission
    4. Seventh Finance Commission

25. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (కమిషన్/కమిటీ – అధ్యక్షుడు): (i) ఈశాన్య సరిహద్దు గిరిజన ప్రాంతాల ఉప కమిటీ – గోపీనాథ్ బర్దోలోయ్ (ii) 1902 అహ్మదాబాద్ కాంగ్రెస్ సమావేశం – డి. ఎస్. కొఠారి (iii) 1964 విద్యా కమిషన్ – సురేంద్రనాథ్ బెనర్జీ సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i), (ii) మాత్రమే
    2. (i) మాత్రమే
    3. (ii), (iii) మాత్రమే
    4. (ii) మాత్రమే
    సమాధానం

    B. (i) మాత్రమే

    Consider the following pairs (Commission/Committee – Chairperson): (i) North-East Frontier Tribal Areas Sub-Committee – Gopinath Bordoloi (ii) 1902 Ahmedabad session of Indian National Congress – D. S. Kothari (iii) Education Commission 1964 – Surendranath Banerjee Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (i) and (ii)
    2. Only (i)
    3. Only (ii) and (iii)
    4. Only (ii)

26. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (నిబంధన – విషయం): (i) ఆర్టికల్ 227 – ఎన్నికల నిర్వహణ మరియు అనర్హతలు (ii) 91వ సవరణ చట్టం – మంత్రి మండలి పరిమాణంపై పరిమితి (iii) ప్రజాప్రాతినిధ్య చట్టం 1951 – అధీన న్యాయస్థానాలపై పర్యవేక్షణ సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i), (ii) మాత్రమే
    2. (i) మాత్రమే
    3. (ii), (iii) మాత్రమే
    4. (ii) మాత్రమే
    సమాధానం

    D. (ii) మాత్రమే

    Consider the following pairs (Provision – Subject): (i) Article 227 – conduct of elections and disqualifications (ii) Ninety-first Amendment Act – limit on size of council of ministers (iii) Representation of the People Act 1951 – superintendence over subordinate courts Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (i) and (ii)
    2. Only (i)
    3. Only (ii) and (iii)
    4. Only (ii)

27. మహావీర్ త్యాగి అధ్యక్షత వహించినది ఏది?

    1. పన్నెండవ ఆర్థిక సంఘం
    2. పదవ ఆర్థిక సంఘం
    3. ఐదవ ఆర్థిక సంఘం
    4. భారత రాజ్యాంగ సభ
    సమాధానం

    C. ఐదవ ఆర్థిక సంఘం

    Mahavir Tyagi chaired which of the following?

    1. Twelfth Finance Commission
    2. Tenth Finance Commission
    3. Fifth Finance Commission
    4. Constituent Assembly of India

28. జాతీయ మానవ హక్కుల కమిషన్ మొదటి చైర్‌పర్సన్ ఎవరు?

    1. వజాహత్ హబీబుల్లా
    2. రంగనాథ్ మిశ్రా
    3. ఎం. అనంతశయనం అయ్యంగార్
    4. సరోజినీ నాయుడు
    సమాధానం

    B. రంగనాథ్ మిశ్రా

    Who was the first Chairperson of the National Human Rights Commission?

    1. Wajahat Habibullah
    2. Ranganath Misra
    3. M. Ananthasayanam Ayyangar
    4. Sarojini Naidu

29. భారత మొదటి ప్రధాన సమాచార కమిషనర్ ఎవరు?

    1. రంగనాథ్ మిశ్రా
    2. సరోజినీ నాయుడు
    3. వజాహత్ హబీబుల్లా
    4. మీరా కుమార్
    సమాధానం

    C. వజాహత్ హబీబుల్లా

    Who was the first Chief Information Commissioner of India?

    1. Ranganath Misra
    2. Sarojini Naidu
    3. Wajahat Habibullah
    4. Meira Kumar

30. ఐదవ ఆర్థిక సంఘం అధ్యక్షుడు ఎవరు?

    1. రాజేంద్ర ప్రసాద్
    2. సి. రంగరాజన్
    3. మహావీర్ త్యాగి
    4. వై.వి. రెడ్డి
    సమాధానం

    C. మహావీర్ త్యాగి

    Who chaired Fifth Finance Commission?

    1. Rajendra Prasad
    2. C Rangarajan
    3. Mahavir Tyagi
    4. Y V Reddy

31. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (నిబంధన – విషయం): (i) 89వ రాజ్యాంగ సవరణ – ప్రత్యేక జాతీయ షెడ్యూల్డ్ తెగల కమిషన్ (ii) ఏపీ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం 2014లోని సెక్షన్ 90 – పోలవరం జాతీయ ప్రాజెక్టుగా ప్రకటన (iii) ఆర్టికల్ 132 – రాజ్యాంగ విషయాల్లో అప్పీలు అధికార పరిధి సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    2. (i), (ii) మాత్రమే
    3. ఏదీ కాదు
    4. (i), (iii) మాత్రమే
    సమాధానం

    A. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Provision – Subject): (i) 89th Amendment Act – separate National Commission for Scheduled Tribes (ii) Section 90 of the AP Reorganisation Act 2014 – Polavaram as a national project (iii) Article 132 – appellate jurisdiction in constitutional matters Which of the pairs are correctly matched?

    1. All of (i), (ii) and (iii)
    2. Only (i) and (ii)
    3. None of them
    4. Only (i) and (iii)

32. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (నిబంధన – విషయం): (i) 102వ రాజ్యాంగ సవరణ – పంచాయతీల నిర్వచనాలు (ii) ఆర్థిక బాధ్యత మరియు బడ్జెట్ నిర్వహణ చట్టం – ఆర్థిక క్రమశిక్షణ (iii) ఆర్టికల్ 243 – వెనుకబడిన తరగతుల జాతీయ కమిషన్‌కు రాజ్యాంగ హోదా సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    2. (ii), (iii) మాత్రమే
    3. (ii) మాత్రమే
    4. (i) మాత్రమే
    సమాధానం

    C. (ii) మాత్రమే

    Consider the following pairs (Provision – Subject): (i) 102nd Amendment Act – definitions for panchayats (ii) Fiscal Responsibility and Budget Management Act – fiscal discipline (iii) Article 243 – constitutional status for the National Commission for Backward Classes Which of the pairs are correctly matched?

    1. All of (i), (ii) and (iii)
    2. Only (ii) and (iii)
    3. Only (ii)
    4. Only (i)

33. ఈ క్రింది వాటిలో ఏది 'కాకా కాలేల్కర్' అనే అంశానికి సరిగ్గా జతకాదు? (కమిషన్/కమిటీ – అధ్యక్షుడు)

    1. రాజ్యాంగ సభ
    2. కాకా కలేల్కర్ కమిషన్
    3. మొదటి వెనుకబడిన తరగతుల కమిషన్
    4. కాలేల్కర్ కమిషన్
    సమాధానం

    A. రాజ్యాంగ సభ

    Which of the following is NOT correctly paired with Kaka Kalelkar (Commission/Committee – Chairperson)?

    1. Constituent Assembly
    2. Kaka Kalelkar Commission
    3. First Backward Classes Commission
    4. Kalelkar Commission

34. ప్రాథమిక విధులను రాజ్యాంగంలో చేర్చాలని సిఫార్సు చేసిన కమిటీ

    1. అశోక్ మెహతా కమిటీ
    2. బల్వంత్ రాయ్ మెహతా కమిటీ
    3. స్వరణ్ సింగ్ కమిటీ
    4. సర్కారియా కమిషన్
    సమాధానం

    C. స్వరణ్ సింగ్ కమిటీ

    Which committee recommended the inclusion of Fundamental Duties in the Constitution?

    1. Ashok Mehta Committee
    2. Balwant Rai Mehta Committee
    3. Swaran Singh Committee
    4. Sarkaria Commission

35. జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ అధ్యక్షత వహించినది ఏది?

    1. కొఠారి కమిషన్
    2. కరాచీ కాంగ్రెస్ సమావేశం
    3. వ్యవసాయంపై రాయల్ కమిషన్
    4. కేంద్ర రాజ్యాంగ కమిటీ
    సమాధానం

    D. కేంద్ర రాజ్యాంగ కమిటీ

    Jawaharlal Nehru chaired which of the following?

    1. Kothari Commission
    2. Karachi session of Indian National Congress
    3. Royal Commission on Agriculture
    4. Union Constitution Committee

36. ఆర్. ఎస్. బచావత్ అధ్యక్షత వహించినది ఏది?

    1. 1887 కాంగ్రెస్ సమావేశం
    2. 1940 రామ్‌గఢ్ కాంగ్రెస్ సమావేశం
    3. మొదటి కృష్ణా జల వివాదాల ట్రిబ్యునల్
    4. మొదటి వెనుకబడిన తరగతుల కమిషన్
    సమాధానం

    C. మొదటి కృష్ణా జల వివాదాల ట్రిబ్యునల్

    R S Bachawat chaired which of the following?

    1. Congress session of 1887
    2. Congress session of 1940 at Ramgarh
    3. First Krishna Water Disputes Tribunal
    4. First Backward Classes Commission

37. పూంఛీ కమిషన్ అధ్యక్షుడు ఎవరు?

    1. పి.వి. రాజమన్నార్
    2. గోపీనాథ్ బర్దోలోయి
    3. మదన్ మోహన్ పూంఛీ
    4. బ్రహ్మానంద రెడ్డి
    సమాధానం

    C. మదన్ మోహన్ పూంఛీ

    Who chaired Punchhi Commission?

    1. P. V. Rajamannar
    2. Gopinath Bardoloi
    3. Madan Mohan Punchhi
    4. Brahmananda Reddy

38. మొరార్జీ దేశాయ్ అధ్యక్షత వహించినది ఏది?

    1. ఆంధ్రప్రదేశ్ కొత్త రాజధానిపై శివరామకృష్ణన్ కమిటీ
    2. మొదటి పరిపాలనా సంస్కరణల కమిషన్
    3. భూరియా కమిటీ
    4. పదమూడో ఆర్థిక సంఘం
    సమాధానం

    B. మొదటి పరిపాలనా సంస్కరణల కమిషన్

    Morarji Desai chaired which of the following?

    1. Sivaramakrishnan Committee on the new capital of Andhra Pradesh
    2. First Administrative Reforms Commission
    3. Bhuria Committee
    4. Thirteenth Finance Commission

39. ఎం. ఎన్. వెంకటాచలయ్య అధ్యక్షత వహించినది ఏది?

    1. సర్కారియా కమిషన్
    2. పదమూడో ఆర్థిక సంఘం
    3. ఆంధ్రప్రదేశ్ కొత్త రాజధానిపై శివరామకృష్ణన్ కమిటీ
    4. రాజ్యాంగ పనితీరు సమీక్ష జాతీయ కమిషన్
    సమాధానం

    D. రాజ్యాంగ పనితీరు సమీక్ష జాతీయ కమిషన్

    M. N. Venkatachaliah chaired which of the following?

    1. Sarkaria Commission
    2. Thirteenth Finance Commission
    3. Sivaramakrishnan Committee on the new capital of Andhra Pradesh
    4. National Commission to Review the Working of the Constitution

40. వికేంద్రీకరణపై రాయల్ కమిషన్ అధ్యక్షుడు ఎవరు?

    1. పి. బ్రహ్మానంద రెడ్డి
    2. వీరప్ప మొయిలీ
    3. సి.ఇ.హెచ్. హాబ్‌హౌస్
    4. పి.వి. రాజమన్నార్
    సమాధానం

    C. సి.ఇ.హెచ్. హాబ్‌హౌస్

    Who chaired Royal Commission on Decentralisation?

    1. P Brahmananda Reddy
    2. Veerappa Moily
    3. C E H Hobhouse
    4. P V Rajamannar

41. పి.వి. రాజమన్నార్ అధ్యక్షత వహించినది ఏది?

    1. తుంగన్ కమిటీ
    2. నాల్గవ ఆర్థిక సంఘం
    3. ఐదవ ఆర్థిక సంఘం
    4. భారత రాజ్యాంగ సభ
    సమాధానం

    B. నాల్గవ ఆర్థిక సంఘం

    P V Rajamannar chaired which of the following?

    1. Thungon Committee
    2. Fourth Finance Commission
    3. Fifth Finance Commission
    4. Constituent Assembly of India

42. బ్రహ్మానంద రెడ్డి అధ్యక్షత వహించినది ఏది?

    1. మొదటి ఆర్థిక సంఘం
    2. ఆరవ ఆర్థిక సంఘం
    3. ఆంధ్రప్రదేశ్ కొత్త రాజధానిపై శివరామకృష్ణన్ కమిటీ
    4. అశోక్ మెహతా కమిటీ
    సమాధానం

    B. ఆరవ ఆర్థిక సంఘం

    Brahmananda Reddy chaired which of the following?

    1. First Finance Commission
    2. Sixth Finance Commission
    3. Sivaramakrishnan Committee on the new capital of Andhra Pradesh
    4. Ashok Mehta Committee

43. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (కమిషన్/కమిటీ – అధ్యక్షుడు): (i) పదకొండవ ఆర్థిక సంఘం – బి. ఆర్. అంబేద్కర్ (ii) రాజ్యాంగ ముసాయిదా కమిటీ – ఎ.ఎం. ఖుస్రో (iii) రాజ్యాంగ ముసాయిదా కమిటీ – బి. ఆర్. అంబేద్కర్ సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. ఏదీ కాదు
    2. (i) మాత్రమే
    3. (iii) మాత్రమే
    4. (ii) మాత్రమే
    సమాధానం

    C. (iii) మాత్రమే

    Consider the following pairs (Commission/Committee – Chairperson): (i) Eleventh Finance Commission – B. R. Ambedkar (ii) Drafting Committee of the Constitution – A M Khusro (iii) Drafting Committee of Constitution – B. R. Ambedkar Which of the pairs are correctly matched?

    1. None of them
    2. Only (i)
    3. Only (iii)
    4. Only (ii)

44. ఆర్టికల్ 243E దేనికి సంబంధించినది?

    1. గ్రామ పంచాయతీ పరిపాలన
    2. ప్రజా సేవా కమిషన్ల విధులు
    3. పంచాయతీల పదవీకాలం
    4. ప్రభుత్వ సమాచారం పొందే హక్కు
    సమాధానం

    C. పంచాయతీల పదవీకాలం

    Article 243E deals with which of the following?

    1. village panchayat administration
    2. functions of Public Service Commissions
    3. duration of panchayats
    4. access to public information

45. ఆర్టికల్ 243Q దేనికి సంబంధించినది?

    1. ఆర్టికల్ 21 పరిధి విస్తరణ
    2. మున్సిపాలిటీల ఏర్పాటు
    3. మెట్రోపాలిటన్ ప్రణాళిక కమిటీ
    4. జాతీయ షెడ్యూల్డ్ తెగల కమిషన్
    సమాధానం

    B. మున్సిపాలిటీల ఏర్పాటు

    Article 243Q deals with which of the following?

    1. expanded scope of Article 21
    2. constitution of municipalities
    3. Metropolitan Planning Committee
    4. National Commission for Scheduled Tribes

సాధన ప్రశ్నలు — సెట్ 2

1. ఈ క్రింది వాటిని కాలక్రమానుసారం (పూర్వం నుండి తరువాతి వరకు) అమర్చండి: (i) ప్రాచీన కట్టడాల పరిరక్షణ చట్టం (ii) రెండవ కృష్ణా జల వివాద ట్రిబ్యునల్ (iii) జాతీయ మైనారిటీల కమిషన్ (iv) నీతి ఆయోగ్

   1. (i), (iii), (ii), (iv)
   2. (ii), (iii), (iv), (i)
   3. (i), (iv), (ii), (iii)
   4. (iv), (iii), (ii), (i)
   సమాధానం

   A. (i), (iii), (ii), (iv)

   Arrange the following in chronological order (earliest first): (i) Ancient Monuments Preservation Act (ii) Second Krishna Water Disputes Tribunal (iii) National Commission for Minorities (iv) NITI Aayog

   1. (i), (iii), (ii), (iv)
   2. (ii), (iii), (iv), (i)
   3. (i), (iv), (ii), (iii)
   4. (iv), (iii), (ii), (i)

2. 1960ల చివర్లో లోక్‌పాల్, లోకాయుక్త సంస్థల ఏర్పాటును మొదట సిఫారసు చేసిన సంస్థ ఏది?

   1. సర్కారియా కమిషన్
   2. సంతానం కమిటీ
   3. పరిపాలనా సంస్కరణల కమిషన్
   4. పూంఛీ కమిషన్
   సమాధానం

   C. పరిపాలనా సంస్కరణల కమిషన్

   Which body, in the late 1960s, first recommended the creation of Lokpal and Lokayukta institutions?

   1. Sarkaria Commission
   2. Santhanam Committee
   3. Administrative Reforms Commission
   4. Punchhi Commission

3. 1964లో కేంద్ర నిఘా కమిషన్ (CVC)ను ఏ కమిటీ సిఫారసుపై ఏర్పాటు చేశారు?

   1. సర్కారియా కమిటీ
   2. సంతానం కమిటీ
   3. బల్వంతరాయ్ మెహతా కమిటీ
   4. కొఠారీ కమిటీ
   సమాధానం

   B. సంతానం కమిటీ

   The Central Vigilance Commission was set up in 1964 on the recommendation of which committee?

   1. Sarkaria Committee
   2. Santhanam Committee
   3. Balwant Rai Mehta Committee
   4. Kothari Committee

4. పి. బ్రహ్మానంద రెడ్డి అధ్యక్షత వహించినది ఏది?

   1. తుంగన్ కమిటీ
   2. పదకొండవ ఆర్థిక సంఘం
   3. ఆరవ ఆర్థిక సంఘం
   4. పన్నెండవ ఆర్థిక సంఘం
   సమాధానం

   C. ఆరవ ఆర్థిక సంఘం

   P Brahmananda Reddy chaired which of the following?

   1. Thungon Committee
   2. Eleventh Finance Commission
   3. Sixth Finance Commission
   4. Twelfth Finance Commission

5. పదమూడో ఆర్థిక సంఘం అధ్యక్షుడు ఎవరు?

   1. మదన్ మోహన్ పూంఛీ
   2. విజయ్ కేల్కర్
   3. ఎ. వి. ఠక్కర్
   4. రాజిందర్ సచార్
   సమాధానం

   B. విజయ్ కేల్కర్

   Who chaired Thirteenth Finance Commission?

   1. Madan Mohan Punchhi
   2. Vijay Kelkar
   3. A. V. Thakkar
   4. Rajinder Sachar

6. విజయ్ కేల్కర్ అధ్యక్షత వహించినది ఏది?

   1. సర్కారియా కమిషన్
   2. మొదటి ఆర్థిక సంఘం
   3. రాజ్యాంగ పనితీరు సమీక్ష జాతీయ కమిషన్
   4. పదమూడో ఆర్థిక సంఘం
   సమాధానం

   D. పదమూడో ఆర్థిక సంఘం

   Vijay Kelkar chaired which of the following?

   1. Sarkaria Commission
   2. First Finance Commission
   3. National Commission to Review the Working of the Constitution
   4. Thirteenth Finance Commission

7. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (నిబంధన – విషయం): (i) ఆర్టికల్ 243V – పురపాలక సభ్యుల అనర్హత (ii) ఎల్. చంద్రకుమార్ కేసు – ట్రిబ్యునళ్ల న్యాయ సమీక్ష అధికారాలు (iii) నాల్గవ పంచవర్ష ప్రణాళిక – స్థిరత్వంతో వృద్ధి సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

   1. ఏదీ కాదు
   2. (ii), (iii) మాత్రమే
   3. (i), (iii) మాత్రమే
   4. (i), (ii), (iii) అన్నీ
   సమాధానం

   D. (i), (ii), (iii) అన్నీ

   Consider the following pairs (Provision – Subject): (i) Article 243V – disqualification of municipal members (ii) L. Chandra Kumar case – judicial review powers of tribunals (iii) Fourth Five-Year Plan – growth with stability Which of the pairs are correctly matched?

   1. None of them
   2. Only (ii) and (iii)
   3. Only (i) and (iii)
   4. All of (i), (ii) and (iii)

8. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (నిబంధన – విషయం): (i) ప్రశ్నోత్తరాల సమయం – మంత్రులకు మౌఖిక ప్రశ్నలు (ii) గాలేరు-నగరి సుజల స్రవంతి – రాయలసీమ కరువు ప్రాంతాల సాగునీరు (iii) 99వ సవరణ చట్టం – జాతీయ న్యాయ నియామకాల కమిషన్ సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

   1. (i) మాత్రమే
   2. (i), (ii), (iii) అన్నీ
   3. (iii) మాత్రమే
   4. ఏదీ కాదు
   సమాధానం

   B. (i), (ii), (iii) అన్నీ

   Consider the following pairs (Provision – Subject): (i) Question Hour – oral questions to Ministers (ii) Galeru-Nagari Sujala Sravanthi – irrigation of Rayalaseema drought areas (iii) Ninety-ninth Amendment Act – National Judicial Appointments Commission Which of the pairs are correctly matched?

   1. Only (i)
   2. All of (i), (ii) and (iii)
   3. Only (iii)
   4. None of them

9. ఈ క్రింది వాటిని కాలక్రమానుసారం (పూర్వం నుండి తరువాతి వరకు) అమర్చండి: (i) మండల్ కమిషన్ (ii) నేషనల్ టైగర్ కన్జర్వేషన్ అథారిటీ (iii) కృష్ణా జల వివాద ట్రిబ్యునల్ (iv) లోక్‌సభ

   1. (i), (iii), (iv), (ii)
   2. (ii), (iv), (i), (iii)
   3. (iii), (iv), (i), (ii)
   4. (iv), (iii), (i), (ii)
   సమాధానం

   D. (iv), (iii), (i), (ii)

   Arrange the following in chronological order (earliest first): (i) Mandal Commission (ii) National Tiger Conservation Authority (iii) Krishna Water Disputes Tribunal (iv) Lok Sabha

   1. (i), (iii), (iv), (ii)
   2. (ii), (iv), (i), (iii)
   3. (iii), (iv), (i), (ii)
   4. (iv), (iii), (i), (ii)

10. దిలీప్ సింగ్ భూరియా అధ్యక్షత వహించినది ఏది?

    1. మొదటి ఆర్థిక సంఘం
    2. భూరియా కమిటీ
    3. ఖాఖా కమిటీ
    4. ఆరవ ఆర్థిక సంఘం
    సమాధానం

    B. భూరియా కమిటీ

    Dileep Singh Bhuria chaired which of the following?

    1. First Finance Commission
    2. Bhuria Committee
    3. Xaxa Committee
    4. Sixth Finance Commission

11. మొదటి కృష్ణా జల వివాదాల ట్రిబ్యునల్ అధ్యక్షుడు ఎవరు?

    1. ఆర్. ఎస్. బచావత్
    2. మౌలానా అబుల్ కలాం ఆజాద్
    3. ఆర్. ఎస్. సర్కారియా
    4. బి. పి. మండల్
    సమాధానం

    A. ఆర్. ఎస్. బచావత్

    Who chaired First Krishna Water Disputes Tribunal?

    1. R S Bachawat
    2. Maulana Abul Kalam Azad
    3. R. S. Sarkaria
    4. B. P. Mandal

12. బల్వంత్ రాయ్ మెహతా కమిటీ అధ్యక్షుడు ఎవరు?

    1. బల్వంత్ రాయ్ మెహతా
    2. జె.ఎం. షెలాట్
    3. మదన్ మోహన్ పూంఛీ
    4. రంజిత్ సింగ్ సర్కారియా
    సమాధానం

    A. బల్వంత్ రాయ్ మెహతా

    Who chaired Balwant Rai Mehta Committee?

    1. Balwant Rai Mehta
    2. J. M. Shelat
    3. Madan Mohan Punchhi
    4. Ranjit Singh Sarkaria

13. మొదటి ఆర్థిక సంఘం అధ్యక్షుడు ఎవరు?

    1. మొరార్జీ దేశాయ్
    2. కె. సి. నియోగి
    3. గోపీనాథ్ బర్దోలోయి
    4. కె. సి. శివరామకృష్ణన్
    సమాధానం

    B. కె. సి. నియోగి

    Who chaired First Finance Commission?

    1. Morarji Desai
    2. K. C. Neogy
    3. Gopinath Bardoloi
    4. K. C. Sivaramakrishnan

14. జి.వి.కె. రావు అధ్యక్షత వహించినది ఏది?

    1. జి.వి.కె. రావు కమిటీ
    2. భారత రాజ్యాంగ సభ
    3. మూడవ ఆర్థిక సంఘం
    4. పదిహేనవ ఆర్థిక సంఘం
    సమాధానం

    A. జి.వి.కె. రావు కమిటీ

    G V K Rao chaired which of the following?

    1. G V K Rao Committee
    2. Constituent Assembly of India
    3. Third Finance Commission
    4. Fifteenth Finance Commission

15. పి.కె. తుంగన్ అధ్యక్షత వహించినది ఏది?

    1. ఆరవ ఆర్థిక సంఘం
    2. భారత రాజ్యాంగ సభ
    3. తుంగన్ కమిటీ
    4. ఐదవ ఆర్థిక సంఘం
    సమాధానం

    C. తుంగన్ కమిటీ

    P K Thungon chaired which of the following?

    1. Sixth Finance Commission
    2. Constituent Assembly of India
    3. Thungon Committee
    4. Fifth Finance Commission

16. సి.ఇ.హెచ్. హాబ్‌హౌస్ అధ్యక్షత వహించినది ఏది?

    1. పదిహేనవ ఆర్థిక సంఘం
    2. మూడవ ఆర్థిక సంఘం
    3. పదవ ఆర్థిక సంఘం
    4. వికేంద్రీకరణపై రాయల్ కమిషన్
    సమాధానం

    D. వికేంద్రీకరణపై రాయల్ కమిషన్

    C E H Hobhouse chaired which of the following?

    1. Fifteenth Finance Commission
    2. Third Finance Commission
    3. Tenth Finance Commission
    4. Royal Commission on Decentralisation

17. పదవ ఆర్థిక సంఘం అధ్యక్షుడు ఎవరు?

    1. కె.సి. పంత్
    2. పి. బ్రహ్మానంద రెడ్డి
    3. సి.ఇ.హెచ్. హాబ్‌హౌస్
    4. మహావీర్ త్యాగి
    సమాధానం

    A. కె.సి. పంత్

    Who chaired Tenth Finance Commission?

    1. K C Pant
    2. P Brahmananda Reddy
    3. C E H Hobhouse
    4. Mahavir Tyagi

18. పన్నెండవ ఆర్థిక సంఘం అధ్యక్షుడు ఎవరు?

    1. సి. రంగరాజన్
    2. సి.ఇ.హెచ్. హాబ్‌హౌస్
    3. ఎ.కె. చందా
    4. వీరప్ప మొయిలీ
    సమాధానం

    A. సి. రంగరాజన్

    Who chaired Twelfth Finance Commission?

    1. C Rangarajan
    2. C E H Hobhouse
    3. A K Chanda
    4. Veerappa Moily

19. రాజ్యాంగ పరిషత్ స్టీరింగ్ కమిటీ అధ్యక్షుడు ఎవరు?

    1. బ్రహ్మానంద రెడ్డి
    2. రాజేంద్ర ప్రసాద్
    3. జె.ఎం. షెలాట్
    4. పి.వి. రాజమన్నార్
    సమాధానం

    B. రాజేంద్ర ప్రసాద్

    Who chaired Steering Committee of the Constituent Assembly?

    1. Brahmananda Reddy
    2. Rajendra Prasad
    3. J. M. Shelat
    4. P. V. Rajamannar

20. సచార్ కమిటీ అధ్యక్షుడు ఎవరు?

    1. మొరార్జీ దేశాయ్
    2. వర్జీనియస్ ఖాఖా
    3. రాజిందర్ సచార్
    4. బ్రహ్మానంద రెడ్డి
    సమాధానం

    C. రాజిందర్ సచార్

    Who chaired Sachar Committee?

    1. Morarji Desai
    2. Virginius Xaxa
    3. Rajinder Sachar
    4. Brahmananda Reddy

21. ఎనిమిదో ఆర్థిక సంఘం అధ్యక్షుడు ఎవరు?

    1. రాజిందర్ సచార్
    2. బ్రహ్మానంద రెడ్డి
    3. వై.బి. చవాన్
    4. మొరార్జీ దేశాయ్
    సమాధానం

    C. వై.బి. చవాన్

    Who chaired Eighth Finance Commission?

    1. Rajinder Sachar
    2. Brahmananda Reddy
    3. Y. B. Chavan
    4. Morarji Desai

22. ఎం. ఎం. పుంఛీ అధ్యక్షత వహించినది ఏది?

    1. అత్యవసర పరిస్థితి అతిక్రమణలపై షా కమిషన్
    2. కేంద్ర రాష్ట్ర సంబంధాలపై పుంఛీ కమిషన్
    3. స్వరణ్ సింగ్ కమిటీ
    4. 1948 భాషా ప్రయుక్త రాష్ట్రాల కమిషన్
    సమాధానం

    B. కేంద్ర రాష్ట్ర సంబంధాలపై పుంఛీ కమిషన్

    M. M. Punchhi chaired which of the following?

    1. Shah Commission on Emergency excesses
    2. Punchhi Commission on Centre-State relations
    3. Swaran Singh Committee
    4. Linguistic Provinces Commission of 1948

23. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (కమిషన్/కమిటీ – అధ్యక్షుడు): (i) శాసనసభ – స్పీకర్ (ii) చోరే కమిటీ – కె. బి. చోరే (iii) భారత రాజ్యాంగ సభ – రాజేంద్ర ప్రసాద్ సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (ii) మాత్రమే
    2. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    3. (i), (ii) మాత్రమే
    4. ఏదీ కాదు
    సమాధానం

    B. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Commission/Committee – Chairperson): (i) Legislative Assembly – Speaker (ii) Chore Committee – K. B. Chore (iii) Constituent Assembly of India – Rajendra Prasad Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (ii)
    2. All of (i), (ii) and (iii)
    3. Only (i) and (ii)
    4. None of them

24. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (కమిషన్/కమిటీ – అధ్యక్షుడు): (i) ఆర్థిక సిబ్బంది కమిటీ – రాజేంద్ర ప్రసాద్ (ii) మొదటి ఆర్థిక సంఘం – కె. సి. నియోగి (iii) శివరామకృష్ణన్ కమిటీ – కె. సి. శివరామకృష్ణన్ సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (iii) మాత్రమే
    2. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    3. (ii), (iii) మాత్రమే
    4. (i) మాత్రమే
    సమాధానం

    B. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Commission/Committee – Chairperson): (i) Finance and Staff Committee – Rajendra Prasad (ii) First Finance Commission – K. C. Neogy (iii) Sivaramakrishnan Committee – K. C. Sivaramakrishnan Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (iii)
    2. All of (i), (ii) and (iii)
    3. Only (ii) and (iii)
    4. Only (i)

25. ఈ క్రింది వాటిలో ఏది 'కె. సంతానం' అనే అంశానికి సరిగ్గా జతకాదు? (కమిషన్/కమిటీ – అధ్యక్షుడు)

    1. అవినీతిపై సంతానం కమిటీ
    2. ఐదవ ఆర్థిక సంఘం
    3. సంతానం కమిటీ
    4. రెండవ ఆర్థిక సంఘం
    సమాధానం

    B. ఐదవ ఆర్థిక సంఘం

    Which of the following is NOT correctly paired with K Santhanam (Commission/Committee – Chairperson)?

    1. Santhanam Committee on corruption
    2. Fifth Finance Commission
    3. Santhanam Committee
    4. Second Finance Commission

26. షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాల పరిపాలన గురించి తెలిపే నిబంధన ఏది?

    1. షంషేర్ సింగ్ కేసు
    2. ఆర్టికల్ 244
    3. 61వ రాజ్యాంగ సవరణ
    4. పంచాయతీల (షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలకు విస్తరణ) చట్టం
    సమాధానం

    B. ఆర్టికల్ 244

    Which provision deals with administration of Scheduled Areas?

    1. Shamsher Singh case
    2. Article 244
    3. 61st Constitutional Amendment
    4. Panchayats Extension to Scheduled Areas Act

27. జాతీయ షెడ్యూల్డ్ తెగల కమిషన్ గురించి తెలిపే నిబంధన ఏది?

    1. ఆర్టికల్ 338A
    2. ఎస్సీ, ఎస్టీ (అత్యాచారాల నిరోధక) చట్టం
    3. ఆర్టికల్ 279ఎ
    4. 89వ రాజ్యాంగ సవరణ
    సమాధానం

    A. ఆర్టికల్ 338A

    Which provision deals with National Commission for Scheduled Tribes?

    1. Article 338A
    2. Scheduled Castes and Scheduled Tribes (Prevention of Atrocities) Act
    3. Article 279A
    4. 89th Constitutional Amendment

28. జాతీయ షెడ్యూల్డ్ కులాల కమిషన్ గురించి తెలిపే నిబంధన ఏది?

    1. రాష్ట్ర జాబితా
    2. అధికరణ 280
    3. అంతర్రాష్ట్ర జల వివాదాల చట్టం
    4. ఆర్టికల్ 338
    సమాధానం

    D. ఆర్టికల్ 338

    Which provision deals with National Commission for Scheduled Castes?

    1. State List
    2. Article 280
    3. Inter-State Water Disputes Act
    4. Article 338

29. ఆర్టికల్ 15(4) దేనికి సంబంధించినది?

    1. అవినీతి నిరోధక అంబుడ్స్‌మన్
    2. వెనుకబడిన తరగతులకు ప్రత్యేక నిబంధనలు
    3. మున్సిపాలిటీల కూర్పు
    4. పంచాయతీల అధికారాలు మరియు విధులు
    సమాధానం

    B. వెనుకబడిన తరగతులకు ప్రత్యేక నిబంధనలు

    Article 15(4) deals with which of the following?

    1. anti-corruption ombudsman
    2. special provisions for backward classes
    3. composition of municipalities
    4. powers and functions of panchayats

30. ప్రత్యేక జాతీయ షెడ్యూల్డ్ తెగల కమిషన్ గురించి తెలిపే నిబంధన ఏది?

    1. ఆర్టికల్ 243R
    2. 89వ సవరణ
    3. ఆర్టికల్ 226
    4. 42వ రాజ్యాంగ సవరణ
    సమాధానం

    B. 89వ సవరణ

    Which provision deals with separate National Commission for Scheduled Tribes?

    1. Article 243R
    2. 89th Amendment
    3. Article 226
    4. 42nd Constitutional Amendment

31. కేంద్ర, రాష్ట్రాల ప్రజా సేవా కమిషన్లు గురించి తెలిపే నిబంధన ఏది?

    1. 106వ రాజ్యాంగ సవరణ
    2. అధికరణ 315
    3. ఆర్టికల్ 215
    4. 326వ అధికరణ
    సమాధానం

    B. అధికరణ 315

    Which provision deals with Public Service Commissions for the Union and States?

    1. 106th Constitutional Amendment
    2. Article 315
    3. Article 215
    4. Article 326

32. ఆర్టికల్ 165 దేనికి సంబంధించినది?

    1. రాష్ట్ర అడ్వకేట్ జనరల్
    2. ప్రాథమిక స్థాయిలో మాతృభాషలో బోధన
    3. ప్రత్యేక జాతీయ షెడ్యూల్డ్ తెగల కమిషన్
    4. పార్లమెంటు మాత్రమే చట్టం చేయగల అంశాలు
    సమాధానం

    A. రాష్ట్ర అడ్వకేట్ జనరల్

    Article 165 deals with which of the following?

    1. Advocate General of a state
    2. instruction in mother tongue at primary stage
    3. separate National Commission for Scheduled Tribes
    4. Subjects on which only Parliament can legislate

33. వెనుకబడిన తరగతుల జాతీయ కమిషన్‌కు రాజ్యాంగ హోదా గురించి తెలిపే నిబంధన ఏది?

    1. 102వ రాజ్యాంగ సవరణ
    2. 42వ సవరణ చట్టం
    3. 42వ రాజ్యాంగ సవరణ
    4. 61వ రాజ్యాంగ సవరణ
    సమాధానం

    A. 102వ రాజ్యాంగ సవరణ

    Which provision deals with constitutional status for the National Commission for Backward Classes?

    1. 102nd Amendment Act
    2. Forty-second Amendment Act
    3. 42nd Constitutional Amendment
    4. 61st Constitutional Amendment

34. వెనుకబడిన తరగతుల జాతీయ కమిషన్‌కు రాజ్యాంగ హోదా గురించి తెలిపే నిబంధన ఏది?

    1. ఆర్టికల్ 350ఎ
    2. 102వ రాజ్యాంగ సవరణ
    3. ఆర్టికల్ 136
    4. ఆర్టికల్ 246
    సమాధానం

    B. 102వ రాజ్యాంగ సవరణ

    Which provision deals with constitutional status for National Commission for Backward Classes?

    1. Article 350A
    2. 102nd Constitutional Amendment
    3. Article 136
    4. Article 246

35. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (నిబంధన – విషయం): (i) రాజ్యాంగంలోని XII భాగం – ఆర్థిక ఆస్తులు ఒప్పందాలు (ii) ఆర్టికల్ 320 – ప్రజా సేవా కమిషన్ల విధులు (iii) రాజ్యాంగంలోని తొమ్మిదవ భాగం – పంచాయతీలు సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i), (ii) మాత్రమే
    2. (ii) మాత్రమే
    3. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    4. (ii), (iii) మాత్రమే
    సమాధానం

    C. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Provision – Subject): (i) Part XII of Constitution – finance property contracts and suits (ii) Article 320 – functions of Public Service Commissions (iii) Part IX of the Constitution – panchayats Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (i) and (ii)
    2. Only (ii)
    3. All of (i), (ii) and (iii)
    4. Only (ii) and (iii)

36. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (నిబంధన – విషయం): (i) భాగం IX – సిలికా ధూళి పీల్చడం (ii) 99వ సవరణ చట్టం – జాతీయ న్యాయ నియామకాల కమిషన్ (iii) సిలికోసిస్ – పంచాయతీలు సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (ii), (iii) మాత్రమే
    2. (ii) మాత్రమే
    3. (i), (iii) మాత్రమే
    4. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    సమాధానం

    B. (ii) మాత్రమే

    Consider the following pairs (Provision – Subject): (i) Part IX – inhalation of silica dust (ii) Ninety-ninth Amendment Act – National Judicial Appointments Commission (iii) Silicosis – Panchayats Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (ii) and (iii)
    2. Only (ii)
    3. Only (i) and (iii)
    4. All of (i), (ii) and (iii)

37. ఈ ప్రకటనలను పరిశీలించండి: (i) 53వ రాజ్యాంగ సవరణ తర్వాత మిజోరాం రాష్ట్రంగా ఏర్పడింది. (ii) జాతీయ మానవ హక్కుల కమిషన్ 1993 చట్టం కింద ఏర్పడింది. (iii) మూడవ రౌండ్ టేబుల్ సమావేశం 1930లో జరిగింది. వీటిలో సరైనవి ఏవి?

    1. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    2. (i), (ii) మాత్రమే
    3. (ii), (iii) మాత్రమే
    4. (i), (iii) మాత్రమే
    సమాధానం

    B. (i), (ii) మాత్రమే

    Consider the statements: (i) Mizoram became a state following the 53rd Constitutional Amendment. (ii) The National Human Rights Commission was created under a 1993 Act. (iii) The Third Round Table Conference was held in 1930. Which of these is/are correct?

    1. All of (i), (ii) and (iii)
    2. Only (i) and (ii)
    3. Only (ii) and (iii)
    4. Only (i) and (iii)

38. 2005లో ఏర్పాటైన రెండవ పరిపాలనా సంస్కరణల కమిషన్‌కు అధ్యక్షుడు ఎవరు?

    1. మొరార్జీ దేశాయ్
    2. కె. హనుమంతయ్య
    3. ఎల్.ఎం. సింఘ్వీ
    4. ఎం. వీరప్ప మొయిలీ
    సమాధానం

    D. ఎం. వీరప్ప మొయిలీ

    The Second Administrative Reforms Commission, set up in 2005, was headed by:

    1. Morarji Desai
    2. K. Hanumanthaiya
    3. L. M. Singhvi
    4. M. Veerappa Moily

39. పంచాయతీలకు బదిలీ చేయగల విధులను పేర్కొనే ఏ షెడ్యూలును 73వ రాజ్యాంగ సవరణ చేర్చింది?

    1. 11వ షెడ్యూలు
    2. 10వ షెడ్యూలు
    3. 12వ షెడ్యూలు
    4. 9వ షెడ్యూలు
    సమాధానం

    A. 11వ షెడ్యూలు

    The 73rd Constitutional Amendment added which Schedule listing the functions that can be devolved to Panchayats?

    1. Eleventh Schedule
    2. Tenth Schedule
    3. Twelfth Schedule
    4. Ninth Schedule

40. 1976లో రాజ్యాంగంలో ప్రాథమిక విధులను ఏ కమిటీ సిఫారసు మేరకు చేర్చారు?

    1. సర్కారియా కమిటీ
    2. బల్వంత్‌రాయ్ మెహతా కమిటీ
    3. సంతానం కమిటీ
    4. స్వరణ్ సింగ్ కమిటీ
    సమాధానం

    D. స్వరణ్ సింగ్ కమిటీ

    Fundamental Duties were added to the Constitution in 1976 on the recommendation of which committee?

    1. Sarkaria Committee
    2. Balwant Rai Mehta Committee
    3. Santhanam Committee
    4. Swaran Singh Committee

41. 1990లో శాశ్వత అంతర్రాష్ట్ర మండలిని ఏ కమిషన్ సిఫార్సు మేరకు ఏర్పాటు చేశారు?

    1. రాజమన్నార్ కమిటీ
    2. సర్కారియా కమిషన్
    3. బల్వంతరాయ్ మెహతా కమిటీ
    4. పూంఛి కమిషన్
    సమాధానం

    B. సర్కారియా కమిషన్

    The permanent Inter-State Council was set up in 1990 on the recommendation of the

    1. Rajamannar Committee
    2. Sarkaria Commission
    3. Balwant Rai Mehta Committee
    4. Punchhi Commission

42. ఆర్టికల్ 350B ప్రకారం ప్రత్యేక అధికారిని నియమించేది ఏ వర్గం కోసం?

    1. షెడ్యూల్డ్ కులాలు
    2. వెనుకబడిన తరగతులు
    3. భాషా సంబంధ అల్పసంఖ్యాక వర్గాలు
    4. మహిళలు
    సమాధానం

    C. భాషా సంబంధ అల్పసంఖ్యాక వర్గాలు

    Article 350B provides for a Special Officer for which group?

    1. Scheduled Castes
    2. Backward classes
    3. Linguistic minorities
    4. Women

43. గ్రామ పంచాయతీ, పంచాయతీ సమితి, జిల్లా పరిషత్ అనే మూడంచెల పంచాయతీ రాజ్ వ్యవస్థను సిఫార్సు చేసిన కమిటీ ఏది?

    1. అశోక్ మెహతా కమిటీ
    2. సర్కారియా కమిషన్
    3. సంతానం కమిటీ
    4. బల్వంత్‌రాయ్ మెహతా కమిటీ
    సమాధానం

    D. బల్వంత్‌రాయ్ మెహతా కమిటీ

    Which committee recommended the three-tier Panchayati Raj structure of Gram Panchayat, Panchayat Samiti and Zila Parishad?

    1. Ashok Mehta Committee
    2. Sarkaria Commission
    3. Santhanam Committee
    4. Balwant Rai Mehta Committee

44. రాజేంద్ర ప్రసాద్ ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. కేంద్ర రాజ్యాంగ కమిటీ
    2. రాష్ట్ర రాజ్యాంగ కమిటీ
    3. ముసాయిదా కమిటీ
    4. రాజ్యాంగ పరిషత్ స్టీరింగ్ కమిటీ
    సమాధానం

    D. రాజ్యాంగ పరిషత్ స్టీరింగ్ కమిటీ

    To which of the following does Rajendra Prasad belong?

    1. Union Constitution Committee
    2. Provincial Constitution Committee
    3. Drafting Committee
    4. Steering Committee of Constituent Assembly

45. ఈ క్రింది వాటిలో 'రాజ్యాంగ పరిషత్ స్టీరింగ్ కమిటీ' వర్గానికి చెందినది ఏది?

    1. జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ
    2. బి. ఆర్. అంబేద్కర్
    3. కె.ఎం. మున్షీ
    4. రాజేంద్ర ప్రసాద్
    సమాధానం

    D. రాజేంద్ర ప్రసాద్

    Which of the following belongs to Steering Committee of Constituent Assembly?

    1. Jawaharlal Nehru
    2. B R Ambedkar
    3. K M Munshi
    4. Rajendra Prasad