అధ్యాయం 2: కాలనీల్లో జాతీయవాదం, వలస పాలనలో జీవనోపాధులు

గుర్తుంచుకోవాల్సినవి

• భారత జాతీయోద్యమం కాంగ్రెస్ విజ్ఞప్తుల (1885) నుండి గాంధీ నాయకత్వంలోని సామూహిక ఉద్యమాల వరకు ఎదిగి, 1947 ఆగస్టు 15న స్వాతంత్ర్యంతో ముగిసింది.
• బ్రిటిష్ పాలన భారత ఆర్థిక వ్యవస్థను మార్చింది: భూమి శిస్తు విధానాలు, వాణిజ్య పంటలు, చౌకైన కర్మాగార దిగుమతులు రైతులను, చేతివృత్తుల వారిని దెబ్బతీశాయి; పాత చేనేత, హస్తకళా పరిశ్రమలు క్షీణించాయి.
• వలస జాతీయవాదం భారతదేశానికే పరిమితం కాదు: వియత్నాం, ఇండోనేషియా వంటి దేశాలు కూడా స్వేచ్ఛ కోసం పోరాడాయి.

1. భారతదేశంలో జాతీయవాదం ఆవిర్భావం

కారణాలు: ఆర్థిక దోపిడీ, జాతి వివక్ష, స్వేచ్ఛా భావాలను వ్యాపింపజేసిన ఇంగ్లీష్ విద్య, స్వేచ్ఛా పత్రికా రంగం, ప్రాంతాలను కలిపిన రైల్వేలు, టెలిగ్రాఫ్, సంఘ సంస్కరణ ఉద్యమాలు. ఇండియన్ అసోసియేషన్, మద్రాస్ మహాజన సభ వంటి తొలి సంఘాల నుండి, ఎ.ఒ. హ్యూమ్ సహాయంతో స్థాపించిన భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ (1885) ఏర్పడింది. మొదటి అధ్యక్షుడు డబ్ల్యు.సి. బెనర్జీ.

దశలు

• 1. మితవాదులు (1885-1905): విజ్ఞప్తులు, ప్రార్థనలు, నిరసనలు; దాదాభాయ్ నౌరోజీ, జి.కె. గోఖలే, సురేంద్రనాథ్ బెనర్జీ వంటి నాయకులు.
• 2. అతివాదులు: తిలక్, బిపిన్ చంద్రపాల్, లాలా లజపతిరాయ్ స్వపరిపాలనను కోరి బహిష్కరణను ఉపయోగించారు. తిలక్ "స్వరాజ్యం నా జన్మహక్కు" అన్నారు.
• 3. గాంధీ దశ (1919-1947): సత్యాగ్రహం, అహింసపై ఆధారపడిన సామూహిక ఉద్యమాలు.

2. ఉద్యమ కాలక్రమం

ఇతర స్రవంతులు: విప్లవ సంఘాలు (భగత్ సింగ్, చంద్రశేఖర్ ఆజాద్), సుభాష్ చంద్రబోస్ నాయకత్వంలోని ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీ, కార్మిక, రైతు, గిరిజన ఉద్యమాలు.

3. ఉద్యమంలో ఆంధ్ర

• స్వదేశీ కాలంలో (1905-08) గోదావరి ప్రాంతంలో, రాజమహేంద్రవరంలో ఆందోళన వ్యాపించింది; 1907లో బిపిన్ చంద్రపాల్ పర్యటన దానికి ఊపునిచ్చింది.
• అల్లూరి సీతారామరాజు అటవీ చట్టాలకు, వలస పాలనకు వ్యతిరేకంగా తూర్పు కనుమల్లోని గిరిజనుల రంపా తిరుగుబాటుకు (1922-24) నాయకత్వం వహించారు.
• పొట్టి శ్రీరాములు గాంధీ ఉద్యమంలో చేరారు; తెలుగు మాట్లాడే రాష్ట్రం కోసం ఆయన నిరాహార దీక్ష 1953లో ఆంధ్ర రాష్ట్ర ఏర్పాటుకు దారితీసింది.
• "ఆంధ్ర కేసరి"గా పిలువబడే టంగుటూరి ప్రకాశం, జాతీయ జెండా తొలి రూపకల్పన చేసిన పింగళి వెంకయ్య ఈ నేలకు చెందినవారు.
• మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ తెలుగు ప్రాంతాలను కలిగి ఉండటంతో రాజకీయ కార్యకలాపాలు చాలావరకు మద్రాసుతో ముడిపడి ఉండేవి.

4. వలస ఆర్థిక వ్యవస్థ

సంపద తరలింపు: జీతాలు, పింఛన్లు, లాభాలు, "హోమ్ ఛార్జీల" ద్వారా భారత సంపద ఏమీ తిరిగి రాకుండా బ్రిటన్‌కు ప్రవహించిందని దాదాభాయ్ నౌరోజీ వివరించారు.

భూమి శిస్తు విధానాలు

శిస్తు ఎక్కువగా, నగదు రూపంలో స్థిరంగా ఉండేది; అందువల్ల రైతులు వడ్డీ వ్యాపారుల వద్ద అప్పు చేసి భూమిని కోల్పోయారు.

వ్యవసాయ వాణిజ్యీకరణ: ఎగుమతి కోసం పత్తి, జనుము, నీలిమందు, నల్లమందు, తేయాకు, చెరకు పండించేలా రైతులను ప్రేరేపించారు. నీలిమందు తోటల యజమానులు రైతులను బలవంతంగా నీలిమందు పండించేలా చేశారు; బెంగాల్‌లో 1859-60 నీలిమందు తిరుగుబాటు దీనిని వ్యతిరేకించింది. ఆహార పంటల విస్తీర్ణం తగ్గి కరవులు పెరిగాయి. 1943 బెంగాల్ కరవు వంటి కరవులు భారీ ప్రాణ నష్టం కలిగించాయి.

రైల్వేలు (మొదటి మార్గం 1853) సరుకులు, సైన్యం రవాణాకు సహాయపడ్డాయి. ముడి సరుకులను ఓడరేవులకు, తయారైన వస్తువులను లోపలి ప్రాంతాలకు తరలించడం వల్ల మొదట బ్రిటన్‌కే లాభం కలిగింది.

ఆధునిక పరిశ్రమ: బొంబాయిలో నూలు మిల్లులు, కలకత్తాలో జనపనార మిల్లులు, టాటా ఐరన్ అండ్ స్టీల్ కంపెనీ (1907లో జంషెడ్‌పూర్‌లో స్థాపన) నెమ్మదిగా అభివృద్ధి చెందాయి. బ్రిటన్ తన ప్రయోజనాలను కాపాడుకుంది.

5. చేనేత, హస్తకళల క్షీణత

• పద్దెనిమిదవ శతాబ్దంలో భారత పత్తి, పట్టు వస్త్రం ప్రపంచమంతా అమ్ముడైంది. ఆంధ్ర తీరంలోని మసులీపట్నం (మచిలీపట్నం) వంటి ఓడరేవులు ముద్రిత, చిత్రిత వస్త్రాలకు ప్రసిద్ధి; యూరోపియన్లు వాణిజ్యం కోసం అక్కడికి వచ్చేవారు.
• పారిశ్రామిక విప్లవం తర్వాత చౌకైన యంత్ర నిర్మిత మాంచెస్టర్ వస్త్రం దాదాపు సుంకం లేకుండా భారతదేశంలోకి ప్రవేశించగా, బ్రిటన్‌లో భారతీయ వస్త్రంపై అధిక సుంకాలు విధించారు.
• వడికేవారు, నేతగాళ్లు పని కోల్పోయారు. నేత పట్టణాలు కుంచించుకుపోయాయి. ముడి పత్తి ఇంగ్లండ్‌కు వెళ్లి, వస్త్రం తిరిగి వచ్చింది.
• కమ్మరులు, కుమ్మరులు, వడ్రంగులు వంటి చేతివృత్తుల వారు కూడా మార్కెట్లను కోల్పోయారు.
• పునరుద్ధరణ ప్రయత్నాలు: స్వదేశీ ఉద్యమం, గాంధీ ఖాదీ, రాట్నం గ్రామ వస్త్ర తయారీని పునరుద్ధరించడానికి ప్రయత్నించాయి. చేనేత నేటికీ గ్రామీణ ఉపాధి వనరు.
• ఆంధ్ర ప్రసిద్ధ చేనేత, హస్తకళా ఉత్పత్తులలో మచిలీపట్నం, శ్రీకాళహస్తి కలంకారీ, వెంకటగిరి చీరలు, ఉప్పాడ జామ్‌దానీ చీరలు, ధర్మవరం పట్టు చీరలు, కొండపల్లి బొమ్మలు, ఏటికొప్పాక బొమ్మలు ఉన్నాయి.

6. ఇతర కాలనీల్లో జాతీయవాదం (సంక్షిప్తంగా)

వియత్నాం (ఇండో-చైనా): పంతొమ్మిదవ శతాబ్దం నుండి ఫ్రాన్స్ ఇండో-చైనాను పాలించింది. హో చి మిన్ వంటి జాతీయవాదులు 1930లలో కమ్యూనిస్టు పార్టీని స్థాపించారు. రెండో ప్రపంచ యుద్ధంలో జపాన్ వియత్నాంను ఆక్రమించింది. హో చి మిన్ 1945లో స్వాతంత్ర్యం ప్రకటించారు. ఫ్రెంచి వారు డైన్ బైన్ ఫూ (1954) వద్ద ఓడిపోయారు, దేశం ఉత్తర, దక్షిణ భాగాలుగా విభజితమైంది. అమెరికాతో సుదీర్ఘ యుద్ధం జరిగి, 1975లో దేశం ఏకమైంది.

ఇండోనేషియా: సుకర్ణో నాయకత్వంలోని పోరాటం తర్వాత 1949లో డచ్ పాలన ముగిసింది.

ఇతర ఉదాహరణలు: ఈజిప్ట్, ఘనా (క్వామే న్క్రుమా), ఫ్రాన్స్‌పై అల్జీరియా సుదీర్ఘ యుద్ధం. సామాన్య లక్షణాలు: ప్రజలను సమీకరించిన నాయకులు, యూరోపియన్ స్వేచ్ఛా భావాల నుండి తీసుకున్న ఆలోచనలు, ఆర్థిక దోపిడీకి ప్రతిఘటన, 1945 తర్వాత యూరప్ బలహీనపడటం.

పోలిక: మితవాదులు, అతివాదులు

7. గాంధీ పద్ధతి, సామూహిక భాగస్వామ్యం

గాంధీ 1915లో దక్షిణాఫ్రికా నుండి తిరిగి వచ్చారు. ఆయన తొలి స్థానిక పోరాటాలు బలవంతపు నీలిమందు సాగుకు వ్యతిరేకంగా చంపారన్ (1917), చెడు పంట సంవత్సరంలో శిస్తు ఉపశమనం కోసం ఖేడా (1918), మిల్లు కార్మికుల కోసం అహ్మదాబాద్ (1918). ఇవి ఆయన్ను ప్రజా నాయకుడిని చేశాయి. ఆయన సత్యాగ్రహ పద్ధతి సత్యం, అహింస, ప్రత్యర్థిని ద్వేషించకుండా బాధను సహించే సంసిద్ధతపై ఆధారపడింది.

సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమంలో ప్రజలు ప్రభుత్వ బిరుదులను, పాఠశాలలను, కోర్టులను, విదేశీ వస్త్రాన్ని వదిలేశారు. శాసనోల్లంఘన ఉద్యమంలో ఉప్పు చట్టాన్ని ఉల్లంఘించారు, కొన్ని చోట్ల పన్నులు చెల్లించడానికి నిరాకరించారు, విదేశీ వస్త్రాన్ని, మద్యం దుకాణాలను బహిష్కరించారు. మహిళలు, కార్మికులు, రైతులు పెద్ద సంఖ్యలో పాల్గొన్నారు. పారిశ్రామిక వర్గాలు కొన్నిసార్లు ఉద్యమానికి మద్దతిచ్చాయి, కానీ భారతీయ వ్యాపారానికి రక్షణ కోరాయి.

8. స్వాతంత్ర్యం వైపు

1935 భారత ప్రభుత్వ చట్టం ప్రాంతీయ స్వయం ప్రతిపత్తిని ఇచ్చింది; 1937లో అనేక ప్రావిన్సుల్లో కాంగ్రెస్ మంత్రివర్గాలు అధికారంలోకి వచ్చాయి. 1939లో రెండో ప్రపంచ యుద్ధం మొదలైంది, బ్రిటన్ భారతదేశాన్ని అడగకుండానే అందులో చేర్చింది. క్రిప్స్ మిషన్ (1942) భారత నాయకులను సంతృప్తిపరచలేకపోయింది. 1942 ఆగస్టులో క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం జరిగింది, నాయకులను జైలుకు పంపారు. 1946లో క్యాబినెట్ మిషన్, తాత్కాలిక ప్రభుత్వం వచ్చాయి. 1947 భారత స్వాతంత్ర్య చట్టం భారతదేశాన్ని, పాకిస్థాన్‌ను సృష్టించింది. రాజ్యాంగ సభ తరువాత రాజ్యాంగాన్ని రూపొందించింది; అది 1949 నవంబర్ 26న ఆమోదించబడి, 1950 జనవరి 26న అమలులోకి వచ్చింది.

9. సంఘ సంస్కరణ, పత్రికలు

రాజా రామ్ మోహన్ రాయ్, జ్యోతిబా ఫూలే, కందుకూరి వీరేశలింగం (ఆంధ్రలో వితంతు పునర్వివాహం, స్త్రీ విద్యకు మార్గదర్శకుడు) వంటి సంస్కర్తలు సామాజిక దురాచారాలపై దాడి చేయడం ద్వారా జాతీయ భావానికి పునాది వేశారు. ది హిందూ, కేసరి, అమృత బజార్ పత్రిక వంటి వార్తాపత్రికలు బ్రిటిష్ విధానంపై వార్తలను, విమర్శలను అందించాయి. వెర్నాక్యులర్ ప్రెస్ చట్టం (1878) వంటి చట్టాలు భారతీయ భాషా పత్రికలను నియంత్రించడానికి ప్రయత్నించాయి; పత్రికలు ఎంత ముఖ్యమయ్యాయో ఇది చూపిస్తుంది. సాహిత్యం, పాటలు, జాతీయ జెండా వంటి చిహ్నాలు కూడా వివిధ ప్రాంతాల ప్రజల్లో ఉమ్మడి గుర్తింపును నిర్మించాయి.

పరీక్ష ఉచ్చులు

• సహాయ నిరాకరణ (1920-22) vs శాసనోల్లంఘన (1930) vs క్విట్ ఇండియా (1942): వేర్వేరు లక్ష్యాలతో మూడు గాంధీ ఉద్యమాలు.
• లక్నో ఒప్పందం (1916) vs పూనా ఒప్పందం (1932) vs గాంధీ-ఇర్విన్ ఒప్పందం (1931).
• శాశ్వత శిస్తు నిర్ణయం vs రైత్వారీ vs మహల్వారీ: శిస్తు ఎవరు చెల్లించారు.
• పూర్ణ స్వరాజ్ తీర్మానం (లాహోర్, 1929) vs దండి యాత్ర (1930).
• జలియన్ వాలాబాగ్ (1919) vs చౌరీ చౌరా (1922).
• రౌలట్ చట్టం vs సైమన్ కమిషన్.
• స్వదేశీ (భారతీయ వస్తువుల వాడకం) vs బహిష్కరణ (విదేశీ వస్తువుల తిరస్కరణ).
• డైన్ బైన్ ఫూ (1954) vs ఇండోనేషియా స్వాతంత్ర్యం (1949).

ఒక్క వాక్యంలో

• 1. భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ 1885లో స్థాపితమైంది.
• 2. 1905 బెంగాల్ విభజన తర్వాత స్వదేశీ ఉద్యమం వచ్చింది.
• 3. జలియన్ వాలాబాగ్ ఊచకోత 1919 ఏప్రిల్ 13న అమృత్‌సర్‌లో జరిగింది.
• 4. చౌరీ చౌరా తర్వాత గాంధీ సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమాన్ని నిలిపివేశారు.
• 5. 1929 లాహోర్ సభ పూర్ణ స్వరాజ్‌ను లక్ష్యంగా ప్రకటించింది.
• 6. దండి యాత్ర ఉప్పు చట్టానికి వ్యతిరేకంగా జరిగిన నిరసన.
• 7. క్విట్ ఇండియా నినాదం "చేయండి లేదా చావండి".
• 8. కారన్‌వాలిస్ శాశ్వత శిస్తు నిర్ణయాన్ని ప్రవేశపెట్టారు.
• 9. థామస్ మన్రో రైత్వారీ విధానంతో ముడిపడి ఉన్నారు.
• 10. దాదాభాయ్ నౌరోజీ సంపద తరలింపు సిద్ధాంతాన్ని వివరించారు.
• 11. మచిలీపట్నం ఆంధ్ర తీరంలోని ప్రధాన వస్త్ర ఓడరేవు.
• 12. ఫ్రెంచ్ పాలనపై వియత్నాం పోరాటానికి హో చి మిన్ నాయకత్వం వహించారు.

సాధన ప్రశ్నలు

1. భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ స్థాపించిన సంవత్సరం

   1. 1857
   2. 1885
   3. 1920
   4. 1905
   సమాధానం

   B. 1885

   The Indian National Congress was founded in

   1. 1857
   2. 1885
   3. 1920
   4. 1905

2. బెంగాల్ విభజన జరిగిన సంవత్సరం

   1. 1885
   2. 1930
   3. 1919
   4. 1905
   సమాధానం

   D. 1905

   The Partition of Bengal took place in

   1. 1885
   2. 1930
   3. 1919
   4. 1905

3. ముస్లిం లీగ్ స్థాపించిన సంవత్సరం

   1. 1885
   2. 1916
   3. 1906
   4. 1947
   సమాధానం

   C. 1906

   The Muslim League was founded in

   1. 1885
   2. 1916
   3. 1906
   4. 1947

4. 1916 లక్నో ఒప్పందం ఎవరి మధ్య జరిగింది?

   1. కాంగ్రెస్, కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ
   2. గాంధీ, అంబేద్కర్
   3. గాంధీ, ఇర్విన్
   4. కాంగ్రెస్, ముస్లిం లీగ్
   సమాధానం

   D. కాంగ్రెస్, ముస్లిం లీగ్

   The Lucknow Pact of 1916 was between

   1. Congress and the Communist Party
   2. Gandhi and Ambedkar
   3. Gandhi and Irwin
   4. Congress and the Muslim League

5. జలియన్‌వాలా బాగ్ ఊచకోత ఎక్కడ జరిగింది?

   1. లాహోర్
   2. అమృత్‌సర్
   3. ఢిల్లీ
   4. బొంబాయి
   సమాధానం

   B. అమృత్‌సర్

   The Jallianwala Bagh massacre took place at

   1. Lahore
   2. Amritsar
   3. Delhi
   4. Bombay

6. ఏ సంఘటన తర్వాత సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమాన్ని నిలిపివేశారు?

   1. దండి యాత్ర
   2. క్విట్ ఇండియా
   3. చౌరీ చౌరా
   4. సైమన్ కమిషన్
   సమాధానం

   C. చౌరీ చౌరా

   The Non-Cooperation Movement was called off after

   1. Dandi March
   2. Quit India
   3. Chauri Chaura
   4. Simon Commission

7. కాంగ్రెస్ పూర్ణ స్వరాజ్ లక్ష్యాన్ని ఏ సమావేశంలో ఆమోదించింది?

   1. లాహోర్, 1929
   2. కలకత్తా, 1920
   3. కరాచీ, 1931
   4. బొంబాయి, 1942
   సమాధానం

   A. లాహోర్, 1929

   The Congress adopted the goal of Poorna Swaraj at its session in

   1. Lahore, 1929
   2. Calcutta, 1920
   3. Karachi, 1931
   4. Bombay, 1942

8. దండి యాత్ర దేనికి వ్యతిరేకంగా జరిగిన నిరసన?

   1. వెర్నాక్యులర్ ప్రెస్ చట్టం
   2. బెంగాల్ విభజన
   3. రౌలట్ చట్టం
   4. ఉప్పు చట్టం
   సమాధానం

   D. ఉప్పు చట్టం

   The Dandi March was a protest against the

   1. Vernacular Press Act
   2. Partition of Bengal
   3. Rowlatt Act
   4. salt law

9. గాంధీ-ఇర్విన్ ఒప్పందం సంతకం అయిన సంవత్సరం

   1. 1931
   2. 1947
   3. 1942
   4. 1919
   సమాధానం

   A. 1931

   The Gandhi-Irwin Pact was signed in

   1. 1931
   2. 1947
   3. 1942
   4. 1919

10. 1932 పూనా ఒప్పందం ఎవరి మధ్య జరిగింది?

    1. గాంధీ, ఇర్విన్
    2. గాంధీ, అంబేద్కర్
    3. తిలక్, గోఖలే
    4. నెహ్రూ, జిన్నా
    సమాధానం

    B. గాంధీ, అంబేద్కర్

    The Poona Pact of 1932 was between

    1. Gandhi and Irwin
    2. Gandhi and Ambedkar
    3. Tilak and Gokhale
    4. Nehru and Jinnah

11. 'చేయి లేదా చావు' (Do or Die) నినాదం ఏ ఉద్యమానికి చెందినది?

    1. సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమం
    2. స్వదేశీ ఉద్యమం
    3. క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం
    4. చంపారన్ సత్యాగ్రహం
    సమాధానం

    C. క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం

    The slogan 'Do or Die' belongs to the

    1. Non-Cooperation Movement
    2. Swadeshi Movement
    3. Quit India Movement
    4. Champaran Satyagraha

12. సైమన్ కమిషన్‌ను ఎందుకు బహిష్కరించారు?

    1. దానికి గాంధీ నాయకత్వం వహించారు
    2. దానిలో భారతీయ సభ్యుడు లేడు
    3. దానిని కాంగ్రెస్ ఏర్పాటు చేసింది
    4. అది పూర్ణ స్వరాజ్‌ను సమర్థించింది
    సమాధానం

    B. దానిలో భారతీయ సభ్యుడు లేడు

    The Simon Commission was boycotted because it

    1. was led by Gandhi
    2. had no Indian member
    3. was set up by Congress
    4. supported Poorna Swaraj

13. 1793 శాశ్వత శిస్తు విధానాన్ని (Permanent Settlement) ప్రవేశపెట్టినవారు

    1. థామస్ మన్రో
    2. డల్హౌసీ
    3. వెల్లస్లీ
    4. కారన్‌వాలిస్
    సమాధానం

    D. కారన్‌వాలిస్

    The Permanent Settlement of 1793 was introduced by

    1. Thomas Munro
    2. Dalhousie
    3. Wellesley
    4. Cornwallis

14. రైత్వారీ విధానంతో సంబంధం ఉన్నవారు

    1. కర్జన్
    2. కారన్‌వాలిస్
    3. థామస్ మన్రో
    4. రిప్పన్
    సమాధానం

    C. థామస్ మన్రో

    The Ryotwari system was linked with

    1. Curzon
    2. Cornwallis
    3. Thomas Munro
    4. Ripon

15. మహల్వారీ విధానంలో శిస్తును ఎవరితో నిర్ణయించేవారు?

    1. గ్రామ సమాజంతో
    2. రాష్ట్ర రాజుతో
    3. వడ్డీ వ్యాపారులతో
    4. వ్యక్తిగత జమీందారుతో
    సమాధానం

    A. గ్రామ సమాజంతో

    In the Mahalwari system, revenue was settled with the

    1. village community
    2. king of the State
    3. money lenders
    4. individual zamindar

16. 'సంపద తరలింపు' (Drain of wealth) సిద్ధాంతంతో సంబంధం ఉన్నవారు

    1. దాదాభాయ్ నౌరోజీ
    2. బాలగంగాధర తిలక్
    3. సుభాష్ చంద్రబోస్
    4. బి.ఆర్. అంబేద్కర్
    సమాధానం

    A. దాదాభాయ్ నౌరోజీ

    The 'drain of wealth' theory is associated with

    1. Dadabhai Naoroji
    2. Bal Gangadhar Tilak
    3. Subhas Chandra Bose
    4. B.R. Ambedkar

17. వ్యవసాయ వాణిజ్యీకరణ అంటే రైతులను ఏ పంటలు పండించేలా ఒత్తిడి చేయడం?

    1. ఎగుమతి కోసం వాణిజ్య పంటలు
    2. ఇంటి కోసం పప్పుధాన్యాలు మాత్రమే
    3. చెట్లు మాత్రమే
    4. అసలు పంటలే వద్దు
    సమాధానం

    A. ఎగుమతి కోసం వాణిజ్య పంటలు

    Commercialisation of agriculture meant farmers were pushed to grow

    1. cash crops for export
    2. only pulses for home
    3. only trees
    4. no crops at all

18. 1859-60 నీలిమందు తిరుగుబాటు (Indigo revolt) ఎక్కడ జరిగింది?

    1. అస్సాం
    2. కేరళ
    3. పంజాబ్
    4. బెంగాల్
    సమాధానం

    D. బెంగాల్

    The Indigo revolt of 1859-60 took place in

    1. Assam
    2. Kerala
    3. Punjab
    4. Bengal

19. భారతదేశంలో మొదటి రైలు మార్గం ప్రారంభమైన సంవత్సరం

    1. 1757
    2. 1853
    3. 1905
    4. 1857
    సమాధానం

    B. 1853

    The first railway line in India was opened in

    1. 1757
    2. 1853
    3. 1905
    4. 1857

20. భారతదేశంలోకి పెద్ద ఎత్తున వచ్చి చేనేత కార్మికులను దెబ్బతీసిన వస్త్రం ఏది?

    1. కలంకారీ
    2. ఖాదీ
    3. యంత్రంతో తయారైన మాంచెస్టర్ వస్త్రం
    4. కాశ్మీర్ పట్టు
    సమాధానం

    C. యంత్రంతో తయారైన మాంచెస్టర్ వస్త్రం

    Which cloth entering India in large quantity hurt handloom weavers?

    1. Kalamkari
    2. Khadi
    3. Machine-made Manchester cloth
    4. Silk of Kashmir

21. ముద్రిత, చిత్రిత వస్త్రాలకు ప్రసిద్ధి చెందిన ఆంధ్రా ఓడరేవు ఏది?

    1. అనంతపురం
    2. నంద్యాల
    3. మచిలీపట్నం
    4. తిరుపతి
    సమాధానం

    C. మచిలీపట్నం

    Which Andhra port was famous for printed and painted cloth?

    1. Anantapur
    2. Nandyal
    3. Machilipatnam
    4. Tirupati

22. అల్లూరి సీతారామరాజు గిరిజన తిరుగుబాటుకు నాయకత్వం వహించిన ప్రాంతం

    1. హిమాలయాలు
    2. తూర్పు కనుమలు
    3. పశ్చిమ కనుమలు
    4. ఆరావళి కొండలు
    సమాధానం

    B. తూర్పు కనుమలు

    Alluri Sitarama Raju led a tribal rebellion in the

    1. Himalayas
    2. Eastern Ghats
    3. Western Ghats
    4. Aravalli hills

23. పొట్టి శ్రీరాములు ఆమరణ నిరాహార దీక్ష దేని కోసం?

    1. పూర్ణ స్వరాజ్
    2. సైమన్ కమిషన్ తొలగింపు
    3. ఉప్పు పన్ను రద్దు
    4. ప్రత్యేక తెలుగు రాష్ట్రం
    సమాధానం

    D. ప్రత్యేక తెలుగు రాష్ట్రం

    The fast unto death of Potti Sriramulu was for

    1. Poorna Swaraj
    2. removal of Simon Commission
    3. end of salt tax
    4. a separate Telugu-speaking state

24. వియత్నాం స్వాతంత్ర్య పోరాటానికి నాయకత్వం వహించినవారు

    1. మావో జెడాంగ్
    2. సుకర్ణో
    3. ఎన్‌క్రుమా
    4. హో చి మిన్
    సమాధానం

    D. హో చి మిన్

    Who led the struggle for independence of Vietnam?

    1. Mao Zedong
    2. Sukarno
    3. Nkrumah
    4. Ho Chi Minh

25. ఇండోనేషియాను పాలించినవారు

    1. డచ్
    2. బ్రిటిష్
    3. పోర్చుగీస్
    4. ఫ్రెంచ్
    సమాధానం

    A. డచ్

    Indonesia was ruled by the

    1. Dutch
    2. British
    3. Portuguese
    4. French

26. వియత్నాంలో ఫ్రెంచ్ పాలనకు ముగింపు పలికిన ఓటమి ఏది?

    1. వాటర్లూ
    2. డియన్ బియన్ ఫు (Dien Bien Phu)
    3. సరాజెవో
    4. ప్లాసీ
    సమాధానం

    B. డియన్ బియన్ ఫు (Dien Bien Phu)

    Which defeat ended French rule in Vietnam?

    1. Waterloo
    2. Dien Bien Phu
    3. Sarajevo
    4. Plassey

27. బీహార్‌లో బలవంతపు నీలిమందు సాగుకు వ్యతిరేకంగా గాంధీ తొలి పోరాటం చేసిన ప్రదేశం

    1. ఖేడా
    2. బార్డోలీ
    3. చంపారన్
    4. అహ్మదాబాద్
    సమాధానం

    C. చంపారన్

    Gandhi's early struggle in Bihar against forced indigo cultivation was at

    1. Kheda
    2. Bardoli
    3. Champaran
    4. Ahmedabad

28. మితవాదుల (Moderates) లక్షణం ఏది?

    1. సాయుధ తిరుగుబాటు
    2. కేవలం సంపూర్ణ బహిష్కరణ
    3. అన్ని చర్చలను తిరస్కరించడం
    4. బ్రిటిష్ వారికి విన్నపాలు, ప్రార్థనలు
    సమాధానం

    D. బ్రిటిష్ వారికి విన్నపాలు, ప్రార్థనలు

    Which was a feature of the Moderates?

    1. Armed revolt
    2. Total boycott only
    3. Refusal of all talks
    4. Petitions and prayers to the British

29. 'స్వరాజ్యం నా జన్మహక్కు' అని అన్నదెవరు?

    1. దాదాభాయ్ నౌరోజీ
    2. బాలగంగాధర తిలక్
    3. సురేంద్రనాథ్ బెనర్జీ
    4. జి.కె. గోఖలే
    సమాధానం

    B. బాలగంగాధర తిలక్

    Who said 'Swaraj is my birthright'?

    1. Dadabhai Naoroji
    2. Bal Gangadhar Tilak
    3. Surendranath Banerjee
    4. G.K. Gokhale

30. కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి. 1. రౌలట్ చట్టం విచారణ లేకుండా నిర్బంధించడానికి అనుమతించింది. 2. భారతీయ నాయకులు రౌలట్ చట్టాన్ని స్వాగతించారు. ఏ ప్రకటన(లు) సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements. 1. The Rowlatt Act allowed detention without trial. 2. The Rowlatt Act was welcomed by Indian leaders. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

31. కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి. 1. శాశ్వత శిస్తు విధానంలో శిస్తు శాశ్వతంగా నిర్ణయించబడింది. 2. దీని కింద వ్యక్తిగత రైతు నేరుగా ప్రభుత్వానికి చెల్లించేవాడు. ఏ ప్రకటన(లు) సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements. 1. Under the Permanent Settlement, revenue was fixed permanently. 2. Under it, the individual cultivator paid directly to the government. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

32. కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి. 1. వలస భారతదేశంలో చేనేత క్షీణతకు కొంతవరకు చవకగా దిగుమతి అయిన వస్త్రం కారణం. 2. ముడి పత్తిని భారతదేశం నుంచి ఇంగ్లండ్‌కు పంపేవారు. ఏ ప్రకటన(లు) సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements. 1. Handloom decline in colonial India was partly due to cheap imported cloth. 2. Raw cotton was sent from India to England. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

33. కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి. 1. క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం 1942లో ప్రారంభమైంది. 2. అది దండి యాత్రకు ముందు ప్రారంభమైంది. ఏ ప్రకటన(లు) సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements. 1. The Quit India Movement was launched in 1942. 2. It was launched before the Dandi March. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

34. కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి. 1. స్వదేశీ ఉద్యమం భారతీయ వస్తువుల వినియోగాన్ని ప్రోత్సహించింది. 2. బహిష్కరణ అంటే విదేశీ వస్తువులను తిరస్కరించడం. ఏ ప్రకటన(లు) సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements. 1. The Swadeshi movement promoted use of Indian goods. 2. Boycott meant rejection of foreign goods. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

35. కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి. 1. వియత్నాం ఫ్రెంచ్ కాలనీగా ఉండేది. 2. వియత్నాం 1954లో ఏకీకృతమైంది. ఏ ప్రకటన(లు) సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements. 1. Vietnam was a French colony. 2. Vietnam was united in 1954. Which of the statements is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

36. ఏ జత సరైనది?

    1. జలియన్‌వాలా బాగ్ - 1930
    2. దండి యాత్ర - 1919
    3. లక్నో ఒప్పందం - 1942
    4. పూర్ణ స్వరాజ్ - లాహోర్ 1929
    సమాధానం

    D. పూర్ణ స్వరాజ్ - లాహోర్ 1929

    Which pairing is correct?

    1. Jallianwala Bagh - 1930
    2. Dandi March - 1919
    3. Lucknow Pact - 1942
    4. Poorna Swaraj - Lahore 1929

37. కేబినెట్ మిషన్ భారతదేశానికి వచ్చిన సంవత్సరం

    1. 1930
    2. 1946
    3. 1919
    4. 1950
    సమాధానం

    B. 1946

    The Cabinet Mission came to India in

    1. 1930
    2. 1946
    3. 1919
    4. 1950

38. కింది వాటిలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు చెందిన ప్రసిద్ధ చేనేత ఉత్పత్తి ఏది?

    1. చందేరి చీర
    2. ఉప్పాడ జాందానీ చీర
    3. బనారసి చీర
    4. కాంజీవరం చీర
    సమాధానం

    B. ఉప్పాడ జాందానీ చీర

    Which of these is a famous handloom product of Andhra Pradesh?

    1. Chanderi saree
    2. Uppada Jamdani saree
    3. Banarasi saree
    4. Kanjeevaram saree

39. వలస పాలనలో కరువులు ఎందుకు తీవ్రంగా ఉండేవి?

    1. ప్రతి రైతుకు ఎక్కువ భూమి ఉండటం
    2. రైల్వేలు లేకపోవడం
    3. రైతులు పన్నులు చెల్లించడం ఆపేయడం
    4. ఎగుమతి పంటలు పెరగడంతో ఆహార పంటల విస్తీర్ణం తగ్గడం
    సమాధానం

    D. ఎగుమతి పంటలు పెరగడంతో ఆహార పంటల విస్తీర్ణం తగ్గడం

    Why were famines more severe under colonial rule?

    1. Every farmer owned more land
    2. Railways were absent
    3. Farmers stopped paying taxes
    4. Food crop area fell as export crops grew

40. 1929 లాహోర్ సమావేశానికి అధ్యక్షత వహించిన కాంగ్రెస్ నాయకుడు ఎవరు?

    1. సర్దార్ పటేల్
    2. మహాత్మా గాంధీ
    3. జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ
    4. సుభాష్ చంద్రబోస్
    సమాధానం

    C. జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ

    Which Congress leader presided over the 1929 Lahore session?

    1. Sardar Patel
    2. Mahatma Gandhi
    3. Jawaharlal Nehru
    4. Subhas Chandra Bose

41. గాంధీ ఖాదీని ఎందుకు ప్రోత్సహించారు?

    1. మాంచెస్టర్ మిల్లులకు మద్దతు ఇవ్వడానికి
    2. వస్త్ర దిగుమతులు పెంచడానికి
    3. గ్రామీణ పరిశ్రమలను మూసివేయడానికి
    4. గ్రామీణ వస్త్ర ఉత్పత్తిని పునరుద్ధరించడానికి
    సమాధానం

    D. గ్రామీణ వస్త్ర ఉత్పత్తిని పునరుద్ధరించడానికి

    Khadi was promoted by Gandhi to

    1. support Manchester mills
    2. increase imports of cloth
    3. close village industries
    4. revive village cloth production

42. దండి యాత్ర తర్వాత వచ్చిన ఉద్యమం ఏది?

    1. సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమం
    2. ఖిలాఫత్ ఉద్యమం
    3. శాసనోల్లంఘన ఉద్యమం
    4. క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం
    సమాధానం

    C. శాసనోల్లంఘన ఉద్యమం

    Which movement followed the Dandi March?

    1. Non-Cooperation Movement
    2. Khilafat Movement
    3. Civil Disobedience Movement
    4. Quit India Movement

43. కందుకూరి వీరేశలింగం ఆంధ్రలో దేనికి గుర్తుండిపోయారు?

    1. దండి యాత్ర
    2. వితంతు పునర్వివాహం, స్త్రీ విద్య ప్రోత్సాహం
    3. ముస్లిం లీగ్ స్థాపన
    4. రంప తిరుగుబాటుకు నాయకత్వం
    సమాధానం

    B. వితంతు పునర్వివాహం, స్త్రీ విద్య ప్రోత్సాహం

    Kandukuri Veeresalingam is remembered in Andhra for

    1. the Dandi March
    2. promoting widow remarriage and women's education
    3. forming the Muslim League
    4. leading the Rampa rebellion

44. టాటా ఇనుము-ఉక్కు కంపెనీ ఎక్కడ స్థాపించారు?

    1. భిలాయ్
    2. రూర్కెలా
    3. వైజాగ్
    4. జంషెడ్‌పూర్
    సమాధానం

    D. జంషెడ్‌పూర్

    The Tata Iron and Steel Company was set up at

    1. Bhilai
    2. Rourkela
    3. Vizag
    4. Jamshedpur

45. 1947 భారత స్వాతంత్ర్య చట్టం (Indian Independence Act) సృష్టించినవి

    1. భారత్, పాకిస్తాన్
    2. బంగ్లాదేశ్, భారత్
    3. భారత్, నేపాల్
    4. బర్మా, సిలోన్
    సమాధానం

    A. భారత్, పాకిస్తాన్

    The Indian Independence Act, 1947 created

    1. India and Pakistan
    2. Bangladesh and India
    3. India and Nepal
    4. Burma and Ceylon