నేల, నీటి సంరక్షణ

గుర్తుంచుకోవలసినవి

• నేల కోత అంటే నీరు లేదా గాలి వల్ల మట్టి వేరుపడి కొట్టుకుపోవడం. భారతదేశంలో నీటి కోతే ప్రధాన రకం; ఇది తుంపర (స్ప్లాష్), పొర (షీట్), చిన్న కాలువ (రిల్), లోతైన కాలువ (గల్లీ) దశల గుండా సాగుతుంది.
• సంరక్షణ అంటే నేల కప్పును కాపాడటం, వాలు పొడవును, ప్రవాహాన్ని తగ్గించడం, ఇంకుడును పెంచడం. తక్కువ వాలులకు వ్యవసాయ పద్ధతులు (అగ్రొనామిక్), ఎక్కువ వాలులకు యాంత్రిక (ఇంజనీరింగ్) చర్యలు తగినవి.
• నీటి సంరక్షణ అంటే వర్షపు నీటిని ఆదా చేయడం, సాగునీటిని సమర్థంగా వాడటం (బిందు, తుంపర, మల్చింగ్, షెడ్యూలింగ్); వర్షాధార వ్యవసాయంలో నీరే అత్యంత కొరత ఉన్న వనరు.

నేల కోత: రకాలు, కారణాలు

కోతకు రెండు దశలు: వేరుపడటం, రవాణా. కారకాలు నీరు, గాలి, మంచు, గురుత్వాకర్షణ. సహజ (భౌగోళిక) కోత నెమ్మదిగా జరుగుతుంది; చెట్లను నరకడం, మితిమీరిన మేత, వాలుకు అడ్డంగా కాక పైకీ కిందికీ దున్నడం వంటి మానవ చర్యల వల్ల వేగవంతమైన కోత జరుగుతుంది.

నీటి కోత దశలు:

లోతును బట్టి గల్లీ తరగతులు: చిన్న గల్లీ సుమారు 3 మీ. లోతు వరకు, మధ్యస్థం 3 నుంచి 9 మీ., పెద్ద (లోతైన) గల్లీలు 9 మీ.కు పైగా (మార్గదర్శక విలువలు).

పొడి, ఖాళీ, వదులు నేలల్లో, వృక్షసంపద తక్కువగా ఉన్నచోట గాలి కోత జరుగుతుంది. నేల రేణువులు మూడు విధాలుగా కదులుతాయి: సాల్టేషన్ (గెంతడం, కదలికలో సుమారు 50 నుంచి 75 శాతం), ఉపరితల జరుగుడు (సర్ఫేస్ క్రీప్, దొర్లడం, సుమారు 5 నుంచి 25 శాతం), సస్పెన్షన్ (సన్నని ధూళి ఎత్తుకు కొట్టుకుపోవడం, సుమారు 3 నుంచి 40 శాతం).

కోతను ప్రభావితం చేసే అంశాలు: వర్షపాత తీవ్రత, పరిమాణం, వాలు డిగ్రీ, పొడవు, నేల రకం, నిర్మాణం, వృక్ష కప్పు, భూ వినియోగం, నిర్వహణ. నేల ఆకృతి కోతకు గురయ్యే గుణాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది: సిల్ట్, సన్నని ఇసుక సులభంగా కోతకు గురవుతాయి; బలమైన గుళికలు ఉన్న బంకమట్టి, కంకర కోతను నిరోధిస్తాయి.

సార్వత్రిక నేల నష్ట సమీకరణం (USLE)

A = R x K x LS x C x P

• A = యూనిట్ విస్తీర్ణానికి సగటు వార్షిక నేల నష్టం (హెక్టారుకు సంవత్సరానికి టన్నులు).
• R = వర్షపాత కోత సామర్థ్య కారకం (రెయిన్‌ఫాల్ ఎరోసివిటీ).
• K = నేల కోత గుణ కారకం (సాయిల్ ఎరోడిబిలిటీ).
• LS = వాలు పొడవు, వాలు నిటారుతనం కారకం.
• C = కప్పు, నిర్వహణ కారకం (పంట).
• P = తోడ్పాటు పద్ధతి కారకం (కాంటూర్, స్ట్రిప్, టెర్రేస్).

ఉదాహరణ: R = 300, K = 0.2, LS = 1.5, C = 0.4, P = 0.5. A = 300 x 0.2 x 1.5 x 0.4 x 0.5 = హెక్టారుకు సంవత్సరానికి 18 టన్నులు.

మరొకటి: ఇతర కారకాలు స్థిరంగా ఉంటే, కాంటూర్ సాగుతో P 1.0 నుంచి 0.5కు తగ్గితే నేల నష్టం సగమవుతుంది.

అనుమతించదగిన (సహించదగిన) నేల నష్టం అంటే నేల ఏర్పడే రేటు నష్టాన్ని సమతుల్యం చేయగల గరిష్ఠ రేటు; నేల లోతును బట్టి ఇది తరచుగా హెక్టారుకు సంవత్సరానికి 5 నుంచి 12 టన్నుల మధ్య తీసుకుంటారు. ఈ శ్రేణిని మార్గదర్శకంగా మాత్రమే పరిగణించాలి.

నేల సంరక్షణ చర్యలు

1. వ్యవసాయ (జీవ సంబంధ) చర్యలు.

• కాంటూర్ సాగు: వాలుకు అడ్డంగా దున్నడం, విత్తడం.
• స్ట్రిప్ క్రాపింగ్: కాంటూర్ల వెంట దట్టంగా పెరిగే పంటలు, కోతకు అవకాశమిచ్చే పంటల ప్రత్యామ్నాయ పట్టీలు.
• కవర్ పంటలు, అంతర పంటలు, మల్చింగ్, మిశ్రమ పంటలు, పంట మార్పిడి.
• పరిరక్షణ దుక్కి (కన్జర్వేషన్ టిల్లేజ్), జీరో లేదా కనిష్ఠ దుక్కి; మొదళ్ల మల్చింగ్ (స్టబుల్ మల్చింగ్).
• గడ్డి, పప్పుజాతి కప్పు, వృక్ష అడ్డుకట్టలు (వట్టివేరు, సెంక్రస్, డైకాంథియం).
• అడవుల పెంపకం, వ్యవసాయ అటవీ పెంపకం, గాలి కోత నివారణకు షెల్టర్‌బెల్ట్‌లు, గాలి తెరలు.

2. యాంత్రిక (ఇంజనీరింగ్) చర్యలు.

• కాంటూర్ కట్టలు: సుమారు 6 శాతం వరకు వాలులకు, తక్కువ వర్షపాత ప్రాంతాల్లో.
• గ్రేడెడ్ కట్టలు (చానల్ టెర్రేస్‌లు): ఎక్కువ వర్షపాతం, తక్కువ పారగమ్యత ఉన్న నేలల్లో అదనపు నీటిని తొలగించడానికి.
• బెంచ్ టెర్రేస్‌లు: సుమారు 6 నుంచి 30 శాతం వాలులకు (మార్గదర్శకం). రకాలు: సమతల, లోపలికి వాలు, బయటికి వాలు ఉండే బెంచ్ టెర్రేస్‌లు.
• చెట్ల నాటకానికి కాంటూర్ కందకాలు, స్టాగర్డ్ కందకాలు, అర్ధచంద్రాకార టెర్రేస్‌లు.
• గల్లీ నియంత్రణ: గల్లీ ప్లగ్‌లు, చెక్ డ్యాములు, డ్రాప్ స్పిల్‌వేలు, చ్యూట్ స్పిల్‌వేలు, మళ్లింపు కాలువలు, గ్రాస్డ్ వాటర్‌వేలు.
• భూమిని చదును చేయడం, ఆకృతి చేయడం.

3. గాలి కోత నియంత్రణ.

• గాలి దిశకు లంబకోణంలో గాలి తెరలు, షెల్టర్‌బెల్ట్‌లు.
• నేలను కప్పి ఉంచడం, గడ్డలు ఏర్పడేలా ముతక దుక్కి, మల్చ్‌లు, మొదళ్లను ఉంచడం, గాలికి అడ్డంగా స్ట్రిప్ క్రాపింగ్.

వ్యవసాయ చర్యలు, యాంత్రిక చర్యల పోలిక

వ్యవసాయంలో నీటి సంరక్షణ

వర్షపు నీటి సంరక్షణ అదే చోట (ఇన్-సిటు, వర్షాధార వ్యవసాయం).

• పొలం కట్టలు, చదును చేయడం, వెడల్పాటి మడి, గాడి పద్ధతి (బ్రాడ్-బెడ్ అండ్ ఫరో), గట్లు, గాడులు, టైడ్ రిడ్జ్‌లు, కంపార్ట్‌మెంటల్ కట్టలు.
• ఆవిరి కాకుండా తగ్గించడానికి పంట అవశేషాలతో లేదా పాలిథిన్‌తో మల్చింగ్.
• పరిరక్షణ గాడులు, వేసవి లోతు దుక్కి, కొన్ని వరుసలకొకసారి గాడులు తీయడం, కలుపు నియంత్రణ.
• స్వల్పకాలం యాంటీ-ట్రాన్స్‌పిరెంట్లు, కరవును తట్టుకునే పంటలు.

అదనపు వాడకం కోసం నీటి సేకరణ.

• వ్యవసాయ కుంటలు, చెరువులు, ప్రవాహాన్ని తెరిచిన బావులు, బోరుబావుల్లోకి మళ్లించి రీఛార్జ్ చేయడం.
• కీలక దశల్లో రక్షక (ప్రాణదాయక) నీటిపారుదల.

సమర్థ నీటిపారుదల.

బిందు సేద్యం నీటిని ఆదా చేస్తుంది, కలుపును తగ్గిస్తుంది, ఫెర్టిగేషన్‌కు (వ్యవస్థ ద్వారా ఎరువు ఇవ్వడం) వీలు కల్పిస్తుంది. ఒత్తిడి, ఫిల్టర్ నిర్వహణ తప్పనిసరి.

సాగునీటి షెడ్యూలింగ్: అందుబాటులో ఉన్న నీటిలో నేల తేమ తగ్గుదల నిర్ణీత భాగానికి చేరినప్పుడు, లేదా శీతోష్ణస్థితి పద్ధతి (IW/CPE నిష్పత్తి) ప్రకారం, లేదా కీలక వృద్ధి దశల్లో నీరు పెట్టాలి.

నీటి వినియోగ సూత్రాలు, ఉదాహరణ లెక్కలు

• నీటి అనువర్తన సామర్థ్యం = (వేరు మండలంలో నిల్వ అయిన నీరు / ఇచ్చిన నీరు) x 100.
• పంట నీటి అవసరం = వినియోగ నీరు (కన్సంప్టివ్ యూజ్) + అనువర్తన నష్టాలు + ప్రత్యేక అవసరాలు.
• నీరు పెట్టాల్సిన లోతు (సెం.మీ.) = (క్షేత్ర సామర్థ్యం − ప్రస్తుత తేమ, భిన్నంగా) x బల్క్ డెన్సిటీ కారకం x వేరు లోతు. సరళ రూపం: లోతు = (FC − PWP) x అనుమతించిన తగ్గుదల x వేరు మండల లోతు; FC, PWPలను ఘనపరిమాణ భిన్నాలుగా తీసుకోవాలి.
• నీటి ఘనపరిమాణం (మీ3) = విస్తీర్ణం (మీ2) x లోతు (మీ). 1 హెక్టార్-సెం.మీ. = 100 మీ3. 1 హెక్టార్-మి.మీ. = 10 మీ3.

ఉదాహరణలు:

• లెక్క 1: 2 హెక్టార్లకు 6 సెం.మీ. లోతున నీరు పెట్టాలి. ఘనపరిమాణం = 2 x 6 = 12 హెక్టార్-సెం.మీ. = 1,200 మీ3.
• లెక్క 2: 800 మీ3 ఇచ్చి, 600 మీ3 వేరు మండలంలో నిల్వ అయితే, సామర్థ్యం = 600 / 800 x 100 = 75 శాతం.
• లెక్క 3: FC = 30 శాతం, PWP = 12 శాతం (రెండూ ఘనపరిమాణం ప్రకారం), వేరు మండల లోతు = 60 సెం.మీ., అనుమతించిన తగ్గుదల 50 శాతం. లోతు = (0.30 − 0.12) x 60 x 0.5 = 5.4 సెం.మీ.
• లెక్క 4: ఒక బిందు సేద్య వ్యవస్థలో ఎమిటర్ గంటకు 4 లీటర్లు ఇస్తూ రోజూ 5 గంటలు 200 మొక్కలకు ఇస్తుంది. రోజువారీ నీరు = 4 x 5 x 200 = 4,000 లీటర్లు (ప్రతి మొక్కకు ఒక ఎమిటర్ అనుకుంటే).

భూ సామర్థ్యం, వినియోగం

భూమిని సామర్థ్య తరగతులు I నుంచి VIII వరకు వర్గీకరిస్తారు. I నుంచి IV తరగతులు క్రమం తప్పకుండా సాగుకు అనుకూలం; I నుంచి IV వైపు పరిమితులు పెరుగుతాయి. V నుంచి VII తరగతులు క్రమం తప్పని సాగుకు అనుకూలం కావు, వాటిని పచ్చిక, అడవి లేదా ఇతర శాశ్వత కప్పు కింద ఉంచుతారు. VIII తరగతిని వన్యప్రాణులు, వినోదం లేదా నీటి సరఫరాకు వదిలేయడం ఉత్తమం. సాధారణ నియమం: భూమిని దాని సామర్థ్యం ప్రకారం వాడాలి, దాని అవసరాల ప్రకారం శుద్ధి చేయాలి. ఎక్కువ నిటారు, లోతు తక్కువ, ఎక్కువగా కోతకు గురైన భూమికి ఎక్కువ శాశ్వత వృక్ష కప్పు, తక్కువ దున్నే పంటలు ఉంటాయి.

నేల, నీటి సంరక్షణ కార్యక్రమాలు

• వర్షాధార ప్రాంతాల జాతీయ వాటర్‌షెడ్ అభివృద్ధి ప్రాజెక్టు, సమగ్ర వాటర్‌షెడ్ నిర్వహణ కార్యక్రమం, PMKSY ("పర్ డ్రాప్ మోర్ క్రాప్" సూక్ష్మ నీటిపారుదల భాగంతో) ఈ పనులకు తోడ్పడతాయి.
• గ్రామీణ వేతన ఉపాధి పనులు (MGNREGS, 2025 చట్టం కింద 2026 జూలై 1 నుంచి VB-G RAM Gతో భర్తీ, 125 రోజులు) కట్టలు, కందకాలు, కుంటలు, తోటల పెంపకానికి వేతన పని కల్పిస్తాయి.
• నేల సంరక్షణ పనులకు వ్యవసాయ శాఖ నేల సంరక్షణ విభాగాలు మార్గనిర్దేశం చేస్తాయి; ఏపీ రైతులకు సబ్సిడీతో సూక్ష్మ నీటిపారుదల (బిందు, తుంపర) రాష్ట్ర కార్యక్రమాలనూ అమలు చేస్తోంది. ఏ పథకం పేరునైనా ఉటంకించే ముందు తాజా పేర్లను పరిశీలించాలి.
• భూసార కార్డు (సాయిల్ హెల్త్ కార్డ్) పథకం పోషకాల వాడకంపై సలహా ఇస్తుంది, స్థిరమైన నేల నిర్వహణకు తోడ్పడుతుంది.

పరీక్షలో పొరపాట్లు

• నీటి కోతలో తుంపర కోత మొదటి దశ; పొర కోత అంటే పలుచని పొర తొలగిపోవడం.
• రిల్‌ను దున్నడం ద్వారా తొలగించవచ్చు; గల్లీని తొలగించలేరు.
• గాలి కోతలో కదలికకు ప్రధాన విధానం సాల్టేషన్ (సస్పెన్షన్ కాదు).
• LS కారకం వాలు పొడవు, వాలు నిటారుతనాన్ని సూచిస్తుంది, నేల నష్టాన్ని కాదు.
• USLEలో P తోడ్పాటు పద్ధతి కారకం, C పంట కప్పు కారకం.
• కాంటూర్ కట్టలు తక్కువ వాలులకు సరిపోతాయి; బెంచ్ టెర్రేస్‌లు ఎక్కువ నిటారు వాలులకు సరిపోతాయి.
• గ్రేడెడ్ కట్టలు అదనపు నీటిని తొలగిస్తాయి; సమతల కాంటూర్ కట్టలు దానిని నిలిపి ఉంచుతాయి.
• సాధారణ నీటిపారుదల పద్ధతుల్లో బిందు సేద్యానికి అత్యధిక సామర్థ్యం ఉంది.

ఒక్కమాటలో

• తుంపర కోత కోత ప్రక్రియను ప్రారంభిస్తుంది.
• USLE: A = R x K x LS x C x P.
• కాంటూర్ సాగు వాలుకు అడ్డంగా సాగుతుంది.
• 1 హెక్టార్-సెం.మీ. నీరు = 100 మీ3.
• గాలి తెరలను గాలికి లంబకోణంలో ఉంచుతారు.
• స్ట్రిప్ క్రాపింగ్‌లో దట్టంగా పెరిగే పంట పట్టీలు మారుతూ ఉంటాయి.
• బిందు సేద్యంలో ఫెర్టిగేషన్ సాధ్యం.
• గల్లీలను సాధారణ దుక్కితో తొలగించలేరు.
• మల్చ్ ఆవిరిని తగ్గిస్తుంది, వానచుక్కల తాకిడి నుంచి కాపాడుతుంది.
• వట్టివేరు వృక్ష అడ్డుకట్ట గడ్డి.
• పొర కోత నేల నుంచి సమానమైన పలుచని పొరను తొలగిస్తుంది.
• చెక్ డ్యాములు, గల్లీ ప్లగ్‌లు గల్లీలను నియంత్రిస్తాయి.

సాధన ప్రశ్నలు

1. నీటి కోతలో మొదటి దశ

   1. లోయ కాలువ కోత (Gully erosion)
   2. పలుచని పొర కోత (Sheet erosion)
   3. తుంపర కోత (Splash erosion)
   4. వాగు ఒడ్డు కోత
   సమాధానం

   C. తుంపర కోత (Splash erosion)

   The first stage of water erosion is

   1. gully erosion
   2. sheet erosion
   3. splash erosion
   4. stream bank erosion

2. మొత్తం ఉపరితలం నుండి పలుచని, ఒకేరకమైన నేల పొరను తొలగించడం

   1. కొండచరియలు విరిగిపడటం
   2. చిన్న కాలువ కోత (Rill erosion)
   3. లోయ కాలువ కోత
   4. పలుచని పొర కోత (Sheet erosion)
   సమాధానం

   D. పలుచని పొర కోత (Sheet erosion)

   Removal of a thin uniform layer of soil from the whole surface is

   1. landslide
   2. rill erosion
   3. gully erosion
   4. sheet erosion

3. సాధారణ దుక్కితో తొలగించగల చిన్న వేళ్ల వంటి కాలువలను ఏమంటారు?

   1. కట్టలు (Bunds)
   2. చిన్న కాలువలు (Rills)
   3. లోయ కాలువలు (Gullies)
   4. మెట్లు (Terraces)
   సమాధానం

   B. చిన్న కాలువలు (Rills)

   Small finger-like channels that ordinary tillage can remove are called

   1. bunds
   2. rills
   3. gullies
   4. terraces

4. గాలి కోతలో నేల రేణువుల కదలికకు ప్రధాన విధానం

   1. ఉపరితల పాకుడు (Surface creep)
   2. ఎగురుతూ దూకడం (Saltation)
   3. ద్రావణం
   4. సస్పెన్షన్
   సమాధానం

   B. ఎగురుతూ దూకడం (Saltation)

   The main mode of soil particle movement in wind erosion is

   1. surface creep
   2. saltation
   3. solution
   4. suspension

5. వేగవంతమైన కోతకు కారణమయ్యే ప్రధాన అంశం ఏది?

   1. రాతి నెమ్మది శిథిలం
   2. భూగర్భ జలమట్టం పెరుగుదల
   3. నేల పొరల ఏర్పాటు
   4. అడవుల నరికివేత, మితిమీరిన మేత వంటి మానవ కార్యకలాపాలు
   సమాధానం

   D. అడవుల నరికివేత, మితిమీరిన మేత వంటి మానవ కార్యకలాపాలు

   Which of the following is the main factor causing accelerated erosion?

   1. Slow weathering of rock
   2. Rise of the water table
   3. Formation of soil horizons
   4. Human activities such as deforestation and overgrazing

6. USLEలో R అక్షరం దేనిని సూచిస్తుంది?

   1. వేరు లోతు
   2. అవశేషం
   3. వర్షపు కోత సామర్థ్యం (Rainfall erosivity)
   4. ప్రవాహం
   సమాధానం

   C. వర్షపు కోత సామర్థ్యం (Rainfall erosivity)

   In USLE, the letter R stands for

   1. rooting depth
   2. residue
   3. rainfall erosivity
   4. runoff

7. USLEలో K కారకం దేనిని సూచిస్తుంది?

   1. పంట కప్పు
   2. వాలు పొడవు
   3. నేల కోతకు గురయ్యే గుణం (Soil erodibility)
   4. సహాయక పద్ధతి
   సమాధానం

   C. నేల కోతకు గురయ్యే గుణం (Soil erodibility)

   In USLE, the factor K represents

   1. crop cover
   2. slope length
   3. soil erodibility
   4. support practice

8. USLEలో P కారకం దేనిని సూచిస్తుంది?

   1. వర్షపాతం
   2. ఇంకుడు
   3. మొక్క ఎత్తు
   4. సమోన్నత రేఖ సాగు వంటి సహాయక పద్ధతి
   సమాధానం

   D. సమోన్నత రేఖ సాగు వంటి సహాయక పద్ధతి

   In USLE, the factor P represents

   1. precipitation
   2. percolation
   3. plant height
   4. support practice such as contouring

9. USLE నేల నష్టాన్ని ఏ ప్రమాణంలో ఇస్తుంది?

   1. వాలు శాతం
   2. హెక్టారుకు సంవత్సరానికి టన్నులు
   3. సెకనుకు లీటర్లు
   4. గంటకు మిల్లీమీటర్లు
   సమాధానం

   B. హెక్టారుకు సంవత్సరానికి టన్నులు

   The USLE gives soil loss as

   1. percent of slope
   2. tonnes per hectare per year
   3. litres per second
   4. millimetres per hour

10. USLEలో R = 200, K = 0.3, LS = 2, C = 0.5, P = 0.5 అయితే, నేల నష్టం (హెక్టారుకు సంవత్సరానికి టన్నులు)

    1. 3
    2. 60
    3. 15
    4. 30
    సమాధానం

    D. 30

    Using USLE with R = 200, K = 0.3, LS = 2, C = 0.5, P = 0.5, soil loss in t per ha per year is

    1. 3
    2. 60
    3. 15
    4. 30

11. R = 400, K = 0.25, LS = 1, C = 0.2, P = 1 అయితే, నేల నష్టం

    1. హెక్టారుకు సంవత్సరానికి 20 టన్నులు
    2. హెక్టారుకు సంవత్సరానికి 2 టన్నులు
    3. హెక్టారుకు సంవత్సరానికి 40 టన్నులు
    4. హెక్టారుకు సంవత్సరానికి 80 టన్నులు
    సమాధానం

    A. హెక్టారుకు సంవత్సరానికి 20 టన్నులు

    With R = 400, K = 0.25, LS = 1, C = 0.2, P = 1, soil loss is

    1. 20 t per ha per year
    2. 2 t per ha per year
    3. 40 t per ha per year
    4. 80 t per ha per year

12. సమోన్నత రేఖ సాగు వల్ల P విలువ 1.0 నుండి 0.6కు మారి, మిగతా కారకాలన్నీ సమానంగా ఉంటే, నేల నష్టం

    1. మునుపటి నష్టంలో 40 శాతం
    2. అదే
    3. మునుపటి నష్టంలో 60 శాతం
    4. మునుపటి నష్టంలో 160 శాతం
    సమాధానం

    C. మునుపటి నష్టంలో 60 శాతం

    If contouring changes P from 1.0 to 0.6 and all other factors stay equal, soil loss becomes

    1. 40 percent of the earlier loss
    2. the same
    3. 60 percent of the earlier loss
    4. 160 percent of the earlier loss

13. సమోన్నత రేఖ సాగు (Contour farming) అంటే

    1. వాలుకు పైకీ కిందికీ దున్నడం
    2. వాలుకు అడ్డంగా దున్నడం, విత్తడం
    3. వాలులపై భూమిని బీడుగా వదలడం
    4. పంట మోళ్లను కాల్చడం
    సమాధానం

    B. వాలుకు అడ్డంగా దున్నడం, విత్తడం

    Contour farming means

    1. ploughing up and down the slope
    2. ploughing and sowing across the slope
    3. leaving land fallow on slopes
    4. burning the stubble

14. పట్టీ పంటల సాగు (Strip cropping) అంటే

    1. చాలా పెద్ద బ్లాకులో ఒకే పంట పండించడం
    2. సమోన్నత రేఖ వెంట ప్రత్యామ్నాయ పట్టీలలో వేర్వేరు పంటలు పండించడం
    3. పశుగ్రాసం కోసం పంటలను పట్టీలుగా కోయడం
    4. కేవలం చెట్లను నేరుగా వరుసలో నాటడం
    సమాధానం

    B. సమోన్నత రేఖ వెంట ప్రత్యామ్నాయ పట్టీలలో వేర్వేరు పంటలు పండించడం

    Strip cropping is

    1. growing one crop in a very large block
    2. growing different crops in alternate strips along the contour
    3. cutting crops into strips for fodder
    4. planting trees in a straight row only

15. సమోన్నత రేఖ కట్టలు ఎక్కువగా దేనికి అనుకూలం?

    1. చాలా నిటారు కొండలకు
    2. కేవలం నీట మునిగిన వరి భూములకు
    3. తక్కువ వర్షపాత ప్రాంతాలలోని సున్నితమైన వాలులకు
    4. ఉప్పు చిత్తడి నేలలకు
    సమాధానం

    C. తక్కువ వర్షపాత ప్రాంతాలలోని సున్నితమైన వాలులకు

    Contour bunds are most suitable for

    1. very steep hills
    2. flooded rice lands only
    3. gentle slopes in low rainfall areas
    4. salt marshes

16. గ్రేడెడ్ కట్టలు (ఛానల్ టెర్రస్‌లు) ప్రధానంగా దేనికి రూపొందించబడ్డాయి?

    1. అదనపు నీటిని సురక్షితంగా నీటి మార్గంలోకి పంపడానికి
    2. పొలంలో నీరంతా నిలుపుకోవడానికి
    3. గాలి మోసుకొచ్చే ధూళిని పట్టుకోవడానికి
    4. కేవలం భూగర్భ జలమట్టం పెంచడానికి
    సమాధానం

    A. అదనపు నీటిని సురక్షితంగా నీటి మార్గంలోకి పంపడానికి

    Graded bunds (channel terraces) are designed mainly to

    1. drain excess water safely to a waterway
    2. hold all water in the field
    3. trap wind-blown dust
    4. raise the water table only

17. బెంచ్ టెర్రస్‌లను ఎక్కడ ఉపయోగిస్తారు?

    1. సమతల భూమిలో
    2. ఎక్కువ నిటారుగా ఉన్న సాగు వాలులపై
    3. కేవలం ఎడారి ఇసుక దిబ్బలపై
    4. నదీ గర్భాలలో
    సమాధానం

    B. ఎక్కువ నిటారుగా ఉన్న సాగు వాలులపై

    Bench terraces are used on

    1. flat land
    2. steeper arable slopes
    3. desert dunes only
    4. river beds

18. గాలి అడ్డుకట్టలు, ఆశ్రయ వృక్ష వరుసలను ఎలా నాటాలి?

    1. గాలికి సమాంతరంగా
    2. కేవలం రోడ్డు వెంట
    3. గాలిని పట్టించుకోకుండా
    4. ప్రధాన గాలి దిశకు లంబకోణంలో
    సమాధానం

    D. ప్రధాన గాలి దిశకు లంబకోణంలో

    Windbreaks and shelterbelts should be planted

    1. parallel to the wind
    2. only along the road
    3. without regard to wind
    4. at right angles to the prevailing wind

19. వృక్షసంబంధ అడ్డంకి గడ్డి ఏది?

    1. వెట్టివేరు
    2. వేరుశనగ
    3. పత్తి
    4. వరి
    సమాధానం

    A. వెట్టివేరు

    Which is a vegetative barrier grass?

    1. Vetiver
    2. Groundnut
    3. Cotton
    4. Paddy

20. మల్చింగ్ ప్రధానంగా నీటిని ఎలా సంరక్షిస్తుంది?

    1. నేల ఉష్ణోగ్రత పెంచడం ద్వారా
    2. వేరు ప్రాంతం నుండి కలుపును తొలగించడం ద్వారా
    3. గాలి వేగం పెంచడం ద్వారా
    4. బాష్పీభవనం, ప్రవాహాన్ని తగ్గించడం ద్వారా
    సమాధానం

    D. బాష్పీభవనం, ప్రవాహాన్ని తగ్గించడం ద్వారా

    Mulching helps conserve water mainly by

    1. raising soil temperature
    2. removing weeds from the root zone
    3. increasing wind speed
    4. reducing evaporation and runoff

21. టైడ్ రిడ్జ్ (Tied ridge) విధానాన్ని దేనికి ఉపయోగిస్తారు?

    1. ఎరువును చల్లడానికి
    2. ధాన్యం నిల్వ చేయడానికి
    3. వర్షాధార పొలాల్లో సాళ్లలో వర్షపు నీటిని నిలుపుకోవడానికి
    4. పొలాల నుండి నీటిని తోడటానికి
    సమాధానం

    C. వర్షాధార పొలాల్లో సాళ్లలో వర్షపు నీటిని నిలుపుకోవడానికి

    A tied ridge system is used to

    1. spread fertilizer
    2. store grain
    3. hold rain water in furrows in rainfed fields
    4. drain water from fields

22. ఏ నీటిపారుదల పద్ధతికి సాధారణంగా అత్యధిక వినియోగ సామర్థ్యం ఉంటుంది?

    1. బిందు సేద్యం (Drip)
    2. బోర్డర్ స్ట్రిప్
    3. సాలు పద్ధతి (Furrow)
    4. ఉపరితల వరద పద్ధతి
    సమాధానం

    A. బిందు సేద్యం (Drip)

    Which irrigation method generally has the highest application efficiency?

    1. Drip
    2. Border strip
    3. Furrow
    4. Surface flood

23. ఫెర్టిగేషన్ (Fertigation) అంటే

    1. సున్నాన్ని చేతితో వేయడం
    2. నేల లేకుండా పంటలు పండించడం
    3. లవణాలను తొలగించడం
    4. నీటిపారుదల నీటి ద్వారా ఎరువును అందించడం
    సమాధానం

    D. నీటిపారుదల నీటి ద్వారా ఎరువును అందించడం

    Fertigation means

    1. applying lime by hand
    2. growing crops without soil
    3. draining salts
    4. applying fertilizer through the irrigation water

24. ఏ నీటిపారుదల పద్ధతి ఎగుడుదిగుడు భూమికి సరిపోయి, భూమి చదును చేయడాన్ని నివారిస్తుంది?

    1. వరద పద్ధతి
    2. తుంపర సేద్యం (Sprinkler)
    3. పాదు పద్ధతి (Basin)
    4. బోర్డర్ పద్ధతి
    సమాధానం

    B. తుంపర సేద్యం (Sprinkler)

    Which irrigation method suits undulating land and avoids land levelling?

    1. Flood
    2. Sprinkler
    3. Basin
    4. Border

25. 5 సెం.మీ. లోతున 3 హెక్టార్లకు కావలసిన నీటి ఘనపరిమాణం

    1. 300 m3
    2. 150 m3
    3. 1,500 m3
    4. 15,000 m3
    సమాధానం

    C. 1,500 m3

    The volume of water for 3 ha at a depth of 5 cm is

    1. 300 m3
    2. 150 m3
    3. 1,500 m3
    4. 15,000 m3

26. 1 హెక్టారు-సెం.మీ. నీరు సమానం

    1. 10 m3
    2. 1 m3
    3. 100 m3
    4. 1,000 m3
    సమాధానం

    C. 100 m3

    1 ha-cm of water equals

    1. 10 m3
    2. 1 m3
    3. 100 m3
    4. 1,000 m3

27. 500 m3 నీరు ఇచ్చి, 400 m3 వేరు ప్రాంతంలో నిల్వ అయితే, వినియోగ సామర్థ్యం

    1. 20 శాతం
    2. 80 శాతం
    3. 40 శాతం
    4. 125 శాతం
    సమాధానం

    B. 80 శాతం

    If 500 m3 of water is applied and 400 m3 is stored in the root zone, application efficiency is

    1. 20 percent
    2. 80 percent
    3. 40 percent
    4. 125 percent

28. క్షేత్ర సామర్థ్యం 28 శాతం, వాడిపోయే స్థానం 10 శాతం (రెండూ ఘనపరిమాణంలో), వేరు లోతు 50 సెం.మీ., అనుమతించిన క్షీణత 50 శాతం. నీటిపారుదల లోతు

    1. 2.25 సెం.మీ.
    2. 18 సెం.మీ.
    3. 9 సెం.మీ.
    4. 4.5 సెం.మీ.
    సమాధానం

    D. 4.5 సెం.మీ.

    Field capacity is 28 percent, wilting point 10 percent (both by volume), root depth 50 cm and allowed depletion 50 percent. The irrigation depth is

    1. 2.25 cm
    2. 18 cm
    3. 9 cm
    4. 4.5 cm

29. ఒక డ్రిప్ ఎమిటర్ గంటకు 2 లీటర్లు ఇస్తుంది. 5 ఎమిటర్లు 4 గంటలు పనిచేస్తే వాడే నీరు

    1. 40 లీటర్లు
    2. 80 లీటర్లు
    3. 10 లీటర్లు
    4. 20 లీటర్లు
    సమాధానం

    A. 40 లీటర్లు

    A drip emitter gives 2 litres per hour. For 5 emitters running for 4 hours the water used is

    1. 40 litres
    2. 80 litres
    3. 10 litres
    4. 20 litres

30. ఒక వ్యవసాయ కుంట 120 m3 నీటిని నిల్వ చేస్తుంది. ఇది ఎన్ని లీటర్లు?

    1. 1,200,000
    2. 12,000
    3. 1,200
    4. 120,000
    సమాధానం

    D. 120,000

    A farm pond holds 120 m3. This is how many litres?

    1. 1,200,000
    2. 12,000
    3. 1,200
    4. 120,000

31. 0.5 హెక్టారుకు 8 సెం.మీ. లోతున ఇవ్వవలసిన మొత్తం నీరు

    1. 4,000 m3
    2. 400 m3
    3. 40 m3
    4. 80 m3
    సమాధానం

    B. 400 m3

    Total water to be given to 0.5 ha at 8 cm depth is

    1. 4,000 m3
    2. 400 m3
    3. 40 m3
    4. 80 m3

32. కింది ప్రవచనాలను పరిగణించండి. 1. తుంపర కోత నీటి కోతలో మొదటి దశ. 2. లోయ కాలువ కోతను సాధారణ దుక్కితో తొలగించవచ్చు. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements. 1. Splash erosion is the first stage of water erosion. 2. Gully erosion can be removed by ordinary ploughing. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

33. కింది ప్రవచనాలను పరిగణించండి. 1. సమోన్నత రేఖ కట్టలు సున్నితమైన వాలులపై నీటిని నిలుపుతాయి. 2. గ్రేడెడ్ కట్టలు అదనపు నీటిని తొలగించడానికి ఉద్దేశించినవి. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements. 1. Contour bunds retain water on gentle slopes. 2. Graded bunds are meant to drain extra water. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

34. కింది ప్రవచనాలను పరిగణించండి. 1. సాల్టేషన్ అంటే గాలిలో నేల రేణువులు ఎగిరి దూకే కదలిక. 2. సస్పెన్షన్ ముతక ఇసుక కదలికకు ప్రధాన విధానం. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements. 1. Saltation is jumping movement of soil grains in wind. 2. Suspension is the main mode of movement of coarse sand. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

35. కింది ప్రవచనాలను పరిగణించండి. 1. సస్యశాస్త్ర చర్యలు యాంత్రిక చర్యల కంటే ఖరీదైనవి. 2. మల్చింగ్ ఒక సస్యశాస్త్ర చర్య. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Consider the statements. 1. Agronomic measures are costlier than mechanical measures. 2. Mulching is an agronomic measure. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

36. కింది ప్రవచనాలను పరిగణించండి. 1. USLEలో C అనేది కప్పు, నిర్వహణ కారకం. 2. USLEలో LS వాలు పొడవు, ఏటవాలును సూచిస్తుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements. 1. In USLE, C is the cover and management factor. 2. In USLE, LS accounts for slope length and steepness. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

37. కింది ప్రవచనాలను పరిగణించండి. 1. బిందు సేద్యం ఫెర్టిగేషన్‌ను అనుమతిస్తుంది. 2. ఉపరితల వరద నీటిపారుదల బిందు సేద్యం కంటే ఎక్కువ సమర్థవంతమైనది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements. 1. Drip irrigation allows fertigation. 2. Surface flood irrigation is more efficient than drip. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

38. కింది ప్రవచనాలను పరిగణించండి. 1. గాలి అడ్డుకట్టలు గాలి వేగాన్ని తగ్గిస్తాయి. 2. గాలి అడ్డుకట్టలను గాలికి సమాంతరంగా నాటుతారు. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements. 1. Windbreaks reduce wind speed. 2. Windbreaks are planted parallel to the wind. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

39. జతను గుర్తించండి: బెంచ్ టెర్రస్

    1. కుంట లైనింగ్
    2. డ్రిప్ ఎమిటర్
    3. గాలి నుండి రక్షించే చెట్ల వరుస
    4. నిటారు వాలుపై కోసిన సమతల మెట్లు
    సమాధానం

    D. నిటారు వాలుపై కోసిన సమతల మెట్లు

    Match the pair: Bench terrace

    1. a pond lining
    2. a drip emitter
    3. a wind-protecting tree row
    4. level steps cut on a steep slope

40. వాలుపై నేల పరిరక్షణకు మంచిది కాని పద్ధతి ఏది?

    1. సమోన్నత రేఖ సాగు
    2. మల్చింగ్
    3. వాలుకు పైకీ కిందికీ దున్నడం
    4. పట్టీ పంటల సాగు
    సమాధానం

    C. వాలుకు పైకీ కిందికీ దున్నడం

    Which practice is NOT good for soil conservation on a slope?

    1. Contour cultivation
    2. Mulching
    3. Ploughing up and down the slope
    4. Strip cropping

41. నేల కోత ఎక్కువగా తొలగించేది

    1. మాతృ శిల
    2. అడుగు శిల
    3. కేవలం లోతైన అడుగు నేల
    4. సారవంతమైన పై పొర నేల
    సమాధానం

    D. సారవంతమైన పై పొర నేల

    Soil erosion removes mostly the

    1. parent rock
    2. bedrock
    3. deep subsoil only
    4. fertile topsoil

42. ఏ నేల రేణువులు అత్యంత సులభంగా కోతకు గురవుతాయి?

    1. బాగా గడ్డకట్టిన బంకమట్టి
    2. సిల్ట్, సన్నని ఇసుక
    3. ముతక కంకర
    4. రాళ్లు
    సమాధానం

    B. సిల్ట్, సన్నని ఇసుక

    Which soil particles are most easily eroded?

    1. Well-aggregated clay
    2. Silt and fine sand
    3. Coarse gravel
    4. Stones

43. వర్షాధార వ్యవసాయంలో స్థానిక తేమ సంరక్షణ పద్ధతి ఏది?

    1. కాలువ నిర్మించడం
    2. పైప్‌లైన్ వేయడం
    3. వెడల్పు మడి, సాలు విధానం (Broad-bed and furrow)
    4. పంపు హౌస్ ఏర్పాటు చేయడం
    సమాధానం

    C. వెడల్పు మడి, సాలు విధానం (Broad-bed and furrow)

    Which is an in-situ moisture conservation practice in rainfed farming?

    1. Building a canal
    2. Laying a pipeline
    3. Broad-bed and furrow system
    4. Installing a pump house

44. 'ప్రతి చుక్కకు ఎక్కువ పంట' సూక్ష్మ సేద్య భాగం ఉన్న పథకం ఏది?

    1. PMAY
    2. PMKSY
    3. PM-KISAN
    4. PMFBY
    సమాధానం

    B. PMKSY

    Which scheme has a 'per drop more crop' micro-irrigation component?

    1. PMAY
    2. PMKSY
    3. PM-KISAN
    4. PMFBY

45. భూసార కార్డు (Soil Health Card) పథకం రైతులకు ఇచ్చేది

    1. పంటల బీమా
    2. ఉచిత విత్తనాలు
    3. చౌక రుణాలు
    4. నేల పరీక్ష ఆధారిత పోషకాల సలహా
    సమాధానం

    D. నేల పరీక్ష ఆధారిత పోషకాల సలహా

    The Soil Health Card scheme gives farmers

    1. crop insurance
    2. free seeds
    3. cheap loans
    4. soil test based nutrient advice