జంతుశాస్త్రం: మానవ శరీరధర్మశాస్త్రం, వ్యాధులు

గుర్తుంచుకోవలసినవి

• ప్రతి అవయవ వ్యవస్థకు ఒక పని ఉంటుంది: జీర్ణక్రియ ఆహారాన్ని విడగొడుతుంది, శ్వాసక్రియ ఆక్సిజన్‌ను అందిస్తుంది, రక్తప్రసరణ రవాణా చేస్తుంది, విసర్జన వ్యర్థాలను తొలగిస్తుంది, నాడీ వ్యవస్థ, అంతఃస్రావ వ్యవస్థలు శరీరాన్ని నియంత్రిస్తాయి, ప్రత్యుత్పత్తి వ్యవస్థ జాతిని కొనసాగిస్తుంది.
• గుండెకు నాలుగు గదులు ఉంటాయి; రక్తంలో ప్లాస్మా, ఎర్ర రక్తకణాలు, తెల్ల రక్తకణాలు, ప్లేట్‌లెట్లు ఉంటాయి. హిమోగ్లోబిన్ ఆక్సిజన్‌ను తీసుకువెళ్తుంది.
• వ్యాధులు క్రిముల (బ్యాక్టీరియా, వైరస్‌లు, ప్రోటోజోవా, శిలీంధ్రాలు) వల్ల, పోషకాల లోపం (లోపం వ్యాధులు) వల్ల లేదా జన్యువుల వల్ల కలుగుతాయి. టీకాలు అనేక అంటువ్యాధులను నివారిస్తాయి.

జీర్ణవ్యవస్థ

జీర్ణక్రియ పెద్ద ఆహార అణువులను రక్తం గ్రహించగల చిన్న, కరిగే అణువులుగా మారుస్తుంది.

ఆహారం ప్రయాణించే మార్గం: నోరు, గ్రసని, ఆహార వాహిక, జీర్ణాశయం (ఆమాశయం), చిన్నపేగు, పెద్దపేగు, పాయువు నాళం (మలాశయం), పాయువు.

• నోరు: దంతాలు ఆహారాన్ని నమలుతాయి. లాలాజలంలో లాలాజల అమైలేజ్ (టయలిన్) అనే ఎంజైమ్ ఉంటుంది, ఇది పిండిపదార్థాన్ని చక్కెరగా విడగొట్టడం ప్రారంభిస్తుంది.
• జీర్ణాశయం: జఠర గ్రంథులు హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం, పెప్సిన్, శ్లేష్మాన్ని విడుదల చేస్తాయి. ఆమ్లం క్రిములను చంపి, ప్రోటీన్లను జీర్ణం చేసే పెప్సిన్కు తగిన యానకాన్ని ఏర్పరుస్తుంది. శ్లేష్మం గోడను రక్షిస్తుంది.
• చిన్నపేగు: అన్నింటికన్నా పొడవైన భాగం. జీర్ణక్రియ ఇక్కడ పూర్తవుతుంది. కాలేయం నుండి వచ్చే పైత్యరసం కొవ్వును చిన్న బిందువులుగా విడగొడుతుంది (ఇమల్సీకరణం). క్లోమం అమైలేజ్, ట్రిప్సిన్, లైపేజ్ ఉన్న క్లోమరసాన్ని ఇస్తుంది. లోపలి గోడపై వేళ్లలాంటి ఆంత్రచూషకాలు (విల్లై) ఉంటాయి, అవి శోషణ వైశాల్యాన్ని పెంచుతాయి.
• పెద్దపేగు: నీటిని గ్రహించి మలాన్ని ఏర్పరుస్తుంది.
• కాలేయం: శరీరంలో అతి పెద్ద గ్రంథి. ఇది పైత్యరసాన్ని తయారు చేస్తుంది (పిత్తాశయంలో నిల్వ అవుతుంది), గ్లైకోజెన్‌ను నిల్వ చేస్తుంది, విషపదార్థాలను తొలగిస్తుంది.

పోషణ ప్రాథమికాంశాలు: కార్బోహైడ్రేట్లు, కొవ్వులు శక్తిని ఇస్తాయి; ప్రోటీన్లు శరీరాన్ని నిర్మిస్తాయి; విటమిన్లు, ఖనిజాలు దానిని కాపాడతాయి. నీరు, పీచుపదార్థం (ఫైబర్) కూడా అవసరం.

శ్వాసవ్యవస్థ

గాలి ప్రయాణించే మార్గం: నాసికా రంధ్రాలు, నాసికా కుహరం, గ్రసని, స్వరపేటిక, శ్వాసనాళం, శ్వాసనాళికలు (బ్రాంకై), సూక్ష్మ శ్వాసనాళికలు (బ్రాంకియోల్స్), గాలి గోళాలు (ఆల్వియోలై). గాలి గోళాలు సన్నని గోడలు, అనేక రక్తకేశనాళికలు ఉన్న చిన్న గాలి సంచులు; అక్కడ ఆక్సిజన్ రక్తంలోకి చేరుతుంది, కార్బన్ డయాక్సైడ్ బయటకు వెళ్తుంది.

• ఉచ్ఛ్వాసం: విభాజకపటలం (డయాఫ్రమ్) కిందికి కదులుతుంది, పక్కటెముకలు పైకి, బయటకు కదులుతాయి. ఛాతీ కుహరం విప్పారి గాలి లోపలికి వస్తుంది.
• నిశ్వాసం: విభాజకపటలం పైకి కదులుతుంది, పక్కటెముకలు కిందికి వస్తాయి. గాలి బయటకు నెట్టబడుతుంది.
• ఎర్ర రక్తకణాలలోని హిమోగ్లోబిన్ ఆక్సిజన్‌ను తీసుకువెళ్తుంది. చాలా వరకు కార్బన్ డయాక్సైడ్ ప్లాస్మాలో బైకార్బొనేట్‌గా ప్రయాణిస్తుంది.
• శ్వాస తీసుకోవడం భౌతిక ప్రక్రియ. కణ శ్వాసక్రియ కణాలలో శక్తిని విడుదల చేసే రసాయన ప్రక్రియ.
• స్వరపేటిక (లారింక్స్) లో స్వర తంతువులు ఉంటాయి.

రక్తప్రసరణ వ్యవస్థ

రక్తం ఒక ద్రవ సంయోజక కణజాలం.

రక్త గ్రూపులను (A, B, AB, O) కార్ల్ లాండ్‌స్టైనర్ (Karl Landsteiner) కనుగొన్నారు. ఎర్ర రక్తకణాల మార్పిడిలో O గ్రూపు సార్వత్రిక దాత; AB గ్రూపు సార్వత్రిక గ్రహీత. Rh కారకం ఎర్ర రక్తకణాలపై ఉండే మరో ప్రోటీన్.

గుండె: నాలుగు గదులు ఉన్న కండర అవయవం: పైన రెండు కర్ణికలు (ఏట్రియా), కింద రెండు జఠరికలు (వెంట్రికల్స్). కుడి వైపు ఆక్సిజన్ లేని రక్తాన్ని, ఎడమ వైపు ఆక్సిజన్ ఉన్న రక్తాన్ని తీసుకువెళ్తాయి. ఎడమ జఠరిక గోడ అత్యంత మందంగా ఉంటుంది. విశ్రాంతిలో ఉన్న సాధారణ పెద్దవారి గుండె వేగం నిమిషానికి సుమారు 72 కొట్టుకోవడాలు.

రక్త ప్రవాహం: శరీరం, కుడి కర్ణిక, కుడి జఠరిక, ఊపిరితిత్తులు (పుపుస ధమని ద్వారా), ఎడమ కర్ణిక, ఎడమ జఠరిక, శరీరం (బృహద్ధమని ద్వారా). మానవులలో ద్వి ప్రసరణ ఉంటుంది.

• ధమనులు: రక్తాన్ని గుండె నుండి దూరంగా తీసుకువెళ్తాయి; మందపాటి గోడలు ఉంటాయి. ఆక్సిజన్ లేని రక్తాన్ని తీసుకువెళ్లే ఏకైక ధమని పుపుస ధమని.
• సిరలు: రక్తాన్ని గుండెకు తీసుకువెళ్తాయి; కవాటాలు ఉంటాయి. పుపుస సిర ఆక్సిజన్ ఉన్న రక్తాన్ని తీసుకువెళ్తుంది.
• రక్తకేశనాళికలు: పదార్థాల మార్పిడి జరిగే సన్నని నాళాలు.
• లింఫ్ (శోషరసం) రోగనిరోధక శక్తికి సహాయపడే స్పష్టమైన ద్రవం; ద్రవాన్ని తిరిగి రక్తంలోకి చేరుస్తుంది.

విసర్జన వ్యవస్థ

విసర్జన అంటే జీవక్రియ వ్యర్థాలను తొలగించడం. ప్రధాన అవయవాలు ఒక జత మూత్రపిండాలు, రెండు మూత్రనాళాలు, మూత్రాశయం, మూత్రమార్గం. నెఫ్రాన్ మూత్రపిండపు ప్రమేయ ప్రమాణం (క్రియాత్మక ప్రమాణం). ఇది రక్తాన్ని వడపోస్తుంది, ఉపయోగపడే పదార్థాలను తిరిగి శోషిస్తుంది, మూత్రాన్ని ఏర్పరుస్తుంది. మానవులలో ప్రధాన నత్రజని వ్యర్థం యూరియా. మూత్రపిండాలు విఫలమైనప్పుడు డయాలసిస్ (కృత్రిమ వడపోత) వాటి పనిని చేయగలదు, లేదా మూత్రపిండ మార్పిడి వ్యాధిగ్రస్త మూత్రపిండాన్ని భర్తీ చేయగలదు.

ఇతర విసర్జన అవయవాలు: ఊపిరితిత్తులు (కార్బన్ డయాక్సైడ్), చర్మం (చెమట), కాలేయం (యూరియాను తయారు చేస్తుంది).

నాడీ వ్యవస్థ, అంతఃస్రావ వ్యవస్థ

నాడీకణం (న్యూరాన్) నాడీ వ్యవస్థ ప్రమాణం. దీనికి కణదేహం, డెండ్రైట్‌లు, ఆక్సాన్ ఉంటాయి. సైనాప్స్ అంటే రెండు నాడీకణాల మధ్య ఉండే ఖాళీ.

• కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థ: మెదడు, వెన్నుపాము.
• మెదడు భాగాలు: మస్తిష్కం (సెరిబ్రమ్) (ఆలోచన, జ్ఞాపకశక్తి), అనుమస్తిష్కం (సెరిబెల్లమ్) (సమతుల్యత, భంగిమ), మజ్జాముఖం (మెడుల్లా) (గుండె కొట్టుకోవడం, శ్వాస వంటి అనైచ్ఛిక చర్యలు).
• ప్రతీకార చర్య (రిఫ్లెక్స్) అంటే వేడి వస్తువు నుండి చేతిని వెనక్కి తీసుకోవడం వంటి వేగవంతమైన, ఆటోమేటిక్ ప్రతిస్పందన. ఇది ప్రతీకార చాపాన్ని అనుసరిస్తుంది, వెన్నుపాము ద్వారా నియంత్రించబడుతుంది.
• జ్ఞానేంద్రియాలు: కన్ను, చెవి, ముక్కు, నాలుక, చర్మం.

అంతఃస్రావ గ్రంథులు హార్మోన్లను నేరుగా రక్తంలోకి విడుదల చేస్తాయి.

ఇన్సులిన్ తక్కువైతే మధుమేహం (డయాబెటిస్) వస్తుంది. అయోడిన్ లోపం వల్ల గాయిటర్ (గలగండం) వస్తుంది. పీయూష గ్రంథి ఇతర గ్రంథులను నియంత్రిస్తుంది, కానీ పీయూష గ్రంథిని హైపోథాలమస్ నియంత్రిస్తుంది.

ప్రత్యుత్పత్తి వ్యవస్థ, అనువంశికత

పురుష అవయవాలు: వృషణాలు, శుక్రవాహికలు, శిశ్నం. స్త్రీ అవయవాలు: అండాశయాలు, అండవాహికలు (ఫెల్లోపియన్ నాళాలు), గర్భాశయం, యోని. ఫలదీకరణం అంటే శుక్రకణం, అండం కలవడం, ఇది సాధారణంగా అండవాహికలో జరుగుతుంది. పిండం గర్భాశయంలో అతుక్కుంటుంది, మాయ (ప్లసెంటా) దానికి ఆహారం, ఆక్సిజన్ అందిస్తుంది. మానవులు లైంగికంగా ప్రత్యుత్పత్తి చెందుతారు, శిశుప్రసవులు (పిల్లలను కంటారు).

అనువంశికత ప్రాథమికాంశాలు: "జన్యుశాస్త్ర పితామహుడు" గ్రెగర్ మెండల్ (Gregor Mendel) బఠాణీ మొక్కలతో ప్రయోగాలు చేశారు. జన్యువు అనేది క్రోమోసోమ్‌పై ఉండే అనువంశిక ప్రమాణం. మానవులకు 23 జతల (46) క్రోమోసోమ్‌లు ఉంటాయి. లింగ క్రోమోసోమ్‌లు స్త్రీలలో XX, పురుషులలో XY. శిశువు లింగాన్ని తండ్రి క్రోమోసోమ్ నిర్ణయిస్తుంది. DNA జన్యు సమాచారాన్ని కలిగి ఉంటుంది.

సాధారణ వ్యాధులు

నివారణ: టీకాలు రోగనిరోధక శక్తిని పెంచుతాయి. మొదటి టీకా అయిన స్మాల్‌పాక్స్ (మశూచి) టీకాను ఎడ్వర్డ్ జెన్నర్ (Edward Jenner) అభివృద్ధి చేశారు. మశూచి నిర్మూలించబడింది. శుభ్రమైన నీరు, పరిశుభ్రత, దోమల నియంత్రణ, సమతుల్య ఆహారం కూడా సహాయపడతాయి. యాంటీబయాటిక్స్ బ్యాక్టీరియాపై పనిచేస్తాయి, వైరస్‌లపై కాదు.

వర్ణాంధత్వం, హీమోఫీలియా X క్రోమోసోమ్‌తో ముడిపడిన జన్యు రుగ్మతలు. మధుమేహం ఒక జీవక్రియ రుగ్మత.

రోగనిరోధక శక్తి, పోషణ, అస్థిపంజరం

రోగనిరోధక శక్తి అంటే వ్యాధితో పోరాడే శరీర సామర్థ్యం. చర్మం, శ్లేష్మం మొదటి అడ్డంకి. తెల్ల రక్తకణాలు ప్రతిజనకాలకు (యాంటిజెన్లు) వ్యతిరేకంగా ప్రతిదేహాలను (యాంటీబాడీలు) తయారు చేస్తాయి. టీకాలో బలహీనమైన లేదా చనిపోయిన క్రిమి ఉంటుంది; అది వ్యాధి కలిగించకుండా శరీరానికి శిక్షణ ఇస్తుంది. తల్లిపాలు (మొదటి పసుపురంగు పాలు, ముర్రుపాలు) నవజాత శిశువుకు సహజ ప్రతిదేహాలను అందిస్తాయి.

సమతుల్య ఆహారం: కార్బోహైడ్రేట్లు, ప్రోటీన్లు, కొవ్వులు, విటమిన్లు, ఖనిజాలు, నీరు, పీచుపదార్థం ఉంటాయి. ప్రోటీన్ లోపం పిల్లలలో క్వాషియార్కర్, మరాస్మస్ వ్యాధులను కలిగిస్తుంది. విటమిన్లు A, D, E, K కొవ్వులో కరుగుతాయి; విటమిన్లు B, C నీటిలో కరుగుతాయి. విటమిన్ K రక్తం గడ్డకట్టడానికి సహాయపడుతుంది. విటమిన్ B12 లోపం ఒక రకమైన రక్తహీనతకు దారితీస్తుంది. కాల్షియం, భాస్వరం ఎముకలను, దంతాలను నిర్మిస్తాయి.

అస్థిపంజరం, కండరాలు: పెద్దవారి మానవ శరీరంలో 206 ఎముకలు ఉంటాయి. అతి పొడవైన ఎముక ఫీమర్ (తొడ ఎముక); అతి చిన్నది చెవిలోని స్టేపిస్. బాల్ అండ్ సాకెట్ కీలు (భుజం, తుంటి) అనేక దిశలలో కదలికను అనుమతిస్తాయి, కీలు బంధాలు (మోకాలు, మోచేయి) ఒకే దిశలో కదలికను అనుమతిస్తాయి. కండరాలు మూడు రకాలు: అస్థి కండరాలు (ఐచ్ఛికం), నునుపు కండరాలు (అనైచ్ఛికం, జీర్ణాశయ మార్గంలో), హృదయ కండరాలు (గుండె కండరం).

జ్ఞానేంద్రియాలు సంక్షిప్తంగా: కంటికి పారదర్శకమైన కార్నియా, కనుపాప పరిమాణాన్ని నియంత్రించే ఐరిస్, కాంతిని కేంద్రీకరించే కటకం (లెన్స్), రాడ్‌లు (మసక కాంతి), కోన్‌లు (రంగు) ఉండే రెటీనా ఉంటాయి. చెవికి బాహ్య, మధ్య, అంతర భాగాలు ఉంటాయి; అంతర చెవి సమతుల్యతకు కూడా సహాయపడుతుంది. నాలుక తీపి, పులుపు, ఉప్పు, చేదు, ఉమామిని గుర్తిస్తుంది. చర్మం స్పర్శ, నొప్పి, ఉష్ణోగ్రతను గుర్తిస్తుంది.

పరీక్షలో పొరపాట్లు

• ధమనులు రక్తాన్ని గుండె నుండి దూరంగా తీసుకువెళ్తాయి; సిరలు రక్తాన్ని గుండెకు తీసుకువెళ్తాయి. పుపుస ధమని ఆక్సిజన్ లేని రక్తాన్ని తీసుకువెళ్తుంది.
• పైత్యరసం కాలేయంలో తయారై పిత్తాశయంలో నిల్వ అవుతుంది; దానిలో ఎంజైమ్ ఉండదు.
• గాలి గోళాలు ఊపిరితిత్తులలో ఉంటాయి; ఆంత్రచూషకాలు చిన్నపేగులో ఉంటాయి; నెఫ్రాన్‌లు మూత్రపిండంలో ఉంటాయి.
• ఇన్సులిన్ రక్తంలో చక్కెరను తగ్గిస్తుంది; అడ్రినలిన్ అత్యవసర పరిస్థితికి సిద్ధం చేస్తుంది.
• మలేరియా ప్రోటోజోవా వల్ల వస్తుంది, వైరస్ లేదా బ్యాక్టీరియా వల్ల కాదు.
• స్కర్వీ విటమిన్ C లోపం; రికెట్స్ విటమిన్ D లోపం.
• అనుమస్తిష్కం సమతుల్యతను నియంత్రిస్తుంది; మజ్జాముఖం అనైచ్ఛిక చర్యలను నియంత్రిస్తుంది.
• శిశువు లింగాన్ని తండ్రి క్రోమోసోమ్ నిర్ణయిస్తుంది.

ఒక్క వాక్యం విషయాలు

• 1. లాలాజల అమైలేజ్ నోటిలో పిండిపదార్థ జీర్ణక్రియను ప్రారంభిస్తుంది.
• 2. పెప్సిన్ జీర్ణాశయంలో ప్రోటీన్లపై పనిచేస్తుంది.
• 3. ఆంత్రచూషకాలు శోషణ వైశాల్యాన్ని పెంచుతాయి.
• 4. కాలేయం అతి పెద్ద గ్రంథి.
• 5. గాలి గోళాలు వాయు వినిమయ స్థానాలు.
• 6. హిమోగ్లోబిన్ ఆక్సిజన్‌ను తీసుకువెళ్తుంది.
• 7. గుండెకు నాలుగు గదులు ఉంటాయి.
• 8. నెఫ్రాన్ మూత్రపిండపు క్రియాత్మక ప్రమాణం.
• 9. నాడీకణం నాడీ వ్యవస్థ నిర్మాణ ప్రమాణం.
• 10. థైరాక్సిన్ తయారీకి థైరాయిడ్‌కు అయోడిన్ అవసరం.
• 11. మానవులకు 23 జతల క్రోమోసోమ్‌లు ఉంటాయి.
• 12. ఎడ్వర్డ్ జెన్నర్ మశూచి టీకాను అభివృద్ధి చేశారు.

సాధన ప్రశ్నలు

1. పిండిపదార్థ జీర్ణక్రియను ప్రారంభించే లాలాజలంలోని ఎంజైమ్

   1. పెప్సిన్
   2. లాలాజల అమైలేజ్
   3. ట్రిప్సిన్
   4. లైపేజ్
   సమాధానం

   B. లాలాజల అమైలేజ్

   The enzyme in saliva that starts the digestion of starch is

   1. Pepsin
   2. Salivary amylase
   3. Trypsin
   4. Lipase

2. జీర్ణాశయంలో ప్రొటీన్లను జీర్ణం చేసేది

   1. అమైలేజ్
   2. పిత్తరసం
   3. లైపేజ్
   4. పెప్సిన్
   సమాధానం

   D. పెప్సిన్

   Proteins are digested in the stomach by

   1. Amylase
   2. Bile
   3. Lipase
   4. Pepsin

3. పిత్తరసం సహాయపడేది

   1. ప్రొటీన్ల జీర్ణక్రియకు
   2. కొవ్వుల ఎమల్సీకరణానికి
   3. నీటి శోషణకు
   4. పిండిపదార్థ జీర్ణక్రియకు
   సమాధానం

   B. కొవ్వుల ఎమల్సీకరణానికి

   Bile juice helps in the

   1. Digestion of proteins
   2. Emulsification of fats
   3. Absorption of water
   4. Digestion of starch

4. పిత్తరసం నిల్వ ఉండేది

   1. జీర్ణాశయం
   2. ప్లీహం
   3. క్లోమం
   4. పిత్తాశయం
   సమాధానం

   D. పిత్తాశయం

   Bile is stored in the

   1. Stomach
   2. Spleen
   3. Pancreas
   4. Gall bladder

5. మానవ శరీరంలో అతిపెద్ద గ్రంథి

   1. క్లోమం
   2. థైరాయిడ్
   3. కాలేయం
   4. పీయూష గ్రంథి
   సమాధానం

   C. కాలేయం

   The largest gland in the human body is the

   1. Pancreas
   2. Thyroid
   3. Liver
   4. Pituitary

6. చిన్న ప్రేగులోని వేలి ఆకారపు సూక్ష్మాంకురాలు (విల్లై) పెంచేది

   1. పిత్త ఉత్పత్తి
   2. పెరిస్టాల్సిస్ వేగం
   3. ఆహార ఆమ్లత్వం
   4. శోషణకు ఉపరితల వైశాల్యం
   సమాధానం

   D. శోషణకు ఉపరితల వైశాల్యం

   Finger-like villi in the small intestine increase the

   1. Production of bile
   2. Speed of peristalsis
   3. Acidity of food
   4. Surface area for absorption

7. జీర్ణం కాని ఆహారం నుంచి ఎక్కువ నీరు శోషణం అయ్యేది

   1. జీర్ణాశయం
   2. అన్నవాహిక
   3. పెద్ద ప్రేగు
   4. పిత్తాశయం
   సమాధానం

   C. పెద్ద ప్రేగు

   Most water from undigested food is absorbed in the

   1. Stomach
   2. Oesophagus
   3. Large intestine
   4. Gall bladder

8. ఊపిరితిత్తుల్లో వాయు వినిమయం జరిగేది

   1. స్వరపేటిక
   2. వాయుగోళాలు (అల్వియోలై)
   3. శ్వాసనాళికలు
   4. శ్వాసనాళం
   సమాధానం

   B. వాయుగోళాలు (అల్వియోలై)

   Gas exchange in the lungs takes place in the

   1. Larynx
   2. Alveoli
   3. Bronchi
   4. Trachea

9. శ్వాస లోపలికి పీల్చేటప్పుడు డయాఫ్రమ్

   1. పైకి కదులుతుంది
   2. ఊపిరితిత్తులుగా మారుతుంది
   3. కదలదు
   4. కిందికి కదులుతుంది
   సమాధానం

   D. కిందికి కదులుతుంది

   During inhalation, the diaphragm

   1. Moves up
   2. Becomes the lungs
   3. Does not move
   4. Moves down

10. స్వరతంత్రులను కలిగి ఉండే స్వరపేటిక (వాయిస్ బాక్స్)

    1. గ్రసని
    2. స్వరపేటిక (లారింక్స్)
    3. అన్నవాహిక
    4. శ్వాసనాళం
    సమాధానం

    B. స్వరపేటిక (లారింక్స్)

    The voice box that holds the vocal cords is the

    1. Pharynx
    2. Larynx
    3. Oesophagus
    4. Trachea

11. హిమోగ్లోబిన్ ఉండేది

    1. ఎర్ర రక్త కణాల్లో
    2. తెల్ల రక్త కణాల్లో
    3. ఫలకికల్లో
    4. ప్లాస్మాలో మాత్రమే
    సమాధానం

    A. ఎర్ర రక్త కణాల్లో

    Haemoglobin is found in

    1. Red blood cells
    2. White blood cells
    3. Platelets
    4. Plasma only

12. రక్తం గడ్డకట్టడానికి తోడ్పడేవి

    1. ఎర్ర రక్త కణాలు
    2. హిమోగ్లోబిన్
    3. కేవలం శోషరసం
    4. ఫలకికలు (ప్లేట్‌లెట్లు)
    సమాధానం

    D. ఫలకికలు (ప్లేట్‌లెట్లు)

    Blood clotting is helped by

    1. Red blood cells
    2. Haemoglobin
    3. Lymph only
    4. Platelets

13. ఎర్ర రక్త కణాలకు సార్వత్రిక గ్రహీత (యూనివర్సల్ రిసిపియెంట్) అని ఏ రక్త గ్రూపును అంటారు?

    1. A
    2. O
    3. AB
    4. B
    సమాధానం

    C. AB

    Which blood group is called the universal recipient for red cells?

    1. A
    2. O
    3. AB
    4. B

14. రక్త గ్రూపులను కనుగొన్నది

    1. గ్రెగర్ మెండెల్
    2. కార్ల్ లాండ్‌స్టైనర్
    3. ఎడ్వర్డ్ జెన్నర్
    4. విలియం హార్వే
    సమాధానం

    B. కార్ల్ లాండ్‌స్టైనర్

    Blood groups were discovered by

    1. Gregor Mendel
    2. Karl Landsteiner
    3. Edward Jenner
    4. William Harvey

15. మానవ గుండెలో అత్యంత మందమైన గోడలు ఉన్న గదిని ఇలా అంటారు

    1. కుడి కర్ణిక
    2. ఎడమ కర్ణిక
    3. ఎడమ జఠరిక
    4. కుడి జఠరిక
    సమాధానం

    C. ఎడమ జఠరిక

    The thickest-walled chamber of the human heart is the

    1. Right atrium
    2. Left atrium
    3. Left ventricle
    4. Right ventricle

16. అశుద్ధ రక్తాన్ని (ఆక్సిజన్ లేని రక్తం) తీసుకెళ్లే ఏకైక ధమని

    1. ఊపిరితిత్తుల ధమని (పల్మనరీ ఆర్టరీ)
    2. బృహద్ధమని (అయోర్టా)
    3. కరోనరీ ధమని
    4. మూత్రపిండ ధమని
    సమాధానం

    A. ఊపిరితిత్తుల ధమని (పల్మనరీ ఆర్టరీ)

    The only artery that carries deoxygenated blood is the

    1. Pulmonary artery
    2. Aorta
    3. Coronary artery
    4. Renal artery

17. కవాటాలు ఉండేవి

    1. వాయుగోళాల్లో
    2. ధమనుల్లో
    3. రక్త కేశనాళికల్లో
    4. సిరల్లో
    సమాధానం

    D. సిరల్లో

    Valves are found in

    1. Alveoli
    2. Arteries
    3. Capillaries
    4. Veins

18. మూత్రపిండం యొక్క క్రియాత్మక ప్రమాణం

    1. వాయుగోళం
    2. నెఫ్రాన్
    3. సూక్ష్మాంకురం (విల్లస్)
    4. నాడీకణం (న్యూరాన్)
    సమాధానం

    B. నెఫ్రాన్

    The functional unit of the kidney is the

    1. Alveolus
    2. Nephron
    3. Villus
    4. Neuron

19. మానవుల్లో ప్రధాన నైట్రోజన్ సంబంధ వ్యర్థం

    1. గ్లూకోజ్
    2. పక్షుల్లో యూరిక్ ఆమ్లం
    3. యూరియా
    4. అమ్మోనియా
    సమాధానం

    C. యూరియా

    The main nitrogenous waste in humans is

    1. Glucose
    2. Uric acid in birds
    3. Urea
    4. Ammonia

20. సమతుల్యత, శరీర భంగిమను నియంత్రించే మెదడు భాగం

    1. అనుమస్తిష్కం (సెరిబెల్లమ్)
    2. మజ్జాముఖం (మెడుల్లా)
    3. మస్తిష్కం (సెరిబ్రమ్)
    4. వెన్నుపాము
    సమాధానం

    A. అనుమస్తిష్కం (సెరిబెల్లమ్)

    The part of the brain that controls balance and posture is the

    1. Cerebellum
    2. Medulla
    3. Cerebrum
    4. Spinal cord

21. గుండె కొట్టుకోవడం, శ్వాసించడం వంటి అసంకల్పిత చర్యలను నియంత్రించేది

    1. రెటీనా
    2. మస్తిష్కం
    3. మజ్జాముఖం (మెడుల్లా)
    4. అనుమస్తిష్కం
    సమాధానం

    C. మజ్జాముఖం (మెడుల్లా)

    Involuntary actions such as heartbeat and breathing are controlled by the

    1. Retina
    2. Cerebrum
    3. Medulla
    4. Cerebellum

22. ఉద్దీపనకు త్వరగా, స్వయంచాలకంగా వచ్చే ప్రతిస్పందన

    1. ఐచ్ఛిక చర్య
    2. ప్రతీకార చర్య (రిఫ్లెక్స్)
    3. హార్మోన్ చర్య
    4. నేర్చుకున్న చర్య
    సమాధానం

    B. ప్రతీకార చర్య (రిఫ్లెక్స్)

    A quick, automatic response to a stimulus is a

    1. Voluntary action
    2. Reflex action
    3. Hormonal action
    4. Learned action

23. రక్తంలో చక్కెరను తగ్గించే హార్మోన్

    1. థైరాక్సిన్
    2. టెస్టోస్టెరాన్
    3. అడ్రినలిన్
    4. ఇన్సులిన్
    సమాధానం

    D. ఇన్సులిన్

    The hormone that lowers blood sugar is

    1. Thyroxine
    2. Testosterone
    3. Adrenaline
    4. Insulin

24. గాయిటర్ (గలగండం) ఏ లోపం వల్ల వస్తుంది?

    1. అయోడిన్
    2. ఇనుము
    3. విటమిన్ C
    4. కాల్షియం
    సమాధానం

    A. అయోడిన్

    Goitre is caused by lack of

    1. Iodine
    2. Iron
    3. Vitamin C
    4. Calcium

25. 'మాస్టర్ గ్రంథి' అని పిలిచే గ్రంథి

    1. క్లోమం
    2. అధివృక్క గ్రంథి
    3. పీయూష గ్రంథి
    4. థైరాయిడ్
    సమాధానం

    C. పీయూష గ్రంథి

    The gland called the 'master gland' is the

    1. Pancreas
    2. Adrenal
    3. Pituitary
    4. Thyroid

26. పోరాటం లేదా పలాయనానికి శరీరాన్ని సిద్ధం చేసే హార్మోన్

    1. ఈస్ట్రోజన్
    2. థైరాక్సిన్
    3. ఇన్సులిన్
    4. అడ్రినలిన్
    సమాధానం

    D. అడ్రినలిన్

    The hormone that prepares the body for fight or flight is

    1. Oestrogen
    2. Thyroxine
    3. Insulin
    4. Adrenaline

27. మానవులకు ఎన్ని జతల క్రోమోజోములు ఉంటాయి?

    1. 46
    2. 23
    3. 22
    4. 48
    సమాధానం

    B. 23

    Humans have how many pairs of chromosomes?

    1. 46
    2. 23
    3. 22
    4. 48

28. మానవ శిశువు లింగాన్ని నిర్ణయించేది ఎవరి క్రోమోజోము?

    1. తల్లి
    2. అన్ని సందర్భాల్లో ఇద్దరివీ సమానంగా
    3. నానమ్మ/అమ్మమ్మ
    4. తండ్రి
    సమాధానం

    D. తండ్రి

    The sex of a human child is decided by the chromosome of the

    1. Mother
    2. Both equally in all cases
    3. Grandmother
    4. Father

29. మలేరియా కలిగించేది ఒక

    1. వైరస్
    2. ప్రోటోజోవా
    3. శిలీంధ్రం
    4. బ్యాక్టీరియా
    సమాధానం

    B. ప్రోటోజోవా

    Malaria is caused by a

    1. Virus
    2. Protozoan
    3. Fungus
    4. Bacterium

30. స్కర్వీ అనేది ఏ లోపం?

    1. విటమిన్ C
    2. విటమిన్ B1
    3. విటమిన్ A
    4. విటమిన్ D
    సమాధానం

    A. విటమిన్ C

    Scurvy is a deficiency of

    1. Vitamin C
    2. Vitamin B1
    3. Vitamin A
    4. Vitamin D

31. పిల్లల్లో రికెట్స్ ఏ లోపం వల్ల వస్తుంది?

    1. అయోడిన్
    2. విటమిన్ C
    3. విటమిన్ D
    4. విటమిన్ K
    సమాధానం

    C. విటమిన్ D

    Rickets in children is caused by lack of

    1. Iodine
    2. Vitamin C
    3. Vitamin D
    4. Vitamin K

32. రేచీకటి ఏ విటమిన్ లోపం వల్ల వస్తుంది?

    1. విటమిన్ B1
    2. విటమిన్ C
    3. విటమిన్ E
    4. విటమిన్ A
    సమాధానం

    D. విటమిన్ A

    Night blindness is due to a deficiency of

    1. Vitamin B1
    2. Vitamin C
    3. Vitamin E
    4. Vitamin A

33. మశూచికి మొదటి టీకాను అభివృద్ధి చేసినది

    1. ఎడ్వర్డ్ జెన్నర్
    2. లూయీ పాశ్చర్
    3. రాబర్ట్ కోచ్
    4. అలెగ్జాండర్ ఫ్లెమింగ్
    సమాధానం

    A. ఎడ్వర్డ్ జెన్నర్

    The first vaccine, for smallpox, was developed by

    1. Edward Jenner
    2. Louis Pasteur
    3. Robert Koch
    4. Alexander Fleming

34. యాంటీబయాటిక్స్ ప్రభావవంతంగా పనిచేసేది

    1. అన్ని క్రిములపై సమానంగా
    2. జన్యు రుగ్మతలపై
    3. బ్యాక్టీరియాపై
    4. వైరస్‌లపై
    సమాధానం

    C. బ్యాక్టీరియాపై

    Antibiotics are effective against

    1. All germs equally
    2. Genetic disorders
    3. Bacteria
    4. Viruses

35. రక్త ప్రసరణ వ్యవస్థ గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. ధమనులు రక్తాన్ని గుండె నుంచి దూరంగా తీసుకెళ్తాయి. 2. ఊపిరితిత్తుల సిర (పల్మనరీ వెయిన్) అశుద్ధ రక్తాన్ని తీసుకెళ్తుంది.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements about the circulatory system. 1. Arteries carry blood away from the heart. 2. The pulmonary vein carries deoxygenated blood.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

36. జీర్ణ వ్యవస్థ గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. పిత్తరసంలో జీర్ణ ఎంజైమ్‌లు ఉంటాయి. 2. కాలేయం పిత్తరసాన్ని ఉత్పత్తి చేస్తుంది.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Consider the statements about the digestive system. 1. Bile contains digestive enzymes. 2. The liver produces bile.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

37. మానవ గుండె గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. దానికి నాలుగు గదులు ఉంటాయి. 2. సాధారణ పెద్దవారిలో కుడి వైపు శుద్ధ రక్తాన్ని (ఆక్సిజన్ ఉన్న రక్తం) తీసుకెళ్తుంది.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements about the human heart. 1. It has four chambers. 2. The right side carries oxygenated blood in a normal adult.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

38. అంతఃస్రావ గ్రంథుల గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. అంతఃస్రావ గ్రంథులు హార్మోన్లను నేరుగా రక్తంలోకి విడుదల చేస్తాయి. 2. థైరాయిడ్ గ్రంథి ఇన్సులిన్‌ను ఉత్పత్తి చేస్తుంది.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements about endocrine glands. 1. Endocrine glands release hormones directly into the blood. 2. The thyroid gland produces insulin.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

39. వ్యాధుల గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. డెంగ్యూ దోమల ద్వారా వ్యాపిస్తుంది. 2. క్షయ ఒక వైరస్ వ్యాధి.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements about diseases. 1. Dengue is spread by mosquitoes. 2. Tuberculosis is a viral disease.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

40. నాడీ వ్యవస్థ గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. నాడీ వ్యవస్థ నిర్మాణ ప్రమాణం నాడీకణం (న్యూరాన్). 2. సైనాప్స్ అంటే రెండు నాడీకణాల మధ్య ఉండే ఖాళీ.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements about the nervous system. 1. The neuron is the structural unit of the nervous system. 2. A synapse is the gap between two neurons.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

41. అనువంశికత గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. గ్రెగర్ మెండెల్ బఠాణీ మొక్కలపై పరిశోధన చేశారు. 2. XX అనేవి మానవ పురుషుల లింగ క్రోమోజోములు.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements about heredity. 1. Gregor Mendel worked on pea plants. 2. XX are sex chromosomes of human males.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

42. శ్వాసక్రియ గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. వాయుగోళాల గోడలు పల్చగా ఉంటాయి, వాటికి అనేక రక్త కేశనాళికలు ఉంటాయి. 2. శ్వాసించడం, కణ శ్వాసక్రియ ఒకే అర్థాన్ని ఇస్తాయి.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements about respiration. 1. Alveoli have thin walls and many capillaries. 2. Breathing and cellular respiration mean the same thing.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

43. జన్యు రుగ్మతల గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. హీమోఫిలియా X క్రోమోజోముతో ముడిపడి ఉంటుంది. 2. వర్ణాంధత్వం వైరస్ వల్ల కలుగుతుంది.

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements about genetic disorders. 1. Haemophilia is linked to the X chromosome. 2. Colour blindness is caused by a virus.

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

44. అవయవం (ఎడమ)ను దాని విధి (కుడి)తో జతపరచండి. P. కాలేయం Q. మూత్రపిండం R. ఊపిరితిత్తులు S. క్లోమం

    1. P-మూత్రం ఏర్పరుస్తుంది, Q-పిత్తరసం తయారుచేస్తుంది, R-వాయు వినిమయం, S-ఇన్సులిన్ తయారుచేస్తుంది
    2. P-పిత్తరసం తయారుచేస్తుంది, Q-వాయు వినిమయం, R-మూత్రం ఏర్పరుస్తుంది, S-ఇన్సులిన్ తయారుచేస్తుంది
    3. P-పిత్తరసం తయారుచేస్తుంది, Q-మూత్రం ఏర్పరుస్తుంది, R-ఇన్సులిన్ తయారుచేస్తుంది, S-వాయు వినిమయం
    4. P-పిత్తరసం తయారుచేస్తుంది, Q-మూత్రం ఏర్పరుస్తుంది, R-వాయు వినిమయం, S-ఇన్సులిన్ తయారుచేస్తుంది
    సమాధానం

    D. P-పిత్తరసం తయారుచేస్తుంది, Q-మూత్రం ఏర్పరుస్తుంది, R-వాయు వినిమయం, S-ఇన్సులిన్ తయారుచేస్తుంది

    Match the organ (left) with its function (right). P. Liver Q. Kidney R. Lungs S. Pancreas

    1. P-forms urine, Q-makes bile, R-gas exchange, S-makes insulin
    2. P-makes bile, Q-gas exchange, R-forms urine, S-makes insulin
    3. P-makes bile, Q-forms urine, R-makes insulin, S-gas exchange
    4. P-makes bile, Q-forms urine, R-gas exchange, S-makes insulin

45. వ్యాధి (ఎడమ)ను దాని కారణం (కుడి)తో జతపరచండి. P. బెరిబెరి Q. రక్తహీనత R. తామర (రింగ్‌వార్మ్) S. పోలియో

    1. P-శిలీంధ్రం, Q-ఇనుము లోపం, R-విటమిన్ B1 లోపం, S-వైరస్
    2. P-విటమిన్ B1 లోపం, Q-ఇనుము లోపం, R-శిలీంధ్రం, S-వైరస్
    3. P-విటమిన్ B1 లోపం, Q-ఇనుము లోపం, R-వైరస్, S-శిలీంధ్రం
    4. P-ఇనుము లోపం, Q-విటమిన్ B1 లోపం, R-శిలీంధ్రం, S-వైరస్
    సమాధానం

    B. P-విటమిన్ B1 లోపం, Q-ఇనుము లోపం, R-శిలీంధ్రం, S-వైరస్

    Match the disease (left) with its cause (right). P. Beriberi Q. Anaemia R. Ringworm S. Polio

    1. P-fungus, Q-lack of iron, R-lack of vitamin B1, S-virus
    2. P-lack of vitamin B1, Q-lack of iron, R-fungus, S-virus
    3. P-lack of vitamin B1, Q-lack of iron, R-virus, S-fungus
    4. P-lack of iron, Q-lack of vitamin B1, R-fungus, S-virus