Chapter 8 of 11 · 32 min read

అధ్యాయం 6: ఘర్షణ (Friction)

మీరు ఏమి నేర్చుకుంటారు

  • ఘర్షణ ఎక్కడి నుండి వస్తుంది, అది ఏ దిశలో పనిచేస్తుంది

  • స్థిర ఘర్షణ, సీమాత ఘర్షణ, గతిక ఘర్షణ; ఎక్కువగా నెడితే అవి ఎలా మారుతాయి

  • ఘర్షణ నియమాలు, ఘర్షణ-ప్రయోగించిన బలం గ్రాఫ్

  • ఘర్షణ కోణం, విరామ కోణం

  • గరుకు వాలులపై దిమ్మెలు, గోడకు నొక్కిన దిమ్మెలు, ఒకదానిపై ఒకటి ఉన్న దిమ్మెలు, కోణంలో లాగడం

  • దొర్లు ఘర్షణ; దైనందిన జీవితంలో ఘర్షణను ఎలా తగ్గిస్తాం, ఎలా పెంచుతాం

6.1 ఘర్షణ అంటే ఏమిటి

స్పర్శలో ఉన్న రెండు తలాల మధ్య సాపేక్ష చలనాన్ని (లేదా సాపేక్ష చలన ప్రయత్నాన్ని) వ్యతిరేకించే బలమే ఘర్షణ (Friction). ఇది తలాల వెంట, వాటికి సమాంతరంగా పనిచేస్తుంది.

పాలిష్ చేసిన తలాలు కూడా సూక్ష్మ స్థాయిలో గరుకుగా ఉంటాయి. అవి కొన్ని ఎత్తైన బిందువుల వద్ద మాత్రమే తాకుతాయి. ఆ బిందువుల వద్ద రెండు తలాల పరమాణువులు ఒకదానికొకటి అతుక్కుంటాయి (సంసంజనం, కొన్నిసార్లు cold welding అంటారు). ఒక తలాన్ని మరొక తలంపై జారాలంటే ఈ చిన్న అతుకులను మళ్ళీ మళ్ళీ విడగొట్టాలి. ఆ నిరోధమే ఘర్షణ. దీని మూలం విద్యుదయస్కాంతపరమైనది.

ఘర్షణ సాపేక్ష చలనాన్ని వ్యతిరేకిస్తుంది, చలనాన్ని కాదు. మీరు నడిచేటప్పుడు పాదంపై ఘర్షణ ముందుకు, అంటే మీరు కదలే దిశలోనే పనిచేస్తుంది. అది మీ పాదం నేలపై వెనక్కి జారకుండా ఆపుతుంది.

6.2 స్థిర ఘర్షణ (Static friction)

బరువైన బీరువాను మెల్లగా నెట్టండి. అది కదలదు. మీరు ప్రయోగించిన బలాన్నే సరిగ్గా నేల వెనక్కి నెడుతుంది. ఇంకా గట్టిగా నెట్టండి; నేల ఘర్షణ కూడా అంతే పెరుగుతుంది. ఇదే స్థిర ఘర్షణ. ఇది తనంతట తాను సర్దుకుంటుంది.

స్థిర ఘర్షణకు ఒక గరిష్ఠ విలువ ఉంటుంది, దానిని సీమాత ఘర్షణ (Limiting friction) అంటారు. ఇది అభిలంబ బలానికి అనులోమానుపాతంలో ఉంటుంది:

0≤fs≤flim,flim=μsN0 \le f_s \le f_{\text{lim}}, \qquad f_{\text{lim}} = \mu_s N

ఇక్కడ μ_s స్థిర ఘర్షణ గుణకం. దీనికి ప్రమాణం లేదు. ప్రయోగించిన బలం μ_s N కంటే తక్కువగా ఉన్నంత వరకు వస్తువు విరామంలోనే ఉంటుంది, f_s (తలం వెంట) ప్రయోగించిన బలానికి సమానం.

6.3 గతిక ఘర్షణ (Kinetic friction)

వస్తువు జారడం మొదలుపెట్టాక ఘర్షణ కొంచెం తగ్గి, దాదాపు స్థిరంగా ఉంటుంది. ఇదే గతిక (జారుడు) ఘర్షణ:

fk=μkN,μk<μsf_k = \mu_k N, \qquad \mu_k < \mu_s

అందుకే బీరువాను కదులుతూ ఉంచడానికి కంటే కదలడం మొదలుపెట్టడానికి ఎక్కువ తోపు కావాలి.

చిత్రం 6.1 · ప్రయోగించిన బలంతో ఘర్షణ మార్పు
చిత్రం 6.1 · ప్రయోగించిన బలంతో ఘర్షణ మార్పు

వస్తువు విరామంలో ఉన్నంతసేపు ఘర్షణ తోపుతో సమానంగా పెరుగుతుంది; μs N వద్ద వస్తువు జారడం మొదలుపెడుతుంది, ఘర్షణ దాదాపు స్థిరమైన μk N విలువకు పడిపోతుంది.

6.4 ఘర్షణ నియమాలు

  • సీమాత ఘర్షణ అభిలంబ బలానికి అనులోమానుపాతంలో ఉంటుంది: f_lim = μ_s N.

  • అభిలంబ బలం అదే ఉంటే, ఘర్షణ కనిపించే స్పర్శ వైశాల్యంపై ఆధారపడదు. ఇటుక వెడల్పాటి ముఖంపై ఎంత సులభంగా జారుతుందో ఇరుకు పక్కపై కూడా అంతే సులభంగా జారుతుంది.

  • ఘర్షణ రెండు తలాల స్వభావం, స్థితిపై (పదార్థాలు, నునుపుదనం, పొడితనం) ఆధారపడుతుంది.

  • సాధారణ వడుల వద్ద గతిక ఘర్షణ వడిపై దాదాపు ఆధారపడదు.

  • గతిక ఘర్షణ గుణకం స్థిర ఘర్షణ గుణకం కంటే తక్కువ.

రాశివిలువప్రవర్తన
స్థిర ఘర్షణ f_s0 నుండి μ_s Nతలం వెంట ప్రయోగించిన బలానికి సమానం; తనంతట తాను సర్దుకుంటుంది
సీమాత ఘర్షణμ_s Nజారడానికి క్షణం ముందు గరిష్ఠ స్థిర ఘర్షణ
గతిక ఘర్షణ f_kμ_k Nజారడం మొదలైన తర్వాత దాదాపు స్థిరం
దొర్లు ఘర్షణf_k కంటే చాలా తక్కువచక్రం లేదా బంతి దొర్లినప్పుడు పనిచేస్తుంది

6.5 ఘర్షణ కోణం (Angle of friction)

తలం దిమ్మెపై రెండు బలాలు కలిగిస్తుంది: N (లంబంగా), f (తలం వెంట). వాటి ఫలితం R మొత్తం స్పర్శ బలం. ఘర్షణ సీమాత విలువకు చేరినప్పుడు R అభిలంబంతో చేసే కోణం λ ను ఘర్షణ కోణం అంటారు:

tan⁡λ=flimN=μs\tan\lambda = \frac{f_{\text{lim}}}{N} = \mu_s

6.6 విరామ కోణం (Angle of repose)

ఒక పలకపై దిమ్మెను ఉంచి పలకను నెమ్మదిగా వంచండి. ఒక నిర్దిష్ట కోణం θ_r వద్ద దిమ్మె జారడం మొదలుపెడుతుంది. ఈ కోణమే విరామ కోణం.

ఆ కోణం వద్ద ఘర్షణ సీమాతంగా ఉంటూ భారం వాలు అంశాన్ని సమతుల్యం చేస్తుంది:

mgsin⁡θr=μs mgcos⁡θr  ⇒  tan⁡θr=μsmg\sin\theta_r = \mu_s\, mg\cos\theta_r \;\Rightarrow\; \tan\theta_r = \mu_s

కాబట్టి విరామ కోణం = ఘర్షణ కోణం. ఇసుక కుప్ప లేదా బియ్యం కుప్ప సహజ వాలు ఈ కోణం ద్వారానే ఏర్పడుతుంది.

6.7 గరుకు వాలుపై దిమ్మె

m ద్రవ్యరాశి గల దిమ్మె θ కోణంలో ఉన్న గరుకు వాలుపై ఉంది. వాలు వెంట గురుత్వం mg sin θ తో లాగుతుంది. వాలుకు లంబంగా N = mg cos θ. కాబట్టి లభించే గరిష్ఠ ఘర్షణ μ mg cos θ.

చిత్రం 6.2 · గరుకు వాలుపై దిమ్మె స్వేచ్ఛా వస్తు పటం (FBD)
చిత్రం 6.2 · గరుకు వాలుపై దిమ్మె స్వేచ్ఛా వస్తు పటం (FBD)

భారం వాలు కిందకి mg sin θ గా, వాలులోకి mg cos θ గా విడిపోతుంది; N, mg cos θ ను సమతుల్యం చేస్తుంది, ఘర్షణ f జారే ప్రవృత్తికి వ్యతిరేకంగా వాలు పైకి పనిచేస్తుంది.

సందర్భంనిబంధన లేదా ఫలితం
దిమ్మె తనంతట తానే విరామంలో ఉంటుందిtan θ ≤ μ_s
దిమ్మె కిందకి జారుతుందిa = g(sin θ − μ_k cos θ)
వాలుపైకి విసిరిన దిమ్మె (వడి తగ్గుతూ)మందనం = g(sin θ + μ_k cos θ)
కిందకి జారకుండా ఆపడానికి వాలు వెంట పైకి కనిష్ఠ బలంF = mg(sin θ − μ_s cos θ)
పైకి కదలడం మొదలుపెట్టడానికి వాలు వెంట పైకి బలంF = mg(sin θ + μ_s cos θ)

ఘర్షణ ఎప్పుడూ దిమ్మె కదలే (లేదా కదలబోయే) దిశకు వ్యతిరేకంగా ఉంటుంది. పైకి వెళ్తుంటే ఘర్షణ వాలు కిందకి; కిందకి వెళ్తుంటే వాలు పైకి.

కిందకి జారడానికి పట్టే సమయం. ఒక దిమ్మె నునుపైన వాలుపై t సమయం, అదే కోణం, అదే పొడవు గల గరుకు వాలుపై nt సమయం తీసుకుంటుంది. రెండింటికీ s = ½ at² వాడితే:

gsin⁡θ  t2=g(sin⁡θ−μkcos⁡θ) (nt)2  ⇒  μk=tan⁡θ(1−1n2)g\sin\theta\; t^{2} = g(\sin\theta - \mu_k\cos\theta)\,(nt)^{2} \;\Rightarrow\; \mu_k = \tan\theta\left(1 - \frac{1}{n^{2}}\right)

6.8 లాగడం, నెట్టడం, నొక్కడం

కోణంలో లాగడం. F బలం దిమ్మెను క్షితిజం పైన θ కోణంలో లాగుతుంది. దాని పైకి అంశం F sin θ భారంలో కొంత భాగాన్ని ఎత్తుతుంది, కాబట్టి N = mg − F sin θ, ఘర్షణ తగ్గుతుంది. అందుకే సూట్‌కేసును నెట్టడం కంటే లాగడం సులభం.

కోణంలో నెట్టడం. క్షితిజం కింద θ కోణంలో నెట్టితే దిమ్మె నేలలోకి నొక్కబడుతుంది. N = mg + F sin θ, కాబట్టి ఘర్షణ పెరుగుతుంది.

W భారం గల దిమ్మెను గరుకు నేలపై లాగడానికి కావలసిన కనిష్ఠ బలం, tan θ = μ అయ్యే θ కోణంలో ప్రయోగించినప్పుడు:

Fmin⁡=μW1+μ2F_{\min} = \frac{\mu W}{\sqrt{1 + \mu^{2}}}

గోడకు నొక్కిన దిమ్మె. క్షితిజ సమాంతర బలం F దిమ్మెను నిలువు గోడకు నొక్కుతుంది. ఇప్పుడు N = F, భారాన్ని మోయడానికి ఘర్షణ పైకి పనిచేస్తుంది. μ_s F ≥ mg అయితే దిమ్మె పడదు, కాబట్టి కనిష్ఠ బలం mg/μ_s. విరామంలో ఉన్నప్పుడు ఘర్షణ mg కు సమానం, μ_s F కాదు.

త్వరణం చెందే ట్రక్‌పై పెట్టె. పెట్టెపై ఉన్న ఏకైక క్షితిజ సమాంతర బలం నేల స్థిర ఘర్షణ. అది ఇవ్వగల గరిష్ఠ త్వరణం μ_s g. ట్రక్ అంతకంటే వేగంగా త్వరణం చెందితే పెట్టె ట్రక్‌కు సాపేక్షంగా వెనక్కి జారుతుంది.

ఒకదానిపై ఒకటి ఉన్న దిమ్మెలు. నునుపైన నేలపై ఉన్న m₂ పై m₁ దిమ్మె ఉంది. పై దిమ్మెను కదిలించే ఏకైక బలం వాటి మధ్య ఘర్షణ. కింది దిమ్మెను ఒక బలం లాగితే, పై దిమ్మె a = μ_s g వరకు మాత్రమే అనుసరించగలదు; కాబట్టి కలిసి కదలడానికి గరిష్ఠ బలం (m₁ + m₂)μ_s g.

6.9 దొర్లు ఘర్షణ (Rolling friction)

చక్రం దొర్లినప్పుడు దాని స్పర్శ బిందువు రోడ్డుపై క్షణకాలం విరామంలో ఉంటుంది. జారడం ఉండదు. అయినా దొర్లే చక్రం నెమ్మదిగా వడిని కోల్పోతుంది. ఎందుకంటే తాకే చోట చక్రం, రోడ్డు రెండూ కొంచెం వికృతి చెందుతాయి. చక్రం ఒక చిన్న గుంట నుండి నిరంతరం పైకి ఎక్కుతూనే ఉంటుంది. దీని వల్ల వచ్చే నిరోధమే దొర్లు ఘర్షణ.

దొర్లు ఘర్షణ జారుడు ఘర్షణ కంటే చాలా తక్కువ, తరచూ 100 రెట్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ తక్కువ. అందుకే చక్రం మానవ చరిత్రను మార్చింది, ట్రాలీ బ్యాగ్ తేలికైన లాగుడుతో దొర్లుతుంది.

లక్ష్యంఎలా చేస్తారు
ఘర్షణ తగ్గించడంబాల్ బేరింగులు (జారడాన్ని దొర్లడంగా మారుస్తాయి), నూనె, గ్రీజు వంటి క్షాళకాలు, పాలిష్ చేయడం, ధారారేఖా (streamlined) ఆకారాలు, గాలి పరుపులు
ఘర్షణ పెంచడంటైర్లు, చెప్పుల అడుగులపై గాట్లు (treads), జారే రోడ్లపై ఇసుక, జిమ్నాస్ట్ చేతులకు సుద్ద పొడి

ఘర్షణను తరచూ "అవసరమైన చెడు" (necessary evil) అంటారు. అది శక్తిని ఉష్ణంగా వృధా చేస్తుంది, యంత్ర భాగాలను అరిగిస్తుంది. కానీ అది లేకపోతే మనం నడవలేం, పెన్ను పట్టుకోలేం, కారుకు బ్రేక్ వేయలేం. కారును ముందుకు నడిపించేది టైర్లపై రోడ్డు కలిగించే స్థిర ఘర్షణే.

సాధించిన ఉదాహరణ 6.1: μ_s = 0.4, μ_k = 0.3 గల నేలపై 5 kg దిమ్మె ఉంది. (i) 10 N, (ii) 20 N, (iii) 30 N క్షితిజ సమాంతర బలం పనిచేసినప్పుడు ఘర్షణను, త్వరణాన్ని కనుక్కోండి.

సాధన: సీమాత ఘర్షణ = 0.4 × 50 = 20 N. (i) 10 N < 20 N, కాబట్టి విరామంలోనే; f = 10 N, a = 0. (ii) 20 N సీమాకు సమానం; f = 20 N, దిమ్మె కదలబోతోంది, a = 0. (iii) 30 N > 20 N, కాబట్టి జారుతుంది; f = 0.3 × 50 = 15 N, a = (30 − 15)/5 = 3 m/s².

సాధించిన ఉదాహరణ 6.2: దిమ్మె, పలక మధ్య స్థిర ఘర్షణ గుణకం 0.75. విరామ కోణాన్ని కనుక్కోండి.

సాధన: tan θ = 0.75, కాబట్టి θ = 37°.

సాధించిన ఉదాహరణ 6.3: μ_k = 0.5 గల 37° గరుకు వాలుపై దిమ్మె కిందకి జారుతుంది. దాని త్వరణాన్ని కనుక్కోండి.

సాధన: a = g(sin 37° − μ cos 37°) = 10 × (0.6 − 0.5 × 0.8) = 10 × 0.2 = 2 m/s².

సాధించిన ఉదాహరణ 6.4: μ_s = 0.25 గల 37° వాలుపై 2 kg దిమ్మె ఉంది. (i) కిందకి జారకుండా ఆపే వాలు వెంట కనిష్ఠ బలాన్ని, (ii) పైకి కదలడం మొదలుపెట్టే వాలు వెంట బలాన్ని కనుక్కోండి.

సాధన: mg sin θ = 20 × 0.6 = 12 N. సీమాత ఘర్షణ = 0.25 × 20 × 0.8 = 4 N. (i) ఘర్షణ ఆపడానికి సహాయం చేస్తుంది: F = 12 − 4 = 8 N. (ii) ఇప్పుడు ఘర్షణ వ్యతిరేకిస్తుంది: F = 12 + 4 = 16 N.

సాధించిన ఉదాహరణ 6.5: క్షితిజ సమాంతర బలంతో 2 kg దిమ్మెను నిలువు గోడకు నొక్కుతున్నారు. μ_s = 0.5. దిమ్మె జారకుండా ఉంచే కనిష్ఠ బలాన్ని కనుక్కోండి.

సాధన: ఘర్షణ 20 N ను మోయాలి. μ_s F ≥ 20, కాబట్టి F ≥ 20/0.5 = 40 N.

సాధించిన ఉదాహరణ 6.6: ఒక ట్రక్ నేలపై మామిడిపండ్ల పెట్టె ఉంది. μ_s = 0.3. పెట్టె జారకుండా ఉండే ట్రక్ గరిష్ఠ త్వరణాన్ని కనుక్కోండి.

సాధన: a_max = μ_s g = 0.3 × 10 = 3 m/s².

సాధించిన ఉదాహరణ 6.7: ఒక దిమ్మె అదే పొడవు గల నునుపైన 45° వాలు కంటే గరుకు 45° వాలుపై కిందకి జారడానికి రెట్టింపు సమయం తీసుకుంటుంది. μ_k కనుక్కోండి.

సాధన: n = 2. μ_k = tan 45° × (1 − 1/4) = 0.75.

సాధించిన ఉదాహరణ 6.8: μ_k = 0.5 గల నేలపై 10 kg దిమ్మెను స్థిర వేగంతో కదుపుతున్నారు. (i) క్షితిజ సమాంతరంగా లాగితే, (ii) క్షితిజం పైన 37° వద్ద లాగితే, (iii) క్షితిజం కింద 37° వద్ద నెట్టితే కావలసిన బలాన్ని కనుక్కోండి.

సాధన: (i) F = 0.5 × 100 = 50 N. (ii) F cos 37° = 0.5(100 − F sin 37°), కాబట్టి 0.8F + 0.3F = 50, F ≈ 45.5 N. (iii) F cos 37° = 0.5(100 + F sin 37°), కాబట్టి 0.8F − 0.3F = 50, F = 100 N. లాగడమే అతి సులభం.

సాధించిన ఉదాహరణ 6.9: నునుపైన నేలపై ఉన్న 3 kg దిమ్మెపై 2 kg దిమ్మె ఉంది. దిమ్మెల మధ్య μ_s = 0.4. రెండూ కలిసి కదలేలా కింది దిమ్మెపై ప్రయోగించగల గరిష్ఠ క్షితిజ సమాంతర బలాన్ని కనుక్కోండి.

సాధన: పై దిమ్మెకు ఘర్షణ మాత్రమే త్వరణం ఇవ్వగలదు, μ_s g = 4 m/s² వరకు. రెండూ ఈ త్వరణాన్నే పంచుకోవాలి. F_max = (2 + 3) × 4 = 20 N.

త్వరిత పునశ్చరణ

  • ఘర్షణ తలాల మధ్య సాపేక్ష చలనాన్ని వ్యతిరేకిస్తుంది; తలం వెంట పనిచేస్తుంది.

  • స్థిర ఘర్షణ 0 నుండి μ_s N వరకు తనంతట తాను సర్దుకుంటుంది; గతిక ఘర్షణ = μ_k N; μ_k < μ_s.

  • ఘర్షణ కనిపించే వైశాల్యంపై ఆధారపడదు; తలాల స్వభావంపై ఆధారపడుతుంది.

  • ఘర్షణ కోణం: tan λ = μ_s. విరామ కోణం: tan θ = μ_s. రెండూ సమానం.

  • గరుకు వాలుపై కిందకి జారడం: a = g(sin θ − μ cos θ); పైకి వెళ్తుంటే: g(sin θ + μ cos θ).

  • గరుకు సమయం = n × నునుపు సమయం: μ = tan θ (1 − 1/n²).

  • ట్రక్‌పై పెట్టె: a_max = μ_s g. గోడపై దిమ్మె: F_min = mg/μ_s.

  • దొర్లు ఘర్షణ జారుడు ఘర్షణ కంటే చాలా తక్కువ.

NEET లో సాధారణ తప్పులు

  • చిన్న బలం కింద వస్తువు విరామంలో ఉన్నప్పుడు ఘర్షణ = μ_s N అని రాయడం. సీమాకు చేరే వరకు స్థిర ఘర్షణ ప్రయోగించిన బలానికి సమానం.

  • వాలుపై లేదా కోణంలో బలం పనిచేసినప్పుడు N = mg అని తీసుకోవడం. ముందు లంబ దిశ సమతుల్యం నుండి N కనుక్కోండి.

  • గోడకు నొక్కిన దిమ్మెపై ఘర్షణ μ F అనడం. విరామంలో ఉన్నప్పుడు అది mg కు సమానం.

  • ఘర్షణను సాపేక్ష జారుడుకు కాకుండా మొత్తం వస్తువు చలన దిశకు వ్యతిరేకంగా గీయడం. నడిచే పాదంపై అది ముందుకు ఉంటుంది.

  • విరామంలోని వస్తువు కదులుతుందా లేదా అని తేల్చడానికి μ_k వాడడం. μ_s వాడాలి.

  • వాలుపై దిమ్మె పైకి కదలడం నుండి కిందకి కదలడానికి మారినప్పుడు ఘర్షణ దిశ తిరగబడుతుందని మర్చిపోవడం.

అభ్యాస బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు (MCQs): అధ్యాయం 6

స్థాయి 1: భావన పరీక్ష

1. ఘర్షణ దేనిని వ్యతిరేకిస్తుంది? (a) వస్తువు అన్ని చలనాలను (b) స్పర్శలోని తలాల మధ్య సాపేక్ష చలనాన్ని (c) దొర్లు చలనాన్ని మాత్రమే (d) వస్తువు భారాన్ని

2. స్థిర ఘర్షణ (a) ఎప్పుడూ μ_s N కు సమానం (b) స్థిరం (c) ఎప్పుడూ సున్నా (d) ఒక గరిష్ఠ విలువ వరకు తనంతట తాను సర్దుకుంటుంది

3. రెండు తలాల మధ్య ఘర్షణ గుణకం ప్రధానంగా దేనిపై ఆధారపడుతుంది? (a) తలాల స్వభావం (b) స్పర్శ వైశాల్యం (c) అభిలంబ బలం (d) ప్రయోగించిన బలం

4. ఒక జత తలాలకు సాధారణంగా (a) μ_s < μ_k (b) μ_s = μ_k (c) μ_s > μ_k (d) μ_k = 0

5. విరామ కోణం θ కు, స్థిర ఘర్షణ గుణకానికి సంబంధం (a) μ = sin θ (b) μ = cos θ (c) μ = cot θ (d) μ = tan θ

6. జారుడు ఘర్షణతో పోలిస్తే దొర్లు ఘర్షణ (a) చాలా తక్కువ (b) ఎక్కువ (c) సమానం (d) అనంతం

7. యంత్రాలలో బాల్ బేరింగులను ఎందుకు వాడతారు? (a) ఘర్షణ పెంచడానికి (b) జారుడు ఘర్షణ స్థానంలో దొర్లు ఘర్షణ తేవడానికి (c) భారం పెంచడానికి (d) స్పర్శ వైశాల్యం పెంచడానికి

8. సమతల రోడ్డుపై కారును ముందుకు నడిపించే బలం (a) కారు శరీరంపై నేరుగా పనిచేసే ఇంజిన్ బలం (b) గతిక ఘర్షణ (c) టైర్లపై రోడ్డు స్థిర ఘర్షణ (d) గాలి నిరోధం

9. ఘర్షణ గుణకం ప్రమాణం (a) న్యూటన్ (b) దీనికి ప్రమాణం లేదు (c) N/kg (d) kg

10. సీమాత ఘర్షణ దేనిపై ఆధారపడదు? (a) అభిలంబ బలం (b) తలాల స్వభావం (c) కనిపించే స్పర్శ వైశాల్యం (d) స్థిర ఘర్షణ గుణకం

స్థాయి 2: NEET ప్రమాణం

11. μ_s = 0.5, μ_k = 0.4 గల నేలపై 4 kg దిమ్మె ఉంది. దానిపై 15 N క్షితిజ సమాంతర బలం పనిచేస్తుంది. దిమ్మెపై ఘర్షణ (a) 20 N (b) 16 N (c) 15 N (d) సున్నా

12. Q11 దిమ్మెను ఇప్పుడు 30 N తో నెడతారు. దాని త్వరణం (a) 2.5 m/s² (b) 3.5 m/s² (c) 7.5 m/s² (d) 4 m/s²

13. μ_k = 0.5 గల గరుకు 45° వాలుపై దిమ్మె కిందకి జారుతుంది. దాని త్వరణం సుమారు (a) 3.54 m/s² (b) 7.07 m/s² (c) 5 m/s² (d) 10.6 m/s²

14. μ_s = 1/√3 కు విరామ కోణం (a) 60° (b) 45° (c) 30° (d) 37°

15. μ_s = 0.4 గల ట్రక్ నేలపై ఒక పెట్టె ఉంది. పెట్టె జారకుండా ఉండే ట్రక్ గరిష్ఠ త్వరణం (a) 4 m/s² (b) 0.4 m/s² (c) 2.5 m/s² (d) 10 m/s²

16. 30 m/s తో కదులుతున్న కారు సమతల రోడ్డుపై బ్రేక్ వేస్తుంది; టైర్లు, రోడ్డు మధ్య μ_s = 0.6. జారకుండా (స్కిడ్ కాకుండా) ఆగగల అతి తక్కువ దూరం (a) 150 m (b) 75 m (c) 50 m (d) 90 m

17. క్షితిజ సమాంతర బలం F తో 5 kg దిమ్మెను నిలువు గోడకు ఆన్చి ఉంచారు. μ_s = 0.5. దాన్ని ఆపగల కనిష్ఠ F (a) 25 N (b) 50 N (c) 100 N (d) 10 N

18. 100 N క్షితిజ సమాంతర బలంతో 3 kg దిమ్మెను నిలువు గోడకు నొక్కుతున్నారు. μ_s = 0.5. దిమ్మెపై ఘర్షణ (a) 50 N (b) 30 N (c) 100 N (d) 15 N

19. μ_k = 0.25 గల క్షితిజ సమాంతర నేలపై దిమ్మెకు 10 m/s వడి ఇచ్చారు. అది జారే దూరం (a) 40 m (b) 10 m (c) 20 m (d) 25 m

20. నేలపై ఉన్న 10 kg దిమ్మెకు μ_k = 0.3. దానికి 2 m/s² త్వరణం ఇవ్వడానికి కావలసిన క్షితిజ సమాంతర బలం (a) 50 N (b) 30 N (c) 20 N (d) 60 N

21. μ_s = 0.5 గల 37° వాలుపై 2 kg దిమ్మె ఉంది. కిందకి జారకుండా ఆపే వాలు వెంట కనిష్ఠ బలం (a) 4 N (b) 20 N (c) 12 N (d) 8 N

22. Q21 దిమ్మెను పైకి కదలడం మొదలుపెట్టే వాలు వెంట బలం (a) 12 N (b) 4 N (c) 16 N (d) 20 N

స్థాయి 3: సవాలు

23. ఒక దిమ్మె అదే పొడవు గల నునుపైన 45° వాలు కంటే గరుకు 45° వాలుపై కిందకి జారడానికి రెట్టింపు సమయం తీసుకుంటుంది. గతిక ఘర్షణ గుణకం (a) 0.5 (b) 0.25 (c) 0.75 (d) 0.33

24. μ_k = 0.5 గల నేలపై 10 kg దిమ్మెను క్షితిజం పైన 37° వద్ద బలంతో స్థిర వేగంతో లాగుతున్నారు. బలం సుమారు (a) 50 N (b) 45.5 N (c) 62.5 N (d) 100 N

25. నునుపైన నేలపై ఉన్న 3 kg దిమ్మెపై 2 kg దిమ్మె ఉంది. వాటి మధ్య μ_s = 0.4. రెండూ కలిసి కదలేలా కింది దిమ్మెపై గరిష్ఠ క్షితిజ సమాంతర బలం (a) 8 N (b) 12 N (c) 20 N (d) 30 N

26. Q25 అమరికలో బలాన్ని పై దిమ్మెపై ప్రయోగిస్తే, రెండూ కలిసి కదలే గరిష్ఠ బలం సుమారు (a) 13.3 N (b) 8 N (c) 20 N (d) 6.7 N

27. μ = 0.75 గల నేలపై 100 N దిమ్మె ఉంది. ఉత్తమ కోణంలో ప్రయోగించినప్పుడు దాన్ని లాగగల కనిష్ఠ బలం (a) 75 N (b) 60 N (c) 80 N (d) 48 N

28. μ_k = 0.25 గల గరుకు 37° వాలుపై దిమ్మెను 16 m/s తో పైకి విసిరారు. అది వాలుపై పైకి వెళ్లే దూరం (a) 21.3 m (b) 32 m (c) 16 m (d) 12.8 m

29. ప్రతిపాదన (A): టైర్లు, రోడ్డు మధ్య ఘర్షణ కారు ముందుకు కదలడానికి సహాయం చేస్తుంది.
కారణం (R): గతిక ఘర్షణ సీమాత స్థిర ఘర్షణ కంటే తక్కువ.
(a) రెండూ సరైనవి, R, A ని వివరిస్తుంది (b) రెండూ సరైనవి, R, A ని వివరించదు (c) A సరైనది, R తప్పు (d) A తప్పు, R సరైనది

30. వాక్యం I: సీమాత ఘర్షణ కనిపించే స్పర్శ వైశాల్యంపై ఆధారపడదు.
వాక్యం II: దొర్లు ఘర్షణ గుణకం సాధారణంగా జారుడు ఘర్షణ గుణకం కంటే చాలా ఎక్కువ.
(a) రెండూ సరైనవి (b) రెండూ తప్పు (c) I సరైనది, II తప్పు (d) I తప్పు, II సరైనది

జవాబులు మరియు కారణాలు

QAnsకారణం
1bఘర్షణ జారడాన్ని వ్యతిరేకిస్తుంది, చలనాన్ని కాదు
2d0 ≤ f_s ≤ μ_s N
3aఘర్షణ రెండవ, మూడవ నియమాలు
4cకదులుతూ ఉంచడం కంటే కదలించడం కష్టం
5dmg sin θ = μ mg cos θ
6aచిన్న వికృతులే దొర్లడాన్ని నిరోధిస్తాయి
7bతలాల మధ్య బంతులు దొర్లుతాయి
8cటైరు రోడ్డును వెనక్కి నెడుతుంది; రోడ్డు టైరును ముందుకు నెడుతుంది
9bరెండు బలాల నిష్పత్తి
10cఘర్షణ మొదటి, రెండవ నియమాలు
11c15 N < సీమ 20 N, కాబట్టి f = ప్రయోగించిన బలం
12b(30 − 16)/4
13a10 × 0.707 × (1 − 0.5)
14ctan 30° = 1/√3
15aμ_s g
16bv²/(2μg) = 900/12
17cF = mg/μ_s = 50/0.5
18bవిరామంలో: ఘర్షణ = mg = 30 N (సీమ 50 N)
19c100/(2 × 2.5)
20a30 + 10 × 2
21a12 − 0.5 × 16
22d12 + 8
23ctan 45° × (1 − 1/4)
24b0.8F = 0.5(100 − 0.6F)
25ca_max = 4; 5 × 4
26aకింది దిమ్మె a_max = 8/3; F = 5 × 8/3
27bμW/√(1 + μ²) = 75/1.25
28cమందనం 8 m/s²; 256/16
29bA స్థిర ఘర్షణ వల్ల; R సరైనదే కానీ సంబంధం లేదు
30cదొర్లు ఘర్షణ చాలా తక్కువ

అధ్యాయం 6 పునశ్చరణ పత్రం

ఒక పేజీ సారాంశం

  • ఘర్షణ అంటే స్పర్శ బలంలో తలం వెంట ఉన్న భాగం. అది తలాల మధ్య సాపేక్ష చలనాన్ని, లేదా దాని ప్రవృత్తిని వ్యతిరేకిస్తుంది.

  • స్థిర ఘర్షణ తనంతట తాను సర్దుకుంటుంది: తోపు μsN సీమకు చేరే వరకు అది తోపుకు సమానం.

  • సీమాత ఘర్షణ = μsN, అతి పెద్ద స్థిర ఘర్షణ. దానిని దాటితే వస్తువు జారడం మొదలుపెడుతుంది.

  • జారుతున్నప్పుడు గతిక ఘర్షణ = μkN, దాదాపు స్థిరం. సాధారణంగా μk, μs కంటే తక్కువ.

  • ఘర్షణ (మంచి సుమారు విలువగా) స్పర్శ వైశాల్యంపై ఆధారపడదు; N పై, తలాలపై ఆధారపడుతుంది.

  • దొర్లు ఘర్షణ జారుడు ఘర్షణ కంటే చాలా తక్కువ; బాల్ బేరింగులు, చక్రాలు దీనిని వాడుకుంటాయి.

  • ఘర్షణ కోణం λ: tan λ = μs. విరామ కోణం θr: tan θr = μs, కాబట్టి λ = θr.

  • గరుకు వాలుపై: వాలు కిందకి లాగుడు mg sin θ, అభిలంబ బలం mg cos θ, ఘర్షణ μmg cos θ వరకు.

  • క్షితిజం పైన θ కోణంలో లాగితే N, mg − F sin θ కు తగ్గుతుంది; కిందకోణంలో నెట్టితే పెరుగుతుంది.

  • దిమ్మెను లాగడానికి కనిష్ఠ బలం μmg/√(1 + μ²), క్షితిజం పైన tan θ = μ కోణంలో.

  • పై దిమ్మెకు కావలసిన ఘర్షణ μs m g కు చేరే వరకు ఒకదానిపై ఒకటి ఉన్న దిమ్మెలు కలిసి కదులుతాయి.

  • నడవడం, కార్లు, సైకిళ్లు ముందుకు వెళ్లడానికి స్థిర ఘర్షణే కారణం; అక్కడ జారడం ఉండదు.

  • చక్రాలు లాక్ అయినప్పుడు సమతల రోడ్డుపై ఆగే దూరం: v²/(2μkg).

fs≤μsN,fk=μkN,adown=g(sin⁡θ−μcos⁡θ),aup,retard=g(sin⁡θ+μcos⁡θ)f_s \le \mu_s N, \qquad f_k = \mu_k N, \qquad a_{\text{down}} = g(\sin\theta - \mu\cos\theta), \qquad a_{\text{up,retard}} = g(\sin\theta + \mu\cos\theta)

తప్పక గుర్తుంచుకోవలసినవి

సందర్భంఫలితం
తోపు P, μsN కంటే తక్కువఘర్షణ = P, చలనం లేదు
సమతల నేలపై జారడంa = (P − μkmg)/m
విరామ కోణంtan θ = μs
గరుకు వాలుపై కిందకి జారడంa = g(sin θ − μ cos θ)
గరుకు వాలుపై పైకి జారడంమందనం = g(sin θ + μ cos θ)
వాలుపై ఆపడానికి కనిష్ఠ బలం (వాలు వెంట)mg(sin θ − μ cos θ)
వాలుపైకి స్థిర వడితో నెట్టడానికి బలంmg(sin θ + μ cos θ)
క్షితిజ సమాంతర F తో గోడకు ఆన్చిన దిమ్మెF ≥ mg/μs
సమతల నేలపై కనిష్ఠ లాగుడు బలంtan θ = μ వద్ద μmg/√(1 + μ²)
కింది M పై పై దిమ్మె m, బలం M పైFmax = μs(m + M)g
చక్రాలు లాక్ అయినప్పుడు ఆగే దూరంv²/(2μkg)

జ్ఞాపక సూత్రాలు

  • "స్థిరం సిగ్గుపడుతుంది, గతికం స్థిరంగా ఉంటుంది": స్థిర ఘర్షణ మీరు ప్రయోగించినంతే సరిపోలుస్తుంది; గతిక ఘర్షణ μkN వద్దే ఉంటుంది. (ఆంగ్లంలో "Static is Shy, Kinetic is Constant".)

  • "విరామం = tan": దిమ్మె అప్పుడే జారడం మొదలుపెట్టే కోణానికి tan θ = μs.

  • "లాగడం హాయి, నెట్టడం భారం": కోణంలో లాగితే N, ఘర్షణ తగ్గుతాయి; కిందకోణంలో నెట్టితే పెరుగుతాయి.

  • "పైకి = కూడిక, కిందకి = తీసివేత": వాలుపై పైకి sin θ + μ cos θ; కిందకి జారితే sin θ − μ cos θ.

భావనల అనుసంధానం

  • ఘర్షణకు వ్యతిరేకంగా చేసిన పని, ఉత్పత్తి అయ్యే ఉష్ణం భౌతిక శాస్త్రం పుస్తకం 4: పని, శక్తి మరియు సామర్థ్యం లో ఉన్నాయి.

  • సమతల రోడ్డుపై అభికేంద్ర బలంగా ఘర్షణ అధ్యాయం 7 లో వస్తుంది; జారకుండా దొర్లడం భౌతిక శాస్త్రం పుస్తకం 5: భ్రమణ చలనం లో ఉంది.

  • ద్రవాలలో స్నిగ్ధతా నిరోధం, అంత్య వడి భౌతిక శాస్త్రం పుస్తకం 7: ఘన, ద్రవ పదార్థాల ధర్మాలు లో ఉన్నాయి.

అభ్యాస బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు (MCQs): అధ్యాయం 6, స్థాయి 4 (కొత్త NEET పద్ధతి)

31. μs = 0.5, μk = 0.4 గల నేలపై 10 kg దిమ్మె ఉంది. క్షితిజ సమాంతర బలం P ప్రయోగిస్తారు. జాబితా I ని జాబితా II తో జతపరచండి (g = 10 m/s²).
జాబితా I:
A. P = 20 N అయినప్పుడు ఘర్షణ
B. P = 50 N అయినప్పుడు ఘర్షణ
C. P = 60 N అయినప్పుడు ఘర్షణ
D. P = 60 N అయినప్పుడు త్వరణం
జాబితా II:
(i) 40 N
(ii) 2 m/s²
(iii) 50 N
(iv) 20 N
(a) A-iv, B-i, C-iii, D-ii (b) A-iv, B-iii, C-i, D-ii (c) A-iii, B-iv, C-i, D-ii (d) A-iv, B-iii, C-ii, D-i

32. జాబితా I ని జాబితా II తో జతపరచండి.
జాబితా I:
A. స్థిర ఘర్షణ
B. గతిక ఘర్షణ
C. దొర్లు ఘర్షణ
D. విరామ కోణం
జాబితా II:
(i) ఒక తలం మరొకదానిపై జారుతున్నప్పుడు μkN వద్ద దాదాపు స్థిరం
(ii) tan θ = μs
(iii) μsN గరిష్ఠ వరకు తనంతట తాను సర్దుకుంటుంది
(iv) చాలా తక్కువ; వస్తువు దొర్లినప్పుడు పనిచేస్తుంది
(a) A-iii, B-iv, C-i, D-ii (b) A-i, B-iii, C-iv, D-ii (c) A-iii, B-i, C-ii, D-iv (d) A-iii, B-i, C-iv, D-ii

33. μ = 0.5 (స్థిర, గతికాలకు అదే విలువ) గల గరుకు 37° వాలుపై 2 kg దిమ్మె ఉంది. జాబితా I ని జాబితా II తో జతపరచండి (g = 10 m/s², sin 37° = 0.6, cos 37° = 0.8).
జాబితా I:
A. కిందకి జారుతున్నప్పుడు త్వరణం
B. పైకి జారుతున్నప్పుడు మందనం
C. కిందకి జారకుండా ఆపే వాలు వెంట కనిష్ఠ బలం
D. స్థిర వడితో పైకి కదిలించే వాలు వెంట బలం
జాబితా II:
(i) 20 N
(ii) 2 m/s²
(iii) 4 N
(iv) 10 m/s²
(a) A-ii, B-iv, C-iii, D-i (b) A-iv, B-ii, C-iii, D-i (c) A-ii, B-iv, C-i, D-iii (d) A-iii, B-iv, C-ii, D-i

34. రోజువారీ వాస్తవాన్ని (జాబితా I) దాని వెనుక ఉన్న ఘర్షణ భావనతో (జాబితా II) జతపరచండి.
జాబితా I:
A. సీలింగ్ ఫ్యాన్‌లో బాల్ బేరింగులు
B. స్కూటర్ టైర్లపై గాట్లు
C. ఇంజిన్‌లో నూనె
D. రోడ్డుపై నడవడం
జాబితా II:
(i) ద్రవ పొర లోహ తలాలను వేరుగా ఉంచుతుంది
(ii) జారడాన్ని దొర్లడం భర్తీ చేస్తుంది
(iii) పాదంపై స్థిర ఘర్షణ ముందుకు ఉంటుంది
(iv) మెరుగైన పట్టు; స్పర్శ ప్రాంతం నుండి నీరు బయటకు నెట్టబడుతుంది
(a) A-iv, B-ii, C-i, D-iii (b) A-ii, B-i, C-iv, D-iii (c) A-ii, B-iv, C-i, D-iii (d) A-ii, B-iv, C-iii, D-i

35. కింది వాక్యాలలో ఎన్ని సరైనవి?
A. స్థిర ఘర్షణ సున్నా కావచ్చు.
B. గతిక ఘర్షణ స్పర్శ వైశాల్యంపై బలంగా ఆధారపడుతుంది.
C. ఘర్షణ ఎప్పుడూ నేలకు సాపేక్షంగా వస్తువు చలనాన్ని వ్యతిరేకిస్తుంది.
D. చాలా తలాల జతలకు μs, μk కంటే ఎక్కువ.
E. ఘర్షణ అంటే స్పర్శ బలంలో తలానికి సమాంతరంగా ఉన్న అంశం.
(a) 2 (b) 3 (c) 4 (d) 5

36. θ కోణం గల గరుకు వాలుపై ఒక దిమ్మె జారకుండా విరామంలో ఉంది. సరైన సమూహాన్ని ఎంచుకోండి.
A. దానిపై ఘర్షణ mg sin θ కు సమానం.
B. దానిపై ఘర్షణ ఎప్పుడూ μsmg cos θ కు సమానం.
C. వాలు నుండి వచ్చే మొత్తం స్పర్శ బలం mg కు సమానం, నేరుగా పైకి.
D. దానిపై అభిలంబ బలం mg cos θ.
(a) A, C, D మాత్రమే (b) A, B మాత్రమే (c) B, D మాత్రమే (d) A, B, C, D

37. ఒక కారు స్కిడ్ కాకుండా సమతల రోడ్డుపై వడి పెంచుతుంది. నాలుగు చక్రాలూ నడిపించేవే. ఎన్ని వాక్యాలు సరైనవి?
A. నడిపించే చక్రాలపై ఘర్షణ ముందుకు ఉంటుంది.
B. ఈ ఘర్షణ స్థిర ఘర్షణ.
C. దాని గరిష్ఠ సాధ్య త్వరణం μsg.
D. యాంటీ-లాక్ బ్రేకులు చక్రాలను దొర్లుతూ ఉంచుతాయి, కాబట్టి బ్రేక్ వేసేటప్పుడు స్థిర ఘర్షణ పనిచేస్తుంది.
(a) 1 (b) 2 (c) 3 (d) 4

38. సరైన వాక్యాల సమూహాన్ని ఎంచుకోండి.
A. క్షితిజం పైన బలంతో దిమ్మెను లాగితే అభిలంబ బలం తగ్గుతుంది.
B. క్షితిజం కిందకు ఉన్న బలంతో దిమ్మెను నెట్టితే అభిలంబ బలం పెరుగుతుంది.
C. కాబట్టి ఒకే కోణానికి, లాన్ రోలర్‌ను నెట్టడం కంటే లాగడం సులభం.
D. ఘర్షణ కోణం tan⁻¹(μs).
(a) A, B మాత్రమే (b) A, B, C మాత్రమే (c) A, B, C, D (d) C, D మాత్రమే

39. గరుకు నేలపై 5 kg దిమ్మె ఉంది. దానిపై క్షితిజ సమాంతర బలం P ని నెమ్మదిగా పెంచుతారు. ఘర్షణ-P గ్రాఫ్ 30 N వరకు సరళ రేఖగా (ఘర్షణ = P) పెరిగి, అకస్మాత్తుగా 24 N కు పడిపోయి, P పెరిగినా అక్కడే ఉంటుంది. μs, μk విలువలు (g = 10 m/s²) (a) 0.48, 0.6 (b) 0.6, 0.48 (c) 0.6, 0.6 (d) 0.3, 0.24

40. ఒక విద్యార్థి నాలుగు పదార్థ జతలకు, పలకపై దిమ్మె అప్పుడే జారడం మొదలుపెట్టే వరకు పలకను వంచాడు.

జతజారడం మొదలైన కోణం
P30°
Q45°
R37°
S53°

ఏ జతకు μs = 0.75? (tan 37° = 3/4) (a) P (b) Q (c) R (d) S

41. నునుపైన నేలపై ఉన్న 4 kg దిమ్మె B పై 2 kg దిమ్మె A ఉంది. A, B మధ్య స్థిర ఘర్షణ గుణకం 0.3. B పై క్షితిజ సమాంతర బలం F పనిచేస్తుంది. A, B కలిసి కదలే గరిష్ఠ F (g = 10 m/s²) (a) 18 N (b) 6 N (c) 12 N (d) 24 N

Q42–43 కు సందర్భం: పుణే సమీపంలో పొడిగా ఉన్న సమతల రహదారిపై 1000 kg కారు 20 m/s తో వెళ్తోంది. ఆగిపోయిన ట్రక్‌ను చూసి డ్రైవర్ గట్టిగా బ్రేక్ వేశాడు. g = 10 m/s², టైరు-రోడ్డుకు μk = 0.5, μs = 0.8 తీసుకోండి.

42. చక్రాలు లాక్ అయి కారు స్కిడ్ అయితే, ఆగే దూరం (a) 20 m (b) 80 m (c) 25 m (d) 40 m

43. యాంటీ-లాక్ బ్రేకులతో టైర్లు దొర్లుతూనే ఉంటాయి, గరిష్ఠ స్థిర ఘర్షణ పనిచేస్తుంది. ఆగే దూరం (a) 25 m (b) 32 m (c) 40 m (d) 16 m

44. μ = 1/(2√3) (స్థిర, గతిక) గల గరుకు 30° వాలుపై దిమ్మె ఉంది. స్థిర వడితో పైకి నెట్టడానికి కావలసిన వాలు వెంట బలానికి, కిందకి జారకుండా ఆపే కనిష్ఠ వాలు వెంట బలానికి నిష్పత్తి (a) 1 : 3 (b) 2 : 1 (c) 3 : 2 (d) 3 : 1

45. μ = 0.75 గల గరుకు సమతల నేలపై 5 kg దిమ్మె ఉంది. దాన్ని అప్పుడే కదిలించగల అతి చిన్న బలం, క్షితిజం పైన ఆ బలం కోణం (g = 10 m/s², tan 37° = 3/4) (a) 0° వద్ద 37.5 N (b) 53° వద్ద 30 N (c) 37° వద్ద 30 N (d) 37° వద్ద 40 N

స్థాయి 4 జవాబులు

QAnsకారణం
31bసీమ = 50 N; దాని కింద ఘర్షణ = P; దాటితే గతిక 40 N, a = (60 − 40)/10 = 2 m/s²
32dస్థిరం సర్దుకుంటుంది, గతికం స్థిరం, దొర్లు చిన్నది, విరామ కోణానికి tan θ = μs
33amg sin = 12 N, ఘర్షణ 8 N: (12 − 8)/2 = 2; (12 + 8)/2 = 10; 12 − 8 = 4 N; 12 + 8 = 20 N
34cబేరింగులు దొర్లుతాయి, గాట్లు పట్టు ఇస్తాయి, నూనె వేరు చేస్తుంది, నడక ముందుకు స్థిర ఘర్షణను వాడుతుంది
35bA, D, E సరైనవి; ఘర్షణ తలాల మధ్య సాపేక్ష చలనాన్ని వ్యతిరేకిస్తుంది, నేలకు సాపేక్ష చలనాన్ని కాదు
36aస్థిర ఘర్షణ అవసరమైనంతే (ఇక్కడ mg sin θ), కాబట్టి B తప్పు
37dస్కిడ్ కాని కారుకు నాలుగూ సరైనవి
38cనాలుగూ సరైనవి
39bμs = 30/50 = 0.6; μk = 24/50 = 0.48
40ctan 37° = 0.75
41aA గరిష్ఠ త్వరణం μg = 3 m/s²; F = 6 × 3 = 18 N
42ds = v²/(2μkg) = 400/10 = 40 m
43as = 400/(2 × 0.8 × 10) = 25 m
44dμ cos 30° = 1/4; పైకి: mg(1/2 + 1/4), ఆపడం: mg(1/2 − 1/4); నిష్పత్తి 3 : 1
45cFmin = μmg/√(1 + μ²) = 37.5/1.25 = 30 N, tan θ = μ వద్ద, అంటే 37°
32 min left
‹
›