అధ్యాయం 3: ఉష్ణం మరియు ధ్వని (Heat and Sound)
మీరు ఏమి నేర్చుకుంటారు
అనునాద నాళం (Resonance tube) మూసిన గొట్టంలా ఎలా పనిచేస్తుంది, అనునాద పొడవులు ఎందుకు అర తరంగదైర్ఘ్యం (Wavelength) అంతరాల్లో వస్తాయి.
అంత్య దోషం (End correction) తెలియకుండానే రెండు అనునాద పొడవుల నుంచి ధ్వని వడి (Speed) ఎలా కనుక్కోవాలి.
అంత్య దోషాన్ని ఎలా కనుక్కోవాలి, వడిని 0 °C కి ఎలా సవరించాలి.
మిశ్రణ పద్ధతి (Method of mixtures) ఘన, ద్రవ పదార్థాల విశిష్టోష్ణాన్ని (Specific heat) ఎలా ఇస్తుంది.
ఉష్ణ నష్టాలు ఫలితాన్ని ఏ వైపుకు మారుస్తాయి.
3.1 ప్రయోగం: అనునాద నాళంతో గాలిలో ధ్వని వడి
ఉద్దేశం: అనునాద నాళం, రెండు శృంగారదోషాల (tuning forks) సహాయంతో గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద గాలిలో ధ్వని వడిని కనుక్కోవడం.
పరికరాలు: అనునాద నాళం (రబ్బరు గొట్టం ద్వారా నీటి ట్యాంకుకు కలిపిన, పక్కన మీటర్ స్కేలు ఉన్న పొడవైన గాజు లేదా లోహపు గొట్టం), తెలిసిన పౌనఃపున్యం (Frequency) గల రెండు శృంగారదోషాలు (ఉదా. 512 Hz, 480 Hz), రబ్బరు ప్యాడ్, థర్మామీటరు, సెట్ స్క్వేర్లు.
సూత్రం మరియు ఫార్ములా: నీటిపై ఉన్న గాలి స్తంభం నీటి వైపు మూసి, పైన తెరిచి ఉన్న గొట్టం. మూతి పైన పట్టుకున్న శృంగారదోషం ధ్వనిని నాళంలోకి పంపుతుంది. గాలి స్తంభం సహజ పౌనఃపున్యం శృంగారదోషంతో సరిపోగానే ధ్వని గట్టిగా వినిపిస్తుంది. ఇదే అనునాదం.
మూసిన గొట్టంలో నీటి వద్ద నిప్పందం (node), తెరిచిన చివరకు కొంచెం పైన ప్రస్పందం (antinode) ఉంటాయి. ప్రస్పందం మూతి నుంచి చిన్న దూరం e (అంత్య దోషం) పైన ఉంటుంది.
తీసివేస్తే e రద్దవుతుంది:
ఇక్కడ d నాళం లోపలి వ్యాసం. రెండు అనునాదాలు వాడడంలోనే అసలు విషయం ఉంది: తెలియని e రద్దవుతుంది.
వెచ్చని గాలిలో ధ్వని వేగంగా ప్రయాణిస్తుంది. గది ఉష్ణోగ్రత దగ్గర ప్రతి డిగ్రీ సెల్సియస్కు వడి సుమారు 0.61 m/s పెరుగుతుంది.
ఇది t °C వద్ద వడి నుంచి 0 °C వద్ద వడిని ఇస్తుంది.

నీటి ఉపరితలం ఎప్పుడూ నిప్పందం, ప్రస్పందం మూతికి e దూరం పైన ఉంటుంది, కాబట్టి రెండు అనునాద పొడవుల మధ్య తేడా సరిగ్గా λ/2.
విధానం:
ట్యాంకును పైకి లేపి నాళాన్ని దాదాపు పైవరకు నింపండి. నాళాన్ని నిలువుగా ఉంచండి.
శృంగారదోషాన్ని రబ్బరు ప్యాడ్పై కొట్టండి (బల్లపై ఎప్పుడూ కాదు). దాన్ని మూతికి కొంచెం పైన క్షితిజ సమాంతరంగా, భుజాలు నిలువుగా ఉండేలా పట్టుకోండి.
శృంగారదోషాన్ని మళ్లీ మళ్లీ కొడుతూ నీటిని నెమ్మదిగా తగ్గించండి. ధ్వని అతి గట్టిగా వినిపించే పొడవును కనుగొనండి.
ఈ బిందువు చుట్టూ నీటిని పైకి, కిందకి కదిలించి సరిచేయండి. తెరిచిన చివర నుంచి నీటి ఉపరితలం (నెవలు అట్టడుగు) వరకు l₁ నమోదు చేయండి.
నీటిని ఇంకా సుమారు మూడు రెట్ల l₁ వరకు తగ్గించండి. అదే విధంగా రెండో గట్టి స్థానం l₂ కనుగొనండి.
రెండో శృంగారదోషంతో మళ్లీ చేయండి. మొదట్లో, చివరలో గది ఉష్ణోగ్రత నమోదు చేయండి.
పరిశీలనల పట్టిక నమూనా:
| శృంగారదోష పౌనఃపున్యం f (Hz) | l₁: నీరు తగ్గుతున్నప్పుడు (cm) | l₁: నీరు పెరుగుతున్నప్పుడు (cm) | సగటు l₁ (cm) | సగటు l₂ (cm) | λ = 2(l₂ − l₁) (cm) | v = fλ (m/s) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 512 | ||||||
| 480 |
ఫలితం: … °C వద్ద గాలిలో ధ్వని వడి = … m/s. 0 °C వద్ద వడి = … m/s.
జాగ్రత్తలు:
నాళం నిలువుగా ఉండాలి; శృంగారదోషాన్ని మూతికి కొంచెం పైన, తాకకుండా పట్టుకోవాలి.
శృంగారదోషాన్ని రబ్బరు ప్యాడ్పై మెల్లగా కొట్టండి. గట్టిగా కొడితే అధిస్వరాలు (overtones) వస్తాయి, శృంగారదోషం దెబ్బతినవచ్చు.
ప్రతి అనునాదాన్ని రెండు వైపుల నుంచి (నీరు పెరుగుతూ, తగ్గుతూ) చేరుకోండి, సగటు తీసుకోండి.
కన్నును నెవలు అట్టడుగు సమాన ఎత్తులో ఉంచి నీటి మట్టాన్ని చదవండి.
దోష కారణాలు:
గరిష్ఠ ధ్వని బిందువును చెవితో సరిగ్గా గుర్తించడం కష్టం.
ప్రయోగం జరుగుతున్నప్పుడు గది ఉష్ణోగ్రత లేదా తేమ మారడం.
నాళంలోని గాలి తేమగా, గది కంటే వెచ్చగా ఉండి v ని మార్చవచ్చు.
మౌఖిక (viva) ప్రశ్నల అంశాలు:
l₂ దాదాపు 3l₁ కానీ కొంచెం ఎక్కువ, ఎందుకంటే రెండు అనునాదాలలోనూ e ఒకటే: l₂ = 3l₁ + 2e.
ఎక్కువ పౌనఃపున్యం గల శృంగారదోషం తక్కువ అనునాద పొడవులను ఇస్తుంది.
మూసిన గొట్టంలో బేసి హార్మోనిక్లు మాత్రమే వస్తాయి, కాబట్టి అనునాదాల మధ్య దూరం λ/2.
పొడవైన గాలి స్తంభం ఎక్కువ శక్తిని కోల్పోతుంది కాబట్టి రెండో అనునాదం వద్ద ధ్వని మసకగా ఉంటుంది.
సాధించిన ఉదాహరణ 3.1: 512 Hz శృంగారదోషం మొదటి, రెండో అనునాదాలను 16.0 cm, 49.5 cm వద్ద ఇస్తుంది. ధ్వని వడి, అంత్య దోషం కనుక్కోండి.
సాధన: λ = 2(49.5 − 16.0) = 67.0 cm. v = 512 × 0.670 = 343 m/s. e = (49.5 − 3 × 16.0)/2 = 1.5/2 = 0.75 cm.
సాధించిన ఉదాహరణ 3.2: 4.0 cm లోపలి వ్యాసం గల నాళం 480 Hz శృంగారదోషంతో 16.5 cm వద్ద మొదటి అనునాదం ఇస్తుంది. e = 0.3d తీసుకుని ధ్వని వడి కనుక్కోండి.
సాధన: e = 0.3 × 4.0 = 1.2 cm. λ/4 = 16.5 + 1.2 = 17.7 cm, కాబట్టి λ = 70.8 cm. v = 480 × 0.708 = 340 m/s.
సాధించిన ఉదాహరణ 3.3: 30 °C ఉన్న వేడి చెన్నై మధ్యాహ్నం కొలిచిన వడి 349 m/s. 0 °C వద్ద వడి ఎంత?
సాధన: v₀ = 349 − 0.61 × 30 = 349 − 18.3 = 330.7 m/s, సుమారు 331 m/s.
సాధించిన ఉదాహరణ 3.4: 512 Hz శృంగారదోషంతో మొదటి అనునాదం 16.0 cm, రెండోది 49.5 cm వద్ద (3.1 లో లాగా). నాళం తగినంత పొడవుగా ఉంటే మూడో అనునాదం ఎక్కడ వస్తుంది?
సాధన: అనునాదాల మధ్య దూరం λ/2 = 33.5 cm. l₃ = 49.5 + 33.5 = 83.0 cm.
3.2 ప్రయోగం: మిశ్రణ పద్ధతిలో విశిష్టోష్ణం
ఉద్దేశం: మిశ్రణ పద్ధతిలో (i) ఇచ్చిన ఘనం, (ii) ఇచ్చిన ద్రవం విశిష్టోష్ణాన్ని కనుక్కోవడం.
పరికరాలు: చెక్క లేదా ఉష్ణరోధక బయటి ఆవరణంలో ఉంచిన, కలిపే కడ్డీ ఉన్న రాగి కెలోరీమీటరు; రెండు థర్మామీటర్లు (కనీస కొలత 0.1 °C లేదా 0.5 °C); ఆవిరి హీటర్ (హిప్సోమీటర్) లేదా మరిగే నీటి పాత్ర; దారానికి కట్టిన ఘనం (సీసం గుళికలు, ఇనుము లేదా ఇత్తడి దిమ్మె); ద్రవం (ఉదా. కిరోసిన్ లేదా నూనె); భౌతిక తులాదండం.
సూత్రం మరియు ఫార్ములా: ఉష్ణరోధక పాత్రలో వేడి వస్తువును చల్లని వస్తువుతో కలిపితే, ఏమీ బయటకు పోనంత వరకు వేడి వస్తువు కోల్పోయిన ఉష్ణం = చల్లని వస్తువు (మరియు పాత్ర) గ్రహించిన ఉష్ణం.
(i) ఘనం. mₛ ద్రవ్యరాశి గల ఘనాన్ని T₁ వరకు వేడి చేసి, కెలోరీమీటరు (ద్రవ్యరాశి m_c) లోని నీటిలో (ద్రవ్యరాశి m_w, ఉష్ణోగ్రత T₂) వేస్తారు. చివరి ఉమ్మడి ఉష్ణోగ్రత T.
(ii) ద్రవం. తెలిసిన విశిష్టోష్ణం cₛ గల ఘనాన్ని T₁ వరకు వేడి చేసి, కెలోరీమీటరులో T₂ వద్ద ఉన్న ద్రవంలో (ద్రవ్యరాశి m_l) వేస్తారు.
m_c c_c అనేది కెలోరీమీటరు ఉష్ణ ధారాశక్తి. దీనిని c_w తో భాగిస్తే వచ్చేదాన్ని కెలోరీమీటరు జల తుల్యాంకం (water equivalent) అంటారు.
విధానం (ఘనం):
కలిపే కడ్డీతో సహా ఖాళీ కెలోరీమీటరును తూయండి. దానిని సుమారు మూడింట రెండు వంతుల వరకు నీటితో నింపి మళ్లీ తూయండి.
ఘనాన్ని ఆవిరి హీటర్లో వేలాడదీయండి. పక్కన ఉన్న థర్మామీటరు స్థిరపడే వరకు (సుమారు 100 °C) వేడి చేయండి. T₁ నమోదు చేయండి.
కెలోరీమీటరులోని నీటి స్థిర ఉష్ణోగ్రత T₂ నమోదు చేయండి.
వేడి ఘనాన్ని వేగంగా కానీ మెల్లగా నీటిలో వేయండి. వెంటనే మూత మూయండి.
కలిపి థర్మామీటరును గమనించండి. అత్యధిక స్థిర ఉష్ణోగ్రత T నమోదు చేయండి.
mₛ కోసం నీరు, ఘనంతో సహా కెలోరీమీటరును మళ్లీ తూయండి, లేదా మొదట్లోనే ఘనాన్ని విడిగా తూయండి.
విధానం (ద్రవం): పైన చెప్పినట్లే; కాకపోతే నీటికి బదులు ద్రవాన్ని, వేడి వస్తువుగా తెలిసిన cₛ గల ఘనాన్ని (ఉదా. రాగి దిమ్మె) వాడాలి.
పరిశీలనల పట్టిక నమూనా:
| రాశి | గుర్తు | విలువ |
|---|---|---|
| కెలోరీమీటరు + కలిపే కడ్డీ ద్రవ్యరాశి | m_c | … g |
| కెలోరీమీటరు + నీరు (లేదా ద్రవం) ద్రవ్యరాశి | — | … g |
| నీటి (లేదా ద్రవం) ద్రవ్యరాశి | m_w లేదా m_l | … g |
| ఘనం ద్రవ్యరాశి | mₛ | … g |
| వేడి ఘనం ఉష్ణోగ్రత | T₁ | … °C |
| నీటి (లేదా ద్రవం) మొదటి ఉష్ణోగ్రత | T₂ | … °C |
| మిశ్రమం చివరి స్థిర ఉష్ణోగ్రత | T | … °C |
ఫలితం: ఘనం విశిష్టోష్ణం = … J/kg K; ద్రవం విశిష్టోష్ణం = … J/kg K.
జాగ్రత్తలు:
వేడి ఘనం దారిలో గాలిలో చల్లబడకుండా వేగంగా బదిలీ చేయండి.
ఘనం వేసేటప్పుడు నీరు బయటకు చిమ్మకుండా చూడండి.
ఉష్ణోగ్రత ఏకరీతిగా ఉండేలా నిరంతరం మెల్లగా కలపండి.
వికిరణం, సంవహన నష్టాలు తగ్గడానికి కెలోరీమీటరు బయటి ఉపరితలాన్ని మెరిసేలా ఉంచి, ఉష్ణరోధక ఆవరణంలోనే ఉంచండి.
ఘనం థర్మామీటరు బల్బును తాకకూడదు.
దోష కారణాలు:
బదిలీ, కలపడం సమయంలో పరిసరాలకు ఉష్ణం కోల్పోవడం.
మరిగే నీటిలో వేడి చేసితే ఘనంతో కొంత నీరు కూడా వెళ్లడం.
చిన్న ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదల (T − T₂) తో పోలిస్తే థర్మామీటరు కనీస కొలత పెద్దది.
మౌఖిక (viva) ప్రశ్నల అంశాలు:
గదికి ఉష్ణం కోల్పోవడం వల్ల చివరి ఉష్ణోగ్రత T ఉండాల్సినదానికంటే తక్కువగా వస్తుంది. అప్పుడు (T − T₂) తగ్గి, (T₁ − T) పెరిగి, కనుగొన్న cₛ తక్కువగా వస్తుంది.
రాగి మంచి వాహకం, తక్కువ విశిష్టోష్ణం కలిగినది; అందుకే కెలోరీమీటరుకు వాడతారు. అది తక్కువ ఉష్ణం గ్రహించి, మిశ్రమ ఉష్ణోగ్రతకు త్వరగా చేరుకుంటుంది.
నీటిని గది ఉష్ణోగ్రత కంటే కొన్ని డిగ్రీలు తక్కువగా మొదలుపెట్టి కొన్ని డిగ్రీలు ఎక్కువగా ముగిస్తే, గది నుంచి వచ్చే, పోయే ఉష్ణం సమతుల్యమవుతుంది.
ద్రవ ప్రయోగంలో వాడే ద్రవం ఘనంతో గానీ కెలోరీమీటరుతో గానీ చర్య జరపకూడదు.
సాధించిన ఉదాహరణ 3.5: 100 °C వద్ద ఉన్న 100 g లోహపు దిమ్మెని 50 g రాగి కెలోరీమీటరులో 25 °C వద్ద ఉన్న 150 g నీటిలో వేశారు. చివరి ఉష్ణోగ్రత 30 °C. లోహం విశిష్టోష్ణం కనుక్కోండి. (c_w = 4200 J/kg K, c_copper = 400 J/kg K)
సాధన: గ్రహించిన ఉష్ణం = (0.150 × 4200 + 0.050 × 400) × 5 = (630 + 20) × 5 = 3250 J. కోల్పోయిన ఉష్ణం = 0.100 × cₛ × 70 = 7cₛ. కాబట్టి cₛ = 3250/7 = 464 J/kg K.
సాధించిన ఉదాహరణ 3.6: 50 g ద్రవ్యరాశి గల రాగి కెలోరీమీటరు (c = 400 J/kg K) వాడారు. దాని జల తుల్యాంకం కనుక్కోండి.
సాధన: జల తుల్యాంకం = m_c c_c/c_w = 50 × 400/4200 = 4.8 g. కెలోరీమీటరు 4.8 g నీటిలా ఉష్ణాన్ని గ్రహిస్తుంది.
సాధించిన ఉదాహరణ 3.7: 100 °C వద్ద ఉన్న 200 g రాగి దిమ్మెని (c = 390 J/kg K) 50 g రాగి కెలోరీమీటరులో 25 °C వద్ద ఉన్న 100 g ద్రవంలో వేశారు. చివరి ఉష్ణోగ్రత 45 °C. ద్రవం విశిష్టోష్ణం కనుక్కోండి.
సాధన: దిమ్మె కోల్పోయిన ఉష్ణం = 0.200 × 390 × 55 = 4290 J. కెలోరీమీటరు గ్రహించినది = 0.050 × 390 × 20 = 390 J. ద్రవం గ్రహించినది = 4290 − 390 = 3900 J = 0.100 × c_l × 20. కాబట్టి c_l = 1950 J/kg K.
త్వరిత పునశ్చరణ
అనునాద నాళం = మూసిన గొట్టం. l₁ + e = λ/4, l₂ + e = 3λ/4.
v = 2f(l₂ − l₁); e = (l₂ − 3l₁)/2 ≈ 0.3d.
వరుస అనునాద పొడవుల మధ్య తేడా λ/2.
v₀ = vₜ − 0.61t (t, °C లో).
మిశ్రణ పద్ధతి: వేడి వస్తువు కోల్పోయిన ఉష్ణం = చల్లని వస్తువు + కెలోరీమీటరు గ్రహించిన ఉష్ణం.
గదికి ఉష్ణ నష్టం వల్ల చివరి ఉష్ణోగ్రత తగ్గి, ఘనం c విలువ తక్కువగా వస్తుంది.
జల తుల్యాంకం = m_c c_c/c_w.
NEET లో సాధారణ తప్పులు
అంత్య దోషాన్ని మరిచి v = 4fl₁ వాడడం.
λ = 2(l₂ − l₁) కు బదులు λ = l₂ − l₁ అని రాయడం.
రెండో అనునాదాన్ని l₂ = 2l₁ గా తీసుకోవడం. మూసిన గొట్టంలో అది 3l₁ + 2e, అంటే 3l₁ కంటే కొంచెం ఎక్కువ.
ఉష్ణ సమతుల్యంలో కెలోరీమీటరు ఉష్ణ ధారాశక్తిని వదిలేయడం.
ఒకే సమీకరణంలో గ్రాములు, కిలోగ్రాములు కలపడం.
నీటి మొదటి ఉష్ణోగ్రత వేరేగా ఉన్నప్పుడు గది ఉష్ణోగ్రతను T₂ గా వాడడం.
అభ్యాస బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు (MCQs): అధ్యాయం 3
స్థాయి 1: భావన పరీక్ష
1. అనునాద నాళంలోని గాలి స్తంభం దీనిలా ప్రవర్తిస్తుంది (a) ఒక చివర మూసిన గొట్టం (b) రెండు చివరలూ తెరిచిన గొట్టం (c) బిగించిన తీగ (d) ఘన కడ్డీ
2. మొదటి అనునాదం వద్ద గాలి స్తంభం పొడవు + అంత్య దోషం దీనికి సమానం (a) λ (b) λ/2 (c) 3λ/4 (d) λ/4
3. f పౌనఃపున్యం గల శృంగారదోషంతో మొదటి, రెండో అనునాద పొడవులు l₁, l₂ అయితే ధ్వని వడి (a) f(l₂ − l₁) (b) 2f(l₂ − l₁) (c) 4f(l₂ − l₁) (d) f(l₂ + l₁)/2
4. d లోపలి వ్యాసం గల నాళానికి అంత్య దోషం సుమారు (a) 0.6d (b) d (c) 0.3d (d) 3d
5. అనునాద నాళం ప్రయోగంలో శృంగారదోషాన్ని దేనిపై కొట్టాలి? (a) రబ్బరు ప్యాడ్ (b) చెక్క బల్ల (c) లోహపు పలక (d) నాళం అంచు
6. గది ఉష్ణోగ్రత దగ్గర గాలిలో ధ్వని వడి సుమారు ఇంత పెరుగుతుంది (a) ప్రతి °C కు 6.1 m/s (b) ప్రతి °C కు 0.061 m/s (c) ప్రతి °C కు 1 m/s (d) ప్రతి °C కు 0.61 m/s
7. మిశ్రణ పద్ధతి దీనిపై ఆధారపడి ఉంటుంది? (a) ద్రవ్యవేగ నిత్యత్వం (b) వేడి వస్తువు కోల్పోయిన ఉష్ణం = చల్లని వస్తువు గ్రహించిన ఉష్ణం (c) కేవలం న్యూటన్ శీతలీకరణ నియమం (d) స్టెఫాన్ నియమం
8. కెలోరీమీటర్లను సాధారణంగా రాగితో చేస్తారు, ఎందుకంటే రాగి (a) ఎక్కువ విశిష్టోష్ణం కలిగినది (b) అధమ వాహకం (c) తక్కువ విశిష్టోష్ణం గల మంచి వాహకం (d) వేడి చేసినా విస్తరించదు
9. m_c ద్రవ్యరాశి, c_c విశిష్టోష్ణం గల కెలోరీమీటరు జల తుల్యాంకం (a) m_c c_w/c_c (b) m_c (c) c_c/c_w (d) m_c c_c/c_w
10. ఘన ప్రయోగంలో వేడి ఘనాన్ని కెలోరీమీటరుకు ఎలా మార్చాలి? (a) వేగంగా, నీరు చిమ్మకుండా (b) కొంచెం చల్లారిన తర్వాత నెమ్మదిగా (c) థర్మామీటరు బల్బు దానిని తాకేలా (d) నీరు వేడెక్కిన తర్వాతే
స్థాయి 2: NEET స్థాయి
11. 500 Hz శృంగారదోషం 16.5 cm, 51.0 cm అనునాద పొడవులను ఇస్తుంది. ధ్వని వడి (a) 172.5 m/s (b) 345 m/s (c) 690 m/s (d) 330 m/s
12. Q11 డేటాకు అంత్య దోషం (a) 1.5 cm (b) 0.5 cm (c) 0.75 cm (d) 0.25 cm
13. 480 Hz శృంగారదోషం మొదటి అనునాదాన్ని 17.0 cm వద్ద ఇస్తుంది. అంత్య దోషం 1.0 cm. ధ్వని వడి సుమారు (a) 346 m/s (b) 326 m/s (c) 360 m/s (d) 173 m/s
14. ధ్వని వడి 340 m/s, 425 Hz శృంగారదోషం వాడారు. అంత్య దోషం 1.0 cm. మొదటి అనునాద పొడవు (a) 20.0 cm (b) 21.0 cm (c) 40.0 cm (d) 19.0 cm
15. మొదటి అనునాద పొడవు 20.0 cm, అంత్య దోషం 0.8 cm. రెండో అనునాద పొడవు (a) 60.0 cm (b) 61.6 cm (c) 62.4 cm (d) 40.0 cm
16. 25 °C వద్ద కొలిచిన ధ్వని వడి 346 m/s. 0 °C వద్ద వడి సుమారు (a) 361 m/s (b) 340 m/s (c) 331 m/s (d) 321 m/s
17. 100 °C వద్ద ఉన్న 50 g ఘనాన్ని 20 °C వద్ద ఉన్న 100 g నీటిలో వేశారు. చివరి ఉష్ణోగ్రత 24 °C. కెలోరీమీటరును వదిలేస్తే ఘనం విశిష్టోష్ణం సుమారు (c_w = 4200 J/kg K) (a) 221 J/kg K (b) 884 J/kg K (c) 4200 J/kg K (d) 442 J/kg K
18. 120 g ద్రవ్యరాశి గల కెలోరీమీటరును 350 J/kg K విశిష్టోష్ణం గల లోహంతో చేశారు. దాని జల తుల్యాంకం (a) 10 g (b) 120 g (c) 12 g (d) 35 g
19. ఒక కెలోరీమీటరు (జల తుల్యాంకం 10 g) లో 90 g నీరు ఉంది. ఉష్ణోగ్రత 6 °C పెరిగింది. గ్రహించిన ఉష్ణం (a) 2268 J (b) 252 J (c) 2520 J (d) 25200 J
20. ఘనానికి మిశ్రణ పద్ధతిలో కలపడం సమయంలో కొంత ఉష్ణం గదికి కోల్పోతుంది. కనుగొన్న విశిష్టోష్ణం (a) ఎక్కువగా ఉంటుంది (b) తక్కువగా ఉంటుంది (c) ప్రభావితం కాదు (d) యాదృచ్ఛికంగా ఎక్కువ లేదా తక్కువ
21. అంత్య దోషాన్ని వదిలేస్తే, 384 Hz, 512 Hz శృంగారదోషాలతో మొదటి అనునాద పొడవుల నిష్పత్తి (a) 4/3 (b) 3/4 (c) 16/9 (d) 1
22. 540 Hz శృంగారదోషంతో అనునాద నాళంలో వరుస అనునాద పొడవుల మధ్య దూరం 32.0 cm. ధ్వని వడి (a) 172.8 m/s (b) 691 m/s (c) 17.3 m/s (d) 345.6 m/s
స్థాయి 3: సవాలు
23. మొదటి, రెండో అనునాదాలు 15.0 cm, 47.0 cm వద్ద వస్తాయి. ధ్వని వడి 336 m/s. శృంగారదోషం పౌనఃపున్యం (a) 262.5 Hz (b) 1050 Hz (c) 525 Hz (d) 560 Hz
24. 5.0 cm లోపలి వ్యాసం గల అనునాద నాళాన్ని 340 Hz శృంగారదోషంతో వాడారు. ధ్వని వడి 340 m/s. e = 0.3d తీసుకుంటే మొదటి అనునాద పొడవు (a) 25.0 cm (b) 23.5 cm (c) 26.5 cm (d) 22.0 cm
25. 100 °C వద్ద ఉన్న 100 g ఇత్తడి దిమ్మెని (c = 380 J/kg K) జల తుల్యాంకం 5 g గల కెలోరీమీటరులో 30 °C వద్ద ఉన్న 80 g ద్రవంలో వేశారు. చివరి ఉష్ణోగ్రత 40 °C. ద్రవం విశిష్టోష్ణం సుమారు (a) 2590 J/kg K (b) 2850 J/kg K (c) 2280 J/kg K (d) 4200 J/kg K
26. అనునాద నాళం ప్రయోగం జరుగుతున్నప్పుడు గది వేడెక్కుతుంది. అదే శృంగారదోషానికి మొదటి అనునాద పొడవు (a) తగ్గుతుంది (b) అలాగే ఉంటుంది (c) పెరుగుతుంది (d) సున్నా అవుతుంది
27. 300 g నీరు 20 °C వద్ద ఉన్న కెలోరీమీటరు (జల తుల్యాంకం 20 g) లో 80 °C వద్ద ఉన్న 200 g నీరు పోశారు. నష్టాలు వదిలేస్తే చివరి ఉష్ణోగ్రత సుమారు (a) 44.0 °C (b) 43.1 °C (c) 50.0 °C (d) 38.5 °C
28. 200 g లోహపు గోళాన్ని (c = 400 J/kg K) కొలిమి నుంచి తీసి 20 °C వద్ద ఉన్న 200 g నీటిలో వేశారు. నీరు 30 °C కు చేరుకుంది. పాత్ర, నష్టాలు వదిలేస్తే కొలిమి ఉష్ణోగ్రత (a) 105 °C (b) 125 °C (c) 115 °C (d) 135 °C
29. ప్రతిపాదన (A): రెండో అనునాద పొడవు మొదటిదానికి మూడు రెట్ల కంటే కొంచెం ఎక్కువ.
కారణం (R): రెండు అనునాదాలలోనూ అంత్య దోషం ఒకటే.
(a) రెండూ సరైనవి, R అనేది A ని వివరిస్తుంది (b) రెండూ సరైనవి, R అనేది A ని వివరించదు (c) A సరైనది, R తప్పు (d) A తప్పు, R సరైనది
30. వాక్యం I: అదే నాళంలో ఎక్కువ పౌనఃపున్యం గల శృంగారదోషం ఎక్కువ అనునాద పొడవులను ఇస్తుంది.
వాక్యం II: మూసిన గొట్టంలో వరుస అనునాద పొడవుల మధ్య తేడా అర తరంగదైర్ఘ్యం.
(a) రెండూ సరైనవి (b) రెండూ తప్పు (c) I సరైనది, II తప్పు (d) I తప్పు, II సరైనది
జవాబులు మరియు కారణాలు
| Q | Ans | కారణం |
|---|---|---|
| 1 | a | నీటి ఉపరితలం కింది చివరను మూస్తుంది |
| 2 | d | నీటి వద్ద నిప్పందం, పైన ప్రస్పందం: పావు తరంగం |
| 3 | b | λ = 2(l₂ − l₁) |
| 4 | c | e ≈ 0.6r = 0.3d |
| 5 | a | అధిస్వరాలు, నష్టం రాకుండా |
| 6 | d | v₀ = vₜ − 0.61t |
| 7 | b | కెలోరిమెట్రీ సూత్రం |
| 8 | c | మిశ్రమ ఉష్ణోగ్రతకు త్వరగా చేరుతుంది, తక్కువ ఉష్ణం గ్రహిస్తుంది |
| 9 | d | అదే ఉష్ణ ధారాశక్తి గల నీటి ద్రవ్యరాశి |
| 10 | a | చల్లబడటం, నీరు కోల్పోవడం నివారిస్తుంది |
| 11 | b | 2 × 500 × 0.345 = 345 m/s |
| 12 | c | (51.0 − 49.5)/2 = 0.75 cm |
| 13 | a | 4 × 480 × 0.180 = 345.6 m/s |
| 14 | d | λ/4 = 20 cm, e తీసివేస్తే 19.0 cm |
| 15 | b | l₂ = 3(l₁ + e) − e = 62.4 − 0.8 = 61.6 cm |
| 16 | c | 346 − 15.25 = 330.75 m/s |
| 17 | d | 0.1 × 4200 × 4/(0.05 × 76) = 442 J/kg K |
| 18 | a | 120 × 350/4200 = 10 g |
| 19 | c | 0.100 × 4200 × 6 = 2520 J |
| 20 | b | చివరి ఉష్ణోగ్రత తక్కువగా వస్తుంది |
| 21 | a | l ∝ 1/f: 512/384 = 4/3 |
| 22 | d | λ = 64 cm; 540 × 0.64 = 345.6 m/s |
| 23 | c | λ = 64 cm; 336/0.64 = 525 Hz |
| 24 | b | λ/4 = 25 cm; 25 − 1.5 = 23.5 cm |
| 25 | a | (2280 − 210)/(0.08 × 10) = 2587.5 J/kg K |
| 26 | c | v పెరుగుతుంది, కాబట్టి λ = v/f పెరుగుతుంది |
| 27 | b | (200 × 80 + 320 × 20)/520 = 43.1 °C |
| 28 | d | 0.2 × 400 × (T₁ − 30) = 8400, T₁ = 135 °C |
| 29 | a | l₂ = 3l₁ + 2e; ఒకే e వల్ల ఇది వస్తుంది |
| 30 | d | ఎక్కువ f, తక్కువ λ, తక్కువ పొడవులు |
అధ్యాయం 3 పునశ్చరణ పత్రం
ఒక పేజీ సారాంశం
అనునాద నాళం నీటి ఉపరితలం వద్ద మూసిన గొట్టం: నీటి వద్ద నిప్పందం, తెరిచిన చివరకు కొంచెం బయట ప్రస్పందం.
మొదటి అనునాదం: l₁ + e = λ/4. రెండోది: l₂ + e = 3λ/4. మూడోది: l₃ + e = 5λ/4.
తీసివేస్తే e రద్దవుతుంది: l₂ − l₁ = λ/2, కాబట్టి v = 2f(l₂ − l₁).
అంత్య దోషం e = (l₂ − 3l₁)/2. ఇది నాళం వ్యాసార్ధంపై (e ≈ 0.3 × వ్యాసం) ఆధారపడుతుంది, శృంగారదోషంపై కాదు.
e లేకుండా v = 4f(l₁ + e) లో l₁ ని సవరించాలి; అందుకే రెండు పొడవుల పద్ధతి మేలు.
ఉష్ణోగ్రతతో ధ్వని వడి పెరుగుతుంది, గది ఉష్ణోగ్రత దగ్గర ప్రతి °C కు సుమారు 0.6 m/s. వేడి గాలి ఎక్కువ అనునాద పొడవులను ఇస్తుంది.
ఎక్కువ పౌనఃపున్యం గల శృంగారదోషం తక్కువ అనునాద పొడవులను ఇస్తుంది. గట్టిగా కొడితే ధ్వని మాత్రమే గట్టిగా వస్తుంది.
మిశ్రణ పద్ధతి: వేడి వస్తువు కోల్పోయిన ఉష్ణం = చల్లని వస్తువు, కెలోరీమీటరు గ్రహించిన ఉష్ణం (నష్టాలు లేకుండా).
ఘనానికి: mₛ cₛ (Tₛ − T) = (m_w c_w + m_c c_c)(T − T_w); ఇక్కడ T చివరి ఉష్ణోగ్రత.
కెలోరీమీటరు జల తుల్యాంకం = m_c c_c/c_w, kg లో కొలుస్తారు.
ద్రవానికి, తెలిసిన విశిష్టోష్ణం గల ఘనాన్ని వేడి చేసి ద్రవంలో వేయండి.
పరిసరాలకు ఉష్ణ నష్టం వల్ల కొలిచిన ఘనం విశిష్టోష్ణం నిజ విలువ కంటే తక్కువగా వస్తుంది.
నష్టాలు తగ్గించడం: మెరిసే కెలోరీమీటరు, ఉష్ణరోధక ఆవరణం, వేగంగా బదిలీ, నిరంతరం కలపడం.
తప్పక గుర్తుంచుకోవలసినవి
| రాశి | సూత్రం లేదా విలువ | ప్రమాణం |
|---|---|---|
| ధ్వని వడి (రెండు అనునాదాలు) | v = 2f(l₂ − l₁) | m/s |
| ధ్వని వడి (ఒక అనునాదం) | v = 4f(l₁ + e) | m/s |
| అంత్య దోషం | e = (l₂ − 3l₁)/2 ≈ 0.3d | cm |
| l₁ vs 1/f గ్రాఫ్ | వాలు = v/4, అంతఃఖండం = −e | m, cm |
| ఉష్ణ సమతుల్యం | mₛcₛ(Tₛ − T) = (m_w c_w + m_c c_c)(T − T_w) | J |
| నీటి విశిష్టోష్ణం | 4200 J kg⁻¹ K⁻¹ | J kg⁻¹ K⁻¹ |
| ఉష్ణ ధారాశక్తి | m c | J/K |
| జల తుల్యాంకం | m_c c_c/c_w | kg |
జ్ఞాపక సూత్రాలు
"One-Three-Five quarters": మూసిన నాళంలో అనునాదాలు λ/4, 3λ/4, 5λ/4 (e తీసివేసి) వద్ద వస్తాయి; బేసి పావులు మాత్రమే.
"Two-f-Difference": v = 2f × (పొడవుల తేడా). అంత్య దోషం అవసరం లేదు.
"Ell-two minus three ell-one, halve it": l₂ నుంచి 3l₁ తీసివేసి సగం చేయండి: e = (l₂ − 3l₁)/2.
"LOST = GOT": వేడి వస్తువు ఉష్ణోగ్రత తగ్గేటప్పుడు కోల్పోయిన (Lost) ఉష్ణం = నీరు, కెలోరీమీటరు కలిసి గ్రహించిన (Got) ఉష్ణం.
"Shine, Stir, Shift fast, Shield": మిశ్రణ పద్ధతిలో నాలుగు జాగ్రత్తలు: మెరిపించడం (Shine), కలపడం (Stir), వేగంగా బదిలీ (Shift fast), ఉష్ణరోధక ఆవరణం (Shield).
భావనల అనుసంధానం
మూసిన గొట్టాల్లో స్థావర తరంగాలు, అంత్య దోషం భౌతిక శాస్త్రం పుస్తకం 10: డోలనాలు మరియు తరంగాలు నుంచి వస్తాయి.
విశిష్టోష్ణం, కెలోరిమెట్రీ, ఉష్ణ ప్రసార నష్టాలు భౌతిక శాస్త్రం పుస్తకం 8: ఉష్ణగతిక శాస్త్రంతో అనుసంధానమై ఉంటాయి.
ధ్వని వడి ఉష్ణోగ్రతపై ఆధారపడటం భౌతిక శాస్త్రం పుస్తకం 9: వాయువుల అణుచలన సిద్ధాంతంలోని v ∝ √T ను వాడుతుంది.
అభ్యాస బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు (MCQs): అధ్యాయం 3, స్థాయి 4 (కొత్త NEET పద్ధతి)
31. జాబితా I (అనునాద నాళం రాశి) ని జాబితా II (సమాసం) తో జతపరచండి.
జాబితా I:
(A) మొదటి అనునాద పొడవు l₁
(B) రెండో అనునాద పొడవు l₂
(C) l₂ − l₁
(D) అంత్య దోషం e
జాబితా II:
(i) λ/2
(ii) 3λ/4 − e
(iii) (l₂ − 3l₁)/2
(iv) λ/4 − e
(a) A-ii, B-iv, C-iii, D-i (b) A-iv, B-i, C-ii, D-iii (c) A-iv, B-ii, C-iii, D-i (d) A-iv, B-ii, C-i, D-iii
32. జాబితా I (రాశి) ని జాబితా II (SI ప్రమాణం) తో జతపరచండి.
జాబితా I:
(A) విశిష్టోష్ణం
(B) ఉష్ణ ధారాశక్తి
(C) జల తుల్యాంకం
(D) గుప్తోష్ణం
జాబితా II:
(i) J K⁻¹
(ii) kg
(iii) J kg⁻¹
(iv) J kg⁻¹ K⁻¹
(a) A-iv, B-i, C-ii, D-iii (b) A-i, B-iv, C-iii, D-ii (c) A-iv, B-ii, C-i, D-iii (d) A-iii, B-i, C-ii, D-iv
33. జాబితా I (అనునాద ప్రయోగంలో మార్పు) ని జాబితా II (ప్రభావం) తో జతపరచండి.
జాబితా I:
(A) గది ఉష్ణోగ్రత పెరగడం
(B) ఎక్కువ పౌనఃపున్యం గల శృంగారదోషం వాడడం
(C) వెడల్పాటైన నాళం వాడడం
(D) అదే శృంగారదోషాన్ని గట్టిగా కొట్టడం
జాబితా II:
(i) అంత్య దోషం పెరుగుతుంది
(ii) రెండు అనునాద పొడవులూ తగ్గుతాయి
(iii) అనునాద పొడవులు మారవు, ధ్వని తీవ్రత మాత్రమే మారుతుంది
(iv) రెండు అనునాద పొడవులూ పెరుగుతాయి
(a) A-ii, B-iv, C-iii, D-i (b) A-iv, B-ii, C-i, D-iii (c) A-i, B-ii, C-iv, D-iii (d) A-iv, B-iii, C-i, D-ii
34. జాబితా I (మిశ్రణ పద్ధతిలో జాగ్రత్త) ని జాబితా II (కారణం) తో జతపరచండి.
జాబితా I:
(A) కెలోరీమీటరు బయటి ఉపరితలాన్ని మెరిపించడం
(B) మిశ్రమాన్ని మెల్లగా కలపడం
(C) వేడి ఘనాన్ని వేగంగా బదిలీ చేయడం
(D) కెలోరీమీటరును ఉష్ణరోధక ఆవరణంలో ఉంచడం
జాబితా II:
(i) అంతటా ఏకరీతి ఉష్ణోగ్రత
(ii) దారిలో తక్కువ ఉష్ణ నష్టం
(iii) వికిరణం ద్వారా తక్కువ ఉష్ణ నష్టం
(iv) వహనం, సంవహనం ద్వారా తక్కువ ఉష్ణ నష్టం
(a) A-i, B-iii, C-ii, D-iv (b) A-iii, B-ii, C-i, D-iv (c) A-iii, B-i, C-ii, D-iv (d) A-iv, B-i, C-ii, D-iii
35. కింది వాక్యాలలో ఎన్ని సరైనవి?
A. అనునాద నాళం ఒక చివర మూసిన గొట్టంలా ప్రవర్తిస్తుంది.
B. అంత్య దోషాన్ని వదిలేస్తే రెండో అనునాద పొడవు మొదటిదానికి సుమారు మూడు రెట్లు.
C. అంత్య దోషం శృంగారదోషం పౌనఃపున్యంపై ఆధారపడుతుంది.
D. v = 2f(l₂ − l₁) ఫలితం అంత్య దోషంపై ఆధారపడదు.
(a) ఒకటి (b) రెండు (c) నాలుగు (d) మూడు
36. మిశ్రణ పద్ధతి గురించి సరైన వాక్యాల సమూహాన్ని ఎంచుకోండి.
A. నష్టాలు లేకపోతే వేడి వస్తువు కోల్పోయిన ఉష్ణం = నీరు, కెలోరీమీటరు గ్రహించిన ఉష్ణం.
B. నీటి విశిష్టోష్ణాన్ని 4200 J kg⁻¹ K⁻¹ గా తీసుకుంటారు.
C. మిశ్రమానికీ గదికీ మధ్య ఉష్ణోగ్రత తేడా ఎక్కువగా ఉంటే ఉష్ణ నష్టం తగ్గుతుంది.
D. వేడి ఘనం నీటిని త్వరగా చేరేలా దాన్ని ఎత్తు నుంచి వదలాలి.
(a) B మరియు C మాత్రమే (b) A మరియు B మాత్రమే (c) A, B మరియు D మాత్రమే (d) C మరియు D మాత్రమే
37. అనునాద నాళం గురించిన ఈ వాక్యాలలో ఎన్ని సరైనవి?
A. మొదటి అనునాదం వద్ద నీటి ఉపరితలం వద్ద నిప్పందం, తెరిచిన చివర దగ్గర ప్రస్పందం ఉంటాయి.
B. ఉష్ణోగ్రత ప్రతి 1 °C పెరిగితే గాలిలో ధ్వని వడి సుమారు 0.6 m/s పెరుగుతుంది.
C. గాలి స్తంభం సహజ పౌనఃపున్యం శృంగారదోషం పౌనఃపున్యానికి సమానమైనప్పుడు ధ్వని అతి గట్టిగా వినిపిస్తుంది.
D. మూడో అనునాద పొడవు సుమారు 5λ/4 − e.
(a) మూడు (b) రెండు (c) నాలుగు (d) ఒకటి
38. సరైన వాక్యాల సమూహాన్ని ఎంచుకోండి.
A. కెలోరీమీటరు జల తుల్యాంకం = దాని ద్రవ్యరాశి × దాని విశిష్టోష్ణం ÷ నీటి విశిష్టోష్ణం.
B. మిశ్రమం చివరి ఉష్ణోగ్రత రెండు మొదటి ఉష్ణోగ్రతల మధ్య ఉంటుంది.
C. ద్రవం విశిష్టోష్ణం కనుగొనడానికి తెలిసిన విశిష్టోష్ణం గల ఘనాన్ని వేడి చేసి దానిలో వేస్తారు.
D. గదికి ఉష్ణ నష్టం వల్ల లెక్కించిన ఘనం విశిష్టోష్ణం నిజ విలువ కంటే ఎక్కువగా వస్తుంది.
(a) A మరియు B మాత్రమే (b) B మరియు D మాత్రమే (c) A, C మరియు D మాత్రమే (d) A, B మరియు C మాత్రమే
39. అదే అనునాద నాళంతో మూడు శృంగారదోషాలు వాడారు:
| f (Hz) | 256 | 384 | 512 |
|---|---|---|---|
| l₂ − l₁ (cm) | 66.4 | 44.3 | 33.2 |
ఈ డేటా నుంచి ధ్వని వడి దాదాపు (a) 170 m/s (b) 680 m/s (c) 340 m/s (d) 255 m/s
40. అనేక శృంగారదోషాలకు మొదటి అనునాద పొడవు l₁ (y-అక్షం) vs 1/f (x-అక్షం) గ్రాఫ్ 85 m వాలు గల సరళరేఖ. దాన్ని వెనక్కి పొడిగిస్తే l₁ అక్షాన్ని −1.0 cm వద్ద ఖండిస్తుంది. ధ్వని వడి, అంత్య దోషం వరుసగా (a) 340 m/s, 1.0 cm (b) 85 m/s, 1.0 cm (c) 340 m/s, 2.0 cm (d) 170 m/s, 0.5 cm
41. 100 °C వద్ద ఉన్న 0.10 kg లోహపు దిమ్మెని జల తుల్యాంకం 0.02 kg గల కెలోరీమీటరులో 20 °C వద్ద ఉన్న 0.20 kg నీటిలో వేశారు. చివరి ఉష్ణోగ్రత 24 °C. c_w = 4200 J kg⁻¹ K⁻¹ తీసుకుంటే లోహం విశిష్టోష్ణం సుమారు (a) 420 J kg⁻¹ K⁻¹ (b) 486 J kg⁻¹ K⁻¹ (c) 442 J kg⁻¹ K⁻¹ (d) 532 J kg⁻¹ K⁻¹
Q42–43 కు పేరా: ఒక విద్యార్థి అనునాద నాళంతో 480 Hz శృంగారదోషాన్ని వాడతాడు. నీటి మట్టం తగ్గించేకొద్దీ, గాలి స్తంభం పొడవు 17.0 cm ఉన్నప్పుడు మొదటి గట్టి ధ్వని, 53.0 cm వద్ద రెండోది వస్తాయి.
42. గదిలో ధ్వని వడి సుమారు (a) 326 m/s (b) 173 m/s (c) 360 m/s (d) 346 m/s
43. నాళం అంత్య దోషం (a) 0.5 cm (b) 1.0 cm (c) 2.0 cm (d) 1.5 cm
44. ఒక అనునాద నాళం పొడవు 100 cm. 500 Hz శృంగారదోషం వాడారు, ధ్వని వడి 340 m/s. అంత్య దోషాన్ని వదిలేస్తే కనుగొనగలిగే అనునాద స్థానాల సంఖ్య (a) 2 (b) 4 (c) 3 (d) 5
45. 90 °C వద్ద ఉన్న 0.20 kg ఘనాన్ని 30 °C వద్ద ఉన్న 0.30 kg ద్రవంలో వేశారు. చివరి ఉష్ణోగ్రత 40 °C, పాత్ర ఉష్ణ ధారాశక్తి విస్మరించదగినది. (ఘనం విశిష్టోష్ణం)/(ద్రవం విశిష్టోష్ణం) నిష్పత్తి (a) 0.3 (b) 0.6 (c) 3.33 (d) 1.5
స్థాయి 4 జవాబులు
| Q | Ans | కారణం |
|---|---|---|
| 31 | d | l₁ = λ/4 − e, l₂ = 3λ/4 − e, తేడా λ/2, e = (l₂ − 3l₁)/2 |
| 32 | a | c, J kg⁻¹ K⁻¹ లో; mc, J/K లో; జల తుల్యాంకం kg లో; L, J/kg లో |
| 33 | b | వేడి గాలి: v, λ పెరుగుతాయి; ఎక్కువ f: λ తగ్గుతుంది; వెడల్పాటైన నాళం: e పెరుగుతుంది; తీవ్రత మాత్రమే |
| 34 | c | మెరుపు వికిరణాన్ని, కలపడం ఉష్ణోగ్రతను సమం చేస్తుంది, వేగం, ఆవరణం ఇతర నష్టాలను తగ్గిస్తాయి |
| 35 | d | A, B, D సరైనవి; e నాళం వ్యాసార్ధంపై ఆధారపడుతుంది, శృంగారదోషంపై కాదు |
| 36 | b | ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రత తేడా నష్టాన్ని పెంచుతుంది; ఎత్తు నుంచి వేస్తే నీరు చిమ్ముతుంది |
| 37 | c | నాలుగు వాక్యాలూ సరైనవే |
| 38 | d | ఉష్ణ నష్టం లెక్కించిన విలువను తగ్గిస్తుంది, పెంచదు |
| 39 | c | 2 × 256 × 0.664 ≈ 340; మిగిలిన రెండు వరుసలకూ అంతే |
| 40 | a | l₁ = (v/4)(1/f) − e: v = 4 × 85 = 340 m/s, e = 1.0 cm |
| 41 | b | గ్రహించిన ఉష్ణం = 0.22 × 4200 × 4 = 3696 J; c = 3696/(0.1 × 76) ≈ 486 |
| 42 | d | v = 2 × 480 × 0.36 = 345.6 m/s |
| 43 | b | e = (53.0 − 3 × 17.0)/2 = 1.0 cm |
| 44 | c | λ = 68 cm; 17, 51, 85 cm పొడవులు సరిపోతాయి; 119 cm సరిపోదు |
| 45 | a | 0.2 × cₛ × 50 = 0.3 × c_l × 10, కాబట్టి cₛ/c_l = 3/10 |