యూనిట్ పరీక్ష: వాయువుల గతిజ సిద్ధాంతం (Unit Test: Kinetic Theory of Gases)
45 ప్రశ్నలు. సమయం: 50 నిమిషాలు. మార్కులు: సరైన జవాబుకు +4, తప్పు జవాబుకు −1, వదిలేస్తే 0. వేరేగా చెప్పకపోతే R = 8.314 J mol⁻¹ K⁻¹, k_B = 1.38 × 10⁻²³ J/K, 1 atm = 1.013 × 10⁵ Pa అని తీసుకోండి.
1. 27 °C వద్ద అర మోల్ ఆదర్శ వాయువు 6.0 L ని ఆక్రమిస్తుంది. దాని పీడనం సుమారు (a) 1.04 × 10⁵ Pa (b) 2.08 × 10⁵ Pa (c) 4.16 × 10⁵ Pa (d) 2.08 × 10² Pa
2. STP వద్ద 1 cm³ ఆదర్శ వాయువులోని అణువుల సంఖ్య సుమారు (a) 6.0 × 10²³ (b) 2.7 × 10²⁵ (c) 2.7 × 10²² (d) 2.7 × 10¹⁹
3. STP వద్ద కార్బన్ డయాక్సైడ్ (M = 44 g/mol) సాంద్రత సుమారు (a) 1.96 kg/m³ (b) 0.98 kg/m³ (c) 1.25 kg/m³ (d) 44 kg/m³
4. ఒక పాత్రలో 3 atm మొత్తం పీడనం వద్ద 7 g నైట్రోజన్, 8 g ఆక్సిజన్ ఉన్నాయి. ఆక్సిజన్ పాక్షిక పీడనం (a) 1.0 atm (b) 2.0 atm (c) 1.5 atm (d) 0.5 atm
5. ఒక కారు టైరులో 2.0 atm (పరమ), 27 °C వద్ద గాలి ఉంది. జైపూర్ సమీపంలో వేడిగా ఉన్న హైవేపై దూర ప్రయాణం తర్వాత గాలి 57 °C వద్ద ఉంది. ఘనపరిమాణం స్థిరం అనుకుంటే కొత్త పీడనం (a) 2.11 atm (b) 2.2 atm (c) 4.2 atm (d) 2.0 atm
6. స్థిరమైన 3.0 × 10⁵ Pa వద్ద ఒక వాయువు 2.0 L నుంచి 5.0 L కు వ్యాకోచిస్తుంది. వాయువు చేసిన పని (a) 600 J (b) 1500 J (c) 300 J (d) 900 J
7. 350 K వద్ద ఒక మోల్ ఆదర్శ వాయువును 6.0 L నుంచి 2.0 L కు సమోష్ణోగ్రతంగా సంపీడనం చేశారు. దానిపై జరిగిన పని సుమారు (a) 3.2 kJ (b) 2.9 kJ (c) 1.1 kJ (d) 9.6 kJ
8. మూడు మోల్స్ ఏకపరమాణుక వాయువును స్థిరోష్ణకంగా సంపీడనం చేశారు; ఉష్ణోగ్రత 300 K నుంచి 350 K కు పెరిగింది. వాయువుపై జరిగిన పని సుమారు (a) 1.25 kJ (b) 3.12 kJ (c) 1.87 kJ (d) 0.62 kJ
9. P–V పటంపై (1.0 L, 1.0 × 10⁵ Pa), (3.0 L, 1.0 × 10⁵ Pa), (3.0 L, 3.0 × 10⁵ Pa) శీర్షాలుగా గల త్రిభుజ చక్రంలో వాయువు తిరుగుతుంది. ఒక చక్రానికి నికర పని పరిమాణం (a) 400 J (b) 200 J (c) 600 J (d) 100 J
10. నిర్దిష్ట పరిమాణం గల ఆదర్శ వాయువుకు T₁ > T₂ అనే రెండు ఉష్ణోగ్రతల వద్ద PV vs P గ్రాఫ్ గీశారు. గ్రాఫులు (a) మూలబిందువు గుండా రెండు రేఖలు, T₁ ఎక్కువ వాలు (b) రెండు అతిపరవలయాలు (c) రెండు క్షితిజ సమాంతర రేఖలు, T₂ పైన (d) రెండు క్షితిజ సమాంతర రేఖలు, T₁ పైన
11. 127 °C వద్ద హీలియం పరమాణువుల rms వడి సుమారు (a) 1.58 km/s (b) 1.37 km/s (c) 0.79 km/s (d) 3.16 km/s
12. ఏ ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఆక్సిజన్ అణువుల rms వడి 0 °C వద్ద ఉన్న నైట్రోజన్ అణువుల rms వడికి సమానం? (a) 0 °C (b) −34 °C (c) 39 °C (d) 312 °C
13. ఏ ఆదర్శ వాయువుకైనా v_avg/v_rms నిష్పత్తి సుమారు (a) 0.82 (b) 0.92 (c) 1.09 (d) 1.22
14. ఏ ఉష్ణోగ్రత వద్ద వాయు అణువు సగటు స్థానాంతరణ గతి శక్తి 1 eV (1.6 × 10⁻¹⁹ J) కి సమానం? (a) 1.2 × 10⁴ K (b) 3.9 × 10³ K (c) 1.16 × 10³ K (d) 7.7 × 10³ K
15. ఆదర్శ వాయువు ప్రమాణ ఘనపరిమాణానికి స్థానాంతరణ గతి శక్తి 6.0 × 10⁵ J/m³. దాని పీడనం (a) 4.0 × 10⁵ Pa (b) 9.0 × 10⁵ Pa (c) 2.0 × 10⁵ Pa (d) 6.0 × 10⁵ Pa
16. మూడు అణువుల వడులు 3, 4, 5 యూనిట్లు. వాటి rms వడి సుమారు (a) 4.00 యూనిట్లు (b) 5.00 యూనిట్లు (c) 4.08 యూనిట్లు (d) 4.24 యూనిట్లు
17. గది ఉష్ణోగ్రత దగ్గర వాయువు పరమ ఉష్ణోగ్రత 1% పెరిగింది. దాని rms వడి సుమారు ఎంత పెరుగుతుంది? (a) 1% (b) 0.5% (c) 2% (d) 0.1%
18. దృఢ పాత్రలోని వాయు అణువుల rms వడి మూడు రెట్లైంది. పీడనం (a) 3 రెట్లు (b) √3 రెట్లు (c) 6 రెట్లు (d) 9 రెట్లు అవుతుంది
19. రెండు మోల్స్ ఏకపరమాణుక వాయువును రెండు మోల్స్ దృఢ ద్విపరమాణుక వాయువుతో కలిపారు. మిశ్రమం మోలార్ Cv (a) 2R (b) 3R/2 (c) 5R/2 (d) 4R
20. ఒక మోల్ ఏకపరమాణుక వాయువును రెండు మోల్స్ దృఢ ద్విపరమాణుక వాయువుతో కలిపారు. మిశ్రమం γ సుమారు (a) 1.40 (b) 1.53 (c) 1.46 (d) 1.50
21. అమ్మోనియా (NH₃) ను దృఢ రేఖీయేతర అణువుగా భావిస్తే దాని స్వేచ్ఛా స్థాయిల సంఖ్య (a) 5 (b) 6 (c) 7 (d) 12
22. అణువులకు 6 స్వేచ్ఛా స్థాయిలు ఉన్న వాయువుకు γ (a) 5/3 (b) 7/5 (c) 9/7 (d) 4/3
23. T ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఒక మోల్ దృఢ ద్విపరమాణుక ఆదర్శ వాయువు అంతర్గత శక్తి (a) (5/2)RT (b) (3/2)RT (c) (7/2)RT (d) 3RT
24. స్థిర పీడనం వద్ద 4 g హీలియం ఉష్ణోగ్రతను 10 K పెంచడానికి అవసరమైన ఉష్ణం సుమారు (a) 125 J (b) 83 J (c) 208 J (d) 291 J
25. 400 K వద్ద ఒక మోల్ దృఢ రేఖీయేతర బహుపరమాణుక వాయువు అంతర్గత శక్తి సుమారు (a) 8.3 kJ (b) 10.0 kJ (c) 5.0 kJ (d) 13.3 kJ
26. వాయు అణువుల సగటు స్వేచ్ఛా పథం ఎప్పుడు రెట్టింపవుతుంది? (a) మూసివేసిన దృఢ పాత్రలో ఉష్ణోగ్రత రెట్టింపైతే (b) స్థిర ఉష్ణోగ్రత వద్ద పీడనం రెట్టింపైతే (c) అణు వ్యాసం రెట్టింపైతే (d) స్థిర ఉష్ణోగ్రత వద్ద పీడనం సగం అయితే
27. ఒక వాయువు సంఖ్యా సాంద్రత 2.0 × 10²⁵ m⁻³, అణు వ్యాసం 2.5 × 10⁻¹⁰ m. దాని సగటు స్వేచ్ఛా పథం సుమారు (a) 1.8 × 10⁻⁷ m (b) 2.5 × 10⁻⁷ m (c) 9.0 × 10⁻⁸ m (d) 6.4 × 10⁻⁷ m
28. ఒక అణువు సగటు స్వేచ్ఛా పథం 1.0 × 10⁻⁷ m, సగటు వడి 500 m/s. 1 µs లో అది చేసే ఢీకొనడాల సంఖ్య సుమారు (a) 50 (b) 500 (c) 5000 (d) 5 × 10⁹
29. మూసివేసిన దృఢ పాత్రలోని వాయువును వేడి చేశారు. వీటిలో ఏది మారదు? (a) rms వడి (b) సగటు స్వేచ్ఛా పథం (c) పీడనం (d) ఢీకొనే పౌనఃపున్యం
30. ఆదర్శ వాయువును సమోష్ణోగ్రతంగా సంపీడనం చేశారు. ఏ రాశి పెరుగుతుంది? (a) rms వడి (b) సగటు స్వేచ్ఛా పథం (c) అణువు సగటు గతి శక్తి (d) ఢీకొనే పౌనఃపున్యం
31. 2 mol ఆదర్శ వాయువుకు PV = 4986 J. దాని ఉష్ణోగ్రత సుమారు (a) 300 K (b) 600 K (c) 150 K (d) 27 K
32. ఒకే ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఉన్న రెండు సర్వసమ పాత్రలలో సమాన ద్రవ్యరాశుల ఆక్సిజన్, హైడ్రోజన్ ఉన్నాయి. పీడనాల నిష్పత్తి P(O₂) : P(H₂) (a) 16 : 1 (b) 1 : 1 (c) 1 : 16 (d) 1 : 4
33. ఒకే ఉష్ణోగ్రత వద్ద వాయువు A మోలార్ ద్రవ్యరాశి వాయువు B దానికి 4 రెట్లు. rms వడుల నిష్పత్తి v_A : v_B (a) 2 : 1 (b) 1 : 2 (c) 1 : 4 (d) 1 : 1
34. ఆదర్శ వాయువులో ధ్వని వడి √(γRT/M). దృఢ ద్విపరమాణుక వాయువుకు ధ్వని వడికి, rms వడికి నిష్పత్తి సుమారు (a) 1.46 (b) 0.47 (c) 1.00 (d) 0.68
35. మూసివేసిన వాయు సిలిండర్ను 72 km/h స్థిర వేగంతో వెళ్లే రైలులో తీసుకెళ్తున్నారు. నిలకడగా ఉన్న అదే సిలిండర్తో పోలిస్తే వాయువు ఉష్ణోగ్రత (a) సమానం (b) ఎక్కువ (c) తక్కువ (d) ముందు భాగంలో ఎక్కువ, వెనుక భాగంలో తక్కువ
36. స్థిర ఉష్ణోగ్రత వద్ద 30 m లోతు గల ట్యాంకు అడుగు నుంచి ఒక గాలి బుడగ పైకి వస్తుంది. వాతావరణ పీడనం ట్యాంకులోని 10 m నీటికి సమానం. ఉపరితలం వద్ద దాని ఘనపరిమాణం, అడుగు వద్ద ఘనపరిమాణానికి (a) 3 రెట్లు (b) 2 రెట్లు (c) 4 రెట్లు (d) 30 రెట్లు
37. దృఢ ద్విపరమాణుక వాయువును (γ = 1.4) స్థిరోష్ణకంగా దాని ఘనపరిమాణంలో 1/32 వంతుకు సంపీడనం చేశారు. దాని rms వడి (a) 4 రెట్లు (b) 2 రెట్లు (c) 32 రెట్లు (d) √32 రెట్లు అవుతుంది
38. ఒక ఆదర్శ వాయువు (P₀, V₀) వద్ద మొదలవుతుంది. అది స్థిర పీడనం వద్ద 2V₀ కు వ్యాకోచిస్తుంది, తర్వాత స్థిర ఘనపరిమాణం వద్ద దాని పీడనం P₀/2 కు తగ్గుతుంది. వాయువు చేసిన మొత్తం పని (a) 2P₀V₀ (b) 1.5P₀V₀ (c) 0.5P₀V₀ (d) P₀V₀
39. 27 °C వద్ద ఉన్న వాయువును స్థిర పీడనం వద్ద దాని ఘనపరిమాణం 20% పెరిగేదాకా వేడి చేశారు. చివరి ఉష్ణోగ్రత (a) 87 °C (b) 32 °C (c) 60 °C (d) 360 °C
40. దృఢ ద్విపరమాణుక వాయువుకు అణువుల మొత్తం గతి శక్తిలో స్థానాంతరణ భాగం (a) 2/5 (b) 1/2 (c) 3/5 (d) 3/7
41. నియాన్ (M = 20 g/mol) ప్రమాణ ద్రవ్యరాశికి స్థిర పీడన విశిష్టోష్ణం సుమారు (a) 624 J kg⁻¹ K⁻¹ (b) 1.04 × 10³ J kg⁻¹ K⁻¹ (c) 2.08 × 10³ J kg⁻¹ K⁻¹ (d) 20.8 J kg⁻¹ K⁻¹
42. V ఘనపరిమాణంలో U అంతర్గత శక్తి గల దృఢ ద్విపరమాణుక ఆదర్శ వాయువు పీడనం (a) (2/3)U/V (b) (3/2)U/V (c) (5/2)U/V (d) (2/5)U/V
43. ప్రతిపాదన (A): ఒకే ఉష్ణోగ్రత వద్ద సమాన పాత్రలలో ఉన్న సమాన ద్రవ్యరాశుల హైడ్రోజన్, ఆక్సిజన్ వేర్వేరు పీడనాలను కలిగిస్తాయి.
కారణం (R): ఒక నిర్దిష్ట ఉష్ణోగ్రత వద్ద వాయు పీడనం ప్రమాణ ఘనపరిమాణానికి అణువుల సంఖ్యపై ఆధారపడుతుంది.
(a) రెండూ సరైనవి, R అనేది A కి సరైన వివరణ (b) రెండూ సరైనవి, R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు (c) A సరైనది, R తప్పు (d) A తప్పు, R సరైనది
44. ప్రతిపాదన (A): ఆదర్శ వాయువు అంతర్గత శక్తి దాని ఉష్ణోగ్రతతో పాటు ఘనపరిమాణంపై కూడా ఆధారపడుతుంది.
కారణం (R): ఆదర్శ వాయు అణువుల మధ్య ఢీకొనే సమయంలో తప్ప ఎలాంటి బలాలూ ఉండవు.
(a) రెండూ సరైనవి, R అనేది A కి సరైన వివరణ (b) రెండూ సరైనవి, R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు (c) A సరైనది, R తప్పు (d) A తప్పు, R సరైనది
45. వాక్యం I: వాయు అణువుల సగటు స్వేచ్ఛా పథం వాటి వడిపై ఆధారపడదు.
వాక్యం II: ఒకే ఉష్ణోగ్రత వద్ద అన్ని వాయువులకు అణువుల సగటు వడి సమానం.
(a) రెండూ సరైనవి (b) రెండూ తప్పు (c) I సరైనది, II తప్పు (d) I తప్పు, II సరైనది
జవాబులు మరియు కారణాలు
| Q | Ans | కారణం |
|---|---|---|
| 1 | b | P = nRT/V = 0.5 × 8.314 × 300/0.006 ≈ 2.08 × 10⁵ Pa. |
| 2 | d | 2.69 × 10²⁵ m⁻³ × 10⁻⁶ m³. |
| 3 | a | 44 g/22.4 L ≈ 1.96 kg/m³. |
| 4 | c | రెండూ 0.25 mol, కాబట్టి 3 atm లో సగం. |
| 5 | b | 2.0 × 330/300 = 2.2 atm. |
| 6 | d | 3.0 × 10⁵ × 3.0 × 10⁻³ = 900 J. |
| 7 | a | RT ln 3 = 8.314 × 350 × 1.099 ≈ 3.2 kJ. |
| 8 | c | nRΔT/(γ − 1) = 3 × 8.314 × 50 × 1.5 ≈ 1.87 kJ. |
| 9 | b | ½ × 2.0 × 10⁻³ × 2.0 × 10⁵ = 200 J. |
| 10 | d | PV = nRT స్థిరం, ఎక్కువ T వద్ద ఎక్కువ. |
| 11 | a | √(3 × 8.314 × 400/0.004) ≈ 1579 m/s. |
| 12 | c | T = 273 × 32/28 = 312 K = 39 °C. |
| 13 | b | √(8/3π) ≈ 0.92. |
| 14 | d | T = 2E/(3k_B) = 2 × 1.6 × 10⁻¹⁹/(3 × 1.38 × 10⁻²³) ≈ 7.7 × 10³ K. |
| 15 | a | P = (2/3)E. |
| 16 | c | √((9 + 16 + 25)/3) = √(50/3) ≈ 4.08. |
| 17 | b | v ∝ √T, కాబట్టి Δv/v = ½ ΔT/T. |
| 18 | d | స్థిర సాంద్రత వద్ద P ∝ v²_rms. |
| 19 | a | (2 × 1.5R + 2 × 2.5R)/4 = 2R. |
| 20 | c | Cv = (1.5 + 5)R/3 = 13R/6; γ = 19/13 ≈ 1.46. |
| 21 | b | 3 స్థానాంతరణ + 3 భ్రమణ. |
| 22 | d | 1 + 2/6 = 4/3. |
| 23 | a | f = 5, U = (f/2)RT. |
| 24 | c | 1 mol × (5/2)R × 10 ≈ 208 J. |
| 25 | b | 3RT = 3 × 8.314 × 400 ≈ 10.0 kJ. |
| 26 | d | స్థిర T వద్ద λ ∝ 1/P. |
| 27 | a | 1/(1.414 × π × 6.25 × 10⁻²⁰ × 2.0 × 10²⁵) ≈ 1.8 × 10⁻⁷ m. |
| 28 | c | 5 × 10⁹ s⁻¹ × 10⁻⁶ s = 5000. |
| 29 | b | n స్థిరం, కాబట్టి λ స్థిరం. |
| 30 | d | అదే వడితో n పెరుగుతుంది, కాబట్టి ఢీకొనడాలు తరచుగా జరుగుతాయి. |
| 31 | a | T = PV/nR = 4986/(2 × 8.314) ≈ 300 K. |
| 32 | c | మోల్స్ నిష్పత్తి 1/32 : 1/2 = 1 : 16. |
| 33 | b | v ∝ 1/√M. |
| 34 | d | √(1.4/3) ≈ 0.68. |
| 35 | a | ఉష్ణోగ్రత అస్తవ్యస్త చలనంపై ఆధారపడుతుంది, పాత్ర క్రమబద్ధ వేగంపై కాదు. |
| 36 | c | (10 + 30)/10 = 4. |
| 37 | b | T 32^0.4 = 4 రెట్లు పెరుగుతుంది, కాబట్టి v_rms రెట్టింపు. |
| 38 | d | P₀(2V₀ − V₀) + 0 = P₀V₀. |
| 39 | a | T = 1.2 × 300 = 360 K = 87 °C. |
| 40 | c | 5 స్థాయిలలో 3 స్థానాంతరణ. |
| 41 | b | 2.5 × 8.314/0.020 ≈ 1.04 × 10³ J kg⁻¹ K⁻¹. |
| 42 | d | U = (5/2)nRT = (5/2)PV. |
| 43 | a | హైడ్రోజన్ మోల్స్ 16 రెట్లు, కాబట్టి పీడనం కూడా 16 రెట్లు. |
| 44 | d | బలాలు లేవు కాబట్టి U కేవలం T పైనే ఆధారపడుతుంది; A తప్పు. |
| 45 | c | సగటు వడి M పై ఆధారపడుతుంది, కాబట్టి II తప్పు. |