←
ఫారెస్ట్ బీట్ ఆఫీసర్ కోసం సాధారణ శాస్త్ర అనుబంధం · Chapter 8

జాతి వృక్షశాస్త్రం: ఔషధ మొక్కలు మరియు వృక్షశాస్త్ర నామాలు

గుర్తుంచుకోవలసినవి

  • జాతి వృక్షశాస్త్రం (Ethnobotany) అంటే ప్రజలు మొక్కలను ఆహారం, ఔషధం, నివాసం, నారలు, ఆచారాల కోసం ఎలా ఉపయోగిస్తారో అధ్యయనం చేయడం. ఈ జ్ఞానంలో చాలా భాగం గిరిజన, గ్రామీణ సముదాయాల వద్ద ఉంది.
  • ప్రతి మొక్కకు రెండు భాగాల లాటిన్ పేరు (ద్వినామ నామకరణం) ఉంటుంది: ప్రజాతి (Genus – పెద్ద అక్షరం), జాతి (species – చిన్న అక్షరం); ఇటాలిక్స్‌లో రాస్తారు. దీనిని కార్ల్ లిన్నేయస్ ప్రవేశపెట్టాడు.
  • అనేక ఔషధ మొక్కలకు తెలిసిన క్రియాశీల రసాయనం, ఉపయోగించే భాగం, కుటుంబం ఉంటాయి. పరీక్షలలో మొక్క, వృక్షశాస్త్ర నామం, భాగం, ఉపయోగాన్ని జతపరచమని అడుగుతారు.

ప్రాథమిక భావనలు

జాతి వృక్షశాస్త్రం వృక్షశాస్త్రాన్ని సంస్కృతితో కలుపుతుంది. జాతి వైద్యం (Ethnomedicine) అంటే మొక్కలను సంప్రదాయ వైద్యంగా ఉపయోగించడం. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని తూర్పు కనుమలు, నల్లమల ప్రాంతాల గిరిజనుల వంటి అటవీ నివాస సముదాయాలు ఆరోగ్యం, ఆహారం కోసం అనేక అటవీ మొక్కలను ఉపయోగిస్తాయి. అటవీ అధికారులు ఈ మొక్కలను తెలుసుకోవాలి, ఎందుకంటే చాలా మొక్కలను కలపేతర అటవీ ఉత్పత్తులు (NTFP) లేదా చిన్న అటవీ ఉత్పత్తులుగా సేకరిస్తారు; ఉదాహరణకు తేనె, బంకలు, చింతపండు, కుంకుడుకాయ, ఔషధ మూలికలు.

భారతదేశంలో సంప్రదాయ వైద్య విధానాలు: ఆయుర్వేదం, సిద్ధ, యునాని, హోమియోపతి, యోగా, ప్రకృతి వైద్యంతో కలిసి AYUSH కిందకు వస్తాయి. ఆయుర్వేదం వేరు, బెరడు, ఆకు, పువ్వు, ఫలం, విత్తనం, మొత్తం మొక్క వంటి అనేక భాగాలను ఉపయోగిస్తుంది. జీవ అన్వేషణ (Bioprospecting) అంటే మొక్కలలో ఉపయోగకరమైన సమ్మేళనాల కోసం అన్వేషణ. జీవ దొంగతనం (Biopiracy) అంటే సంప్రదాయ జ్ఞానాన్ని లేదా జీవ వనరులను అనుమతి లేకుండా ఉపయోగించడం. జీవ వైవిధ్య చట్టం, 2002 జీవ వనరుల వినియోగాన్ని, ప్రయోజనాల పంపకాన్ని నియంత్రిస్తుంది. సంప్రదాయ జ్ఞాన డిజిటల్ గ్రంథాలయం (TKDL) తప్పుడు పేటెంట్లను నివారించడానికి సంప్రదాయ జ్ఞానాన్ని నమోదు చేస్తుంది. ఈ సందర్భంలో పసుపు, వేప మీద పేటెంట్లను సవాలు చేశారు.

ద్వినామ నామకరణం

నియమాలు: ప్రజాతి పేరు పెద్ద అక్షరంతో మొదలవుతుంది; జాతి పేరు చిన్న అక్షరంతో మొదలవుతుంది; చేతిరాతలో రెండింటినీ విడివిడిగా ఇటాలిక్స్‌లో రాస్తారు లేదా అండర్‌లైన్ చేస్తారు. రచయిత పేరు తర్వాత రావచ్చు. ఈ విధానాన్ని లిన్నేయస్ తన *Species Plantarum* (1753) గ్రంథంలో స్థాపించాడు. మొక్కల నియమాలు శైవలాలు, శిలీంధ్రాలు, మొక్కల అంతర్జాతీయ నామకరణ నియమావళిలో ఉన్నాయి. ఉదాహరణ: మామిడి *Mangifera indica*, ఇందులో *Mangifera* ప్రజాతి.

వర్గీకరణ క్రమం: సామ్రాజ్యం (Kingdom), వర్గం (Phylum; మొక్కలలో Division), తరగతి (Class), క్రమం (Order), కుటుంబం (Family), ప్రజాతి (Genus), జాతి (Species). మొక్కల కుటుంబ పేర్లు "-aceae"తో ముగుస్తాయి.

ముఖ్యమైన ఔషధ మొక్కలు

సాధారణ పేరువృక్షశాస్త్ర నామంఉపయోగించే భాగంఉపయోగం
వేప*Azadirachta indica*ఆకు, బెరడు, విత్తన నూనెక్రిమినాశకం, కీటక నివారిణి, చర్మ సంరక్షణ
తులసి*Ocimum sanctum* (*Ocimum tenuiflorum* కూడా)ఆకుదగ్గు, జలుబు, రోగనిరోధక శక్తి
పసుపు*Curcuma longa*భూకాండంక్రిమినాశకం, శోథ నివారకం; క్రియాశీల సమ్మేళనం కర్క్యూమిన్
కలబంద*Aloe vera* (*Aloe barbadensis*)ఆకు జెల్కాలిన గాయాలు, చర్మ సంరక్షణ
అశ్వగంధ*Withania somnifera*వేరుఒత్తిడి, సాధారణ బలవర్ధకం
ఉసిరి (ఆమ్లా)*Phyllanthus emblica*ఫలంవిటమిన్ C సమృద్ధి
బ్రాహ్మి*Bacopa monnieri*మొత్తం మొక్కజ్ఞాపకశక్తి బలవర్ధకం
సర్పగంధ*Rauvolfia serpentina*వేరురక్తపోటు; రిసర్పిన్ కలిగి ఉంటుంది
బిళ్లగన్నేరు (Periwinkle)*Catharanthus roseus*ఆకుక్యాన్సర్ నిరోధక ఆల్కలాయిడ్‌లు (విన్‌క్రిస్టిన్, విన్‌బ్లాస్టిన్)
నేలవేము (కల్మేఘ్)*Andrographis paniculata*మొత్తం మొక్కజ్వరం, కాలేయ బలవర్ధకం
తిప్పతీగ (గిలోయ్)*Tinospora cordifolia*కాండంజ్వరం, రోగనిరోధక శక్తి
పిప్పలి*Piper longum*ఫలందగ్గు, జీర్ణక్రియ
మిరియాలు*Piper nigrum*ఫలంసుగంధ ద్రవ్యం, జీర్ణక్రియ
అల్లం*Zingiber officinale*భూకాండంజీర్ణక్రియ, జలుబు
సింకోనా*Cinchona officinalis*బెరడుక్వినైన్ మూలం, మలేరియాకు వాడతారు
నల్లమందు గసగసాలు*Papaver somniferum*కాయ పాలుమార్ఫిన్ మూలం; నియంత్రిత
ఫాక్స్‌గ్లవ్*Digitalis purpurea*ఆకుగుండె బలవర్ధకం (డిగాక్సిన్)
ఎఫెడ్రా*Ephedra* జాతులుకాండంఎఫెడ్రిన్ మూలం
యూకలిప్టస్*Eucalyptus globulus*ఆకు నూనెముక్కు దిబ్బడ నివారణి

వృక్షశాస్త్ర నామాలతో అటవీ, వృక్ష జాతులు

అటవీ సేవల పరీక్షలలో ఇవి తరచుగా అడుగుతారు.

సాధారణ పేరువృక్షశాస్త్ర నామంగమనిక
టేకు*Tectona grandis*విలువైన కలప
సాల్*Shorea robusta*తేమ ఆకురాల్చే అడవుల గట్టి కలప
ఎర్రచందనం*Pterocarpus santalinus*దక్షిణ ఆంధ్రప్రదేశ్ తూర్పు కనుమలకు ప్రత్యేకం (endemic); రక్షిత, నియంత్రిత
చందనం (శ్రీగంధం)*Santalum album*సువాసన గల అంతర్దారువు; వేరు పరాన్నజీవి
వెదురు*Bambusa* జాతులుగడ్డి కుటుంబం (Poaceae)
చింత*Tamarindus indica*ఫల గుజ్జు
ఇప్ప (మహువా)*Madhuca longifolia* (*M. indica*)పువ్వులను గిరిజనులు వాడతారు
మర్రి*Ficus benghalensis*భారతదేశ జాతీయ వృక్షం
రావి*Ficus religiosa*పవిత్ర వృక్షం
కుంకుడు (రీఠా)*Sapindus mukorossi*సహజ శుభ్రపరిచే పదార్థం
కానుగ (పొంగమియా)*Millettia pinnata* (*Pongamia pinnata*)విత్తన నూనెను బయోడీజిల్ మూలంగా వాడతారు
మామిడి*Mangifera indica*జాతీయ ఫలం
నేరేడు*Syzygium cumini*ఫలం, విత్తనం; మధుమేహానికి జానపద వాడకం
తెల్లమద్ది (అర్జున)*Terminalia arjuna*బెరడును గుండె బలవర్ధకంగా వాడతారు
కరక్కాయ, తానికాయ*Terminalia chebula*, *Terminalia bellirica*ఉసిరితో కలిసి త్రిఫలలో భాగం
తుమ్మ (బబూల్)*Vachellia nilotica* (*Acacia nilotica*)బంక, టానిన్
మడ చెట్లు*Rhizophora*, *Avicennia*ఉప్పు నీటిని తట్టుకునే తీర వృక్షాలు

త్రిఫల మూడు ఫలాల మిశ్రమం: ఉసిరి (*Phyllanthus emblica*), కరక్కాయ (*Terminalia chebula*), తానికాయ (*Terminalia bellirica*).

మొక్కల నుంచి అటవీ ఉత్పత్తులు, రసాయనాలు

ఉత్పత్తిమూల మొక్కఉపయోగం
క్వినైన్సింకోనా బెరడుమలేరియా నిరోధకం
రిసర్పిన్*Rauvolfia serpentina*రక్తపోటు
టాక్సాల్పసిఫిక్ యూ (*Taxus*)క్యాన్సర్ నిరోధకం
విన్‌క్రిస్టిన్బిళ్లగన్నేరుక్యాన్సర్ నిరోధకం
మార్ఫిన్నల్లమందు గసగసాలునొప్పి నివారిణి
కర్క్యూమిన్పసుపువర్ణకం, శోథ నివారకం
అజాడిరాక్టిన్వేపసహజ కీటక నాశిని
కెఫీన్తేయాకు, కాఫీఉత్తేజకం
నికోటిన్పొగాకుఉత్తేజకం, హానికరం
రబ్బరు పాలు (Latex)రబ్బరు (*Hevea brasiliensis*)సహజ రబ్బరు
లక్కఅతిథేయి చెట్లపై లక్క కీటకంరెసిన్, మొక్క ఉత్పత్తి కాదు
బంకతుమ్మ, బబూల్అంటుపదార్థం, ఆహార వినియోగం

మొక్క భాగాలు మరియు అవి ఇచ్చేవి

  • వేర్లు: అశ్వగంధ, సర్పగంధ, అతిమధురం (*Glycyrrhiza glabra*).
  • కాండాలు, బెరడు: సింకోనా, అర్జున, దాల్చిన చెక్క (*Cinnamomum verum*).
  • ఆకులు: తులసి, వేప, కలబంద, యూకలిప్టస్.
  • పువ్వులు: లవంగ మొగ్గలు (*Syzygium aromaticum*), కుంకుమపువ్వు (*Crocus sativus*) కీలాగ్రాలు.
  • ఫలాలు, విత్తనాలు: ఉసిరి, మిరియాలు, నూనె కోసం ఆముదం (*Ricinus communis*).
  • భూకాండాలు: పసుపు, అల్లం. భూకాండం అంటే భూమిలోపల ఉండే కాండం.

ఔషధ మొక్కల పరిరక్షణ

అతిగా సేకరించడం, అటవీ ఆచ్ఛాదన నష్టం అనేక ఔషధ జాతులకు ముప్పు. పద్ధతులు: సుస్థిర సేకరణ, సాగు, సముదాయ అటవీ నిర్వహణ, మూలికా ఉద్యానవనాలు, జన్యు బ్యాంకులు, చట్టపరమైన రక్షణ. ఔషధ మొక్కల సాగు రైతులకు, అటవీ నివాసులకు అదనపు ఆదాయాన్ని ఇస్తుంది. తాజా అధికారిక జాబితాను తనిఖీ చేయకుండా ఏ జాతినీ ప్రస్తుతం అంతరించే ప్రమాదంలో ఉన్నదని లేదా రక్షిత జాతి అని చెప్పవద్దు.

వృక్షశాస్త్ర నామాన్ని సరిగ్గా చదవడం

వృక్షశాస్త్ర నామం ప్రజాతిని, జాతిని తెలుపుతుంది. ఒకే ప్రజాతిలోని మొక్కలు సన్నిహిత బంధువులు. ఉదాహరణకు, *Ficus benghalensis* (మర్రి), *Ficus religiosa* (రావి) ఒకే ప్రజాతి *Ficus*ను పంచుకుంటాయి. *Piper nigrum* (మిరియాలు), *Piper longum* (పిప్పలి) ఒకే ప్రజాతి *Piper*ను పంచుకుంటాయి. ఒకే జాతి పేరు వేర్వేరు ప్రజాతులలో కనిపించవచ్చు, ఉదాహరణకు *Mangifera indica*, *Azadirachta indica*లలో *indica*; కాబట్టి పూర్తి పేరు నేర్చుకోవాలి.

అనేక జాతి పేర్లలో ఒక సూచన ఉంటుంది. *indica* అంటే భారతదేశం నుంచి వచ్చినది. *officinalis* లేదా *officinale* అంటే ఔషధ సంబంధమైనది లేదా దుకాణాలలో అమ్మేది. *grandis* అంటే పెద్దది. *religiosa* అంటే పవిత్రమైనది. *somnifera* అంటే నిద్ర కలిగించేది. *longa* అంటే పొడవైనది.

మొక్క రసాయనాల ఉపయోగాలు

  • ఆల్కలాయిడ్‌లు శరీరంపై ప్రభావం చూపే నైట్రోజన్ కలిగిన రసాయనాలు. ఉదాహరణలు క్వినైన్, మార్ఫిన్, రిసర్పిన్, కెఫీన్, నికోటిన్.
  • సుగంధ తైలాలు (Essential oils) సువాసన ఇస్తాయి, ఉదాహరణకు యూకలిప్టస్ నూనె, లవంగ నూనె, చందన నూనె.
  • టానిన్‌లు తోలును ట్యాన్ చేయడానికి వాడతారు; బబూల్ బెరడు, కరక్కాయ ఫలంలో ఉంటాయి.
  • బంకలు, రెసిన్‌లు, రబ్బరు పాలు చెట్లు స్రవిస్తాయి; బెరడును కోసి సేకరిస్తారు. రబ్బరు పాలను *Hevea brasiliensis* నుంచి సేకరిస్తారు.
  • రంగులు: పసుపు పసుపు రంగునిస్తుంది; గోరింట (*Lawsonia inermis*) జుట్టుకు, చర్మానికి ఎరుపు-గోధుమ రంగునిస్తుంది.

అటవీ సిబ్బంది పాత్ర

అటవీ బీట్ అధికారి సాధారణ ఔషధ వృక్షాలను, మూలికలను గుర్తించాలి, రక్షిత జాతుల అక్రమ సేకరణను నివారించాలి, NTFP సుస్థిర సేకరణలో గిరిజన సముదాయాలకు మద్దతివ్వాలి, రిజర్వ్ అడవులలోని ఉపయోగకరమైన మొక్కలను రక్షించడంలో సహాయపడాలి.

పరీక్ష ఉచ్చులు

  • 1. వేప *Azadirachta indica*; లాటిన్ పదం *indica* అనేక పేర్లలో కనిపిస్తుంది, కాబట్టి ప్రజాతిని జతపరచండి.
  • 2. పసుపులో భూకాండాన్ని వాడతారు, వేరును కాదు.
  • 3. క్వినైన్ సింకోనా బెరడు నుంచి వస్తుంది; మార్ఫిన్ నల్లమందు గసగసాల నుంచి.
  • 4. తులసి *Ocimum*; బాసిల్ అదే ప్రజాతి.
  • 5. టేకు *Tectona grandis*; సాల్ *Shorea robusta*.
  • 6. ఎర్రచందనం *Pterocarpus santalinus*; చందనం *Santalum album*.
  • 7. త్రిఫలలో మూడు ఫలాలు ఉంటాయి: ఉసిరి, కరక్కాయ, తానికాయ.
  • 8. లక్కను కీటకం తయారు చేస్తుంది, మొక్క కాదు.

ఒక్క వాక్యంలో

  • 1. లిన్నేయస్ ద్వినామ నామకరణాన్ని ఇచ్చాడు.
  • 2. ప్రజాతి పేరును పెద్ద అక్షరంతో రాస్తారు.
  • 3. సర్పగంధ రిసర్పిన్‌ను ఇస్తుంది.
  • 4. బిళ్లగన్నేరు క్యాన్సర్ నిరోధక ఆల్కలాయిడ్‌లను ఇస్తుంది.
  • 5. వేప నూనె సహజ పురుగుమందు.
  • 6. ఉసిరిలో విటమిన్ C సమృద్ధిగా ఉంటుంది.
  • 7. కలబంద ఆకు జెల్‌ను కాలిన గాయాలకు వాడతారు.
  • 8. ఎర్రచందనం *Pterocarpus santalinus*.
  • 9. మర్రి భారతదేశ జాతీయ వృక్షం.
  • 10. తిప్పతీగ *Tinospora cordifolia*.
  • 11. అశ్వగంధ *Withania somnifera*.
  • 12. NTFP అంటే కలపేతర అటవీ ఉత్పత్తులు (Non-Timber Forest Produce).

సాధన ప్రశ్నలు

  1. వేప యొక్క వృక్షశాస్త్ర నామం

    1. Curcuma longa
    2. Mangifera indica
    3. Ocimum sanctum
    4. Azadirachta indica
    సమాధానం

    D. Azadirachta indica

    The botanical name of neem is

    1. Curcuma longa
    2. Mangifera indica
    3. Ocimum sanctum
    4. Azadirachta indica
  2. తులసి యొక్క వృక్షశాస్త్ర నామం

    1. Withania somnifera
    2. Aloe vera
    3. Ocimum sanctum
    4. Azadirachta indica
    సమాధానం

    C. Ocimum sanctum

    The botanical name of tulsi is

    1. Withania somnifera
    2. Aloe vera
    3. Ocimum sanctum
    4. Azadirachta indica
  3. పసుపు వృక్షశాస్త్రపరంగా ఇలా పిలువబడుతుంది

    1. Zingiber officinale
    2. Cinchona officinalis
    3. Piper nigrum
    4. Curcuma longa
    సమాధానం

    D. Curcuma longa

    Turmeric is botanically known as

    1. Zingiber officinale
    2. Cinchona officinalis
    3. Piper nigrum
    4. Curcuma longa
  4. పసుపులో ఉపయోగించే భాగం

    1. వేరు కొన
    2. భూగర్భ కాండం (rhizome)
    3. బెరడు
    4. విత్తనం
    సమాధానం

    B. భూగర్భ కాండం (rhizome)

    The part of turmeric that is used is the

    1. root tip
    2. rhizome
    3. bark
    4. seed
  5. ద్వినామ నామకరణాన్ని (binomial nomenclature) ప్రవేశపెట్టినవారు ఎవరు?

    1. చార్లెస్ డార్విన్
    2. రాబర్ట్ హుక్
    3. గ్రెగర్ మెండల్
    4. కార్ల్ లిన్నేయస్
    సమాధానం

    D. కార్ల్ లిన్నేయస్

    Who introduced binomial nomenclature?

    1. Charles Darwin
    2. Robert Hooke
    3. Gregor Mendel
    4. Carl Linnaeus
  6. వృక్షశాస్త్ర నామంలో మొదటి పదం

    1. జాతి (species), పెద్ద అక్షరంతో రాస్తారు
    2. ప్రజాతి (genus), పెద్ద అక్షరంతో రాస్తారు
    3. కుటుంబం (family), చిన్న అక్షరాలతో
    4. క్రమం (order), ఇటాలిక్స్‌లో మాత్రమే
    సమాధానం

    B. ప్రజాతి (genus), పెద్ద అక్షరంతో రాస్తారు

    In a botanical name, the first word is the

    1. species, written with a capital letter
    2. genus, written with a capital letter
    3. family, in small letters
    4. order, in italics only
  7. మలేరియాకు ఉపయోగించే క్వినైన్ దేని బెరడు నుంచి లభిస్తుంది

    1. Rauvolfia
    2. Eucalyptus
    3. Cinchona
    4. వేప
    సమాధానం

    C. Cinchona

    Quinine, used against malaria, is obtained from the bark of

    1. Rauvolfia
    2. Eucalyptus
    3. Cinchona
    4. Neem
  8. రక్తపోటును తగ్గించడానికి ఉపయోగించే రెసర్పిన్ దేని నుంచి లభిస్తుంది

    1. Catharanthus roseus
    2. Tinospora cordifolia
    3. Rauvolfia serpentina
    4. Withania somnifera
    సమాధానం

    C. Rauvolfia serpentina

    Reserpine, used to lower blood pressure, comes from

    1. Catharanthus roseus
    2. Tinospora cordifolia
    3. Rauvolfia serpentina
    4. Withania somnifera
  9. క్యాన్సర్ నిరోధక ఆల్కలాయిడ్‌లైన విన్‌క్రిస్టిన్ మరియు విన్‌బ్లాస్టిన్ దేని నుంచి లభిస్తాయి

    1. Catharanthus roseus
    2. Papaver somniferum
    3. Digitalis purpurea
    4. Taxus మాత్రమే
    సమాధానం

    A. Catharanthus roseus

    Vincristine and vinblastine, anticancer alkaloids, come from

    1. Catharanthus roseus
    2. Papaver somniferum
    3. Digitalis purpurea
    4. Taxus only
  10. మార్ఫిన్ దేని నుంచి లభిస్తుంది

    1. Cinchona officinalis
    2. Papaver somniferum
    3. Ocimum sanctum
    4. Aloe vera
    సమాధానం

    B. Papaver somniferum

    Morphine is obtained from

    1. Cinchona officinalis
    2. Papaver somniferum
    3. Ocimum sanctum
    4. Aloe vera
  11. అశ్వగంధ యొక్క వృక్షశాస్త్ర నామం

    1. Tinospora cordifolia
    2. Bacopa monnieri
    3. Andrographis paniculata
    4. Withania somnifera
    సమాధానం

    D. Withania somnifera

    The botanical name of ashwagandha is

    1. Tinospora cordifolia
    2. Bacopa monnieri
    3. Andrographis paniculata
    4. Withania somnifera
  12. జ్ఞాపకశక్తి టానిక్‌గా ఉపయోగించే బ్రాహ్మి

    1. Piper longum
    2. Zingiber officinale
    3. Phyllanthus emblica
    4. Bacopa monnieri
    సమాధానం

    D. Bacopa monnieri

    Brahmi, used as a memory tonic, is

    1. Piper longum
    2. Zingiber officinale
    3. Phyllanthus emblica
    4. Bacopa monnieri
  13. విటమిన్ C అధికంగా ఉండే ఉసిరి (ఆమ్లా) వృక్షశాస్త్ర నామం

    1. Tamarindus indica
    2. Phyllanthus emblica
    3. Syzygium cumini
    4. Terminalia chebula
    సమాధానం

    B. Phyllanthus emblica

    The botanical name of amla, rich in vitamin C, is

    1. Tamarindus indica
    2. Phyllanthus emblica
    3. Syzygium cumini
    4. Terminalia chebula
  14. తిప్పతీగ (గిలోయ్) వృక్షశాస్త్రపరంగా

    1. Piper longum
    2. Terminalia arjuna
    3. Tinospora cordifolia
    4. Aloe vera
    సమాధానం

    C. Tinospora cordifolia

    Giloy is botanically

    1. Piper longum
    2. Terminalia arjuna
    3. Tinospora cordifolia
    4. Aloe vera
  15. త్రిఫల అంటే ఉసిరి, కరక్కాయ మరియు

    1. వేప
    2. తులసి
    3. తాని కాయ (బహేడా)
    4. అల్లం
    సమాధానం

    C. తాని కాయ (బహేడా)

    Triphala consists of amla, harad and

    1. neem
    2. tulsi
    3. baheda
    4. ginger
  16. టేకు యొక్క వృక్షశాస్త్ర నామం

    1. Pterocarpus santalinus
    2. Santalum album
    3. Shorea robusta
    4. Tectona grandis
    సమాధానం

    D. Tectona grandis

    The botanical name of teak is

    1. Pterocarpus santalinus
    2. Santalum album
    3. Shorea robusta
    4. Tectona grandis
  17. సాల్ (సాలవృక్షం) వృక్షశాస్త్రపరంగా

    1. Ficus religiosa
    2. Shorea robusta
    3. Tectona grandis
    4. Madhuca longifolia
    సమాధానం

    B. Shorea robusta

    Sal is botanically

    1. Ficus religiosa
    2. Shorea robusta
    3. Tectona grandis
    4. Madhuca longifolia
  18. తూర్పు కనుమలలో ప్రత్యేకంగా లభించే విలువైన వృక్షం ఎర్రచందనం

    1. Dalbergia sissoo
    2. Pterocarpus santalinus
    3. Tectona grandis
    4. Santalum album
    సమాధానం

    B. Pterocarpus santalinus

    Red sanders, a valuable endemic tree of the Eastern Ghats, is

    1. Dalbergia sissoo
    2. Pterocarpus santalinus
    3. Tectona grandis
    4. Santalum album
  19. చందనం వృక్షశాస్త్ర నామం

    1. Pterocarpus santalinus
    2. Mangifera indica
    3. Shorea robusta
    4. Santalum album
    సమాధానం

    D. Santalum album

    Sandalwood has the botanical name

    1. Pterocarpus santalinus
    2. Mangifera indica
    3. Shorea robusta
    4. Santalum album
  20. భారతదేశ జాతీయ వృక్షం మర్రి

    1. Azadirachta indica
    2. Mangifera indica
    3. Ficus benghalensis
    4. Ficus religiosa
    సమాధానం

    C. Ficus benghalensis

    The national tree of India, the banyan, is

    1. Azadirachta indica
    2. Mangifera indica
    3. Ficus benghalensis
    4. Ficus religiosa
  21. రావి చెట్టు వృక్షశాస్త్ర నామం

    1. Terminalia arjuna
    2. Ficus benghalensis
    3. Ficus religiosa
    4. Syzygium cumini
    సమాధానం

    C. Ficus religiosa

    The botanical name of peepal is

    1. Terminalia arjuna
    2. Ficus benghalensis
    3. Ficus religiosa
    4. Syzygium cumini
  22. మామిడి వృక్షశాస్త్ర నామం

    1. Syzygium cumini
    2. Tamarindus indica
    3. Citrus limon
    4. Mangifera indica
    సమాధానం

    D. Mangifera indica

    The botanical name of mango is

    1. Syzygium cumini
    2. Tamarindus indica
    3. Citrus limon
    4. Mangifera indica
  23. అర్జున (మద్ది) బెరడును సంప్రదాయంగా దీనిగా ఉపయోగిస్తారు

    1. గుండె టానిక్
    2. జుట్టు రంగు
    3. పంటి నొప్పి నివారిణి
    4. దగ్గు సిరప్ ఆధారం
    సమాధానం

    A. గుండె టానిక్

    Arjuna bark is traditionally used as a

    1. heart tonic
    2. hair dye
    3. pain-killer for teeth
    4. cough syrup base
  24. సహజ శుభ్రపరిచే పదార్థంగా ఉపయోగించే కుంకుడుకాయ ఈ ప్రజాతికి చెందినది

    1. Piper
    2. Sapindus
    3. Aloe
    4. Withania
    సమాధానం

    B. Sapindus

    Soapnut, used as a natural cleanser, belongs to genus

    1. Piper
    2. Sapindus
    3. Aloe
    4. Withania
  25. అల్లం వృక్షశాస్త్రపరంగా

    1. Piper nigrum
    2. Elettaria cardamomum
    3. Zingiber officinale
    4. Curcuma longa
    సమాధానం

    C. Zingiber officinale

    Ginger is botanically

    1. Piper nigrum
    2. Elettaria cardamomum
    3. Zingiber officinale
    4. Curcuma longa
  26. మిరియాలు వృక్షశాస్త్రపరంగా

    1. Piper longum
    2. Piper nigrum
    3. Capsicum annuum
    4. Zingiber officinale
    సమాధానం

    B. Piper nigrum

    Black pepper is botanically

    1. Piper longum
    2. Piper nigrum
    3. Capsicum annuum
    4. Zingiber officinale
  27. క్యాన్సర్ నిరోధక సమ్మేళనం టాక్సాల్ దేని నుంచి లభిస్తుంది

    1. యూ (Taxus)
    2. పసుపు
    3. వేప
    4. తులసి
    సమాధానం

    A. యూ (Taxus)

    The anticancer compound taxol comes from

    1. yew (Taxus)
    2. turmeric
    3. neem
    4. tulsi
  28. కర్క్యుమిన్ దేని క్రియాశీల సమ్మేళనం

    1. వేప
    2. కలబంద
    3. అల్లం
    4. పసుపు
    సమాధానం

    D. పసుపు

    Curcumin is the active compound of

    1. neem
    2. aloe
    3. ginger
    4. turmeric
  29. సహజ కీటకనాశిని అజాడిరక్టిన్ దేని నుంచి లభిస్తుంది

    1. తులసి
    2. ఉసిరి
    3. మిరియాలు
    4. వేప
    సమాధానం

    D. వేప

    Azadirachtin, a natural insecticide, comes from

    1. tulsi
    2. amla
    3. pepper
    4. neem
  30. మొక్కల లాటిన్ కుటుంబ నామాలు దీనితో ముగుస్తాయి

    1. -idae
    2. -aceae
    3. -ales మాత్రమే
    4. -ina
    సమాధానం

    B. -aceae

    The Latin family names of plants end in

    1. -idae
    2. -aceae
    3. -ales only
    4. -ina
  31. NTFP అంటే

    1. కలపేతర అటవీ ఉత్పత్తులు (Non-Timber Forest Produce)
    2. సహజ వృక్ష నార ఉత్పత్తి
    3. స్వదేశీ కలప అటవీ ఉత్పత్తి
    4. జాతీయ వృక్ష అటవీ ప్రణాళిక
    సమాధానం

    A. కలపేతర అటవీ ఉత్పత్తులు (Non-Timber Forest Produce)

    NTFP stands for

    1. Non-Timber Forest Produce
    2. Natural Tree Fibre Product
    3. Native Timber Forest Product
    4. National Tree Forest Plan
  32. జీవ దొంగతనం (బయోపైరసీ) అంటే

    1. వన్యప్రాణుల బందీ సంతానోత్పత్తి
    2. అడవులలో చెట్లు నాటడం
    3. జీవ వనరులను లేదా సంప్రదాయ జ్ఞానాన్ని అనధికారికంగా ఉపయోగించడం
    4. కలపను చట్టబద్ధంగా ఎగుమతి చేయడం
    సమాధానం

    C. జీవ వనరులను లేదా సంప్రదాయ జ్ఞానాన్ని అనధికారికంగా ఉపయోగించడం

    Biopiracy means

    1. captive breeding of wild animals
    2. planting trees in forests
    3. unauthorised use of biological resources or traditional knowledge
    4. legal export of timber
  33. వీటిలో మొక్క ఉత్పత్తి చేయనిది ఏది?

    1. రెసిన్
    2. లాక్ (లక్క)
    3. గమ్ (బంక)
    4. లేటెక్స్ (పాలరసం)
    సమాధానం

    B. లాక్ (లక్క)

    Which is not produced by a plant?

    1. Resin
    2. Lac
    3. Gum
    4. Latex
  34. రబ్బరు చెట్టు యొక్క వృక్షశాస్త్ర నామం

    1. Ficus elastica మాత్రమే
    2. Hevea brasiliensis
    3. Tectona grandis
    4. Acacia nilotica
    సమాధానం

    B. Hevea brasiliensis

    The botanical name of the rubber tree is

    1. Ficus elastica only
    2. Hevea brasiliensis
    3. Tectona grandis
    4. Acacia nilotica
  35. కాలిన గాయాలకు మరియు చర్మ సంరక్షణకు కలబంద యొక్క ఏ భాగాన్ని ఉపయోగిస్తారు?

    1. ఆకు జెల్
    2. బెరడు
    3. విత్తనం
    4. వేరు
    సమాధానం

    A. ఆకు జెల్

    Which part of aloe vera is used for burns and skin care?

    1. Leaf gel
    2. Bark
    3. Seed
    4. Root
  36. గిరిజన సమాజాలు ఉపయోగించే ఇప్ప పూలు ఏ మొక్క నుంచి వస్తాయి

    1. Tamarindus indica
    2. Sapindus mukorossi
    3. Madhuca longifolia
    4. Pongamia pinnata
    సమాధానం

    C. Madhuca longifolia

    Mahua flowers, used by tribal communities, are from

    1. Tamarindus indica
    2. Sapindus mukorossi
    3. Madhuca longifolia
    4. Pongamia pinnata
  37. కానుగ (పొంగమియా) విత్తన నూనె దేనికి మూలం

    1. మార్ఫిన్
    2. రబ్బరు
    3. క్వినైన్
    4. బయోడీజిల్
    సమాధానం

    D. బయోడీజిల్

    Karanj or pongamia seed oil is a source of

    1. morphine
    2. rubber
    3. quinine
    4. biodiesel
  38. క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. పసుపులో భూగర్భ కాండాన్ని (rhizome) ఉపయోగిస్తారు. 2. అల్లంలో వేరును ఉపయోగిస్తారు. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements. 1. Turmeric uses the rhizome. 2. Ginger uses the root. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2
  39. క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. టేకు Tectona grandis. 2. సాల్ Santalum album. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements. 1. Teak is Tectona grandis. 2. Sal is Santalum album. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2
  40. క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. ద్వినామ నామకరణాన్ని లిన్నేయస్ ఇచ్చాడు. 2. జాతి (species) పేరు పెద్ద అక్షరంతో మొదలవుతుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements. 1. Binomial nomenclature was given by Linnaeus. 2. The species name begins with a capital letter. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2
  41. క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. సింకోనా క్వినైన్‌కు మూలం. 2. నల్లమందు గసగసాలు (opium poppy) మార్ఫిన్‌కు మూలం. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements. 1. Cinchona is the source of quinine. 2. Opium poppy is the source of morphine. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2
  42. క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. ఎర్రచందనం మరియు చందనం ఒకే జాతి. 2. ఎర్రచందనం Pterocarpus santalinus. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Consider the statements. 1. Red sanders and sandalwood are the same species. 2. Red sanders is Pterocarpus santalinus. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2
  43. క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. త్రిఫలలో ఉసిరి ఉంటుంది. 2. త్రిఫలలో తులసి ఉంటుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements. 1. Triphala contains amla. 2. Triphala contains tulsi. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2
  44. క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. లాక్ (లక్క) ఒక మొక్క ఉత్పత్తి. 2. తుమ్మ (అకేసియా) నుంచి వచ్చే బంక ఒక మొక్క ఉత్పత్తి. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Consider the statements. 1. Lac is a plant product. 2. Gum from acacia is a plant product. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2
  45. క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. పెరివింకిల్ (బిళ్లగన్నేరు) క్యాన్సర్ నిరోధక ఆల్కలాయిడ్‌లను ఇస్తుంది. 2. సర్పగంధ రెసర్పిన్‌ను ఇస్తుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements. 1. Periwinkle gives anticancer alkaloids. 2. Sarpagandha gives reserpine. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2
Page 1 of 1
‹
›