←
కంప్యూటర్ అక్షరాస్యత మరియు డిజిటల్ అవగాహన · Chapter 3

అధ్యాయం 3: ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్స్

గుర్తుంచుకోవాల్సినవి

  • ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్ (OS) అనేది హార్డ్‌వేర్‌ను నిర్వహించే, ప్రోగ్రామ్‌లను నడిపే, వినియోగదారుకు ఇంటర్‌ఫేస్ ఇచ్చే సిస్టమ్ సాఫ్ట్‌వేర్. విండోస్ మైక్రోసాఫ్ట్ రూపొందించిన GUI ఆధారిత OS; లినక్స్ ఓపెన్ సోర్స్, UNIX వంటి OS; MS-DOS కమాండ్-లైన్ OS.
  • ఫైల్, ఫోల్డర్ ప్రాథమికాలు తెలుసుకోండి: ఫైల్ ఎక్స్‌టెన్షన్లు, రీసైకిల్ బిన్, టాస్క్ మేనేజర్, కంట్రోల్ ప్యానెల్, ప్రధాన DOS కమాండ్‌లు (DIR, CD, MD, COPY, DEL, CLS, REN).
  • షార్ట్‌కట్ కీలు తరచుగా అడుగుతారు: Ctrl+C కాపీ, Ctrl+X కట్, Ctrl+V పేస్ట్, Ctrl+Z అన్‌డూ, Alt+Tab విండో మార్చడం, Windows కీ + D డెస్క్‌టాప్ చూపడం.

ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్ ప్రాథమికాలు

ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్ వినియోగదారుకు, హార్డ్‌వేర్‌కు మధ్య ఉంటుంది. కంప్యూటర్ ప్రారంభమైనప్పుడు బూట్ ప్రక్రియ OSను RAMలోకి లోడ్ చేస్తుంది. OS లేకుండా కంప్యూటర్ అప్లికేషన్ ప్రోగ్రామ్‌లను నడపలేదు.

OS ప్రధాన విధులు:

  • ప్రాసెస్ నిర్వహణ: ఏ ప్రోగ్రామ్‌కు CPU లభిస్తుందో, ఎంత సేపో నిర్ణయిస్తుంది.
  • మెమరీ నిర్వహణ: ప్రోగ్రామ్‌లకు RAMను ఇస్తుంది, తిరిగి తీసుకుంటుంది.
  • ఫైల్ నిర్వహణ: ఫైళ్లు, ఫోల్డర్లను సృష్టిస్తుంది, నిల్వ చేస్తుంది, పేరు పెడుతుంది, వెతుకుతుంది, తొలగిస్తుంది.
  • పరికర నిర్వహణ: డ్రైవర్లు అనే ప్రోగ్రామ్‌ల ద్వారా ఇన్‌పుట్, అవుట్‌పుట్ పరికరాలను నియంత్రిస్తుంది.
  • భద్రత: వినియోగదారు ఖాతాలు, పాస్‌వర్డ్‌లు, అనుమతులు.
  • వినియోగదారు ఇంటర్‌ఫేస్: వినియోగదారు ఆదేశాలు ఇవ్వడానికి ఒక మార్గం.

ఉపయోగం ప్రకారం OS రకాలు:

  • సింగిల్-యూజర్: ఒకేసారి ఒక వినియోగదారు, ఉదాహరణకు MS-DOS.
  • మల్టీ-యూజర్: ఒక కంప్యూటర్‌ను అనేక మంది వినియోగదారులు పంచుకుంటారు, ఉదాహరణకు UNIX, లినక్స్.
  • మల్టీటాస్కింగ్: ఒకేసారి అనేక ప్రోగ్రామ్‌లను నడుపుతుంది, ఉదాహరణకు విండోస్.
  • బ్యాచ్: పనులను సేకరించి కలిపి నడుపుతారు, వినియోగదారు పరస్పర చర్య ఉండదు.
  • రియల్-టైమ్ (RTOS): నిర్ణీత సమయంలో ఫలితాలు ఇస్తుంది; క్షిపణులు, వైద్య పరికరాలు, పారిశ్రామిక నియంత్రణలో ఉపయోగిస్తారు.
  • టైమ్-షేరింగ్: CPU సమయాన్ని చిన్న ముక్కలుగా చేసి అనేక మంది వినియోగదారులకు పంచుతారు.
  • మొబైల్ OS: ఆండ్రాయిడ్, iOS.

ఇంటర్‌ఫేస్‌లు: CLI (కమాండ్ లైన్ ఇంటర్‌ఫేస్)కు టైప్ చేసిన ఆదేశాలు అవసరం, DOSలో వలె. GUI (గ్రాఫికల్ యూజర్ ఇంటర్‌ఫేస్) విండోలు, ఐకాన్లు, మెనూలు, పాయింటర్‌ను ఉపయోగిస్తుంది, విండోస్‌లో వలె. కెర్నల్ (kernel) అనేది హార్డ్‌వేర్‌తో మాట్లాడే OS యొక్క కేంద్ర భాగం. షెల్ (shell) అనేది వినియోగదారు ఆదేశాలను తీసుకుని కెర్నల్‌కు పంపే భాగం.

విండోస్

విండోస్ అనేది మైక్రోసాఫ్ట్ తయారు చేసిన మల్టీటాస్కింగ్ GUI ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్. దీని మొదటి పెద్ద విజయం విండోస్ 3.0 (1990)తో వచ్చింది; విండోస్ 95 స్టార్ట్ బటన్, టాస్క్‌బార్‌ను ప్రవేశపెట్టింది. తర్వాతి వెర్షన్లు: విండోస్ XP, 7, 8, 10, 11.

విండోస్ తెరలోని ముఖ్య భాగాలు:

  • డెస్క్‌టాప్: ఐకాన్లను ఉంచే ప్రధాన తెర.
  • ఐకాన్: ఫైల్, ఫోల్డర్ లేదా ప్రోగ్రామ్ కోసం చిన్న చిత్రం.
  • టాస్క్‌బార్: కింద ఉండే పట్టీ; ఇది స్టార్ట్ బటన్, నడుస్తున్న ప్రోగ్రామ్‌లు, నోటిఫికేషన్ ప్రాంతాన్ని చూపుతుంది.
  • స్టార్ట్ మెనూ: ప్రోగ్రామ్‌లు, సెట్టింగ్‌లు, పవర్ ఎంపికలను తెరుస్తుంది.
  • రీసైకిల్ బిన్: తొలగించిన ఫైళ్లను ఉంచుతుంది. ఖాళీ చేసే వరకు ఇక్కడి నుండి ఫైళ్లను పునరుద్ధరించవచ్చు. Shift+Delete నొక్కితే ఫైల్ రీసైకిల్ బిన్‌కు వెళ్లకుండా నేరుగా తొలగిపోతుంది.
  • కంట్రోల్ ప్యానెల్, సెట్టింగ్స్: డిస్‌ప్లే, వినియోగదారులు, ప్రోగ్రామ్‌లను అన్‌ఇన్‌స్టాల్ చేయడం వంటి సిస్టమ్ ఎంపికలను మారుస్తాయి.
  • టాస్క్ మేనేజర్: నడుస్తున్న ప్రోగ్రామ్‌లు, ప్రాసెస్‌లను చూపుతుంది; స్పందించడం ఆగిపోయిన ప్రోగ్రామ్‌ను ముగించడానికి వీలు కల్పిస్తుంది. ఇది Ctrl+Shift+Esc తో నేరుగా తెరుచుకుంటుంది, లేదా Ctrl+Alt+Delete చూపే తెర నుండి.
  • ఫైల్ ఎక్స్‌ప్లోరర్ (విండోస్ ఎక్స్‌ప్లోరర్): ఫైళ్లు, ఫోల్డర్లను బ్రౌజ్ చేసే సాధనం.
  • నోట్‌ప్యాడ్: సాధారణ టెక్స్ట్ ఎడిటర్. వర్డ్‌ప్యాడ్, పెయింట్ ఇతర అంతర్నిర్మిత ప్రోగ్రామ్‌లు.

విండోస్‌లో విండో నియంత్రణలు ఉంటాయి: మినిమైజ్, మాగ్జిమైజ్ లేదా రిస్టోర్, క్లోజ్. డైలాగ్ బాక్స్ వినియోగదారును ఎంపికలు అడుగుతుంది. ఫోల్డర్ ఫైళ్లను, ఇతర ఫోల్డర్లను ఉంచుతుంది. పాత్ (path) అంటే ఫైల్ చిరునామా, ఉదాహరణకు C:\Users\Ravi\Documents\letter.docx. C:, D: డ్రైవ్ అక్షరాలు డిస్క్ విభజనలకు పేర్లు; A:, B: ఫ్లాపీ డిస్కులకు ఉపయోగించేవారు.

లినక్స్ మరియు UNIX ప్రాథమికాలు

UNIX శక్తివంతమైన మల్టీ-యూజర్, మల్టీటాస్కింగ్ OS; దీనిని మొదట బెల్ ల్యాబ్స్‌లో సృష్టించారు. లినక్స్ (Linux) అనేది లైనస్ టోర్వాల్డ్స్ (Linus Torvalds) సృష్టించిన ఉచిత, ఓపెన్ సోర్స్, UNIX వంటి కెర్నల్. ఎవరైనా దాని సోర్స్ కోడ్‌ను చూడవచ్చు, మార్చవచ్చు, పంచుకోవచ్చు. లినక్స్ ఉబుంటు, ఫెడోరా, డెబియన్, రెడ్ హ్యాట్ వంటి డిస్ట్రిబ్యూషన్లు అనే అనేక రూపాల్లో లభిస్తుంది. ఆండ్రాయిడ్ కూడా లినక్స్ కెర్నల్‌పై నిర్మించబడింది. స్థిరంగా, సురక్షితంగా ఉండటం వల్ల లినక్స్‌ను సర్వర్లలో విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తారు. దీని చిహ్నం టక్స్ (Tux) అనే పెంగ్విన్. ఓపెన్ సోర్స్ అంటే సోర్స్ కోడ్ అందరూ ఉపయోగించడానికి, మార్చడానికి ఉచితం.

ఫైల్ సిస్టమ్: లినక్స్‌లో "/" గా చూపే రూట్ డైరెక్టరీతో ఒకే వృక్షం ఉంటుంది. వినియోగదారుల హోమ్ ఫోల్డర్లు /home లోపల ఉంటాయి. పేర్లు కేస్ సెన్సిటివ్, కాబట్టి "File", "file" వేర్వేరు.

సాధారణ లినక్స్ కమాండ్‌లు:

కమాండ్ఉపయోగం
lsఫైళ్లను జాబితా చేయడం
cdడైరెక్టరీని మార్చడం
pwdప్రస్తుత పని డైరెక్టరీని చూపడం
mkdirడైరెక్టరీని సృష్టించడం
rmఫైల్‌ను తొలగించడం
cpఫైల్‌ను కాపీ చేయడం
mvతరలించడం లేదా పేరు మార్చడం
catఫైల్ కంటెంట్‌ను చూపడం
chmodఫైల్ అనుమతులను మార్చడం
sudoకమాండ్‌ను అడ్మినిస్ట్రేటర్‌గా నడపడం

DOS కమాండ్‌లు

MS-DOS (మైక్రోసాఫ్ట్ డిస్క్ ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్) సింగిల్-యూజర్, సింగిల్-టాస్కింగ్, కమాండ్-లైన్ OS. ప్రాంప్ట్ C:\> లా కనిపిస్తుంది. కమాండ్‌లు రెండు రకాలు. అంతర్గత కమాండ్‌లు (internal) కమాండ్ ఇంటర్‌ప్రెటర్ (COMMAND.COM)లో అంతర్నిర్మితమై ఉంటాయి, ఎల్లప్పుడూ అందుబాటులో ఉంటాయి. బాహ్య కమాండ్‌లు (external) ప్రత్యేక ప్రోగ్రామ్ ఫైళ్లు; ఇవి డిస్క్‌లో ఉండాలి.

కమాండ్రకంఉపయోగం
DIRఅంతర్గతఫైళ్లు, ఫోల్డర్లను జాబితా చేయడం
CD లేదా CHDIRఅంతర్గతడైరెక్టరీని మార్చడం
MD లేదా MKDIRఅంతర్గతడైరెక్టరీని సృష్టించడం
RD లేదా RMDIRఅంతర్గతఖాళీ డైరెక్టరీని తొలగించడం
COPYఅంతర్గతఫైళ్లను కాపీ చేయడం
DEL లేదా ERASEఅంతర్గతఫైళ్లను తొలగించడం
REN లేదా RENAMEఅంతర్గతఫైల్ పేరు మార్చడం
CLSఅంతర్గతతెరను శుభ్రం చేయడం
DATE, TIMEఅంతర్గతతేదీ, సమయాన్ని చూపడం లేదా సెట్ చేయడం
TYPEఅంతర్గతటెక్స్ట్ ఫైల్ విషయాలను చూపడం
VERఅంతర్గతDOS వెర్షన్‌ను చూపడం
FORMATబాహ్యడిస్క్‌ను ఉపయోగానికి సిద్ధం చేయడం
XCOPYబాహ్యఫైళ్లతో సహా ఫోల్డర్లను కాపీ చేయడం
CHKDSKబాహ్యడిస్క్‌ను తనిఖీ చేయడం
DISKCOPYబాహ్యమొత్తం డిస్క్‌ను కాపీ చేయడం
TREEబాహ్యఫోల్డర్ నిర్మాణాన్ని చూపడం

వైల్డ్‌కార్డ్‌లు: * ఏ అక్షర సమూహానికైనా, ? ఒక అక్షరానికి సూచిక. ఉదాహరణకు, DIR *.TXT అన్ని టెక్స్ట్ ఫైళ్లను జాబితా చేస్తుంది. బ్యాచ్ ఫైల్‌కు .BAT ఎక్స్‌టెన్షన్ ఉంటుంది, అందులో DOS కమాండ్‌ల జాబితా ఉంటుంది. AUTOEXEC.BAT, CONFIG.SYS DOS ప్రారంభ ఫైళ్లు.

ఫైల్ నిర్వహణ

ఫైల్ (file) అంటే డిస్క్‌పై నిల్వ చేసిన పేరు గల డేటా సముదాయం. ఫైల్ పేరుకు రెండు భాగాలు ఉంటాయి: పేరు, ఎక్స్‌టెన్షన్ (extension); వీటిని చుక్క వేరు చేస్తుంది. ఎక్స్‌టెన్షన్ రకాన్ని తెలుపుతుంది.

ఎక్స్‌టెన్షన్ఫైల్ రకం
.docxవర్డ్ డాక్యుమెంట్
.xlsxఎక్సెల్ వర్క్‌బుక్
.pptxపవర్‌పాయింట్ ప్రెజెంటేషన్
.txtసాదా టెక్స్ట్
.pdfపోర్టబుల్ డాక్యుమెంట్
.jpg, .png, .gifచిత్రం
.mp3ఆడియో
.mp4వీడియో
.exeనడపగలిగే ప్రోగ్రామ్
.zipకంప్రెస్ చేసిన ఫోల్డర్
.htmlవెబ్ పేజీ

ప్రాథమిక చర్యలు: సృష్టించడం, తెరవడం, సేవ్ చేయడం, కాపీ, తరలించడం, పేరు మార్చడం, తొలగించడం, వెతకడం. కాపీ అసలును ఉన్నచోటే ఉంచుతుంది; కట్ అండ్ పేస్ట్ దానిని తరలిస్తుంది. పేరు మార్చడం F2తో చేయవచ్చు. షార్ట్‌కట్ (shortcut) అనేది డెస్క్‌టాప్ వంటి మరోచోట ఉంచిన ఫైల్‌కు లింక్. ప్రాపర్టీస్ పరిమాణం, రకం, తేదీని చూపుతాయి. కంప్రెషన్ (ZIP) ఫైల్ పరిమాణాన్ని తగ్గిస్తుంది. డిఫ్రాగ్మెంటేషన్ HDDపై చెల్లాచెదురుగా ఉన్న ఫైల్ ముక్కలను క్రమబద్ధం చేసి వేగాన్ని పెంచుతుంది. ఫార్మాటింగ్ NTFS లేదా FAT32 వంటి ఫైల్ సిస్టమ్‌తో డిస్క్‌ను సిద్ధం చేస్తుంది; ఇది డేటాను తుడిచేస్తుంది. NTFS ఆధునిక విండోస్ ఫైల్ సిస్టమ్.

షార్ట్‌కట్ కీలు

కీలుచర్య
Ctrl+Cకాపీ
Ctrl+Xకట్
Ctrl+Vపేస్ట్
Ctrl+Zఅన్‌డూ
Ctrl+Yరీడూ
Ctrl+Aఅన్నింటినీ ఎంచుకోవడం
Ctrl+Sసేవ్
Ctrl+Pప్రింట్
Ctrl+Fవెతకడం
Alt+Tabతెరిచి ఉన్న విండోల మధ్య మారడం
Alt+F4చురుకైన విండోను మూసివేయడం
Windows కీ + Dడెస్క్‌టాప్‌ను చూపడం
Windows కీ + Eఫైల్ ఎక్స్‌ప్లోరర్‌ను తెరవడం
Windows కీ + Lకంప్యూటర్‌ను లాక్ చేయడం
F2పేరు మార్చడం
F5రిఫ్రెష్
Ctrl+Shift+Escటాస్క్ మేనేజర్‌ను తెరవడం
Shift+Deleteశాశ్వతంగా తొలగించడం
Print Screenతెరను చిత్రంగా కాపీ చేయడం

పరీక్షలో ఉచ్చులు

  • DOS కమాండ్-లైన్, సింగిల్-టాస్కింగ్; విండోస్ GUI, మల్టీటాస్కింగ్.
  • Shift+Delete రీసైకిల్ బిన్‌ను దాటవేస్తుంది; సాధారణ Delete ఫైల్‌ను అక్కడికి పంపుతుంది.
  • కట్ అండ్ పేస్ట్ ఫైల్‌ను తరలిస్తుంది; కాపీ అండ్ పేస్ట్ అసలును ఉంచుతుంది.
  • లినక్స్ ఓపెన్ సోర్స్, ఉచితం; విండోస్ యాజమాన్య (proprietary) సాఫ్ట్‌వేర్.
  • లినక్స్ ఫైల్ పేర్లు కేస్ సెన్సిటివ్; విండోస్ ఫైల్ పేర్లు కావు.
  • DIR, COPY, DEL, REN, CLS అంతర్గత కమాండ్‌లు; FORMAT, XCOPY, CHKDSK బాహ్య కమాండ్‌లు.
  • కెర్నల్ హార్డ్‌వేర్‌తో మాట్లాడుతుంది; షెల్ వినియోగదారుతో మాట్లాడుతుంది.
  • Ctrl+Y రీడూ; Ctrl+Z అన్‌డూ. Alt+F4 విండోను మూసివేస్తుంది, కానీ Ctrl+F4 ప్రోగ్రామ్ లోపలి డాక్యుమెంట్‌ను మాత్రమే మూసివేస్తుంది.
  • లినక్స్‌ను లైనస్ టోర్వాల్డ్స్ తయారు చేశారు; UNIXను ఆయన తయారు చేయలేదు.

ఒక్క వాక్యంలో

  • 1. OS కంప్యూటర్ హార్డ్‌వేర్, సాఫ్ట్‌వేర్ వనరులను నిర్వహిస్తుంది.
  • 2. లినక్స్‌ను లైనస్ టోర్వాల్డ్స్ సృష్టించారు.
  • 3. MS-DOS సింగిల్-యూజర్, కమాండ్-లైన్ OS.
  • 4. రీసైకిల్ బిన్ ఖాళీ చేసే వరకు తొలగించిన ఫైళ్లను ఉంచుతుంది.
  • 5. స్పందించని ప్రోగ్రామ్‌ను టాస్క్ మేనేజర్ ముగించగలదు.
  • 6. వర్డ్ ఫైల్ ఎక్స్‌టెన్షన్ .docx, ఎక్సెల్‌ది .xlsx.
  • 7. DOSలో CLS తెరను శుభ్రం చేస్తుంది.
  • 8. వైల్డ్‌కార్డ్ * ఎన్ని అక్షరాలకైనా సూచిక.
  • 9. Alt+Tab తెరిచి ఉన్న ప్రోగ్రామ్‌ల మధ్య మారుస్తుంది.
  • 10. ఆండ్రాయిడ్ లినక్స్ కెర్నల్‌పై నిర్మించబడింది.
  • 11. లినక్స్‌లో రూట్ డైరెక్టరీని "/" అని రాస్తారు.
  • 12. డ్రైవర్ అనేది OS ఒక పరికరాన్ని నియంత్రించడానికి వీలు కల్పించే ప్రోగ్రామ్.

సాధన ప్రశ్నలు

  1. కింది వాటిలో సిస్టమ్ సాఫ్ట్‌వేర్ ఏది?

    1. మీడియా ప్లేయర్
    2. MS Word
    3. Tally
    4. ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్
    సమాధానం

    D. ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్

    Which of the following is system software?

    1. Media player
    2. MS Word
    3. Tally
    4. Operating system

  2. లైనక్స్ కెర్నల్‌ను రూపొందించినది ఎవరు?

    1. డెన్నిస్ రిచీ
    2. బిల్ గేట్స్
    3. లైనస్ టోర్వాల్డ్స్
    4. స్టీవ్ జాబ్స్
    సమాధానం

    C. లైనస్ టోర్వాల్డ్స్

    Who created the Linux kernel?

    1. Dennis Ritchie
    2. Bill Gates
    3. Linus Torvalds
    4. Steve Jobs

  3. MS-DOS దేనికి ఉదాహరణ?

    1. గ్రాఫికల్ OS
    2. మొబైల్ OS
    3. కమాండ్ లైన్ ఇంటర్‌ఫేస్ OS
    4. కేవలం రియల్-టైమ్ OS
    సమాధానం

    C. కమాండ్ లైన్ ఇంటర్‌ఫేస్ OS

    MS-DOS is an example of a

    1. graphical OS
    2. mobile OS
    3. command line interface OS
    4. real-time OS only

  4. ఎంచుకున్న అంశాన్ని కాపీ చేసే కీలు ఏవి?

    1. Ctrl+Z
    2. Ctrl+C
    3. Ctrl+X
    4. Ctrl+V
    సమాధానం

    B. Ctrl+C

    Which keys copy the selected item?

    1. Ctrl+Z
    2. Ctrl+C
    3. Ctrl+X
    4. Ctrl+V

  5. చివరి చర్యను వెనక్కి తీసుకునే (undo) షార్ట్‌కట్ ఏది?

    1. Ctrl+U
    2. Ctrl+D
    3. Ctrl+Y
    4. Ctrl+Z
    సమాధానం

    D. Ctrl+Z

    Which shortcut undoes the last action?

    1. Ctrl+U
    2. Ctrl+D
    3. Ctrl+Y
    4. Ctrl+Z

  6. తెరిచి ఉన్న విండోల మధ్య మారే షార్ట్‌కట్ ఏది?

    1. Ctrl+Tab
    2. Alt+Tab
    3. Shift+Tab
    4. Alt+Esc మాత్రమే
    సమాధానం

    B. Alt+Tab

    Which shortcut switches between open windows?

    1. Ctrl+Tab
    2. Alt+Tab
    3. Shift+Tab
    4. Alt+Esc only

  7. స్క్రీన్‌ను క్లియర్ చేసే DOS కమాండ్ ఏది?

    1. VER
    2. DEL
    3. CLS
    4. DIR
    సమాధానం

    C. CLS

    Which DOS command clears the screen?

    1. VER
    2. DEL
    3. CLS
    4. DIR

  8. ఫైళ్లు మరియు ఫోల్డర్‌లను జాబితా చేసే DOS కమాండ్ ఏది?

    1. MD
    2. TYPE
    3. REN
    4. DIR
    సమాధానం

    D. DIR

    Which DOS command lists files and folders?

    1. MD
    2. TYPE
    3. REN
    4. DIR

  9. మైక్రోసాఫ్ట్ వర్డ్ ఫైల్ ఎక్స్‌టెన్షన్

    1. docx
    2. txt
    3. pptx
    4. xlsx
    సమాధానం

    A. docx

    The extension of a Microsoft Word file is

    1. docx
    2. txt
    3. pptx
    4. xlsx

  10. విండోస్‌లో తొలగించిన ఫైళ్లు మొదట ఎక్కడికి వెళ్తాయి?

    1. కంట్రోల్ ప్యానెల్
    2. రీసైకిల్ బిన్
    3. టాస్క్ మేనేజర్
    4. క్లిప్‌బోర్డ్
    సమాధానం

    B. రీసైకిల్ బిన్

    Deleted files in Windows first go to the

    1. Control Panel
    2. Recycle Bin
    3. Task Manager
    4. Clipboard

  11. స్పందించని ప్రోగ్రామ్‌ను ముగించడానికి ఉపయోగించే ప్రోగ్రామ్ ఏది?

    1. రీసైకిల్ బిన్
    2. నోట్‌ప్యాడ్
    3. టాస్క్ మేనేజర్
    4. పెయింట్
    సమాధానం

    C. టాస్క్ మేనేజర్

    Which program is used to end a program that is not responding?

    1. Recycle Bin
    2. Notepad
    3. Task Manager
    4. Paint

  12. విండోస్ స్క్రీన్ అడుగున ఉండే పట్టీని ఏమంటారు?

    1. స్టేటస్ బార్
    2. మెనూ బార్
    3. టైటిల్ బార్
    4. టాస్క్‌బార్
    సమాధానం

    D. టాస్క్‌బార్

    The strip at the bottom of the Windows screen is called the

    1. Status bar
    2. Menu bar
    3. Title bar
    4. Taskbar

  13. లైనక్స్ దేనికి ఉదాహరణ?

    1. ఓపెన్ సోర్స్ సాఫ్ట్‌వేర్
    2. ప్రొప్రైటరీ సాఫ్ట్‌వేర్
    3. కేవలం షేర్‌వేర్
    4. ఫర్మ్‌వేర్
    సమాధానం

    A. ఓపెన్ సోర్స్ సాఫ్ట్‌వేర్

    Linux is an example of

    1. open source software
    2. proprietary software
    3. shareware only
    4. firmware

  14. కింది వాటిలో లైనక్స్ డిస్ట్రిబ్యూషన్ ఏది?

    1. పెయింట్
    2. ఉబుంటు (Ubuntu)
    3. విండోస్ XP
    4. MS-DOS
    సమాధానం

    B. ఉబుంటు (Ubuntu)

    Which of the following is a Linux distribution?

    1. Paint
    2. Ubuntu
    3. Windows XP
    4. MS-DOS

  15. రీసైకిల్ బిన్ ఉపయోగించకుండా ఫైల్‌ను శాశ్వతంగా తొలగించే కీ కలయిక ఏది?

    1. Delete
    2. Ctrl+Delete
    3. Shift+Delete
    4. Alt+Delete
    సమాధానం

    C. Shift+Delete

    Which key combination permanently deletes a file without using the Recycle Bin?

    1. Delete
    2. Ctrl+Delete
    3. Shift+Delete
    4. Alt+Delete

  16. విండోస్‌లో ఎంచుకున్న ఫైల్ పేరు మార్చే ఫంక్షన్ కీ ఏది?

    1. F12
    2. F1
    3. F5
    4. F2
    సమాధానం

    D. F2

    Which function key renames a selected file in Windows?

    1. F12
    2. F1
    3. F5
    4. F2

  17. ప్రస్తుత వర్కింగ్ డైరెక్టరీని చూపే లైనక్స్ కమాండ్ ఏది?

    1. pwd
    2. ls
    3. cd
    4. cat
    సమాధానం

    A. pwd

    Which Linux command shows the present working directory?

    1. pwd
    2. ls
    3. cd
    4. cat

  18. డైరెక్టరీలోని ఫైళ్లను జాబితా చేసే లైనక్స్ కమాండ్ ఏది?

    1. cp
    2. ls
    3. rm
    4. mv
    సమాధానం

    B. ls

    Which Linux command lists files in a directory?

    1. cp
    2. ls
    3. rm
    4. mv

  19. కింది వాటిలో బాహ్య (external) DOS కమాండ్ ఏది?

    1. COPY
    2. DIR
    3. FORMAT
    4. CLS
    సమాధానం

    C. FORMAT

    Which of the following is an external DOS command?

    1. COPY
    2. DIR
    3. FORMAT
    4. CLS

  20. కింది వాటిలో అంతర్గత (internal) DOS కమాండ్ ఏది?

    1. REN
    2. CHKDSK
    3. TREE
    4. XCOPY
    సమాధానం

    A. REN

    Which of the following is an internal DOS command?

    1. REN
    2. CHKDSK
    3. TREE
    4. XCOPY

  21. DOSలో ఏదైనా అక్షరాల సమూహాన్ని సూచించే వైల్డ్‌కార్డ్ గుర్తు ఏది?

    1. #
    2. *
    3. ?
    4. $
    సమాధానం

    B. *

    In DOS, the wildcard symbol that stands for any group of characters is

    1. #
    2. *
    3. ?
    4. $

  22. హార్డ్‌వేర్‌ను నేరుగా నియంత్రించే OS ప్రధాన భాగం ఏది?

    1. షెల్
    2. డ్రైవర్
    3. కంపైలర్
    4. కెర్నల్
    సమాధానం

    D. కెర్నల్

    The core part of an OS that directly controls hardware is the

    1. shell
    2. driver
    3. compiler
    4. kernel

  23. వినియోగదారు కమాండ్లను స్వీకరించి, అర్థం చేసుకునే OS భాగం ఏది?

    1. షెల్
    2. డ్రైవర్
    3. కెర్నల్
    4. BIOS
    సమాధానం

    A. షెల్

    The part of an OS that accepts and interprets user commands is the

    1. shell
    2. driver
    3. kernel
    4. BIOS

  24. అనేక ప్రోగ్రామ్‌లు ఒకేసారి నడిచే OSను ఏమంటారు?

    1. సింగిల్ టాస్కింగ్
    2. కేవలం బ్యాచ్
    3. సింప్లెక్స్
    4. మల్టీటాస్కింగ్
    సమాధానం

    D. మల్టీటాస్కింగ్

    An OS in which many programs run at the same time is called

    1. single tasking
    2. batch only
    3. simplex
    4. multitasking

  25. నిర్ణీత సమయ పరిమితిలో స్పందించాల్సిన OS ఏది?

    1. రియల్-టైమ్ OS
    2. బ్యాచ్ OS
    3. సింగిల్-యూజర్ OS
    4. కేవలం నెట్‌వర్క్ OS
    సమాధానం

    A. రియల్-టైమ్ OS

    An OS that must respond within a fixed time limit is a

    1. real-time OS
    2. batch OS
    3. single-user OS
    4. network OS only

  26. హార్డ్‌వేర్ పరికరాన్ని OS నియంత్రించేలా చేసే ప్రోగ్రామ్‌ను ఏమంటారు?

    1. అసెంబ్లర్
    2. డ్రైవర్
    3. బ్రౌజర్
    4. కంపైలర్
    సమాధానం

    B. డ్రైవర్

    A program that lets the OS control a hardware device is called a

    1. assembler
    2. driver
    3. browser
    4. compiler

  27. నేరుగా అమలు చేయగల ప్రోగ్రామ్‌ను సూచించే ఫైల్ ఎక్స్‌టెన్షన్ ఏది?

    1. jpg
    2. pdf
    3. exe
    4. txt
    సమాధానం

    C. exe

    Which file extension denotes a program that can be run directly?

    1. jpg
    2. pdf
    3. exe
    4. txt

  28. టాస్క్ మేనేజర్‌ను నేరుగా తెరిచే షార్ట్‌కట్ ఏది?

    1. Ctrl+Esc
    2. Ctrl+Shift+Esc
    3. Ctrl+Alt+Tab
    4. Alt+F4
    సమాధానం

    B. Ctrl+Shift+Esc

    Which shortcut opens Task Manager directly?

    1. Ctrl+Esc
    2. Ctrl+Shift+Esc
    3. Ctrl+Alt+Tab
    4. Alt+F4

  29. విండోస్‌లో డెస్క్‌టాప్‌ను చూపే షార్ట్‌కట్ ఏది?

    1. Windows కీ + E
    2. Windows కీ + L
    3. Windows కీ + D
    4. Windows కీ + R
    సమాధానం

    C. Windows కీ + D

    Which shortcut shows the desktop in Windows?

    1. Windows key + E
    2. Windows key + L
    3. Windows key + D
    4. Windows key + R

  30. డీఫ్రాగ్మెంటేషన్ ఎందుకు చేస్తారు?

    1. పాత ఫైళ్లను తొలగించడానికి
    2. ఫైళ్లను కుదించడానికి
    3. డ్రైవర్లను ఇన్‌స్టాల్ చేయడానికి
    4. డిస్క్‌పై చెల్లాచెదురుగా ఉన్న ఫైల్ భాగాలను క్రమబద్ధం చేయడానికి
    సమాధానం

    D. డిస్క్‌పై చెల్లాచెదురుగా ఉన్న ఫైల్ భాగాలను క్రమబద్ధం చేయడానికి

    Defragmentation is done to

    1. delete old files
    2. compress files
    3. install drivers
    4. arrange scattered file pieces on a disk

  31. ఆధునిక విండోస్ సాధారణంగా ఉపయోగించే ఫైల్ సిస్టమ్ ఏది?

    1. కేవలం EXT
    2. HFS
    3. NTFS
    4. ISO
    సమాధానం

    C. NTFS

    The file system commonly used by modern Windows is

    1. EXT only
    2. HFS
    3. NTFS
    4. ISO

  32. DOSలో కొత్త ఫోల్డర్‌ను సృష్టించే కమాండ్ ఏది?

    1. CD
    2. MD
    3. DIR
    4. RD
    సమాధానం

    B. MD

    Which command creates a new folder in DOS?

    1. CD
    2. MD
    3. DIR
    4. RD

  33. లైనక్స్‌లో ఫైల్ అనుమతులను మార్చడానికి ఉపయోగించే కమాండ్ ఏది?

    1. chmod
    2. కేవలం chown
    3. mkdir
    4. sudo
    సమాధానం

    A. chmod

    In Linux, which command is used to change file permissions?

    1. chmod
    2. chown only
    3. mkdir
    4. sudo

  34. లైనక్స్ ఫైల్ సిస్టమ్ రూట్ డైరెక్టరీని ఎలా రాస్తారు?

    1. \
    2. C:\
    3. ~
    4. /
    సమాధానం

    D. /

    The root directory of a Linux file system is written as

    1. \
    2. C:\
    3. ~
    4. /

  35. కింది వాటిలో DOS బ్యాచ్ ఫైల్ ఎక్స్‌టెన్షన్ ఏది?

    1. bas
    2. bat
    3. bak
    4. bin
    సమాధానం

    B. bat

    Which of the following is a batch file extension in DOS?

    1. bas
    2. bat
    3. bak
    4. bin

  36. మొబైల్ ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్ ఆండ్రాయిడ్ ఏ కెర్నల్‌పై ఆధారపడింది?

    1. సింబియన్ కెర్నల్
    2. UNIX విండోస్ కెర్నల్
    3. DOS కెర్నల్
    4. లైనక్స్ కెర్నల్
    సమాధానం

    D. లైనక్స్ కెర్నల్

    The mobile operating system Android is based on the

    1. Symbian kernel
    2. UNIX Windows kernel
    3. DOS kernel
    4. Linux kernel

  37. ప్రకటనలు: 1. లైనక్స్ ఫైల్ పేర్లు కేస్ సెన్సిటివ్. 2. విండోస్ ఓపెన్ సోర్స్. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Statements: 1. Linux file names are case sensitive. 2. Windows is open source. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

  38. ప్రకటనలు: 1. DIR ఒక అంతర్గత DOS కమాండ్. 2. FORMAT ఒక అంతర్గత DOS కమాండ్. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Statements: 1. DIR is an internal DOS command. 2. FORMAT is an internal DOS command. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

  39. ప్రకటనలు: 1. కట్ మరియు పేస్ట్ ఫైల్‌ను తరలిస్తుంది. 2. కాపీ మరియు పేస్ట్ అసలు ఫైల్‌ను ఉంచుతుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Statements: 1. Cut and paste moves a file. 2. Copy and paste keeps the original. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

  40. ప్రకటనలు: 1. Ctrl+Y అంటే అన్‌డూ. 2. Ctrl+Z అంటే అన్‌డూ. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Statements: 1. Ctrl+Y is undo. 2. Ctrl+Z is undo. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

  41. ప్రకటనలు: 1. కెర్నల్ హార్డ్‌వేర్‌తో సంభాషిస్తుంది. 2. MS-DOS బహుళ-వినియోగదారు (multi-user) OS. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Statements: 1. The kernel interacts with hardware. 2. MS-DOS is multi-user. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

  42. ప్రకటనలు: 1. GUI ఐకాన్‌లు మరియు విండోలను ఉపయోగిస్తుంది. 2. CLIకి టైప్ చేసిన కమాండ్లు కావాలి. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Statements: 1. A GUI uses icons and windows. 2. A CLI needs typed commands. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

  43. ప్రకటనలు: 1. Alt+F4 క్రియాశీల విండోను మూసివేస్తుంది. 2. Shift+Delete ఫైల్‌ను రీసైకిల్ బిన్‌కు పంపుతుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Statements: 1. Alt+F4 closes the active window. 2. Shift+Delete sends a file to the Recycle Bin. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

  44. జతను సరిపోల్చండి: ఏ జత సరైనది?

    1. TYPE - ఫైల్‌ను తొలగిస్తుంది
    2. VER - ఫైల్ పేరు మారుస్తుంది
    3. TREE - స్క్రీన్‌ను క్లియర్ చేస్తుంది
    4. XCOPY - ఫైళ్లతో సహా ఫోల్డర్‌లను కాపీ చేస్తుంది
    సమాధానం

    D. XCOPY - ఫైళ్లతో సహా ఫోల్డర్‌లను కాపీ చేస్తుంది

    Match the pair: which pair is correct?

    1. TYPE - deletes a file
    2. VER - renames a file
    3. TREE - clears the screen
    4. XCOPY - copies folders with files

  45. కంప్యూటర్‌ను లాక్ చేసే విండోస్ కీ కలయిక ఏది?

    1. Alt+F4
    2. Windows కీ + D
    3. Windows కీ + E
    4. Windows కీ + L
    సమాధానం

    D. Windows కీ + L

    Which Windows key combination locks the computer?

    1. Alt+F4
    2. Windows key + D
    3. Windows key + E
    4. Windows key + L
Page 1 of 1
‹
›