యూనిట్ పరీక్ష: స్థిర విద్యుత్ శాస్త్రం (Electrostatics)
సమయం: 50 నిమిషాలు. 45 ప్రశ్నలు. మార్కులు: సరైన జవాబుకు +4, తప్పు జవాబుకు −1, వదిలేస్తే 0. k = 9 × 10⁹ N m² C⁻², ε₀ = 8.85 × 10⁻¹² C² N⁻¹ m⁻², e = 1.6 × 10⁻¹⁹ C, ఎలక్ట్రాన్ ద్రవ్యరాశి 9.1 × 10⁻³¹ kg, g = 10 m/s² గా తీసుకోండి.
1. ఒక వస్తువుపై −8 μC ఆవేశం ఉంది. దానిపై అదనపు ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్య (a) 5 × 10¹² (b) 1.28 × 10⁻¹³ (c) 5 × 10¹³ (d) 8 × 10¹³
2. గాలిలో r దూరంలో ఉన్న రెండు ఆవేశాలు F బలాన్ని అనుభవిస్తాయి. వాటిని K = 2 గల యాకనంలో r/2 దూరంలో ఉంచారు. ఇప్పుడు బలం (a) F (b) F/2 (c) 2F (d) 8F
3. 5 μC బిందు ఆవేశం నుంచి 50 cm దూరంలో క్షేత్రం (a) 1.8 × 10⁵ N/C (b) 9 × 10⁴ N/C (c) 3.6 × 10⁵ N/C (d) 1.8 × 10⁴ N/C
4. +25 nC, +9 nC ఆవేశాలు 40 cm దూరంలో ఉన్నాయి. వాటి మధ్య క్షేత్రం సున్నా అయ్యే బిందువు 25 nC నుంచి (a) 15 cm (b) 20 cm (c) 25 cm (d) 30 cm దూరంలో ఉంటుంది
5. 3 mm దూరంలో ఉన్న ±4 μC ఆవేశాలు ఒక ద్విధ్రువాన్ని ఏర్పరుస్తాయి; అది 2 × 10⁵ N/C క్షేత్రానికి లంబంగా ఉంది. దానిపై టార్క్ (a) 2.4 × 10⁻³ N m (b) 1.2 × 10⁻³ N m (c) 4.8 × 10⁻³ N m (d) 2.4 × 10⁻⁴ N m
6. స్వల్ప ద్విధ్రువం (p = 10⁻⁹ C m) మధ్యలంబ రేఖపై, దాని కేంద్రం నుంచి 1 m దూరంలో క్షేత్రం (a) 9 N/C (b) 18 N/C (c) 4.5 N/C (d) సున్నా
7. ఒక సంవృత ఉపరితలం ఒక పూర్తి విద్యుత్ ద్విధ్రువాన్ని (+q, −q) ఆవరిస్తుంది. దాని గుండా అభివాహం (a) q/ε₀ (b) 2q/ε₀ (c) p/ε₀ (d) సున్నా
8. ఒక ఘనం కేంద్రం వద్ద 17.7 μC ఆవేశం ఉంది. ఒక ముఖం గుండా అభివాహం సుమారు (a) 2 × 10⁶ N m²/C (b) 1 × 10⁶ N m²/C (c) 3.33 × 10⁵ N m²/C (d) 2.5 × 10⁵ N m²/C
9. పొడవైన తిన్నని తీగపై 5 μC/m ఆవేశం ఉంది. దాని నుంచి 30 cm దూరంలో క్షేత్రం (a) 1.5 × 10⁵ N/C (b) 5 × 10⁵ N/C (c) 6 × 10⁵ N/C (d) 3 × 10⁵ N/C
10. ఒక పెద్ద సమతల పలకపై 1.77 μC/m² ఆవేశం ఉంది. దాని దగ్గర క్షేత్రం (a) 2 × 10⁵ N/C (b) 5 × 10⁴ N/C (c) 1 × 10⁵ N/C (d) 1 × 10⁶ N/C
11. 5 cm వ్యాసార్ధం గల సన్నని కవచంపై 10 nC ఉంది. దాని కేంద్రం నుంచి 3 cm వద్ద క్షేత్రం, పొటెన్షియల్ (a) 10⁵ N/C, 3000 V (b) సున్నా, సున్నా (c) 10⁵ N/C, 1800 V (d) సున్నా, 1800 V
12. 2 m కర్ణం గల చతురస్రం శీర్షాల వద్ద +2, +2, −3, +5 μC ఆవేశాలు ఉన్నాయి. కేంద్రం వద్ద పొటెన్షియల్ (a) 5.4 × 10⁴ V (b) 1.08 × 10⁵ V (c) 2.7 × 10⁴ V (d) 1.08 × 10⁴ V
13. 5 μC ఆవేశాన్ని 10 V ఉన్న బిందువు నుంచి 30 V ఉన్న బిందువుకు కదిలించడానికి కావలసిన పని (a) 5 × 10⁻⁵ J (b) 1 × 10⁻⁴ J (c) 2 × 10⁻⁴ J (d) 1.5 × 10⁻⁴ J
14. ఒక ప్రాంతంలో పొటెన్షియల్ V = 5x² − 3y వోల్ట్. (1 m, 1 m) వద్ద క్షేత్ర పరిమాణం సుమారు (a) 10.4 V/m (b) 13 V/m (c) 7 V/m (d) 8 V/m
15. ఏకరీతి క్షేత్రంలో సమపొటెన్షియల్ తలాలు 4 cm దూరంలో, ప్రతిసారీ 20 V భేదంతో ఉన్నాయి. క్షేత్రం (a) 5 V/m (b) 80 V/m (c) 50 V/m (d) 500 V/m
16. 20 cm దూరంలో ఉంచిన +4 μC, −2 μC స్థితి శక్తి (a) −0.36 J (b) +0.36 J (c) −0.18 J (d) −3.6 J
17. 5 × 10⁻⁹ C m భ్రామకం గల ద్విధ్రువం 4 × 10⁵ N/C క్షేత్రానికి వ్యతిరేక దిశలో ఉంది. దాని స్థితి శక్తి (a) −2 × 10⁻³ J (b) +2 × 10⁻³ J (c) సున్నా (d) +4 × 10⁻³ J
18. 2 × 10⁻⁸ C m భ్రామకం గల ద్విధ్రువం 3 × 10⁴ N/C క్షేత్రంలో ఉంది. దానిని 60° నుంచి 180° కు తిప్పడానికి పని (a) 3 × 10⁻⁴ J (b) 6 × 10⁻⁴ J (c) 9 × 10⁻⁴ J (d) 1.2 × 10⁻³ J
19. ఒక ఎలక్ట్రాన్ నిశ్చల స్థితి నుంచి 50 V ద్వారా కదులుతుంది. దాని వడి సుమారు (a) 2.1 × 10⁶ m/s (b) 4.2 × 10⁶ m/s (c) 1.8 × 10¹³ m/s (d) 5.9 × 10⁶ m/s
20. 4 MeV ఆల్ఫా కణం Z = 80 గల కేంద్రకం వైపు సరాసరి వెళుతుంది. అత్యంత సమీప దూరం (a) 2.88 × 10⁻¹⁴ m (b) 1.15 × 10⁻¹³ m (c) 5.76 × 10⁻¹⁵ m (d) 5.76 × 10⁻¹⁴ m
21. స్థిర విద్యుత్ సమతాస్థితిలో ఉన్న ఆవేశిత వాహకానికి ఏది సరైనది? (a) లోపల పొటెన్షియల్ సున్నా (b) లోపల క్షేత్రం సున్నా, పొటెన్షియల్ అంతటా ఒకేలా ఉంటుంది (c) ఆవేశం ఘనపరిమాణం అంతటా వ్యాపిస్తుంది (d) ఉపరితలానికి కొద్దిగా బయట క్షేత్రం ఉపరితలం వెంట ఉంటుంది
22. చాలా దూరంలో ఉన్న 1 cm, 4 cm వ్యాసార్ధాల వాహక గోళాలను తీగతో కలిపారు; అవి 50 nC పంచుకుంటాయి. వాటి ఆవేశాలు (a) 25 nC, 25 nC (b) 40 nC, 10 nC (c) 2 nC, 48 nC (d) 10 nC, 40 nC
23. K = 6 గల పలకను 3 × 10⁵ V/m క్షేత్రానికి లంబంగా ఉంచారు. దాని లోపల క్షేత్రం (a) 1.8 × 10⁶ V/m (b) 3 × 10⁵ V/m (c) 6 × 10⁴ V/m (d) 5 × 10⁴ V/m
24. σ స్వేచ్ఛా ఆవేశ సాంద్రత గల పలకల కెపాసిటర్ను K = 4 గల పలక నింపుతుంది. పలకపై బంధిత ఆవేశ సాంద్రత (a) 0.75σ (b) 0.25σ (c) 4σ (d) σ
25. ఒక సమాంతర పలకల కెపాసిటర్ పలకల వైశాల్యం 0.1 m², దూరం 0.885 mm, గాలిలో. దాని కెపాసిటెన్స్ (a) 10 nF (b) 1 nF (c) 0.1 nF (d) 1 μF
26. శ్రేణిలో ఉన్న 4 μF, 12 μF కెపాసిటర్లను 24 V కు కలిపారు. ప్రతిదానిపై ఆవేశం (a) 384 μC (b) 96 μC (c) 36 μC (d) 72 μC
27. సమాంతరంగా ఉన్న 3 μF, 5 μF కెపాసిటర్లను 10 V కు కలిపారు. నిల్వ ఉన్న మొత్తం శక్తి (a) 8 × 10⁻⁴ J (b) 2 × 10⁻⁴ J (c) 4 × 10⁻⁴ J (d) 9.4 × 10⁻⁵ J
28. బ్యాటరీకి కలిపే ఉంచిన కెపాసిటర్ ఖాళీని K = 3 డై ఎలక్ట్రిక్ నింపుతుంది. దానిపై ఆవేశం (a) Q/3 (b) 3Q (c) Q (d) 9Q అవుతుంది
29. ఒక కెపాసిటర్కు 4 mm గాలి ఖాళీ, C కెపాసిటెన్స్ ఉన్నాయి. K = 3, 2 mm మందం గల పలకను లోపలికి జార్చారు. కొత్త కెపాసిటెన్స్ (a) 3C (b) 2C (c) 1.5C (d) 1.2C
30. 50 V వద్ద ఉన్న 6 μF కెపాసిటర్ను ఆవేశం లేని 4 μF కెపాసిటర్కు కలిపారు. ఉమ్మడి వోల్టేజీ, నష్టమైన శక్తి (a) 30 V, 7.5 mJ (b) 20 V, 3 mJ (c) 30 V, 3 mJ (d) 25 V, 3 mJ
31. శ్రేణిలో ఉన్న రెండు 2 μF కెపాసిటర్లను 3 μF కెపాసిటర్తో సమాంతరంగా కలిపారు. ఈ సమూహం 4 μF కెపాసిటర్తో శ్రేణిలో ఉంది. ఫలిత కెపాసిటెన్స్ (a) 4 μF (b) 1 μF (c) 9 μF (d) 2 μF
32. క్షేత్రం 3 × 10⁶ V/m ఉన్న చోట గాలిలో శక్తి సాంద్రత సుమారు (a) 13 J/m³ (b) 40 J/m³ (c) 80 J/m³ (d) 4 J/m³
33. 40 g ద్రవ్యరాశి, 3 μC ఆవేశం గల గుండు 10⁵ N/C క్షితిజ క్షేత్రంలో దారంతో వేలాడుతూ ఉంది. దారం లంబంతో చేసే కోణం సుమారు (a) 30° (b) 45° (c) 37° (d) 53°
34. 4 cm వ్యాసార్ధం గల వలయంపై 4 nC ఉంది. దాని అక్షంపై కేంద్రం నుంచి 3 cm వద్ద పొటెన్షియల్ (a) 900 V (b) 720 V (c) 1200 V (d) 8640 V
35. 20 cm వ్యాసార్ధం గల సన్నని అర్ధవృత్తాకార తీగపై 2 μC/m ఆవేశం ఉంది. దాని కేంద్రం వద్ద క్షేత్రం (a) 9 × 10⁴ N/C (b) సున్నా (c) 1.8 × 10⁵ N/C (d) 3.6 × 10⁵ N/C
36. 10 cm వ్యాసార్ధం గల అర్ధగోళం దాని అక్షానికి సమాంతరంగా ఉన్న 100 N/C ఏకరీతి క్షేత్రంలో ఉంది. దాని వక్ర ఉపరితలం గుండా అభివాహ పరిమాణం సుమారు (a) 6.28 N m²/C (b) 12.6 N m²/C (c) సున్నా (d) 3.14 N m²/C
37. ఒక ఎలక్ట్రాన్ 910 N/C ఏకరీతి క్షేత్రంలో నిశ్చల స్థితి నుంచి బయలుదేరుతుంది. 3.2 cm కదలడానికి పట్టే సమయం (a) 4 × 10⁻⁸ s (b) 2 × 10⁻⁸ s (c) 2 × 10⁻⁹ s (d) 1.4 × 10⁻⁸ s
38. a భుజం గల సమబాహు త్రిభుజం శీర్షాల వద్ద మూడు సమాన ఆవేశాలు q ఉన్నాయి. ఒక ఆవేశాన్ని నెమ్మదిగా అనంతానికి తీసుకెళతారు. వ్యవస్థ స్థితి శక్తిలో తగ్గుదల (a) kq²/a (b) 3kq²/a (c) సున్నా (d) 2kq²/a
39. వియుక్త ఆవేశిత కెపాసిటర్ U శక్తిని నిల్వ చేస్తుంది. దాని పలకల దూరాన్ని మూడు రెట్లు చేస్తారు. ఇప్పుడు నిల్వ శక్తి (a) 3U (b) U/3 (c) 9U (d) U
40. శ్రేణిలో ఉన్న రెండు సరిసమాన గాలి కెపాసిటర్లను బ్యాటరీకి కలిపారు. బ్యాటరీ కలిపే ఉండగా ఒక కెపాసిటర్ను K = 3 డై ఎలక్ట్రిక్తో నింపుతారు. బ్యాటరీ నుంచి తీసుకున్న ఆవేశం (a) 1.5 రెట్లు (b) 3 రెట్లు (c) 2 రెట్లు (d) 0.75 రెట్లు అవుతుంది
41. ఒక లోహపు కవచంపై +5 μC ఉంది. దాని కుహరంలో −3 μC ఆవేశాన్ని ఉంచారు. దాని బయటి ఉపరితలంపై ఆవేశం (a) +5 μC (b) +8 μC (c) −3 μC (d) +2 μC
42. స్వల్ప ద్విధ్రువం నుంచి 10 cm దూరంలో అక్ష బిందువు వద్ద పొటెన్షియల్ 450 V. ఆ బిందువు వద్ద క్షేత్రం (a) 9000 N/C (b) 4500 N/C (c) 450 N/C (d) 45 N/C
43. ప్రతిపాదన (A): రెండు విద్యుత్ క్షేత్ర రేఖలు ఎన్నడూ ఒకదాన్నొకటి ఖండించుకోవు. కారణం (R): ఖండన బిందువు వద్ద క్షేత్రానికి ఒకేసారి రెండు దిశలు ఉండాల్సి వస్తుంది. (a) రెండూ సరైనవి, R అనేది A కు సరైన వివరణ (b) రెండూ సరైనవి, R అనేది A కు వివరణ కాదు (c) A సరైనది, R తప్పు (d) A తప్పు, R సరైనది
44. ప్రతిపాదన (A): ద్విధ్రువం మధ్య బిందువు వద్ద పొటెన్షియల్ సున్నా, కాబట్టి అక్కడ క్షేత్రం కూడా సున్నా. కారణం (R): పొటెన్షియల్ అదిశ, +q, −q ల పొటెన్షియల్లు మధ్య బిందువు వద్ద రద్దవుతాయి. (a) రెండూ సరైనవి, R అనేది A కు సరైన వివరణ (b) రెండూ సరైనవి, R అనేది A కు వివరణ కాదు (c) A సరైనది, R తప్పు (d) A తప్పు, R సరైనది
45. వాక్యం I: సమాంతర పలకల కెపాసిటర్ కెపాసిటెన్స్ దాని పలకలపై ఆవేశంపై ఆధారపడదు. వాక్యం II: V కు ఆవేశపరిచి, Q ఆవేశం గల కెపాసిటర్లో నిల్వ శక్తి QV. (a) రెండూ సరైనవి (b) రెండూ తప్పు (c) I సరైనది, II తప్పు (d) I తప్పు, II సరైనది
జవాబులు మరియు కారణాలు
| Q | Ans | కారణం |
|---|---|---|
| 1 | c | 8 × 10⁻⁶/(1.6 × 10⁻¹⁹) = 5 × 10¹³ |
| 2 | c | K నుంచి 1/2, r సగం అవడం నుంచి 4 కారకాలు |
| 3 | a | 9 × 10⁹ × 5 × 10⁻⁶/0.25 |
| 4 | c | 5(0.4 − x) = 3x నుంచి x = 0.25 m |
| 5 | a | p = 1.2 × 10⁻⁸ C m; τ = pE |
| 6 | a | kp/r³ = 9 × 10⁹ × 10⁻⁹/1 |
| 7 | d | ఆవృత ఫలిత ఆవేశం సున్నా |
| 8 | c | 17.7 × 10⁻⁶/(6 × 8.85 × 10⁻¹²) |
| 9 | d | 2kλ/r = 2 × 9 × 10⁹ × 5 × 10⁻⁶/0.3 |
| 10 | c | σ/(2ε₀) = 1.77 × 10⁻⁶/(1.77 × 10⁻¹¹) |
| 11 | d | లోపల E = 0; V = kQ/R = 90/0.05 |
| 12 | a | 1 m వద్ద ఫలితం 6 μC: 9 × 10⁹ × 6 × 10⁻⁶ |
| 13 | b | W = qΔV = 5 × 10⁻⁶ × 20 |
| 14 | a | E = (−10, 3); పరిమాణం √109 |
| 15 | d | 20/0.04 |
| 16 | a | 9 × 10⁹ × (−8 × 10⁻¹²)/0.2 |
| 17 | b | U = −pE cos 180° = +pE |
| 18 | c | pE(cos 60° − cos 180°) = 6 × 10⁻⁴ × 1.5 |
| 19 | b | √(2 × 50 × 1.6 × 10⁻¹⁹/9.1 × 10⁻³¹) |
| 20 | d | 9 × 10⁹ × 160 × 1.6 × 10⁻¹⁹/(4 × 10⁶) |
| 21 | b | లోపల E సున్నా అయ్యేలా స్వేచ్ఛా ఆవేశాలు స్థిరపడతాయి |
| 22 | d | q ∝ R: 1 : 4 |
| 23 | d | 3 × 10⁵/6 |
| 24 | a | σ(1 − 1/4) |
| 25 | b | 8.85 × 10⁻¹² × 0.1/(0.885 × 10⁻³) = 10⁻⁹ F |
| 26 | d | Cₛ = 3 μF; Q = 3 × 24 |
| 27 | c | 0.5 × 8 × 10⁻⁶ × 100 |
| 28 | b | V స్థిరం, C మూడు రెట్లు |
| 29 | c | 4/(2 + 2/3) = 1.5 |
| 30 | c | V = 300/10; నష్టం 7.5 − 4.5 = 3 mJ |
| 31 | d | (1 + 3) = 4 μF, 4 μF తో శ్రేణిలో |
| 32 | b | 0.5 × 8.85 × 10⁻¹² × 9 × 10¹² ≈ 39.8 |
| 33 | c | tan θ = 0.3/0.4 = 0.75 |
| 34 | b | kQ/√(R² + x²) = 36/0.05 |
| 35 | c | 2kλ/R = 2 × 9 × 10⁹ × 2 × 10⁻⁶/0.2 |
| 36 | d | πR²E = 3.14 × 0.01 × 100 |
| 37 | b | a = 1.6 × 10¹⁴ m/s²; t = √(2d/a) |
| 38 | d | kq²/a శక్తి గల రెండు జతలు తొలగిపోతాయి |
| 39 | a | Q స్థిరం, C, C/3 అవుతుంది, U = Q²/2C మూడు రెట్లు |
| 40 | a | ఫలితం C/2 నుంచి 3C/4 కు |
| 41 | d | లోపలి గోడ +3 μC; బయట 5 − 3 = +2 μC |
| 42 | a | kp/r² = 450 నుంచి kp/r³ = 4500; E = 2kp/r³ |
| 43 | a | ఒక బిందువు వద్ద క్షేత్రానికి ఒకే దిశ |
| 44 | d | మధ్య బిందువు వద్ద E, +q నుంచి −q వైపు ఉంటుంది, సున్నా కాదు; R సరైనది |
| 45 | c | C = ε₀A/d; శక్తి QV/2, QV కాదు |