అధ్యాయం 2: కాంతి చర్యలు (Light Reactions)
మీరు ఏమి నేర్చుకుంటారు
కాంతి రసాయన దశలో ఏమి జరుగుతుంది, అది ఏమి ఉత్పత్తి చేస్తుంది.
కాంతి సేకరణ సంకీర్ణాలు, యాంటెన్నా వర్ణకాలు, చర్యా కేంద్రాలు కలిసి ఎలా పనిచేస్తాయి.
Z-పథకంలో PS II, PS I ద్వారా ఎలక్ట్రాన్ల మార్గం.
నీరు ఎలా విచ్ఛిన్నమవుతుంది, ఆక్సిజన్, ప్రోటాన్లు ఎక్కడికి వెళ్తాయి.
అచక్రీయ, చక్రీయ కాంతి ఫాస్ఫారిలేషన్ మధ్య తేడా.
రసాయన ద్రవాభిసరణ పరికల్పన ATP సంశ్లేషణను ఎలా వివరిస్తుంది.
2.1 కాంతి రసాయన దశ ఒక్క చూపులో
కాంతి చర్యలు (కాంతి రసాయన దశ, Photochemical phase) థైలకాయిడ్ త్వచాలపై జరుగుతాయి. వీటిలో నాలుగు సంఘటనలు ఉంటాయి:
వర్ణకాలు కాంతిని శోషించడం.
నీటి విచ్ఛిన్నం.
ఆక్సిజన్ విడుదల.
శక్తి వాహకాలైన ATP, NADPH ఏర్పడటం.
ATP, NADPH లను "స్వాంగీకరణ శక్తి (assimilatory power)" అంటారు. ఇవి థైలకాయిడ్ నుండి బయటకు వచ్చి స్ట్రోమాలో CO₂ స్థాపనకు ఉపయోగపడతాయి. ఆక్సిజన్ ఉప ఉత్పన్నంగా ఆకు నుండి బయటకు వ్యాపిస్తుంది.
2.2 కాంతి వ్యవస్థలు: యాంటెన్నా మరియు చర్యా కేంద్రం
థైలకాయిడ్ త్వచంపై ఉన్న వర్ణకాలు కాంతి సేకరణ సంకీర్ణాలు (light harvesting complexes, LHC) గా అమరి ఉంటాయి. ప్రతి LHC లో ప్రోటీన్లకు బంధించబడిన వందలాది వర్ణక అణువులు ఉంటాయి.
LHC లు రెండు రకాలు: కాంతి వ్యవస్థ I (Photosystem I, PS I), కాంతి వ్యవస్థ II (Photosystem II, PS II).
ప్రతి కాంతి వ్యవస్థలో చాలా వర్ణకాలు కలిసి ఒక యాంటెన్నా (antenna) ను ఏర్పరుస్తాయి. ఇది ఇంటి పైకప్పుపై ఉండే డిష్ యాంటెన్నా లాగా పనిచేస్తుంది. పెద్ద ప్రదేశం నుండి కాంతిని సేకరించి శక్తిని లోపలికి పంపుతుంది. చివరికి ఆ శక్తి ఒక ప్రత్యేక పత్రహరితం a అణువుకు చేరుతుంది, అదే చర్యా కేంద్రం (reaction centre).
| లక్షణం | PS I | PS II |
|---|---|---|
| చర్యా కేంద్రం | పత్రహరితం a, P700 అంటారు | పత్రహరితం a, P680 అంటారు |
| చర్యా కేంద్రం శోషణ శిఖరం | 700 nm | 680 nm |
| నీటి విచ్ఛిన్నంతో సంబంధం | లేదు | ఉంది |
| స్ట్రోమా లామెల్లేలో ఉంటుంది | అవును | లేదు |
| Z-పథకంలో క్రమం | రెండవది | మొదటిది |
కాంతి వ్యవస్థలకు అవి పనిచేసే క్రమంలో కాకుండా కనుగొన్న క్రమంలో సంఖ్యలు ఇచ్చారు. PS II మొదట పనిచేస్తుంది.
2.3 ఎలక్ట్రాన్ రవాణా Z-పథకం (Z-scheme)
ఒక ఎలక్ట్రాన్ ప్రయాణాన్ని అనుసరిద్దాం.
PS II 680 nm ఎరుపు కాంతిని శోషిస్తుంది. P680 లోని ఎలక్ట్రాన్లు ఉన్నత శక్తి స్థాయికి ఉత్తేజితమవుతాయి.
ఒక ప్రాథమిక ఎలక్ట్రాన్ గ్రాహకం ఈ ఉత్తేజిత ఎలక్ట్రాన్లను తీసుకుంటుంది.
ఎలక్ట్రాన్లు సైటోక్రోమ్ల ఎలక్ట్రాన్ రవాణా గొలుసు ద్వారా కిందికి ప్రయాణిస్తాయి. ప్రతి అడుగులో అవి తక్కువ శక్తి స్థాయిలో ఉన్న వాహకానికి వెళ్తాయి, అంటే రెడాక్స్ పొటెన్షియల్లో "కిందికి".
ఎలక్ట్రాన్లు PS I ను చేరతాయి. ఈలోగా PS I 700 nm కాంతిని శోషించి, దాని P700 ఎలక్ట్రాన్లు ఉత్తేజితమై మరో గ్రాహకానికి వెళ్ళిపోయాయి. వచ్చిన ఎలక్ట్రాన్లు P700 లో ఏర్పడిన ఖాళీని నింపుతాయి.
PS I నుండి ఉత్తేజిత ఎలక్ట్రాన్లు కిందికి ప్రయాణించి NADP⁺ ను చేరతాయి. H⁺ తో కలిసి దానిని NADPH + H⁺ గా క్షయకరణం చేస్తాయి.
అన్ని వాహకాలను రెడాక్స్ పొటెన్షియల్ స్కేలుపై గీస్తే, ఆ మార్గం పక్కకు తిరిగిన Z అక్షరంలా కనిపిస్తుంది. అందుకే దీనికి Z-పథకం అని పేరు. ప్రతి కాంతి వ్యవస్థ వద్ద ఒకటి చొప్పున, కాంతి రెండు "పైకి" ఎగుర్లను అందిస్తుంది.
ఈ ప్రవాహం ఒకే దిశలో ఉంటుంది: నీటి నుండి PS II, PS I ద్వారా NADP⁺ వరకు. ఎలక్ట్రాన్లు మొదటి చోటుకు తిరిగి రావు కాబట్టి దీనిని అచక్రీయ ఎలక్ట్రాన్ ప్రవాహం (non-cyclic electron flow) అంటారు.

చిత్రాన్ని కింద ఎడమ వైపు నుండి చదవండి: నీరు PS II ను తిరిగి నింపుతుంది, కాంతి ఎలక్ట్రాన్లను రెండుసార్లు పైకి లేపుతుంది, ప్రతిసారీ అవి కిందికి ప్రవహిస్తాయి; గీతల మార్గం ఎలక్ట్రాన్లను PS I కే తిరిగి తీసుకెళ్లే చక్రీయ మార్గం.
2.4 నీటి విచ్ఛిన్నం
PS II ఎలక్ట్రాన్లను కోల్పోయింది. వాటిని భర్తీ చేయకపోతే గొలుసు ఆగిపోతుంది. భర్తీ ఎలక్ట్రాన్లు నీటి నుండి వస్తాయి.
నీటిని విడగొట్టే సంకీర్ణం PS II తో అనుసంధానమై ఉంటుంది. ఇది థైలకాయిడ్ త్వచం లోపలి వైపు, ల్యూమెన్ వైపుకు ఉంటుంది.
ఎలక్ట్రాన్లు PS II ను తిరిగి నింపుతాయి.
ప్రోటాన్లు ల్యూమెన్లోనే ఉండి ప్రోటాన్ ప్రవణతను పెంచుతాయి.
ఆక్సిజన్ ఉప ఉత్పన్నంగా విడుదలవుతుంది.
ఈ దశకు మాంగనీస్, కాల్షియం, క్లోరైడ్ అయాన్లు అవసరం.
నీటి విచ్ఛిన్నాన్ని నీటి కాంతి విశ్లేషణ (photolysis of water) అని కూడా అంటారు. కిరణజన్య సంయోగక్రియలో విడుదలయ్యే O₂ కు ఇదే ఏకైక మూలం.
2.5 అచక్రీయ మరియు చక్రీయ కాంతి ఫాస్ఫారిలేషన్
కాంతి శక్తిని ఉపయోగించి ADP, Pi నుండి ATP తయారుచేయడాన్ని కాంతి ఫాస్ఫారిలేషన్ (photophosphorylation) అంటారు.
అచక్రీయ కాంతి ఫాస్ఫారిలేషన్. Z-పథకంలో లాగా రెండు కాంతి వ్యవస్థలూ వరుసగా పనిచేస్తాయి. ఎలక్ట్రాన్లు నీటి నుండి NADP⁺ కు వెళ్తాయి. దారిలో ATP తయారవుతుంది. ఉత్పన్నాలు: ATP, NADPH, O₂.
చక్రీయ కాంతి ఫాస్ఫారిలేషన్. PS I మాత్రమే పనిచేస్తుంది. P700 నుండి ఉత్తేజిత ఎలక్ట్రాన్లు ఒక గ్రాహకానికి వెళ్ళి, ఎలక్ట్రాన్ రవాణా గొలుసు ద్వారా తిరిగి PS I కే వస్తాయి. అవి NADP⁺ ను చేరకుండా చక్రంలా తిరిగి వస్తాయి. ATP తయారవుతుంది, కానీ NADPH గానీ O₂ గానీ ఏర్పడవు.
చక్రీయ ప్రవాహం స్ట్రోమా లామెల్లే లో జరుగుతుంది. ఈ త్వచాలలో PS I, ATP సింథేజ్ ఉంటాయి కానీ PS II, NADP రిడక్టేజ్ ఉండవు. 680 nm కంటే ఎక్కువ తరంగదైర్ఘ్యం ఉన్న కాంతి మాత్రమే అందుబాటులో ఉన్నప్పుడు కూడా చక్రీయ ప్రవాహం జరుగుతుంది, ఎందుకంటే అప్పుడు PS II ఉత్తేజితం కాదు.
| లక్షణం | అచక్రీయ | చక్రీయ |
|---|---|---|
| కాంతి వ్యవస్థలు | PS II, PS I | PS I మాత్రమే |
| ఎలక్ట్రాన్ల మార్గం | తెరిచిన మార్గం: నీటి నుండి NADP⁺ కు | PS I కే తిరిగి వచ్చే మూసిన వలయం |
| ఎలక్ట్రాన్ల మూలం | నీరు | P700 స్వయంగా |
| నీటి విచ్ఛిన్నం, O₂ | ఉంటాయి | ఉండవు |
| ఉత్పన్నాలు | ATP, NADPH, O₂ | ATP మాత్రమే |
| ప్రధాన స్థానం | గ్రానా థైలకాయిడ్లు | స్ట్రోమా లామెల్లే |
2.6 రసాయన ద్రవాభిసరణ పరికల్పన: ATP నిజంగా ఎలా తయారవుతుంది
పీటర్ మిచెల్ రసాయన ద్రవాభిసరణ పరికల్పన (Chemiosmotic hypothesis) ను ప్రతిపాదించాడు. ATP సంశ్లేషణ ఒక త్వచం ఇరువైపులా ఉన్న ప్రోటాన్ ప్రవణత (proton gradient) తో ముడిపడి ఉంటుంది. హరితరేణువులలో ఆ త్వచం థైలకాయిడ్ త్వచం, ప్రోటాన్లు ల్యూమెన్ లోపల పోగవుతాయి.
మూడు సంఘటనలు ల్యూమెన్లో ప్రోటాన్ గాఢతను పెంచుతాయి:
నీటి విచ్ఛిన్నం ల్యూమెన్ వైపు జరుగుతుంది, కాబట్టి దాని H⁺ లు ల్యూమెన్లోకే విడుదలవుతాయి.
ఎలక్ట్రాన్లు కాంతి వ్యవస్థల ద్వారా కదిలేటప్పుడు ప్రోటాన్లు త్వచం దాటి తీసుకెళ్ళబడతాయి. ప్రాథమిక గ్రాహకం బయటి (స్ట్రోమా) వైపు ఉంటుంది. అది స్ట్రోమా నుండి తీసుకున్న ప్రోటాన్లతో పాటు ఎలక్ట్రాన్లను ముందుకు పంపుతుంది, ఆ ప్రోటాన్లు ల్యూమెన్లోకి విడుదలవుతాయి.
NADP రిడక్టేజ్ స్ట్రోమా వైపు ఉంటుంది. NADPH తయారీకి అది స్ట్రోమాలోని H⁺ ను వాడుకుంటుంది, కాబట్టి స్ట్రోమా ప్రోటాన్లను కోల్పోతుంది.
ఫలితం: ల్యూమెన్లో ఎక్కువ H⁺, స్ట్రోమాలో తక్కువ. ల్యూమెన్ ఆమ్లయుతమవుతుంది. గాఢతలోనూ ఆవేశంలోనూ ఉన్న ఈ తేడా ఒక శక్తి నిల్వ, ఆనకట్ట వెనుక నిలిచిన నీటిలాగా.
త్వచం ప్రోటాన్లను స్వేచ్ఛగా తిరిగి వెళ్ళనివ్వదు. అవి ATP సింథేజ్ (ATP synthase) ద్వారా మాత్రమే తిరిగి రాగలవు. దీనికి రెండు భాగాలు:
CF₀ త్వచంలో పొదిగి ఉంటుంది. ప్రోటాన్లు తిరిగి వ్యాపించడానికి ఇది ఒక కాలువను ఏర్పరుస్తుంది.
CF₁ స్ట్రోమాలోకి పొడుచుకు వచ్చి ఉంటుంది. ప్రోటాన్లు ప్రవహించినప్పుడు దీని ఆకారం మారుతుంది, దాంతో ADP, Pi నుండి ATP తయారవుతుంది.
ఇది ఆనకట్ట నుండి వచ్చే నీరు టర్బైన్ను తిప్పినట్లే. ప్రోటాన్ ప్రవాహ శక్తి ATP తయారీకి ఉపయోగపడుతుంది.
ATP, NADPH రెండూ స్ట్రోమా వైపే విడుదలవుతాయి, సరిగ్గా కాల్విన్ వలయ ఎంజైమ్లు ఎదురుచూస్తున్న చోటే.

నీటి విచ్ఛిన్నం, సైటోక్రోమ్ల వద్ద ప్రోటాన్ రవాణా ల్యూమెన్ను H⁺ తో నింపుతాయి; NADP రిడక్టేజ్ స్ట్రోమా నుండి H⁺ ను తీసివేస్తుంది; తిరిగి వెళ్లే ఏకైక మార్గం CF₀, ఆ ప్రవాహంతో CF₁ స్ట్రోమాలో ATP తయారుచేస్తుంది.
2.7 ఎలక్ట్రాన్లు, నీరు, ఫోటాన్ల లెక్క
కొన్ని NEET ప్రశ్నలు సరళమైన లెక్కలు అడుగుతాయి.
ప్రతి NADP⁺ NADPH గా మారడానికి 2 ఎలక్ట్రాన్లు కావాలి.
ప్రతి నీటి అణువు 2 ఎలక్ట్రాన్లను ఇస్తుంది.
కాబట్టి 1 నీటి అణువు విచ్ఛిన్నం 1 NADPH కు సరిపడా ఎలక్ట్రాన్లను ఇస్తుంది.
Z-పథకంలో ప్రతి ఎలక్ట్రాన్ రెండుసార్లు ఉత్తేజితమవుతుంది, ఒకసారి PS II వద్ద, ఒకసారి PS I వద్ద. కాబట్టి ప్రతి ఎలక్ట్రాన్కు 2 ఫోటాన్లు కావాలి.
ఒక O₂ 2 H₂O నుండి వస్తుంది, అవి 4 ఎలక్ట్రాన్లను ఇస్తాయి. వీటికి 4 × 2 = 8 ఫోటాన్లు కావాలి.
2.8 సాధించిన ఉదాహరణలు
సాధించిన ఉదాహరణ 2.1: PS II మొదట పనిచేసినా దానిని "II" అని ఎందుకు అంటారు?
సాధన: కాంతి వ్యవస్థలకు అవి కనుగొనబడిన క్రమంలో పేర్లు పెట్టారు. PS I మొదట కనుగొనబడింది, కాబట్టి దానికి సంఖ్య I వచ్చింది. Z-పథకంలో నీటి నుండి ఎలక్ట్రాన్లు మొదట PS II లోకి ప్రవేశించి తర్వాత PS I కి వెళ్తాయి.
సాధించిన ఉదాహరణ 2.2: అచక్రీయ కాంతి ఫాస్ఫారిలేషన్ యొక్క మూడు ఉత్పన్నాలను రాసి, వాటిలో ఏది ఆకు నుండి బయటకు వెళ్తుందో చెప్పండి.
సాధన: ATP, NADPH, O₂. ATP, NADPH కాల్విన్ వలయం కోసం స్ట్రోమాలోనే ఉంటాయి. O₂ పత్రరంధ్రాల ద్వారా బయటకు వ్యాపిస్తుంది.
సాధించిన ఉదాహరణ 2.3: ఒక హరితరేణువుల ద్రావణాన్ని 700 nm కాంతితో మాత్రమే వెలిగించారు. ATP, NADPH, O₂ లలో అది వేటిని తయారుచేస్తుంది?
సాధన: 700 nm కాంతి P700 (PS I) ను ఉత్తేజితం చేస్తుంది కానీ P680 (PS II) ను చేయదు. PS II పనిచేయకపోవడంతో నీరు విచ్ఛిన్నం కాదు, కాబట్టి O₂ ఏర్పడదు, నీటి నుండి NADP⁺ కు ఎలక్ట్రాన్లు ప్రవహించవు. చక్రీయ కాంతి ఫాస్ఫారిలేషన్ మాత్రమే జరుగుతుంది, కాబట్టి ATP మాత్రమే తయారవుతుంది.
సాధించిన ఉదాహరణ 2.4: 18 NADPH తయారుచేయడానికి ఎన్ని నీటి అణువులు విచ్ఛిన్నం కావాలి, ఎన్ని O₂ అణువులు విడుదలవుతాయి?
సాధన: ప్రతి NADPH కు 2 ఎలక్ట్రాన్లు కావాలి, కాబట్టి 18 NADPH కు 36 ఎలక్ట్రాన్లు. ప్రతి నీటి అణువు 2 ఎలక్ట్రాన్లు ఇస్తుంది, కాబట్టి 36 ÷ 2 = 18 నీటి అణువులు విచ్ఛిన్నమవుతాయి. ప్రతి 2 నీటి అణువుల నుండి 1 O₂ వస్తుంది, కాబట్టి 18 ÷ 2 = 9 O₂ విడుదలవుతాయి.
సాధించిన ఉదాహరణ 2.5: ప్రకాశవంతమైన కాంతిలో థైలకాయిడ్ ల్యూమెన్ pH స్ట్రోమా pH కంటే ఎక్కువా, తక్కువా? మూడు కారణాలు ఇవ్వండి.
సాధన: తక్కువ, ఎందుకంటే ల్యూమెన్లో ఎక్కువ H⁺ ఉంటాయి. కారణాలు: నీరు ల్యూమెన్ వైపు విచ్ఛిన్నమై అక్కడే H⁺ విడుదల చేస్తుంది; ఎలక్ట్రాన్లు గొలుసు వెంట కదిలేటప్పుడు ప్రోటాన్లు స్ట్రోమా నుండి ల్యూమెన్కు తీసుకెళ్ళబడతాయి; NADPH తయారుచేసేటప్పుడు NADP రిడక్టేజ్ స్ట్రోమా వైపు నుండి H⁺ ను తొలగిస్తుంది.
సాధించిన ఉదాహరణ 2.6: ఒక రసాయనం థైలకాయిడ్ త్వచాన్ని H⁺ కు కారే విధంగా చేస్తుంది కానీ ఏ ఎలక్ట్రాన్ వాహకాన్నీ అడ్డుకోదు. ఎలక్ట్రాన్ ప్రవాహానికి, ATP తయారీకి ఏమవుతుంది?
సాధన: నీటి నుండి NADP⁺ కు ఎలక్ట్రాన్ ప్రవాహం కొనసాగుతుంది, కాబట్టి O₂, NADPH ఇంకా ఏర్పడవచ్చు. కానీ ప్రోటాన్లు CF₀ ద్వారా కాకుండా త్వచం ద్వారానే తిరిగి కారిపోతాయి. ప్రోటాన్ ప్రవణత కూలిపోతుంది, ATP సింథేజ్కు నడిపించే బలం అందదు, ATP తయారీ బాగా పడిపోతుంది. ఎలక్ట్రాన్ ప్రవాహం, ATP తయారీ ప్రవణత ద్వారా మాత్రమే అనుసంధానమై ఉన్నాయని ఇది చూపుతుంది.
సాధించిన ఉదాహరణ 2.7: ఒక ఆకు CO₂ ను స్థాపిస్తుంది, ప్రతి CO₂ కు 3 ATP, 2 NADPH కావాలి. అచక్రీయ ప్రవాహం ఒక్కటే ATP, NADPH లను 1 : 1 నిష్పత్తిలో ఇస్తే, చక్రీయ కాంతి ఫాస్ఫారిలేషన్ ఎందుకు ఉపయోగపడుతుందో వివరించండి. (NEET-కఠినం)
సాధన: కాల్విన్ వలయానికి ATP, NADPH 3 : 2 నిష్పత్తిలో, అంటే ప్రతి NADPH కు 1.5 ATP కావాలి. అచక్రీయ ప్రవాహం ప్రతి NADPH కు 1 ATP మాత్రమే ఇస్తే ATP కొరత ఏర్పడుతుంది. చక్రీయ ప్రవాహం NADPH తయారుచేయకుండానే అదనపు ATP ని తయారుచేస్తుంది. కాబట్టి స్ట్రోమాకు కావలసిన నిష్పత్తికి ATP ని అది భర్తీ చేస్తుంది. (గమనిక: ఇక్కడి 1 : 1 సంఖ్య ఈ ప్రశ్న కోసం చేసిన ఊహ మాత్రమే.)
త్వరిత పునశ్చరణ
థైలకాయిడ్లపై కాంతి చర్యలు: కాంతి శోషణ, నీటి విచ్ఛిన్నం, O₂ విడుదల, ATP, NADPH తయారీ.
LHC = యాంటెన్నా వర్ణకాలు + ఒక చర్యా కేంద్రం (పత్రహరితం a).
PS I: P700. PS II: P680. కనుగొన్న క్రమంలో పేర్లు; PS II మొదట పనిచేస్తుంది.
Z-పథకం: H₂O → PS II → సైటోక్రోమ్ గొలుసు → PS I → NADP⁺.
ల్యూమెన్ వైపు PS II తో నీటి విచ్ఛిన్నం: 2H₂O → 4H⁺ + O₂ + 4e⁻; Mn, Ca, Cl అవసరం.
అచక్రీయ: ATP + NADPH + O₂. చక్రీయ (స్ట్రోమా లామెల్లే, PS I మాత్రమే): ATP మాత్రమే.
రసాయన ద్రవాభిసరణ: H⁺ ప్రవణత (ల్యూమెన్లో ఎక్కువ) ATP సింథేజ్ను నడిపిస్తుంది; CF₀ కాలువ, CF₁ స్ట్రోమాలో ATP తయారుచేస్తుంది.
Z-పథకంలో ఒక O₂ కు 8 ఫోటాన్లు.
NEET లో సాధారణ తప్పులు
I, II సంఖ్యలు కనుగొన్న క్రమాన్ని చూపుతాయి, పనిచేసే క్రమాన్ని కాదు.
చక్రీయ కాంతి ఫాస్ఫారిలేషన్ NADPH గానీ O₂ గానీ ఇవ్వదు. విద్యార్థులు తరచుగా ATP, NADPH అని రాస్తారు.
ప్రోటాన్లు ల్యూమెన్లో పోగవుతాయి, స్ట్రోమాలో కాదు. ATP స్ట్రోమా వైపు తయారవుతుంది.
అచక్రీయ ప్రవాహంలో చివరి ఎలక్ట్రాన్ గ్రాహకం NADP⁺, O₂ కాదు. (మైటోకాండ్రియాలో చివరి గ్రాహకం O₂.)
స్ట్రోమా లామెల్లేలో PS II, NADP రిడక్టేజ్ ఉండవు, కానీ PS I, ATP సింథేజ్ ఉంటాయి.
నీటి విచ్ఛిన్నం PS II కి చెందినది, PS I కి కాదు.
అభ్యాస బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు (MCQs): అధ్యాయం 2
స్థాయి 1: భావన పరిశీలన
1. PS I చర్యా కేంద్రం (a) P700 (b) P680 (c) P660 (d) P430
2. నీటిని విడగొట్టే సంకీర్ణం దేనితో అనుసంధానమై ఉంటుంది? (a) PS I (b) సైటోక్రోమ్ గొలుసు (c) PS II (d) ATP సింథేజ్
3. అచక్రీయ కాంతి ఫాస్ఫారిలేషన్ ఉత్పన్నాలు (a) ATP మాత్రమే (b) ATP, NADPH, O₂ (c) NADPH మాత్రమే (d) ATP, O₂ మాత్రమే
4. చక్రీయ కాంతి ఫాస్ఫారిలేషన్ ఉత్పత్తి చేసేది (a) NADPH, O₂ (b) ATP, NADPH (c) O₂ మాత్రమే (d) ATP మాత్రమే
5. అచక్రీయ ఎలక్ట్రాన్ ప్రవాహంలో చివరి ఎలక్ట్రాన్ గ్రాహకం (a) O₂ (b) H₂O (c) ప్లాస్టోసయనిన్ (d) NADP⁺
6. రసాయన ద్రవాభిసరణ పరికల్పనను ప్రతిపాదించినవారు (a) మెల్విన్ కాల్విన్ (b) హాన్స్ క్రెబ్స్ (c) పీటర్ మిచెల్ (d) F. F. బ్లాక్మన్
7. హరితరేణువులలో ATP సింథేజ్ యొక్క CF₁ భాగం ఎక్కడికి పొడుచుకు వస్తుంది? (a) స్ట్రోమా (b) థైలకాయిడ్ ల్యూమెన్ (c) ఆవరణపు రెండు త్వచాల మధ్య స్థలం (d) కణద్రవం
8. PS I, PS II లకు సంఖ్యలు దేని ప్రకారం ఇచ్చారు? (a) అవి పనిచేసే క్రమం (b) వాటి శోషణ తరంగదైర్ఘ్యం (c) అవి కనుగొనబడిన క్రమం (d) వాటి పరిమాణం
9. కాంతి సేకరణ సంకీర్ణంలో చర్యా కేంద్రం కాకుండా ఉన్న అనేక వర్ణక అణువులు ఏర్పరిచేది (a) చర్యా కేంద్రం (b) ATP సింథేజ్ (c) సైటోక్రోమ్ గొలుసు (d) యాంటెన్నా
10. కాంతి చర్యల సమయంలో ప్రోటాన్లు ఎక్కడ పోగవుతాయి? (a) థైలకాయిడ్ ల్యూమెన్ (b) స్ట్రోమా (c) కణద్రవం (d) బాహ్య ఆవరణం
స్థాయి 2: NEET ప్రమాణం
11. కిరణజన్య సంయోగక్రియలో నీటి విచ్ఛిన్నానికి సరైన సమీకరణం (a) 2H₂O → 4H⁺ + O₂ + 4e⁻ (b) 2H₂O → 2H⁺ + O₂ + 2e⁻ (c) 2H₂O → 4H⁺ + 2O₂ + 4e⁻ (d) 2H₂O → 2H₂ + O₂
12. చక్రీయ కాంతి ఫాస్ఫారిలేషన్ ప్రధానంగా ఎక్కడ జరుగుతుంది? (a) రెండు కాంతి వ్యవస్థలూ ఉన్న గ్రానా థైలకాయిడ్లు (b) స్ట్రోమా లామెల్లే (c) స్ట్రోమా ద్రవం (d) బాహ్య ఆవరణం
13. స్ట్రోమా లామెల్లే అచక్రీయ ప్రవాహాన్ని జరపలేవు, ఎందుకంటే వాటిలో లేనివి (a) PS I (b) ATP సింథేజ్ (c) PS II, NADP రిడక్టేజ్ (d) పత్రహరితం a
14. కాలమ్ I ను కాలమ్ II తో జతపరచండి.
కాలమ్ I: A. PS II చర్యా కేంద్రం B. నీటిని విడగొట్టే సంకీర్ణం C. NADP రిడక్టేజ్ D. CF₀
కాలమ్ II: i. త్వచంలోని ప్రోటాన్ కాలువ ii. P680 iii. థైలకాయిడ్ స్ట్రోమా వైపు iv. థైలకాయిడ్ ల్యూమెన్ వైపు
(a) A-ii, B-iv, C-iii, D-i (b) A-ii, B-iii, C-iv, D-i (c) A-i, B-iv, C-iii, D-ii (d) A-ii, B-i, C-iii, D-iv
15. Z-పథకంలో ఒక O₂ అణువు విడుదలకు కావలసిన ఫోటాన్ల సంఖ్య (a) 4 (b) 8 (c) 2 (d) 12
16. అచక్రీయ ప్రవాహంలో ఎలక్ట్రాన్ల సరైన మార్గం (a) PS I → PS II → NADP⁺ (b) H₂O → PS II → సైటోక్రోమ్ గొలుసు → PS I → NADP⁺ (c) NADPH → PS I → PS II → H₂O (d) H₂O → PS I → PS II → NADP⁺
17. హరితరేణువులకు 680 nm కంటే ఎక్కువ తరంగదైర్ఘ్యం ఉన్న కాంతి మాత్రమే అందితే (a) O₂ విడుదలతో అచక్రీయ ప్రవాహం కొనసాగుతుంది (b) ATP ఏర్పడదు (c) చక్రీయ ప్రవాహం మాత్రమే జరిగి ATP వస్తుంది కానీ O₂ రాదు (d) NADPH మాత్రమే ఏర్పడుతుంది
18. కాంతిలో థైలకాయిడ్ ల్యూమెన్ pH తగ్గడానికి కారణం (a) ల్యూమెన్ లోపల NADPH తయారవడం (b) ATP సింథేజ్ H⁺ ను ల్యూమెన్లోకి పంప్ చేయడం (c) నీటి విచ్ఛిన్నం ల్యూమెన్లో H⁺ విడుదల చేయడం, ఎలక్ట్రాన్ ప్రవాహం మరిన్ని H⁺ లను లోపలికి తీసుకెళ్లడం (d) CO₂ ల్యూమెన్లో కరగడం
19. రసాయన ద్రవాభిసరణ పరికల్పన ప్రకారం ATP ఎప్పుడు ఏర్పడుతుంది? (a) ఎలక్ట్రాన్లు నేరుగా ADP కి వెళ్ళినప్పుడు (b) ATP సింథేజ్పై కాంతి పడినప్పుడు (c) ఆక్సిజన్ CF₁ కు బంధించినప్పుడు (d) ప్రోటాన్లు తమ ప్రవణత దిశలో CF₀ ద్వారా తిరిగి ప్రవహించినప్పుడు
20. 6 నీటి అణువుల విచ్ఛిన్నం ఎన్ని NADPH లకు సరిపడా ఎలక్ట్రాన్లను ఇస్తుంది? (a) 12 (b) 3 (c) 24 (d) 6
21. Z-పథకానికి ఆ పేరు ఎందుకు వచ్చిందంటే (a) రెడాక్స్ పొటెన్షియల్ స్కేలుపై గీసిన వాహకాలు Z ఆకారంలో ఉంటాయి (b) స్ట్రోమా లోపల ఎలక్ట్రాన్లు వంకరటికరంగా కదులుతాయి (c) Z అనే శాస్త్రవేత్త దీనిని ప్రతిపాదించాడు (d) పత్రహరిత అణువులు Z ఆకారంలో ఉంటాయి
22. మాంగనీస్, కాల్షియం, క్లోరైడ్ అయాన్లు దేనికి అవసరం? (a) PS II వద్ద నీటి విచ్ఛిన్నానికి (b) NADP⁺ క్షయకరణానికి (c) RuBisCO ద్వారా CO₂ స్థాపనకు (d) CF₀ ద్వారా ప్రోటాన్ల కదలికకు
స్థాయి 3: సవాలు
23. ఒక పదార్థం ఎలక్ట్రాన్ వాహకాలను అడ్డుకోకుండా థైలకాయిడ్ త్వచాన్ని H⁺ కు కారే విధంగా చేస్తుంది. సంభావ్య ఫలితం (a) ఎలక్ట్రాన్ ప్రవాహం ఆగిపోతుంది కానీ ATP ఇంకా ఏర్పడుతుంది (b) ఎలక్ట్రాన్ ప్రవాహం, ATP తయారీ రెండూ సాధారణంగా కొనసాగుతాయి (c) ఎలక్ట్రాన్ ప్రవాహం కొనసాగుతుంది కానీ ATP తయారీ తగ్గుతుంది (d) O₂ విడుదల ఆగిపోతుంది కానీ ATP తయారీ పెరుగుతుంది
24. కాల్విన్ వలయంలో ఒక గ్లూకోజ్ తయారీకి 12 NADPH కావాలి. ఈ ఎలక్ట్రాన్లను అందించడానికి ఎన్ని నీటి అణువులు విచ్ఛిన్నం కావాలి? (a) 6 (b) 12 (c) 24 (d) 18
25. కిందివాటిలో తప్పు వాక్యం ఏది? (a) PS II ఎలక్ట్రాన్ రవాణా గొలుసు ద్వారా PS I కు ఎలక్ట్రాన్లను అందిస్తుంది (b) చక్రీయ కాంతి ఫాస్ఫారిలేషన్ O₂ ను విడుదల చేస్తుంది (c) NADP రిడక్టేజ్ త్వచం స్ట్రోమా వైపు ఉంటుంది (d) కాంతిలో ల్యూమెన్ స్ట్రోమా కంటే ఎక్కువ ఆమ్లయుతంగా మారుతుంది
26. ఒక రసాయనం NADP రిడక్టేజ్ను అడ్డుకుంటుంది. మొదట కనిపించే ప్రభావం ఏది? (a) చక్రీయ ప్రవాహం వెంటనే ఆగిపోతుంది (b) నీటి విచ్ఛిన్నం వేగవంతమవుతుంది (c) NADPH తయారీ ఆగిపోతుంది, కానీ PS I చుట్టూ చక్రీయ ప్రవాహం ఇంకా ATP ని ఇవ్వగలదు (d) ATP సింథేజ్ వెనుక్కి పనిచేయడం మొదలుపెడుతుంది
27. ఆక్సీకరణం చెందిన P680 ను తిరిగి నింపే ఎలక్ట్రాన్లు ఎక్కడి నుండి వస్తాయి? (a) నీరు (b) PS I (c) NADPH (d) PS I సైటోక్రోమ్ గొలుసు
28. రెండు నీటి అణువులు విచ్ఛిన్నమైనప్పుడు ల్యూమెన్లోకి ఎన్ని ప్రోటాన్లు విడుదలవుతాయి? (a) 2 (b) 8 (c) 4 (d) 1
29. ప్రతిపాదన (A): స్ట్రోమా లామెల్లే చక్రీయ కాంతి ఫాస్ఫారిలేషన్ను మాత్రమే జరుపుతాయి.
కారణం (R): స్ట్రోమా లామెల్లేలో ATP సింథేజ్ ఉంటుంది.
(a) రెండూ నిజం, R, A ను వివరిస్తుంది (b) రెండూ నిజం, R, A ను వివరించదు (c) A నిజం, R తప్పు (d) A తప్పు, R నిజం
30. వాక్యం I: అచక్రీయ కాంతి ఫాస్ఫారిలేషన్లో PS II, PS I వరుసగా పనిచేస్తాయి.
వాక్యం II: చక్రీయ కాంతి ఫాస్ఫారిలేషన్లో PS I మాత్రమే పాల్గొంటుంది.
(a) రెండూ నిజం (b) రెండూ తప్పు (c) I నిజం, II తప్పు (d) I తప్పు, II నిజం
జవాబులు మరియు కారణాలు
| Q | Ans | కారణం |
|---|---|---|
| 1 | a | PS I కేంద్రం 700 nm వద్ద ఉత్తమంగా శోషిస్తుంది |
| 2 | c | నీటి విచ్ఛిన్నం PS II తో అనుసంధానమై ఉంటుంది |
| 3 | b | ఎలక్ట్రాన్లు నీటి నుండి NADP⁺ కు; ATP ఏర్పడుతుంది |
| 4 | d | PS I మాత్రమే పనిచేస్తుంది; NADPH, O₂ ఉండవు |
| 5 | d | NADP⁺ NADPH గా క్షయకరణం చెందుతుంది |
| 6 | c | మిచెల్ రసాయన ద్రవాభిసరణను ఇచ్చాడు |
| 7 | a | CF₁ ATP తయారయ్యే స్ట్రోమా వైపు ఉంటుంది |
| 8 | c | కనుగొన్న క్రమంలో పేర్లు |
| 9 | d | కాంతిని సేకరించే వర్ణకాలు యాంటెన్నాను ఏర్పరుస్తాయి |
| 10 | a | H⁺ ల్యూమెన్ లోపల పోగవుతాయి |
| 11 | a | రెండు నీటి అణువులు 4H⁺, 4e⁻, ఒక O₂ ఇస్తాయి |
| 12 | b | స్ట్రోమా లామెల్లేలో PS I మాత్రమే ఉంటుంది |
| 13 | c | అక్కడ PS II, NADP రిడక్టేజ్ లేవు |
| 14 | a | P680, ల్యూమెన్ వైపు, స్ట్రోమా వైపు, కాలువ |
| 15 | b | 4 ఎలక్ట్రాన్లు × ఒక్కొక్కదానికి 2 ఫోటాన్లు |
| 16 | b | నీరు → PS II → గొలుసు → PS I → NADP⁺ |
| 17 | c | 680 nm కంటే ఎక్కువ వద్ద PS II ఉత్తేజితం కాదు |
| 18 | c | నీటి విచ్ఛిన్నం, ప్రోటాన్ రవాణా ల్యూమెన్ H⁺ ను పెంచుతాయి |
| 19 | d | CF₀ ద్వారా ప్రోటాన్ ప్రవాహం CF₁ ను నడిపిస్తుంది |
| 20 | d | 12 ఎలక్ట్రాన్లు 6 NADPH ను తయారుచేస్తాయి |
| 21 | a | రెడాక్స్ గ్రాఫ్ Z లా కనిపిస్తుంది |
| 22 | a | నీటి విచ్ఛిన్నానికి Mn, Ca, Cl అవసరం |
| 23 | c | ప్రవణత కోల్పోవడంతో ATP సింథేజ్ ఆగిపోతుంది |
| 24 | b | 12 నీటి అణువుల నుండి 24 ఎలక్ట్రాన్లు |
| 25 | b | చక్రీయ ప్రవాహం నీటిని విడగొట్టదు |
| 26 | c | NADPH ఉండదు; PS I చక్రం ఇంకా ATP ఇవ్వగలదు |
| 27 | a | నీటి విచ్ఛిన్నం PS II ఎలక్ట్రాన్లను అందిస్తుంది |
| 28 | c | 2H₂O → 4H⁺ + O₂ + 4e⁻ |
| 29 | b | అసలు కారణం PS II, NADP రిడక్టేజ్ లేకపోవడం |
| 30 | a | రెండు వాక్యాలూ సరైనవే |
అధ్యాయం 2 పునశ్చరణ పత్రం
ఒక పేజీ సారాంశం
కాంతి చర్యలు (కాంతి రసాయన దశ) థైలకాయిడ్ త్వచాలపై జరుగుతాయి. అవి నాలుగు పనులు చేస్తాయి: కాంతి శోషణ, నీటి విచ్ఛిన్నం, O₂ విడుదల, ATP మరియు NADPH తయారీ.
వర్ణకాలు PS I, PS II అనే రెండు కాంతి వ్యవస్థలలోని కాంతి సేకరణ సంకీర్ణాలలో (LHC) ఉంటాయి; వాటికి కనుగొన్న క్రమంలో పేర్లు పెట్టారు.
ప్రతి కాంతి వ్యవస్థలో అనేక వర్ణక అణువుల యాంటెన్నా, ఒక చర్యా కేంద్రం (ఒక పత్రహరితం a అణువు) ఉంటాయి.
PS I చర్యా కేంద్రం = P700 (శోషణ శిఖరం 700 nm). PS II చర్యా కేంద్రం = P680.
Z-పథకం: నీరు → PS II → ఎలక్ట్రాన్ రవాణా గొలుసు (సైటోక్రోమ్లు) → PS I → NADP⁺. ప్రతి ఎలక్ట్రాన్ రెండుసార్లు, ప్రతి కాంతి వ్యవస్థ వద్ద ఒకసారి ఉత్తేజితమవుతుంది.
నీటి విచ్ఛిన్నం PS II తో, థైలకాయిడ్ ల్యూమెన్ వైపు జరుగుతుంది: 2H₂O → 4H⁺ + O₂ + 4e⁻. Mn, Ca, Cl దీనితో అనుసంధానమై ఉంటాయి.
అచక్రీయ కాంతి ఫాస్ఫారిలేషన్: రెండు కాంతి వ్యవస్థలూ, గ్రానాలో; ATP, NADPH, O₂ ఇస్తుంది.
చక్రీయ కాంతి ఫాస్ఫారిలేషన్: PS I మాత్రమే; ఎలక్ట్రాన్లు PS I కే తిరిగి వస్తాయి; ATP మాత్రమే, NADPH లేదు, O₂ లేదు. PS II, NADP రిడక్టేజ్ లేని స్ట్రోమా లామెల్లేలో, 680 nm కంటే ఎక్కువ తరంగదైర్ఘ్య కాంతి మాత్రమే ఉన్నప్పుడు జరుగుతుంది.
రసాయన ద్రవాభిసరణ (మిచెల్): థైలకాయిడ్ త్వచం ఇరువైపులా ఉన్న ప్రోటాన్ ప్రవణత ATP సంశ్లేషణను నడిపిస్తుంది.
ల్యూమెన్లో ప్రోటాన్లు పోగవడానికి కారణాలు: (1) నీరు ల్యూమెన్ లోపల విచ్ఛిన్నమవుతుంది, (2) వాహక గొలుసు H⁺ ను స్ట్రోమా నుండి ల్యూమెన్కు తరలిస్తుంది, (3) స్ట్రోమా వైపు NADP రిడక్టేజ్ స్ట్రోమా H⁺ ను వాడేస్తుంది.
ATP సింథేజ్: CF₀ త్వచంలోని ప్రోటాన్ కాలువ; CF₁ స్ట్రోమాలోకి పొడుచుకు వచ్చి, ప్రోటాన్లు బయటకు ప్రవహించేటప్పుడు ADP + Pi నుండి ATP తయారుచేస్తుంది.
లెక్కలు: 1 O₂ కు 2 H₂O, 4 ఎలక్ట్రాన్లు, 8 ఫోటాన్లు కావాలి; అది 2 NADPH ఇస్తుంది.
ATP, NADPH థైలకాయిడ్ నుండి బయటకు వచ్చి స్ట్రోమాలో కాల్విన్ వలయానికి ఉపయోగపడతాయి.
తప్పక గుర్తుంచుకోవలసిన పట్టిక
| లక్షణం | PS I | PS II |
|---|---|---|
| చర్యా కేంద్రం | P700 | P680 |
| నీటి విచ్ఛిన్నం, O₂ విడుదల | లేదు | ఉంది |
| చక్రీయ ప్రవాహంలో పనిచేస్తుంది | అవును | లేదు |
| స్థానం | గ్రానా, స్ట్రోమా లామెల్లే | ప్రధానంగా గ్రానా (అతుక్కున్న థైలకాయిడ్లు) |
| ఎలక్ట్రాన్ వెళ్లే చోటు | NADP⁺ (అచక్రీయ) లేదా తిరిగి PS I (చక్రీయ) | PS I వైపు ఎలక్ట్రాన్ రవాణా గొలుసు |
| ప్రక్రియ | కాంతి వ్యవస్థలు | ఉత్పన్నాలు |
|---|---|---|
| అచక్రీయ కాంతి ఫాస్ఫారిలేషన్ | PS II + PS I | ATP, NADPH, O₂ |
| చక్రీయ కాంతి ఫాస్ఫారిలేషన్ | PS I మాత్రమే | ATP మాత్రమే |
| నీటి కాంతి విశ్లేషణ | PS II తో అనుసంధానం | H⁺, e⁻, O₂ |
జ్ఞాపక సూత్రాలు
"పెద్ద సంఖ్య, చిన్న అంకె": PS I కి ఎక్కువ తరంగదైర్ఘ్యం (P700); PS II కి P680.
"Wise People Climb Peaks Nightly" (ఇంగ్లీష్ సూత్రం): W = నీరు (Water) → P = PS II → C = సైటోక్రోమ్ గొలుసు → P = PS I → N = NADP⁺; ఇదే Z-పథకం క్రమం.
"చక్రీయం = చక్రం = నగదు మాత్రమే": ఎలక్ట్రాన్ PS I కే తిరిగి వస్తుంది, ఒకే ఉత్పన్నం ATP (శక్తి నగదు).
"విడగొట్టు, తరలించు, లాగేసుకో": ప్రోటాన్ ప్రవణతకు మూడు కారణాలు: ల్యూమెన్లో నీటిని విడగొట్టడం, వాహకాలు H⁺ ను ల్యూమెన్లోకి తరలించడం, NADP రిడక్టేజ్ స్ట్రోమా నుండి H⁺ ను లాగేసుకోవడం.
"F-సున్నా నేల, F-ఒకటి కర్మాగారం": CF₀ త్వచంలోని కాలువ; CF₁ ATP ను తయారుచేస్తుంది.
భావనల అనుసంధానాలు
ఇదే రసాయన ద్రవాభిసరణ ATP సంశ్లేషణ మైటోకాండ్రియాలోనూ జరుగుతుంది (ఈ పుస్తకంలోని అధ్యాయం 6), కానీ అక్కడ ప్రోటాన్లు అంతర్త్వచ స్థలంలో పోగవుతాయి.
నీటి నుండి NADP⁺ కు ఎలక్ట్రాన్ ప్రవాహం ఒక రెడాక్స్ గొలుసు; ఆక్సీకరణం, క్షయకరణం రసాయన శాస్త్ర పుస్తకంలోని రెడాక్స్ చర్యలు, విద్యుత్ రసాయన శాస్త్రంలో ఉన్నాయి.
థైలకాయిడ్ నిర్మాణం (గ్రానా, స్ట్రోమా లామెల్లే) NEET జీవశాస్త్రం పుస్తకం 3: కణ నిర్మాణం మరియు విధులులో ప్లాస్టిడ్లతో పాటు వివరించబడింది.
అభ్యాస బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు (MCQs): అధ్యాయం 2, స్థాయి 4 (కొత్త NEET విధానం)
31. థైలకాయిడ్ భాగాన్ని దాని పాత్రతో జతపరచండి.
| జాబితా I | జాబితా II |
|---|---|
| A. నీటిని విడగొట్టే సంకీర్ణం | i. స్ట్రోమా వైపు ఉంటుంది; స్ట్రోమా నుండి H⁺ ను వాడుకుంటుంది |
| B. NADP రిడక్టేజ్ | ii. ATP తయారయ్యే ATP సింథేజ్ తలభాగం |
| C. సైటోక్రోమ్ సంకీర్ణం | iii. ల్యూమెన్ వైపు PS II తో అనుసంధానం |
| D. CF₁ | iv. PS II నుండి PS I వైపు ఎలక్ట్రాన్లను అందిస్తుంది |
(a) A-i, B-iii, C-iv, D-ii (b) A-iii, B-iv, C-i, D-ii (c) A-iii, B-i, C-iv, D-ii (d) A-ii, B-i, C-iv, D-iii
32. ప్రక్రియను అది ఇచ్చే దానితో జతపరచండి.
| జాబితా I | జాబితా II |
|---|---|
| A. అచక్రీయ కాంతి ఫాస్ఫారిలేషన్ | i. H⁺, ఎలక్ట్రాన్లు, O₂ |
| B. చక్రీయ కాంతి ఫాస్ఫారిలేషన్ | ii. ATP, NADPH, O₂ |
| C. నీటి కాంతి విశ్లేషణ | iii. ATP సింథేజ్ ద్వారా ప్రోటాన్ల ప్రవాహం నుండి ATP |
| D. రసాయన ద్రవాభిసరణ | iv. ATP మాత్రమే |
(a) A-ii, B-iv, C-i, D-iii (b) A-iv, B-ii, C-i, D-iii (c) A-ii, B-i, C-iv, D-iii (d) A-iii, B-iv, C-i, D-ii
33. పదాన్ని దాని అర్థంతో జతపరచండి.
| జాబితా I | జాబితా II |
|---|---|
| A. యాంటెన్నా | i. PS II, NADP రిడక్టేజ్ లేని త్వచాలు |
| B. చర్యా కేంద్రం | ii. ఉత్తేజిత ఎలక్ట్రాన్ను విడిచిపెట్టే ఒక పత్రహరితం a అణువు |
| C. స్ట్రోమా లామెల్లే | iii. ప్రోటాన్లు పోగయ్యే స్థలం |
| D. థైలకాయిడ్ ల్యూమెన్ | iv. కాంతిని సేకరించి శక్తిని లోపలికి అందించే వర్ణకాలు |
(a) A-ii, B-iv, C-i, D-iii (b) A-iv, B-i, C-ii, D-iii (c) A-iv, B-ii, C-iii, D-i (d) A-iv, B-ii, C-i, D-iii
34. అచక్రీయ ఎలక్ట్రాన్ ప్రవాహం ద్వారా 2 NADPH ఏర్పడటానికి, ప్రతి పరిమాణాన్ని దాని సంఖ్యతో జతపరచండి.
| జాబితా I | జాబితా II |
|---|---|
| A. విచ్ఛిన్నమైన నీటి అణువులు | i. 1 |
| B. గొలుసు ద్వారా కదిలిన ఎలక్ట్రాన్లు | ii. 2 |
| C. శోషించిన ఫోటాన్లు | iii. 8 |
| D. విడుదలైన O₂ అణువులు | iv. 4 |
(a) A-iv, B-ii, C-iii, D-i (b) A-ii, B-iv, C-iii, D-i (c) A-ii, B-iii, C-iv, D-i (d) A-i, B-iv, C-iii, D-ii
35. కింది వాక్యాలలో ఎన్ని సరైనవి?
A. PS II చర్యా కేంద్రం 680 nm వద్ద అత్యధికంగా శోషిస్తుంది.
B. చక్రీయ కాంతి ఫాస్ఫారిలేషన్ NADPH ను తయారుచేస్తుంది.
C. నీరు థైలకాయిడ్ త్వచం ల్యూమెన్ వైపు విచ్ఛిన్నమవుతుంది.
D. మాంగనీస్, క్లోరైడ్ నీటి విచ్ఛిన్నంతో అనుసంధానమై ఉంటాయి.
E. Z-పథకంలో ఎలక్ట్రాన్లు PS I నుండి PS II కు కదులుతాయి.
(a) మూడు (b) రెండు (c) నాలుగు (d) ఒకటి
36. హరితరేణువులలో రసాయన ద్రవాభిసరణ గురించి సరైన వాక్యాల సమూహాన్ని ఎంచుకోండి.
A. ప్రోటాన్లు థైలకాయిడ్ ల్యూమెన్ లోపల పోగవుతాయి.
B. NADP రిడక్టేజ్ ల్యూమెన్ నుండి ప్రోటాన్లను తొలగిస్తుంది.
C. CF₀ త్వచం అంతటా ప్రోటాన్లకు కాలువను ఏర్పరుస్తుంది.
D. ప్రోటాన్లు తమ ప్రవణత దిశలో ప్రవహించడం ATP సంశ్లేషణకు శక్తినిస్తుంది.
(a) A, B మాత్రమే (b) B, C, D మాత్రమే (c) A, C, D మాత్రమే (d) A, D మాత్రమే
37. స్ట్రోమా లామెల్లే గురించి సరైన వాక్యాల సమూహాన్ని ఎంచుకోండి.
A. వాటిలో PS II ఉండదు.
B. వాటిలో NADP రిడక్టేజ్ ఉండదు.
C. వాటిలో చక్రీయ ఎలక్ట్రాన్ ప్రవాహం మాత్రమే జరుగుతుంది.
D. కాంతిలో అవి O₂ ను విడుదల చేస్తాయి.
(a) A, D మాత్రమే (b) B, C, D మాత్రమే (c) A, B, C, D (d) A, B, C మాత్రమే
38. కింది వాక్యాలలో ఎన్ని సరైనవి?
A. ATP సింథేజ్ యొక్క CF₁ భాగం స్ట్రోమా వైపు ఉంటుంది.
B. కాంతి చర్య సమయంలో ల్యూమెన్ pH స్ట్రోమా కంటే ఎక్కువ.
C. ప్రతి కాంతి సేకరణ సంకీర్ణంలో ప్రోటీన్లకు బంధించబడిన అనేక వర్ణక అణువులు ఉంటాయి.
D. చక్రీయ ప్రవాహంలో ఎలక్ట్రాన్ చివరకు PS I కే తిరిగి వస్తుంది.
E. PS II పనిచేయడం ఆగితే O₂ విడుదల ఆగిపోతుంది.
(a) రెండు (b) నాలుగు (c) ఐదు (d) మూడు
39. ఒక Z-పథక చిత్రంలో y-అక్షం ఎలక్ట్రాన్ శక్తిని (క్షయకరణ శక్తి), x-అక్షం వాహకాలను క్రమంలో చూపుతాయి. రేఖ PS II వద్ద ఒక్కసారిగా పైకి లేస్తుంది, సైటోక్రోమ్ గొలుసు ద్వారా అడుగు అడుగుగా దిగుతుంది, PS I వద్ద మళ్ళీ ఒక్కసారిగా పైకి లేస్తుంది, తర్వాత NADP⁺ వరకు దిగుతుంది. ఆ రెండు ఒక్కసారి పెరుగుదలలు దేనిని సూచిస్తాయి?
(a) రెండు చోట్ల ATP సంశ్లేషణ (b) కాంతి ద్వారా PS II, PS I చర్యా కేంద్రాల ఉత్తేజనం (c) నీటి విచ్ఛిన్నం, NADP⁺ క్షయకరణం (d) ల్యూమెన్లోకి ప్రోటాన్ పంపింగ్
40. వేరుచేసిన థైలకాయిడ్లకు రెండు పరిస్థితుల్లో ADP, Pi, NADP⁺ ఇచ్చారు. ఫలితాలు:
| పరిస్థితి | O₂ విడుదల | ATP తయారీ | NADPH తయారీ |
|---|---|---|---|
| P: తెల్లని కాంతి | అవును | అవును | అవును |
| Q: 680 nm కంటే ఎక్కువ తరంగదైర్ఘ్య కాంతి మాత్రమే | లేదు | అవును | లేదు |
ఫలితం Q ని ఉత్తమంగా వివరించేది ఏది?
(a) PS I మాత్రమే ఉత్తేజితమవుతుంది, కాబట్టి ఎలక్ట్రాన్లు దానికే తిరిగి వస్తాయి (b) PS II మాత్రమే ఉత్తేజితమవుతుంది (c) ATP సింథేజ్ అడ్డుకోబడింది (d) మాధ్యమం నుండి నీటిని తీసివేశారు
41. ఒక థైలకాయిడ్ చిత్రంలో త్వచం లోపల స్థలం X, బయట స్థలం Y ఉన్నాయి. ATP సింథేజ్ గుబ్బ (knob) Y వైపు ఉంది. కాంతిలో pH అతి తక్కువగా ఎక్కడ ఉంటుంది, ATP ఎక్కడ ఏర్పడుతుంది?
(a) Y; X (b) X; X (c) X; Y (d) Y; Y
Q42–43 కోసం సందర్భం: ఒక రైతు పొలంలో కలుపు నాశినిని పిచికారీ చేశాడు. అది PS II దగ్గర బంధించి, ఎలక్ట్రాన్లు PS II నుండి గొలుసులోకి వెళ్ళకుండా ఆపుతుందని ప్రయోగశాల నివేదిక చెప్పింది. కలుపు మొక్కలు ప్రకాశవంతమైన ఎండలో ఉన్నాయి.
42. కలుపు ఆకులలో మొదట ఏది ఆగిపోతుంది?
(a) PS I చుట్టూ చక్రీయ ప్రవాహం (b) PS I కాంతి శోషణ (c) O₂ విడుదల, NADPH తయారీ (d) మైటోకాండ్రియాలోని క్రెబ్స్ వలయం
43. ఈ ఆకుల హరితరేణువులలో ఇంకా కొంత ATP ను ఏ మార్గం తయారుచేయగలదు?
(a) అచక్రీయ కాంతి ఫాస్ఫారిలేషన్ (b) నీటి కాంతి విశ్లేషణ (c) ఏ మార్గమూ లేదు (d) PS I ద్వారా చక్రీయ కాంతి ఫాస్ఫారిలేషన్
44. అచక్రీయ ప్రవాహం ద్వారా 6 NADPH తయారుచేయడానికి ఎన్ని ఫోటాన్లు కావాలి, ఎన్ని O₂ అణువులు విడుదలవుతాయి?
(a) 12 ఫోటాన్లు, 6 O₂ (b) 24 ఫోటాన్లు, 3 O₂ (c) 24 ఫోటాన్లు, 6 O₂ (d) 48 ఫోటాన్లు, 3 O₂
45. థైలకాయిడ్లను చీకటిలో ఆమ్ల బఫర్ (pH 4) లో నానబెట్టారు. తర్వాత చీకటిలోనే ADP, Pi ఉన్న pH 8 బఫర్లోకి వేగంగా మార్చారు. ATP ఏర్పడింది. దీని అర్థం ఏమిటి?
(a) ప్రోటాన్ ప్రవణత ఒక్కటే ATP సంశ్లేషణను నడిపించగలదు (b) కాంతి ATP సింథేజ్పై నేరుగా పనిచేస్తుంది (c) ATP సింథేజ్కు శక్తి మూలం NADPH (d) ATP సంశ్లేషణకు O₂ అవసరం
స్థాయి 4 జవాబులు మరియు కారణాలు
| Q | Ans | కారణం |
|---|---|---|
| 31 | c | ల్యూమెన్లో PS II తో నీటి విచ్ఛిన్నం; స్ట్రోమా వైపు NADP రిడక్టేజ్; సైటోక్రోమ్లు PS II ని PS I తో కలుపుతాయి; CF₁ ATP తయారుచేస్తుంది |
| 32 | a | అచక్రీయం మూడింటినీ ఇస్తుంది; చక్రీయం ATP మాత్రమే; కాంతి విశ్లేషణ H⁺, e⁻, O₂; రసాయన ద్రవాభిసరణ ATP ను తయారుచేస్తుంది |
| 33 | d | యాంటెన్నా కాంతిని సేకరిస్తుంది; చర్యా కేంద్రం ఎలక్ట్రాన్ను కోల్పోతుంది; స్ట్రోమా లామెల్లేలో PS II లేదు; ల్యూమెన్లో ప్రోటాన్లు ఉంటాయి |
| 34 | b | 2 NADPH కు 2 H₂O నుండి 4 e⁻, 4 × 2 = 8 ఫోటాన్లు కావాలి, 1 O₂ వస్తుంది |
| 35 | a | A, C, D నిజం; చక్రీయం NADPH ఇవ్వదు; ఎలక్ట్రాన్లు PS II నుండి PS I కు వెళ్తాయి |
| 36 | c | NADP రిడక్టేజ్ H⁺ ను స్ట్రోమా నుండి తొలగిస్తుంది, ల్యూమెన్ నుండి కాదు |
| 37 | d | PS II లేకపోతే నీటి విచ్ఛిన్నం లేదు, కాబట్టి O₂ లేదు |
| 38 | b | A, C, D, E నిజం; ల్యూమెన్ ఎక్కువ ఆమ్లయుతం, కాబట్టి దాని pH తక్కువ |
| 39 | b | ప్రతి పెరుగుదల చర్యా కేంద్రం వద్ద కాంతి ఎలక్ట్రాన్ను ఉన్నత శక్తి స్థాయికి నెట్టడం |
| 40 | a | 680 nm కంటే ఎక్కువ కాంతి PS I ని మాత్రమే ఉత్తేజితం చేస్తుంది: చక్రీయ ప్రవాహం ATP ఇస్తుంది కానీ O₂, NADPH ఇవ్వదు |
| 41 | c | ప్రోటాన్లు లోపల (X) పోగవుతాయి; బయటి స్థలం (Y) లోని CF₁ గుబ్బ ATP తయారుచేస్తుంది |
| 42 | c | ఎలక్ట్రాన్లు PS II ను వదలలేవు, కాబట్టి నీటి విచ్ఛిన్నం, NADP⁺ క్షయకరణం ఆగిపోతాయి |
| 43 | d | PS I ఇంకా ఎలక్ట్రాన్లను చక్రీయంగా తిప్పి ATP తయారుచేయగలదు |
| 44 | b | 6 NADPH కు 12 e⁻, కాబట్టి 24 ఫోటాన్లు; 12 e⁻ 6 H₂O నుండి వస్తాయి, 3 O₂ ఇస్తాయి |
| 45 | a | pH తేడా ఒక్కటే ATP సింథేజ్ను నడిపించింది; ఇది రసాయన ద్రవాభిసరణను సమర్థిస్తుంది |