క్రిమినల్ ప్రొసీజర్: CrPC మ్యాపింగ్తో BNSS 2023, విచారణ దశలు, బెయిల్ మరియు అప్పీళ్లు
గుర్తుంచుకోవలసినవి
- భారతీయ నాగరిక సురక్షా సంహిత, 2023 (BNSS), క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్, 1973 (CrPC) స్థానంలో వచ్చింది. ఇది భారతీయ న్యాయ సంహిత (BNS) మరియు భారతీయ సాక్ష్య అధినియమ్ (BSA)తో పాటు 2024 జూలై 1న అమల్లోకి వచ్చింది. ఆ తేదీకి ముందు ప్రారంభమైన కేసులు పాత కోడ్ ప్రకారమే కొనసాగుతాయి.
- క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ నిర్ణీత క్రమంలో సాగుతుంది: సమాచారం, దర్యాప్తు, కాగ్నిజెన్స్, అభియోగం, విచారణ, తీర్పు, ఆపై అప్పీలు లేదా రివిజన్.
- బెయిలబుల్ నేరాలకు బెయిల్ హక్కు; నాన్-బెయిలబుల్ నేరాలకు అది కోర్టు విచక్షణ. చట్టం నిర్ణయించిన గడువులో పోలీసులు ఛార్జ్షీట్ దాఖలు చేయకపోతే డిఫాల్ట్ బెయిల్ హక్కుగా లభిస్తుంది.
1. BNSS ఎందుకు రూపొందింది, కొత్తగా ఏముంది
BNSS, CrPC నిర్మాణాన్ని అలాగే ఉంచి గడువులను మరియు సాంకేతికతను చేర్చింది.
- సాంకేతికత: సమాచారాన్ని ఎలక్ట్రానిక్గా నమోదు చేయడం (e-FIR), సమన్లను ఎలక్ట్రానిక్గా అందజేయడం, సోదా మరియు స్వాధీనాన్ని ఆడియో-వీడియోలో రికార్డ్ చేయడం, సాక్ష్యం మరియు విచారణ ఎలక్ట్రానిక్ మాధ్యమంలో జరపడం.
- జీరో FIR: ప్రాంతంతో సంబంధం లేకుండా ఏ పోలీస్ స్టేషన్లోనైనా FIR నమోదు చేసి, తరువాత బదిలీ చేయవచ్చు.
- గడువులు: దర్యాప్తు పురోగతిని బాధితునికి నిర్ణీత సమయంలో పోలీసులు తెలియజేయాలి; మొదటి విచారణ తర్వాత నిర్ణీత కాలంలో అభియోగాలు నిర్ణయించాలి; వాదనలు ముగిసిన తర్వాత నిర్ణీత కాలంలో తీర్పు ఇవ్వాలి.
- ఫోరెన్సిక్: తీవ్రమైన నేరాల్లో (ఏడు సంవత్సరాలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ శిక్ష ఉన్న నేరాలు) ఘటనా స్థలాన్ని ఫోరెన్సిక్ నిపుణుడు సందర్శించడం తప్పనిసరి.
- గైర్హాజరీలో విచారణ (Trial in absentia): ప్రకటిత నేరస్థుని (proclaimed offender) తగిన విధానం పూర్తి చేసిన తర్వాత అతని గైర్హాజరీలో విచారించవచ్చు.
- కమ్యూనిటీ సర్వీస్: చిన్న నేరాలకు శిక్షగా ప్రవేశపెట్టారు (BNS కింద).
- పోలీసు కస్టడీ: నిర్బంధ కాలంలోని మొదటి 40 లేదా 60 రోజుల్లో మొత్తం 15 రోజుల వరకు భాగాలుగా కోరవచ్చు.
- నేర ఆదాయాన్ని జప్తు చేయడం మరియు స్వాధీనం చేసుకోవడం స్పష్టంగా పేర్కొన్నారు.
- బాధితుడు: బాధితుల హక్కులకు ఎక్కువ స్థానం, మరియు సాక్షుల రక్షణ పథకాలు.
2. CrPC నుండి BNSS మ్యాపింగ్ (ఎక్కువగా అడిగేవి)
| అంశం | CrPC సెక్షన్ | BNSS సెక్షన్ |
|---|---|---|
| వారెంట్ లేకుండా అరెస్టు | 41 | 35 |
| కాగ్నిజబుల్ కేసుల్లో సమాచారం (FIR) | 154 | 173 |
| పోలీసులకు ఇచ్చే వాంగ్మూలాలు | 161 | 180 |
| మేజిస్ట్రేట్ ఎదుట ఒప్పుకోలు మరియు వాంగ్మూలం | 164 | 183 |
| 24 గంటలకు మించి నిర్బంధం; రిమాండ్ | 167 | 187 |
| పోలీసు నివేదిక (ఛార్జ్షీట్) | 173 | 193 |
| మేజిస్ట్రేట్ కాగ్నిజెన్స్ | 190 | 210 |
| సెషన్స్ విచారణలో అభియోగ నిర్ణయం | 228 | 251 |
| నిందితుని పరిశీలన | 313 | 351 |
| భార్యలు, పిల్లలు, తల్లిదండ్రుల భరణం | 125 | 144 |
| ఉపద్రవం లేదా ప్రమాదం ఉన్న అత్యవసర కేసుల్లో ఉత్తర్వులు | 144 | 163 |
| బెయిలబుల్ నేరాల్లో బెయిల్ | 436 | 478 |
| నాన్-బెయిలబుల్ నేరాల్లో బెయిల్ | 437 | 480 |
| ముందస్తు బెయిల్ | 438 | 482 |
| బెయిల్లో హైకోర్టు మరియు సెషన్స్ కోర్టు ప్రత్యేక అధికారాలు | 439 | 483 |
| హైకోర్టు అంతర్గత అధికారాలు | 482 | 528 |
| శిక్షపై అప్పీళ్లు | 374 | 415 |
| హైకోర్టు రివిజన్ | 397 | 438 |
బాగా తెలిసిన నిబంధనలను మాత్రమే మ్యాప్ చేశాం; ఇతర సంఖ్యలను BNSS పాఠ్యంతో సరిచూసుకోండి.
3. కోర్టులు మరియు వాటి అధికారాలు
- కోర్టులు: సుప్రీంకోర్టు మరియు హైకోర్టు, సెషన్స్ కోర్టులు, చీఫ్ జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్ మరియు ఫస్ట్ క్లాస్ జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్లు (మరియు సెకండ్ క్లాస్), అలాగే నివారణ మరియు కొన్ని శాంతిభద్రతల పనుల కోసం ఎగ్జిక్యూటివ్ మేజిస్ట్రేట్లు.
- మేజిస్ట్రేట్ల శిక్షా అధికారాలు (సాధారణ అవగాహన): ఫస్ట్ క్లాస్ జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్: మూడు సంవత్సరాల వరకు జైలు శిక్ష, కోడ్ నిర్ణయించిన పరిమితి వరకు జరిమానా; చీఫ్ జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్: ఏడు సంవత్సరాల వరకు జైలు శిక్ష; సెషన్స్ జడ్జి: చట్టం అనుమతించిన ఏ శిక్షైనా విధించవచ్చు, కానీ మరణశిక్షను హైకోర్టు ధ్రువీకరించాలి.
- నేరాల వర్గీకరణ: కాగ్నిజబుల్ (వారెంట్ లేకుండా అరెస్టు చేయడానికి, మేజిస్ట్రేట్ ఉత్తర్వు లేకుండా దర్యాప్తు చేయడానికి పోలీసులకు అధికారం ఉంటుంది) మరియు నాన్-కాగ్నిజబుల్; బెయిలబుల్ మరియు నాన్-బెయిలబుల్; కాంపౌండబుల్ (పార్టీలు రాజీ చేసుకోవచ్చు) మరియు నాన్-కాంపౌండబుల్.
4. FIR నుండి విచారణ వరకు దశలు
- 1. సమాచారం మరియు FIR (సెక్షన్ 173): మౌఖికంగా లేదా లిఖితపూర్వకంగా, ఎలక్ట్రానిక్ రూపంలో కూడా. కాగ్నిజబుల్ నేరాల్లో పోలీసులు తప్పనిసరిగా నమోదు చేయాలి. మహిళలపై కొన్ని నేరాలకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని మహిళా అధికారి నమోదు చేస్తారు. సమాచారం ఇచ్చిన వ్యక్తికి ఒక కాపీ ఉచితంగా ఇస్తారు. మూడు సంవత్సరాలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కానీ ఏడు సంవత్సరాల కంటే తక్కువ శిక్ష ఉన్న నేరాలకు, సీనియర్ అధికారి అనుమతితో నిర్ణీత స్వల్ప కాలంలో ప్రాథమిక విచారణ చేయవచ్చు.
- 2. దర్యాప్తు: XIII అధ్యాయం ప్రకారం పోలీసులు చేస్తారు. పోలీసులు సాక్షులను విచారించవచ్చు, సోదా చేయవచ్చు, స్వాధీనం చేసుకోవచ్చు మరియు అరెస్టు చేయవచ్చు. పోలీసులకు ఇచ్చిన వాంగ్మూలంపై సాక్షి సంతకం చేయడు, అది వైరుధ్యం చూపడానికి తప్ప సాక్ష్యంగా ఉపయోగించకూడదు.
- 3. అరెస్టు మరియు రిమాండ్: అరెస్టయిన వ్యక్తిని 24 గంటల్లోపు (ప్రయాణ సమయం మినహా) మేజిస్ట్రేట్ ఎదుట హాజరుపరచాలి. అంతకు మించి నిర్బంధించాలంటే సెక్షన్ 187 కింద మేజిస్ట్రేట్ ఉత్తర్వు అవసరం.
- 4. పోలీసు నివేదిక (ఛార్జ్షీట్, సెక్షన్ 193): దర్యాప్తు ముగింపులో దాఖలు చేస్తారు. కేసు నిరూపితం కాకపోతే ముగింపు (ఫైనల్) నివేదిక దాఖలు చేస్తారు.
- 5. కాగ్నిజెన్స్ (సెక్షన్ 210): ఫిర్యాదు, పోలీసు నివేదిక, లేదా తన స్వంత జ్ఞానం లేదా ఎవరి నుండైనా వచ్చిన సమాచారం ఆధారంగా మేజిస్ట్రేట్ నేరాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకుంటాడు.
- 6. కమిట్మెంట్: సెషన్స్ కోర్టు మాత్రమే విచారించగల కేసును మేజిస్ట్రేట్ విచారించలేడు; అతను దానిని ఆ కోర్టుకు కమిట్ చేస్తాడు.
- 7. డిశ్చార్జ్ లేదా అభియోగం: కోర్టు ప్రాసిక్యూషన్ మరియు నిందితుని వాదన వింటుంది. సామగ్రి ఆధారం చూపకపోతే నిందితుడు డిశ్చార్జ్ అవుతాడు; ఆధారం ఉంటే లిఖితపూర్వకంగా అభియోగం (charge) నిర్ణయించి నిందితునికి చదివి వినిపిస్తారు, అతను నేరాన్ని ఒప్పుకుంటాడా అని అడుగుతారు.
- 8. విచారణ: ప్రాసిక్యూషన్ సాక్ష్యం, తరువాత నిందితుని పరిశీలన (సెక్షన్ 351), ఆపై డిఫెన్స్ సాక్ష్యం, తుది వాదనలు మరియు తీర్పు.
5. విచారణ రకాలు
| విచారణ | దేనికి | లక్షణాలు |
|---|---|---|
| సెషన్స్ విచారణ | సెషన్స్ కోర్టు విచారించదగిన నేరాలు | పబ్లిక్ ప్రాసిక్యూటర్ కేసును నడుపుతాడు; అభియోగం నిర్ణయిస్తారు; నిందితుని పరిశీలిస్తారు; తరువాత తీర్పు |
| వారెంట్ కేసు విచారణ | మరణశిక్ష, జీవిత ఖైదు లేదా రెండు సంవత్సరాల కంటే ఎక్కువ శిక్ష ఉన్న నేరాలు | అభియోగంతో మేజిస్ట్రేట్ విచారణ |
| సమన్ల కేసు విచారణ | రెండు సంవత్సరాల వరకు శిక్ష ఉన్న నేరాలు | లాంఛనప్రాయ అభియోగం ఉండదు; వివరాలను నిందితునికి తెలియజేస్తారు |
| సమ్మరీ విచారణ | చిన్న నేరాలు, మేజిస్ట్రేట్ అధికారంతో | సంక్షిప్త విధానం; పరిమిత శిక్ష |
| ప్లీ బార్గెయినింగ్ | కొన్ని నేరాలకు; మహిళలు లేదా పిల్లలపై నేరాలకు, దేశ సామాజిక-ఆర్థిక స్థితిని దెబ్బతీసే నేరాలకు వర్తించదు | స్వచ్ఛందం, పరస్పర పరిష్కారంతో |
సెషన్స్ విచారణ దశలు (క్రమంలో): ప్రాసిక్యూటర్ ప్రారంభ ప్రసంగం, అభియోగ నిర్ణయం, ప్రాసిక్యూషన్ సాక్ష్యం, నిందితుని పరిశీలన, నిర్దోషిత్వంపై విచారణ, డిఫెన్స్ సాక్ష్యం, వాదనలు, తీర్పు. నిందితుడు దోషిగా తేలితే శిక్షపై విచారణ జరుపుతారు. అతను నిర్దోషిగా తేలి కోర్టు దానిని నమోదు చేస్తే, నిందితుడిని విడుదల చేస్తారు.
తీర్పు బహిరంగ కోర్టులో, కోర్టు భాషలో ఇస్తారు, దానిపై సంతకం మరియు తేదీ ఉంటాయి. BNSS ప్రకారం వాదనలు ముగిసిన 45 రోజుల్లో తీర్పు ప్రకటించాలి, మరియు స్వల్ప వ్యవధిలో అప్లోడ్ చేయాలి.
6. బెయిల్
బెయిల్ అంటే అవసరమైనప్పుడు నిందితుడు కోర్టు ఎదుట హాజరయ్యేలా చూడటానికి, పూచీకత్తుపై అతడిని విడుదల చేయడం.
| రకం | నిబంధన (BNSS) | ముఖ్య అంశం |
|---|---|---|
| బెయిలబుల్ నేరాల్లో బెయిల్ | 478 | నిందితుని హక్కు; పోలీసులు లేదా కోర్టు తప్పనిసరిగా మంజూరు చేయాలి |
| నాన్-బెయిలబుల్ నేరాల్లో బెయిల్ | 480 | కోర్టు విచక్షణ; మరణశిక్ష లేదా జీవిత ఖైదు విధించదగిన నేరానికి నిందితుడు దోషి అని నమ్మడానికి సహేతుక కారణాలుంటే నిరాకరిస్తారు; మహిళ, పిల్లవాడు లేదా అనారోగ్య వ్యక్తికి ఉపశమనం సులభం |
| ముందస్తు బెయిల్ | 482 | అరెస్టుకు ముందే బెయిల్పై విడుదల చేయమని హైకోర్టు లేదా సెషన్స్ కోర్టు ఇచ్చే ఆదేశం; దీనికి షరతులుంటాయి |
| ప్రత్యేక బెయిల్ అధికారాలు | 483 | హైకోర్టు మరియు సెషన్స్ కోర్టు అధికారాలు, రద్దు లేదా మార్పు సహా |
| డిఫాల్ట్ (చట్టబద్ధ) బెయిల్ | 187(3) | చట్టం నిర్ణయించిన గడువులో దర్యాప్తు పూర్తి కాకపోతే నిందితునికి బెయిల్కు అర్హత ఉంటుంది |
డిఫాల్ట్ బెయిల్ గడువులు: మరణశిక్ష, జీవిత ఖైదు లేదా పది సంవత్సరాలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ జైలు శిక్ష ఉన్న నేరాలకు 90 రోజులు; ఇతర నేరాలకు 60 రోజులు. ఛార్జ్షీట్ దాఖలు కావడానికి ముందే నిందితుడు దరఖాస్తు చేసి, బెయిల్ ఇవ్వడానికి సిద్ధంగా ఉంటేనే ఈ హక్కు కలుగుతుంది.
ముఖ్యమైన అంశాలు:
- బెయిల్ నియమం, జైలు మినహాయింపు అనేది కోర్టులు స్థిరపరచిన సూత్రం.
- అండర్ట్రయల్ ఖైదీలు: మొదటిసారి నేరం చేసినవాడు గరిష్ఠ శిక్షలో మూడో వంతు గడిపితే బాండుపై విడుదల చేయవచ్చు; ఇతరులను గరిష్ఠ శిక్షలో సగం గడిపిన తర్వాత (సెక్షన్ 479); మరణశిక్ష లేదా జీవిత ఖైదు విధించదగిన నేరాలకు ఇది వర్తించదు.
- పూచీదారు మరియు బాండు: పేద నిందితునికి పూచీదారు లేకుండా వ్యక్తిగత బాండు తీసుకోవచ్చు.
- రద్దు: నిందితుడు స్వేచ్ఛను దుర్వినియోగం చేసినా, సాక్ష్యాలను తారుమారు చేసినా, లేదా సాక్షులను బెదిరించినా బెయిల్ రద్దు చేయవచ్చు.
- షరతులు: పోలీసుల ఎదుట హాజరు కావడం, పాస్పోర్ట్ అప్పగించడం, పరిధి దాటి వెళ్లకపోవడం వంటి షరతులను కోర్టు విధించవచ్చు.
7. అప్పీళ్లు, రివిజన్ మరియు అంతర్గత అధికారాలు
| పరిష్కారం | BNSS నిబంధన (CrPC) | అంశాలు |
|---|---|---|
| సాధారణ నియమం | 413 (372) | కోడ్ లేదా ఇతర చట్టం అనుమతిస్తేనే తప్ప అప్పీలు ఉండదు; నిర్దోషిత్వం, తక్కువ నేరం లేదా సరిపోని పరిహారంపై బాధితుడు అప్పీలు చేయవచ్చు |
| శిక్షపై అప్పీలు | 415 (374) | సెషన్స్ జడ్జి లేదా అదనపు సెషన్స్ జడ్జి (ఏ శిక్షైనా), లేదా ఏడు సంవత్సరాలకు మించి శిక్ష విధించిన ఇతర కోర్టు నుండి: హైకోర్టుకు; మేజిస్ట్రేట్ (ఇతర కేసులు) నుండి: సెషన్స్ కోర్టుకు |
| నిర్దోషిత్వంపై అప్పీలు | 419 (378) | ప్రభుత్వ ఉత్తర్వు లేదా పబ్లిక్ ప్రాసిక్యూటర్తో రాష్ట్రం; అనుమతితో ఫిర్యాదుదారు |
| మరణశిక్ష | ధ్రువీకరణ నిబంధన (CrPC 366) | సెషన్స్ కోర్టు కేసును ధ్రువీకరణ కోసం హైకోర్టుకు సమర్పించాలి |
| రివిజన్ | 438 (397) | ఉత్తర్వు చట్టబద్ధత లేదా సముచితత్వాన్ని పరీక్షించడానికి హైకోర్టు లేదా సెషన్స్ కోర్టు రికార్డులను తెప్పించవచ్చు |
| అంతర్గత అధికారాలు | 528 (482) | కోడ్ను అమలు చేయడానికి, ప్రక్రియ దుర్వినియోగాన్ని నివారించడానికి లేదా న్యాయ ప్రయోజనాలను కాపాడటానికి హైకోర్టు ఉత్తర్వులు జారీ చేయవచ్చు; తగిన కేసుల్లో FIRలను రద్దు చేయడం సహా |
| కాంపౌండింగ్ | 359 (320) | కొన్ని నేరాల్లో కోర్టు అనుమతితో లేదా అనుమతి లేకుండా పార్టీలు రాజీ చేసుకోవచ్చు |
అప్పీలుపై పరిమితులు: నిందితుడు నేరం ఒప్పుకొని దోషిగా తేలితే అప్పీలు ఉండదు, శిక్ష చట్టబద్ధత లేదా పరిమాణం విషయంలో తప్ప; శిక్ష చిన్నదిగా ఉండే చిన్న కేసుల్లో అప్పీలు ఉండదు.
రివిజన్ మరియు అప్పీలు: రివిజన్ అనేది పర్యవేక్షణ అధికారం; కోర్టు చట్టవిరుద్ధతను గుర్తించడానికి రికార్డును పరిశీలిస్తుంది, నిర్దోషిత్వాన్ని శిక్షగా మార్చలేదు.
8. సమన్లు, వారెంట్లు మరియు ఇతర అంశాలు
- సమన్లు ఒక వ్యక్తిని హాజరు కావాలని పిలుస్తాయి; వారెంట్ అరెస్టుకు ఆదేశిస్తుంది మరియు అది బెయిలబుల్ లేదా నాన్-బెయిలబుల్ కావచ్చు.
- ప్రకటన మరియు జప్తు పరారీలో ఉన్నవారిపై ఉపయోగిస్తారు; ప్రకటిత నేరస్థుని గైర్హాజరీలో విచారించవచ్చు.
- సోదా: ఇద్దరు స్వతంత్ర సాక్షుల సమక్షంలో, ఆడియో-వీడియో రికార్డింగ్తో సోదా చేస్తారు, స్వాధీనం చేసుకున్న వస్తువుల జాబితా తయారు చేస్తారు.
- BNSS సెక్షన్ 144 భార్య, పిల్లలు మరియు తల్లిదండ్రుల భరణం గురించి, సెక్షన్ 163 ఉపద్రవం లేదా ఆసన్న ప్రమాదం ఉన్న అత్యవసర కేసుల్లో ఉత్తర్వుల గురించి.
- బాధితుల పరిహారం: రాష్ట్రం బాధితుల పరిహార పథకాన్ని కలిగి ఉండాలి.
- కాగ్నిజెన్స్కు పరిమితి కాలం చిన్న నేరాలకు ఉంటుంది (ఉదాహరణకు, జరిమానా మాత్రమే విధించదగిన నేరాలకు ఆరు నెలలు).
పరీక్షలో పొరపాట్లు
- CrPC 154 మరియు BNSS 173: FIR నిబంధన 154 నుండి 173కి మారింది.
- CrPC 41 మరియు BNSS 35: వారెంట్ లేకుండా అరెస్టు.
- CrPC 482 మరియు BNSS 528: హైకోర్టు అంతర్గత అధికారాలు.
- ముందస్తు బెయిల్: ఇది అరెస్టుకు ముందు బెయిల్, BNSS సెక్షన్ 482 కింద.
- డిఫాల్ట్ బెయిల్ మరియు సాధారణ బెయిల్: ఛార్జ్షీట్ సమయానికి దాఖలు కాకపోతే డిఫాల్ట్ బెయిల్ హక్కు; సాధారణ బెయిల్ విచక్షణాత్మకం.
- వారెంట్ కేసు మరియు సమన్ల కేసు: వారెంట్ కేసు రెండు సంవత్సరాలకు మించిన నేరాలకు; సమన్ల కేసు రెండు సంవత్సరాల వరకు.
- రివిజన్ మరియు అప్పీలు: రివిజన్ పర్యవేక్షణ అధికారం.
- సెక్షన్ 144: CrPCలో ఇది అత్యవసర ఉత్తర్వుల అధికారం; BNSSలో సెక్షన్ 144 భరణం, అత్యవసర కేసుల ఉత్తర్వులు సెక్షన్ 163లో ఉన్నాయి.
ఒక్క వాక్యంలో
- 1. BNSS 2024 జూలై 1న అమల్లోకి వచ్చింది.
- 2. BNSS, క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్, 1973 స్థానంలో వచ్చింది.
- 3. FIR అంటే BNSS సెక్షన్ 173.
- 4. వారెంట్ లేకుండా అరెస్టు BNSS సెక్షన్ 35.
- 5. అరెస్టయిన వ్యక్తిని 24 గంటల్లోపు మేజిస్ట్రేట్ ఎదుట హాజరుపరచాలి.
- 6. BNSS సెక్షన్ 187 నిర్బంధం మరియు రిమాండ్ గురించి.
- 7. ముందస్తు బెయిల్ BNSS సెక్షన్ 482.
- 8. హైకోర్టు అంతర్గత అధికారాలు BNSS సెక్షన్ 528లో ఉన్నాయి.
- 9. డిఫాల్ట్ బెయిల్కు తీవ్రమైన నేరాలకు 90 రోజులు, ఇతరాలకు 60 రోజులు.
- 10. మరణశిక్షను హైకోర్టు ధ్రువీకరించాలి.
- 11. జీరో FIR ను ఏ పోలీస్ స్టేషన్లోనైనా నమోదు చేయవచ్చు.
- 12. ప్రకటిత నేరస్థులను గైర్హాజరీలో విచారించవచ్చు.
సాధన ప్రశ్నలు
బీఎన్ఎస్ఎస్ (BNSS) ఏ చట్టాన్ని భర్తీ చేసింది?
- క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్, 1973
- ఇండియన్ ఎవిడెన్స్ యాక్ట్
- ఇండియన్ పీనల్ కోడ్
- సివిల్ ప్రొసీజర్ కోడ్
సమాధానం
A. క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్, 1973
The BNSS replaced which law?
- Code of Criminal Procedure, 1973
- Indian Evidence Act
- Indian Penal Code
- Civil Procedure Code
బీఎన్ఎస్ఎస్ ఎప్పుడు అమలులోకి వచ్చింది?
- 15 ఆగస్టు 2023
- 1 జూలై 2024
- 26 జనవరి 2024
- 1 జనవరి 2023
సమాధానం
B. 1 జూలై 2024
The BNSS came into force on
- 15 August 2023
- 1 July 2024
- 26 January 2024
- 1 January 2023
ఎఫ్ఐఆర్ నమోదు గురించి బీఎన్ఎస్ఎస్లోని ఏ సెక్షన్ చెబుతుంది?
- 210
- 190
- 173
- 154
సమాధానం
C. 173
Which section of the BNSS deals with registration of the FIR?
- 210
- 190
- 173
- 154
వారెంట్ లేకుండా అరెస్టు బీఎన్ఎస్ఎస్లోని సెక్షన్ ___.
- 35
- 41
- 57
- 173
సమాధానం
A. 35
Arrest without warrant is Section ___ of the BNSS.
- 35
- 41
- 57
- 173
ముందస్తు బెయిల్ బీఎన్ఎస్ఎస్ ఏ సెక్షన్లో ఉంది?
- 478
- 482
- 480
- 528
సమాధానం
B. 482
Anticipatory bail is provided in BNSS Section
- 478
- 482
- 480
- 528
హైకోర్టు అంతర్గత అధికారాలు బీఎన్ఎస్ఎస్ ఏ సెక్షన్లో ఉన్నాయి?
- 482
- 483
- 438
- 528
సమాధానం
D. 528
The inherent powers of the High Court are in BNSS Section
- 482
- 483
- 438
- 528
అరెస్టయిన వ్యక్తిని మేజిస్ట్రేట్ ముందు ఎంత సమయంలోపు హాజరుపరచాలి?
- 24 గంటలు
- 12 గంటలు
- 48 గంటలు
- 72 గంటలు
సమాధానం
A. 24 గంటలు
An arrested person must be produced before a Magistrate within
- 24 hours
- 12 hours
- 48 hours
- 72 hours
24 గంటలకు మించిన నిర్బంధం మరియు రిమాండ్ గురించి బీఎన్ఎస్ఎస్లోని ఏ సెక్షన్ చెబుతుంది?
- 351
- 187
- 173
- 193
సమాధానం
B. 187
Which BNSS section deals with detention and remand beyond 24 hours?
- 351
- 187
- 173
- 193
పోలీసు నివేదిక (చార్జిషీట్) బీఎన్ఎస్ఎస్ ఏ సెక్షన్ కింద దాఖలు చేస్తారు?
- 173
- 210
- 193
- 251
సమాధానం
C. 193
Police report (charge-sheet) is filed under BNSS Section
- 173
- 210
- 193
- 251
మేజిస్ట్రేట్ నేరాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవడం (కాగ్నిజెన్స్) బీఎన్ఎస్ఎస్ ఏ సెక్షన్లో ఉంది?
- 351
- 478
- 173
- 210
సమాధానం
D. 210
Cognizance of offences by a Magistrate is in BNSS Section
- 351
- 478
- 173
- 210
అధికార పరిధితో సంబంధం లేకుండా ఏ పోలీస్ స్టేషన్లోనైనా నమోదు చేయగల ఎఫ్ఐఆర్ను ఏమంటారు?
- బ్లాంక్ ఎఫ్ఐఆర్
- జీరో ఎఫ్ఐఆర్
- రెండవ ఎఫ్ఐఆర్
- క్రాస్ ఎఫ్ఐఆర్
సమాధానం
B. జీరో ఎఫ్ఐఆర్
A FIR that can be registered at any police station irrespective of jurisdiction is called
- Blank FIR
- Zero FIR
- Second FIR
- Cross FIR
కోర్టు నిందితుడిని ప్రశ్నించడం బీఎన్ఎస్ఎస్ ఏ సెక్షన్లో ఉంది?
- 313
- 161
- 180
- 351
సమాధానం
D. 351
Examination of the accused by the court is in BNSS Section
- 313
- 161
- 180
- 351
బీఎన్ఎస్ఎస్ ప్రకారం భార్యలు, పిల్లలు, తల్లిదండ్రుల భరణం ఏ సెక్షన్లో ఉంది?
- 144
- 187
- 125
- 163
సమాధానం
A. 144
Under BNSS, maintenance of wives, children and parents is in Section
- 144
- 187
- 125
- 163
ఇబ్బంది లేదా ఆసన్న ప్రమాదానికి సంబంధించిన అత్యవసర ఉత్తర్వులు బీఎన్ఎస్ఎస్ ఏ సెక్షన్లో ఉన్నాయి?
- 144
- 173
- 163
- 193
సమాధానం
C. 163
Orders in urgent cases of nuisance or apprehended danger are in BNSS Section
- 144
- 173
- 163
- 193
బెయిలబుల్ నేరాలలో బెయిల్ అనేది
- నిందితుని హక్కు
- పోలీసుల దయ
- మంచి ప్రవర్తనకు బహుమతి
- గవర్నర్ నిర్ణయించే విషయం
సమాధానం
A. నిందితుని హక్కు
Bail in bailable offences is a
- Right of the accused
- Favour of the police
- Reward for good conduct
- Matter for the Governor
నాన్-బెయిలబుల్ నేరాలలో బెయిల్
- కలెక్టర్ మంజూరు చేస్తారు
- కోర్టు విచక్షణకు సంబంధించిన విషయం
- హక్కుకు సంబంధించిన విషయం
- అందుబాటులో ఉండదు
సమాధానం
B. కోర్టు విచక్షణకు సంబంధించిన విషయం
Bail in non-bailable offences is
- Granted by the Collector
- A matter of the court's discretion
- A matter of right
- Not available
డిఫాల్ట్ (చట్టబద్ధ) బెయిల్ ఎప్పుడు లభిస్తుంది?
- సాక్షి గైర్హాజరైనప్పుడు
- నిందితుడు పేదవాడైనప్పుడు
- చట్టం నిర్ణయించిన గడువులో పోలీసులు దర్యాప్తు పూర్తి చేయనప్పుడు
- న్యాయమూర్తి సెలవులో ఉన్నప్పుడు
సమాధానం
C. చట్టం నిర్ణయించిన గడువులో పోలీసులు దర్యాప్తు పూర్తి చేయనప్పుడు
Default (statutory) bail arises when
- The witness is absent
- The accused is poor
- The police fail to complete investigation in the time set by law
- The judge is on leave
మరణశిక్ష, జీవిత ఖైదు లేదా 10 సంవత్సరాలు అంతకంటే ఎక్కువ శిక్ష విధించదగిన నేరాలకు డిఫాల్ట్ బెయిల్ గడువు
- 60 రోజులు
- 30 రోజులు
- 180 రోజులు
- 90 రోజులు
సమాధానం
D. 90 రోజులు
Default bail period for offences punishable with death, life or 10 years or more is
- 60 days
- 30 days
- 180 days
- 90 days
ఏ నేరాలు కాగ్నిజబుల్ (గుర్తించదగినవి)?
- కోర్టులో రాజీ చేసుకునేవి
- జ్యూరీలు విచారించేవి
- వారెంట్ లేకుండా పోలీసులు అరెస్టు చేయగలిగేవి
- జరిమానాకు మాత్రమే సంబంధించినవి
సమాధానం
C. వారెంట్ లేకుండా పోలీసులు అరెస్టు చేయగలిగేవి
Which offences are cognizable?
- Those compounded in court
- Those tried by juries
- Those in which police can arrest without a warrant
- Those only for fines
సెషన్స్ కోర్టు విధించిన మరణశిక్షను
- ధ్రువీకరించరాదు
- కలెక్టర్ ధ్రువీకరించాలి
- గవర్నర్ ధ్రువీకరించాలి
- హైకోర్టు ధ్రువీకరించాలి
సమాధానం
D. హైకోర్టు ధ్రువీకరించాలి
A death sentence passed by a Sessions Court must be
- Not confirmed
- Confirmed by the Collector
- Confirmed by the Governor
- Confirmed by the High Court
సమన్స్ కేసు ఏ శిక్ష విధించదగిన నేరాలకు సంబంధించినది?
- రెండు సంవత్సరాల వరకు
- రెండు సంవత్సరాల కంటే ఎక్కువ
- జీవిత ఖైదు మాత్రమే
- మరణశిక్ష మాత్రమే
సమాధానం
A. రెండు సంవత్సరాల వరకు
A summons case relates to offences punishable with
- Up to two years
- More than two years
- Life only
- Death only
వారెంట్ కేసు ఏ శిక్ష విధించదగిన నేరాలకు సంబంధించినది?
- మరణశిక్ష, జీవిత ఖైదు లేదా రెండు సంవత్సరాల కంటే ఎక్కువ
- ఆరు నెలల వరకు
- జరిమానా మాత్రమే
- ఒక సంవత్సరం వరకు మాత్రమే
సమాధానం
A. మరణశిక్ష, జీవిత ఖైదు లేదా రెండు సంవత్సరాల కంటే ఎక్కువ
A warrant case relates to offences punishable with
- Death, life or more than two years
- Up to six months
- Fine only
- Up to one year only
జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్ ఫస్ట్ క్లాస్ గరిష్ఠంగా ఎంతకాలం జైలు శిక్ష విధించవచ్చు?
- పది సంవత్సరాలు
- మూడు సంవత్సరాలు
- ఏడు సంవత్సరాలు
- ఒక సంవత్సరం
సమాధానం
B. మూడు సంవత్సరాలు
A Judicial Magistrate First Class can pass imprisonment up to
- Ten years
- Three years
- Seven years
- One year
చీఫ్ జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్ గరిష్ఠంగా ఎంతకాలం జైలు శిక్ష విధించవచ్చు?
- ఐదు సంవత్సరాలు
- మరణశిక్ష
- మూడు సంవత్సరాలు
- ఏడు సంవత్సరాలు
సమాధానం
D. ఏడు సంవత్సరాలు
A Chief Judicial Magistrate can pass imprisonment up to
- Five years
- Death
- Three years
- Seven years
బీఎన్ఎస్ఎస్లోని కొత్త లక్షణం ఏది?
- కోర్టులు లేకుండా విచారణ
- ఎఫ్ఐఆర్ రద్దు
- సోదా మరియు స్వాధీనం ఆడియో-వీడియో రికార్డింగ్
- బెయిల్ రద్దు
సమాధానం
C. సోదా మరియు స్వాధీనం ఆడియో-వీడియో రికార్డింగ్
Which is a new feature of the BNSS?
- Trial without courts
- Abolition of FIR
- Audio-video recording of search and seizure
- Abolition of bail
బీఎన్ఎస్ఎస్ కింద గైర్హాజరీలో విచారణ (ట్రయల్ ఇన్ అబ్సెన్షియా) ఎవరి విషయంలో సాధ్యం?
- ఫిర్యాదుదారులు
- ప్రకటిత నేరస్థులు (ప్రొక్లెయిమ్డ్ అఫెండర్స్)
- సాక్షులు
- ప్రతి నిందితుడు
సమాధానం
B. ప్రకటిత నేరస్థులు (ప్రొక్లెయిమ్డ్ అఫెండర్స్)
Trial in absentia under the BNSS is possible for
- Complainants
- Proclaimed offenders
- Witnesses
- Every accused
ప్రకటన 1: ముందస్తు బెయిల్ అంటే అరెస్టుకు ముందే బెయిల్పై విడుదల చేయాలనే ఆదేశం. ప్రకటన 2: దీనిని హైకోర్టు మరియు సెషన్స్ కోర్టు మంజూరు చేయవచ్చు.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Statement 1: Anticipatory bail is a direction to release on bail before arrest. Statement 2: It can be granted by the High Court and the Court of Session.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
ప్రకటన 1: డిఫాల్ట్ బెయిల్ విచక్షణకు సంబంధించిన విషయం. ప్రకటన 2: గడువులో చార్జిషీట్ దాఖలు చేయడంలో విఫలమైనప్పుడు డిఫాల్ట్ బెయిల్ లభిస్తుంది.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Statement 1: Default bail is a matter of discretion. Statement 2: Default bail arises on failure to file the charge-sheet in time.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
ప్రకటన 1: దర్యాప్తులో పోలీసులకు ఇచ్చిన వాంగ్మూలంపై సాక్షి సంతకం చేస్తాడు. ప్రకటన 2: దానిని సాక్షిని ఖండించడానికి ఉపయోగించవచ్చు.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Statement 1: A statement to the police in investigation is signed by the witness. Statement 2: It can be used to contradict the witness.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
ప్రకటన 1: సెషన్స్ కోర్టు మాత్రమే విచారించదగిన నేరాన్ని మేజిస్ట్రేట్ విచారించలేడు. ప్రకటన 2: అటువంటి కేసును అతడు సెషన్స్ కోర్టుకు కమిట్ చేస్తాడు.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Statement 1: A Magistrate cannot try an offence triable only by the Court of Session. Statement 2: He commits such a case to the Sessions Court.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
ప్రకటన 1: 1 జూలై 2024కు ముందు పెండింగ్లో ఉన్న అన్ని కేసులకు బీఎన్ఎస్ఎస్ అవి కొత్తగా ప్రారంభమైనట్లుగా వర్తిస్తుంది. ప్రకటన 2: బీఎన్ఎస్ఎస్ సీఆర్పీసీ (CrPC)ని భర్తీ చేసింది.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Statement 1: The BNSS applies to all cases pending before 1 July 2024 as if they began afresh. Statement 2: The BNSS replaced the CrPC.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
జతపరచండి: బీఎన్ఎస్ఎస్ కింద రివిజన్ సెక్షన్
- 438
- 528
- 419
- 415
సమాధానం
A. 438
Match the pair: revision under the BNSS is Section
- 438
- 528
- 419
- 415
జతపరచండి: శిక్షపై అప్పీలు సెక్షన్
- 419
- 478
- 438
- 415
సమాధానం
D. 415
Match the pair: appeal from conviction is Section
- 419
- 478
- 438
- 415
జతపరచండి: నిర్దోషిగా విడుదలపై అప్పీలు సెక్షన్
- 415
- 173
- 482
- 419
సమాధానం
D. 419
Match the pair: appeal against acquittal is Section
- 415
- 173
- 482
- 419
జతపరచండి: నేరాల రాజీ (కాంపౌండింగ్) బీఎన్ఎస్ఎస్ ఏ సెక్షన్లో ఉంది?
- 359
- 210
- 173
- 480
సమాధానం
A. 359
Match the pair: compounding of offences is in BNSS Section
- 359
- 210
- 173
- 480
ఒక మహిళ కాగ్నిజబుల్ నేరంపై ఫిర్యాదు చేసింది. పోలీసులు ఎఫ్ఐఆర్ నమోదు చేయడానికి నిరాకరించారు. కోడ్ ప్రకారం మొదటి చర్య
- సమాచారాన్ని సూపరింటెండెంట్ ఆఫ్ పోలీస్కు లిఖితపూర్వకంగా పంపడం
- ఫిర్యాదును ఉపసంహరించుకోవడం
- ఒక సంవత్సరం వేచి ఉండటం
- నేరుగా సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించడం
సమాధానం
A. సమాచారాన్ని సూపరింటెండెంట్ ఆఫ్ పోలీస్కు లిఖితపూర్వకంగా పంపడం
A woman complains of a cognizable offence. The police refuse to register an FIR. Under the Code the first step is to
- Send the information in writing to the Superintendent of Police
- Withdraw the complaint
- Wait for a year
- Approach the Supreme Court directly
7 సంవత్సరాల శిక్ష విధించదగిన నేరానికి 60 రోజుల్లో పోలీసులు చార్జిషీట్ దాఖలు చేయలేదు. బెయిల్ ఇవ్వడానికి సిద్ధంగా ఉన్న నిందితునికి లభించే హక్కు
- ఏమీ లేదు
- డిఫాల్ట్ బెయిల్
- మరణశిక్ష
- ముందస్తు బెయిల్ మాత్రమే
సమాధానం
B. డిఫాల్ట్ బెయిల్
Police failed to file the charge-sheet for an offence punishable with 7 years in 60 days. The accused ready to furnish bail is entitled to
- Nothing
- Default bail
- Death sentence
- Anticipatory bail only
ఒక వ్యక్తి తప్పుడు కేసులో అరెస్టు అవుతానని భయపడి అరెస్టుకు ముందే సెషన్స్ కోర్టును ఆశ్రయించాడు. అతడు కోరేది
- డిఫాల్ట్ బెయిల్
- ప్రొబేషన్
- ముందస్తు బెయిల్
- రాజీ (కాంపౌండింగ్)
సమాధానం
C. ముందస్తు బెయిల్
A person fears arrest in a false case and approaches the Sessions Court before arrest. He seeks
- Default bail
- Probation
- Anticipatory bail
- Compounding
కింది వాటిలో సెషన్స్ విచారణలో ఒక దశ కానిది ఏది?
- నిందితుని ప్రశ్నించడం
- అభియోగం (చార్జ్) నిర్ణయించడం
- ప్రాసిక్యూషన్ సాక్ష్యం
- ఎక్స్ పార్టీ డిక్రీ
సమాధానం
D. ఎక్స్ పార్టీ డిక్రీ
Which of the following is NOT a stage in a sessions trial?
- Examination of the accused
- Framing of charge
- Prosecution evidence
- Ex parte decree
ప్రక్రియ దుర్వినియోగాన్ని నివారించడానికి ఎఫ్ఐఆర్ను రద్దు చేసే హైకోర్టు ఏ నిబంధన కింద వ్యవహరిస్తుంది?
- బీఎన్ఎస్ఎస్ సెక్షన్ 173
- బీఎన్ఎస్ఎస్ సెక్షన్ 144
- బీఎన్ఎస్ఎస్ సెక్షన్ 35
- బీఎన్ఎస్ఎస్ సెక్షన్ 528
సమాధానం
D. బీఎన్ఎస్ఎస్ సెక్షన్ 528
A High Court quashing an FIR to prevent abuse of process acts under
- BNSS Section 173
- BNSS Section 144
- BNSS Section 35
- BNSS Section 528
గరిష్ఠ శిక్షలో మూడో వంతు కాలం విచారణ ఖైదీగా గడిపిన మొదటిసారి నేరస్థుడిని ఏ సెక్షన్ కింద బాండుపై విడుదల చేయవచ్చు?
- బీఎన్ఎస్ఎస్ సెక్షన్ 479
- బీఎన్ఎస్ఎస్ సెక్షన్ 35
- బీఎన్ఎస్ఎస్ సెక్షన్ 173
- బీఎన్ఎస్ఎస్ సెక్షన్ 144
సమాధానం
A. బీఎన్ఎస్ఎస్ సెక్షన్ 479
A first-time offender who has served one-third of the maximum sentence as an undertrial may be released on bond under
- BNSS Section 479
- BNSS Section 35
- BNSS Section 173
- BNSS Section 144
పోలీసులు నిందితుడిని కనుగొనలేనప్పుడు అతని హాజరును బలవంతంగా రప్పించగలిగేది కింది వాటిలో ఏది?
- లోక్ అదాలత్ అవార్డు
- కేవియట్
- ప్రకటన (ప్రొక్లమేషన్) మరియు వారెంట్
- సివిల్ డిక్రీ
సమాధానం
C. ప్రకటన (ప్రొక్లమేషన్) మరియు వారెంట్
Which of the following can compel the attendance of an accused when the police cannot find him?
- A Lok Adalat award
- A caveat
- A proclamation and warrant
- A civil decree
ఏ శిక్ష విధించదగిన నేరాలకు నేర స్థలాన్ని ఫోరెన్సిక్ నిపుణుడు సందర్శించడం తప్పనిసరి?
- జరిమానా
- ఏ చిన్న నేరమైనా
- ఏడు సంవత్సరాలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ
- మూడు నెలలు
సమాధానం
C. ఏడు సంవత్సరాలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ
A forensic expert's visit to the crime scene is mandatory for offences punishable with
- Fine
- Any minor offence
- Seven years or more
- Three months
కోడ్ ప్రకారం నేరాల వర్గీకరణలో కింది వాటిలో లేనిది ఏది?
- కాంపౌండబుల్ మరియు నాన్-కాంపౌండబుల్
- బెయిలబుల్ మరియు నాన్-బెయిలబుల్
- కాగ్నిజబుల్ మరియు నాన్-కాగ్నిజబుల్
- సివిల్ మరియు డిక్రీడ్
సమాధానం
D. సివిల్ మరియు డిక్రీడ్
Which of the following is NOT an offence classification under the Code?
- Compoundable and non-compoundable
- Bailable and non-bailable
- Cognizable and non-cognizable
- Civil and decreed
కోడ్ ప్రకారం హైకోర్టు రివిజన్ అనేది
- వాస్తవాలపై అప్పీలు విచారణ
- రికార్డు చట్టబద్ధతపై పర్యవేక్షణ అధికారం
- రిట్
- నిర్దోషిగా విడుదల తర్వాత శిక్షించే అధికారం
సమాధానం
B. రికార్డు చట్టబద్ధతపై పర్యవేక్షణ అధికారం
Revision by the High Court under the Code is
- An appellate hearing of facts
- A supervisory power over the record's legality
- A writ
- A power to convict after acquittal