←
కంప్యూటర్ అక్షరాస్యత మరియు డిజిటల్ అవగాహన · Chapter 9

ఈ-గవర్నెన్స్ మరియు డిజిటల్ ఇండియా

గుర్తుంచుకోవలసినవి

  • ఈ-గవర్నెన్స్ అంటే ప్రభుత్వ సేవలను పౌరులకు, వ్యాపారాలకు, ఇతర శాఖలకు వేగంగా, పారదర్శకంగా, తక్కువ ఖర్చుతో అందించడానికి సమాచార, సంభాషణ సాంకేతికతను (ICT) ఉపయోగించడం.
  • డిజిటల్ ఇండియాను భారత ప్రభుత్వం 2015లో ప్రారంభించింది; ఇది బ్రాడ్‌బ్యాండ్ హైవేలు, అందరికీ ఫోన్ సదుపాయం, ప్రజలకు ఇంటర్నెట్ సదుపాయం, ఈ-గవర్నెన్స్ సహా తొమ్మిది స్తంభాలపై ఆధారపడి ఉంది.
  • ప్రధాన ఈ-గవర్నెన్స్ నమూనాలు G2C, G2B, G2G, G2E. ఆధార్, డిజిలాకర్ (DigiLocker), ఉమంగ్ (UMANG), ఈ-సైన్ సేవ వంటి కేంద్ర సాధనాలు కాగితం లేకుండా సేవలు అందించడానికి తోడ్పడతాయి.

ఈ-గవర్నెన్స్ అర్థం మరియు లక్ష్యాలు

ఈ-గవర్నెన్స్ అంటే ప్రభుత్వం తన పనిని నిర్వహించడానికి, ప్రజలకు సేవ చేయడానికి సాంకేతికతను ఉపయోగించడం. ఇది ఈ-గవర్నమెంట్ కంటే విస్తృతమైనది: నిర్ణయాల్లో పౌరులు ఎలా పాల్గొంటారు అనే అంశాన్ని కూడా ఇది కలిగి ఉంటుంది. "ఈ" అంటే ఎలక్ట్రానిక్.

ప్రధాన లక్ష్యాలు:

  • సేవలను సులభంగా, వేగంగా అందించడం.
  • పారదర్శకతను పెంచడం, అవినీతిని తగ్గించడం.
  • కాగితపు పనిని, కార్యాలయాలకు వెళ్లే ప్రయాణాన్ని తగ్గించడం.
  • ప్రభుత్వాన్ని పౌరులకు జవాబుదారీగా చేయడం.
  • మారుమూల ప్రాంతాల ప్రజలకు చేరువ కావడం.

తరచుగా చెప్పే దశలు: సమాచారాన్ని ఆన్‌లైన్‌లో ఉంచడం, ద్విముఖ పరస్పర చర్య, పూర్తి లావాదేవీని ఆన్‌లైన్‌లో చేయడం, చివరగా శాఖలన్నింటి మధ్య అనుసంధానమైన సేవలు.

ఈ-గవర్నెన్స్ నమూనాలు

నమూనాపూర్తి రూపంఉదాహరణ
G2Cగవర్నమెంట్ టు సిటిజన్ (ప్రభుత్వం నుంచి పౌరునికి)ఆన్‌లైన్ ధ్రువపత్రాలు, బిల్లు చెల్లింపు, రేషన్ కార్డుకు దరఖాస్తు
G2Bగవర్నమెంట్ టు బిజినెస్ (ప్రభుత్వం నుంచి వ్యాపారానికి)కంపెనీ నమోదు, పన్ను దాఖలు, టెండర్లు
G2Gగవర్నమెంట్ టు గవర్నమెంట్ (ప్రభుత్వం నుంచి ప్రభుత్వానికి)శాఖల లేదా రాష్ట్రాల మధ్య డేటా పంచుకోవడం
G2Eగవర్నమెంట్ టు ఎంప్లాయీ (ప్రభుత్వం నుంచి ఉద్యోగికి)సిబ్బందికి జీతం స్లిప్పులు, సెలవు, సర్వీసు రికార్డులు

ముఖ్యమైన అంశం: G2C సామాన్య ప్రజలకు ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. G2G తెర వెనుక పనిచేస్తూ పరిపాలనలో వేగాన్ని పెంచుతుంది.

డిజిటల్ ఇండియా కార్యక్రమం

డిజిటల్ ఇండియా 2015లో మూడు దార్శనిక రంగాలతో ప్రారంభమైంది: ప్రతి పౌరునికి ప్రధాన సౌకర్యంగా డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాలు, కోరినప్పుడు పాలన మరియు సేవలు, పౌరుల డిజిటల్ సాధికారత.

తొమ్మిది స్తంభాలు:

  • 1. బ్రాడ్‌బ్యాండ్ హైవేలు
  • 2. మొబైల్ కనెక్టివిటీకి సార్వత్రిక సదుపాయం
  • 3. ప్రజా ఇంటర్నెట్ సదుపాయ కార్యక్రమం
  • 4. ఈ-గవర్నెన్స్: సాంకేతికత ద్వారా ప్రభుత్వ సంస్కరణ
  • 5. ఈ-క్రాంతి: సేవల ఎలక్ట్రానిక్ పంపిణీ
  • 6. అందరికీ సమాచారం
  • 7. ఎలక్ట్రానిక్స్ తయారీ
  • 8. ఉద్యోగాల కోసం IT
  • 9. తొలి ఫలితాల కార్యక్రమాలు (Early Harvest Programmes)

భారత్‌నెట్ (BharatNet) అనేది గ్రామ పంచాయతీలకు ఆప్టికల్ ఫైబర్ బ్రాడ్‌బ్యాండ్ అందించే ప్రాజెక్ట్. కామన్ సర్వీస్ సెంటర్లు (CSCs) అనేవి ఇంట్లో ఇంటర్నెట్ లేని ప్రజలకు డిజిటల్ సేవలు అందించే గ్రామ స్థాయి కేంద్రాలు. జాతీయ ఈ-గవర్నెన్స్ ప్రణాళిక (NeGP) 2006లో ప్రారంభమై, తరువాత ఈ-క్రాంతిగా డిజిటల్ ఇండియా కింద చేర్చబడింది. నేషనల్ ఇన్ఫర్మాటిక్స్ సెంటర్ (NIC) ఈ-గవర్నెన్స్ ప్రాజెక్టులకు ప్రభుత్వ ప్రధాన సాంకేతిక సహాయ సంస్థ.

కేంద్ర డిజిటల్ సేవలు

సేవఏమి చేస్తుంది
ఆధార్UIDAI జారీ చేసే 12 అంకెల ప్రత్యేక గుర్తింపు సంఖ్య; బయోమెట్రిక్ మరియు ప్రాథమిక వివరాల ఆధారంగా ఉంటుంది
డిజిలాకర్ (DigiLocker)అధికారిక పత్రాలను నిల్వ చేయడానికి, పంచుకోవడానికి క్లౌడ్ స్థలం; పంచుకున్న కాపీలు చెల్లుబాటయ్యేవిగా పరిగణించబడతాయి
ఉమంగ్ (UMANG)అనేక కేంద్ర, రాష్ట్ర సేవలను వాడుకోవడానికి ఒకే మొబైల్ యాప్
ఈ-సైన్ (e-Sign)ఆధార్ ఆధారిత ప్రమాణీకరణతో ఒక వ్యక్తి పత్రంపై ఆన్‌లైన్‌లో సంతకం చేయడానికి వీలు కల్పిస్తుంది
మైగవ్ (MyGov)పౌరులు ప్రభుత్వంతో ఆలోచనలు పంచుకునే వేదిక
GeMప్రభుత్వ కొనుగోళ్ల కోసం గవర్నమెంట్ ఈ-మార్కెట్‌ప్లేస్
BHIM మరియు UPIడిజిటల్ చెల్లింపులు
జన్ ధన్, ఆధార్ మరియు మొబైల్కలిపి ఉపయోగించి బ్యాంక్ ఖాతాలకు నేరుగా డబ్బు పంపడం (ప్రత్యక్ష లబ్ధి బదిలీ)
ఈ-హాస్పిటల్, Co-WIN తరహా వ్యవస్థలుఆన్‌లైన్ ఆరోగ్య రికార్డులు, అపాయింట్‌మెంట్లు

ప్రత్యక్ష లబ్ధి బదిలీ (DBT) రాయితీలను నేరుగా లబ్ధిదారుని బ్యాంక్ ఖాతాలోకి పంపుతుంది. దీని వల్ల మధ్యవర్తులు తొలగిపోతారు, లీకేజీ తగ్గుతుంది. డిజిటల్ పర్సనల్ డేటా ప్రొటెక్షన్ చట్టం పౌరుల వ్యక్తిగత డేటాను ఎలా నిర్వహించాలో తెలిపే చట్టం; వివరాల కోసం తాజా అధికారిక ప్రకటనను చూడండి.

ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు రాష్ట్ర ఈ-సేవలు

సాధారణంగా చెప్పాలంటే, ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు ఇతర రాష్ట్రాలు అందించే సేవలు:

  • అనేక ప్రభుత్వ సేవలను ఇంటికి దగ్గరగా తెచ్చే గ్రామ, వార్డు సచివాలయ సేవలు.
  • ధ్రువపత్రాలు, బిల్లులు, దరఖాస్తుల కోసం మీ సేవ తరహా పౌర సేవా పోర్టళ్లు.
  • ఆన్‌లైన్ భూ రికార్డులు, రిజిస్ట్రేషన్ సేవలు.
  • ఆన్‌లైన్ స్కాలర్‌షిప్, రేషన్, పింఛను వ్యవస్థలు.
  • ఆన్‌లైన్ ఉద్యోగ, నియామక నోటిఫికేషన్ పోర్టళ్లు.
  • ధ్రువపత్రాలు, బిల్లు చెల్లింపుల కోసం మెసేజింగ్ వేదికల వంటి మొబైల్ ఆధారిత పౌర సేవలు.

సేవల ఖచ్చితమైన జాబితా కోసం తాజా అధికారిక పోర్టల్‌ను చూడండి, ఎందుకంటే పేర్లు, లింకులు మారుతుంటాయి. రాష్ట్ర ఈ-సేవల సాధారణ లక్షణాలు: ఆన్‌లైన్‌లో దరఖాస్తు చేయడం, పత్రాలు అప్‌లోడ్ చేయడం, ఆన్‌లైన్‌లో చెల్లించడం, స్థితిని ట్రాక్ చేయడం, ధ్రువపత్రాన్ని డిజిటల్ రూపంలో పొందడం.

ప్రయోజనాలు మరియు సవాళ్లు

ప్రయోజనాలుసవాళ్లు
సమయం, ఖర్చు ఆదాడిజిటల్ అంతరం: కొందరికి పరికరాలు లేదా ఇంటర్నెట్ లేకపోవడం
పారదర్శకం, ట్రాక్ చేయదగినదితక్కువ డిజిటల్ నైపుణ్యాలు, భాషా అడ్డంకులు
కార్యాలయాలకు తక్కువ సందర్శనలుసైబర్ భద్రత, గోప్యతా ప్రమాదాలు
24x7 అందుబాటుమారుమూల ప్రాంతాల్లో విద్యుత్, నెట్‌వర్క్ సమస్యలు
అవినీతిని తగ్గిస్తుందిమార్పును వ్యతిరేకించడం, శిక్షణ అవసరం

PMGDISHA వంటి డిజిటల్ అక్షరాస్యత ప్రచారాలు గ్రామీణ కుటుంబాలకు ప్రాథమిక కంప్యూటర్, ఇంటర్నెట్ వినియోగంలో శిక్షణ ఇస్తాయి; ప్రతి కుటుంబంలో కనీసం ఒక డిజిటల్ అక్షరాస్యుడు ఉండేలా చూడటం దీని లక్ష్యం.

ICT మౌలిక సదుపాయాల పాత్ర మరియు సాధారణ ఈ-సేవలు

ఈ-గవర్నెన్స్ బలమైన ప్రాథమిక మౌలిక సదుపాయాలపై ఆధారపడుతుంది: నమ్మదగిన విద్యుత్, టెలిఫోన్ మరియు మొబైల్ నెట్‌వర్క్‌లు, బ్రాడ్‌బ్యాండ్, డేటా సెంటర్లు, శిక్షణ పొందిన సిబ్బంది. స్టేట్ డేటా సెంటర్ రాష్ట్ర శాఖల డేటాను నిల్వ చేస్తుంది; స్టేట్ వైడ్ ఏరియా నెట్‌వర్క్ రాష్ట్రవ్యాప్తంగా కార్యాలయాలను కలుపుతుంది. క్లౌడ్ సేవల వల్ల శాఖలు సొంత సర్వర్లు కొనకుండానే వనరులను పంచుకోగలవు. ఓపెన్ డేటా పోర్టళ్లు ప్రభుత్వ డేటాను ప్రజల వినియోగం కోసం ప్రచురిస్తాయి.

అనేక ప్రభుత్వాలు ఆన్‌లైన్‌లో అందించే సాధారణ సేవలు:

  • ఆదాయపు పన్ను రిటర్న్‌లు దాఖలు చేయడం, పన్నులు చెల్లించడం.
  • రైలు టికెట్లు బుక్ చేయడం, రైలు స్థితిని చూడటం.
  • పాస్‌పోర్ట్ దరఖాస్తు మరియు ట్రాకింగ్.
  • డ్రైవింగ్ లైసెన్స్ లేదా వాహన రిజిస్ట్రేషన్ కోసం దరఖాస్తు.
  • విద్యుత్, నీరు, ఆస్తి పన్ను బిల్లులు చెల్లించడం.
  • భూ రికార్డులు చూడటం, ఆస్తి రిజిస్ట్రేషన్.
  • పౌరుడు ఫిర్యాదు చేసి దానిని ట్రాక్ చేయగల ఆన్‌లైన్ ఫిర్యాదుల వ్యవస్థలు.
  • విద్యార్థులకు ఆన్‌లైన్ స్కాలర్‌షిప్ దరఖాస్తులు.
  • ఆధార్‌తో అనుసంధానమైన ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థ (రేషన్) రికార్డులు.
  • బిడ్డింగ్ బహిరంగంగా, న్యాయంగా ఉండేలా ఆన్‌లైన్ టెండర్లు.

వీటిలో చాలా సేవలు లాగిన్ కోసం సింగిల్ సైన్-ఆన్ లేదా మొబైల్ నంబర్‌తో OTP ఉపయోగిస్తాయి. మంచి ఈ-గవర్నెన్స్ ప్రధాన లక్షణం "వన్-స్టాప్" ఆలోచన: అనేక సేవలకు ఒకే పోర్టల్ లేదా కౌంటర్. మరో లక్షణం సేవా స్థాయులు: ప్రతి సేవను అందించాల్సిన నిర్ణీత సమయ పరిమితి ఉంటుంది. పౌర చార్టర్లు, ఆన్‌లైన్ స్థితి ట్రాకింగ్ ఈ పరిమితులకు కార్యాలయాలను జవాబుదారీగా ఉంచడానికి ప్రజలకు సహాయపడతాయి.

వినియోగదారులకు మంచి పద్ధతి: అధికారిక పోర్టళ్లను మాత్రమే వాడండి (ప్రభుత్వ సైట్ల వెబ్ చిరునామాలు తరచుగా gov.in లేదా nic.inతో ముగుస్తాయి), దరఖాస్తు నంబర్ కాపీని ఉంచుకోండి, ఆన్‌లైన్ సేవను వేగవంతం చేయగలమని చెప్పే తెలియని ఏజెంట్లకు అదనపు డబ్బు ఎప్పుడూ చెల్లించవద్దు. అధికారులకు ప్రాథమిక కంప్యూటర్ వినియోగ శిక్షణ కూడా ముఖ్యం, ఎందుకంటే సిబ్బంది వినియోగించగలిగినప్పుడే వ్యవస్థ పనిచేస్తుంది.

స్మార్ట్ గవర్నెన్స్ ఫారాలకు మించినది. సెన్సార్లు, మ్యాపులు, మొబైల్ ఫోన్ల నుంచి వచ్చే డేటా నగరాలు ట్రాఫిక్, నీటి సరఫరా, వ్యర్థాల సేకరణను ప్రణాళిక చేసుకోవడానికి సహాయపడుతుంది. భూమి, రోడ్లు, వనరులను మ్యాప్ చేయడానికి భౌగోళిక సమాచార వ్యవస్థలు (GIS) ఉపయోగిస్తారు. డ్రోన్లు, ఉపగ్రహ చిత్రాలు భూ సర్వేకు, పంట అంచనాకు సహాయపడతాయి. ప్రభుత్వ కంటెంట్‌ను ప్రాంతీయ భాషల్లోకి అనువదించడానికి కృత్రిమ మేధ (Artificial Intelligence) క్రమంగా ఉపయోగించబడుతోంది; దీని వల్ల తెలుగు మాట్లాడేవారు, ఇతర ప్రాంతీయ భాషా వినియోగదారులు సేవలను తమ భాషలో చదవగలరు.

పునశ్చరణ చేయవలసిన ముఖ్య పదాలు, భావనలు

  • ఇంటర్‌ఆపరబిలిటీ (Interoperability): వేర్వేరు వ్యవస్థలు ఒకదానితో ఒకటి పనిచేసి, డేటాను పంచుకోగలగడం. వన్-స్టాప్ సేవలకు ఇది అవసరం.
  • డిజిటల్ సంతకం మరియు డిజిటల్ సర్టిఫికెట్: అధికారులు, పౌరులు ఆన్‌లైన్‌లో సంతకం చేయడానికి, గుర్తింపును నిరూపించుకోవడానికి వీలు కల్పిస్తాయి; అందువల్ల ఫైళ్లను ప్రింట్ చేయాల్సిన అవసరం ఉండదు.
  • రీ-ఇంజనీరింగ్ (Re-engineering): ఒక సేవలోని పాత కాగిత ఆధారిత దశలను ఆన్‌లైన్‌లో కాపీ చేయడమే కాకుండా మార్చడం. మంచి ఈ-గవర్నెన్స్ మొదట ప్రక్రియను సులభతరం చేస్తుంది.
  • ప్రభుత్వ-ప్రైవేట్ భాగస్వామ్యం: ప్రభుత్వ నియమాల కింద కొన్ని ఈ-సేవలను నిర్మించడానికి, నడపడానికి ప్రైవేట్ సంస్థలు సహాయపడతాయి.
  • ఫిర్యాదుల పరిష్కారం (Grievance redressal): నిర్ణీత సమయంలో ఫిర్యాదులను దాఖలు చేయడానికి, ట్రాక్ చేయడానికి, ముగించడానికి ఆన్‌లైన్ వ్యవస్థ.
  • మొబైల్ గవర్నెన్స్ (m-governance): యాప్‌లు, SMS, మెసేజింగ్ ద్వారా మొబైల్ ఫోన్ల ద్వారా సేవలు అందించడం.
  • ఓపెన్ స్టాండర్డ్స్ (Open standards): వేర్వేరు శాఖలు తమ సాఫ్ట్‌వేర్‌ను సులభంగా అనుసంధానించుకునేలా ఉమ్మడి సాంకేతిక నియమాలు.

ఈ-గవర్నెన్స్ లక్షల మంది వ్యక్తిగత డేటాను కలిగి ఉంటుంది కాబట్టి భద్రత, గోప్యత చాలా ముఖ్యం. శాఖలు యాక్సెస్ కంట్రోల్, ఎన్‌క్రిప్షన్, ఆడిట్ ట్రైల్స్ ఉపయోగిస్తాయి. పౌరులు వెబ్‌సైట్ నిజమైనదో కాదో చూసుకోవాలి, బలమైన పాస్‌వర్డ్‌లు వాడాలి, OTPలను పంచుకోకూడదు. కామన్ సర్వీస్ సెంటర్లు, సచివాలయాల్లో శిక్షణ, స్థానిక భాషల్లో అవగాహన, హెల్ప్ డెస్క్‌లు సాంకేతికతకు కొత్తగా వచ్చిన వారికి సేవలను ఉపయోగపడేలా చేస్తాయి.

పరీక్షలో పడే తప్పులు

  • G2C పౌరుల కోసం; G2B వ్యాపారం కోసం; G2G ప్రభుత్వాల మధ్య; G2E ఉద్యోగుల కోసం.
  • ఆధార్ UIDAI ఇచ్చే సంఖ్య; డిజిలాకర్ పత్రాలను నిల్వ చేస్తుంది; ఉమంగ్ అనేక సేవలకు యాప్.
  • డిజిటల్ ఇండియాకు తొమ్మిది స్తంభాలు; ఏడు లేదా పది కాదు.
  • ఈ-గవర్నెన్స్ ఈ-గవర్నమెంట్ కంటే విస్తృతమైనది.
  • భారత్‌నెట్ గ్రామ పంచాయతీలను ఆప్టికల్ ఫైబర్‌తో కలుపుతుంది.
  • NIC ప్రభుత్వ సాంకేతిక సహాయం అందిస్తుంది; NPCI చెల్లింపు వ్యవస్థలను నడుపుతుంది.
  • ఈ-సైన్‌కు ఆధార్ ఆధారిత ప్రమాణీకరణ అవసరం, భౌతిక స్టాంపు కాదు.
  • GeM ప్రభుత్వ కొనుగోళ్ల కోసం, పౌరుల షాపింగ్ కోసం కాదు.

వన్-లైనర్లు

  • 1. డిజిటల్ ఇండియా 2015లో ప్రారంభమైంది.
  • 2. డిజిటల్ ఇండియాకు తొమ్మిది స్తంభాలు ఉన్నాయి.
  • 3. ఆధార్ 12 అంకెల ప్రత్యేక గుర్తింపు సంఖ్య.
  • 4. ఆధార్‌ను UIDAI జారీ చేస్తుంది.
  • 5. డిజిలాకర్ పత్రాలను డిజిటల్ రూపంలో నిల్వ చేస్తుంది.
  • 6. ఉమంగ్ అనేక ప్రభుత్వ సేవలకు ఒకే యాప్.
  • 7. GeM అంటే గవర్నమెంట్ ఈ-మార్కెట్‌ప్లేస్.
  • 8. G2C అంటే గవర్నమెంట్ టు సిటిజన్.
  • 9. DBT లబ్ధిని నేరుగా బ్యాంక్ ఖాతాలకు పంపుతుంది.
  • 10. CSCలు గ్రామ స్థాయి డిజిటల్ సేవా కేంద్రాలు.
  • 11. భారత్‌నెట్ గ్రామ పంచాయతీలకు బ్రాడ్‌బ్యాండ్ అందిస్తుంది.
  • 12. ఈ-క్రాంతి సేవల ఎలక్ట్రానిక్ పంపిణీ స్తంభం.

సాధన ప్రశ్నలు

  1. ఇ-గవర్నెన్స్ అంటే:

    1. దుకాణాల కోసం వెబ్‌సైట్లు నిర్మించడం మాత్రమే
    2. ప్రభుత్వ సేవలను అందించడానికి ICT ని ఉపయోగించడం
    3. ప్రభుత్వ ఫారాలను ముద్రించడం
    4. ప్రభుత్వ షేర్లను అమ్మడం
    సమాధానం

    B. ప్రభుత్వ సేవలను అందించడానికి ICT ని ఉపయోగించడం

    E-governance means:

    1. Only building websites for shops
    2. Using ICT to deliver government services
    3. Printing government forms
    4. Selling government shares

  2. భారత ప్రభుత్వం డిజిటల్ ఇండియా కార్యక్రమాన్ని ఏ సంవత్సరంలో ప్రారంభించింది?

    1. 2010
    2. 2020
    3. 2006
    4. 2015
    సమాధానం

    D. 2015

    The Digital India programme was launched by the Government of India in:

    1. 2010
    2. 2020
    3. 2006
    4. 2015

  3. డిజిటల్ ఇండియాకు ఎన్ని స్తంభాలు (pillars) ఉన్నాయి?

    1. పన్నెండు
    2. పది
    3. తొమ్మిది
    4. ఏడు
    సమాధానం

    C. తొమ్మిది

    How many pillars does Digital India have?

    1. Twelve
    2. Ten
    3. Nine
    4. Seven

  4. గ్రామ పంచాయతీలకు ఫైబర్ బ్రాడ్‌బ్యాండ్ అందించే లక్ష్యం కలిగిన డిజిటల్ ఇండియా స్తంభం ఏది?

    1. IT for Jobs
    2. Electronics Manufacturing
    3. Early Harvest Programmes
    4. Broadband Highways
    సమాధానం

    D. Broadband Highways

    Which Digital India pillar aims to bring fibre broadband to village panchayats?

    1. IT for Jobs
    2. Electronics Manufacturing
    3. Early Harvest Programmes
    4. Broadband Highways

  5. గ్రామ పంచాయతీలను ఆప్టికల్ ఫైబర్‌తో అనుసంధానించే ప్రాజెక్టు ఏది?

    1. MyGov
    2. UMANG
    3. GeM
    4. BharatNet
    సమాధానం

    D. BharatNet

    The project to connect village panchayats with optical fibre is:

    1. MyGov
    2. UMANG
    3. GeM
    4. BharatNet

  6. G2C పూర్తి రూపం:

    1. Government to Company
    2. General to Citizen
    3. Government to Citizen
    4. Group to Citizen
    సమాధానం

    C. Government to Citizen

    G2C stands for:

    1. Government to Company
    2. General to Citizen
    3. Government to Citizen
    4. Group to Citizen

  7. G2B ఎవరి మధ్య సేవలను సూచిస్తుంది?

    1. ప్రభుత్వం మరియు ప్రసారకర్తలు
    2. ప్రభుత్వం మరియు రుణగ్రహీతలు
    3. ప్రభుత్వం మరియు వ్యాపారం
    4. ప్రభుత్వం మరియు బ్యాంకు
    సమాధానం

    C. ప్రభుత్వం మరియు వ్యాపారం

    G2B refers to services between:

    1. Government and broadcasters
    2. Government and borrowers
    3. Government and business
    4. Government and bank

  8. రెండు ప్రభుత్వ విభాగాల మధ్య డేటా పంచుకోవడం దేనికి ఉదాహరణ?

    1. G2B
    2. G2C
    3. B2C
    4. G2G
    సమాధానం

    D. G2G

    Data sharing between two government departments is an example of:

    1. G2B
    2. G2C
    3. B2C
    4. G2G

  9. సిబ్బంది జీతపు స్లిప్పులు మరియు సర్వీస్ రికార్డులు ఏ వర్గం కిందకు వస్తాయి?

    1. B2B
    2. G2B
    3. G2C
    4. G2E
    సమాధానం

    D. G2E

    Salary slips and service records of staff come under:

    1. B2B
    2. G2B
    3. G2C
    4. G2E

  10. పౌరుడు సర్టిఫికెట్ కోసం ఆన్‌లైన్‌లో దరఖాస్తు చేయడం దేనికి ఉదాహరణ?

    1. B2B
    2. G2C
    3. G2E
    4. G2G
    సమాధానం

    B. G2C

    Applying online for a certificate by a citizen is an example of:

    1. B2B
    2. G2C
    3. G2E
    4. G2G

  11. ఆధార్ అనేది:

    1. 6 అంకెల PIN
    2. 10 అంకెల ఫోన్ నంబర్
    3. 12 అంకెల ప్రత్యేక గుర్తింపు సంఖ్య
    4. 16 అంకెల కార్డ్ నంబర్
    సమాధానం

    C. 12 అంకెల ప్రత్యేక గుర్తింపు సంఖ్య

    Aadhaar is a:

    1. 6-digit PIN
    2. 10-digit phone number
    3. 12-digit unique identity number
    4. 16-digit card number

  12. ఆధార్‌ను జారీ చేసే సంస్థ ఏది?

    1. NPCI
    2. UIDAI
    3. RBI
    4. NIC
    సమాధానం

    B. UIDAI

    Aadhaar is issued by:

    1. NPCI
    2. UIDAI
    3. RBI
    4. NIC

  13. పౌరుల అధికారిక పత్రాలను క్లౌడ్‌లో నిల్వ చేసే సేవ ఏది?

    1. BharatNet
    2. GeM
    3. MyGov
    4. DigiLocker
    సమాధానం

    D. DigiLocker

    Which service stores official documents in the cloud for citizens?

    1. BharatNet
    2. GeM
    3. MyGov
    4. DigiLocker

  14. అనేక కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వ సేవలను అందించే ఏకైక మొబైల్ యాప్ ఏది?

    1. MyGov
    2. BHIM
    3. UMANG
    4. GeM
    సమాధానం

    C. UMANG

    Which single mobile app offers many central and state government services?

    1. MyGov
    2. BHIM
    3. UMANG
    4. GeM

  15. ప్రభుత్వ ఇ-మార్కెట్‌ప్లేస్ (GeM) దేనికి ఉపయోగిస్తారు?

    1. భూమి రిజిస్ట్రేషన్
    2. పౌరుల సర్టిఫికెట్లు
    3. మొబైల్ రీఛార్జ్‌లు
    4. ప్రభుత్వ సేకరణ (public procurement)
    సమాధానం

    D. ప్రభుత్వ సేకరణ (public procurement)

    The Government e-Marketplace (GeM) is used for:

    1. Land registration
    2. Citizen certificates
    3. Mobile recharges
    4. Public procurement by government

  16. MyGov దేనికి వేదిక?

    1. విద్యుత్ బిల్లులు చెల్లించడానికి
    2. టెండర్లు కొనడానికి
    3. పౌరులు తమ ఆలోచనలను ప్రభుత్వంతో పంచుకోవడానికి
    4. పత్రాలు నిల్వ చేయడానికి
    సమాధానం

    C. పౌరులు తమ ఆలోచనలను ప్రభుత్వంతో పంచుకోవడానికి

    MyGov is a platform for:

    1. Paying electricity bills
    2. Buying tenders
    3. Citizens to share ideas with the government
    4. Storing documents

  17. ఇ-సైన్ సేవ ద్వారా ఒక వ్యక్తి దేనిని ఉపయోగించి ఆన్‌లైన్‌లో పత్రంపై సంతకం చేయవచ్చు?

    1. పోస్టల్ కోడ్
    2. ఆధార్ ఆధారిత ధృవీకరణ
    3. రబ్బరు స్టాంప్
    4. ఫ్యాక్స్ యంత్రం
    సమాధానం

    B. ఆధార్ ఆధారిత ధృవీకరణ

    e-Sign service lets a person sign a document online using:

    1. A postal code
    2. Aadhaar-based authentication
    3. A rubber stamp
    4. A fax machine

  18. ప్రత్యక్ష లబ్ధి బదిలీ (Direct Benefit Transfer) సబ్సిడీలను ఎవరికి పంపుతుంది?

    1. లబ్ధిదారుని బ్యాంకు ఖాతాకు
    2. గ్రామ పెద్దకు
    3. సమీప దుకాణానికి
    4. యజమానికి
    సమాధానం

    A. లబ్ధిదారుని బ్యాంకు ఖాతాకు

    Direct Benefit Transfer sends subsidies to:

    1. The beneficiary's bank account
    2. The village head
    3. The nearest shop
    4. The employer

  19. ప్రజలకు డిజిటల్ సేవలు అందించే గ్రామస్థాయి కేంద్రాలను ఏమంటారు?

    1. కామన్ సర్వీస్ సెంటర్లు
    2. స్టడీ సెంటర్లు
    3. డేటా సెంటర్లు
    4. కాల్ సెంటర్లు
    సమాధానం

    A. కామన్ సర్వీస్ సెంటర్లు

    Village-level centres that give digital services to people are called:

    1. Common Service Centres
    2. Study centres
    3. Data centres
    4. Call centres

  20. నేషనల్ ఇన్ఫర్మాటిక్స్ సెంటర్ (NIC) ప్రధానంగా ఏమి చేస్తుంది?

    1. ఆధార్ జారీ చేస్తుంది
    2. UPI ని నడుపుతుంది
    3. ఇ-గవర్నెన్స్ కోసం ప్రభుత్వానికి సాంకేతిక సహాయం అందిస్తుంది
    4. కరెన్సీ ముద్రిస్తుంది
    సమాధానం

    C. ఇ-గవర్నెన్స్ కోసం ప్రభుత్వానికి సాంకేతిక సహాయం అందిస్తుంది

    The National Informatics Centre (NIC) mainly:

    1. Issues Aadhaar
    2. Runs UPI
    3. Supports government with technology for e-governance
    4. Prints currency

  21. UPI ని నడిపే సంస్థ ఏది?

    1. UIDAI
    2. NPCI
    3. NIC
    4. TRAI
    సమాధానం

    B. NPCI

    Which body runs UPI?

    1. UIDAI
    2. NPCI
    3. NIC
    4. TRAI

  22. "e-Kranti" స్తంభం దేని గురించి?

    1. ఎలక్ట్రానిక్స్ తయారీ
    2. అందరికీ సమాచారం
    3. ఎర్లీ హార్వెస్ట్
    4. సేవల ఎలక్ట్రానిక్ పంపిణీ
    సమాధానం

    D. సేవల ఎలక్ట్రానిక్ పంపిణీ

    The pillar "e-Kranti" is about:

    1. Electronics manufacturing
    2. Information for all
    3. Early harvest
    4. Electronic delivery of services

  23. నేషనల్ ఇ-గవర్నెన్స్ ప్లాన్ ఏ సంవత్సరంలో ప్రారంభమైంది?

    1. 2015
    2. 2006
    3. 1996
    4. 2020
    సమాధానం

    B. 2006

    The National e-Governance Plan began in:

    1. 2015
    2. 2006
    3. 1996
    4. 2020

  24. ఇ-గవర్నెన్స్ యొక్క ముఖ్య ప్రయోజనం ఏది?

    1. అధిక ముద్రణ ఖర్చులు
    2. తక్కువ సేవలు
    3. ఎక్కువ పారదర్శకత మరియు తక్కువ కాగితపు పని
    4. కార్యాలయాలకు ఎక్కువ ప్రయాణం
    సమాధానం

    C. ఎక్కువ పారదర్శకత మరియు తక్కువ కాగితపు పని

    A key benefit of e-governance is:

    1. Higher printing costs
    2. Fewer services
    3. More transparency and less paperwork
    4. More travel to offices

  25. డిజిటల్ డివైడ్ అంటే:

    1. హార్డ్ డిస్క్ విభజన
    2. నెట్‌వర్క్ లోపం
    3. విరిగిన కంప్యూటర్ తెర
    4. సాంకేతికత అందుబాటులో ఉన్నవారికి మరియు లేనివారికి మధ్య అంతరం
    సమాధానం

    D. సాంకేతికత అందుబాటులో ఉన్నవారికి మరియు లేనివారికి మధ్య అంతరం

    The digital divide means:

    1. Splitting of a hard disk
    2. A network error
    3. A broken computer screen
    4. Gap between those with and without access to technology

  26. మారుమూల ప్రాంతాల్లో ఇ-గవర్నెన్స్‌కు సాధారణ సవాలు ఏది?

    1. బలహీన నెట్‌వర్క్ మరియు తక్కువ డిజిటల్ నైపుణ్యాలు
    2. అధిక కాగితం
    3. చౌక పరికరాలు
    4. చాలా ఎక్కువ కార్యాలయాలు
    సమాధానం

    A. బలహీన నెట్‌వర్క్ మరియు తక్కువ డిజిటల్ నైపుణ్యాలు

    Which is a common challenge for e-governance in remote areas?

    1. Poor network and low digital skills
    2. Excess paper
    3. Cheap devices
    4. Too many offices

  27. PMGDISHA దేనిపై దృష్టి పెడుతుంది?

    1. గ్రామీణ కుటుంబాల్లో డిజిటల్ అక్షరాస్యత
    2. రైలు టికెట్ల బుకింగ్
    3. పన్ను దాఖలు
    4. అంతరిక్ష పరిశోధన
    సమాధానం

    A. గ్రామీణ కుటుంబాల్లో డిజిటల్ అక్షరాస్యత

    PMGDISHA focuses on:

    1. Digital literacy in rural households
    2. Rail ticketing
    3. Tax filing
    4. Space research

  28. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని గ్రామ మరియు వార్డు సచివాలయాలను ఎలా వర్ణిస్తారు?

    1. కరెన్సీని ముద్రించే చోటుగా
    2. ఉపగ్రహాలను నిర్మించే చోటుగా
    3. రైల్వేలను నడిపే చోటుగా
    4. అనేక ప్రభుత్వ సేవలను ప్రజలకు దగ్గరగా తెచ్చే చోటుగా
    సమాధానం

    D. అనేక ప్రభుత్వ సేవలను ప్రజలకు దగ్గరగా తెచ్చే చోటుగా

    Village and ward secretariats in Andhra Pradesh are described as places that:

    1. Print currency
    2. Build satellites
    3. Run railways
    4. Bring many government services close to people

  29. కింది వాటిలో సరిగ్గా సరిపోలినది ఏది?

    1. DigiLocker - ప్రభుత్వ కొనుగోళ్లు
    2. GeM - ప్రభుత్వ కొనుగోళ్లు
    3. ఆధార్ - ఆన్‌లైన్ టెండర్లు
    4. UMANG - పత్రాల నిల్వ
    సమాధానం

    B. GeM - ప్రభుత్వ కొనుగోళ్లు

    Which of the following is correctly matched?

    1. DigiLocker - Government purchases
    2. GeM - Government purchases
    3. Aadhaar - Online tenders
    4. UMANG - Document storage

  30. G2B సేవకు ఉదాహరణ ఏది?

    1. విద్యార్థికి ఆన్‌లైన్ స్కాలర్‌షిప్
    2. సిబ్బంది సెలవు రికార్డు
    3. ఆన్‌లైన్ కంపెనీ రిజిస్ట్రేషన్
    4. కుటుంబం రేషన్ కార్డ్ దరఖాస్తు
    సమాధానం

    C. ఆన్‌లైన్ కంపెనీ రిజిస్ట్రేషన్

    Which is an example of a G2B service?

    1. Online scholarship for a student
    2. Staff leave record
    3. Online company registration
    4. Ration card application by a family

  31. ప్రకటన 1: డిజిటల్ ఇండియాకు తొమ్మిది స్తంభాలు ఉన్నాయి. ప్రకటన 2: డిజిటల్ ఇండియాను 2015 లో ప్రారంభించారు. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Statement 1: Digital India has nine pillars. Statement 2: Digital India was launched in 2015. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

  32. ప్రకటన 1: DigiLocker పత్రాలను డిజిటల్‌గా నిల్వ చేస్తుంది. ప్రకటన 2: పౌరులు సర్టిఫికెట్లను నిల్వ చేయడానికి GeM ఉపయోగిస్తారు. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Statement 1: DigiLocker stores documents digitally. Statement 2: GeM is used by citizens to store certificates. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

  33. ప్రకటన 1: ఆధార్‌ను NPCI జారీ చేస్తుంది. ప్రకటన 2: ఆధార్ 12 అంకెల సంఖ్య. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Statement 1: Aadhaar is issued by NPCI. Statement 2: Aadhaar is a 12-digit number. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

  34. ప్రకటన 1: G2C సేవలు పౌరుల కోసం ఉద్దేశించినవి. ప్రకటన 2: G2G సేవలు వ్యాపారాల కోసం ఉద్దేశించినవి. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Statement 1: G2C services are meant for citizens. Statement 2: G2G services are meant for businesses. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

  35. ప్రకటన 1: DBT మధ్యవర్తులను మరియు లీకేజీని తగ్గిస్తుంది. ప్రకటన 2: DBT లబ్ధిదారుని బ్యాంకు ఖాతాకు ప్రయోజనాలను పంపుతుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Statement 1: DBT reduces middlemen and leakage. Statement 2: DBT sends benefits to the beneficiary's bank account. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

  36. ప్రకటన 1: ఇ-గవర్నెన్స్ అనేది ఇ-గవర్నమెంట్ కంటే విస్తృతమైనది. ప్రకటన 2: ఇ-గవర్నెన్స్‌లో పౌరుల భాగస్వామ్యం కూడా ఉండవచ్చు. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Statement 1: E-governance is wider than e-government. Statement 2: E-governance can include citizen participation. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

  37. ప్రకటన 1: BharatNet గ్రామ పంచాయతీలకు ఫైబర్ బ్రాడ్‌బ్యాండ్ అందించడం లక్ష్యంగా కలిగి ఉంది. ప్రకటన 2: CSC లు గ్రామస్థాయిలో డిజిటల్ సేవలను అందిస్తాయి. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Statement 1: BharatNet aims at fibre broadband to village panchayats. Statement 2: CSCs offer digital services at village level. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

  38. ప్రకటన 1: UMANG అనేక సేవల కోసం ఒకే యాప్. ప్రకటన 2: పన్నులు చెల్లించడానికి MyGov ఉపయోగిస్తారు. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Statement 1: UMANG is a single app for many services. Statement 2: MyGov is used to pay taxes. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

  39. ప్రకటన 1: ఇ-సైన్ ఆధార్ ఆధారిత ధృవీకరణను ఉపయోగిస్తుంది. ప్రకటన 2: ఇ-సైన్‌కు భౌతిక సంతకం అవసరం. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Statement 1: e-Sign uses Aadhaar-based authentication. Statement 2: e-Sign needs a physical signature. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

  40. ప్రకటన 1: డిజిటల్ ఇండియాకు కేవలం ఏడు స్తంభాలే ఉన్నాయి. ప్రకటన 2: ఎలక్ట్రానిక్స్ తయారీ ఆ స్తంభాలలో ఒకటి. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Statement 1: Digital India has only seven pillars. Statement 2: Electronics Manufacturing is one of the pillars. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

  41. ప్రకటన 1: NIC ప్రభుత్వ ప్రాజెక్టులకు సాంకేతిక మద్దతు ఇస్తుంది. ప్రకటన 2: NIC ఆధార్ నంబర్లను జారీ చేస్తుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Statement 1: NIC gives technology support to government projects. Statement 2: NIC issues Aadhaar numbers. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

  42. ప్రకటన 1: ఇ-గవర్నెన్స్ ప్రభుత్వ కార్యాలయాలకు ప్రయాణాన్ని తగ్గించగలదు. ప్రకటన 2: డిజిటల్ డివైడ్ కొందరిని ఇ-సేవలు ఉపయోగించకుండా ఆపవచ్చు. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Statement 1: E-governance can cut travel to government offices. Statement 2: Digital divide can stop some people from using e-services. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

  43. ప్రకటన 1: G2E అంటే Government to Employee. ప్రకటన 2: G2B అంటే Government to Bank. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Statement 1: G2E means Government to Employee. Statement 2: G2B means Government to Bank. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

  44. ఇంట్లో ఇంటర్నెట్ లేనివారికి కామన్ సర్వీస్ సెంటర్ల తరహా అందుబాటును కల్పించే డిజిటల్ ఇండియా స్తంభం ఏది?

    1. Early Harvest Programmes
    2. IT for Jobs
    3. Electronics Manufacturing
    4. Public Internet Access Programme
    సమాధానం

    D. Public Internet Access Programme

    Which pillar of Digital India covers Common Service Centres style access for people without home Internet?

    1. Early Harvest Programmes
    2. IT for Jobs
    3. Electronics Manufacturing
    4. Public Internet Access Programme

  45. ప్రకటన 1: AP ఇ-సేవల తాజా జాబితాను అధికారిక పోర్టళ్లలో తనిఖీ చేయాలి. ప్రకటన 2: రాష్ట్ర ఇ-సేవలు ఎప్పుడూ ఆన్‌లైన్ చెల్లింపును ఉపయోగించవు. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Statement 1: The latest list of AP e-services should be checked on official portals. Statement 2: State e-services never use online payment. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2
Page 1 of 1
‹
›