ప్రత్యుత్పత్తి, అనువంశికత మరియు పరిణామం

గుర్తుంచుకోవలసినవి

• ప్రత్యుత్పత్తి వల్ల కొత్త జీవులు ఏర్పడతాయి. అలైంగిక ప్రత్యుత్పత్తిలో ఒకే జనకం ఉంటుంది, సంతతి ఒకేలా ఉంటుంది. లైంగిక ప్రత్యుత్పత్తికి రెండు సంయోగబీజాలు అవసరం, దీనివల్ల వైవిధ్యం కలుగుతుంది.
• అనువంశికతలో లక్షణాలు క్రోమోజోముల (DNA)పై ఉన్న జన్యువుల ద్వారా సంక్రమిస్తాయి. మెండల్ ఏకసంకర నిష్పత్తి F₂లో 3:1, ద్విసంకర నిష్పత్తి 9:3:3:1. మానవులలో 23 జతల క్రోమోజోములు ఉంటాయి; లింగాన్ని తండ్రి X లేదా Y నిర్ణయిస్తుంది.
• పరిణామం అంటే కాలక్రమంలో జాతులలో క్రమంగా వచ్చే మార్పు. డార్విన్ దీనిని సహజ ఎంపికతో వివరించాడు. శిలాజాలు, సజాతీయ అవయవాలు, పిండోత్పత్తి శాస్త్రం ఆధారాలను ఇస్తాయి.

అలైంగిక ప్రత్యుత్పత్తి

అటవీ శాస్త్రంలో, నర్సరీలలో శాఖీయ ప్రవర్ధనం: కొమ్మ ముక్కలు నాటడం, పొరలు వేయడం (layering), అంటుకట్టడం, కంటి ముడి వేయడం (budding) ద్వారా తల్లి మొక్కతో సమానమైన మొక్కలు వస్తాయి; పండ్లు, పూలు త్వరగా వస్తాయి. టేకు, యూకలిప్టస్‌లను క్లోనల్ పద్ధతులతో వృద్ధి చేయవచ్చు; వెదురు భూకాండాల ద్వారా వ్యాపిస్తుంది. అరటి వంటి విత్తనాలు లేని మొక్కలను శాఖీయ పద్ధతిలో ప్రవర్ధనం చేస్తారు. కణజాల వర్ధనం (Tissue culture) అంటే చిన్న కణజాల ముక్కల నుంచి పోషక యానకంలో కొత్త మొక్కలను పెంచడం.

అలైంగిక ప్రత్యుత్పత్తిలో వైవిధ్యం తక్కువ. వ్యాధి వస్తే ఇది ప్రమాదకరం.

పుష్పించే మొక్కలలో లైంగిక ప్రత్యుత్పత్తి

పుష్పభాగాలు: రక్షక పత్రాలు (కాలిక్స్), ఆకర్షణ పత్రాలు (కరోలా), కేసరం (పురుష భాగం: పుప్పొడి తిత్తి, తంతువు), అండకోశం లేదా కార్పెల్ (స్త్రీ భాగం: కీలాగ్రం, కీలం, అండాశయం). పుప్పొడి తిత్తి పుప్పొడి రేణువులను తయారు చేస్తుంది; అండాశయంలో అండ కణం ఉన్న అండాలు ఉంటాయి.

• పరాగసంపర్కం: పుప్పొడిని పుప్పొడి తిత్తి నుంచి కీలాగ్రానికి చేర్చడం. స్వపరాగ సంపర్కం అంటే అదే పువ్వులో లేదా అదే మొక్కలో జరిగేది. పరపరాగ సంపర్కం అంటే వేర్వేరు మొక్కల పూల మధ్య గాలి, కీటకాలు, నీరు లేదా పక్షుల ద్వారా జరిగేది.
• ఫలదీకరణం: పుప్పొడి రేణువు పుప్పొడి నాళాన్ని ఏర్పరచి అండాన్ని చేరుతుంది. ఒక పురుష సంయోగబీజం అండ కణంతో కలిసి సంయుక్తబీజం (జైగోట్) ఏర్పడుతుంది. పుష్పించే మొక్కలలో ద్విఫలదీకరణం వల్ల అంకురచ్ఛదం (ఆహార నిల్వ) కూడా ఏర్పడుతుంది.
• ఫలదీకరణం తర్వాత: అండం → విత్తనం; అండాశయం → ఫలం.
• విత్తన వ్యాప్తి గాలి (మాపుల్, మునగ), నీరు (కొబ్బరి), జంతువులు (ముళ్ళ కాయలు), పేలడం (బఠాణీ కాయలు) ద్వారా జరుగుతుంది. వ్యాప్తి వల్ల అడవులు విస్తరిస్తాయి, పునరుద్ధరణ జరుగుతుంది.

అనేక వెదురు జాతులు చాలా సంవత్సరాల విరామం తర్వాత ఒకేసారి పుష్పించి ఆ తర్వాత చనిపోతాయి. దీనిని సామూహిక పుష్పించడం (gregarious flowering) అంటారు.

మానవ ప్రత్యుత్పత్తి

పురుష వ్యవస్థ: వృషణాలు (శుక్రకణాలు, టెస్టోస్టీరాన్ తయారీ; వృషణకోశంలో ఉంటాయి), శుక్రవాహిక, శుక్రాశయాలు, ప్రోస్టేట్ గ్రంథి, మూత్రనాళం.

స్త్రీ వ్యవస్థ: అండాశయాలు (అండాలు, ఈస్ట్రోజన్ తయారీ), అండవాహికలు (ఫాలోపియన్ నాళాలు), గర్భాశయం, యోని.

• యౌవనారంభం: లైంగిక పరిపక్వత వచ్చే వయసు; దీనిని హార్మోన్లు నియంత్రిస్తాయి.
• ఫలదీకరణం: శుక్రకణం, అండం ఫాలోపియన్ నాళంలో కలుస్తాయి. సంయుక్తబీజం విభజన చెందుతూ గర్భాశయానికి చేరి దాని గోడలో అంటుకుంటుంది.
• ప్లాసెంటా (మావి): తల్లిని, పిండాన్ని కలిపే అవయవం; పోషకాలు, ఆక్సిజన్‌ను అందిస్తుంది, వ్యర్థాలను తొలగిస్తుంది.
• గర్భధారణ కాలం: మానవులలో సుమారు 9 నెలలు (సుమారు 40 వారాలు).
• ఋతుచక్రం: సుమారు 28 రోజులు; అండోత్సర్గం చక్రం మధ్యలో జరుగుతుంది.

గర్భనిరోధకం: అడ్డుకట్ట పద్ధతులు (కండోమ్‌లు), హార్మోన్ మాత్రలు, గర్భాశయ లోపల పరికరాలు (IUDలు), శస్త్రచికిత్స పద్ధతులు (పురుషులలో వేసెక్టమీ, స్త్రీలలో ట్యూబెక్టమీ). HIV/AIDS వంటి లైంగిక సంక్రమణ వ్యాధుల ప్రమాదాన్ని కూడా కండోమ్‌లు తగ్గిస్తాయి.

జంతు ప్రత్యుత్పత్తి: చేపలు, కప్పలలో బాహ్య ఫలదీకరణం; పక్షులు, సరీసృపాలు, క్షీరదాలలో అంతర ఫలదీకరణం. క్షీరదాలు జరాయుజాలు (పిల్లలను కంటాయి); పక్షులు అండోత్పాదకాలు (గుడ్లు పెడతాయి).

అనువంశికత

గ్రెగర్ మెండల్ (జన్యుశాస్త్ర పితామహుడు) తోట బఠాణీ (*Pisum sativum*)పై ప్రయోగాలు చేసి వారసత్వ నియమాలను ఇచ్చాడు.

ఏకసంకర సంకరణం: పొడవు (TT) × పొట్టి (tt) → F₁ అంతా పొడవు (Tt). F₁ స్వయంగా సంపర్కం చెందితే F₂లో బాహ్యరూప నిష్పత్తి 3 పొడవు : 1 పొట్టి, జన్యురూప నిష్పత్తి 1 TT : 2 Tt : 1 tt.

ద్విసంకర సంకరణం: గుండ్రని పసుపు × ముడతల ఆకుపచ్చ → F₂ నిష్పత్తి 9 : 3 : 3 : 1.

మెండల్ నియమాలు: బలగుణ నియమం, వియోజన నియమం (సంయోగబీజాలలో యుగ్మవికల్పాలు వేరవుతాయి), స్వతంత్ర వ్యూహన నియమం (లక్షణాలు ఒకదానితో ఒకటి సంబంధం లేకుండా సంక్రమిస్తాయి).

క్రోమోజోములు మరియు DNA: జన్యువులు కేంద్రకంలోని క్రోమోజోములపై ఉంటాయి. DNA (డీఆక్సీరైబో న్యూక్లిక్ ఆమ్లం) ద్వియామ సర్పిలాకారం; దీనిని వాట్సన్, క్రిక్ వివరించారు. దీని నాలుగు క్షారాలు అడెనిన్, థైమిన్, గ్వానిన్, సైటోసిన్. మానవులలో 46 క్రోమోజోములు (23 జతలు) ఉంటాయి; సంయోగబీజాలలో 23 ఉంటాయి.

మానవులలో లింగ నిర్ధారణ: స్త్రీలు XX; పురుషులు XY. అండాలు ఎల్లప్పుడూ X కలిగి ఉంటాయి; శుక్రకణాలు X లేదా Y కలిగి ఉంటాయి. కాబట్టి శిశువు లింగాన్ని తండ్రి శుక్రకణం నిర్ణయిస్తుంది. అబ్బాయి లేదా అమ్మాయి పుట్టే సంభావ్యత చెరో 50 శాతం.

వైవిధ్యం లైంగిక ప్రత్యుత్పత్తి, ఖండన వినిమయం (crossing over), ఉత్పరివర్తనాల వల్ల కలుగుతుంది. ఉత్పరివర్తనం (Mutation) అంటే DNAలో ఆకస్మిక మార్పు.

పరిణామం

• లామార్క్: "వాడకం, వాడకపోవడం" సిద్ధాంతాన్ని, ఆర్జిత లక్షణాల అనువంశికతను ప్రతిపాదించాడు. ఆర్జిత లక్షణాలు సంక్రమించవు.
• డార్విన్: తన *On the Origin of Species* (1859) గ్రంథంలో సహజ ఎంపిక (యోగ్యతమమైనవి మనుగడ సాగిస్తాయి) సిద్ధాంతాన్ని ప్రతిపాదించాడు. మనుగడకు తోడ్పడే వైవిధ్యాలు తర్వాతి తరాలకు సంక్రమిస్తాయి.
• జాతి ఉద్భవం (Speciation): జనాభాలు వేరుపడినప్పుడు కొత్త జాతులు ఏర్పడటం.

మానవ పరిణామం (స్థూలంగా): *ఆస్ట్రలోపిథెకస్*, *హోమో హాబిలిస్*, *హోమో ఎరెక్టస్*, *హోమో సేపియన్స్*. నేటి కపులు (apes) నుంచి మానవులు పరిణామం చెందలేదు; ఇద్దరికీ ఉమ్మడి పూర్వీకుడు ఉన్నాడు.

పరిరక్షణతో సంబంధం: ఆవాసం, జన్యు వైవిధ్యం తగ్గడం వల్ల జాతులు అనుకూలనం చెందే అవకాశం తగ్గుతుంది. రక్షిత అడవులు జన్యు నిధులను సజీవంగా ఉంచుతాయి.

ప్రత్యుత్పత్తి, అనువంశికతపై మరిన్ని వివరాలు

విత్తనం భాగాలు: విత్తన కవచం, పిండం (ప్లూములు, రాడికల్, బీజదళాలు), ఆహార నిల్వ. అంకురోత్పత్తికి నీరు, గాలి, తగిన ఉష్ణోగ్రత అవసరం; చాలా విత్తనాలకు కాంతి అవసరం లేదు. రాడికల్ వేరుగా, ప్లూములు కాండంగా పెరుగుతాయి. ద్విదళబీజ విత్తనాలకు (శనగ) రెండు బీజదళాలు; ఏకదళబీజ విత్తనాలకు (మొక్కజొన్న) ఒకటి ఉంటుంది.

అటవీ పునరుద్ధరణ: సహజ పునరుద్ధరణ విత్తనాలు, కాపిస్ (మొదళ్ల నుంచి చిగుళ్లు), వేరు పిలకల ద్వారా జరుగుతుంది. సాల్, టేకు వంటి జాతులు బాగా కాపిస్ అవుతాయి. అటవీ అధికారులు నర్సరీలు, నేరుగా విత్తడం, క్లోనల్ కొమ్మ ముక్కలు నాటడం చేస్తారు. తోటలకు విత్తన జీవక్షమత, నిల్వ ముఖ్యం.

ప్రత్యుత్పత్తి వ్యూహాల రకాలు

కణ విభజన: సమసూత్ర విభజన (Mitosis) క్రోమోజోముల సంఖ్య మారకుండా రెండు ఒకేలాంటి కణాలను ఇస్తుంది; పెరుగుదల, మరమ్మతులో ఉపయోగపడుతుంది. క్షయకరణ విభజన (Meiosis) క్రోమోజోముల సంఖ్య సగం ఉన్న సంయోగబీజాలను తయారు చేస్తుంది (reduction division); వృషణాలు, అండాశయాలలో జరుగుతుంది. ఫలదీకరణం పూర్తి సంఖ్యను పునరుద్ధరిస్తుంది.

ప్రత్యుత్పత్తిలో హార్మోన్లు: టెస్టోస్టీరాన్ (పురుష), ఈస్ట్రోజన్, ప్రొజెస్టీరాన్ (స్త్రీ). పిట్యూటరీ హార్మోన్లు FSH, LH చక్రాన్ని నియంత్రిస్తాయి.

జన్యు రుగ్మతలు: వర్ణాంధత్వం, హీమోఫీలియా X క్రోమోజోముపై ఉండే లింగ సంబంధ అబలగుణ రుగ్మతలు; పురుషులలో ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి. డౌన్ సిండ్రోమ్ అదనపు 21వ క్రోమోజోము (47 క్రోమోజోములు) వల్ల వస్తుంది. సికిల్ సెల్ రక్తహీనత ఒక అబలగుణ రక్త రుగ్మత.

జీవసాంకేతిక శాస్త్ర సంబంధాలు: సంకర విత్తనాలు, జన్యుమార్పిడి పంటలు, క్లోనింగ్ జన్యువులపై ఆధారపడతాయి. డాలీ గొర్రె పెద్ద కణం నుంచి క్లోన్ చేసిన మొదటి క్షీరదం.

పరిణామం మరియు వర్గీకరణ: ఉమ్మడి పూర్వీకులు గల జీవులను ఒకే సమూహంలో చేరుస్తారు. సహజ ఎంపిక వైవిధ్యంపై పనిచేస్తుంది: ఒక జనాభాలో ఉపయోగకరమైన లక్షణాలు గల జీవులు మనుగడ సాగించి ఎక్కువ సంతానాన్ని కంటాయి. తరచుగా ఇచ్చే ఉదాహరణ పెప్పర్డ్ మాత్ (peppered moth); కాలుష్య ప్రాంతాలలో ముదురు రంగు రూపాలు పెరిగాయి. బ్యాక్టీరియాలో యాంటీబయాటిక్ నిరోధకత నేటి కాలపు సహజ ఎంపిక ఉదాహరణ.

అంతరించిపోవడం: ఒక జాతి శాశ్వతంగా మాయమవడం. ఆవాస నష్టం, వేట, వాతావరణ మార్పు ప్రధాన కారణాలు. జాతులు అంతరించకుండా అటవీ అధికారులు ఆవాసాలను రక్షిస్తారు.

పరీక్ష ఉచ్చులు

• 1. పరాగసంపర్కం – ఫలదీకరణం: పరాగసంపర్కం అంటే పుప్పొడి బదిలీ; ఫలదీకరణం అంటే సంయోగబీజాల కలయిక.
• 2. అండాశయం ఫలంగా, అండం విత్తనంగా మారుతుంది.
• 3. సజాతీయ – సమరూప: ఒకే మూలం – ఒకే విధి.
• 4. శిశువు లింగాన్ని తండ్రి నిర్ణయిస్తాడు, తల్లి కాదు.
• 5. మానవులలో ఫలదీకరణం ఫాలోపియన్ నాళంలో జరుగుతుంది, గర్భాశయంలో కాదు.
• 6. బాహ్యరూప నిష్పత్తి 3:1 – జన్యురూప నిష్పత్తి 1:2:1.
• 7. లామార్క్ – డార్విన్: ఆర్జిత లక్షణాలు – సహజ ఎంపిక.
• 8. మొగ్గ తొడగడం – విచ్ఛిత్తి: మొగ్గ తొడగడంలో పెరుగుదల (outgrowth) వస్తుంది; విచ్ఛిత్తిలో జనకం విడిపోతుంది.

ఒక్క వాక్యంలో

• 1. మెండల్ జన్యుశాస్త్ర పితామహుడు.
• 2. మెండల్ తోట బఠాణీని ఉపయోగించాడు.
• 3. ఏకసంకర F₂ బాహ్యరూప నిష్పత్తి 3:1.
• 4. ద్విసంకర F₂ నిష్పత్తి 9:3:3:1.
• 5. మానవులలో 23 జతల క్రోమోజోములు ఉంటాయి.
• 6. స్త్రీలు XX, పురుషులు XY.
• 7. DNA నిర్మాణాన్ని వాట్సన్, క్రిక్ ఇచ్చారు.
• 8. సహజ ఎంపిక డార్విన్ సిద్ధాంతం.
• 9. మానవ గర్భధారణ కాలం సుమారు 9 నెలలు.
• 10. ప్లాసెంటా పిండానికి పోషణ ఇస్తుంది.
• 11. అమీబా ద్విదావిచ్ఛిత్తి ద్వారా ప్రత్యుత్పత్తి చేస్తుంది.
• 12. ఈస్ట్ మొగ్గ తొడగడం ద్వారా ప్రత్యుత్పత్తి చేస్తుంది.

సాధన ప్రశ్నలు

1. అమీబా దీని ద్వారా ప్రత్యుత్పత్తి చేస్తుంది

   1. మొగ్గతొడగడం
   2. ఖండనం (fragmentation)
   3. సిద్ధబీజాల ఏర్పాటు
   4. ద్విదావిచ్ఛిత్తి (binary fission)
   సమాధానం

   D. ద్విదావిచ్ఛిత్తి (binary fission)

   Amoeba reproduces by

   1. budding
   2. fragmentation
   3. spore formation
   4. binary fission

2. ఈస్ట్ సాధారణంగా దీని ద్వారా ప్రత్యుత్పత్తి చేస్తుంది

   1. ద్విదావిచ్ఛిత్తి
   2. పునరుత్పత్తి (regeneration)
   3. పరాగసంపర్కం
   4. మొగ్గతొడగడం
   సమాధానం

   D. మొగ్గతొడగడం

   Yeast commonly reproduces by

   1. binary fission
   2. regeneration
   3. pollination
   4. budding

3. స్పైరోగైరా దీని ద్వారా ప్రత్యుత్పత్తి చేస్తుంది

   1. విత్తనాలు
   2. మొగ్గతొడగడం
   3. సిద్ధబీజాలు
   4. ఖండనం
   సమాధానం

   D. ఖండనం

   Spirogyra reproduces by

   1. seeds
   2. budding
   3. spores
   4. fragmentation

4. బ్రయోఫిల్లం తన ఏ భాగం ద్వారా శాఖీయ ప్రత్యుత్పత్తి చేస్తుంది

   1. ఆకులు
   2. కాండ దుంపలు
   3. విత్తనాలు
   4. వేర్లు
   సమాధానం

   A. ఆకులు

   Bryophyllum reproduces vegetatively through its

   1. leaves
   2. stem tubers
   3. seeds
   4. roots

5. బంగాళదుంపను శాఖీయ పద్ధతిలో దీని ద్వారా వ్యాప్తి చేస్తారు

   1. ఆకులు
   2. దుంపలు (tubers)
   3. భూగర్భ కాండాలు (rhizomes)
   4. లశునాలు (bulbs)
   సమాధానం

   B. దుంపలు (tubers)

   Potato is propagated vegetatively by

   1. leaves
   2. tubers
   3. rhizomes
   4. bulbs

6. అల్లం దీని ద్వారా వ్యాపిస్తుంది

   1. లశునాలు
   2. సిద్ధబీజాలు
   3. భూగర్భ కాండాలు (rhizomes)
   4. దుంపలు
   సమాధానం

   C. భూగర్భ కాండాలు (rhizomes)

   Ginger spreads by

   1. bulbs
   2. spores
   3. rhizomes
   4. tubers

7. బ్రెడ్ బూజు (రైజోపస్) దీని ద్వారా ప్రత్యుత్పత్తి చేస్తుంది

   1. సిద్ధబీజాలు
   2. లశునాలు
   3. మొగ్గతొడగడం
   4. విత్తనాలు
   సమాధానం

   A. సిద్ధబీజాలు

   Bread mould (Rhizopus) reproduces by

   1. spores
   2. bulbs
   3. budding
   4. seeds

8. పోషక యానకంలో చిన్న కణజాల ముక్కల నుంచి కొత్త మొక్కలను పెంచడాన్ని ఇలా అంటారు

   1. అంటుకట్టడం
   2. పొరలు వేయడం (layering)
   3. సంకరణం (hybridisation)
   4. కణజాల వర్ధనం (tissue culture)
   సమాధానం

   D. కణజాల వర్ధనం (tissue culture)

   Growing new plants from small tissue pieces in a nutrient medium is called

   1. grafting
   2. layering
   3. hybridisation
   4. tissue culture

9. పుప్పొడి రేణువులు పరాగకోశం నుంచి కీలాగ్రానికి చేరడం

   1. అంకురోత్పత్తి
   2. పరాగసంపర్కం
   3. ఫలదీకరణం
   4. వ్యాప్తి
   సమాధానం

   B. పరాగసంపర్కం

   Transfer of pollen from anther to stigma is

   1. germination
   2. pollination
   3. fertilisation
   4. dispersal

10. ఫలదీకరణం తర్వాత అండాశయం ఇలా మారుతుంది

    1. పుష్పం
    2. కీలాగ్రం
    3. ఫలం
    4. విత్తనం
    సమాధానం

    C. ఫలం

    After fertilisation, the ovary becomes the

    1. flower
    2. stigma
    3. fruit
    4. seed

11. పుష్పంలోని పురుష భాగం

    1. కేసరం (stamen)
    2. అండకోశ పత్రం (carpel)
    3. అండకోశం (pistil)
    4. రక్షక పత్రం (sepal)
    సమాధానం

    A. కేసరం (stamen)

    The male part of a flower is the

    1. stamen
    2. carpel
    3. pistil
    4. sepal

12. పుష్పించే మొక్కలలో ద్వి ఫలదీకరణం వల్ల ఇది కూడా ఏర్పడుతుంది

    1. పిండకోశం
    2. భ్రూణపోషకం (endosperm)
    3. పుప్పొడి
    4. బీజదళం మాత్రమే
    సమాధానం

    B. భ్రూణపోషకం (endosperm)

    Double fertilisation in flowering plants also forms the

    1. embryo sac
    2. endosperm
    3. pollen
    4. cotyledon only

13. మునగ మరియు మేపుల్ విత్తనాలు ఎక్కువగా దీని ద్వారా వ్యాప్తి చెందుతాయి

    1. నీరు
    2. విస్ఫోటనం
    3. జంతువులు
    4. గాలి
    సమాధానం

    D. గాలి

    Seeds of drumstick and maple are mostly dispersed by

    1. water
    2. explosion
    3. animals
    4. wind

14. కొబ్బరి ప్రధానంగా దీని ద్వారా వ్యాప్తి చెందుతుంది

    1. జంతువులు
    2. గాలి
    3. నీరు
    4. విస్ఫోటనం
    సమాధానం

    C. నీరు

    Coconut is dispersed mainly by

    1. animals
    2. wind
    3. water
    4. explosion

15. మానవులలో ఫలదీకరణం సాధారణంగా ఎక్కడ జరుగుతుంది

    1. గర్భాశయం
    2. అండవాహిక (ఫెలోపియన్ నాళం)
    3. అండాశయం
    4. యోని
    సమాధానం

    B. అండవాహిక (ఫెలోపియన్ నాళం)

    Fertilisation in humans normally occurs in the

    1. uterus
    2. fallopian tube
    3. ovary
    4. vagina

16. గర్భంలో పిండానికి పోషణ అందించే అవయవం

    1. వృషణం
    2. అండాశయం
    3. మూత్రాశయం
    4. జరాయువు (placenta)
    సమాధానం

    D. జరాయువు (placenta)

    The organ that nourishes the embryo in the womb is the

    1. testis
    2. ovary
    3. bladder
    4. placenta

17. వృషణాలు శుక్రకణాలతో పాటు ఉత్పత్తి చేసే హార్మోన్

    1. టెస్టోస్టిరాన్
    2. ఈస్ట్రోజన్
    3. థైరాక్సిన్
    4. ఇన్సులిన్
    సమాధానం

    A. టెస్టోస్టిరాన్

    The testes produce sperm and the hormone

    1. testosterone
    2. oestrogen
    3. thyroxine
    4. insulin

18. పురుషులకు చేసే శస్త్రచికిత్స సంతాననిరోధాన్ని ఇలా అంటారు

    1. వేసెక్టమీ (vasectomy)
    2. ట్యూబెక్టమీ (tubectomy)
    3. సిజేరియన్
    4. IUD
    సమాధానం

    A. వేసెక్టమీ (vasectomy)

    Surgical sterilisation of males is called

    1. vasectomy
    2. tubectomy
    3. caesarean
    4. IUD

19. గ్రెగర్ మెండల్‌ను ఇలా పిలుస్తారు

    1. వృక్షశాస్త్ర పితామహుడు
    2. పరిణామ పితామహుడు
    3. జన్యుశాస్త్ర పితామహుడు
    4. వైద్యశాస్త్ర పితామహుడు
    సమాధానం

    C. జన్యుశాస్త్ర పితామహుడు

    Gregor Mendel is called the

    1. Father of Botany
    2. Father of Evolution
    3. Father of Genetics
    4. Father of Medicine

20. మెండల్ తన ప్రయోగాలకు ఉపయోగించిన మొక్క

    1. పొద్దుతిరుగుడు
    2. మొక్కజొన్న
    3. మామిడి
    4. బఠానీ (గార్డెన్ పీ)
    సమాధానం

    D. బఠానీ (గార్డెన్ పీ)

    Mendel's experimental plant was the

    1. sunflower
    2. maize
    3. mango
    4. garden pea

21. ఏకసంకర సంయోగంలో F₂ బాహ్య స్వరూప నిష్పత్తి

    1. 1 : 2 : 1
    2. 3 : 1
    3. 9 : 3 : 3 : 1
    4. 1 : 1
    సమాధానం

    B. 3 : 1

    In a monohybrid cross, the F₂ phenotypic ratio is

    1. 1 : 2 : 1
    2. 3 : 1
    3. 9 : 3 : 3 : 1
    4. 1 : 1

22. ఏకసంకర సంయోగంలో F₂ జన్యురూప నిష్పత్తి

    1. 1 : 1
    2. 1 : 2 : 1
    3. 9 : 3 : 3 : 1
    4. 3 : 1
    సమాధానం

    B. 1 : 2 : 1

    The F₂ genotypic ratio in a monohybrid cross is

    1. 1 : 1
    2. 1 : 2 : 1
    3. 9 : 3 : 3 : 1
    4. 3 : 1

23. ద్విసంకర సంయోగంలో F₂ బాహ్య స్వరూప నిష్పత్తి

    1. 1 : 1 : 1 : 1
    2. 1 : 2 : 1
    3. 9 : 3 : 3 : 1
    4. 3 : 1
    సమాధానం

    C. 9 : 3 : 3 : 1

    The dihybrid F₂ phenotypic ratio is

    1. 1 : 1 : 1 : 1
    2. 1 : 2 : 1
    3. 9 : 3 : 3 : 1
    4. 3 : 1

24. Tt జన్యురూపం ఉన్న మొక్క

    1. సమయుగ్మజ ప్రబల
    2. సమయుగ్మజ ఆప్రబల
    3. ఉత్పరివర్తనం (mutant)
    4. విషమయుగ్మజం (heterozygous)
    సమాధానం

    D. విషమయుగ్మజం (heterozygous)

    A plant with genotype Tt is

    1. homozygous dominant
    2. homozygous recessive
    3. a mutant
    4. heterozygous

25. DNA ద్వికుండలిని (double helix) నిర్మాణాన్ని ప్రతిపాదించినవారు

    1. వాట్సన్ మరియు క్రిక్
    2. హుక్ మరియు ష్లైడన్
    3. మెండల్ మరియు డార్విన్
    4. లామార్క్ మరియు వాలేస్
    సమాధానం

    A. వాట్సన్ మరియు క్రిక్

    The double helix structure of DNA was given by

    1. Watson and Crick
    2. Hooke and Schleiden
    3. Mendel and Darwin
    4. Lamarck and Wallace

26. సాధారణ మానవ దేహకణంలో ఎన్ని క్రోమోజోములు ఉంటాయి?

    1. 48
    2. 23
    3. 44
    4. 46
    సమాధానం

    D. 46

    How many chromosomes does a normal human body cell have?

    1. 48
    2. 23
    3. 44
    4. 46

27. మానవ అండంలో ఎన్ని క్రోమోజోములు ఉంటాయి?

    1. 44
    2. 23
    3. 22
    4. 46
    సమాధానం

    B. 23

    A human egg contains how many chromosomes?

    1. 44
    2. 23
    3. 22
    4. 46

28. మానవ శిశువు లింగాన్ని నిర్ణయించేది

    1. జరాయువు
    2. తల్లి వయస్సు
    3. తండ్రి శుక్రకణం
    4. తల్లి అండం
    సమాధానం

    C. తండ్రి శుక్రకణం

    The sex of a human child is decided by

    1. the placenta
    2. the age of the mother
    3. the father's sperm
    4. the mother's egg

29. పురుష మానవునిలో లింగ క్రోమోజోములు

    1. XY
    2. YY
    3. XO
    4. XX
    సమాధానం

    A. XY

    A male human has the sex chromosomes

    1. XY
    2. YY
    3. XO
    4. XX

30. డార్విన్ పరిణామ సిద్ధాంతం దీనిపై ఆధారపడింది

    1. ప్రకృతి వరణం (natural selection)
    2. వినియోగ-అనువినియోగ సిద్ధాంతం
    3. స్వయంజననం
    4. ఉత్పరివర్తనం మాత్రమే
    సమాధానం

    A. ప్రకృతి వరణం (natural selection)

    Darwin's theory of evolution is based on

    1. natural selection
    2. use and disuse
    3. spontaneous generation
    4. mutation only

31. ఆర్జిత లక్షణాల అనువంశికతను ప్రతిపాదించినవారు

    1. మెండల్
    2. డార్విన్
    3. వాట్సన్
    4. లామార్క్
    సమాధానం

    D. లామార్క్

    Inheritance of acquired characters was proposed by

    1. Mendel
    2. Darwin
    3. Watson
    4. Lamarck

32. మానవ ముంజేయి మరియు గబ్బిలం రెక్క

    1. శిలాజాలు
    2. సజాతి అవయవాలు (homologous organs)
    3. సమవృత్తి అవయవాలు (analogous organs)
    4. అవశేష అవయవాలు (vestigial organs)
    సమాధానం

    B. సజాతి అవయవాలు (homologous organs)

    A human forelimb and a bat's wing are

    1. fossils
    2. homologous organs
    3. analogous organs
    4. vestigial organs

33. పక్షి రెక్కలు మరియు కీటకం రెక్కలు

    1. పూర్వరూప అవయవాలు (atavistic organs)
    2. అవశేష అవయవాలు
    3. సమవృత్తి అవయవాలు (analogous organs)
    4. సజాతి అవయవాలు
    సమాధానం

    C. సమవృత్తి అవయవాలు (analogous organs)

    Wings of a bird and an insect are

    1. atavistic organs
    2. vestigial organs
    3. analogous organs
    4. homologous organs

34. మానవులలో ఉండే ఉండుకం (appendix) దీనికి ఉదాహరణ

    1. సమవృత్తి అవయవం
    2. అవశేష అవయవం (vestigial organ)
    3. సజాతి అవయవం
    4. లైంగిక అవయవం
    సమాధానం

    B. అవశేష అవయవం (vestigial organ)

    The appendix in humans is an example of a

    1. analogous organ
    2. vestigial organ
    3. homologous organ
    4. sex organ

35. ఆర్కియాప్టెరిక్స్ దేనిని కలిపే శిలాజం

    1. మొక్కలు మరియు శిలీంధ్రాలు
    2. చేపలు మరియు కప్పలు
    3. కోతులు మరియు మానవులు
    4. సరీసృపాలు మరియు పక్షులు
    సమాధానం

    D. సరీసృపాలు మరియు పక్షులు

    Archaeopteryx is a fossil linking

    1. plants and fungi
    2. fish and frogs
    3. apes and humans
    4. reptiles and birds

36. సామూహికంగా పుష్పించి తర్వాత చనిపోవడం అనేక జాతులలో కనిపించేది

    1. వెదురు
    2. వేప
    3. మామిడి
    4. టేకు
    సమాధానం

    A. వెదురు

    Gregarious flowering followed by death is seen in many species of

    1. bamboo
    2. neem
    3. mango
    4. teak

37. పొడవైన (TT) మరియు పొట్టి (tt) బఠానీ మొక్కల సంయోగం వల్ల వచ్చే F₁ మొక్కలు

    1. అన్నీ పొట్టివి
    2. సగం పొడవు, సగం పొట్టి
    3. అన్నీ పొడవు
    4. నాలుగింట మూడు వంతులు పొడవు
    సమాధానం

    C. అన్నీ పొడవు

    A cross between a tall (TT) and a dwarf (tt) pea gives F₁ plants that are

    1. all dwarf
    2. half tall, half dwarf
    3. all tall
    4. three-fourths tall

38. Tt × Tt సంయోగంలో సంతతిలో పొట్టి (tt) మొక్కల భాగం ఎంత?

    1. 3/4
    2. 1/4
    3. 1/8
    4. 1/2
    సమాధానం

    B. 1/4

    In a cross Tt × Tt, what fraction of offspring is dwarf (tt)?

    1. 3/4
    2. 1/4
    3. 1/8
    4. 1/2

39. Tt × Tt సంయోగంలో 200 సంతతిలో ఎన్ని పొడవు మొక్కలు ఉంటాయని ఆశించవచ్చు?

    1. 150
    2. 50
    3. 100
    4. 200
    సమాధానం

    A. 150

    In a cross Tt × Tt with 200 offspring, how many are expected to be tall?

    1. 150
    2. 50
    3. 100
    4. 200

40. ఒక దంపతులకు ప్రతి కాన్పులో ఆడపిల్ల పుట్టే అవకాశం

    1. 75 శాతం
    2. 100 శాతం
    3. 50 శాతం
    4. 25 శాతం
    సమాధానం

    C. 50 శాతం

    A couple's chance of having a girl in each birth is

    1. 75 per cent
    2. 100 per cent
    3. 50 per cent
    4. 25 per cent

41. ప్రకటనలు: 1. అలైంగిక ప్రత్యుత్పత్తిలో ఒకే జనకుడు ఉంటాడు. 2. లైంగిక ప్రత్యుత్పత్తి ఎక్కువ వైవిధ్యాన్ని కలిగిస్తుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Statements: 1. Asexual reproduction involves one parent. 2. Sexual reproduction produces more variation. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

42. ప్రకటనలు: 1. అండము ఫలంగా అభివృద్ధి చెందుతుంది. 2. అండాశయం ఫలంగా అభివృద్ధి చెందుతుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Statements: 1. The ovule develops into the fruit. 2. The ovary develops into the fruit. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

43. ప్రకటనలు: 1. శిశువు లింగాన్ని తల్లి నిర్ణయిస్తుంది. 2. అండాలు ఎల్లప్పుడూ X క్రోమోజోమ్‌ను కలిగి ఉంటాయి. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Statements: 1. Mother decides the sex of the child. 2. Eggs always carry the X chromosome. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

44. ప్రకటనలు: 1. మానవులు ప్రస్తుత కాలపు కోతుల నుంచి పరిణామం చెందారు. 2. మానవులు మరియు కోతులు ఉమ్మడి పూర్వీకుని పంచుకుంటాయి. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Statements: 1. Humans evolved from present-day apes. 2. Humans and apes share a common ancestor. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

45. ప్రకటనలు: 1. DNA ఒక ద్వికుండలిని (double helix). 2. జన్యువులు క్రోమోజోములపై ఉన్న DNA భాగాలు. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Statements: 1. DNA is a double helix. 2. Genes are sections of DNA on chromosomes. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2