షెడ్యూళ్లు, అత్యవసర పరిస్థితి, సమాఖ్య వ్యవస్థ మరియు కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాలు

గుర్తుంచుకోవలసినవి

• XI భాగం కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాల గురించి, XVIII భాగం అత్యవసర పరిస్థితి గురించి తెలుపుతాయి. 352వ అధికరణ జాతీయ అత్యవసర పరిస్థితి, 356వ అధికరణ రాష్ట్రపతి పాలన, 360వ అధికరణ ఆర్థిక అత్యవసర పరిస్థితి.
• నేర్చుకోవలసిన షెడ్యూళ్లు: మొదటి (రాష్ట్రాలు), రెండో (జీతభత్యాలు), మూడో (ప్రమాణాలు), నాలుగో (రాజ్యసభ స్థానాలు), ఐదో మరియు ఆరో (గిరిజన ప్రాంతాలు), ఏడో (మూడు జాబితాలు), ఎనిమిదో (భాషలు), తొమ్మిదో (రక్షిత చట్టాలు), పదో (ఫిరాయింపుల నిరోధం), పదకొండో (పంచాయతీలు), పన్నెండో (మున్సిపాలిటీలు).
• 371D అధికరణ ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు, విద్యలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ప్రత్యేక నిబంధనలు ఇస్తుంది.

షెడ్యూళ్లు

షెడ్యూళ్లు రాజ్యాంగానికి జతచేసిన జాబితాలు. వీటి గురించి ప్రతి పరీక్షలో అడుగుతారు.

తొమ్మిదో షెడ్యూల్‌ను మొదటి రాజ్యాంగ సవరణ (1951) చేర్చింది; ఇదే వాక్ స్వాతంత్ర్యంపై ఆంక్షలను కూడా విధించింది. 31A అధికరణ ఎస్టేట్ల స్వాధీనానికి సంబంధించిన చట్టాలను రక్షిస్తుంది. 31B అధికరణ తొమ్మిదో షెడ్యూల్‌లో ఉంచిన చట్టాలను చెల్లుబాటు చేస్తుంది. ఐ. ఆర్. కోయెల్హో కేసులో (2007) సుప్రీంకోర్టు తొమ్మిదో షెడ్యూల్ చట్టాలను సమీక్షించింది.

పదకొండో మరియు పన్నెండో షెడ్యూల్ అంశాలు

పదకొండో షెడ్యూల్ (పంచాయతీలు)లో ఉన్నవి: చిన్న నీటిపారుదల, వాటర్‌షెడ్ అభివృద్ధి, సామాజిక అడవుల పెంపకం, మత్స్య పరిశ్రమ, పశుసంవర్ధకం, చిన్నపాటి అటవీ ఉత్పత్తులు, ఖాదీ, గ్రామీణ మరియు కుటీర పరిశ్రమలు, గ్రామీణ గృహనిర్మాణం, తాగునీరు, గ్రామీణ విద్యుదీకరణ, సంప్రదాయేతర ఇంధనం, గ్రంథాలయాలు, సంతలు మరియు జాతరలు, ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థ, సామాజిక ఆస్తుల నిర్వహణ, కుటుంబ సంక్షేమం, మహిళా మరియు శిశు అభివృద్ధి, వయోజన మరియు అనధికారిక విద్య, సాంకేతిక మరియు వృత్తి విద్య, భూ సమీకరణ మరియు భూసార పరిరక్షణ.

పన్నెండో షెడ్యూల్ (మున్సిపాలిటీలు)లో ఉన్నవి: పట్టణ ప్రణాళిక (టౌన్ ప్లానింగ్‌తో సహా), భూ వినియోగం మరియు భవన నిర్మాణ నియంత్రణ, ఆర్థిక మరియు సామాజిక అభివృద్ధికి ప్రణాళిక, గృహ, పారిశ్రామిక మరియు వాణిజ్య అవసరాలకు నీటి సరఫరా, అగ్నిమాపక సేవలు, పట్టణ అడవుల పెంపకం, మురికివాడల మెరుగుదల మరియు అభివృద్ధి, పట్టణ పేదరిక నిర్మూలన, పార్కులు, ఉద్యానవనాలు మరియు క్రీడా మైదానాలు, వీధి దీపాలు, ప్రజా సౌకర్యాలు, శ్మశాన మరియు దహన వాటికలు, పశువుల దొడ్లు, జనన మరణాల నమోదు, కబేళాలు మరియు చర్మశుద్ధి కర్మాగారాల నియంత్రణ, ఘన వ్యర్థాల నిర్వహణ, బలహీన వర్గాల ప్రయోజనాల పరిరక్షణ.

గిరిజన మరియు బలహీన వర్గాల నిబంధనలు

244వ అధికరణ షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాల పరిపాలనను కల్పిస్తుంది. ఐదో షెడ్యూల్ షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలకు, షెడ్యూల్డ్ తెగలకు వర్తిస్తుంది; ఆరో షెడ్యూల్ ఈశాన్య గిరిజన ప్రాంతాలకు వర్తిస్తుంది. పంచాయతీ నిబంధనలు షెడ్యూల్డ్ మరియు గిరిజన ప్రాంతాలకు వర్తించవని 243M అధికరణ చెబుతుంది. పంచాయతీలు (షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలకు విస్తరణ) చట్టం 1996 వాటిని స్వపరిపాలనతో విస్తరిస్తుంది. 341వ అధికరణ షెడ్యూల్డ్ కులాలను, 342వ అధికరణ షెడ్యూల్డ్ తెగలను నిర్దేశిస్తాయి. 330, 332 అధికరణలు లోక్‌సభ, శాసనసభ స్థానాలను ఎస్సీ, ఎస్టీలకు రిజర్వ్ చేస్తాయి. 335వ అధికరణ సర్వీసులలో వారి దావాల గురించి తెలుపుతుంది. 338వ అధికరణ ఎస్సీల జాతీయ కమిషన్, 338A అధికరణ ఎస్టీల కమిషన్ (89వ సవరణ తరువాత 2004లో ఏర్పాటైంది). షెడ్యూల్డ్ కులాలు మరియు షెడ్యూల్డ్ తెగల (అత్యాచారాల నివారణ) చట్టం 1989లో ఆమోదం పొందింది.

అత్యవసర పరిస్థితి నిబంధనలు (XVIII భాగం)

జాతీయ అత్యవసర పరిస్థితి ప్రకటనలు మూడు ఉన్నాయి. ఒకటి 1962లో చైనా దురాక్రమణ సమయంలో. మరొకటి 1971లో భారత్-పాకిస్థాన్ యుద్ధ సమయంలో. అంతర్గత అత్యవసర పరిస్థితిని ఇందిరా గాంధీ ప్రభుత్వం 1975లో ప్రకటించింది. 42వ సవరణ 1976లో, 44వ సవరణ 1978లో ఆమోదం పొందాయి; రెండూ అత్యవసర పరిస్థితి కాలానికి సంబంధించిన మార్పులను చేశాయి. అత్యవసర పరిస్థితిలో ప్రాథమిక హక్కుల సస్పెన్షన్ భావన జర్మనీతో ముడిపడి ఉంది. అత్యవసర పరిస్థితి అతిక్రమణలపై షా కమిషన్‌కు జె. సి. షా అధ్యక్షత వహించారు.

ఎస్. ఆర్. బొమ్మై కేసు (1994) రాష్ట్రపతి పాలన వినియోగంపై న్యాయసమీక్షకు అనుమతి ఇచ్చింది. 356వ అధికరణ గవర్నర్ నివేదిక లేదా రాష్ట్రపతి స్వీయ సంతృప్తిపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

సమాఖ్య వ్యవస్థ మరియు కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాలు

రాజ్యాంగంలోని XI భాగం కేంద్రం, రాష్ట్రాల మధ్య సంబంధాలను తెలుపుతుంది. ఏడో షెడ్యూల్ వాటి మధ్య అధికారాలను పంపిణీ చేస్తుంది. బలమైన కేంద్రంతో కూడిన సమాఖ్య భావన, మరియు అవశేష అధికారాలు కేంద్రానికి ఉండటం కెనడాతో ముడిపడి ఉన్నాయి. కొత్త రాష్ట్రాలను ఏర్పరచడానికి, సరిహద్దులను మార్చడానికి 3వ అధికరణ పార్లమెంటుకు అనుమతి ఇస్తుంది. 301వ అధికరణ వ్యాపార, వాణిజ్య మరియు రాకపోకల స్వేచ్ఛను ఇస్తుంది. 312వ అధికరణ అఖిల భారత సర్వీసులను కల్పిస్తుంది; 311వ అధికరణ పౌర సేవకులను ఏకపక్ష తొలగింపు నుంచి రక్షిస్తుంది. 343వ అధికరణ కేంద్ర అధికార భాష గురించి తెలుపుతుంది. VIII భాగం కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల గురించి తెలుపుతుంది.

సర్కారియా కమిషన్ (1983), ఎం. ఎం. పూంఛీ అధ్యక్షతన పూంఛీ కమిషన్ (2007) కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాలను అధ్యయనం చేశాయి. 263వ అధికరణ అంతర్రాష్ట్ర మండలిని కల్పిస్తుంది.

ప్రత్యేక నిబంధనలు

370వ అధికరణ జమ్మూ కాశ్మీర్‌కు ప్రత్యేక హోదా ఇచ్చింది. 371D అధికరణ ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు, విద్యలో సమాన అవకాశాన్ని ఇస్తుంది. 371E అధికరణ ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కేంద్ర విశ్వవిద్యాలయం గురించి తెలుపుతుంది. 30వ అధికరణ విద్యా సంస్థలను నడిపే హక్కును మైనారిటీలకు ఇస్తుంది. 300A అధికరణ ఆస్తి హక్కు. 326వ అధికరణ వయోజన ఓటు హక్కును కల్పిస్తుంది. 32వ అధికరణ రాజ్యాంగ పరిహార హక్కు.

ఏడో షెడ్యూల్‌ను అర్థం చేసుకోవడం

ఏడో షెడ్యూల్‌లో మూడు జాబితాలు ఉన్నాయి. కేంద్ర జాబితా జాతీయ అంశాలను కలిగి ఉంటుంది, దానిపై పార్లమెంటు మాత్రమే చట్టాలు చేస్తుంది. రాష్ట్ర జాబితా వ్యవసాయం, నీటిపారుదల, భూమి, మత్స్య పరిశ్రమ, పోలీసు, ప్రజారోగ్యం వంటి అంశాలను కలిగి ఉంటుంది. ఉమ్మడి జాబితా రెండింటికీ చెందుతుంది. అవశేష అధికారాలు కేంద్రానికి ఉంటాయి; ఇది కెనడాతో ముడిపడిన లక్షణం. జాతీయ అత్యవసర పరిస్థితిలో పార్లమెంటు రాష్ట్ర జాబితా అంశాలపై చట్టం చేయవచ్చు (250వ అధికరణ). ప్రతి రాష్ట్రాన్ని రక్షించే బాధ్యత 355వ అధికరణ కింద కేంద్రానికి ఉంది. రాష్ట్రం కేంద్ర ఆదేశాలను పాటించకపోతే 365వ అధికరణ వర్తిస్తుంది. ఈ నియమాల వల్లే భారతదేశాన్ని బలమైన కేంద్రంతో కూడిన సమాఖ్య అంటారు.

అత్యవసర పరిస్థితి అధికరణలను కలిపి అర్థం చేసుకోవడం

352వ అధికరణ జాతీయ అత్యవసర పరిస్థితి గురించి, 356వ అధికరణ రాష్ట్ర రాజ్యాంగ వైఫల్యం గురించి, 360వ అధికరణ ఆర్థిక అత్యవసర పరిస్థితి గురించి తెలుపుతాయి. వాటిని 3-5-6, 3-6-0 నమూనాలుగా గుర్తుంచుకోండి: 352, 356, 360. అత్యవసర పరిస్థితిలో 32వ అధికరణ కింద ప్రాథమిక హక్కులు ప్రభావితం కావచ్చు; అందుకే 44వ సవరణ (1978) ముఖ్యమైనది. 1975 నాటి అత్యవసర పరిస్థితి బాగా ప్రసిద్ధమైనది; అది 1976 నాటి 42వ సవరణతో కలిపి అనేక ప్రశ్నలలో కనిపిస్తుంది.

పరీక్షలో పొరపాట్లు

• ఐదో షెడ్యూల్ ఎక్కడైనా ఉన్న షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాల కోసం; ఆరో షెడ్యూల్ ఈశాన్య గిరిజన ప్రాంతాల కోసం.
• తొమ్మిదో షెడ్యూల్ చట్టాలను న్యాయసమీక్ష నుంచి రక్షిస్తుంది, కానీ 2007 కోయెల్హో కేసు వాటిని సమీక్షించింది.
• పదో షెడ్యూల్ ఫిరాయింపుల నిరోధం; ఎనిమిదో షెడ్యూల్ భాషలు.
• 352వ అధికరణ జాతీయ అత్యవసర పరిస్థితి; 356వ అధికరణ రాష్ట్ర వైఫల్యం; 360వ అధికరణ ఆర్థిక అత్యవసర పరిస్థితి.
• 371D అధికరణ ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు సంబంధించినది; 371E అధికరణ కేంద్ర విశ్వవిద్యాలయం.
• 1962, 1971 అత్యవసర పరిస్థితులు బాహ్య కారణాలతో; 1975 నాటిది అంతర్గతం.
• 338వ అధికరణ (ఎస్సీ), 338A అధికరణ (ఎస్టీ) వేర్వేరు కమిషన్లు.
• 341వ అధికరణ ఎస్సీలను, 342వ అధికరణ ఎస్టీలను నిర్దేశిస్తాయి.

ఒక్క వాక్య సారాంశాలు

• 1. XVIII భాగం అత్యవసర పరిస్థితి భాగం; XI భాగం కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాలు.
• 2. 1975లో ఇందిరా గాంధీ 352వ అధికరణ కింద జాతీయ అత్యవసర పరిస్థితిని ప్రకటించారు.
• 3. 356వ అధికరణ రాష్ట్రపతి పాలన.
• 4. 360వ అధికరణ ఆర్థిక అత్యవసర పరిస్థితి.
• 5. తొమ్మిదో షెడ్యూల్ మొదటి సవరణతో వచ్చింది.
• 6. పదో షెడ్యూల్ ఫిరాయింపుల నిరోధక చట్టం.
• 7. పదకొండో షెడ్యూల్ పంచాయతీల అధికారాలను జాబితా చేస్తుంది.
• 8. 371D అధికరణ ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు సంబంధించినది.
• 9. షా కమిషన్‌కు జె. సి. షా అధ్యక్షత వహించారు.
• 10. భారత ఫెడరల్ కోర్టు 1937లో ఏర్పాటైంది; దాని తొలి ప్రధాన న్యాయమూర్తి మారిస్ గ్వైర్.

ఆచరణాత్మక ఉదాహరణలు

ఉదాహరణ 1: కింది వాటిలో సరిగ్గా సరిపోలనిది ఏది? (a) నాలుగో షెడ్యూల్ - రాజ్యసభ స్థానాలు (b) తొమ్మిదో షెడ్యూల్ - న్యాయసమీక్ష నుంచి రక్షణ పొందిన చట్టాలు (c) ఎనిమిదో షెడ్యూల్ - ఫిరాయింపుల నిరోధం (d) మూడో షెడ్యూల్ - ప్రమాణాలు, ప్రతిజ్ఞలు

తర్కం:

• 1. ప్రతి జతను మీకు తెలిసిన దానితో పోల్చి చూడండి. నాలుగో షెడ్యూల్ రాజ్యసభ స్థానాలను కేటాయిస్తుంది, కాబట్టి (a) సరైనది.
• 2. తొమ్మిదో షెడ్యూల్ చట్టాలను న్యాయసమీక్ష నుంచి రక్షిస్తుంది, కాబట్టి (b) సరైనది.
• 3. మూడో షెడ్యూల్‌లో ప్రమాణాలు, ప్రతిజ్ఞల నమూనాలు ఉన్నాయి, కాబట్టి (d) సరైనది.
• 4. ఫిరాయింపుల నిరోధం పదో షెడ్యూల్. ఎనిమిదో షెడ్యూల్ భాషల జాబితా. కాబట్టి (c) తప్పు.

ముఖ్యాంశం: పదో షెడ్యూల్ గుర్తు: "పది = ఫిరాయింపుల చట్టం". ఎనిమిదో షెడ్యూల్ భాషలు. ఈ రెండింటినీ ఎప్పుడూ మార్చి చెప్పవద్దు.

ఉదాహరణ 2: ఒక రాష్ట్ర శాసనసభ పనిచేయలేని స్థితికి చేరి, రాష్ట్రపతి ఆ రాష్ట్రాన్ని తన అధీనంలోకి తీసుకున్నారు. ఏ అధికరణ వర్తిస్తుంది, ఏ కేసు దీనిపై న్యాయసమీక్షకు అనుమతించింది?

తర్కం:

• 1. రాష్ట్రంలో రాజ్యాంగ యంత్రాంగం విఫలమైతే రాష్ట్రపతి పాలన వస్తుంది.
• 2. అధికరణ 352 జాతీయ అత్యవసర పరిస్థితి, అధికరణ 360 ఆర్థిక అత్యవసర పరిస్థితి. ఇవి రెండూ ఒక్క రాష్ట్రానికి సంబంధించినవి కావు.
• 3. కాబట్టి అధికరణ 356 వర్తిస్తుంది.
• 4. ఎస్. ఆర్. బొమ్మై కేసు (1994) రాష్ట్రపతి పాలన వినియోగంపై న్యాయసమీక్షకు అనుమతించింది.

ముఖ్యాంశం: 352-356-360 క్రమాన్ని గుర్తుంచుకోండి. మధ్యది (356) రాష్ట్రానికి సంబంధించినది.

ఉదాహరణ 3: వీటిని క్రమంలో అమర్చండి: 1975 అత్యవసర పరిస్థితి, 44వ సవరణ, 42వ సవరణ, భారత్-పాకిస్థాన్ యుద్ధ సమయంలోని అత్యవసర పరిస్థితి.

తర్కం:

• 1. భారత్-పాకిస్థాన్ యుద్ధంతో ముడిపడిన అత్యవసర పరిస్థితి 1971లో ప్రకటించారు. ఇది అన్నింటికంటే ముందుది.
• 2. ఇందిరా గాంధీ ప్రభుత్వం అంతర్గత అత్యవసర పరిస్థితిని 1975లో ప్రకటించింది.
• 3. 42వ సవరణ 1976లో, అత్యవసర పరిస్థితి మొదలైన తర్వాత ఆమోదించారు.
• 4. 44వ సవరణ 1978లో ఆమోదించారు.
• 5. క్రమం: 1971 యుద్ధ అత్యవసర పరిస్థితి, 1975 అత్యవసర పరిస్థితి, 42వ, 44వ.

ముఖ్యాంశం: మూడు అత్యవసర పరిస్థితులు 1962, 1971, 1975. రెండు సవరణలు 1976, 1978లో వచ్చాయి.

ఉదాహరణ 4: ఈ అంశాల్లో పన్నెండో షెడ్యూల్‌కు చెందినది, పదకొండో షెడ్యూల్‌కు చెందనిది ఏది? (a) మత్స్య పరిశ్రమ (b) అగ్నిమాపక సేవలు (c) సామాజిక అటవీకరణ (d) గ్రంథాలయాలు

తర్కం:

• 1. ఆ అంశాన్ని ఎవరు నిర్వహిస్తారో ఆలోచించండి. గ్రామీణ అంశాలు పంచాయతీలకు, పట్టణ అంశాలు పురపాలక సంస్థలకు వెళ్తాయి.
• 2. మత్స్య పరిశ్రమ, సామాజిక అటవీకరణ, గ్రంథాలయాలు పంచాయతీల కోసం పదకొండో షెడ్యూల్‌లో ఉన్నాయి.
• 3. అగ్నిమాపక సేవలు పురపాలక సంస్థల కోసం పన్నెండో షెడ్యూల్‌లో ఉన్నాయి.
• 4. దగ్గరగా ఉండే జతను గమనించండి: పట్టణ అటవీకరణ పన్నెండో షెడ్యూల్, సామాజిక అటవీకరణ పదకొండో షెడ్యూల్.
• 5. సమాధానం (b).

ముఖ్యాంశం: "గ్రామమా, పట్టణమా?" అని అడగండి. సామాజిక అటవీకరణ, పట్టణ అటవీకరణ వంటి పోలికగల జతల విషయంలో జాగ్రత్తగా ఉండండి.

పోల్చి చూడండి

క్రమం, కాలరేఖ

• 1. 1937 - ఫెడరల్ కోర్ట్ ఆఫ్ ఇండియా
• 2. 1951 - మొదటి సవరణ (తొమ్మిదో షెడ్యూల్ చేర్చారు)
• 3. 1962 - చైనా దురాక్రమణ సమయంలో జాతీయ అత్యవసర పరిస్థితి
• 4. 1971 - భారత్-పాకిస్థాన్ యుద్ధ సమయంలో జాతీయ అత్యవసర పరిస్థితి
• 5. 1975 - అంతర్గత అత్యవసర పరిస్థితి ప్రకటన
• 6. 1976 - 42వ సవరణ
• 7. 1978 - 44వ సవరణ
• 8. 1983 - సర్కారియా కమిషన్
• 9. 1989 - ఎస్సీ, ఎస్టీ (అత్యాచారాల నిరోధక) చట్టం
• 10. 1994 - ఎస్. ఆర్. బొమ్మై కేసు
• 11. 1996 - పంచాయతీల (షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలకు విస్తరణ) చట్టం
• 12. 2004 - జాతీయ షెడ్యూల్డ్ తెగల కమిషన్
• 13. 2007 - ఐ. ఆర్. కోయెల్హో కేసు; పూంఛీ కమిషన్

మరిన్ని ఒక్కవాక్య అంశాలు

• 1. ఆదేశిక సూత్రాల కోసం "రాజ్యం"ను అధికరణ 36 నిర్వచిస్తుంది.
• 2. ప్రజా సంక్షేమ ప్రోత్సాహానికి సామాజిక వ్యవస్థ గురించి అధికరణ 38 తెలుపుతుంది.
• 3. రాజ్యం అనుసరించాల్సిన కొన్ని విధాన సూత్రాలను అధికరణ 39 నిర్దేశిస్తుంది.
• 4. సమాన న్యాయం, ఉచిత న్యాయ సహాయం గురించి అధికరణ 39A తెలుపుతుంది.
• 5. రాజ్యాంగ సవరణ గురించి అధికరణ 368 తెలుపుతుంది.
• 6. పరిపాలనా ట్రిబ్యునళ్ల గురించి అధికరణ 323A తెలుపుతుంది.
• 7. ఇతర అంశాల ట్రిబ్యునళ్ల గురించి అధికరణ 323B తెలుపుతుంది.
• 8. కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలకు పంచాయతీ నిబంధనల వర్తింపు గురించి అధికరణ 243L తెలుపుతుంది.
• 9. పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ సభ్యుల నియామకం, పదవీకాలం గురించి అధికరణ 316 తెలుపుతుంది.
• 10. పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ల విధుల గురించి అధికరణ 320 తెలుపుతుంది.
• 11. ఎన్నికల పర్యవేక్షణ గురించి అధికరణ 324 తెలుపుతుంది.
• 12. అధికరణ 30 సాంస్కృతిక, విద్యా హక్కులకు; అధికరణ 32 రాజ్యాంగ పరిహార హక్కుకు చెందినవి.
• 13. రెండో షెడ్యూల్ రాష్ట్రపతి, గవర్నర్లు, స్పీకర్ల జీతభత్యాలను వివరిస్తుంది.

సాధన ప్రశ్నలు

1. ఈ క్రింది వాటిలో ఏది 'పన్నెండవ షెడ్యూల్' అనే అంశానికి సరిగ్గా జతకాదు? (అంశం – వర్గం)

   1. ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థ
   2. గృహ, పారిశ్రామిక, వాణిజ్య అవసరాల నీటి సరఫరా
   3. భూ వినియోగం, భవన నిర్మాణ నియంత్రణ
   4. శ్మశానవాటికలు
   సమాధానం

   A. ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థ

   Which of the following is NOT correctly paired with Twelfth Schedule (Item – Category)?

   1. Public distribution system
   2. Water supply for domestic, industrial and commercial purposes
   3. Regulation of land use and building construction
   4. Burial and cremation grounds

2. తొమ్మిదవ షెడ్యూల్ దేనికి సంబంధించినది?

   1. న్యాయసమీక్ష నుండి రక్షణ పొందిన చట్టాలు
   2. రాజ్యసభ స్థానాల కేటాయింపు
   3. రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల జాబితా
   4. గుర్తింపు పొందిన భాషలు
   సమాధానం

   A. న్యాయసమీక్ష నుండి రక్షణ పొందిన చట్టాలు

   Ninth Schedule deals with which of the following?

   1. laws protected from judicial review
   2. allocation of Rajya Sabha seats
   3. names of states and union territories
   4. officially recognised languages

3. నాల్గవ షెడ్యూల్ దేనికి సంబంధించినది?

   1. రాజ్యాంగం గుర్తించిన భాషలు
   2. పంచాయతీల అధికారాలు
   3. న్యాయసమీక్ష నుండి రక్షణ పొందిన చట్టాలు
   4. రాజ్యసభ స్థానాల కేటాయింపు
   సమాధానం

   D. రాజ్యసభ స్థానాల కేటాయింపు

   Fourth Schedule deals with which of the following?

   1. languages recognised by the Constitution
   2. powers of panchayats
   3. laws protected from judicial review
   4. allocation of Rajya Sabha seats

4. ఐదో షెడ్యూల్ దేనికి సంబంధించినది?

   1. భాషలు
   2. ఈశాన్య గిరిజన ప్రాంతాలు
   3. రాజ్యసభ స్థానాల పంపిణీ
   4. షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలు, షెడ్యూల్డ్ తెగల పరిపాలన, నియంత్రణ
   సమాధానం

   D. షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలు, షెడ్యూల్డ్ తెగల పరిపాలన, నియంత్రణ

   The Fifth Schedule deals with

   1. Languages
   2. Tribal areas of the North-East
   3. Distribution of Rajya Sabha seats
   4. Administration and control of Scheduled Areas and Scheduled Tribes

5. అధికరణ 343 దేనికి సంబంధించినది?

   1. కేంద్ర అధికార భాష
   2. ప్రాథమిక విధులు
   3. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో సమాన అవకాశం
   4. వాక్ స్వాతంత్ర్యం
   సమాధానం

   A. కేంద్ర అధికార భాష

   Article 343 deals with which of the following?

   1. official language of the Union
   2. Fundamental Duties
   3. equal opportunity in public employment in Andhra Pradesh
   4. freedom of speech and expression

6. మూడవ షెడ్యూల్ దేనికి సంబంధించినది?

   1. ఉన్నత రాజ్యాంగ పదవుల వేతనాలు
   2. ప్రమాణ స్వీకార పత్రాలు
   3. యూనియన్, రాష్ట్ర, ఉమ్మడి జాబితాలు
   4. ఉన్నత పదవుల వేతనాలు మరియు భత్యాలు
   సమాధానం

   B. ప్రమాణ స్వీకార పత్రాలు

   Third Schedule deals with which of the following?

   1. salaries of high constitutional officials
   2. forms of oaths and affirmations
   3. Union, State and Concurrent lists
   4. salaries and allowances of high officials

7. ఆర్టికల్ 250 దేనికి సంబంధించినది?

   1. అత్యవసర పరిస్థితిలో రాష్ట్ర జాబితాపై పార్లమెంటు శాసనాధికారం
   2. ప్రభుత్వ సమాచారం పొందే హక్కు
   3. షెడ్యూల్డ్ కులాల గుర్తింపు
   4. పంచాయతీల విధులు
   సమాధానం

   A. అత్యవసర పరిస్థితిలో రాష్ట్ర జాబితాపై పార్లమెంటు శాసనాధికారం

   Article 250 deals with which of the following?

   1. Parliament's power to legislate on State List during Emergency
   2. access to public information
   3. specification of Scheduled Castes
   4. functions of panchayats

8. 100వ రాజ్యాంగ సవరణ దేనికి సంబంధించినది?

   1. బంగ్లాదేశ్‌తో ఎన్‌క్లేవ్‌ల మార్పిడి
   2. పంచాయతీలలో సీట్ల రిజర్వేషన్
   3. కేంద్ర ఆదేశాలను పాటించకపోవడం ప్రభావం
   4. మున్సిపాలిటీల అధికారాలు మరియు విధులు
   సమాధానం

   A. బంగ్లాదేశ్‌తో ఎన్‌క్లేవ్‌ల మార్పిడి

   100th Constitutional Amendment deals with which of the following?

   1. exchange of enclaves with Bangladesh
   2. reservation of seats in Panchayats
   3. Effect of failure to comply with Union directions
   4. powers and functions of municipalities

9. ఆర్టికల్ 301 దేనికి సంబంధించినది?

   1. సహజ పర్యావరణాన్ని రక్షించే విధి
   2. రాష్ట్రాల మధ్య నదీ జలాల వివాదాల పరిష్కారం
   3. పంచాయతీల ఏర్పాటు
   4. వాణిజ్య స్వేచ్ఛ
   సమాధానం

   D. వాణిజ్య స్వేచ్ఛ

   Article 301 deals with which of the following?

   1. duty to protect the natural environment
   2. Settlement of river water disputes between States
   3. constitution of panchayats
   4. Freedom of trade, commerce and intercourse

10. ఈ క్రింది వాటిలో ఏది 'పదకొండవ షెడ్యూల్' అనే అంశానికి సరిగ్గా జతకాదు? (అంశం – వర్గం)

    1. ఖాదీ, గ్రామీణ, కుటీర పరిశ్రమలు
    2. గ్రామీణ విద్యుదీకరణ
    3. అగ్నిమాపక సేవలు
    4. సామూహిక ఆస్తుల నిర్వహణ
    సమాధానం

    C. అగ్నిమాపక సేవలు

    Which of the following is NOT correctly paired with Eleventh Schedule (Item – Category)?

    1. Khadi, village and cottage industries
    2. Rural electrification
    3. Fire services
    4. Maintenance of community assets

11. అధికరణ 21ఏ దేనికి సంబంధించినది?

    1. ప్రాథమిక విధులు
    2. గ్రామ పంచాయతీల ఏర్పాటు
    3. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో సమాన అవకాశం
    4. విద్యా హక్కు
    సమాధానం

    D. విద్యా హక్కు

    Article 21A deals with which of the following?

    1. Fundamental Duties
    2. organisation of village panchayats
    3. equal opportunity in public employment in Andhra Pradesh
    4. right to education

12. ఆర్టికల్ 46 దేనికి సంబంధించినది?

    1. గవర్నర్ పదవీకాలం
    2. రాష్ట్రాలను రక్షించే కేంద్ర బాధ్యత
    3. షెడ్యూల్డ్ తెగల గుర్తింపు
    4. బలహీన వర్గాల విద్యా, ఆర్థిక ప్రయోజనాలు
    సమాధానం

    D. బలహీన వర్గాల విద్యా, ఆర్థిక ప్రయోజనాలు

    Article 46 deals with which of the following?

    1. Term of office of Governor
    2. Duty of the Union to protect States
    3. specification of Scheduled Tribes
    4. educational and economic interests of weaker sections

13. ఎనిమిదవ షెడ్యూల్ దేనికి సంబంధించినది?

    1. పార్టీ ఫిరాయింపుల నిరోధక చట్టం
    2. ప్రమాణ స్వీకార పత్రాలు
    3. న్యాయసమీక్ష నుండి రక్షణ పొందిన చట్టాలు
    4. గుర్తింపు పొందిన భాషలు
    సమాధానం

    D. గుర్తింపు పొందిన భాషలు

    Eighth Schedule deals with which of the following?

    1. anti-defection law
    2. forms of oaths and affirmations
    3. laws protected from judicial review
    4. officially recognised languages

14. మహాత్మా గాంధీ జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ చట్టం దేనికి సంబంధించినది?

    1. బలహీన వర్గాల విద్యా, ఆర్థిక ప్రయోజనాలు
    2. పనిస్థలంలో మహిళలపై లైంగిక వేధింపులు
    3. గ్రామీణ ఉపాధి హామీ
    4. శాసనసభను సమావేశపరిచే గవర్నర్ అధికారం
    సమాధానం

    C. గ్రామీణ ఉపాధి హామీ

    Mahatma Gandhi National Rural Employment Guarantee Act deals with which of the following?

    1. educational and economic interests of weaker sections
    2. sexual harassment of women at workplace
    3. rural employment guarantee
    4. Governor's power to summon the Assembly

15. అస్సాం, మేఘాలయ, త్రిపుర, మిజోరాంలలో గిరిజన ప్రాంతాల పరిపాలన గురించి తెలిపే నిబంధన ఏది?

    1. ఆరవ షెడ్యూల్
    2. నాల్గవ షెడ్యూల్
    3. మూడవ షెడ్యూల్
    4. పదకొండవ షెడ్యూల్
    సమాధానం

    A. ఆరవ షెడ్యూల్

    Which provision deals with administration of tribal areas in Assam, Meghalaya, Tripura and Mizoram?

    1. Sixth Schedule
    2. Fourth Schedule
    3. Third Schedule
    4. Eleventh Schedule

16. రాష్ట్ర జాబితా దేనికి సంబంధించినది?

    1. ప్రత్యేక జాతీయ షెడ్యూల్డ్ తెగల కమిషన్
    2. రాష్ట్రాలు సాధారణంగా చట్టం చేసే అంశాలు
    3. తొమ్మిదవ షెడ్యూల్
    4. రాష్ట్రాలు మరియు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు
    సమాధానం

    B. రాష్ట్రాలు సాధారణంగా చట్టం చేసే అంశాలు

    State List deals with which of the following?

    1. separate National Commission for Scheduled Tribes
    2. Subjects on which States normally legislate
    3. Ninth Schedule
    4. States and Union Territories

17. అంతర్రాష్ట్ర జల వివాదాల చట్టం దేనికి సంబంధించినది?

    1. వాణిజ్య స్వేచ్ఛ
    2. గ్రామీణ ఉపాధి హామీ
    3. రాష్ట్రాల మధ్య నదీ జలాల వివాదాల పరిష్కారం
    4. పార్లమెంటు మాత్రమే చట్టం చేయగల అంశాలు
    సమాధానం

    C. రాష్ట్రాల మధ్య నదీ జలాల వివాదాల పరిష్కారం

    Inter-State Water Disputes Act deals with which of the following?

    1. Freedom of trade, commerce and intercourse
    2. rural employment guarantee
    3. Settlement of river water disputes between States
    4. Subjects on which only Parliament can legislate

18. 69వ రాజ్యాంగ సవరణ దేనికి సంబంధించినది?

    1. సుప్రీంకోర్టుకు ప్రత్యేక అప్పీలు అనుమతి
    2. ఈశాన్య గిరిజన ప్రాంతాల పరిపాలన
    3. ఢిల్లీ జాతీయ రాజధాని ప్రాంతం
    4. భారత సంఘటిత నిధి
    సమాధానం

    C. ఢిల్లీ జాతీయ రాజధాని ప్రాంతం

    69th Constitutional Amendment deals with which of the following?

    1. special leave to appeal to the Supreme Court
    2. administration of tribal areas in the north-east
    3. National Capital Territory of Delhi
    4. Consolidated Fund of India

19. 102వ రాజ్యాంగ సవరణ దేనికి సంబంధించినది?

    1. వాణిజ్య స్వేచ్ఛ
    2. పంచాయతీరాజ్
    3. వెనుకబడిన తరగతుల జాతీయ కమిషన్‌కు రాజ్యాంగ హోదా
    4. గిరిజనుల అటవీ హక్కులు
    సమాధానం

    C. వెనుకబడిన తరగతుల జాతీయ కమిషన్‌కు రాజ్యాంగ హోదా

    102nd Constitutional Amendment deals with which of the following?

    1. Freedom of trade, commerce and intercourse
    2. Panchayati Raj
    3. constitutional status for National Commission for Backward Classes
    4. forest rights of tribal communities

20. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (నిబంధన – విషయం): (i) ఆర్టికల్ 246 – శాసనాధికారాల పంపిణీ (ii) 89వ సవరణ – చోళుల కాలపు గ్రామ స్వపరిపాలన (iii) ఉత్తరమేరూరు శాసనాలు – ప్రత్యేక జాతీయ షెడ్యూల్డ్ తెగల కమిషన్ సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (iii) మాత్రమే
    2. (ii) మాత్రమే
    3. ఏదీ కాదు
    4. (i) మాత్రమే
    సమాధానం

    D. (i) మాత్రమే

    Consider the following pairs (Provision – Subject): (i) Article 246 – Distribution of legislative powers (ii) 89th Amendment – village self-government under the Cholas (iii) Uttaramerur Inscriptions – separate National Commission for Scheduled Tribes Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (iii)
    2. Only (ii)
    3. None of them
    4. Only (i)

21. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (నిబంధన – విషయం): (i) తొమ్మిదవ షెడ్యూల్ – న్యాయసమీక్ష నుండి రక్షణ పొందిన చట్టాలు (ii) ఏపీఎంసీ చట్టం – వ్యవసాయ మార్కెట్ల నియంత్రణ (iii) రాజ్యాంగంలోని XIV భాగం – కేంద్ర రాష్ట్ర సర్వీసులు సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    2. (iii) మాత్రమే
    3. (i), (iii) మాత్రమే
    4. ఏదీ కాదు
    సమాధానం

    A. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Provision – Subject): (i) Ninth Schedule – laws protected from judicial review (ii) APMC Act – regulation of agricultural markets (iii) Part XIV of Constitution – services under the Union and states Which of the pairs are correctly matched?

    1. All of (i), (ii) and (iii)
    2. Only (iii)
    3. Only (i) and (iii)
    4. None of them

22. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (నిబంధన – విషయం): (i) ఆర్టికల్ 243F – రాష్ట్రాలు మరియు కేంద్రం యొక్క బాధ్యత (ii) ఆర్టికల్ 256 – పంచాయతీ సభ్యుల అనర్హత (iii) ఎస్సీ, ఎస్టీ (అత్యాచారాల నిరోధక) చట్టం – ఎస్సీ, ఎస్టీలపై అత్యాచారాల నిరోధం సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (iii) మాత్రమే
    2. (ii), (iii) మాత్రమే
    3. (i) మాత్రమే
    4. (i), (iii) మాత్రమే
    సమాధానం

    A. (iii) మాత్రమే

    Consider the following pairs (Provision – Subject): (i) Article 243F – Obligation of States and the Union (ii) Article 256 – disqualification of panchayat members (iii) Scheduled Castes and Scheduled Tribes (Prevention of Atrocities) Act – prevention of atrocities against SCs and STs Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (iii)
    2. Only (ii) and (iii)
    3. Only (i)
    4. Only (i) and (iii)

23. పదవ షెడ్యూల్ ప్రకారం, పార్టీ ఫిరాయింపు కారణంగా లోక్‌సభ సభ్యుని అనర్హతను నిర్ణయించేది ఎవరు?

    1. స్పీకర్
    2. రాష్ట్రపతి
    3. ఎన్నికల కమిషన్
    4. సుప్రీంకోర్టు
    సమాధానం

    A. స్పీకర్

    Under the Tenth Schedule, a question of disqualification of a Lok Sabha member on grounds of defection is decided by:

    1. The Speaker
    2. The President
    3. The Election Commission
    4. The Supreme Court

24. అస్సాం, మేఘాలయ, త్రిపుర, మిజోరంలోని గిరిజన ప్రాంతాల పరిపాలనకు సంబంధించిన షెడ్యూల్ ఏది?

    1. ఆరవ షెడ్యూల్
    2. నాలుగవ షెడ్యూల్
    3. ఐదవ షెడ్యూల్
    4. ఏడవ షెడ్యూల్
    సమాధానం

    A. ఆరవ షెడ్యూల్

    Which Schedule provides for the administration of tribal areas in Assam, Meghalaya, Tripura and Mizoram?

    1. Sixth Schedule
    2. Fourth Schedule
    3. Fifth Schedule
    4. Seventh Schedule

25. ఆర్టికల్ 46 ప్రకారం రాజ్యం ఎవరి విద్యా, ఆర్థిక ప్రయోజనాలను ప్రోత్సహించాలి?

    1. షెడ్యూల్డ్ కులాలు, షెడ్యూల్డ్ తెగలు మరియు బలహీన వర్గాలు
    2. కేవలం మహిళలు మరియు పిల్లలు
    3. మాజీ సైనికులు
    4. కేవలం మైనారిటీలు
    సమాధానం

    A. షెడ్యూల్డ్ కులాలు, షెడ్యూల్డ్ తెగలు మరియు బలహీన వర్గాలు

    Article 46 directs the State to promote the educational and economic interests of:

    1. Scheduled Castes, Scheduled Tribes and weaker sections
    2. Women and children only
    3. Ex-servicemen
    4. Minorities only

26. మొదటి షెడ్యూల్ దేనికి సంబంధించినది?

    1. శాసనసభను సమావేశపరిచే గవర్నర్ అధికారం
    2. పురపాలక సంస్థల విధులు
    3. రాష్ట్రాలు మరియు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు
    4. పార్లమెంటు మాత్రమే చట్టం చేయగల అంశాలు
    సమాధానం

    C. రాష్ట్రాలు మరియు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు

    First Schedule deals with which of the following?

    1. Governor's power to summon the Assembly
    2. functions of municipalities
    3. States and Union Territories
    4. Subjects on which only Parliament can legislate

27. ఆర్టికల్ 32 దేనికి సంబంధించినది?

    1. రాజ్యాంగ పరిహార హక్కు
    2. ఈశాన్య రాష్ట్రాల గిరిజన ప్రాంతాలు
    3. రాజ్యాంగ పదవుల వేతనాలు
    4. రాష్ట్రాల మధ్య నదీ జలాల వివాదాల పరిష్కారం
    సమాధానం

    A. రాజ్యాంగ పరిహార హక్కు

    Article 32 deals with which of the following?

    1. right to constitutional remedies
    2. tribal areas of the Northeast
    3. Salaries of constitutional office holders
    4. Settlement of river water disputes between States

28. 74వ సవరణ దేనికి సంబంధించినది?

    1. పంచాయతీరాజ్
    2. పట్టణ స్థానిక సంస్థలు
    3. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో సమాన అవకాశం
    4. కేంద్ర అధికార భాష
    సమాధానం

    B. పట్టణ స్థానిక సంస్థలు

    74th Amendment deals with which of the following?

    1. Panchayati Raj
    2. urban local bodies
    3. equal opportunity in public employment in Andhra Pradesh
    4. official language of the Union

29. ఐదవ షెడ్యూల్ దేనికి సంబంధించినది?

    1. భారత సంఘటిత నిధి
    2. షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలు, షెడ్యూల్డ్ తెగల పరిపాలన
    3. పార్లమెంటు మాత్రమే చట్టం చేయగల అంశాలు
    4. శాసనసభను సమావేశపరిచే గవర్నర్ అధికారం
    సమాధానం

    B. షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలు, షెడ్యూల్డ్ తెగల పరిపాలన

    Fifth Schedule deals with which of the following?

    1. Consolidated Fund of India
    2. administration of Scheduled Areas and Scheduled Tribes
    3. Subjects on which only Parliament can legislate
    4. Governor's power to summon the Assembly

30. ఆర్టికల్ 341 దేనికి సంబంధించినది?

    1. షెడ్యూల్డ్ కులాల గుర్తింపు
    2. ఎన్నికల పర్యవేక్షణ
    3. విద్యా సంస్థలలో కులాధారిత రిజర్వేషన్
    4. తొమ్మిదవ షెడ్యూల్
    సమాధానం

    A. షెడ్యూల్డ్ కులాల గుర్తింపు

    Article 341 deals with which of the following?

    1. specification of Scheduled Castes
    2. superintendence of elections
    3. communal reservation in educational institutions
    4. Ninth Schedule

31. పంచాయతీల (షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలకు విస్తరణ) చట్టం దేనికి సంబంధించినది?

    1. షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాల్లో స్వపరిపాలన
    2. గ్రామీణ ఉపాధి హామీ
    3. రాష్ట్రాలు మరియు కేంద్రం యొక్క బాధ్యత
    4. రాష్ట్ర కార్యనిర్వాహక అధికారం
    సమాధానం

    A. షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాల్లో స్వపరిపాలన

    Panchayats (Extension to Scheduled Areas) Act deals with which of the following?

    1. self-governance in Scheduled Areas
    2. rural employment guarantee
    3. Obligation of States and the Union
    4. Executive power of the State

32. ఆర్టికల్ 243R దేనికి సంబంధించినది?

    1. మున్సిపాలిటీల కూర్పు
    2. కేంద్ర ఆదేశాలను పాటించకపోవడం ప్రభావం
    3. సుప్రీంకోర్టుకు ప్రత్యేక అప్పీలు అనుమతి
    4. రాష్ట్ర అడ్వకేట్ జనరల్
    సమాధానం

    A. మున్సిపాలిటీల కూర్పు

    Article 243R deals with which of the following?

    1. composition of municipalities
    2. Effect of failure to comply with Union directions
    3. special leave to appeal to the Supreme Court
    4. Advocate General of a state

33. ఆర్టికల్ 226 దేనికి సంబంధించినది?

    1. జాతీయ న్యాయ నియామకాల కమిషన్
    2. హైకోర్టుల రిట్ అధికార పరిధి
    3. ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన మరియు తెలంగాణ ఏర్పాటు
    4. కేంద్ర ఆదేశాలను పాటించకపోవడం ప్రభావం
    సమాధానం

    B. హైకోర్టుల రిట్ అధికార పరిధి

    Article 226 deals with which of the following?

    1. National Judicial Appointments Commission
    2. writ jurisdiction of High Courts
    3. Bifurcation of Andhra Pradesh and creation of Telangana
    4. Effect of failure to comply with Union directions

34. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (నిబంధన – విషయం): (i) రాజ్యాంగంలోని XVIII భాగం – అత్యవసర పరిస్థితి నిబంధనలు (ii) ఏపీ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం 2014లోని పదమూడవ షెడ్యూల్ – ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు విద్యాసంస్థలు, మౌలిక సదుపాయాలు (iii) జల చట్టం 1974 – జల కాలుష్య నివారణ సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    2. (iii) మాత్రమే
    3. (ii) మాత్రమే
    4. (ii), (iii) మాత్రమే
    సమాధానం

    A. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Provision – Subject): (i) Part XVIII of Constitution – emergency provisions (ii) Thirteenth Schedule of the AP Reorganisation Act 2014 – educational institutions and infrastructure for Andhra Pradesh (iii) Water Act 1974 – prevention of water pollution Which of the pairs are correctly matched?

    1. All of (i), (ii) and (iii)
    2. Only (iii)
    3. Only (ii)
    4. Only (ii) and (iii)

35. భారతదేశంలో ఆస్తి హక్కుకు సంబంధించి ఈ ప్రకటనలను పరిశీలించండి: (i) అసలు రాజ్యాంగంలో ఇది ప్రాథమిక హక్కుగా ఉండేది. (ii) 44వ సవరణ దీనిని ప్రాథమిక హక్కుల జాబితా నుండి తొలగించింది. (iii) ప్రస్తుతం ఇది 300ఎ అధికరణం కింద రాజ్యాంగబద్ధ చట్టపరమైన హక్కుగా ఉంది. ఏవి సరైనవి?

    1. (i) మాత్రమే
    2. (ii) మాత్రమే
    3. (ii), (iii) మాత్రమే
    4. (i), (ii), (iii)
    సమాధానం

    D. (i), (ii), (iii)

    Regarding the right to property in India, consider: (i) It was a Fundamental Right in the original Constitution. (ii) The 44th Amendment removed it from the list of Fundamental Rights. (iii) Today it exists as a constitutional legal right under Article 300A. Which are correct?

    1. Only (i)
    2. Only (ii)
    3. Only (ii) and (iii)
    4. (i), (ii) and (iii)

36. కథనం (A): న్యాయ సమీక్ష సమాఖ్య వ్యవస్థకు ఒక ముఖ్య లక్షణం. కారణం (R): లిఖిత రాజ్యాంగం కేంద్రం, రాష్ట్రాల మధ్య అధికారాలను విభజిస్తుంది; ఆ విభజనను అమలు చేయడానికి స్వతంత్ర న్యాయస్థానం అవసరం. కింది వాటిలో ఏది సరైనది?

    1. A, R రెండూ సత్యాలు; R అనేది A కి సరైన వివరణ
    2. A, R రెండూ సత్యాలు; కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
    3. A సత్యం, కానీ R అసత్యం
    4. A అసత్యం, కానీ R సత్యం
    సమాధానం

    A. A, R రెండూ సత్యాలు; R అనేది A కి సరైన వివరణ

    Assertion (A): Judicial review is an essential feature of a federal system. Reason (R): A written Constitution divides powers between the Union and the States, and an independent court is needed to enforce that division. Which one is correct?

    1. Both A and R are true, and R is the correct explanation of A
    2. Both A and R are true, but R is not the correct explanation of A
    3. A is true, but R is false
    4. A is false, but R is true

37. 341వ ప్రకరణ ప్రకారం, గవర్నర్‌ను సంప్రదించిన తర్వాత ఒక రాష్ట్రంలో షెడ్యూల్డ్ కులాలుగా పరిగణించే కులాలను మొదట ఎవరు నిర్దేశిస్తారు?

    1. పార్లమెంటు సాధారణ చట్టం ద్వారా
    2. గవర్నర్ నోటిఫికేషన్ ద్వారా
    3. సుప్రీంకోర్టు
    4. రాష్ట్రపతి బహిరంగ నోటిఫికేషన్ ద్వారా
    సమాధానం

    D. రాష్ట్రపతి బహిరంగ నోటిఫికేషన్ ద్వారా

    Under Article 341, which authority first specifies, after consulting the Governor, the castes to be treated as Scheduled Castes in a State?

    1. Parliament by ordinary law
    2. The Governor by notification
    3. The Supreme Court
    4. The President by public notification

38. అధికరణ 246 ప్రకారం కేంద్రం, రాష్ట్రాల మధ్య శాసనాధికారాలను విభజించే మూడు జాబితాలు ఏ షెడ్యూల్‌లో ఉన్నాయి?

    1. ఏడవ షెడ్యూల్
    2. ఆరవ షెడ్యూల్
    3. ఎనిమిదవ షెడ్యూల్
    4. పదవ షెడ్యూల్
    సమాధానం

    A. ఏడవ షెడ్యూల్

    Article 246 distributes legislative powers between the Union and the States through three lists contained in which Schedule?

    1. Seventh Schedule
    2. Sixth Schedule
    3. Eighth Schedule
    4. Tenth Schedule

39. శ్రేయా సింఘాల్ కేసు దేనికి సంబంధించినది?

    1. సర్వోన్నత న్యాయస్థానం ఏర్పాటు
    2. సమాచార సాంకేతిక చట్టంలోని సెక్షన్ 66ఎ
    3. ప్రత్యేక జాతీయ షెడ్యూల్డ్ తెగల కమిషన్
    4. పురపాలక సంస్థల విధులు
    సమాధానం

    B. సమాచార సాంకేతిక చట్టంలోని సెక్షన్ 66ఎ

    Shreya Singhal case deals with which of the following?

    1. establishment of Supreme Court
    2. Section 66A of the Information Technology Act
    3. separate National Commission for Scheduled Tribes
    4. functions of municipalities

40. ఆర్టికల్ 270 దేనికి సంబంధించినది?

    1. వాణిజ్య స్వేచ్ఛ
    2. కేంద్ర రాష్ట్రాల మధ్య పన్నుల పంపిణీ
    3. రాష్ట్ర ఆర్థిక సంఘం
    4. రాష్ట్రాల రుణాలు
    సమాధానం

    B. కేంద్ర రాష్ట్రాల మధ్య పన్నుల పంపిణీ

    Article 270 deals with which of the following?

    1. freedom of trade and commerce
    2. distribution of taxes between Union and States
    3. State Finance Commission
    4. borrowing by States

41. సంప్రదాయేతర ఇంధనం ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. ప్రాథమిక హక్కులు మైనారిటీల సలహా కమిటీ
    2. స్వేచ్ఛా హక్కు
    3. ఉమ్మడి జాబితా
    4. పదకొండవ షెడ్యూల్
    సమాధానం

    D. పదకొండవ షెడ్యూల్

    To which of the following does Non-conventional energy belong?

    1. Advisory Committee on Fundamental Rights and Minorities
    2. Right to Freedom
    3. Concurrent List
    4. Eleventh Schedule

42. సంతలు, జాతరలు ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. కేంద్ర రాజ్యాంగ కమిటీ
    2. పదకొండవ షెడ్యూల్
    3. స్వేచ్ఛా హక్కు
    4. మధ్యప్రదేశ్ హైకోర్టు
    సమాధానం

    B. పదకొండవ షెడ్యూల్

    To which of the following does Markets and fairs belong?

    1. Union Constitution Committee
    2. Eleventh Schedule
    3. Right to Freedom
    4. Madhya Pradesh High Court

43. గృహ, పారిశ్రామిక, వాణిజ్య అవసరాల నీటి సరఫరా ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. మద్రాసు హైకోర్టు
    2. ముసాయిదా కమిటీ
    3. పదకొండవ షెడ్యూల్
    4. పన్నెండవ షెడ్యూల్
    సమాధానం

    D. పన్నెండవ షెడ్యూల్

    To which of the following does Water supply for domestic, industrial and commercial purposes belong?

    1. Madras High Court
    2. Drafting Committee
    3. Eleventh Schedule
    4. Twelfth Schedule

44. ఆర్థిక, సామాజిక అభివృద్ధి ప్రణాళిక ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. ప్రాథమిక విధులు
    2. మత స్వేచ్ఛా హక్కు
    3. పన్నెండవ షెడ్యూల్
    4. గువహటి హైకోర్టు
    సమాధానం

    C. పన్నెండవ షెడ్యూల్

    To which of the following does Planning for economic and social development belong?

    1. Fundamental Duties
    2. Right to Freedom of Religion
    3. Twelfth Schedule
    4. Gauhati High Court

45. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (నిబంధన – విషయం): (i) మూడవ షెడ్యూల్ – ప్రమాణ స్వీకార పత్రాలు (ii) హంద్రీ-నీవా ప్రాజెక్టు – రాయలసీమకు ఎత్తిపోతల సాగునీరు (iii) 69వ రాజ్యాంగ సవరణ – ఢిల్లీ జాతీయ రాజధాని ప్రాంతం సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (iii) మాత్రమే
    2. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    3. (ii) మాత్రమే
    4. (i), (iii) మాత్రమే
    సమాధానం

    B. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Provision – Subject): (i) Third Schedule – forms of oaths and affirmations (ii) Handri-Neeva Project – Lift irrigation to Rayalaseema (iii) 69th Constitutional Amendment – National Capital Territory of Delhi Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (iii)
    2. All of (i), (ii) and (iii)
    3. Only (ii)
    4. Only (i) and (iii)

సాధన ప్రశ్నలు — సెట్ 2

1. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (నిబంధన – విషయం): (i) ఆర్టికల్ 132 – తొమ్మిదవ షెడ్యూల్, స్వేచ్ఛలపై పరిమితులు (ii) గాలేరు-నగరి సుజల స్రవంతి – రాయలసీమ కరువు ప్రాంతాల సాగునీరు (iii) 1వ రాజ్యాంగ సవరణ – రాజ్యాంగ విషయాల్లో అప్పీలు అధికార పరిధి సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

   1. (ii), (iii) మాత్రమే
   2. (ii) మాత్రమే
   3. (i), (ii) మాత్రమే
   4. ఏదీ కాదు
   సమాధానం

   B. (ii) మాత్రమే

   Consider the following pairs (Provision – Subject): (i) Article 132 – Ninth Schedule and restrictions on freedoms (ii) Galeru-Nagari Sujala Sravanthi – irrigation of Rayalaseema drought areas (iii) 1st Constitutional Amendment – appellate jurisdiction in constitutional matters Which of the pairs are correctly matched?

   1. Only (ii) and (iii)
   2. Only (ii)
   3. Only (i) and (ii)
   4. None of them

2. అధికరణ 124 దేనికి సంబంధించినది?

   1. వాక్ స్వాతంత్ర్యం
   2. సుప్రీంకోర్టు ఏర్పాటు
   3. కేంద్ర అధికార భాష
   4. పట్టణ స్థానిక సంస్థలు
   సమాధానం

   B. సుప్రీంకోర్టు ఏర్పాటు

   Article 124 deals with which of the following?

   1. freedom of speech and expression
   2. Supreme Court establishment
   3. official language of the Union
   4. urban local bodies

3. అధికరణ 19 దేనికి సంబంధించినది?

   1. గ్రామ పంచాయతీల ఏర్పాటు
   2. వాక్ స్వాతంత్ర్యం
   3. విద్యా హక్కు
   4. సుప్రీంకోర్టు ఏర్పాటు
   సమాధానం

   B. వాక్ స్వాతంత్ర్యం

   Article 19 deals with which of the following?

   1. organisation of village panchayats
   2. freedom of speech and expression
   3. right to education
   4. Supreme Court establishment

4. ఆర్టికల్ 338A దేనికి సంబంధించినది?

   1. వయోజన ఓటు హక్కు
   2. వరకట్న నిషేధం
   3. గిరిజనుల అటవీ హక్కులు
   4. జాతీయ షెడ్యూల్డ్ తెగల కమిషన్
   సమాధానం

   D. జాతీయ షెడ్యూల్డ్ తెగల కమిషన్

   Article 338A deals with which of the following?

   1. adult suffrage
   2. ban on dowry
   3. forest rights of tribal communities
   4. National Commission for Scheduled Tribes

5. పదకొండవ షెడ్యూల్ దేనికి సంబంధించినది?

   1. గవర్నర్ ప్రత్యేక ప్రసంగం
   2. పంచాయతీల విధులు
   3. రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ
   4. వాణిజ్య స్వేచ్ఛ
   సమాధానం

   B. పంచాయతీల విధులు

   Eleventh Schedule deals with which of the following?

   1. Special address by the Governor
   2. functions of panchayats
   3. reorganisation of states
   4. Freedom of trade, commerce and intercourse

6. ఆర్టికల్ 365 దేనికి సంబంధించినది?

   1. సుప్రీంకోర్టు చట్టం అన్ని కోర్టులకు కట్టుబడి ఉంటుంది
   2. సుప్రీంకోర్టుకు ప్రత్యేక అప్పీలు అనుమతి
   3. సిక్కిం రాష్ట్ర హోదా
   4. కేంద్ర ఆదేశాలను పాటించకపోవడం ప్రభావం
   సమాధానం

   D. కేంద్ర ఆదేశాలను పాటించకపోవడం ప్రభావం

   Article 365 deals with which of the following?

   1. law declared by the Supreme Court binding on all courts
   2. special leave to appeal to the Supreme Court
   3. Statehood for Sikkim
   4. Effect of failure to comply with Union directions

7. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (నిబంధన – విషయం): (i) అధికరణ 14 – కేంద్ర ఆదేశాలను పాటించకపోవడం ప్రభావం (ii) రాజ్యాంగంలోని XIV భాగం – కేంద్ర రాష్ట్ర సర్వీసులు (iii) ఆర్టికల్ 365 – చట్టం ముందు సమానత్వం సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

   1. (ii), (iii) మాత్రమే
   2. (ii) మాత్రమే
   3. (i), (iii) మాత్రమే
   4. (iii) మాత్రమే
   సమాధానం

   B. (ii) మాత్రమే

   Consider the following pairs (Provision – Subject): (i) Article 14 – Effect of failure to comply with Union directions (ii) Part XIV of Constitution – services under the Union and states (iii) Article 365 – equality before law Which of the pairs are correctly matched?

   1. Only (ii) and (iii)
   2. Only (ii)
   3. Only (i) and (iii)
   4. Only (iii)

8. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (నిబంధన – విషయం): (i) ఆర్టికల్ 316 – ప్రజా సేవా కమిషన్ సభ్యుల నియామకం మరియు పదవీకాలం (ii) భాగం XVIII – అత్యవసర పరిస్థితి నిబంధనలు (iii) సూర్యుడి శక్తి – కేంద్రక సంలీనం సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

   1. (i), (ii), (iii) అన్నీ
   2. (ii) మాత్రమే
   3. ఏదీ కాదు
   4. (ii), (iii) మాత్రమే
   సమాధానం

   A. (i), (ii), (iii) అన్నీ

   Consider the following pairs (Provision – Subject): (i) Article 316 – appointment and term of Public Service Commission members (ii) Part XVIII – Emergency provisions (iii) Energy of the Sun – nuclear fusion Which of the pairs are correctly matched?

   1. All of (i), (ii) and (iii)
   2. Only (ii)
   3. None of them
   4. Only (ii) and (iii)

9. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (నిబంధన – విషయం): (i) ఆర్టికల్ 342 – షెడ్యూల్డ్ తెగల గుర్తింపు (ii) మూడవ షెడ్యూల్ – ప్రమాణ స్వీకార పత్రాలు (iii) మెకాలే మినిట్ – ఆంగ్ల విద్య సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

   1. ఏదీ కాదు
   2. (i) మాత్రమే
   3. (i), (ii), (iii) అన్నీ
   4. (ii) మాత్రమే
   సమాధానం

   C. (i), (ii), (iii) అన్నీ

   Consider the following pairs (Provision – Subject): (i) Article 342 – specification of Scheduled Tribes (ii) Third Schedule – forms of oaths and affirmations (iii) Macaulay's Minute – English education Which of the pairs are correctly matched?

   1. None of them
   2. Only (i)
   3. All of (i), (ii) and (iii)
   4. Only (ii)

10. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (నిబంధన – విషయం): (i) ఉమ్మడి జాబితా – పార్లమెంటు మరియు రాష్ట్రాలు రెండూ చట్టం చేయగల అంశాలు (ii) భాగం XV – ఎన్నికలు (iii) 103వ సవరణ చట్టం – ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాలకు రిజర్వేషన్ సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (i), (iii) మాత్రమే
    2. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    3. ఏదీ కాదు
    4. (ii), (iii) మాత్రమే
    సమాధానం

    B. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Provision – Subject): (i) Concurrent List – Subjects on which both Parliament and States can legislate (ii) Part XV – Elections (iii) One hundred and third Amendment Act – reservation for economically weaker sections Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (i) and (iii)
    2. All of (i), (ii) and (iii)
    3. None of them
    4. Only (ii) and (iii)

11. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (నిబంధన – విషయం): (i) ఆర్టికల్ 371E – ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కేంద్రీయ విశ్వవిద్యాలయం (ii) జమీందారీ విధానం – భూస్వాముల ద్వారా శిస్తు వసూలు (iii) ఆర్టికల్ 36 – ఆదేశిక సూత్రాలలో రాష్ట్రం యొక్క నిర్వచనం సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (ii) మాత్రమే
    2. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    3. (i), (ii) మాత్రమే
    4. ఏదీ కాదు
    సమాధానం

    B. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Provision – Subject): (i) Article 371E – Central University in Andhra Pradesh (ii) Zamindari System – revenue collection through landlords (iii) Article 36 – definition of State in Directive Principles Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (ii)
    2. All of (i), (ii) and (iii)
    3. Only (i) and (ii)
    4. None of them

12. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (నిబంధన – విషయం): (i) ఆర్టికల్ 270 – న్యాయసమీక్ష నుండి రక్షణ పొందిన చట్టాలు (ii) కనీస మద్దతు ధర – పంటలకు హామీ ధర (iii) తొమ్మిదవ షెడ్యూల్ – కేంద్ర రాష్ట్రాల మధ్య పన్నుల పంపిణీ సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (iii) మాత్రమే
    2. (ii) మాత్రమే
    3. (i), (iii) మాత్రమే
    4. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    సమాధానం

    B. (ii) మాత్రమే

    Consider the following pairs (Provision – Subject): (i) Article 270 – laws protected from judicial review (ii) Minimum Support Price – assured crop price (iii) Ninth Schedule – distribution of taxes between Union and States Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (iii)
    2. Only (ii)
    3. Only (i) and (iii)
    4. All of (i), (ii) and (iii)

13. వాదన (A): జాతీయ అత్యవసర పరిస్థితిలో రాష్ట్ర జాబితా అంశాలపై పార్లమెంటు చట్టం చేయగలదు. కారణం (R): అత్యవసర పరిస్థితిలో సమాఖ్య అధికార విభజన ఏకకేంద్ర వ్యవస్థలా పనిచేస్తుంది. సరైన ఎంపికను ఎన్నుకోండి.

    1. A సరైనది, R తప్పు
    2. రెండూ సరైనవి, కానీ R, Aను వివరించదు
    3. రెండూ సరైనవి, R, Aను వివరిస్తుంది
    4. A తప్పు, R సరైనది
    సమాధానం

    C. రెండూ సరైనవి, R, Aను వివరిస్తుంది

    Assertion (A): During a National Emergency Parliament can legislate on State List subjects. Reason (R): During an Emergency the federal division of powers works much like a unitary system. Choose the correct option.

    1. A is true but R is false
    2. Both true, but R does not explain A
    3. Both true, and R explains A
    4. A is false but R is true

14. పదవ షెడ్యూల్‌పై 1992లో ఇచ్చిన తీర్పులో, ఫిరాయింపుపై సభాధ్యక్షుని నిర్ణయం గురించి సుప్రీంకోర్టు ఏమని పేర్కొంది?

    1. అది అంతిమం, న్యాయసమీక్షకు లోబడదు
    2. అది న్యాయసమీక్షకు లోబడుతుంది
    3. దానిని ఎన్నికల కమిషన్ తీసుకోవాలి
    4. దానిని రాష్ట్రపతి మాత్రమే తీసుకోవచ్చు
    సమాధానం

    B. అది న్యాయసమీక్షకు లోబడుతుంది

    In its 1992 judgment on the Tenth Schedule, the Supreme Court held that the decision of the presiding officer on defection:

    1. Is final and immune from any court review
    2. Is subject to judicial review
    3. Must be taken by the Election Commission
    4. Can be taken only by the President

15. సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తులకు సంబంధించి క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: (i) వారి జీతాలు భారత సంఘటిత నిధిపై భారం. (ii) ఆర్థిక అత్యవసర పరిస్థితిలో తప్ప, పదవీకాలంలో వారి భత్యాలను ప్రతికూలంగా మార్చకూడదు. (iii) వారి జీతాలను రాష్ట్రపతి ఒక్కరే నిర్ణయిస్తారు. ఏ వాక్యం/వాక్యాలు సరైనవి?

    1. (i), (ii) మాత్రమే
    2. (ii), (iii) మాత్రమే
    3. (i), (iii) మాత్రమే
    4. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    సమాధానం

    A. (i), (ii) మాత్రమే

    Consider the following statements about Supreme Court judges: (i) Their salaries are charged on the Consolidated Fund of India. (ii) Their allowances cannot be varied to their disadvantage during their term, except in a financial emergency. (iii) Their salaries are fixed by the President alone. Which of the statements is/are correct?

    1. (i) and (ii) only
    2. (ii) and (iii) only
    3. (i) and (iii) only
    4. All of (i), (ii) and (iii)

16. కేంద్రం ఇచ్చిన కార్యనిర్వాహక ఆదేశాలను రాష్ట్రం పాటించకపోతే, రాజ్యాంగబద్ధంగా రాష్ట్ర పాలన సాగడం లేదని రాష్ట్రపతి నిర్ధారించడానికి వీలు కల్పించే అధికరణం ఏది?

    1. అధికరణం 352
    2. అధికరణం 365
    3. అధికరణం 360
    4. అధికరణం 368
    సమాధానం

    B. అధికరణం 365

    Failure of a State to comply with the Union’s executive directions can lead the President to hold that the State government cannot be carried on per the Constitution, under which Article?

    1. Article 352
    2. Article 365
    3. Article 360
    4. Article 368

17. పదో షెడ్యూలు ప్రకారం, పార్టీ ఫిరాయింపు కారణంగా సభ్యుడు అనర్హుడయ్యాడా అనే ప్రశ్నను నిర్ణయించేది

    1. ఆ సభ యొక్క అధ్యక్షాధికారి
    2. రాష్ట్రపతి
    3. ఎన్నికల సంఘం
    4. సుప్రీంకోర్టు
    సమాధానం

    A. ఆ సభ యొక్క అధ్యక్షాధికారి

    Under the Tenth Schedule, a question whether a member of a House has become disqualified on grounds of defection is decided by

    1. the presiding officer of that House
    2. the President
    3. the Election Commission
    4. the Supreme Court

18. ఆర్టికల్ 258 ప్రకారం రాష్ట్ర ప్రభుత్వ సమ్మతితో రాష్ట్రపతి చేయగలిగినది

    1. రాష్ట్ర ప్రభుత్వాన్ని రద్దు చేయడం
    2. రాష్ట్ర శాసనసభ కాలాన్ని తగ్గించడం
    3. కేంద్ర అంశాలకు సంబంధించిన విధులను దానికి అప్పగించడం
    4. రాష్ట్రంలో ఆర్థిక అత్యవసర పరిస్థితిని ప్రకటించడం
    సమాధానం

    C. కేంద్ర అంశాలకు సంబంధించిన విధులను దానికి అప్పగించడం

    Under Article 258, the President may, with the consent of a State Government,

    1. dismiss the State Government
    2. curtail the State legislature's tenure
    3. entrust to it functions relating to Union matters
    4. proclaim a Financial Emergency in the State

19. 1978 నాటి 44వ సవరణ తరువాత భారతదేశంలో ఆస్తి హక్కు ఏమిటి?

    1. ఆర్టికల్ 300A కింద రాజ్యాంగ (చట్టబద్ధ) హక్కు
    2. ఆర్టికల్ 19(1)(f) కింద ప్రాథమిక హక్కు
    3. ఆర్టికల్ 39 కింద నిర్దేశక సూత్రం
    4. ఆర్టికల్ 51A కింద ప్రాథమిక విధి
    సమాధానం

    A. ఆర్టికల్ 300A కింద రాజ్యాంగ (చట్టబద్ధ) హక్కు

    After the 44th Amendment (1978), the right to property in India is a:

    1. Constitutional (legal) right under Article 300A
    2. Fundamental right under Article 19(1)(f)
    3. Directive Principle under Article 39
    4. Fundamental duty under Article 51A

20. ఆర్టికల్ 35A జమ్మూకశ్మీర్ శాసనసభకు ఏ అధికారాన్ని ఇచ్చింది?

    1. రాష్ట్రంలో అత్యవసర పరిస్థితిని ప్రకటించడం
    2. రాష్ట్ర గవర్నర్‌ను నియమించడం
    3. రాష్ట్రంపై పార్లమెంటు అధికారాలను రద్దు చేయడం
    4. శాశ్వత నివాసులను నిర్వచించి వారికి ప్రత్యేక హక్కులు కల్పించడం
    సమాధానం

    D. శాశ్వత నివాసులను నిర్వచించి వారికి ప్రత్యేక హక్కులు కల్పించడం

    What did Article 35A empower the Jammu and Kashmir legislature to do?

    1. Declare a state of emergency in the state
    2. Appoint the state's Governor
    3. Dissolve the Union Parliament's powers over the state
    4. Define permanent residents and give them special rights

21. సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తుల జీతభత్యాలు

    1. ప్రతి సంవత్సరం పార్లమెంటు ఓటింగ్ ద్వారా ఆమోదిస్తుంది
    2. ప్రతి సంవత్సరం రాష్ట్రపతి నిర్ణయిస్తారు
    3. భారత సంచిత నిధిపై భారం (చార్జ్డ్)
    4. ప్రధాన న్యాయమూర్తి ఒక్కరే నిర్ణయిస్తారు
    సమాధానం

    C. భారత సంచిత నిధిపై భారం (చార్జ్డ్)

    The salaries and allowances of Supreme Court judges are

    1. voted upon by Parliament every year
    2. fixed by the President each year
    3. charged on the Consolidated Fund of India
    4. decided by the Chief Justice alone

22. కేంద్ర, రాష్ట్ర, ఉమ్మడి జాబితాలు రాజ్యాంగంలోని ఏ షెడ్యూలులో ఉన్నాయి?

    1. ఏడవ షెడ్యూలు
    2. ఆరవ షెడ్యూలు
    3. ఎనిమిదవ షెడ్యూలు
    4. పదవ షెడ్యూలు
    సమాధానం

    A. ఏడవ షెడ్యూలు

    The Union, State and Concurrent Lists are contained in which Schedule of the Constitution?

    1. Seventh Schedule
    2. Sixth Schedule
    3. Eighth Schedule
    4. Tenth Schedule

23. భారతదేశంలో సమాఖ్య వ్యవస్థ ఉన్నప్పటికీ, న్యాయ వ్యవస్థ ఎలా ఉంది?

    1. కేంద్ర, రాష్ట్ర న్యాయస్థానాలు వేర్వేరుగా ఉండే ద్వంద్వ వ్యవస్థ
    2. ప్రతి రాష్ట్రానికి ప్రత్యేక సుప్రీంకోర్టు ఉండే సమాఖ్య వ్యవస్థ
    3. కేవలం గ్రామ స్థాయి కోర్టులతో కూడినది
    4. సుప్రీంకోర్టు శిఖరంగా ఉన్న ఏకీకృత, ఒకే వ్యవస్థ
    సమాధానం

    D. సుప్రీంకోర్టు శిఖరంగా ఉన్న ఏకీకృత, ఒకే వ్యవస్థ

    Although India has a federal polity, its judicial system is:

    1. Dual, with separate Union and State court hierarchies
    2. Federal, with a Supreme Court in each state
    3. Made up only of village-level courts
    4. Single and integrated, with the Supreme Court at the top

24. ఈ క్రింది వాటిలో 'పదకొండవ షెడ్యూల్' వర్గానికి చెందినది ఏది?

    1. చిన్న నీటిపారుదల
    2. అగ్నిమాపక సేవలు
    3. పట్టణ అటవీకరణ
    4. మురికివాడల అభివృద్ధి, ఉన్నతీకరణ
    సమాధానం

    A. చిన్న నీటిపారుదల

    Which of the following belongs to Eleventh Schedule?

    1. Minor irrigation
    2. Fire services
    3. Urban forestry
    4. Slum improvement and upgrading

25. చిన్నతరహా అటవీ ఉత్పత్తులు ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. ఆదేశిక సూత్రాలు
    2. పన్నెండవ షెడ్యూల్
    3. పదకొండవ షెడ్యూల్
    4. రాజస్థాన్ హైకోర్టు
    సమాధానం

    C. పదకొండవ షెడ్యూల్

    To which of the following does Minor forest produce belong?

    1. Directive Principles
    2. Twelfth Schedule
    3. Eleventh Schedule
    4. Rajasthan High Court

26. గ్రామీణ విద్యుదీకరణ ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. ఆదేశిక సూత్రాలు
    2. పదకొండవ షెడ్యూల్
    3. పన్నెండవ షెడ్యూల్
    4. శోషణ నిరోధక హక్కు
    సమాధానం

    B. పదకొండవ షెడ్యూల్

    To which of the following does Rural electrification belong?

    1. Directive Principles
    2. Eleventh Schedule
    3. Twelfth Schedule
    4. Right against Exploitation

27. సామూహిక ఆస్తుల నిర్వహణ ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. పదకొండవ షెడ్యూల్
    2. శోషణ నిరోధక హక్కు
    3. చట్టబద్ధ ట్రిబ్యునల్
    4. ప్రాథమిక హక్కులు
    సమాధానం

    A. పదకొండవ షెడ్యూల్

    To which of the following does Maintenance of community assets belong?

    1. Eleventh Schedule
    2. Right against Exploitation
    3. statutory tribunal
    4. Fundamental Rights

28. వాటర్‌షెడ్ అభివృద్ధి ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. కేంద్ర రాజ్యాంగ కమిటీ
    2. పదకొండవ షెడ్యూల్
    3. రాజ్యాంగ హక్కు
    4. అలహాబాద్ హైకోర్టు
    సమాధానం

    B. పదకొండవ షెడ్యూల్

    To which of the following does Watershed development belong?

    1. Union Constitution Committee
    2. Eleventh Schedule
    3. constitutional right
    4. Allahabad High Court

29. ఈ క్రింది వాటిలో 'పన్నెండవ షెడ్యూల్' వర్గానికి చెందినది ఏది?

    1. భూ ఏకీకరణ, నేల పరిరక్షణ
    2. అగ్నిమాపక సేవలు
    3. చిన్నతరహా అటవీ ఉత్పత్తులు
    4. చిన్న నీటిపారుదల
    సమాధానం

    B. అగ్నిమాపక సేవలు

    Which of the following belongs to Twelfth Schedule?

    1. Land consolidation and soil conservation
    2. Fire services
    3. Minor forest produce
    4. Minor irrigation

30. పట్టణ అటవీకరణ ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. శోషణ నిరోధక హక్కు
    2. ప్రాథమిక విధులు
    3. పన్నెండవ షెడ్యూల్
    4. మధ్యప్రదేశ్ హైకోర్టు
    సమాధానం

    C. పన్నెండవ షెడ్యూల్

    To which of the following does Urban forestry belong?

    1. Right against Exploitation
    2. Fundamental Duties
    3. Twelfth Schedule
    4. Madhya Pradesh High Court

31. పశువుల దొడ్లు ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. పన్నెండవ షెడ్యూల్
    2. ప్రాథమిక హక్కులు
    3. చట్టేతర సంస్థ
    4. రాజ్యాంగ పరిహార హక్కు
    సమాధానం

    A. పన్నెండవ షెడ్యూల్

    To which of the following does Cattle pounds belong?

    1. Twelfth Schedule
    2. Fundamental Rights
    3. non-statutory body
    4. Right to Constitutional Remedies

32. పార్కులు, ఉద్యానవనాలు, ఆట స్థలాలు ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. శోషణ నిరోధక హక్కు
    2. రాజ్యాంగబద్ధ సంస్థ
    3. అలహాబాద్ హైకోర్టు
    4. పన్నెండవ షెడ్యూల్
    సమాధానం

    D. పన్నెండవ షెడ్యూల్

    To which of the following does Parks, gardens and playgrounds belong?

    1. Right against Exploitation
    2. constitutional body
    3. Allahabad High Court
    4. Twelfth Schedule

33. ప్రజా సౌకర్యాలు ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి చెందినది?

    1. పార్లమెంటు ఆర్థిక కమిటీ
    2. పన్నెండవ షెడ్యూల్
    3. రాజ్యాంగబద్ధ సంస్థ
    4. సాంస్కృతిక మరియు విద్యా హక్కులు
    సమాధానం

    B. పన్నెండవ షెడ్యూల్

    To which of the following does Public conveniences belong?

    1. parliamentary financial committee
    2. Twelfth Schedule
    3. constitutional body
    4. Cultural and Educational Rights

34. ఈ క్రింది జతలను పరిశీలించండి (నిబంధన – విషయం): (i) ఆర్టికల్ 64 – రాజ్యసభ పదవీరీత్యా ఛైర్మన్‌గా ఉపరాష్ట్రపతి (ii) గాలేరు-నగరి సుజల స్రవంతి – రాయలసీమ కరువు ప్రాంతాల సాగునీరు (iii) ఆర్టికల్ 126 – తాత్కాలిక ప్రధాన న్యాయమూర్తి నియామకం సరిగ్గా జతపరచబడినవి ఏవి?

    1. (ii), (iii) మాత్రమే
    2. (i), (iii) మాత్రమే
    3. (i), (ii), (iii) అన్నీ
    4. ఏదీ కాదు
    సమాధానం

    C. (i), (ii), (iii) అన్నీ

    Consider the following pairs (Provision – Subject): (i) Article 64 – Vice-President as ex officio Chairman of Rajya Sabha (ii) Galeru-Nagari Sujala Sravanthi – irrigation of Rayalaseema drought areas (iii) Article 126 – appointment of acting Chief Justice Which of the pairs are correctly matched?

    1. Only (ii) and (iii)
    2. Only (i) and (iii)
    3. All of (i), (ii) and (iii)
    4. None of them

35. ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు, విద్యలో సమాన అవకాశాలకు సంబంధించి ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ప్రత్యేక నిబంధనలు ఉన్న అధికరణ

    1. 371A అధికరణ
    2. 370వ అధికరణ
    3. 371D అధికరణ
    4. 371J అధికరణ
    సమాధానం

    C. 371D అధికరణ

    Which Article contains special provisions for Andhra Pradesh regarding equal opportunities in public employment and education?

    1. Article 371A
    2. Article 370
    3. Article 371D
    4. Article 371J

36. ఏడవ సవరణ చట్టం దేనికి సంబంధించినది?

    1. బుద్ధ, ధమ్మ, సంఘాలపై అశోకుని విశ్వాసం
    2. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు, విద్య
    3. రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ
    4. కంపెనీల నియంత్రణ
    సమాధానం

    C. రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ

    Seventh Amendment Act deals with which of the following?

    1. Ashoka's faith in Buddha, Dhamma and Sangha
    2. public employment and education in Andhra Pradesh
    3. reorganisation of states
    4. regulation of companies

37. ఎస్సీ, ఎస్టీలపై అత్యాచారాల నిరోధం గురించి తెలిపే నిబంధన ఏది?

    1. ఆర్టికల్ 215
    2. ఎస్సీ, ఎస్టీ (అత్యాచారాల నిరోధక) చట్టం
    3. ఆర్టికల్ 148
    4. అటవీ హక్కుల చట్టం
    సమాధానం

    B. ఎస్సీ, ఎస్టీ (అత్యాచారాల నిరోధక) చట్టం

    Which provision deals with prevention of atrocities against SCs and STs?

    1. Article 215
    2. Scheduled Castes and Scheduled Tribes (Prevention of Atrocities) Act
    3. Article 148
    4. Forest Rights Act

38. ఈశాన్య రాష్ట్రాల గిరిజన ప్రాంతాలు గురించి తెలిపే నిబంధన ఏది?

    1. రెండో షెడ్యూల్
    2. ఆరవ షెడ్యూల్
    3. 44వ సవరణ చట్టం
    4. ఆర్టికల్ 81
    సమాధానం

    B. ఆరవ షెడ్యూల్

    Which provision deals with tribal areas of the Northeast?

    1. Second Schedule
    2. Sixth Schedule
    3. Forty-fourth Amendment Act
    4. Article 81

39. ఆర్టికల్ 338 దేనికి సంబంధించినది?

    1. జాతీయ షెడ్యూల్డ్ కులాల కమిషన్
    2. ఆరు స్వేచ్ఛల పరిరక్షణ
    3. పంచాయతీల అధికారాలు బాధ్యతలు
    4. యూనియన్ పేరు మరియు భూభాగం
    సమాధానం

    A. జాతీయ షెడ్యూల్డ్ కులాల కమిషన్

    Article 338 deals with which of the following?

    1. National Commission for Scheduled Castes
    2. protection of six freedoms
    3. powers and responsibilities of panchayats
    4. name and territory of the Union

40. సేవలలో ఎస్సీ, ఎస్టీల హక్కులు గురించి తెలిపే నిబంధన ఏది?

    1. వరకట్న నిషేధ చట్టం
    2. ఆర్టికల్ 335
    3. పంచాయతీల (షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలకు విస్తరణ) చట్టం
    4. 36వ రాజ్యాంగ సవరణ
    సమాధానం

    B. ఆర్టికల్ 335

    Which provision deals with claims of SCs and STs to services?

    1. Dowry Prohibition Act
    2. Article 335
    3. Panchayats (Extension to Scheduled Areas) Act
    4. 36th Constitutional Amendment

41. రాజ్యసభ స్థానాల కేటాయింపు గురించి తెలిపే నిబంధన ఏది?

    1. ఆరవ షెడ్యూల్
    2. మూడవ షెడ్యూల్
    3. నాల్గవ షెడ్యూల్
    4. పదకొండవ షెడ్యూల్
    సమాధానం

    C. నాల్గవ షెడ్యూల్

    Which provision deals with allocation of Rajya Sabha seats?

    1. Sixth Schedule
    2. Third Schedule
    3. Fourth Schedule
    4. Eleventh Schedule

42. పదవ షెడ్యూల్ దేనికి సంబంధించినది?

    1. పురపాలక సంస్థల అధికారాలు
    2. పార్టీ ఫిరాయింపుల నిరోధక చట్టం
    3. ఉన్నత పదవుల వేతనాలు మరియు భత్యాలు
    4. ఉన్నత రాజ్యాంగ పదవుల వేతనాలు
    సమాధానం

    B. పార్టీ ఫిరాయింపుల నిరోధక చట్టం

    Tenth Schedule deals with which of the following?

    1. powers of municipalities
    2. anti-defection law
    3. salaries and allowances of high officials
    4. salaries of high constitutional officials

43. రాజ్యాంగంలోని తొమ్మిదవ భాగం దేనికి సంబంధించినది?

    1. పంచాయతీలు
    2. పురపాలక సంఘాలు
    3. కేంద్ర ప్రభుత్వం
    4. ఆదేశిక సూత్రాలు
    సమాధానం

    A. పంచాయతీలు

    Part IX of the Constitution deals with which of the following?

    1. panchayats
    2. municipalities
    3. the Union government
    4. directive principles of state policy

44. సహకార సంఘాలు గురించి తెలిపే నిబంధన ఏది?

    1. ఎస్సీ, ఎస్టీ (అత్యాచారాల నిరోధక) చట్టం
    2. రాజ్యాంగంలోని IXB భాగం
    3. ఆర్టికల్ 243B
    4. పన్నెండవ షెడ్యూల్
    సమాధానం

    B. రాజ్యాంగంలోని IXB భాగం

    Which provision deals with cooperative societies?

    1. Scheduled Castes and Scheduled Tribes (Prevention of Atrocities) Act
    2. Part IXB of the Constitution
    3. Article 243B
    4. Twelfth Schedule

45. గుర్తింపు పొందిన భాషలు గురించి తెలిపే నిబంధన ఏది?

    1. ఎనిమిదవ షెడ్యూల్
    2. ఆర్టికల్ 168
    3. వరకట్న నిషేధ చట్టం
    4. పంచాయతీల (షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలకు విస్తరణ) చట్టం
    సమాధానం

    A. ఎనిమిదవ షెడ్యూల్

    Which provision deals with recognised languages?

    1. Eighth Schedule
    2. Article 168
    3. Dowry Prohibition Act
    4. Panchayats Extension to Scheduled Areas Act