←
సచివాలయ సాధారణ అధ్యయనం అదనపు అంశాలు (పార్ట్ B కామన్) · Chapter 7

బలహీన వర్గాలు: SC, ST, BC, మైనారిటీ మరియు దివ్యాంగుల కార్యక్రమాలు, కమిషన్లు

గుర్తుంచుకోవాల్సినవి

  • రాజ్యాంగం మూడు సాధనాలను ఇస్తుంది: రక్షణ (ఆర్టికల్ 17, 23, 24), రిజర్వేషన్ (ఆర్టికల్ 15(4), 16(4), 330, 332), ప్రత్యేక సంస్థలు (ఆర్టికల్ 338, 338A, 338B, 340).
  • ఏ ఆర్టికల్ ఏ కమిషన్‌ను సూచిస్తుందో తెలుసుకోండి: 338 జాతీయ షెడ్యూల్డ్ కులాల కమిషన్, 338A షెడ్యూల్డ్ తెగల కమిషన్, 338B వెనుకబడిన తరగతుల కమిషన్.
  • దివ్యాంగులకు 2016 దివ్యాంగుల హక్కుల చట్టం (Rights of Persons with Disabilities Act, 2016) వర్తిస్తుంది; ఇది 21 రకాల వైకల్యాలను పేర్కొంటుంది, బెంచ్‌మార్క్ వైకల్యం ఉన్నవారికి ఉద్యోగాలలో రిజర్వేషన్ ఇస్తుంది.

రాజ్యాంగ నిబంధనలు

ఆర్టికల్అంశం
15(4)సామాజికంగా, విద్యాపరంగా వెనుకబడిన తరగతులు, SCలు, STల కోసం ప్రత్యేక నిబంధనలు
16(4)తగినంత ప్రాతినిధ్యం లేని వెనుకబడిన తరగతులకు రాష్ట్ర ఉద్యోగాలలో రిజర్వేషన్
17అంటరానితనం నిర్మూలన
46SCలు, STలు, బలహీన వర్గాల విద్యా, ఆర్థిక ప్రయోజనాలను రాష్ట్రం ప్రోత్సహించాలి (నిర్దేశక సూత్రం)
29 మరియు 30మైనారిటీల సాంస్కృతిక, విద్యా హక్కులు
330 మరియు 332లోక్‌సభ, రాష్ట్ర శాసనసభలలో SCలు, STలకు స్థానాలు
335సేవలలో SCలు, STల హక్కులు
338జాతీయ షెడ్యూల్డ్ కులాల కమిషన్
338Aజాతీయ షెడ్యూల్డ్ తెగల కమిషన్
338Bజాతీయ వెనుకబడిన తరగతుల కమిషన్ (102వ సవరణ, 2018)
340వెనుకబడిన తరగతుల స్థితిగతులను అధ్యయనం చేయడానికి రాష్ట్రపతి కమిషన్‌ను నియమించవచ్చు
341 మరియు 342రాష్ట్రపతి షెడ్యూల్డ్ కులాలను, షెడ్యూల్డ్ తెగలను నిర్దేశిస్తారు
ఐదవ షెడ్యూల్షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలు, షెడ్యూల్డ్ తెగల పరిపాలన (ఆంధ్రప్రదేశ్ వంటి రాష్ట్రాలలో)
ఆరవ షెడ్యూల్అస్సాం, మేఘాలయ, త్రిపుర, మిజోరం గిరిజన ప్రాంతాలు

షెడ్యూల్డ్ కులాలు

  • పౌర హక్కుల పరిరక్షణ చట్టం, 1955 (Protection of Civil Rights Act) అంటరానితనం ఆచరణను శిక్షిస్తుంది.
  • షెడ్యూల్డ్ కులాలు, షెడ్యూల్డ్ తెగలు (అత్యాచారాల నిరోధక) చట్టం, 1989 (SC/ST Prevention of Atrocities Act) SC, ST ప్రజలపై నేరాలను శిక్షిస్తుంది, ప్రత్యేక కోర్టులను, బాధితులకు సహాయాన్ని ఏర్పరుస్తుంది. 2015లో సవరణ ద్వారా దీనిని బలోపేతం చేశారు.
  • మానవ మలమూత్రాలను చేతులతో ఎత్తివేసే పనిలో నియామక నిషేధం మరియు వారి పునరావాస చట్టం, 2013 చేతితో మలమూత్రాలు ఎత్తివేయడాన్ని, అపరిశుభ్ర మరుగుదొడ్లను నిషేధిస్తుంది.
  • పోస్ట్-మెట్రిక్ స్కాలర్‌షిప్, ప్రీ-మెట్రిక్ స్కాలర్‌షిప్ పథకాలు SC విద్యార్థులకు సహాయపడతాయి.
  • AP రాష్ట్రంలో SC కుటుంబాలకు రుణాలు, సబ్సిడీ ఇచ్చే కార్పొరేషన్, హాస్టళ్లు, రెసిడెన్షియల్ పాఠశాలలు నడిపే సంక్షేమ శాఖ ఉన్నాయి.
  • AP ఉద్యోగాలు, విద్యలో SCలకు రిజర్వేషన్ 15%.

షెడ్యూల్డ్ తెగలు

  • ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఐదవ షెడ్యూల్ ప్రాంతాలు గిరిజన కొండ ప్రాంతాలు. ఈ ప్రాంతాలలో భూ బదిలీ చట్టాలు గిరిజన భూమిని కాపాడతాయి. AP షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాల భూ బదిలీ నియంత్రణ చట్టం (1/70) గిరిజన భూమిని గిరిజనేతరులకు బదిలీ చేయడాన్ని నిషేధిస్తుంది.
  • PESA చట్టం, 1996 (షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలకు పంచాయతీల విస్తరణ) ఈ ప్రాంతాలలో గ్రామసభకు బలమైన పాత్రను ఇస్తుంది; చిన్న అటవీ ఉత్పత్తులపై, భూ అన్యాక్రాంతంపై నియంత్రణ కూడా ఇందులో ఉన్నాయి.
  • అటవీ హక్కుల చట్టం, 2006 (Forest Rights Act) గిరిజనుల, ఇతర సంప్రదాయ అటవీ నివాసుల అటవీ హక్కులను (వ్యక్తిగత, సామూహిక, ఆవాస హక్కులు) గుర్తిస్తుంది.
  • సమీకృత గిరిజన అభివృద్ధి సంస్థ (ITDA) గిరిజన ప్రాంతాలలో అభివృద్ధిని ప్రణాళిక చేస్తుంది; AP లో పాడేరు, సీతంపేట, రంపచోడవరం వంటి చోట్ల ITDAలు ఉన్నాయి.
  • గిరిజన సహకార సంస్థ (Girijan Cooperative Corporation) చిన్న అటవీ ఉత్పత్తులను కొనుగోలు చేసి, గిరిజన ప్రాంతాలలో నిత్యావసర వస్తువులను సరఫరా చేస్తుంది.
  • AP ఉద్యోగాలు, విద్యలో STలకు రిజర్వేషన్ 6%.
  • ఆదిమ గిరిజన సమూహాలకు (Primitive Tribal Groups) ప్రత్యేక పథకం కింద విశేష శ్రద్ధ ఇస్తారు.

వెనుకబడిన తరగతులు

  • కాకా కలేల్కర్ కమిషన్ (1953) మొదటిది; మండల్ కమిషన్ (1979) ఇతర వెనుకబడిన తరగతుల జాబితాను ఇచ్చి 27% రిజర్వేషన్‌ను సిఫారసు చేసింది.
  • ఇందిరా సాహ్నీ కేసు (1992): సుప్రీంకోర్టు OBCలకు 27% రిజర్వేషన్‌ను సమర్థించింది, క్రీమీ లేయర్‌ను మినహాయించింది, మొత్తం రిజర్వేషన్ సాధారణంగా 50% దాటకూడదని చెప్పింది.
  • 102వ సవరణ (2018) జాతీయ వెనుకబడిన తరగతుల కమిషన్‌కు రాజ్యాంగ హోదా ఇచ్చింది.
  • ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాలు (103వ సవరణ, 2019): SC, ST లేదా OBC రిజర్వేషన్ పరిధిలోకి రాని పేదలకు 10% రిజర్వేషన్; ఆర్టికల్ 15(6), 16(6) చేర్చారు.
  • AP వెనుకబడిన తరగతులు: రాష్ట్రం తన వెనుకబడిన తరగతులను A, B, C, D, E గ్రూపులుగా విభజించింది. ఉద్యోగాలలో BC రిజర్వేషన్ ఒక సంయుక్త శాతం, ఇది ఈ గ్రూపుల మధ్య పంచబడుతుంది; గ్రూప్ E వెనుకబడిన తరగతులకు చెందిన ముస్లింల కోసం.
  • AP BC సంక్షేమ శాఖ, AP BC కమిషన్ రాష్ట్రంలోని వెనుకబడిన తరగతులను అధ్యయనం చేస్తాయి.

మైనారిటీలు

  • జాతీయ మైనారిటీల కమిషన్ చట్టం, 1992 కమిషన్‌ను ఏర్పరచింది. జాతీయ స్థాయిలో నోటిఫై చేసిన మత మైనారిటీలు ముస్లింలు, క్రైస్తవులు, సిక్కులు, బౌద్ధులు, జొరాస్ట్రియన్లు (పార్సీలు), జైనులు (2014లో చేర్చారు).
  • ఆర్టికల్ 29, 30 మైనారిటీలు తమ సంస్కృతిని కాపాడుకోవడానికి, తమకు నచ్చిన విద్యా సంస్థలను నడపడానికి వీలు కల్పిస్తాయి.
  • పథకాలలో స్కాలర్‌షిప్‌లు, కోచింగ్, మైనారిటీ ఫైనాన్స్ కార్పొరేషన్ ద్వారా రుణాలు, వక్ఫ్ ఆస్తికి వక్ఫ్ బోర్డులు ఉన్నాయి.
  • AP లో మైనారిటీల సంక్షేమ శాఖ, రాష్ట్ర మైనారిటీల కమిషన్, మైనారిటీల ఫైనాన్స్ కార్పొరేషన్ ఉన్నాయి. రాష్ట్ర వక్ఫ్ బోర్డు వక్ఫ్ ఆస్తులను చూస్తుంది.

దివ్యాంగులు

చట్టం లేదా సంస్థఅంశం
దివ్యాంగుల చట్టం, 1995 (Persons with Disabilities Act)మొదటి సమగ్ర చట్టం; 7 వైకల్య వర్గాలు
దివ్యాంగుల హక్కుల చట్టం, 2016 (RPWD Act)1995 చట్టాన్ని భర్తీ చేసింది; 21 వైకల్యాలు; బెంచ్‌మార్క్ వైకల్యం (40% లేదా అంతకంటే ఎక్కువ) ఉన్నవారికి ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలలో 4% రిజర్వేషన్; ఉన్నత విద్యలో 5%
దివ్యాంగుల చీఫ్ కమిషనర్అమలును పర్యవేక్షిస్తారు; రాష్ట్ర స్థాయిలో రాష్ట్ర కమిషనర్లు పనిచేస్తారు
భారత పునరావాస మండలి చట్టం, 1992 (Rehabilitation Council of India Act)పునరావాస నిపుణులకు శిక్షణ ఇస్తుంది
మానసిక ఆరోగ్య సంరక్షణ చట్టం, 2017 (Mental Healthcare Act)మానసిక అనారోగ్యం ఉన్నవారి హక్కులు
ఆర్టికల్ 41వైకల్యం విషయంలో ప్రజా సహాయం పొందే హక్కు (నిర్దేశక సూత్రం)

ఇతర వాస్తవాలు: పరికరాలు, స్కాలర్‌షిప్‌లు, పింఛను, అడ్డంకులు లేని ప్రవేశం ప్రధాన సహాయాలు. విశిష్ట వైకల్య గుర్తింపు (UDID) కార్డు ఉమ్మడి గుర్తింపు పత్రం.

పోలిక: కమిషన్ మరియు చట్టం

వర్గంకమిషన్ప్రధాన చట్టం
SCఆర్టికల్ 338అత్యాచారాల నిరోధక చట్టం, 1989
STఆర్టికల్ 338Aఅటవీ హక్కుల చట్టం, 2006; PESA, 1996
BCఆర్టికల్ 338Bప్రత్యేకంగా ఏదీ లేదు; రిజర్వేషన్ ఉత్తర్వులు
మైనారిటీలుచట్టబద్ధ సంస్థ (1992)NCM చట్టం, 1992
దివ్యాంగులుచీఫ్ కమిషనర్ (చట్టబద్ధ)RPWD చట్టం, 2016

రాష్ట్రంలో సంస్థలు మరియు పరిపాలన

  • సాంఘిక సంక్షేమం, గిరిజన సంక్షేమం, వెనుకబడిన తరగతుల సంక్షేమం, మైనారిటీల సంక్షేమం, దివ్యాంగుల సంక్షేమ రాష్ట్ర శాఖలు హాస్టళ్లు, రెసిడెన్షియల్ పాఠశాలలు, స్కాలర్‌షిప్‌లు, రుణ పథకాలను నడుపుతాయి.
  • అత్యాచార కేసుల కోసం ప్రత్యేక కోర్టులు, ప్రత్యేక పబ్లిక్ ప్రాసిక్యూటర్లను ఏర్పాటు చేస్తారు. జిల్లా కలెక్టర్, పోలీసు సూపరింటెండెంట్ ఎప్పటికప్పుడు కేసులను సమీక్షిస్తారు.
  • సంక్షేమ హాస్టళ్లు, గురుకుల రెసిడెన్షియల్ పాఠశాలలు బలహీన వర్గాల పిల్లలకు వసతిని, విద్యను అందిస్తాయి.
  • సచివాలయంలోని గ్రామ సంక్షేమ మరియు విద్యా సహాయకుడు స్కాలర్‌షిప్‌లు, కుల ధృవపత్రాల కోసం దరఖాస్తు చేయడంలో విద్యార్థులకు, కుటుంబాలకు సహాయం చేస్తారు.

ధృవపత్రాలు మరియు నియమాలు

  • కుల ధృవపత్రం: రిజర్వేషన్ పొందడానికి అవసరం; పరిశీలన తర్వాత రెవెన్యూ శాఖ జారీ చేస్తుంది.
  • క్రీమీ లేయర్: OBCలలో మెరుగైన స్థితిలో ఉన్న కుటుంబాలను ఆదాయ, హోదా పరీక్ష ఆధారంగా OBC కోటా నుండి మినహాయిస్తారు. ఇది SC, STలకు వర్తించదు.
  • రిజర్వేషన్ నిలువుగా ఉంటుంది (SC, ST, OBC, EWSలకు) మరియు అడ్డంగా ఉంటుంది (ప్రతి వర్గంలోపల మహిళలు, దివ్యాంగులు, ఇతరులకు).

పరీక్షలో పొరపాట్లు

  • 1. ఆర్టికల్ సంఖ్యలు: 338 SC, 338A ST, 338B BC. వీటిని సులభంగా తారుమారు చేస్తారు.
  • 2. ఐదవ మరియు ఆరవ షెడ్యూల్: AP గిరిజన ప్రాంతాలు ఐదవ షెడ్యూల్ పరిధిలోకి వస్తాయి, ఆరవది కాదు.
  • 3. 27% కేంద్రంలో OBCలకు; AP లో వెనుకబడిన తరగతుల శాతం వేరుగా ఉంటుంది, గ్రూపులుగా విభజించబడింది.
  • 4. EWS 10% SC, ST లేదా OBCలకు కాదు.
  • 5. 1995 మరియు 2016: 1995 చట్టంలో 7 వైకల్యాలు; 2016 చట్టంలో 21.
  • 6. PESA 1996లోనిది, అటవీ హక్కుల చట్టం 2006లోనిది.
  • 7. NCM చట్టం 1992; NCW చట్టం 1990 (NCW 1992 జనవరిలో ఏర్పాటైంది).
  • 8. ఆర్టికల్ 340 కేవలం అధ్యయన కమిషన్‌ను ఏర్పరుస్తుంది; అదే రిజర్వేషన్ ఇవ్వదు.

ఒక్క వాక్య సమాచారాలు

  • 1. ఆర్టికల్ 17 అంటరానితనాన్ని నిర్మూలిస్తుంది.
  • 2. ఆర్టికల్ 338B జాతీయ వెనుకబడిన తరగతుల కమిషన్‌కు సంబంధించినది.
  • 3. అత్యాచారాల నిరోధక చట్టం 1989 నాటిది.
  • 4. మండల్ కమిషన్ 1979లో ఏర్పాటైంది.
  • 5. EWS కోటా 10%.
  • 6. RPWD చట్టం 2016 నాటిది, 21 వైకల్యాలను పేర్కొంటుంది.
  • 7. బెంచ్‌మార్క్ వైకల్యానికి ప్రభుత్వ ఉద్యోగ రిజర్వేషన్ 4%.
  • 8. PESA 1996లో ఆమోదించబడింది.
  • 9. అటవీ హక్కుల చట్టం 2006 నాటిది.
  • 10. ఐదవ షెడ్యూల్ ఆంధ్రప్రదేశ్ గిరిజన ప్రాంతాలకు వర్తిస్తుంది.
  • 11. ITDA అంటే సమీకృత గిరిజన అభివృద్ధి సంస్థ (Integrated Tribal Development Agency).
  • 12. జైనులను 2014లో మైనారిటీగా నోటిఫై చేశారు.

సాధన ప్రశ్నలు

  1. అంటరానితనాన్ని రద్దు చేసే అధికరణ ఏది?

    1. అధికరణ 46
    2. అధికరణ 15
    3. అధికరణ 17
    4. అధికరణ 21
    సమాధానం

    C. అధికరణ 17

    Which Article abolishes untouchability?

    1. Article 46
    2. Article 15
    3. Article 17
    4. Article 21

  2. షెడ్యూల్డ్ కులాల జాతీయ కమిషన్‌ను ఏ అధికరణ కల్పిస్తుంది?

    1. అధికరణ 338B
    2. అధికరణ 338
    3. అధికరణ 338A
    4. అధికరణ 340
    సమాధానం

    B. అధికరణ 338

    The National Commission for Scheduled Castes is provided under

    1. Article 338B
    2. Article 338
    3. Article 338A
    4. Article 340

  3. షెడ్యూల్డ్ తెగల జాతీయ కమిషన్‌ను ఏ అధికరణ కల్పిస్తుంది?

    1. అధికరణ 338
    2. అధికరణ 342
    3. అధికరణ 338A
    4. అధికరణ 338B
    సమాధానం

    C. అధికరణ 338A

    The National Commission for Scheduled Tribes is provided under

    1. Article 338
    2. Article 342
    3. Article 338A
    4. Article 338B

  4. వెనుకబడిన తరగతుల జాతీయ కమిషన్‌కు రాజ్యాంగ హోదా ఏ అధికరణ కింద లభించింది?

    1. అధికరణ 338A
    2. అధికరణ 338
    3. అధికరణ 341
    4. అధికరణ 338B
    సమాధానం

    D. అధికరణ 338B

    The National Commission for Backward Classes got constitutional status under

    1. Article 338A
    2. Article 338
    3. Article 341
    4. Article 338B

  5. అధికరణ 340 దేనిని కల్పిస్తుంది?

    1. వెనుకబడిన తరగతుల పరిస్థితిని అధ్యయనం చేసే కమిషన్
    2. బిరుదుల రద్దు
    3. పార్లమెంట్‌లో రిజర్వేషన్
    4. భాషా హక్కులు
    సమాధానం

    A. వెనుకబడిన తరగతుల పరిస్థితిని అధ్యయనం చేసే కమిషన్

    Article 340 provides for

    1. A commission to study the condition of backward classes
    2. Abolition of titles
    3. Reservation in Parliament
    4. Language rights

  6. SC, ST (అత్యాచారాల నిరోధక) చట్టం చేసిన సంవత్సరం

    1. 1976
    2. 1989
    3. 2006
    4. 1955
    సమాధానం

    B. 1989

    The SC and ST Prevention of Atrocities Act was passed in

    1. 1976
    2. 1989
    3. 2006
    4. 1955

  7. అంటరానితనాన్ని శిక్షించే పౌర హక్కుల పరిరక్షణ చట్టం ఏ సంవత్సరానిది?

    1. 1992
    2. 2005
    3. 1989
    4. 1955
    సమాధానం

    D. 1955

    The Protection of Civil Rights Act, which punishes untouchability, is from

    1. 1992
    2. 2005
    3. 1989
    4. 1955

  8. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని గిరిజన ప్రాంతాలను ఏ షెడ్యూల్ కింద పరిపాలిస్తారు?

    1. ఐదవ షెడ్యూల్
    2. ఆరవ షెడ్యూల్
    3. ఏడవ షెడ్యూల్
    4. తొమ్మిదవ షెడ్యూల్
    సమాధానం

    A. ఐదవ షెడ్యూల్

    Tribal areas of Andhra Pradesh are administered under the

    1. Fifth Schedule
    2. Sixth Schedule
    3. Seventh Schedule
    4. Ninth Schedule

  9. ఆరవ షెడ్యూల్ ఏ రాష్ట్రాల గిరిజన ప్రాంతాలకు వర్తిస్తుంది?

    1. ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ
    2. అస్సాం, మేఘాలయ, త్రిపుర, మిజోరం
    3. కేరళ, తమిళనాడు
    4. పంజాబ్, హరియాణా
    సమాధానం

    B. అస్సాం, మేఘాలయ, త్రిపుర, మిజోరం

    The Sixth Schedule applies to tribal areas of

    1. Andhra Pradesh and Telangana
    2. Assam, Meghalaya, Tripura and Mizoram
    3. Kerala and Tamil Nadu
    4. Punjab and Haryana

  10. PESA అంటే

    1. పంచాయతీ ఎన్నికలు, సేవా చట్టం
    2. షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాల రక్షణ చట్టం
    3. పంచాయతీలు (షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలకు విస్తరణ) చట్టం
    4. ప్రభుత్వ ఉపాధి, సేవా చట్టం
    సమాధానం

    C. పంచాయతీలు (షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలకు విస్తరణ) చట్టం

    PESA stands for

    1. Panchayat Election and Service Act
    2. Protection of Scheduled Areas Act
    3. Panchayats (Extension to Scheduled Areas) Act
    4. Public Employment and Service Act

  11. అటవీ హక్కుల చట్టం చేసిన సంవత్సరం

    1. 2013
    2. 2005
    3. 2006
    4. 1996
    సమాధానం

    C. 2006

    The Forest Rights Act was passed in

    1. 2013
    2. 2005
    3. 2006
    4. 1996

  12. ఆంధ్రప్రదేశ్ ఉద్యోగాలు, విద్యలో షెడ్యూల్డ్ తెగలకు రిజర్వేషన్

    1. 6%
    2. 15%
    3. 29%
    4. 10%
    సమాధానం

    A. 6%

    Reservation for Scheduled Tribes in AP jobs and education is

    1. 6%
    2. 15%
    3. 29%
    4. 10%

  13. ఆంధ్రప్రదేశ్ ఉద్యోగాలు, విద్యలో షెడ్యూల్డ్ కులాలకు రిజర్వేషన్

    1. 6%
    2. 15%
    3. 10%
    4. 27%
    సమాధానం

    B. 15%

    Reservation for Scheduled Castes in AP jobs and education is

    1. 6%
    2. 15%
    3. 10%
    4. 27%

  14. OBCలకు మండల్ కమిషన్ ఎంత రిజర్వేషన్‌ను సిఫారసు చేసింది?

    1. 33%
    2. 15%
    3. 22.5%
    4. 27%
    సమాధానం

    D. 27%

    The Mandal Commission recommended how much reservation for OBCs?

    1. 33%
    2. 15%
    3. 22.5%
    4. 27%

  15. మొత్తం రిజర్వేషన్లపై 50% పరిమితిని ఏ కేసులో నిర్దేశించారు?

    1. ఇందిరా సాహ్నీ కేసు
    2. గోలక్‌నాథ్ కేసు
    3. మినర్వా మిల్స్ కేసు
    4. కేశవానంద భారతి కేసు
    సమాధానం

    A. ఇందిరా సాహ్నీ కేసు

    The ceiling of 50% on total reservation was laid down in the

    1. Indra Sawhney case
    2. Golaknath case
    3. Minerva Mills case
    4. Kesavananda Bharati case

  16. EWS రిజర్వేషన్

    1. 5%
    2. 15%
    3. 27%
    4. 10%
    సమాధానం

    D. 10%

    The EWS reservation is

    1. 5%
    2. 15%
    3. 27%
    4. 10%

  17. EWS రిజర్వేషన్‌ను ప్రవేశపెట్టిన సవరణ ఏది?

    1. 86వ సవరణ
    2. 102వ సవరణ
    3. 103వ సవరణ
    4. 73వ సవరణ
    సమాధానం

    C. 103వ సవరణ

    Which amendment introduced EWS reservation?

    1. 86th Amendment
    2. 102nd Amendment
    3. 103rd Amendment
    4. 73rd Amendment

  18. దివ్యాంగుల హక్కుల చట్టం (Rights of Persons with Disabilities Act) చేసిన సంవత్సరం

    1. 2013
    2. 2016
    3. 1992
    4. 1995
    సమాధానం

    B. 2016

    The Rights of Persons with Disabilities Act was passed in

    1. 2013
    2. 2016
    3. 1992
    4. 1995

  19. RPWD చట్టం, 2016 ఎన్ని వైకల్యాలను గుర్తిస్తుంది?

    1. 7
    2. 30
    3. 21
    4. 14
    సమాధానం

    C. 21

    The RPWD Act, 2016 recognises how many disabilities?

    1. 7
    2. 30
    3. 21
    4. 14

  20. నిర్దేశిత వైకల్యం (benchmark disability) ఉన్నవారికి ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలలో రిజర్వేషన్

    1. 1%
    2. 10%
    3. 3%
    4. 4%
    సమాధానం

    D. 4%

    Reservation in government jobs for persons with benchmark disabilities is

    1. 1%
    2. 10%
    3. 3%
    4. 4%

  21. జాతీయ మైనారిటీల కమిషన్ చట్టం చేసిన సంవత్సరం

    1. 1992
    2. 2005
    3. 1975
    4. 1950
    సమాధానం

    A. 1992

    The National Commission for Minorities Act was passed in

    1. 1992
    2. 2005
    3. 1975
    4. 1950

  22. 2014లో నోటిఫై చేసిన మైనారిటీల జాబితాలో ఏ సముదాయాన్ని చేర్చారు?

    1. సిక్కులు
    2. జైనులు
    3. పార్సీలు
    4. బౌద్ధులు
    సమాధానం

    B. జైనులు

    Which community was added to the list of notified minorities in 2014?

    1. Sikhs
    2. Jains
    3. Parsis
    4. Buddhists

  23. మైనారిటీల సాంస్కృతిక, విద్యా హక్కులు ఏ అధికరణలలో ఉన్నాయి?

    1. 14, 15
    2. 44, 45
    3. 29, 30
    4. 32, 226
    సమాధానం

    C. 29, 30

    Cultural and educational rights of minorities are in Articles

    1. 14 and 15
    2. 44 and 45
    3. 29 and 30
    4. 32 and 226

  24. ITDA అంటే

    1. ఇండియన్ ట్రైబల్ డిఫెన్స్ అథారిటీ
    2. సమగ్ర గిరిజన అభివృద్ధి సంస్థ (Integrated Tribal Development Agency)
    3. ఇంటిగ్రేటెడ్ ట్రేడ్ అండ్ డెవలప్‌మెంట్ ఏజెన్సీ
    4. ఇండిపెండెంట్ ట్రైబల్ డిస్ప్యూట్ ఏజెన్సీ
    సమాధానం

    B. సమగ్ర గిరిజన అభివృద్ధి సంస్థ (Integrated Tribal Development Agency)

    ITDA stands for

    1. Indian Tribal Defence Authority
    2. Integrated Tribal Development Agency
    3. Integrated Trade and Development Agency
    4. Independent Tribal Dispute Agency

  25. ఆంధ్రప్రదేశ్ వెనుకబడిన తరగతులలో గ్రూప్ E ప్రధానంగా ఎవరి కోసం?

    1. సంచార తెగలు
    2. మత్స్యకారులు
    3. నేతపనివారు
    4. వెనుకబడిన తరగతుల ముస్లింలు
    సమాధానం

    D. వెనుకబడిన తరగతుల ముస్లింలు

    Group E among AP backward classes is mainly for

    1. Nomadic tribes
    2. Fishermen
    3. Weavers
    4. Backward-class Muslims

  26. షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతంలో ఒక గిరిజన కుటుంబం భూమి బయటి వ్యక్తికి అమ్ముడయ్యే ప్రమాదంలో ఉంది. ఏ రక్షణ వర్తిస్తుంది?

    1. భూ బదిలీ నియంత్రణ 1/70
    2. ప్రసూతి ప్రయోజన చట్టం
    3. సమాన వేతన చట్టం
    4. వరకట్న నిషేధ చట్టం
    సమాధానం

    A. భూ బదిలీ నియంత్రణ 1/70

    A tribal family's land in a Scheduled Area is at risk of sale to an outsider. Which protection applies?

    1. Land Transfer Regulation 1/70
    2. Maternity Benefit Act
    3. Equal Remuneration Act
    4. Dowry Prohibition Act

  27. షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతంలో గ్రామ సభకు చిన్న అటవీ ఉత్పత్తులపై బలమైన పాత్రను ఏ చట్టం ఇస్తుంది?

    1. PESA
    2. కంపెనీల చట్టం
    3. వినియోగదారుల రక్షణ చట్టం
    4. RTI చట్టం
    సమాధానం

    A. PESA

    A Gram Sabha in a Scheduled Area has a strong role in minor forest produce under

    1. PESA
    2. Companies Act
    3. Consumer Protection Act
    4. RTI Act

  28. నిర్దేశిత వైకల్యంలో 40 శాతం లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉన్న వ్యక్తిని చట్టంలో ఏమని పిలుస్తారు?

    1. సాధారణ వైకల్యం ఉన్నవారు
    2. తాత్కాలిక వైకల్యం ఉన్నవారు
    3. నిర్దేశిత వైకల్యం (benchmark disability) ఉన్నవారు
    4. స్వల్ప వైకల్యం ఉన్నవారు
    సమాధానం

    C. నిర్దేశిత వైకల్యం (benchmark disability) ఉన్నవారు

    A person with 40 percent or more of a specified disability is described in law as having

    1. A general disability
    2. A temporary disability
    3. A benchmark disability
    4. A minor disability

  29. జాతీయ స్థాయిలో దివ్యాంగుల చట్ట అమలును పర్యవేక్షించేది ఎవరు?

    1. అటార్నీ జనరల్
    2. దివ్యాంగుల ప్రధాన కమిషనర్
    3. కంప్ట్రోలర్ అండ్ ఆడిటర్ జనరల్
    4. ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్
    సమాధానం

    B. దివ్యాంగుల ప్రధాన కమిషనర్

    Who monitors the implementation of the disability law at the national level?

    1. Attorney General
    2. Chief Commissioner for Persons with Disabilities
    3. Comptroller and Auditor General
    4. Chief Election Commissioner

  30. చేతులతో మలం ఎత్తే పనిలో ఉపాధి నిషేధ చట్టం చేసిన సంవత్సరం

    1. 2019
    2. 2000
    3. 1989
    4. 2013
    సమాధానం

    D. 2013

    The Prohibition of Employment as Manual Scavengers Act was passed in

    1. 2019
    2. 2000
    3. 1989
    4. 2013

  31. ప్రకటనలను పరిగణించండి. 1. అధికరణ 338A షెడ్యూల్డ్ తెగలకు సంబంధించింది. 2. అధికరణ 338B షెడ్యూల్డ్ కులాలకు సంబంధించింది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements. 1. Article 338A relates to Scheduled Tribes. 2. Article 338B relates to Scheduled Castes. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

  32. క్రీమీ లేయర్ గురించిన ప్రకటనలను పరిగణించండి. 1. ఇది OBCలకు వర్తిస్తుంది. 2. ఇది SC, STలకు సమానంగా వర్తిస్తుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements about the creamy layer. 1. It applies to OBCs. 2. It applies equally to SCs and STs. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

  33. ప్రకటనలను పరిగణించండి. 1. EWS కోటా ఇప్పటికే SC, ST లేదా OBC రిజర్వేషన్ పరిధిలో ఉన్నవారి కోసం. 2. EWS కోటా 10%. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Consider the statements. 1. The EWS quota is for those already covered by SC, ST or OBC reservation. 2. The EWS quota is 10%. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

  34. దివ్యాంగుల చట్టం గురించిన ప్రకటనలను పరిగణించండి. 1. RPWD చట్టం 1995 చట్టాన్ని భర్తీ చేసింది. 2. 2016 చట్టం 21 వైకల్యాలను జాబితా చేసింది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements about disability law. 1. The RPWD Act replaced the 1995 Act. 2. The 2016 Act lists 21 disabilities. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

  35. ప్రకటనలను పరిగణించండి. 1. ఆంధ్రప్రదేశ్ గిరిజన ప్రాంతాలు ఆరవ షెడ్యూల్ కిందకు వస్తాయి. 2. PESA 1996లో చేశారు. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Consider the statements. 1. AP tribal areas come under the Sixth Schedule. 2. PESA was passed in 1996. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

  36. మైనారిటీలు గురించిన ప్రకటనలను పరిగణించండి. 1. 29, 30 అధికరణలు మైనారిటీల హక్కులను పరిరక్షిస్తాయి. 2. జైనులను 2014లో మైనారిటీగా నోటిఫై చేశారు. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements about the minorities. 1. Articles 29 and 30 protect minority rights. 2. Jains were notified as a minority in 2014. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

  37. ప్రకటనలను పరిగణించండి. 1. అధికరణ 340 స్వయంగా వెనుకబడిన తరగతులకు రిజర్వేషన్ ఇస్తుంది. 2. అధికరణ 340 వెనుకబడిన తరగతులను అధ్యయనం చేయడానికి కమిషన్‌కు అనుమతిస్తుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Consider the statements. 1. Article 340 itself gives reservation to backward classes. 2. Article 340 allows a commission to study backward classes. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

  38. అటవీ హక్కుల చట్టం, 2006 గురించిన ప్రకటనలను పరిగణించండి. 1. ఇది అడవిలో నివసించేవారి హక్కులను గుర్తిస్తుంది. 2. ఇది PESA, 1996 కంటే ముందు చేశారు. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements about the Forest Rights Act, 2006. 1. It recognises rights of forest dwellers. 2. It was passed before PESA, 1996. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

  39. ప్రకటనలను పరిగణించండి. 1. మండల్ కమిషన్‌ను 1979లో ఏర్పాటు చేశారు. 2. ఇందిరా సాహ్నీ కేసు 27% OBC రిజర్వేషన్‌ను సమర్థించింది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements. 1. The Mandal Commission was set up in 1979. 2. The Indra Sawhney case upheld 27% OBC reservation. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

  40. రిజర్వేషన్ గురించిన ప్రకటనలను పరిగణించండి. 1. నిలువు రిజర్వేషన్ (Vertical) SC, ST వంటి వర్గాల కోసం. 2. సమాంతర రిజర్వేషన్ (Horizontal), ఉదాహరణకు మహిళలకు, వర్గాలన్నింటినీ దాటి వర్తిస్తుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements about reservation. 1. Vertical reservation is for categories like SC and ST. 2. Horizontal reservation, for example for women, cuts across categories. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

  41. అధికరణను కమిషన్ లేదా నిబంధనతో సరిపోల్చండి. A. 338 B. 338A C. 338B D. 340 1. వెనుకబడిన తరగతుల కమిషన్ 2. షెడ్యూల్డ్ తెగలు 3. అధ్యయన కమిషన్ 4. షెడ్యూల్డ్ కులాలు

    1. A-3, B-2, C-1, D-4
    2. A-2, B-4, C-1, D-3
    3. A-4, B-1, C-2, D-3
    4. A-4, B-2, C-1, D-3
    సమాధానం

    D. A-4, B-2, C-1, D-3

    Match the Article with the commission or provision. A. 338 B. 338A C. 338B D. 340 1. Backward classes commission 2. Scheduled Tribes 3. Study commission 4. Scheduled Castes

    1. A-3, B-2, C-1, D-4
    2. A-2, B-4, C-1, D-3
    3. A-4, B-1, C-2, D-3
    4. A-4, B-2, C-1, D-3

  42. చట్టాన్ని దాని సంవత్సరంతో సరిపోల్చండి. A. అత్యాచారాల నిరోధక చట్టం B. PESA C. అటవీ హక్కుల చట్టం D. RPWD చట్టం 1. 2016 2. 2006 3. 1996 4. 1989

    1. A-3, B-4, C-2, D-1
    2. A-4, B-3, C-1, D-2
    3. A-4, B-2, C-3, D-1
    4. A-4, B-3, C-2, D-1
    సమాధానం

    D. A-4, B-3, C-2, D-1

    Match the law with its year. A. Atrocities Act B. PESA C. Forest Rights Act D. RPWD Act 1. 2016 2. 2006 3. 1996 4. 1989

    1. A-3, B-4, C-2, D-1
    2. A-4, B-3, C-1, D-2
    3. A-4, B-2, C-3, D-1
    4. A-4, B-3, C-2, D-1

  43. వర్గాన్ని దాని ప్రధాన చట్టం లేదా సంస్థతో సరిపోల్చండి. A. SC B. ST C. మైనారిటీలు D. దివ్యాంగులు 1. NCM చట్టం 2. RPWD చట్టం 3. అత్యాచారాల నిరోధక చట్టం 4. అటవీ హక్కుల చట్టం

    1. A-3, B-4, C-2, D-1
    2. A-1, B-3, C-4, D-2
    3. A-4, B-3, C-1, D-2
    4. A-3, B-4, C-1, D-2
    సమాధానం

    D. A-3, B-4, C-1, D-2

    Match the group with its main law or body. A. SC B. ST C. Minorities D. Persons with disabilities 1. NCM Act 2. RPWD Act 3. Atrocities Act 4. Forest Rights Act

    1. A-3, B-4, C-2, D-1
    2. A-1, B-3, C-4, D-2
    3. A-4, B-3, C-1, D-2
    4. A-3, B-4, C-1, D-2

  44. అధికరణ 46 రాజ్యాన్ని ఎవరి విద్యా, ఆర్థిక ప్రయోజనాలను ప్రోత్సహించాలని నిర్దేశిస్తుంది?

    1. పారిశ్రామిక కార్మికులు మాత్రమే
    2. ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు మాత్రమే
    3. మైనారిటీలు మాత్రమే
    4. షెడ్యూల్డ్ కులాలు, షెడ్యూల్డ్ తెగలు, బలహీన వర్గాలు
    సమాధానం

    D. షెడ్యూల్డ్ కులాలు, షెడ్యూల్డ్ తెగలు, బలహీన వర్గాలు

    Article 46 directs the State to promote the education and economic interests of

    1. Only industrial workers
    2. Only government employees
    3. Only minorities
    4. Scheduled Castes, Scheduled Tribes and weaker sections

  45. షెడ్యూల్డ్ తెగలను నిర్దేశించే అధికారాన్ని రాష్ట్రపతికి ఏ అధికరణ ఇస్తుంది?

    1. అధికరణ 342
    2. అధికరణ 340
    3. అధికరణ 335
    4. అధికరణ 341
    సమాధానం

    A. అధికరణ 342

    Which Article gives the President power to specify the Scheduled Tribes?

    1. Article 342
    2. Article 340
    3. Article 335
    4. Article 341
Page 1 of 1
‹
›