సచివాలయ సాధారణ అధ్యయనం అదనపు అంశాలు (పార్ట్ B కామన్) · Chapter 1

ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన

గుర్తుంచుకోవాల్సినవి

ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014 రాష్ట్రాన్ని విభజించింది; కొత్త తెలంగాణ రాష్ట్రం నియమిత తేదీ (appointed day) అయిన 2 జూన్ 2014న ఏర్పడింది. హైదరాబాద్ పది సంవత్సరాల వరకు ఉమ్మడి రాజధానిగా ఉంది.
మిగిలిన ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు చట్టం హామీ ఇచ్చిన సహాయం: కొత్త రాజధాని, పోలవరానికి జాతీయ ప్రాజెక్టు హోదా, వెనుకబడిన ప్రాంతాల ప్రత్యేక అభివృద్ధి, కేంద్ర సంస్థలు, పన్ను రాయితీలు.
ప్రధాన ప్రభావాలు: హైదరాబాద్ ఆదాయం, సంస్థలను కోల్పోవడం; రాజధాని నిర్మించవలసిన అవసరం; ఆస్తులు, అప్పులు, ఉద్యోగుల విభజన; నదీ జలాల పంపిణీ.

1. నేపథ్యం: రెండు ప్రాంతాలు ఎలా కలిశాయి

ప్రత్యేక తెలుగు రాష్ట్రం కోసం నిరాహార దీక్ష చేసిన పొట్టి శ్రీరాములు మరణించిన తర్వాత ఆంధ్ర రాష్ట్రం 1 అక్టోబర్ 1953న ఏర్పడింది (రాజధాని కర్నూలు). ఇది భాషా ప్రాతిపదికపై ఏర్పడిన మొదటి రాష్ట్రం.
రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ కమిషన్ (ఫజల్ అలీ కమిషన్, 1953-55) మొదట ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్రాన్ని, తర్వాత సమీక్షను సిఫారసు చేసింది. కానీ రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 1956 ప్రకారం తెలంగాణను ఆంధ్ర రాష్ట్రంలో విలీనం చేసి పార్లమెంటు 1 నవంబర్ 1956న ఆంధ్రప్రదేశ్ను ఏర్పరచింది.
పెద్దమనుషుల ఒప్పందం (1956) ఉద్యోగాలు, విద్య, నిధులు, పరిపాలనలో తెలంగాణకు రక్షణలు కల్పించింది. అంతకుముందు, శ్రీబాగ్ ఒడంబడిక (1937) కోస్తా ఆంధ్ర, రాయలసీమ మధ్య ప్రయోజనాల పంపిణీకి సంబంధించింది.
ముల్కీ నిబంధనలు తెలంగాణలో స్థానికులకు ఉద్యోగాలు రిజర్వ్ చేశాయి.
1969 ఉద్యమం: రక్షణల ఉల్లంఘన జరిగిందన్న ఆరోపణలతో బలమైన తెలంగాణ ఉద్యమం. ఆరు సూత్రాల పథకం (1973), 1975 రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వు ఉద్యోగాలు, విద్యలో స్థానిక రిజర్వేషన్‌కు నియమాలు నిర్దేశించాయి.
ఆర్టికల్ 371-D (1973 32వ సవరణ చట్టం ద్వారా చేర్చబడింది, 1 జూలై 1974 నుంచి అమలు) రాష్ట్రంలోని అన్ని ప్రాంతాలకు ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు, విద్యలో సమాన అవకాశాల కోసం ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు కల్పిస్తుంది.
విభజనకు వ్యతిరేకంగా సమైక్యాంధ్ర (ఐక్య రాష్ట్ర) ఉద్యమం కూడా ఉంది.

2. 2014 చట్టానికి దారితీసిన పరిణామాలు

2009: తెలంగాణ ప్రక్రియ ప్రారంభంపై కేంద్ర ప్రభుత్వ ప్రకటన; జస్టిస్ శ్రీకృష్ణ కమిటీ (2010) ఎంపికలను అధ్యయనం చేసి 2010లో నివేదిక ఇచ్చింది.
2013: కాంగ్రెస్ వర్కింగ్ కమిటీ, కేంద్ర మంత్రివర్గం ప్రత్యేక రాష్ట్రానికి ఆమోదం తెలిపాయి; మంత్రుల బృందం (Group of Ministers) అంశాలను పరిశీలించింది.
బిల్లును అభిప్రాయాల కోసం ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభకు పంపారు (ఆర్టికల్ 3 ప్రకారం రాష్ట్రపతి బిల్లును పంపుతారు; రాష్ట్ర అభిప్రాయం కట్టుబడి ఉండదు).
పార్లమెంటు బిల్లును ఫిబ్రవరి 2014లో ఆమోదించింది (లోక్‌సభ, రాజ్యసభ). రాష్ట్రపతి 1 మార్చి 2014న ఆమోదం తెలిపారు. చట్టం 2 జూన్ 2014న అమల్లోకి వచ్చింది.
ఆర్టికల్ 3 కొత్త రాష్ట్రాలను ఏర్పరచే, ఇప్పటికే ఉన్న రాష్ట్రాల సరిహద్దులు లేదా పేర్లను సాధారణ చట్టం ద్వారా మార్చే అధికారాన్ని పార్లమెంటుకు ఇస్తుంది.

సంఘటన	తేదీ
ఆంధ్ర రాష్ట్రం ఏర్పడింది	1 అక్టో 1953
ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పడింది	1 నవం 1956
పార్లమెంటు బిల్లును ఆమోదించింది	ఫిబ్రవరి 2014
నియమిత తేదీ, తెలంగాణ రాష్ట్రం	2 జూన్ 2014

3. ఏపీ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014లోని ముఖ్య నిబంధనలు

హైదరాబాద్ రెండు రాష్ట్రాలకు పది సంవత్సరాలకు మించని కాలం ఉమ్మడి రాజధానిగా ఉంటుంది; ఆ తర్వాత అది తెలంగాణకు మాత్రమే రాజధాని అవుతుంది (సెక్షన్ 5). ఆంధ్రప్రదేశ్ కొత్త రాజధానిని ఏర్పాటు చేసుకోవాలి.
గవర్నర్: రెండు రాష్ట్రాలకు ఉమ్మడి గవర్నర్; హైదరాబాద్‌లోని పౌరులందరి భద్రత, రక్షణపై ఆయనకు ప్రత్యేక బాధ్యత ఉంటుంది (సెక్షన్ 8).
శాసనసభ: స్థానాలను విభజించారు; తెలంగాణ రాష్ట్రానికి దాని ప్రాంతాల స్థానాలు వచ్చాయి.
పోలవరం: చట్టం పోలవరం నీటిపారుదల ప్రాజెక్టును జాతీయ ప్రాజెక్టుగా ప్రకటించింది; ఖర్చును, అమలును కేంద్ర ప్రభుత్వం భరిస్తుంది. ముంపు ప్రాంతంలోని కొన్ని గ్రామాలను ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు బదిలీ చేశారు.
ప్రత్యేక అభివృద్ధి: రాయలసీమ, ఉత్తర కోస్తా వెనుకబడిన ప్రాంతాలకు ప్యాకేజీ; 2014లో పార్లమెంటులో ప్రత్యేక హోదా హామీ ప్రకటించారు. తర్వాత, ఫైనాన్స్ కమిషన్ గ్రాంట్ల విధానాన్ని మార్చిందని వివరిస్తూ కేంద్ర ప్రభుత్వం బదులుగా ప్రత్యేక ప్యాకేజీ ఇచ్చింది.
ఆర్థిక చర్యలు: మిగిలిన రాష్ట్రంలోని పరిశ్రమలకు రెవెన్యూ లోటు గ్రాంట్లు, పన్ను రాయితీలు.
కేంద్ర సంస్థలు: నిర్ణీత కాలపరిమితిలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఏర్పాటు చేయవలసిన సంస్థల జాబితా; ఉదాహరణకు IIT, IIM, IISER, కేంద్ర విశ్వవిద్యాలయం, గిరిజన విశ్వవిద్యాలయం, AIIMS, NIT, చమురు-సహజవాయు సంస్థ మొదలైనవి.
నదులు: నీటి సరఫరా, ప్రాజెక్టులను నియంత్రించడానికి కృష్ణా నదీ యాజమాన్య బోర్డు, గోదావరి నదీ యాజమాన్య బోర్డు, అపెక్స్ కౌన్సిల్‌ను చట్టం కల్పిస్తుంది.
ఆస్తులు, అప్పులు: స్థిరాస్తులు ఉన్న ప్రదేశం ఆధారంగా; నగదు నిల్వలు, పెట్టుబడులు, అప్పులు, బాధ్యతలు జనాభా నిష్పత్తి ఆధారంగా.
ఉద్యోగులు: రూపొందించిన మార్గదర్శకాల ప్రకారం, ఐచ్ఛికాలు అడిగి, స్థానిక కేడర్ ఆధారంగా రెండు రాష్ట్రాలకు కేటాయించారు.
షెడ్యూళ్లలో పేర్కొన్న ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు, ఇతర సంస్థలు అంగీకరించిన సూత్రాల ప్రకారం విభజించబడతాయి.
హైకోర్టు: మొదట హైదరాబాద్‌లో ఉమ్మడి హైకోర్టు; ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ప్రత్యేక హైకోర్టు 2019లో అమరావతిలో పనిచేయడం ప్రారంభించింది (2018 చివరలో నోటిఫై చేశారు).

4. 2014 తర్వాత: రాజధాని, అభివృద్ధి

ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం రాజధానిగా కృష్ణా నదిపై ఉన్న అమరావతి ప్రాంతాన్ని ఎంచుకుంది; 2014 రాష్ట్ర చట్టం ద్వారా ఏర్పాటైన ఏపీ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి సంస్థ (APCRDA) కింద దీన్ని ప్రణాళిక చేశారు.
ప్రభుత్వం తర్వాత మూడు రాజధానుల ప్రణాళికను (కార్యనిర్వాహక, శాసన, న్యాయ) ప్రకటించింది; దాని చట్టం ఉపసంహరించబడింది, వ్యవహారం న్యాయస్థానాలకు చేరింది. రాజధాని స్థితి కోసం తాజా అధికారిక వైఖరిని చూడండి.
చట్టంలో వాగ్దానం చేసినట్లు ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు రైల్వే జోన్ (విశాఖపట్నంలో సౌత్ కోస్ట్ రైల్వే) ప్రకటించారు.
వాగ్దానం చేసినట్లు స్థాపించిన కేంద్ర సంస్థలు: IIT తిరుపతి, IISER తిరుపతి, IIM విశాఖపట్నం, మంగళగిరిలో AIIMS, తాడేపల్లిగూడెంలో NIT, కేంద్ర విశ్వవిద్యాలయం, గిరిజన విశ్వవిద్యాలయం.
ఓడరేవు, పరిశ్రమల వాగ్దానాలలో ఉక్కు కర్మాగారం, రిఫైనరీ-పెట్రోకెమికల్ కాంప్లెక్స్ ఉన్నాయి.
ప్రత్యేక కేటగిరీ హోదా: ఇది ముందుగా కొండ ప్రాంత, సరిహద్దు రాష్ట్రాలకు అదనపు కేంద్ర సహాయం కోసం ఇచ్చిన వర్గం; పద్నాలుగో ఫైనాన్స్ కమిషన్ పన్నుల వికేంద్రీకరణలో ప్రత్యేక, సాధారణ కేటగిరీ రాష్ట్రాల మధ్య తేడా చూపలేదు; ఏ కొత్త రాష్ట్రానికీ ఈ హోదా ఇవ్వబోమని కేంద్రం చెప్పింది, అందువల్ల ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు బదులుగా ప్రత్యేక ప్యాకేజీ ఇచ్చారు.

5. మిగిలిన ఆంధ్రప్రదేశ్‌పై ప్రభావాలు

రంగం	ప్రభావం
ఆదాయం	హైదరాబాద్ సేవల, IT ఆదాయ పునాదిని కోల్పోవడం
రాజధాని	కొత్త రాజధాని, కార్యాలయాల అవసరం
ఉద్యోగులు	తిరిగి కేటాయింపు, తరలింపు
నీరు	కృష్ణా, గోదావరి జలాల పంపిణీలో వివాదాలు
అభివృద్ధి	వెనుకబడిన ప్రాంతాలకు ప్రత్యేక మద్దతు అవసరం
సమాఖ్య విధానం	రాష్ట్రాలను సాధారణ చట్టంతో విభజించడంపై చర్చ

ఆర్థిక: అధిక రెవెన్యూ లోటు, ఆర్థిక వ్యవస్థలో వ్యవసాయ వాటా ఎక్కువ.
సామాజిక: కుటుంబాలు, ఉద్యోగ వర్గం విడిపోవడం; విద్యార్థులు, ఉద్యోగులకు అనిశ్చితి.
సానుకూల అంశం: పొడవైన తీరరేఖ, ఓడరేవులు, సంపన్న నదీ పరీవాహక ప్రాంతాలు, కొత్త రాజధాని, ప్రణాళికాబద్ధ నగరాలను రూపొందించే అవకాశం.

6. రాజ్యాంగ, పరిపాలనా అంశాలు

ఆర్టికల్ 2 కొత్త రాష్ట్రాలను యూనియన్‌లో చేర్చుకోవడం గురించి; ఆర్టికల్ 3 కొత్త రాష్ట్రాల ఏర్పాటు, ఇప్పటికే ఉన్న రాష్ట్రాల ప్రాంతాలు, సరిహద్దులు లేదా పేర్ల మార్పు గురించి. ఆర్టికల్ 3 కింద బిల్లుకు రాష్ట్రపతి సిఫారసు, రాష్ట్ర శాసనసభ అభిప్రాయాల కోసం పంపడం అవసరం; కానీ పార్లమెంటు వాటికి కట్టుబడి ఉండదు.
ఆర్టికల్ 3 కింద చట్టాన్ని ఆర్టికల్ 368 ప్రకారం రాజ్యాంగ సవరణగా పరిగణించరు, కాబట్టి దీన్ని సాధారణ మెజారిటీతో ఆమోదించవచ్చు.
లోక్‌సభ, రాజ్యసభ స్థానాలను కూడా రెండు రాష్ట్రాల మధ్య విభజించారు; మిగిలిన రాష్ట్ర శాసనసభ స్థానాల సంఖ్యను చట్టం నిర్ణయించింది.
పరిపాలన: ప్రతి రాష్ట్రానికి ఒక ప్రధాన కార్యదర్శి, ఒక డైరెక్టర్ జనరల్ ఆఫ్ పోలీస్; అఖిల భారత సర్వీసు అధికారులను ఒక కమిటీ రెండు రాష్ట్రాల మధ్య కేటాయించింది. షెడ్యూళ్లలో చూపిన ప్రభుత్వ శాఖలు, విశ్వవిద్యాలయాలు, కార్పొరేషన్లను అవి భౌతికంగా ఉన్న ప్రదేశం ఆధారంగా పంచుకున్నారు లేదా ఉంచారు.
కేడర్, స్థానిక హక్కులు: స్థానిక ప్రాంతాల నివాసితులు రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వు కింద స్థానిక కేడర్ పోస్టులపై తమ హక్కును నిలుపుకుంటారు; విద్యార్థులు ఆర్టికల్ 371-D కింద ప్రవేశ హక్కులను నిలుపుకుంటారు.
ఉన్నత విద్య: నియమిత తేదీ తర్వాత కొన్ని సంవత్సరాల పాటు, నిర్ణీత ఏర్పాటు ప్రకారం రెండు రాష్ట్రాల విద్యార్థులు హైదరాబాద్‌లోని కొన్ని సంస్థలలో ప్రవేశం పొందవచ్చు.
విద్యుత్ రంగం: రెండు రాష్ట్రాల మధ్య విద్యుత్ ఉత్పత్తి పంపిణీ, విద్యుత్ కేటాయింపు గురించి కూడా చట్టం నిబంధనలు చేసింది.
పన్నులు, ఆదాయం: నియమిత తేదీకి ముందు వసూలైన పన్నుల పంపిణీకి, మిగిలిన రాష్ట్రానికి రెవెన్యూ లోటు గ్రాంట్లకు చట్టం నిబంధనలు చేసింది.

7. గ్రామ లేదా వార్డు సచివాలయ ఉద్యోగికి ఈ అంశం ఎందుకు ముఖ్యం

పౌరులు తరచుగా పోలవరం, రాజధాని, ప్రత్యేక హోదా, కేంద్ర సంస్థల గురించి అడుగుతారు. ఉద్యోగి ప్రాథమిక తేదీలు, చట్టపరమైన ఆధారం (ఆర్టికల్ 3, 2014 చట్టం), ప్రధాన వాగ్దానాలు తెలుసుకోవాలి; కోర్టులో లేదా చర్చల్లో ఉన్న అంశాలపై వ్యక్తిగత అభిప్రాయాలు చెప్పకూడదు.

పరీక్షలో పొరపాట్లు

ఆంధ్ర రాష్ట్రం (1953), ఆంధ్రప్రదేశ్ (1956) ఒకటి కాదు.
హైదరాబాద్ పది సంవత్సరాల వరకు ఉమ్మడి రాజధాని; సరిగ్గా పది సంవత్సరాలు కాదు.
పోలవరం చట్టం ప్రకారం జాతీయ ప్రాజెక్టు; ఖర్చును కేంద్రం భరిస్తుంది.
నియమిత తేదీ 2 జూన్ 2014; చట్టం ఫిబ్రవరి 2014లో ఆమోదం పొందింది.
ఆర్టికల్ 3 (కొత్త రాష్ట్రాలు) అంటే ఆర్టికల్ 371-D (రాష్ట్రంలో సమాన అవకాశం) కాదు.
శ్రీకృష్ణ కమిటీ 2010 నాటి కమిటీ.
రెండు వేర్వేరు నదీ బోర్డులు: ఒకటి కృష్ణాకు, ఒకటి గోదావరికి.
తెలంగాణ భారతదేశపు 29వ రాష్ట్రంగా ఏర్పడింది.

ఒక్క వాక్య సారాంశాలు

1. ఆంధ్ర రాష్ట్రం మొదటి భాషా రాష్ట్రం.
2. ఆంధ్రప్రదేశ్ 1 నవంబర్ 1956న ఏర్పడింది.
3. తెలంగాణ 2 జూన్ 2014న రాష్ట్రమైంది.
4. కొత్త రాష్ట్రాలను ఏర్పరచే అధికారాన్ని ఆర్టికల్ 3 పార్లమెంటుకు ఇస్తుంది.
5. ఆర్టికల్ 371-D ప్రాంతాలన్నింటికీ ఉద్యోగాలు, విద్యలో సమాన అవకాశాన్ని ఇస్తుంది.
6. హైదరాబాద్ పది సంవత్సరాల వరకు ఉమ్మడి రాజధాని.
7. హైదరాబాద్‌లో భద్రతపై గవర్నర్‌కు ప్రత్యేక బాధ్యత ఉంది.
8. 2014 చట్టం ప్రకారం పోలవరం జాతీయ ప్రాజెక్టు.
9. కృష్ణా, గోదావరికి వేర్వేరు నదీ యాజమాన్య బోర్డులు ఉన్నాయి.
10. APCRDA రాజధాని ప్రాంతాన్ని ప్రణాళిక చేస్తుంది.
11. ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ప్రత్యేక హైకోర్టు 2019లో ప్రారంభమైంది.
12. ఆస్తులను ప్రదేశం ఆధారంగా, అప్పులను జనాభా నిష్పత్తి ఆధారంగా విభజిస్తారు.

సాధన ప్రశ్నలు

తెలంగాణ రాష్ట్ర ఏర్పాటుకు నిర్ణీత తేదీ (అపాయింటెడ్ డే)
1. 2014 మార్చి 1
2. 2014 నవంబర్ 1
3. 2014 జూన్ 2
4. 2014 ఫిబ్రవరి 20
సమాధానం
C. 2014 జూన్ 2
The appointed day for the formation of Telangana State was
1. 1 March 2014
2. 1 November 2014
3. 2 June 2014
4. 20 February 2014
కొత్త రాష్ట్రాలను ఏర్పాటు చేసే అధికారాన్ని పార్లమెంటుకు ఇచ్చే అధికరణ ఏది?
1. అధికరణ 356
2. అధికరణ 371-D
3. అధికరణ 1
4. అధికరణ 3
సమాధానం
D. అధికరణ 3
Which Article empowers Parliament to form new States?
1. Article 356
2. Article 371-D
3. Article 1
4. Article 3
తొలి భాషా ప్రయుక్త రాష్ట్రమైన ఆంధ్ర రాష్ట్రం ఏ సంవత్సరంలో ఏర్పడింది?
1. 1947
2. 1953
3. 1969
4. 1956
సమాధానం
B. 1953
Andhra State, the first linguistic State, was formed in
1. 1947
2. 1953
3. 1969
4. 1956
హైదరాబాద్‌ను ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణల ఉమ్మడి రాజధానిగా ఎంత కాలం పాటు ఉంచారు?
1. పదేళ్లకు మించకుండా
2. ఇరవై ఏళ్లు
3. సరిగ్గా ఐదేళ్లు
4. ఒక సంవత్సరం
సమాధానం
A. పదేళ్లకు మించకుండా
Hyderabad was made the common capital of AP and Telangana for a period of
1. not more than ten years
2. twenty years
3. exactly five years
4. one year
ప్రకటనలు: 1. ఆంధ్రప్రదేశ్ 1956లో ఏర్పడింది. 2. ఆంధ్ర రాష్ట్రానికి తొలి రాజధాని కర్నూలు. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Statements: 1. Andhra Pradesh was formed in 1956. 2. Andhra State had Kurnool as its first capital. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
1956 పెద్దమనుషుల ఒప్పందం (జెంటిల్‌మెన్స్ అగ్రిమెంట్) దేనికి సంబంధించినది?
1. గోదావరి నీటి పంపకం
2. ఉద్యోగాలు మరియు విద్యలో తెలంగాణకు రక్షణలు
3. అవశేష ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని
4. రైల్వే జోన్లు
సమాధానం
B. ఉద్యోగాలు మరియు విద్యలో తెలంగాణకు రక్షణలు
The Gentlemen's Agreement of 1956 concerned
1. water sharing of the Godavari
2. safeguards for Telangana in jobs and education
3. capital of residual AP
4. railway zones
తెలంగాణ అంశాన్ని అధ్యయనం చేయడానికి 2010లో ఏర్పాటు చేసిన కమిటీ ఏది?
1. శ్రీకృష్ణ కమిటీ
2. ఫజల్ అలీ కమిషన్
3. పుంఛీ కమిషన్
4. కొఠారి కమిషన్
సమాధానం
A. శ్రీకృష్ణ కమిటీ
Which Committee, formed in 2010, studied the Telangana issue?
1. Srikrishna Committee
2. Fazl Ali Commission
3. Punchhi Commission
4. Kothari Commission
2014 చట్టం ప్రకారం జాతీయ ప్రాజెక్టుగా ప్రకటించిన ప్రాజెక్టు ఏది?
1. హంద్రీ-నీవా
2. సోమశిల
3. గండికోట
4. పోలవరం
సమాధానం
D. పోలవరం
Under the 2014 Act, the project declared a national project is
1. Handri-Neeva
2. Somasila
3. Gandikota
4. Polavaram
విభజన తర్వాత హైదరాబాద్‌లో పౌరుల భద్రతకు ప్రత్యేక బాధ్యత ఎవరికి ఉంది?
1. ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి
2. హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి
3. గవర్నర్
4. కేంద్ర హోం కార్యదర్శి
సమాధానం
C. గవర్నర్
Who has special responsibility for the security of citizens in Hyderabad after the bifurcation?
1. The Chief Minister of AP
2. The High Court Chief Justice
3. The Governor
4. The Union Home Secretary
ప్రకటనలు: 1. అప్పులు మరియు బాధ్యతలు జనాభా నిష్పత్తి ప్రకారం విభజించబడతాయి. 2. స్థిరాస్తులు ఉన్న ప్రదేశం ఆధారంగా విభజించబడతాయి. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Statements: 1. Debts and liabilities are divided by population ratio. 2. Immovable assets are divided by location. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత ప్రణాళిక కోసం ఏర్పాటు చేసిన అధికార సంస్థ
1. APCRDA
2. RBI
3. APSFL
4. నీతి ఆయోగ్
సమాధానం
A. APCRDA
The authority set up to plan the AP capital region is the
1. APCRDA
2. RBI
3. APSFL
4. NITI Aayog
2014 చట్టం ద్వారా ఏర్పాటు చేయబడిన నదీ నిర్వహణ బోర్డులు ఏవి?
1. పెన్నా మరియు వంశధార
2. కృష్ణా మరియు గోదావరి
3. నర్మద మరియు తాపి
4. కావేరి మరియు తుంగభద్ర
సమాధానం
B. కృష్ణా మరియు గోదావరి
Which River Management Boards were provided by the 2014 Act?
1. Penna and Vamsadhara
2. Krishna and Godavari
3. Narmada and Tapi
4. Cauvery and Tungabhadra
అధికరణ 371-D ప్రధానంగా దేనికి సంబంధించినది?
1. పార్లమెంటులో రిజర్వేషన్
2. ఆర్థిక అత్యవసర పరిస్థితి
3. కొత్త రాష్ట్రాలు
4. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు మరియు విద్యలో సమాన అవకాశం
సమాధానం
D. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు మరియు విద్యలో సమాన అవకాశం
Article 371-D mainly deals with
1. reservation in Parliament
2. financial emergency
3. new States
4. equal opportunity in public employment and education within AP
తెలంగాణ భారతదేశంలో ___ రాష్ట్రంగా అవతరించింది.
1. 28వ
2. 30వ
3. 27వ
4. 29వ
సమాధానం
D. 29వ
Telangana became the ___ State of India.
1. 28th
2. 30th
3. 27th
4. 29th
2014 చట్టంలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు వాగ్దానం చేసిన కేంద్ర సంస్థ ఈ కింది వాటిలో ఏది?
1. AIIMS
2. భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ ప్రధాన కార్యాలయం
3. ఇండియన్ స్పేస్ రీసెర్చ్ ఆర్గనైజేషన్ ప్రధాన కార్యాలయం
4. సుప్రీంకోర్టు బెంచ్
సమాధానం
A. AIIMS
Which of these is a central institution promised to AP in the 2014 Act?
1. AIIMS
2. Reserve Bank of India head office
3. Indian Space Research Organisation HQ
4. Supreme Court bench
ప్రకటనలు: 1. బిల్లుపై ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ అభిప్రాయం పార్లమెంటుకు కట్టుబడి ఉంటుంది. 2. అధికరణ 3 చట్టాన్ని పార్లమెంటు సాధారణ మెజారిటీతో ఆమోదించవచ్చు. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Statements: 1. The AP Legislative Assembly's view on the Bill is binding on Parliament. 2. Parliament can pass an Article 3 law by simple majority. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ఈ కింది జతలలో సరిగ్గా జతపరచినది ఏది?
1. ఆరు సూత్రాల పథకం - 1953
2. ఫజల్ అలీ కమిషన్ - 2010
3. శ్రీబాగ్ ఒడంబడిక - 1937
4. పెద్దమనుషుల ఒప్పందం - 1973
సమాధానం
C. శ్రీబాగ్ ఒడంబడిక - 1937
Which pair is correctly matched?
1. Six-Point Formula - 1953
2. Fazl Ali Commission - 2010
3. Sri Bagh Pact - 1937
4. Gentlemen's Agreement - 1973
ఆరు సూత్రాల పథకం (సిక్స్-పాయింట్ ఫార్ములా) ఎప్పుడు ప్రకటించబడింది?
1. 1937
2. 2014
3. 1956
4. 1973
సమాధానం
D. 1973
The Six-Point Formula was announced in
1. 1937
2. 2014
3. 1956
4. 1973
అవశేష ఆంధ్రప్రదేశ్‌పై విభజన యొక్క ప్రధాన ప్రభావం
1. హైదరాబాద్ ఆదాయ వనరులను కోల్పోవడం
2. అన్ని నదులను కోల్పోవడం
3. తీరప్రాంతాన్ని కోల్పోవడం
4. పెద్ద విస్తీర్ణాన్ని పొందడం
సమాధానం
A. హైదరాబాద్ ఆదాయ వనరులను కోల్పోవడం
A major implication of the bifurcation for residual AP was
1. loss of Hyderabad's revenue base
2. loss of all rivers
3. loss of coastline
4. gain of a larger area
ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రత్యేక హైకోర్టు ఎప్పుడు పనిచేయడం ప్రారంభించింది?
1. 2014
2. 2019
3. 2010
4. 2022
సమాధానం
B. 2019
The separate High Court of AP began to work in
1. 2014
2. 2019
3. 2010
4. 2022
సంఘటనల సరైన క్రమం ఏది?
1. ఆంధ్ర రాష్ట్రం - తెలంగాణ రాష్ట్రం - ఆంధ్రప్రదేశ్
2. ఆంధ్రప్రదేశ్ - ఆంధ్ర రాష్ట్రం - తెలంగాణ రాష్ట్రం
3. ఆంధ్ర రాష్ట్రం - ఆంధ్రప్రదేశ్ - తెలంగాణ రాష్ట్రం
4. తెలంగాణ రాష్ట్రం - ఆంధ్రప్రదేశ్ - ఆంధ్ర రాష్ట్రం
సమాధానం
C. ఆంధ్ర రాష్ట్రం - ఆంధ్రప్రదేశ్ - తెలంగాణ రాష్ట్రం
Which is the correct sequence of events?
1. Andhra State - Telangana State - AP
2. AP - Andhra State - Telangana State
3. Andhra State - AP - Telangana State
4. Telangana State - AP - Andhra State
ఫజల్ అలీ కమిషన్‌ను ఇంకా ఏ పేరుతో పిలుస్తారు?
1. రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ కమిషన్
2. లా కమిషన్
3. ఆర్థిక సంఘం
4. ప్రణాళికా సంఘం
సమాధానం
A. రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ కమిషన్
The Fazl Ali Commission is better known as the
1. States Reorganisation Commission
2. Law Commission
3. Finance Commission
4. Planning Commission
ప్రకటనలు: 1. రాయలసీమ మరియు ఉత్తర కోస్తా ప్రాంతాలకు ప్రత్యేక అభివృద్ధి ప్యాకేజీని చట్టం వాగ్దానం చేసింది. 2. ప్రత్యేక హోదా ప్రాథమిక హక్కుగా చట్టంలో పేర్కొనబడింది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Statements: 1. The Act promised a special development package for Rayalaseema and north coastal regions. 2. Special Category Status is mentioned in the Act as a Fundamental Right. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ముల్కీ నిబంధనల ఉద్దేశ్యం
1. నదీ జలాల వాటాలను నిర్ణయించడం
2. శాసనసభ స్థానాలను కేటాయించడం
3. కోర్టు ఫీజులను నిర్ణయించడం
4. తెలంగాణ ప్రాంత నివాసులకు స్థానిక ఉద్యోగాలను రిజర్వ్ చేయడం
సమాధానం
D. తెలంగాణ ప్రాంత నివాసులకు స్థానిక ఉద్యోగాలను రిజర్వ్ చేయడం
Mulki rules were meant to
1. fix river water shares
2. allot Assembly seats
3. set court fees
4. reserve local jobs for residents of the Telangana region
చట్టం ప్రకారం పాత రాష్ట్ర స్థిరాస్తులు ప్రధానంగా ఏ ఆధారంగా విభజించబడతాయి?
1. జనాభా నిష్పత్తి
2. వాటి ప్రదేశం
3. అక్షరాస్యత
4. మండలాల సంఖ్య
సమాధానం
B. వాటి ప్రదేశం
Under the Act, immovable assets of the old State are divided mainly on the basis of
1. population ratio
2. their location
3. literacy
4. number of mandals
ఈ కింది వాటిలో 2014 చట్టం వాగ్దానం కానిది ఏది?
1. రైల్వే జోన్
2. కేంద్ర విద్యా సంస్థలు
3. అమరావతిలో అణు విద్యుత్ కేంద్రం
4. పోలవరం జాతీయ ప్రాజెక్టు
సమాధానం
C. అమరావతిలో అణు విద్యుత్ కేంద్రం
Which of the following is NOT a promise of the 2014 Act?
1. A railway zone
2. Central educational institutions
3. A nuclear power plant at Amaravati
4. Polavaram national project
ప్రకటనలు: 1. ఉమ్మడి కాలం తర్వాత హైదరాబాద్ తెలంగాణకు మాత్రమే రాజధాని అవుతుంది. 2. ఆంధ్రప్రదేశ్ కొత్త రాజధానిని ఏర్పాటు చేసుకోవాలి. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Statements: 1. Hyderabad will become capital of Telangana alone after the common period. 2. AP has to establish a new capital. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ఆంధ్ర రాష్ట్ర డిమాండ్‌తో ముడిపడిన 'ఆమరణ నిరాహార దీక్ష' తొలి నాయకుడు ఈ కింది వారిలో ఎవరు?
1. కందుకూరి వీరేశలింగం
2. అల్లూరి సీతారామరాజు
3. టంగుటూరి ప్రకాశం
4. పొట్టి శ్రీరాములు
సమాధానం
D. పొట్టి శ్రీరాములు
Which of the following was the 'first fast-unto-death' leader linked with the demand for Andhra State?
1. Kandukuri Veeresalingam
2. Alluri Sitarama Raju
3. Tanguturi Prakasam
4. Potti Sriramulu
1969 తెలంగాణ ఉద్యమం ప్రధానంగా దేని గురించి?
1. జాతీయ రహదారులు
2. ఉద్యోగ మరియు విద్యా రక్షణల ఉల్లంఘన ఆరోపణ
3. నదీ జలాల వివాదం
4. భాషా లిపి
సమాధానం
B. ఉద్యోగ మరియు విద్యా రక్షణల ఉల్లంఘన ఆరోపణ
The Telangana movement of 1969 was mainly over
1. national highways
2. alleged violation of job and education safeguards
3. river water dispute
4. language script
ఆదాయ నష్టానికి చట్టం ఏమి అందిస్తుంది?
1. హైదరాబాద్‌ను ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు బదిలీ చేయడం
2. శాశ్వతంగా ఉచిత విద్యుత్
3. పన్నుల రద్దు
4. రెవెన్యూ లోటు గ్రాంట్లు మరియు పరిశ్రమలకు ప్రోత్సాహకాలు
సమాధానం
D. రెవెన్యూ లోటు గ్రాంట్లు మరియు పరిశ్రమలకు ప్రోత్సాహకాలు
For revenue loss, the Act provides
1. transfer of Hyderabad to AP
2. free electricity for ever
3. abolishing taxes
4. revenue deficit grants and incentives for industries
చట్టం కింద ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు వాగ్దానం చేసిన IIT ఎక్కడ ఉంది?
1. తిరుపతి
2. వరంగల్
3. హైదరాబాద్
4. భువనేశ్వర్
సమాధానం
A. తిరుపతి
The IIT promised to AP under the Act is located at
1. Tirupati
2. Warangal
3. Hyderabad
4. Bhubaneswar
కొత్త రాష్ట్రాల ప్రవేశం లేదా ఏర్పాటుకు సంబంధించిన అధికరణ ఏది?
1. అధికరణ 280
2. అధికరణ 2
3. అధికరణ 21
4. అధికరణ 32
సమాధానం
B. అధికరణ 2
Which Article deals with admission or establishment of new States?
1. Article 280
2. Article 2
3. Article 21
4. Article 32
ప్రకటనలు: 1. అధికరణ 3 చట్టం అధికరణ 368 కింద రాజ్యాంగ సవరణ. 2. అధికరణ 3 బిల్లును రాష్ట్రపతి సిఫారసు చేస్తారు. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Statements: 1. An Article 3 law is a constitutional amendment under Article 368. 2. The President recommends an Article 3 Bill. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు కొత్త రాజధాని ఎందుకు అవసరమని ఒక గ్రామస్థుడు అడిగాడనుకోండి. ఉత్తమ సమాధానం
1. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో నగరాలు లేవు కాబట్టి
2. కేవలం హైకోర్టు ఆదేశం వల్ల
3. హైదరాబాద్ పరిమిత కాలానికి మాత్రమే ఉమ్మడి రాజధాని, తర్వాత అది తెలంగాణకు వెళ్తుంది కాబట్టి
4. అమరావతి హైదరాబాద్ కంటే పెద్దది కాబట్టి
సమాధానం
C. హైదరాబాద్ పరిమిత కాలానికి మాత్రమే ఉమ్మడి రాజధాని, తర్వాత అది తెలంగాణకు వెళ్తుంది కాబట్టి
Assume a villager asks why AP needs a new capital. The best answer is
1. Because AP has no cities
2. Because of the High Court order only
3. Hyderabad is a common capital only for a limited period and will go to Telangana
4. Because Amaravati is bigger than Hyderabad
ఆంధ్ర రాష్ట్రానికి తొలి రాజధాని
1. కర్నూలు
2. గుంటూరు
3. విజయవాడ
4. హైదరాబాద్
సమాధానం
A. కర్నూలు
The first capital of Andhra State was
1. Kurnool
2. Guntur
3. Vijayawada
4. Hyderabad
అవశేష ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు కలిగే ప్రయోజనం ఈ కింది వాటిలో ఏది?
1. హైదరాబాద్ యొక్క పెద్ద IT పునాది
2. తెలంగాణ నదీ జలాల వాటా
3. దక్షిణాదిలో అతిపెద్ద నగరం
4. ఓడరేవులతో కూడిన పొడవైన తీరప్రాంతం
సమాధానం
D. ఓడరేవులతో కూడిన పొడవైన తీరప్రాంతం
Which one is a likely benefit for residual AP?
1. Large IT base of Hyderabad
2. Telangana's share of rivers
3. Largest city in the South
4. A long coastline with ports
రెండు రాష్ట్రాల మధ్య నీటి వివాదం ప్రధానంగా ఏ నదులకు సంబంధించింది?
1. సింధు
2. కృష్ణా మరియు గోదావరి
3. గంగ
4. బ్రహ్మపుత్ర
సమాధానం
B. కృష్ణా మరియు గోదావరి
The dispute about water between the two States chiefly concerns
1. Indus
2. Krishna and Godavari
3. Ganga
4. Brahmaputra
ప్రకటనలు: 1. చట్టం 2014 జూన్ 2న అమల్లోకి వచ్చింది. 2. నిర్ణీత తేదీ తర్వాత పార్లమెంటు బిల్లును ఆమోదించింది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Statements: 1. The Act came into force on 2 June 2014. 2. Parliament passed the Bill after the appointed day. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో రైల్వేలకు సంబంధించి కేంద్ర ప్రభుత్వ వాగ్దానం ఈ కింది వాటిలో ఏది?
1. ఢిల్లీకి బుల్లెట్ రైలు
2. ప్రతి జిల్లాలో మెట్రో
3. విజయవాడ జంక్షన్ మూసివేత
4. కొత్త రైల్వే జోన్
సమాధానం
D. కొత్త రైల్వే జోన్
Which of these is a Central Government promise related to railways in AP?
1. Bullet train to Delhi
2. Metro at every district
3. Closure of Vijayawada junction
4. A new railway zone
ఈ చర్చలో 14వ ఆర్థిక సంఘం దేనితో ముడిపడి ఉంది?
1. భూ సంస్కరణలు
2. భాషా విధానం
3. రాష్ట్రాలకు గ్రాంట్లలో మార్పులు మరియు చాలా రాష్ట్రాలకు ప్రత్యేక హోదా ముగింపు
4. నదీ బోర్డులు
సమాధానం
C. రాష్ట్రాలకు గ్రాంట్లలో మార్పులు మరియు చాలా రాష్ట్రాలకు ప్రత్యేక హోదా ముగింపు
The Fourteenth Finance Commission is linked in this debate with
1. Land reforms
2. Language policy
3. changes in grants to States and the end of special category for most States
4. River boards
తెలంగాణ రాజ్యసభ మరియు లోక్‌సభ స్థానాలను చట్టం ఎలా నిర్ధారిస్తుంది?
1. తెలంగాణకు మాత్రమే ఇవ్వబడతాయి
2. రద్దు చేయబడతాయి
3. ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు మాత్రమే ఇవ్వబడతాయి
4. రెండు రాష్ట్రాల మధ్య విభజించబడతాయి
సమాధానం
D. రెండు రాష్ట్రాల మధ్య విభజించబడతాయి
The Act ensures that Telangana's Rajya Sabha and Lok Sabha seats are
1. given only to Telangana
2. abolished
3. given only to AP
4. divided between the two States
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి అథారిటీని ఏర్పాటు చేసింది
1. ప్రణాళికా సంఘం
2. 2014 రాష్ట్ర చట్టం
3. 1975 రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వు
4. సుప్రీంకోర్టు ఉత్తర్వు
సమాధానం
B. 2014 రాష్ట్ర చట్టం
The AP Capital Region Development Authority was set up by
1. the Planning Commission
2. a State law of 2014
3. a Presidential Order of 1975
4. a Supreme Court order
ప్రకటనలు: 1. చట్టం రెండు రాష్ట్రాలకు ఉమ్మడి గవర్నర్‌ను కల్పించింది. 2. చట్టం నిర్ణీత తేదీ నుండి వేర్వేరు గవర్నర్లను కల్పిస్తుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?
1. 1 మాత్రమే
2. 2 మాత్రమే
3. 1 మరియు 2 రెండూ
4. 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Statements: 1. The Act provided for a common Governor for both States. 2. The Act provides separate Governors from the appointed day. Which is/are correct?
1. 1 only
2. 2 only
3. Both 1 and 2
4. Neither 1 nor 2
1969 తెలంగాణ ఆందోళన తర్వాత 1973లో వచ్చిన సూత్రం ఏది?
1. గాడ్గిల్ సూత్రం
2. పంచవర్ష ప్రణాళిక
3. ఆరు సూత్రాల పథకం
4. మండల్ సూత్రం
సమాధానం
C. ఆరు సూత్రాల పథకం
The Telangana agitation of 1969 was followed by which formula in 1973?
1. Gadgil formula
2. Five-Year Plan
3. Six-Point Formula
4. Mandal formula
హైదరాబాద్‌లో గవర్నర్ విధి దేనికి సంబంధించినదని చట్టం నిర్దేశిస్తుంది?
1. శాంతి భద్రతలు మరియు పౌరులందరి భద్రత
2. నదీ బోర్డులు
3. పన్ను వసూలు
4. పాఠశాల ప్రవేశాలు
సమాధానం
A. శాంతి భద్రతలు మరియు పౌరులందరి భద్రత
The Act directs that the Governor's duty in Hyderabad relates to
1. law and order and security of all citizens
2. river boards
3. tax collection
4. school admissions

Page 1 of 1

Finished reading?

Test yourself in 10 minutes

A free 10-question mini-mock on your exam's real pattern, with negative marking and an instant score. अपनी तैयारी 10 मिनट में जाँचें।

Take a free mini-mock →Topic-wise practice