మొక్కల సంరక్షణ, సమగ్ర చీడపీడల నిర్వహణ (IPM)

గుర్తుంచుకోవాల్సినవి

• IPM అనేది నిర్ణయ ఆధారిత, మిశ్రమ విధానం. ఇది సస్యపరమైన, యాంత్రిక, జీవ, నిరోధక రకాల, రసాయన పద్ధతులను కలిపి వాడుతుంది; రసాయనాలు చివరి ఎంపిక; చీడపీడలు ఆర్థిక హాని స్థాయి మార్గాన్ని (ETL) దాటినప్పుడు మాత్రమే చర్య తీసుకుంటారు.
• చీడపీడల సమూహాన్ని తెలుసుకోండి: కీటకాలు (6 కాళ్లు, 3 శరీర భాగాలు), మైట్లు (8 కాళ్లు), నెమటోడ్లు (గుండ్రటి పురుగులు), శిలీంధ్రాలు, బ్యాక్టీరియా, వైరస్‌లు, ఎలుకలు, కలుపు మొక్కలు. నియంత్రణ పద్ధతి సమూహంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
• పురుగుమందుల సురక్షిత వాడకం ముఖ్యం: సరైన మోతాదు, సరైన సమయం, సరైన నాజిల్, రక్షణ దుస్తులు, కోతకు ముందు సరైన నిరీక్షణ కాలం.

చీడపీడలు, తెగుళ్లు, ప్రాథమిక పదాలు

• చీడపురుగు (Pest): పంటలకు ఆర్థిక నష్టం కలిగించే ఏ జీవి అయినా.
• తెగులు (Disease): వ్యాధికారకం (శిలీంధ్రం, బ్యాక్టీరియా, వైరస్, ఫైటోప్లాస్మా, నెమటోడ్) లేదా నిర్జీవ కారణాల వల్ల మొక్కలో కలిగే హానికర మార్పు.
• కీటకం: శరీరం తల, వక్షం, ఉదరంగా ఉంటుంది; మూడు జతల కాళ్లు; సాధారణంగా రెక్కలు, స్పర్శ కొమ్ములు ఉంటాయి.
• మైట్: ఎనిమిది కాళ్లు; తల, వక్షం, ఉదరం వేరుగా ఉండవు (కీటకం కాదు).
• చీడపీడల స్థాయి: ప్రధాన చీడ (ప్రతి సంవత్సరం తీవ్రం), అప్పుడప్పుడు వచ్చే చీడ, స్వల్ప చీడ, సంభావ్య చీడ.
• ఆర్థిక నష్ట స్థాయి (EIL): నియంత్రణ ఖర్చుకు సమానమైన నష్టాన్ని కలిగించే కనిష్ట చీడల సాంద్రత.
• ఆర్థిక హాని స్థాయి మార్గం (ETL): చీడ EILకి చేరకుండా ఆపడానికి నియంత్రణ ప్రారంభించాల్సిన చీడల సాంద్రత. ETL ఎల్లప్పుడూ EIL కంటే తక్కువ.
• చీడల పరిశీలన (Pest scouting): చీడపీడలను, సహజ శత్రువులను క్రమం తప్పకుండా పొలంలో పరిశీలించడం. ఇది నిర్ణయానికి తోడ్పడుతుంది.
• పురుగుమందు నిరోధకత: ఒకప్పుడు చంపిన మోతాదును తట్టుకుని బతికే చీడ జనాభా వారసత్వ సామర్థ్యం.
• పునరుద్భవం (Resurgence): సహజ శత్రువులు చనిపోవడం వల్ల పిచికారీ తర్వాత చీడ జనాభా పెరగడం. ద్వితీయ చీడ విజృంభణ: పిచికారీతో శత్రువులు పోవడంతో స్వల్ప చీడ ప్రధాన చీడగా మారడం.

కీటక నష్ట రకాలు, నోటి భాగాలు

మొక్కల సంరక్షణ సూత్రాలు, పద్ధతులు

1. సస్యపరమైన పద్ధతులు. లోతు వేసవి దుక్కి (నేల చీడలను బయటపెడుతుంది), శుభ్రమైన సాగు, పొలం పరిశుభ్రత, పంట మార్పిడి, సకాల విత్తనం, తగిన దూరం, సమతుల్య ఎరువులు, సరైన నీటి నిర్వహణ, ఎర పంటలు, అంతర పంటలు, పంట అవశేషాల నాశనం.

2. యాంత్రిక, భౌతిక పద్ధతులు. లార్వాలను చేతితో ఏరడం, దీపపు ఎరలు, లింగాకర్షక ఎరలు (ఫెరోమోన్ ట్రాప్స్), జిగురు ఎరలు, పక్షి స్థావరాలు, భోగి మంటలు, వేడి నీటి విత్తన శుద్ధి, విత్తనాన్ని ఎండలో ఆరబెట్టడం.

3. నిరోధక రకాలు. అత్యంత చౌక, సురక్షిత పద్ధతి. నిరోధకత ఆతిథ్య మొక్క నిరోధకత రూపంలో యాంటీబయోసిస్, యాంటీజీనోసిస్ (అయిష్టత) లేదా సహనశక్తి (tolerance) ద్వారా ఉండవచ్చు.

4. జీవ నియంత్రణ. సజీవ సహజ శత్రువులను వాడటం:

• వేటాడే జీవులు (Predators): లేడీబర్డ్ బీటిల్, లేస్‌వింగ్, సాలెపురుగులు, తూనీగ, క్రిప్టోలీమస్.
• పరాన్నజీవులు (Parasitoids): ట్రైకోగ్రామా (గుడ్డు పరాన్నజీవి), బ్రాకాన్, అపాంటెలిస్, కెలోనస్.
• వ్యాధికారకాలు: బాసిల్లస్ తురింజియెన్సిస్ (Bt), NPV (న్యూక్లియర్ పాలిహెడ్రోసిస్ వైరస్), బ్యూవేరియా బాసియానా, మెటారైజియం, ట్రైకోడెర్మా (నేల శిలీంధ్రాలకు వ్యతిరేకంగా), సూడోమోనాస్ ఫ్లోరెసెన్స్ (బ్యాక్టీరియా విరోధి).
• సంరక్షణ, వృద్ధి, దిగుమతి అనేవి మూడు విధానాలు.

5. రసాయన నియంత్రణ. పురుగుమందులను విత్తన శుద్ధి, నేలలో వేయడం, ఆకులపై పిచికారీ, పొడి చల్లడం లేదా ధూమీకరణగా వాడతారు.

6. చట్టపరమైన లేదా నియంత్రణ పద్ధతి. క్వారంటైన్, చట్టాలు: విధ్వంసక కీటకాలు, చీడపీడల చట్టం, 1914 (Destructive Insects and Pests Act), కీటకనాశకాల చట్టం, 1968 (Insecticides Act). క్వారంటైన్ విదేశీ చీడల ప్రవేశాన్ని ఆపుతుంది.

7. వృక్ష సంబంధ, సేంద్రియ ఎంపికలు. వేప గింజల కషాయం (NSKE) 5 శాతం, వేప నూనె, నీమాస్త్రం, బ్రహ్మాస్త్రం వంటి సొంతంగా తయారుచేసిన పిచికారీలు, ఆవు మూత్రం ఆధారిత కషాయాలు, మిరప-వెల్లుల్లి కషాయాలు. ప్రభావం తేలికగా ఉంటుంది; చీడ ప్రారంభ లేదా తక్కువ స్థాయిలో వాడండి.

పురుగుమందుల వర్గీకరణ

చర్యా విధానం ఆధారంగా: కడుపు విషం, స్పర్శ విషం, వ్యాపక విషం (మొక్క లోపల కదులుతుంది), ధూమకం (వాయువు), వికర్షకం. రసాయన సమూహం ఆధారంగా: ఆర్గనోక్లోరిన్ (ఉదా. DDT, BHC; చాలావరకు నిషేధించబడ్డాయి), ఆర్గనోఫాస్ఫేట్ (ఉదా. మలాథియాన్), కార్బమేట్, సింథటిక్ పైరిత్రాయిడ్, నియోనికోటినాయిడ్. ఆర్గనోక్లోరిన్లు పర్యావరణంలో చాలాకాలం నిలిచి ఆహార గొలుసులో పేరుకుపోతాయి (బయోమాగ్నిఫికేషన్).

ఏపీ ప్రధాన పంటల్లో సాధారణ చీడపీడలు, తెగుళ్లు

మొక్కల తెగుళ్లు: కారణాలు, నియంత్రణ

శిలీంధ్ర తెగుళ్లు బీజాంశాలను ఏర్పరిచి గాలి, నీరు, విత్తనం ద్వారా వ్యాపిస్తాయి; విత్తన శుద్ధి, నిరోధక రకాలు, శిలీంద్రనాశకాలతో నియంత్రిస్తారు. బ్యాక్టీరియా తెగుళ్లు నీటి చిరుజల్లు, పనిముట్లు, విత్తనం ద్వారా వ్యాపిస్తాయి; రాగి సమ్మేళనాలు, స్ట్రెప్టోసైక్లిన్ వంటి యాంటీబయాటిక్‌లు పాక్షిక నియంత్రణ ఇస్తాయి. వైరస్ తెగుళ్లు కీటక వాహకాల (తెల్ల దోమ, పేనుబంక, తామర పురుగులు) ద్వారా వ్యాపిస్తాయి; కాబట్టి వాహకాన్ని నియంత్రిస్తారు, సోకిన మొక్కలను పీకేస్తారు. నెమటోడ్లు నేలలో, వేర్లలో ఉంటాయి; పంట మార్పిడి, వేసవి దుక్కి, నెమటోడ్‌నాశకాలతో తగ్గిస్తారు. విత్తే ముందు విత్తన శుద్ధి అత్యంత చౌక రక్షణ: ఉదాహరణకు విత్తనాన్ని కిలోకు సుమారు 2 నుంచి 3 గ్రా థైరమ్ వంటి శిలీంద్రనాశకంతో, లేదా జీవ ఎంపికగా ట్రైకోడెర్మా లేదా సూడోమోనాస్‌తో శుద్ధి చేస్తారు. నేల సౌరీకరణ (వేసవిలో తడి నేలను పారదర్శక పాలిథీన్‌తో కప్పడం) కూడా చాలా నేల వ్యాధికారకాలను చంపుతుంది.

IPM వివరంగా

లక్ష్యాలు: చీడను ETL కంటే తక్కువగా ఉంచడం, రసాయన వాడకాన్ని తగ్గించడం, సహజ శత్రువులను, పర్యావరణాన్ని కాపాడటం, రైతుకు మెరుగైన లాభం ఇవ్వడం.

దశలు:

• 1. నివారణ: ఆరోగ్యకరమైన విత్తనం, నిరోధక రకం, శుభ్రమైన పొలం.
• 2. పర్యవేక్షణ: క్రమం తప్పని పొలం నడక, ఎరలు, పరిశీలన (వ్యవసాయ పర్యావరణ వ్యవస్థ విశ్లేషణ).
• 3. నిర్ణయం: చీడల సంఖ్యను ETLతో, సహజ శత్రువుల సంఖ్యతో పోల్చడం.
• 4. చర్య: సస్యపరమైన, జీవ పద్ధతులతో మొదలుపెట్టి, తక్కువ హానికరమైన, ప్రభావవంతమైన పద్ధతిని ఎంచుకోవడం.
• 5. మూల్యాంకనం: ఫలితాన్ని పరిశీలించి నమోదు చేయడం.

సాధనాలు: ఫెరోమోన్ ఎరలు (మగ పురుగులను పట్టే లింగాకర్షకం), దీపపు ఎరలు, తెల్ల దోమ, పేనుబంకకు పసుపు జిగురు ఎరలు, పక్షి స్థావరాలు (T ఆకారం), గుడ్డు దశలో విడుదల చేసే ట్రైకోకార్డులు (ట్రైకోగ్రామా), హెలికోవర్పా, స్పోడోప్టెరాకు NPV. పర్యవేక్షణ కోసం హెక్టారుకు సుమారు 5 ఫెరోమోన్ ఎరలు వాడటం ఒక సాధారణ నియమం.

ఏపీలో IPM ని రైతు క్షేత్ర పాఠశాలలు, రసాయన రహిత నిర్వహణ (NPM), ప్రకృతి వ్యవసాయ కార్యక్రమాలు, వ్యవసాయ శాఖ గ్రామ స్థాయి సిబ్బంది ద్వారా ప్రోత్సహిస్తారు.

పురుగుమందుల సురక్షిత వాడకం

• లేబుల్ చదవండి: రంగు త్రిభుజం (ఎరుపు అత్యంత విషపూరితం, పసుపు అధిక విషపూరితం, నీలం మధ్యస్థ విషపూరితం, ఆకుపచ్చ స్వల్ప విషపూరితం).
• చేతి తొడుగులు, ముసుగు, పూర్తి చేతుల దుస్తులు ధరించండి.
• గాలికి ఎదురుగా పిచికారీ చేయవద్దు; పిచికారీ చేస్తూ తినవద్దు, పొగ తాగవద్దు; పని తర్వాత కడుక్కోండి.
• సిఫారసు చేసిన స్ప్రేయర్, నాజిల్ వాడండి: కీటకనాశకాలు, శిలీంద్రనాశకాలకు హాలో కోన్; కలుపునాశకాలకు ఫ్లాట్ ఫ్యాన్ లేదా ఫ్లడ్ జెట్.
• నిరీక్షణ కాలం: చివరి పిచికారీకి, కోతకు మధ్య సమయం; దీనివల్ల అవశేషం గరిష్ఠ అవశేష పరిమితి కంటే తక్కువగా ఉంటుంది.
• మోతాదు లెక్క: పిచికారీ ద్రవం = నాజిల్ ప్రవాహ రేటు × ఆ విస్తీర్ణం మీద నడిచే సమయం. గ్రాముల్లో మోతాదు = గాఢత (శాతం) × పిచికారీ ద్రవ పరిమాణం (లీటర్లు) × 10 (1 శాతం = లీటరుకు 10 గ్రా).
• ఉదాహరణ: 200 లీటర్ల 0.2 శాతం పిచికారీ తయారీకి అవసరమైన మందు = 0.2 × 200 × 10 = 400 గ్రా.
• అసలు డబ్బాల్లోనే, పిల్లలకు, ఆహారానికి దూరంగా నిల్వ చేయండి; ఖాళీ డబ్బాలను చదును చేసి పూడ్చి నాశనం చేయండి.

పరీక్షలో పొరపాట్లు

• ETL, EIL కంటే తక్కువ; ETL వద్ద నియంత్రణ మొదలవుతుంది, EIL వద్ద నష్టం ఖర్చుకు సమానమవుతుంది.
• మైట్లకు ఎనిమిది కాళ్లు; అవి కీటకాలు కావు; మైట్‌నాశకాలతో నియంత్రిస్తారు.
• ఫెరోమోన్ ఎరలు ఒకే జాతి మగ పురుగులను పడతాయి; చంపడం కంటే పర్యవేక్షణ కోసం.
• ట్రైకోగ్రామా గుడ్డు పరాన్నజీవి; Bt ఒక బ్యాక్టీరియా; NPV ఒక వైరస్; బ్యూవేరియా ఒక శిలీంధ్రం.
• వ్యాపక విషం మొక్క లోపల కదులుతుంది; స్పర్శ విషం తాకగానే చంపుతుంది.
• పునరుద్భవం సహజ శత్రువుల నాశనం తర్వాత వస్తుంది; నిరోధకత జన్యు మార్పు.
• త్రిభుజం రంగులు: ఎరుపు అత్యంత విషపూరితం, ఆకుపచ్చ అతి తక్కువ విషపూరితం.
• ఎలుకనాశకం, నెమటోడ్‌నాశకం, మైట్‌నాశకం వేర్వేరు సమూహాలు; కలపవద్దు.

ఒక్క వాక్య సమాచారం

• IPM అంటే రసాయనాలను చివరి ఎంపికగా ఉంచి అనేక పద్ధతులను వాడటం.
• ట్రైకోగ్రామా తొలుచు పురుగుల గుడ్లను పరాన్నజీవిగా ఆశ్రయిస్తుంది.
• బాసిల్లస్ తురింజియెన్సిస్ ఒక బ్యాక్టీరియా కీటకనాశకం.
• ట్రైకోడెర్మా నేల శిలీంధ్రాలను నియంత్రిస్తుంది.
• కీటకనాశకాల చట్టం 1968లో వచ్చింది.
• కీటకాలకు ఆరు కాళ్లు; మైట్లకు ఎనిమిది.
• NSKE ని 5 శాతంలో వాడతారు.
• కాండం తొలుచు పురుగు వరిలో మొవ్వు చనిపోవడం, తెల్ల కంకిని కలిగిస్తుంది.
• గులాబీ రంగు కాయ తొలుచు పురుగు పత్తి కాయలను ఆశిస్తుంది.
• ఖడ్గమృగం పురుగు కొబ్బరి చెట్లను ఆశిస్తుంది.
• జింక్ ఫాస్ఫైడ్ ఒక ఎలుకనాశకం.
• ఏ పిచికారీ నిర్ణయానికి ముందైనా చీడలను పరిశీలిస్తారు.

సాధన ప్రశ్నలు

1. IPM అంటే

   1. సమగ్ర చీడపీడల నిర్వహణ (Integrated Pest Management)
   2. మెరుగైన పురుగుమందుల మార్కెటింగ్ (Improved Pesticide Marketing)
   3. తీవ్రమైన మొక్కల ఎరువు వేయడం (Intensive Plant Manuring)
   4. సమగ్ర మొక్కల ఉత్పరివర్తనం (Integrated Plant Mutation)
   సమాధానం

   A. సమగ్ర చీడపీడల నిర్వహణ (Integrated Pest Management)

   IPM stands for

   1. Integrated Pest Management
   2. Improved Pesticide Marketing
   3. Intensive Plant Manuring
   4. Integrated Plant Mutation

2. IPMలో రసాయన పురుగుమందులను ఉపయోగించేది

   1. మొదటి, ఏకైక పద్ధతిగా
   2. ఏ పరిస్థితిలోనూ ఎప్పుడూ కాదు
   3. కేవలం కలుపు మొక్కలపై
   4. ఇతర పద్ధతులు సరిపోనప్పుడు చివరి ఎంపికగా
   సమాధానం

   D. ఇతర పద్ధతులు సరిపోనప్పుడు చివరి ఎంపికగా

   In IPM, chemical pesticides are used

   1. as the first and only method
   2. never under any condition
   3. only on weeds
   4. as the last option when other methods are not enough

3. ఆర్థిక దేహళి స్థాయి (ETL) అనేది ఏ చీడ సాంద్రత?

   1. చీడ మొదట కనిపించినప్పుడు
   2. EILకు చేరకుండా నివారణ చర్య ప్రారంభించాల్సిన సాంద్రత
   3. చీడ అదృశ్యమయ్యే సాంద్రత
   4. పంట పూర్తిగా నష్టపోయే సాంద్రత
   సమాధానం

   B. EILకు చేరకుండా నివారణ చర్య ప్రారంభించాల్సిన సాంద్రత

   Economic Threshold Level (ETL) is the pest density at which

   1. the pest is first seen
   2. control action should begin to prevent reaching EIL
   3. the pest disappears
   4. the crop is fully lost

4. ETL, EIL గురించి సరైన ప్రవచనం ఏది?

   1. ETL, EIL ఎల్లప్పుడూ సమానం
   2. EIL, ETL కంటే తక్కువ
   3. ETL, EIL కంటే తక్కువ
   4. ETL, EIL కంటే ఎక్కువ
   సమాధానం

   C. ETL, EIL కంటే తక్కువ

   Which statement about ETL and EIL is correct?

   1. ETL and EIL are always equal
   2. EIL is lower than ETL
   3. ETL is lower than EIL
   4. ETL is higher than EIL

5. వయోజన కీటకానికి ఎన్ని కాళ్లు ఉంటాయి?

   1. నాలుగు
   2. ఆరు
   3. ఎనిమిది
   4. పది
   సమాధానం

   B. ఆరు

   How many legs does an adult insect have?

   1. Four
   2. Six
   3. Eight
   4. Ten

6. నల్లులు (Mites) కీటకాల నుండి భిన్నమైనవి, ఎందుకంటే నల్లులకు

   1. ఎనిమిది కాళ్లు ఉంటాయి
   2. రెండు రెక్కలు ఉంటాయి
   3. మూడు శరీర భాగాలు ఉంటాయి
   4. ఆరు కాళ్లు ఉంటాయి
   సమాధానం

   A. ఎనిమిది కాళ్లు ఉంటాయి

   Mites differ from insects because mites have

   1. eight legs
   2. two wings
   3. three body parts
   4. six legs

7. నల్లుల కోసం ఉద్దేశించిన పురుగుమందుల సమూహం ఏది?

   1. బాక్టీరియా నాశిని (Bactericide)
   2. ఎలుకల మందు (Rodenticide)
   3. నల్లి నాశిని (Acaricide)
   4. కలుపు నాశిని (Herbicide)
   సమాధానం

   C. నల్లి నాశిని (Acaricide)

   Which insecticide group is meant for mites?

   1. Bactericide
   2. Rodenticide
   3. Acaricide
   4. Herbicide

8. జింక్ ఫాస్ఫైడ్‌ను దేనిగా ఉపయోగిస్తారు?

   1. ఎలుకల మందు (Rodenticide)
   2. నెమటోడ్ నాశిని (Nematicide)
   3. కలుపు నాశిని (Herbicide)
   4. శిలీంధ్ర నాశిని (Fungicide)
   సమాధానం

   A. ఎలుకల మందు (Rodenticide)

   Zinc phosphide is used as a

   1. rodenticide
   2. nematicide
   3. herbicide
   4. fungicide

9. ట్రైకోగ్రామా అనేది

   1. వేటాడే పక్షి
   2. గుడ్డు పరాన్నజీవి (Egg parasitoid)
   3. నేలలోని శిలీంధ్రం
   4. లార్వా వైరస్
   సమాధానం

   B. గుడ్డు పరాన్నజీవి (Egg parasitoid)

   Trichogramma is a

   1. predatory bird
   2. egg parasitoid
   3. soil fungus
   4. larval virus

10. బాసిల్లస్ థురింజియెన్సిస్ (Bt) అనేది

    1. తెల్ల దోమపై ఉపయోగించే వైరస్
    2. కలుపు మొక్కలపై ఉపయోగించే శిలీంధ్రం
    3. గొంగళి పురుగులపై ఉపయోగించే బాక్టీరియా
    4. పేనుబంకపై ఉపయోగించే నల్లి
    సమాధానం

    C. గొంగళి పురుగులపై ఉపయోగించే బాక్టీరియా

    Bacillus thuringiensis (Bt) is a

    1. virus used against whitefly
    2. fungus used against weeds
    3. bacterium used against caterpillars
    4. mite used against aphids

11. హెలికోవర్పాపై ఉపయోగించే NPV అనేది

    1. నెమటోడ్
    2. శిలీంధ్రం
    3. బాక్టీరియా
    4. వైరస్
    సమాధానం

    D. వైరస్

    NPV used against Helicoverpa is a

    1. nematode
    2. fungus
    3. bacterium
    4. virus

12. బ్యూవేరియా బాసియానా అనేది

    1. వేటాడే పురుగు (Predatory bug)
    2. కీటక వ్యాధికారక శిలీంధ్రం (Entomopathogenic fungus)
    3. కలుపు నాశిని
    4. గుడ్డు పరాన్నజీవి
    సమాధానం

    B. కీటక వ్యాధికారక శిలీంధ్రం (Entomopathogenic fungus)

    Beauveria bassiana is an

    1. predatory bug
    2. entomopathogenic fungus
    3. herbicide
    4. egg parasitoid

13. ట్రైకోడెర్మాను ఎక్కువగా దేనిని నియంత్రించడానికి ఉపయోగిస్తారు?

    1. నేల ద్వారా వ్యాపించే శిలీంధ్ర తెగుళ్లు
    2. పేనుబంక
    3. ఎలుకలు
    4. కలుపు మొక్కలు
    సమాధానం

    A. నేల ద్వారా వ్యాపించే శిలీంధ్ర తెగుళ్లు

    Trichoderma is mostly used to control

    1. soil-borne fungal diseases
    2. aphids
    3. rats
    4. weeds

14. వరిలో 'డెడ్ హార్ట్', 'వైట్ ఇయర్' కలిగించేది

    1. అగ్గి తెగులు శిలీంధ్రం
    2. ఉల్లికోడు (Gall midge)
    3. గోధుమ రంగు దోమ (Brown planthopper)
    4. కాండం తొలుచు పురుగు
    సమాధానం

    D. కాండం తొలుచు పురుగు

    Dead heart and white ear in rice are caused by

    1. blast fungus
    2. gall midge
    3. brown planthopper
    4. stem borer

15. గులాబీ రంగు కాయ తొలుచు పురుగు (Pink bollworm) ప్రధాన చీడ ఏ పంటకు?

    1. వేరుశనగ
    2. కొబ్బరి
    3. పత్తి
    4. వరి
    సమాధానం

    C. పత్తి

    Pink bollworm is a major pest of

    1. groundnut
    2. coconut
    3. cotton
    4. rice

16. కొమ్ము పురుగు (Rhinoceros beetle) ఏ పంటకు చీడ?

    1. మామిడి
    2. మిరప
    3. కొబ్బరి
    4. కందులు
    సమాధానం

    C. కొబ్బరి

    Rhinoceros beetle is a pest of

    1. mango
    2. chilli
    3. coconut
    4. redgram

17. టిక్కా తెగులు ఏ పంటకు వచ్చే ఆకు మచ్చ తెగులు?

    1. వరి
    2. చెరకు
    3. పత్తి
    4. వేరుశనగ
    సమాధానం

    D. వేరుశనగ

    Tikka disease is a leaf spot of

    1. rice
    2. sugarcane
    3. cotton
    4. groundnut

18. ఎర్రకుళ్లు తెగులు (Red rot) ఏ పంటకు వచ్చే తీవ్రమైన తెగులు?

    1. మిరప
    2. చెరకు
    3. కొబ్బరి
    4. టమోటా
    సమాధానం

    B. చెరకు

    Red rot is a serious disease of

    1. chilli
    2. sugarcane
    3. coconut
    4. tomato

19. అంతర్వాహిక పురుగుమందు (Systemic insecticide)

    1. మొక్క లోపల శోషించబడి కదులుతుంది
    2. కేవలం వాయువు ద్వారా చంపుతుంది
    3. కేవలం కీటకాలను తరిమివేస్తుంది
    4. కేవలం ఆకు ఉపరితలంపై పనిచేస్తుంది
    సమాధానం

    A. మొక్క లోపల శోషించబడి కదులుతుంది

    A systemic insecticide

    1. is absorbed and moves inside the plant
    2. kills only by gas
    3. only repels insects
    4. acts only on the leaf surface

20. ధూమకారి (Fumigant) ఏ విధంగా పనిచేస్తుంది?

    1. విత్తన రంగు
    2. ఆకు మచ్చ రంగు
    3. వాయు రూపంలోని విషం
    4. నేల పోషకం
    సమాధానం

    C. వాయు రూపంలోని విషం

    A fumigant acts as a

    1. seed colour
    2. leaf-spot dye
    3. poison in gas form
    4. soil nutrient

21. DDT ఏ సమూహానికి చెందినది?

    1. కార్బమేట్లు
    2. ఆర్గానోక్లోరిన్ పురుగుమందులు
    3. వృక్షసంబంధ మందులు (Botanicals)
    4. ఆర్గానోఫాస్ఫేట్లు
    సమాధానం

    B. ఆర్గానోక్లోరిన్ పురుగుమందులు

    DDT belongs to the group of

    1. carbamates
    2. organochlorine insecticides
    3. botanicals
    4. organophosphates

22. విస్తృత-వర్ణపట పిచికారీల అధిక వినియోగం సహజ శత్రువులను చంపి చీడ పెరుగుదలకు కారణమవడాన్ని ఏమంటారు?

    1. పునరుద్భవం (Resurgence)
    2. నిర్బంధం (Quarantine)
    3. యాంటీజీనోసిస్ (Antixenosis)
    4. పరిశుభ్రత (Sanitation)
    సమాధానం

    A. పునరుద్భవం (Resurgence)

    Heavy use of broad-spectrum sprays killing natural enemies and causing a pest rise is called

    1. resurgence
    2. quarantine
    3. antixenosis
    4. sanitation

23. పురుగుమందుకు చీడ నిరోధకత అంటే

    1. ఒక రకమైన విత్తన శుద్ధి
    2. మోతాదులో స్వల్పకాలిక పెంపు
    3. పరికరం లోపం
    4. సాధారణ మోతాదును తట్టుకుని జీవించే వారసత్వ సామర్థ్యం
    సమాధానం

    D. సాధారణ మోతాదును తట్టుకుని జీవించే వారసత్వ సామర్థ్యం

    Pest resistance to a pesticide is

    1. a type of seed treatment
    2. a short-term rise in dose
    3. an equipment fault
    4. an inherited ability to survive the usual dose

24. పురుగుమందు లేబుల్‌పై ఎరుపు రంగు త్రిభుజం దేనిని సూచిస్తుంది?

    1. విషరహితం
    2. స్వల్ప విషపూరితం
    3. మధ్యస్థ విషపూరితం
    4. అత్యంత విషపూరితం
    సమాధానం

    D. అత్యంత విషపూరితం

    A colour triangle on a pesticide label that is red indicates

    1. non-toxic
    2. slightly toxic
    3. moderately toxic
    4. extremely toxic

25. అతి తక్కువ విషపూరిత తరగతిని ఏ రంగు త్రిభుజం సూచిస్తుంది?

    1. పసుపు
    2. ఆకుపచ్చ
    3. ఎరుపు
    4. నీలం
    సమాధానం

    B. ఆకుపచ్చ

    Which colour triangle shows the least toxic class?

    1. Yellow
    2. Green
    3. Red
    4. Blue

26. 100 లీటర్ల 0.2 శాతం పిచికారీ ద్రావణం తయారుచేయడానికి ఎన్ని గ్రాముల మందు అవసరం?

    1. 2000 గ్రా
    2. 20 గ్రా
    3. 200 గ్రా
    4. 2 గ్రా
    సమాధానం

    C. 200 గ్రా

    How many grams of product are needed to prepare 100 litres of a 0.2 percent spray fluid?

    1. 2000 g
    2. 20 g
    3. 200 g
    4. 2 g

27. 50 లీటర్ల 0.1 శాతం పిచికారీకి ఎంత మందు అవసరం?

    1. 50 గ్రా
    2. 500 గ్రా
    3. 5 గ్రా
    4. 10 గ్రా
    సమాధానం

    A. 50 గ్రా

    How much product is needed for 50 litres of a 0.1 percent spray?

    1. 50 g
    2. 500 g
    3. 5 g
    4. 10 g

28. 20 లీటర్ల 2 శాతం ద్రావణం తయారుచేయడానికి అవసరమైన మందు

    1. 4 గ్రా
    2. 200 గ్రా
    3. 400 గ్రా
    4. 40 గ్రా
    సమాధానం

    C. 400 గ్రా

    To make 20 litres of 2 percent solution, the product needed is

    1. 4 g
    2. 200 g
    3. 400 g
    4. 40 g

29. ఒక నాప్‌సాక్ స్ప్రేయర్ నిమిషానికి 1 లీటరు పిచికారీ చేస్తుంది. ఒక ప్లాటును 40 నిమిషాల్లో కవర్ చేయడానికి వాడే పిచికారీ ద్రావణం

    1. 40 లీటర్లు
    2. 400 లీటర్లు
    3. 4 లీటర్లు
    4. 14 లీటర్లు
    సమాధానం

    A. 40 లీటర్లు

    A knapsack sprayer discharges 1 litre per minute. To cover a plot in 40 minutes, the spray fluid used is

    1. 40 litres
    2. 400 litres
    3. 4 litres
    4. 14 litres

30. లీటరుకు 5 గ్రా మోతాదు, ట్యాంకు సామర్థ్యం 15 లీటర్లు అయితే, ఒక్కో ట్యాంకుకు అవసరమైన మందు

    1. 50 గ్రా
    2. 75 గ్రా
    3. 150 గ్రా
    4. 20 గ్రా
    సమాధానం

    B. 75 గ్రా

    If 5 g per litre is the dose and the tank holds 15 litres, the product needed per tank is

    1. 50 g
    2. 75 g
    3. 150 g
    4. 20 g

31. కింది ప్రవచనాలను పరిగణించండి. 1. కాంతి ఉచ్చులు, లింగాకర్షణ ఉచ్చులు యాంత్రిక లేదా భౌతిక సాధనాలు. 2. లింగాకర్షణ ఉచ్చులు అన్ని కీటక జాతుల ఆడ కీటకాలను ఆకర్షిస్తాయి. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements. 1. Light traps and pheromone traps are mechanical or physical tools. 2. Pheromone traps attract females of all insect species. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

32. కింది ప్రవచనాలను పరిగణించండి. 1. నిరోధక రకాలు చౌకైన, సురక్షితమైన నివారణ పద్ధతి. 2. నిరోధకత యాంటీబయోసిస్ లేదా యాంటీజీనోసిస్ ద్వారా పనిచేయవచ్చు. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements. 1. Resistant varieties are a cheap and safe control method. 2. Resistance can act by antibiosis or antixenosis. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

33. కింది ప్రవచనాలను పరిగణించండి. 1. బోలు కోన్ నాజిల్ (Hollow cone) సాధారణంగా కీటకనాశినులు, శిలీంధ్రనాశినులకు వాడతారు. 2. ఫ్లాట్ ఫ్యాన్ నాజిల్ సాధారణంగా కలుపు నాశినులకు వాడతారు. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements. 1. A hollow cone nozzle is usual for insecticides and fungicides. 2. A flat fan nozzle is usual for herbicides. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

34. కింది ప్రవచనాలను పరిగణించండి. 1. ట్రైకోడెర్మా కీటకాలపై ఉపయోగించే బాక్టీరియా. 2. సూడోమోనాస్ ఫ్లోరెసెన్స్ ఒక బాక్టీరియా జీవ నియంత్రణ కారకం. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Consider the statements. 1. Trichoderma is a bacterium used against insects. 2. Pseudomonas fluorescens is a bacterial biocontrol agent. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

35. కింది ప్రవచనాలను పరిగణించండి. 1. కీటకనాశినుల చట్టం 1968లో వచ్చింది. 2. విధ్వంసక కీటకాలు, చీడల చట్టం చీడల ప్రవేశంపై నియంత్రణ చట్టం. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements. 1. The Insecticides Act is of 1968. 2. The Destructive Insects and Pests Act is a regulatory law on pest entry. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

36. కింది ప్రవచనాలను పరిగణించండి. 1. లోతు వేసవి దుక్కి నేలలోని చీడలను ఎండకు, పక్షులకు బహిర్గతం చేస్తుంది. 2. పంట మార్పిడి నేలలోని నెమటోడ్లను తగ్గించగలదు. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements. 1. Deep summer ploughing exposes soil pests to sun and birds. 2. Crop rotation can reduce soil nematodes. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

37. జతను గుర్తించండి: సస్యరక్షణ (Cultural) నియంత్రణ అంటే

    1. ట్రైకోగ్రామా వినియోగం
    2. నిర్బంధ చట్టం
    3. పైరిత్రాయిడ్ల పిచికారీ
    4. లోతు దుక్కి, పంట మార్పిడి
    సమాధానం

    D. లోతు దుక్కి, పంట మార్పిడి

    Match the pair: Cultural control is

    1. use of Trichogramma
    2. quarantine law
    3. spraying of pyrethroids
    4. deep ploughing and crop rotation

38. జతను గుర్తించండి: వేటాడే జీవికి ఉదాహరణ

    1. బ్యూవేరియా
    2. ట్రైకోగ్రామా
    3. బాసిల్లస్ థురింజియెన్సిస్
    4. లేడీబర్డ్ బీటిల్
    సమాధానం

    D. లేడీబర్డ్ బీటిల్

    Match: Predator example

    1. Beauveria
    2. Trichogramma
    3. Bacillus thuringiensis
    4. Ladybird beetle

39. సరైన జత ఏది?

    1. తామర పురుగులు (Thrips) - గోకి పీల్చే నోటి భాగం
    2. కాండం తొలుచు పురుగు - పీల్చే నోటి భాగం
    3. గొంగళి పురుగు - కుట్టి పీల్చే నోటి భాగం
    4. పేనుబంక - కొరికి నమిలే నోటి భాగం
    సమాధానం

    A. తామర పురుగులు (Thrips) - గోకి పీల్చే నోటి భాగం

    Which pair is correct?

    1. Thrips - rasping and sucking mouthpart
    2. Stem borer - sucking mouthpart
    3. Caterpillar - piercing and sucking mouthpart
    4. Aphid - biting and chewing mouthpart

40. పసుపు రంగు జిగురు అట్టలు (Yellow sticky traps) ఎక్కువగా ఉపయోగపడేవి

    1. ఎలుకలకు
    2. తెల్ల దోమ, పేనుబంకకు
    3. కలుపు మొక్కలకు
    4. నేలలోని నెమటోడ్లకు
    సమాధానం

    B. తెల్ల దోమ, పేనుబంకకు

    Yellow sticky traps are most useful for

    1. rats
    2. whitefly and aphids
    3. weeds
    4. soil nematodes

41. విత్తనానికి ముందు విత్తన శుద్ధి ప్రధానంగా ఉపయోగపడేది

    1. విత్తన పరిమాణం పెంచడానికి
    2. నీటి అవసరం తగ్గించడానికి
    3. మొక్క ఎత్తు తగ్గించడానికి
    4. విత్తనం, మొలకను విత్తనం, నేల ద్వారా వ్యాపించే తెగుళ్ల నుండి రక్షించడానికి
    సమాధానం

    D. విత్తనం, మొలకను విత్తనం, నేల ద్వారా వ్యాపించే తెగుళ్ల నుండి రక్షించడానికి

    Seed treatment before sowing is useful mainly to

    1. increase seed size
    2. reduce water need
    3. reduce plant height
    4. protect seed and seedling from seed-borne and soil-borne disease

42. నేల సూర్యరశ్మి శుద్ధి (Soil solarisation) దేనిని ఉపయోగిస్తుంది?

    1. ఒక సంవత్సరం పాటు నీటి నిల్వ
    2. శీతాకాలంలో నల్లరేగడి మల్చ్
    3. అధిక ఎరువు
    4. వేసవిలో తేమ నేలపై పారదర్శక పాలిథీన్ షీట్
    సమాధానం

    D. వేసవిలో తేమ నేలపై పారదర్శక పాలిథీన్ షీట్

    Soil solarisation uses

    1. flooding for a year
    2. black soil mulch in winter
    3. fertilizer in excess
    4. clear polythene sheet over moist soil in summer

43. ప్రధాన చీడ (Key pest) అంటే

    1. ప్రతి సంవత్సరం తీవ్ర నష్టం కలిగించేది
    2. పదేళ్లకు ఒకసారి కనిపించేది
    3. ఎప్పుడూ కనిపించనిది
    4. ఎల్లప్పుడూ ప్రయోజనకరమైనది
    సమాధానం

    A. ప్రతి సంవత్సరం తీవ్ర నష్టం కలిగించేది

    A key pest is one that

    1. causes serious damage every year
    2. appears once in ten years
    3. is never found
    4. is always beneficial

44. పురుగుమందు నిరీక్షణ కాలం (Waiting period) అంటే ఏ రెండింటి మధ్య సమయం?

    1. రెండు పిచికారీల మధ్య
    2. చివరి పిచికారీకి, కోతకు మధ్య
    3. కోతకు, అమ్మకానికి మధ్య
    4. విత్తనానికి, పిచికారీకి మధ్య
    సమాధానం

    B. చివరి పిచికారీకి, కోతకు మధ్య

    The waiting period of a pesticide is the time between

    1. two sprays
    2. the last spray and harvest
    3. harvest and sale
    4. sowing and spraying

45. మొక్కల వైరస్ తెగుళ్లు ప్రధానంగా వ్యాపించేది

    1. కేవలం ఆకులపై వర్షం ద్వారా
    2. తెల్ల దోమ, పేనుబంక వంటి కీటక వాహకాల ద్వారా
    3. నేల రంగు ద్వారా
    4. ఎరువు ద్వారా
    సమాధానం

    B. తెల్ల దోమ, పేనుబంక వంటి కీటక వాహకాల ద్వారా

    Virus diseases of plants are mainly spread by

    1. rain on leaves only
    2. insect vectors such as whitefly and aphids
    3. soil colour
    4. fertilizer