పట్టు పరిశ్రమ: మల్బరీ, పట్టు పురుగుల పెంపకం

గుర్తుంచుకోవాల్సినవి

• పట్టు పరిశ్రమ (Sericulture) అంటే పట్టు ఉత్పత్తికి పట్టు పురుగులను పెంచడం. దీనిలో మూడు భాగాలు: ఆహార మొక్క (మల్బరీ) పెంపకం, గూళ్లు పొందడానికి పట్టు పురుగుల పెంపకం, గూళ్ల నుంచి ముడి పట్టు తీయడం (రీలింగ్).
• మల్బరీ పట్టు పురుగు బాంబిక్స్ మోరై (Bombyx mori) ప్రపంచ పట్టులో అధిక భాగాన్ని ఇస్తుంది. ఇది మల్బరీ ఆకులను మాత్రమే తింటుంది; లార్వా దశలో నాలుగు కుబుసాలు (moults), ఐదు దశలు (instars) పూర్తి చేస్తుంది.
• పట్టు పురుగుల ఆరోగ్యం శుభ్రమైన పెంపక గృహాలు, మంచి ఆకు, సరైన ఉష్ణోగ్రత, తేమ, పెబ్రిన్, ఫ్లాచెరీ, గ్రాసెరీ, మస్కార్డిన్ వంటి తెగుళ్లపై వెంటనే చర్యపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

పట్టు రకాలు

మల్బరీ పట్టు పెంపుడు (domesticated) పట్టు; తస్సర్, ఎరి, ముగా అడవి లేదా అర్ధ అడవి పట్టులు (వన్య పట్టు). భారతదేశం ప్రధాన పట్టు ఉత్పత్తిదారు, నాలుగు రకాలనూ ఉత్పత్తి చేసే ఏకైక దేశం. కేంద్ర పట్టు బోర్డు (బెంగళూరు) పరిశ్రమ అభివృద్ధికి పనిచేస్తుంది; రాష్ట్ర పట్టు పరిశ్రమ శాఖలు రైతులకు తోడ్పడతాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ధర్మవరం, ఇతర కేంద్రాలు పట్టు చీరలకు ప్రసిద్ధి.

పట్టు ఒక ప్రోటీన్ ఫైబర్. దీనిలో ఫైబ్రోయిన్ (ప్రధాన ప్రోటీన్, సుమారు 75%), సెరిసిన్ (పట్టు జిగురు, సుమారు 25%) ఉంటాయి; సెరిసిన్‌ను డీగమ్మింగ్ ద్వారా తొలగిస్తారు.

మల్బరీ సాగు

• జాతి: మోరస్ ఆల్బా సాధారణమైనది; అధిక ఆకు దిగుబడి, నాణ్యత కోసం ఎంచుకున్న మెరుగైన రకాలు V1, S36, కనువా-2 (M5), ఇతరాలు.
• వాతావరణం, నేల: వర్షపాతం లేదా నీటిపారుదల ఉన్న వెచ్చని వాతావరణం, మురుగు నీరు పోయే ఒండ్రు నేల, తటస్థానికి దగ్గరి pH.
• ప్రవర్ధనం: కాండం ముక్కల ద్వారా (సుమారు 6-8 అంగుళాల పొడవు, 3-4 మొగ్గలతో) వరుసల్లో నాటడం. దూరం సాధారణంగా దగ్గరగా, ఉదా. 90 సెం.మీ × 90 సెం.మీ, లేదా ఇరుకు వరుస పద్ధతులు.
• ఎరువులు: ఎక్కువ ఎరువు కోరే పంట; ప్రతి కత్తిరింపు తర్వాత పశువుల ఎరువు, నత్రజని, భాస్వరం, పొటాష్ విడతలుగా.
• నీటిపారుదల: క్రమమైన వ్యవధుల్లో అవసరం; నీటి పొదుపుకు బిందు సేద్యం వాడతారు.
• కత్తిరింపు, కోత: ప్రతి పంట తర్వాత అడుగు కత్తిరింపు లేదా ఇతర కత్తిరింపు చేస్తారు. ఆకును ఆకు కోత (చిన్న పురుగులకు) లేదా పెద్ద పురుగులకు కొమ్మలు కోయడం (కొమ్మ కోత) ద్వారా సేకరిస్తారు. మంచి ఆకు లేతగా, పచ్చగా, అధిక తేమ, ప్రోటీన్‌తో ఉంటుంది.
• చీడపీడలు, తెగుళ్లు: ఆకు మచ్చ, బూడిద తెగులు, ఆకు తుప్పు, వేరు కుళ్లు; మీలీ బగ్, తామర పురుగులు, తెల్ల దోమ వంటి చీడలు. రసాయనం పిచికారీ చేసిన మొక్కల ఆకును ఆ రసాయన నిరీక్షణ కాలం ముందు తినిపించకూడదు.

పట్టు పురుగు జీవిత చక్రం, జాతులు

జీవిత చక్రం: గుడ్డు → లార్వా → ప్యూపా → రెక్కల పురుగు (వయోజనం); సంపూర్ణ రూపవిక్రియ.

• గుడ్డు: రెక్కల పురుగు పెడుతుంది; చిన్నవి, అండాకారం. గుడ్లను లేయింగ్స్ అంటారు; తెగులు లేని లేయింగ్స్‌ను DFLs గా అమ్ముతారు. గుడ్లను సుమారు 25°C, 80% తేమలో పొదుగుతారు. సుమారు 9-10 రోజుల తర్వాత పొదుగుతాయి.
• లార్వా: ఐదు దశలు, నాలుగు కుబుసాలు. లార్వా ఐదవ దశలో ఎక్కువ తింటుంది. మొత్తం లార్వా కాలం సుమారు 24-28 రోజులు.
• ప్యూపా: పరిపక్వ లార్వా అల్లిన గూడు లోపల ఏర్పడుతుంది. పట్టు లాలాజల (పట్టు) గ్రంథుల నుంచి వస్తుంది.
• రెక్కల పురుగు: సుమారు 10-12 రోజుల తర్వాత బయటికి వస్తుంది; తర్వాత సంయోగం, గుడ్లు పెట్టడం. రెక్కల పురుగులు ఆహారం తినవు.

సంవత్సరానికి తరాల సంఖ్య ఆధారంగా జాతులు:

సంకర జాతులు (మల్టీవోల్టైన్ × బైవోల్టైన్) దృఢత్వాన్ని, దిగుబడిని కలుపుతాయి; దక్షిణ భారతదేశంలో సాధారణం.

పెంపక విధానం

• క్రిమిసంహారకం: పెంపకానికి ముందు పెంపక గృహాన్ని, పరికరాలను కడిగి బ్లీచింగ్ పౌడర్ (సుమారు 5% ద్రావణం) లేదా ఫార్మాలిన్ (సుమారు 2%)తో క్రిమిసంహారం చేయండి. ప్రవేశ ద్వారం వద్ద పాద స్నానం (footbath) ఉంచండి.
• చాకీ పెంపకం: చిన్న పురుగుల (మొదటి రెండు దశలు, రెండో కుబుసం వరకు) పెంపకం శుభ్రమైన కేంద్ర ప్రదేశంలో, అధిక తేమ (సుమారు 85-90%), 27-28°C ఉష్ణోగ్రత, లేత ఆకుతో. తర్వాత చాకీ పురుగులను రైతులకు ఇస్తారు.
• పెద్ద దశ పెంపకం (మూడు నుంచి ఐదో దశ): తక్కువ తేమ (సుమారు 70-75%), 24-26°C ఉష్ణోగ్రత, పుష్కలమైన గాలి, విశాల దూరం, మందపాటి ఆకు; పెంపక స్టాండ్ లేదా కొమ్మ పెంపకం వాడండి.
• పక్క శుభ్రత: చెత్తను, చనిపోయిన పురుగులను క్రమం తప్పక తొలగించండి; సున్నం లేదా క్రిమిసంహారక పొడి చల్లండి.
• కుబుసం విడుచుట: కుబుసం ముందు పురుగులు తినడం ఆపుతాయి. చాలావరకు కుబుసం విడిచే వరకు ఆహారం ఇవ్వవద్దు.
• మౌంటింగ్ (గూడు అల్లించడం): పరిపక్వ పురుగులు తినడం ఆపి, మెరుస్తూ, పారదర్శకంగా కనిపించినప్పుడు, గూడు అల్లడానికి మౌంటేజ్‌లపై (వెదురు ట్రేలు లేదా ప్లాస్టిక్ మడత మౌంటేజ్‌లు) ఉంచుతారు.
• గూళ్ల కోత: సుమారు 5-6 రోజుల అల్లిక తర్వాత. పలుచని, లోపభూయిష్ట గూళ్లను తొలగించండి.
• స్టిఫ్లింగ్: రెక్కల పురుగు గూడును కొరకకుండా వేడి గాలి లేదా ఆవిరితో ప్యూపాను చంపడం; తర్వాత గూళ్లను ఆరబెడతారు.
• రీలింగ్: రీలింగ్ యంత్రంపై (కుటీర బేసిన్, చరఖా లేదా బహుళ-చివర రీలింగ్) గోరువెచ్చని నీటిలో గూళ్ల నుంచి నిరంతర పట్టు దారాన్ని విప్పడం. అనేక దారాలను మెలిపెట్టి ముడి పట్టు తయారవుతుంది. ఒక గూడు దారం అనేక వందల మీటర్ల పొడవు ఉండవచ్చు.

పట్టు పురుగు తెగుళ్లు, చీడలు

చీడ: ఉజి ఈగ (ఎక్సోరిస్టా బాంబిసిస్) లార్వాలపై గుడ్లు పెడుతుంది; గూడు నుంచి మాగ్గట్ బయటికి వస్తుంది. డెర్మెస్టిడ్ బీటిల్స్, చీమలు నిల్వ గూళ్లను లేదా పెంచుతున్న పురుగులను ఆశిస్తాయి. నియంత్రణ: పరిశుభ్రత, క్రిమిసంహారం, DFLs, కిటికీలకు వల, తెగులు సోకిన పురుగులను తీసి కాల్చడం లేదా పూడ్చడం.

నాణ్యత, ప్రమాణాలు, ఉదాహరణలు

• షెల్ నిష్పత్తి = (గూడు పొర బరువు ÷ మొత్తం గూడు బరువు) × 100. గూడు బరువు 2.0 గ్రా, పొర 0.44 గ్రా అయితే షెల్ నిష్పత్తి = 22%.
• రెండిట్టా (Renditta) = 1 కిలో ముడి పట్టుకు అవసరమైన గూళ్ల బరువు. 9 కిలోల గూళ్లు 1 కిలో పట్టు ఇస్తే రెండిట్టా = 9. తక్కువ విలువ మంచిది.
• రీలింగ్ రికవరీ % = (ముడి పట్టు బరువు ÷ గూళ్ల బరువు) × 100; 8 కిలోల గూళ్ల నుంచి 1 కిలో పట్టు = 12.5%.
• గుడ్ల పొదుగు % = (పొదిగిన గుడ్లు ÷ మొత్తం గుడ్లు) × 100; 500లో 450 పొదిగితే = 90%.
• లార్వా మనుగడ = పొదిగిన 500లో 450 పరిపక్వ లార్వాలు = 90%.
• వయసుతో ఆకు అవసరం పెరుగుతుంది; ఐదవ దశ మొత్తం ఆకులో సుమారు నాలుగైదు వంతులు తింటుంది; కాబట్టి ఆకు సరఫరాను ప్రణాళిక చేయాలి.
• ఉష్ణమండల ప్రాంతాల్లో మల్బరీ తోటలు సంవత్సరానికి అనేక పంటల్లో ఆకును ఇస్తాయి. పట్టు పరిశ్రమ శ్రమ అధికంగా ఉండే, గ్రామీణ ఆదాయ కార్యకలాపం; చిన్న రైతులకు, మహిళలకు అనువైనది.

పట్టు పురుగు నిర్వహణ వివరాలు

ఆకు నాణ్యత, తిండి: చిన్న పురుగులకు కొమ్మ పైభాగం నుంచి లేత, పోషకాలున్న ఆకు, సన్నగా తరిగి కావాలి; పెద్ద పురుగులు ముతక ఆకునూ తింటాయి. రోజుకు మూడు నుంచి నాలుగు సార్లు నిర్ణీత సమయాల్లో ఆహారం ఇవ్వండి. ఎక్కువ ఇస్తే చెత్త తడిగా మారుతుంది; తక్కువ ఇస్తే పురుగులు బలహీనమవుతాయి. వాడిన లేదా పిచికారీ చేసిన ఆకును తినిపించవద్దు. ఆకును చల్లని, తడి గదిలో తడి గుడ్డ కప్పి నిల్వ చేస్తారు.

పర్యావరణ నియంత్రణ: పురుగు దశను బట్టి ఉష్ణోగ్రత, తేమ మారుతాయి. చల్లని, వేడి రోజులను గాలి ప్రసరణ, ఇంటిపై నీడ, అవసరమైన చోట బొగ్గు హీటర్లు లేదా హ్యూమిడిఫైయర్లతో నిర్వహిస్తారు. పక్కల సరైన దూరం రద్దీని నివారిస్తుంది; రద్దీ వల్ల తెగులు వ్యాప్తి, అసమాన పెరుగుదల వస్తాయి.

అల్లిక, కోత: పరిపక్వ పురుగు పాలిపోతుంది, కొద్దిగా కుంచించుకుపోతుంది, తినడం ఆపి, అల్లడానికి చోటు కోసం తల ఎత్తి చూస్తుంది. ఒక గూడు ఒకే నిరంతర దారంతో సుమారు రెండు నుంచి మూడు రోజుల్లో అల్లబడుతుంది; లోపల ప్యూపా ఏర్పడుతుంది. మౌంటింగ్ ప్రదేశం పరిశుభ్రత ముఖ్యం, ఎందుకంటే చనిపోయిన పురుగులు కుళ్లి గూళ్లకు మరకలు పడతాయి. మంచి గూళ్లు గట్టిగా, ఒకే రకంగా ఉంటాయి; మరకలు పడిన, జంట (రెండు పురుగులు), పలుచని పొర గూళ్లను వేరు చేస్తారు.

రీలింగ్ తర్వాత పట్టు నాణ్యత: ముడి పట్టును సమానత్వం, శుభ్రత, బలం ఆధారంగా గ్రేడ్ చేస్తారు (డెనియర్ సన్నదనం యూనిట్, 9,000 మీటర్ల పట్టు బరువు గ్రాముల్లో). మెలిపెట్టిన, తయారైన పట్టును చీరలు, వస్త్రాలుగా నేస్తారు; ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో అనేక చేనేత నేత సమూహాలు ఉన్నాయి. విరిగిన గూళ్ల వ్యర్థ పట్టును స్పన్ సిల్క్‌గా వడుకుతారు.

పరీక్షలో పొరపాట్లు

• పెబ్రిన్ ప్రోటోజోవా తెగులు; గ్రాసెరీ వైరల్; మస్కార్డిన్ శిలీంధ్ర సంబంధం; ఫ్లాచెరీ బ్యాక్టీరియా/వైరల్.
• చాకీ అనేది చిన్న వయసు పెంపకం, గూడు దశ కాదు.
• ఫైబ్రోయిన్ పట్టు ప్రోటీన్; సెరిసిన్ జిగురు.
• నాలుగు కుబుసాలు ఐదు దశలను చేస్తాయి.
• ఎరి పట్టు ఆముదం నుంచి; తస్సర్ ఆంథెరియా మైలిట్టా నుంచి; ముగా అస్సాం నుంచి.
• DFL అంటే తెగులు లేని లేయింగ్స్, డెడ్ ఫీడ్ లీఫ్ కాదు.
• స్టిఫ్లింగ్ ప్యూపాను చంపుతుంది; రీలింగ్ పట్టును విప్పుతుంది.
• మల్టీవోల్టైన్ దృఢమైనది కానీ తక్కువ పట్టు నాణ్యత; బైవోల్టైన్ మెరుగైన నాణ్యత ఇస్తుంది.

ఒక్క వాక్య సమాచారం

• బాంబిక్స్ మోరై మల్బరీ పట్టు పురుగు.
• మల్బరీ బాంబిక్స్ మోరై ఆహార మొక్క.
• లార్వా దశలో ఐదు దశలు ఉంటాయి.
• పట్టు గ్రంథులు మార్పు చెందిన లాలాజల గ్రంథులు.
• పెబ్రిన్ నోసెమా బాంబిసిస్ వల్ల వస్తుంది.
• ఉజి ఈగ ఎక్సోరిస్టా బాంబిసిస్.
• ముగా పట్టు అస్సాం నుంచి వస్తుంది.
• పట్టులో ఎక్కువ భాగం ఫైబ్రోయిన్.
• పట్టు పురుగు గుడ్లను లేయింగ్స్ అంటారు.
• కేంద్ర పట్టు బోర్డు బెంగళూరులో ఉంది.
• మౌంటింగ్ అంటే పరిపక్వ పురుగులను అల్లడానికి ఉంచడం.
• రీలింగ్ ముందు గూళ్లను స్టిఫ్లింగ్ చేస్తారు.

సాధన ప్రశ్నలు

1. మల్బరీ పట్టుపురుగు శాస్త్రీయ నామం

   1. Samia ricini
   2. Antheraea mylitta
   3. Antheraea assamensis
   4. Bombyx mori
   సమాధానం

   D. Bombyx mori

   The scientific name of the mulberry silkworm is

   1. Samia ricini
   2. Antheraea mylitta
   3. Antheraea assamensis
   4. Bombyx mori

2. బంగారు రంగుకు ప్రసిద్ధి చెందిన ముగా పట్టు ఏ రాష్ట్ర ప్రత్యేకత?

   1. గుజరాత్
   2. పంజాబ్
   3. కర్ణాటక
   4. అస్సాం
   సమాధానం

   D. అస్సాం

   Muga silk, known for its golden colour, is a speciality of

   1. Gujarat
   2. Punjab
   3. Karnataka
   4. Assam

3. ఎరి పట్టుపురుగు ప్రధానంగా ఏ ఆకులను తింటుంది?

   1. ఆముదం
   2. వేప
   3. అర్జున
   4. మల్బరీ
   సమాధానం

   A. ఆముదం

   Eri silkworm is mainly fed on the leaves of

   1. Castor
   2. Neem
   3. Arjun
   4. Mulberry

4. టస్సర్ పట్టును ఉత్పత్తి చేసేది

   1. Bombyx mori
   2. Samia ricini
   3. Antheraea mylitta
   4. Philosamia మాత్రమే
   సమాధానం

   C. Antheraea mylitta

   Tasar silk is produced by

   1. Bombyx mori
   2. Samia ricini
   3. Antheraea mylitta
   4. Philosamia only

5. Bombyx mori లార్వా దశలో ఎన్ని ఇన్‌స్టార్లు ఉంటాయి?

   1. మూడు
   2. ఐదు
   3. ఆరు
   4. నాలుగు
   సమాధానం

   B. ఐదు

   The larval stage of Bombyx mori has how many instars?

   1. Three
   2. Five
   3. Six
   4. Four

6. మల్బరీ పట్టుపురుగు లార్వా ఎన్నిసార్లు కుబుసం విడుస్తుంది?

   1. ఆరు
   2. మూడు
   3. ఐదు
   4. నాలుగు
   సమాధానం

   D. నాలుగు

   How many moults does the mulberry silkworm larva undergo?

   1. Six
   2. Three
   3. Five
   4. Four

7. పట్టుపురుగుల పెబ్రిన్ వ్యాధికి కారణం

   1. Exorista bombycis
   2. Nosema bombycis
   3. న్యూక్లియర్ పాలిహెడ్రోసిస్ వైరస్
   4. Beauveria bassiana
   సమాధానం

   B. Nosema bombycis

   Pebrine disease of silkworm is caused by

   1. Exorista bombycis
   2. Nosema bombycis
   3. Nuclear polyhedrosis virus
   4. Beauveria bassiana

8. పట్టుపురుగుల గ్రాసరీ వ్యాధికి కారణం

   1. న్యూక్లియర్ పాలిహెడ్రోసిస్ వైరస్
   2. ఒక ప్రోటోజోవా
   3. ఒక శిలీంధ్రం
   4. ఒక మైట్
   సమాధానం

   A. న్యూక్లియర్ పాలిహెడ్రోసిస్ వైరస్

   Grasserie disease of silkworm is caused by

   1. A nuclear polyhedrosis virus
   2. A protozoan
   3. A fungus
   4. A mite

9. పట్టుపురుగుల తెల్ల మస్కార్డిన్ వ్యాధికి కారణం

   1. వైరస్
   2. శిలీంధ్రం
   3. మైట్
   4. ప్రోటోజోవా
   సమాధానం

   B. శిలీంధ్రం

   White muscardine disease of silkworm is caused by a

   1. Virus
   2. Fungus
   3. Mite
   4. Protozoan

10. పట్టుపురుగు లార్వాలపై పరాన్నజీవిగా ఉండే ఉజీ ఈగ

    1. Exorista bombycis
    2. Musca domestica
    3. Nosema bombycis
    4. Bombyx mori
    సమాధానం

    A. Exorista bombycis

    The uzi fly that parasitises silkworm larvae is

    1. Exorista bombycis
    2. Musca domestica
    3. Nosema bombycis
    4. Bombyx mori

11. పట్టు తంతువులోని ప్రధాన ప్రోటీన్

    1. సెరిసిన్
    2. కొల్లాజెన్
    3. ఫైబ్రోయిన్
    4. కెరాటిన్
    సమాధానం

    C. ఫైబ్రోయిన్

    The main protein of the silk filament is

    1. Sericin
    2. Collagen
    3. Fibroin
    4. Keratin

12. పట్టు తంతువును కప్పి ఉంచే జిగురు ప్రోటీన్

    1. ఫైబ్రోయిన్
    2. కైటిన్
    3. కేసిన్
    4. సెరిసిన్
    సమాధానం

    D. సెరిసిన్

    The gummy protein that coats the silk filament is

    1. Fibroin
    2. Chitin
    3. Casein
    4. Sericin

13. పట్టుపురుగుల పెంపకంలో DFL అంటే

    1. డబుల్ ఫైబర్ లేయర్స్
    2. చనిపోయిన ఆహార లార్వాలు
    3. వ్యాధి రహిత గుడ్లు (Disease free layings)
    4. ఎండిన తాజా ఆకులు
    సమాధానం

    C. వ్యాధి రహిత గుడ్లు (Disease free layings)

    DFL in sericulture stands for

    1. Double fibre layers
    2. Dead feed larvae
    3. Disease free layings
    4. Dried fresh leaves

14. చాకీ పెంపకం అంటే ఏ దశల పెంపకం?

    1. గూళ్ల లోపలి ప్యూపాలు
    2. మొదటి రెండు ఇన్‌స్టార్లలోని చిన్న పట్టుపురుగులు
    3. గుడ్లు పెట్టడానికి చిమ్మటలు
    4. గూడు అల్లే ముందు పెద్ద పురుగులు
    సమాధానం

    B. మొదటి రెండు ఇన్‌స్టార్లలోని చిన్న పట్టుపురుగులు

    Chawki rearing refers to the rearing of

    1. Pupae inside cocoons
    2. Young silkworms of the first two instars
    3. Moths for egg laying
    4. Mature worms before spinning

15. గూళ్లను స్టిఫ్లింగ్ చేయడం ఎందుకంటే

    1. మల్బరీని క్రిమిరహితం చేయడానికి
    2. తంతువును చుట్టడానికి
    3. సెరిసిన్‌ను మెత్తబరచడానికి
    4. గూటి లోపలి ప్యూపాను చంపడానికి
    సమాధానం

    D. గూటి లోపలి ప్యూపాను చంపడానికి

    Stifling of cocoons is done to

    1. Disinfect the mulberry
    2. Wind the filament
    3. Soften the sericin
    4. Kill the pupa inside

16. పట్టుపురుగు పట్టు గ్రంథులు రూపాంతరం చెందిన

    1. లాలాజల గ్రంథులు
    2. కొవ్వు కణాలు
    3. దవడలు (మాండిబుల్స్)
    4. మాల్పీజియన్ నాళికలు
    సమాధానం

    A. లాలాజల గ్రంథులు

    The silk glands of the silkworm are modified

    1. Salivary glands
    2. Fat body cells
    3. Mandibles
    4. Malpighian tubules

17. మల్బరీని సాధారణంగా ఏ విధంగా వృద్ధి చేస్తారు?

    1. కాండపు కొమ్మ ముక్కలతో
    2. దుంపలతో (బల్బులు)
    3. ఆకు ముక్కలతో
    4. గడ్డ దుంపలతో
    సమాధానం

    A. కాండపు కొమ్మ ముక్కలతో

    Mulberry is usually propagated by

    1. Stem cuttings
    2. Bulbs
    3. Leaf cuttings
    4. Tubers

18. యూనివోల్టిన్ పట్టుపురుగు జాతి ఉత్పత్తి చేసేది

    1. సంవత్సరానికి రెండు తరాలు
    2. సంవత్సరానికి అనేక తరాలు
    3. సంవత్సరానికి ఒక తరం
    4. గుడ్లు ఉండవు
    సమాధానం

    C. సంవత్సరానికి ఒక తరం

    A univoltine race of silkworm produces

    1. Two generations per year
    2. Many generations per year
    3. One generation per year
    4. No eggs

19. పట్టుపురుగుల పెంపకంలో మౌంటింగ్ అంటే

    1. గుడ్లు పొదగడం
    2. గూళ్లు అల్లడానికి పక్వానికి వచ్చిన పురుగులను మౌంటేజీలపై ఉంచడం
    3. ఆకు కొమ్మలను కత్తిరించడం
    4. మల్బరీపై పోషకాలు చల్లడం
    సమాధానం

    B. గూళ్లు అల్లడానికి పక్వానికి వచ్చిన పురుగులను మౌంటేజీలపై ఉంచడం

    Mounting in silkworm rearing is

    1. Hatching of eggs
    2. Placing ripe worms on mountages to spin cocoons
    3. Cutting leaf shoots
    4. Spraying mulberry with nutrients

20. కేంద్ర పట్టు బోర్డు ప్రధాన కార్యాలయం ఉన్నది

    1. గౌహతి
    2. హైదరాబాద్
    3. చెన్నై
    4. బెంగళూరు
    సమాధానం

    D. బెంగళూరు

    The Central Silk Board has its headquarters at

    1. Guwahati
    2. Hyderabad
    3. Chennai
    4. Bengaluru

21. ఒక గూడు బరువు 2.0 గ్రా., దాని పొర బరువు 0.44 గ్రా. అయితే షెల్ నిష్పత్తి

    1. 22%
    2. 18%
    3. 4.4%
    4. 44%
    సమాధానం

    A. 22%

    A cocoon weighs 2.0 g and its shell weighs 0.44 g. The shell ratio is

    1. 22%
    2. 18%
    3. 4.4%
    4. 44%

22. 45 కిలోల గూళ్ల నుంచి 5 కిలోల ముడి పట్టు లభిస్తుంది. రెండిట్టా (renditta) ఎంత?

    1. 5
    2. 225
    3. 9
    4. 40
    సమాధానం

    C. 9

    45 kg of cocoons give 5 kg of raw silk. The renditta is

    1. 5
    2. 225
    3. 9
    4. 40

23. 8 కిలోల గూళ్ల నుంచి 1 కిలో ముడి పట్టును రీలింగ్ చేస్తారు. రీలింగ్ రికవరీ

    1. 80%
    2. 12.5%
    3. 8%
    4. 15%
    సమాధానం

    B. 12.5%

    1 kg of raw silk is reeled from 8 kg of cocoons. The reeling recovery is

    1. 80%
    2. 12.5%
    3. 8%
    4. 15%

24. 500 గుడ్లలో 450 పొదుగుతాయి. పొదిగే శాతం

    1. 45%
    2. 95%
    3. 50%
    4. 90%
    సమాధానం

    D. 90%

    Out of 500 eggs, 450 hatch. The hatching percentage is

    1. 45%
    2. 95%
    3. 50%
    4. 90%

25. పెట్టిన 6000 గుడ్లలో 4800 పొదుగుతాయి. పొదిగే శాతం

    1. 88%
    2. 60%
    3. 80%
    4. 75%
    సమాధానం

    C. 80%

    4800 eggs hatch out of 6000 laid. The hatching percentage is

    1. 88%
    2. 60%
    3. 80%
    4. 75%

26. పొదిగిన 400 లార్వాలలో 380 గూళ్లు అల్లుతాయి. బతుకుదల

    1. 95%
    2. 90%
    3. 85%
    4. 38%
    సమాధానం

    A. 95%

    380 of 400 hatched larvae form cocoons. The survival is

    1. 95%
    2. 90%
    3. 85%
    4. 38%

27. ఐదవ ఇన్‌స్టార్ మొత్తం ఆకులో సుమారు ఐదింట నాలుగు వంతులు తింటుంది. ఒక బ్యాచ్‌కు 500 కిలోల ఆకు కావాలంటే ఐదవ ఇన్‌స్టార్‌కు కావాల్సింది

    1. 250 కిలోలు
    2. 400 కిలోలు
    3. 300 కిలోలు
    4. 100 కిలోలు
    సమాధానం

    B. 400 కిలోలు

    The fifth instar eats about four-fifths of the total leaf. If a batch needs 500 kg of leaf, the fifth instar needs

    1. 250 kg
    2. 400 kg
    3. 300 kg
    4. 100 kg

28. మల్బరీని 90 సెం.మీ. x 90 సెం.మీ. దూరంలో నాటితే హెక్టారుకు మొక్కల సంఖ్య సుమారు

    1. 11,111
    2. 10,000
    3. 9,000
    4. 12,345
    సమాధానం

    D. 12,345

    Mulberry is planted at 90 cm x 90 cm. The number of plants per hectare is about

    1. 11,111
    2. 10,000
    3. 9,000
    4. 12,345

29. మల్బరీని 1 మీ. x 0.5 మీ. దూరంలో నాటితే హెక్టారుకు ఎన్ని మొక్కలు?

    1. 20,000
    2. 5,000
    3. 15,000
    4. 10,000
    సమాధానం

    A. 20,000

    Mulberry planted 1 m x 0.5 m gives how many plants per hectare?

    1. 20,000
    2. 5,000
    3. 15,000
    4. 10,000

30. 100 లీటర్ల 2% ఫార్మాలిన్ ద్రావణం తయారీకి కావాల్సిన ఫార్మాలిన్

    1. 0.2 లీటరు
    2. 5 లీటర్లు
    3. 20 లీటర్లు
    4. 2 లీటర్లు
    సమాధానం

    D. 2 లీటర్లు

    To make 100 litres of 2% formalin solution, the amount of formalin needed is

    1. 0.2 litre
    2. 5 litres
    3. 20 litres
    4. 2 litres

31. 20 లీటర్ల 5% బ్లీచింగ్ పౌడర్ ద్రావణం (బరువు/ఘనపరిమాణం) తయారీకి కావాల్సిన బ్లీచింగ్ పౌడర్

    1. 5 కిలోలు
    2. 100 గ్రా.
    3. 1 కిలో
    4. 2 కిలోలు
    సమాధానం

    C. 1 కిలో

    To prepare 20 litres of 5% bleaching powder solution (weight by volume), bleaching powder needed is

    1. 5 kg
    2. 100 g
    3. 1 kg
    4. 2 kg

32. రెండిట్టా 8 అయితే 100 కిలోల గూళ్ల నుంచి వచ్చే ముడి పట్టు

    1. 80 కిలోలు
    2. 12.5 కిలోలు
    3. 800 కిలోలు
    4. 8 కిలోలు
    సమాధానం

    B. 12.5 కిలోలు

    If renditta is 8, the raw silk from 100 kg of cocoons is

    1. 80 kg
    2. 12.5 kg
    3. 800 kg
    4. 8 kg

33. ఒక గూడు బరువు 1.8 గ్రా., దాని పొర బరువు 0.36 గ్రా. అయితే షెల్ నిష్పత్తి

    1. 10%
    2. 20%
    3. 18%
    4. 36%
    సమాధానం

    B. 20%

    A cocoon weighs 1.8 g and its shell weighs 0.36 g. The shell ratio is

    1. 10%
    2. 20%
    3. 18%
    4. 36%

34. కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి. వీటిలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. Bombyx mori మల్బరీ ఆకును తింటుంది 2. లార్వా దశలో ఐదు ఇన్‌స్టార్లు ఉంటాయి

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements. Which of the statements is/are correct? 1. Bombyx mori feeds on mulberry leaf 2. The larval stage has five instars

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

35. కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి. వీటిలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. పెబ్రిన్ ఒక ప్రోటోజోవా వ్యాధి 2. గ్రాసరీ ఒక శిలీంధ్ర వ్యాధి

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements. Which of the statements is/are correct? 1. Pebrine is a protozoan disease 2. Grasserie is a fungal disease

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

36. కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి. వీటిలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. ఫైబ్రోయిన్ పట్టు జిగురు 2. డీగమ్మింగ్‌లో సెరిసిన్ తొలగిస్తారు

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Consider the statements. Which of the statements is/are correct? 1. Fibroin is the silk gum 2. Sericin is removed in degumming

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

37. కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి. వీటిలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. చాకీ పెంపకం అంటే పెద్ద పురుగుల పెంపకం 2. స్టిఫ్లింగ్ అంటే గూడు నుంచి పట్టును విప్పడం

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    D. 1 లేదా 2 కాదు

    Consider the statements. Which of the statements is/are correct? 1. Chawki rearing means rearing mature worms 2. Stifling is unwinding silk from the cocoon

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

38. కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి. వీటిలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. మల్టీవోల్టిన్ జాతులు దృఢమైనవి 2. బైవోల్టిన్ జాతులు సంవత్సరానికి అనేక తరాలనిస్తాయి

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements. Which of the statements is/are correct? 1. Multivoltine races are hardy 2. Bivoltine races give many generations a year

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

39. కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి. వీటిలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. ఎరి పట్టు ఆముదం తిన్న పురుగుల నుంచి లభిస్తుంది 2. టస్సర్ ఒక అడవి పట్టు

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements. Which of the statements is/are correct? 1. Eri silk is obtained from castor-fed worms 2. Tasar is a wild silk

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

40. కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి. వీటిలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. ఉజీ ఈగ మల్బరీ ఆకును తినే వేటాడే కీటకం 2. ఉజీ ఈగ మాగట్లు పట్టుపురుగు నుంచి బయటకు వచ్చి గూడును దెబ్బతీస్తాయి

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Consider the statements. Which of the statements is/are correct? 1. Uzi fly is a predator of mulberry leaf 2. Uzi fly maggots emerge from the silkworm and damage the cocoon

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

41. కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి. వీటిలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. పట్టుపురుగు చిమ్మటలు మల్బరీ ఆకును తింటాయి 2. గూడు అల్లడం పూర్తికాకముందే గూళ్లను సేకరిస్తారు

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    D. 1 లేదా 2 కాదు

    Consider the statements. Which of the statements is/are correct? 1. Silkworm moths feed on mulberry leaf 2. Cocoons are harvested before spinning is complete

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

42. కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి. వీటిలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. మల్బరీని కాండపు కొమ్మ ముక్కలతో వృద్ధి చేస్తారు 2. మల్బరీని గడ్డ దుంపల నుంచి పెంచుతారు

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements. Which of the statements is/are correct? 1. Mulberry is propagated by stem cuttings 2. Mulberry is raised from tubers

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

43. కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి. వీటిలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. చాకీ పురుగుల కంటే పెద్ద వయసు పురుగులకు తక్కువ తేమ కావాలి 2. గూడు అల్లడం మొదలైన సుమారు 5-6 రోజుల తర్వాత గూళ్లను సేకరిస్తారు

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements. Which of the statements is/are correct? 1. Late-age worms need lower humidity than chawki worms 2. Cocoons are harvested about 5-6 days after spinning starts

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

44. కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి. వీటిలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. యూనివోల్టిన్ జాతి సంవత్సరానికి అనేక తరాలనిస్తుంది 2. మల్టీవోల్టిన్ ఒక ఉష్ణమండల జాతి

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Consider the statements. Which of the statements is/are correct? 1. Univoltine race gives many generations a year 2. Multivoltine is a tropical race

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

45. కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి. వీటిలో ఏది/ఏవి సరైనవి? 1. పెంపకం గృహాలను బ్లీచింగ్ పౌడర్ లేదా ఫార్మాలిన్‌తో క్రిమిసంహారం చేస్తారు 2. పట్టుపురుగు గుడ్లను సుమారు 25 డిగ్రీల C వద్ద పొదిగిస్తారు

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements. Which of the statements is/are correct? 1. Rearing houses are disinfected with bleaching powder or formalin 2. Silkworm eggs are incubated near 25 degrees C

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2