సాక్ష్యం: భారతీయ సాక్ష్య అధినియమ్ (సాక్ష్య చట్టం)
గుర్తుంచుకోవలసినవి
- భారతీయ సాక్ష్య అధినియమ్ (BSA), 2023, 2024 జూలై 1 నుండి భారత సాక్ష్య చట్టం, 1872 స్థానంలో వచ్చింది. BSAలో 12 అధ్యాయాల్లో 170 సెక్షన్లు ఉన్నాయి. పాత చట్టంలో 167 సెక్షన్లు ఉండేవి.
- సాక్ష్య చట్టం కోర్టు ఏ వాస్తవాలను పరిశీలించవచ్చో (సంబంధితత), వాటిని ఎవరు నిరూపించాలో (నిరూపణ భారం), వాటిని ఎలా నిరూపిస్తారో (మౌఖిక మరియు పత్ర సాక్ష్యం) నిర్ణయిస్తుంది.
- అతి పెద్ద మార్పు ఎలక్ట్రానిక్ సాక్ష్యం. ఎలక్ట్రానిక్ మరియు డిజిటల్ రికార్డులు ఇప్పుడు పత్రాలే. వాటి నిరూపణకు ప్రామాణిక నమూనాలో సర్టిఫికెట్ అవసరం (పాత సెక్షన్ 65B, ఇప్పుడు సెక్షన్ 63).
ప్రాథమిక భావనలు మరియు పదాలు
సాక్ష్య చట్టం ఒక విధాన చట్టం. ఇది కోర్టుల్లో లేదా కోర్టుల ఎదుట జరిగే న్యాయ ప్రక్రియలకు వర్తిస్తుంది. ఇది అఫిడవిట్లకు, మధ్యవర్తిత్వ ప్రక్రియలకు వర్తించదు.
| పదం | అర్థం |
|---|---|
| వాస్తవం (Fact) | ఇంద్రియాల ద్వారా గ్రహించగలిగినది, లేదా ఒక వ్యక్తికి తెలిసిన మానసిక స్థితి |
| వివాదాంశ వాస్తవం (Fact in issue) | ఒక హక్కు లేదా బాధ్యత ఉనికి లేదా లేమి ఆధారపడిన వాస్తవం |
| సంబంధిత వాస్తవం (Relevant fact) | చట్టం పేర్కొన్న మార్గాల్లో వివాదాంశ వాస్తవంతో ముడిపడి ఉన్న వాస్తవం |
| సాక్ష్యం (Evidence) | సాక్షుల వాంగ్మూలాలు (ఎలక్ట్రానిక్ మాధ్యమంలో ఇచ్చినవి సహా) మరియు పత్రాలు (ఎలక్ట్రానిక్ రికార్డులు సహా) |
| నిరూపితం (Proved) | ఆ వాస్తవం ఉందని కోర్టు నమ్ముతుంది, లేదా వివేకవంతుడైన వ్యక్తి దానిపై ఆధారపడి వ్యవహరిస్తాడు |
| అనిరూపితం (Disproved) | అది లేదని కోర్టు నమ్ముతుంది |
| నిరూపితం కానిది (Not proved) | నిరూపితం కాదు, అనిరూపితం కాదు |
| ఊహించవచ్చు (May presume) | అనిరూపితం కానంతవరకు ఆ వాస్తవాన్ని నిరూపితంగా కోర్టు పరిగణించవచ్చు |
| ఊహించాలి (Shall presume) | అనిరూపితం కానంతవరకు ఆ వాస్తవాన్ని నిరూపితంగా కోర్టు తప్పనిసరిగా పరిగణించాలి |
| నిర్ణాయక రుజువు (Conclusive proof) | ఆ వాస్తవాన్ని నిరూపితంగా కోర్టు తప్పనిసరిగా పరిగణించాలి, ఖండనకు అనుమతించకూడదు |
పత్రాలు ఇప్పుడు ఎలక్ట్రానిక్ మరియు డిజిటల్ రికార్డులను కూడా కలిగి ఉంటాయి, ఉదాహరణకు ఇమెయిళ్లు, సర్వర్ లాగ్‌లు, స్మార్ట్‌ఫోన్లు మరియు ల్యాప్‌టాప్‌లలోని సందేశాలు, వెబ్‌సైట్ కంటెంట్, లొకేషన్ డేటా మరియు వాయిస్ మెయిల్. మౌఖిక సాక్ష్యం కోర్టు అనుమతిస్తే, ఎలక్ట్రానిక్ మాధ్యమం ద్వారా ఇచ్చిన వాంగ్మూలాలను, ఉదాహరణకు వీడియో కాన్ఫరెన్సింగ్ ద్వారా, కూడా కలిగి ఉంటుంది.
వాస్తవాల సంబంధితత
సంబంధిత వాస్తవాలు అంటే చట్టమే సంబంధితమని చెప్పేవి. సంబంధితమైన వాస్తవం, మరొక నియమం నిషేధిస్తే, తప్పనిసరిగా అంగీకార్యం కాదు.
- 1. రెస్ జెస్టే (ఒకే లావాదేవీలో భాగమైన వాస్తవాలు). వివాదాంశ వాస్తవంతో ఎంతగా ముడిపడి ఉంటే అవి ఒకే లావాదేవీలో భాగమవుతాయో అలాంటి వాస్తవాలు, వేర్వేరు సమయాల్లో, ప్రదేశాల్లో జరిగినా, సంబంధితమే.
- 2. ఉద్దేశం, సన్నాహం మరియు ప్రవర్తన. వివాదాంశ వాస్తవం పట్ల ఉద్దేశాన్ని, సన్నాహాన్ని లేదా ప్రవర్తనను చూపే వాస్తవాలు సంబంధితమే. ఘటన తర్వాత ప్రవర్తన కూడా సంబంధితమే.
- 3. ఇతర వాస్తవాలను సంభావ్యం లేదా అసంభావ్యం చేసే వాస్తవాలు, మరియు ఒక పద్ధతిని లేదా ప్రవర్తన క్రమాన్ని చూపేవి.
- 4. అంగీకారాలు (Admissions). అంగీకారం అంటే ఒక పక్షం లేదా అతని ప్రతినిధి చేసిన, వివాదాంశ వాస్తవం గురించి ఒక అనుమానాన్ని సూచించే (మౌఖిక, పత్ర లేదా ఎలక్ట్రానిక్) ప్రకటన. అంగీకారాలు చేసినవారికి వ్యతిరేకంగా సంబంధితమే, కానీ అవి నిర్ణాయక రుజువు కావు. అవి ఎస్టాపెల్‌గా పనిచేయవచ్చు. సివిల్ కేసులో ఒక పక్షం చేసిన అంగీకారం సంబంధితమే.
- 5. ఒప్పుకోలు (Confessions). క్రిమినల్ కేసులో నిందితుడు చేసిన అంగీకారం ఒప్పుకోలు. నియమాలు:
- అధికారంలో ఉన్న వ్యక్తి ప్రేరేపణ, బెదిరింపు లేదా వాగ్దానం వల్ల చేసిన ఒప్పుకోలు అసంబంధితం.
- పోలీసు అధికారికి చేసిన ఒప్పుకోలును నిందితునికి వ్యతిరేకంగా నిరూపించలేరు.
- పోలీసు కస్టడీలో ఉన్నప్పుడు చేసిన ఒప్పుకోలు మేజిస్ట్రేట్ తక్షణ సమక్షంలో చేస్తే తప్ప నిరూపించలేరు.
- పోలీసు కస్టడీలో ఉన్న నిందితుడు ఇచ్చిన సమాచారంలో ఒక వాస్తవం కనుగొనడానికి దారితీసిన భాగాన్ని, అది ఒప్పుకోలు అయినా కాకపోయినా, నిరూపించవచ్చు.
- తనను మరియు ఇతరులను ప్రభావితం చేసే సహ-నిందితుని ఒప్పుకోలును ఇతర సాక్ష్యంతో కలిపి మాత్రమే పరిగణనలోకి తీసుకోవచ్చు; అది ప్రధాన సాక్ష్యం కాదు మరియు బలహీనమైన ఆధారం.
- 6. సాక్షులుగా పిలవలేని వ్యక్తుల ప్రకటనలు. ఇందులో మరణ వాంగ్మూలం (మరణ కారణం లేదా మరణానికి దారితీసిన లావాదేవీ పరిస్థితుల గురించి ప్రకటన), వ్యాపార క్రమంలో చేసిన ప్రకటనలు, ప్రకటించినవారి ప్రయోజనానికి వ్యతిరేకమైన ప్రకటనలు, మరియు ప్రజా హక్కులు లేదా ఆచారాల గురించి ప్రకటనలు ఉంటాయి. మరణ వాంగ్మూలం ఇచ్చినప్పుడు ఆ వ్యక్తి మరణాన్ని ఊహించకపోయినా అది సంబంధితమే. ప్రమాణం అవసరం లేదు. నమ్మదగిన మరణ వాంగ్మూలం ఒక్కటే శిక్షకు ఆధారం కాగలదు, కానీ అది స్వచ్ఛందమైనదా, వ్యక్తి దానిని ఇవ్వడానికి తగిన స్థితిలో ఉన్నాడా అని కోర్టులు పరిశీలిస్తాయి.
- 7. మునుపటి ప్రక్రియల్లోని ప్రకటనలు, సాక్షి మరణించినా, కనిపించకపోయినా, లేదా అసమంజస ఆలస్యం లేకుండా హాజరుపరచలేకపోయినా, అవి పేర్కొన్న వాస్తవాలను తరువాతి ప్రక్రియల్లో నిరూపించడానికి సంబంధితమే.
- 8. తీర్పులు. ఒక తీర్పు ఉనికి, ఒక కేసును మళ్లీ విచారించవచ్చా (రెస్ జ్యుడికాటా) అని నిర్ణయించడానికి మరియు ఇతర పరిమిత ప్రయోజనాలకు సంబంధితం. ప్రొబేట్, వైవాహిక, అడ్మిరాల్టీ మరియు దివాలా తీర్పులు జడ్జ్‌మెంట్స్ ఇన్ రెమ్ (అందరిపై). చట్టం అనుమతించినప్పుడు మాత్రమే తీర్పులు సంబంధితం.
- 9. నిపుణుల అభిప్రాయాలు. విదేశీ చట్టం, విజ్ఞానం, కళ, చేతివ్రాత, వేలిముద్రలు మరియు ఇతర ప్రత్యేక రంగాల్లో నిపుణుల అభిప్రాయాలు సంబంధితమే. నిపుణుల అభిప్రాయానికి కోర్టు కట్టుబడి ఉండదు, దానిని సలహాగా పరిగణిస్తుంది. సాధారణ వ్యక్తుల అభిప్రాయాలు వారికి తెలిసిన చేతివ్రాత, వాడుక, ఆచారాల వంటి వాటిపై సంబంధితమే.
- 10. స్వభావం (Character). సివిల్ కేసుల్లో, నష్టపరిహారంపై ప్రభావం చూపితే మాత్రమే స్వభావం సంబంధితం. క్రిమినల్ కేసుల్లో నిందితుని మంచి స్వభావం సంబంధితమే. అతనే మంచి స్వభావానికి సాక్ష్యం ఇస్తే తప్ప, అతని చెడు స్వభావం సంబంధితం కాదు.
నిరూపించాల్సిన అవసరం లేని వాస్తవాలు
కోర్టు న్యాయ గ్రహణం (judicial notice) తీసుకునే వాస్తవాలకు (భారతదేశంలో అమల్లో ఉన్న చట్టాలు, ప్రకృతి క్రమం, కోర్టుల ముద్రలు, భారత భూభాగ విస్తీర్ణం వంటివి) రుజువు అవసరం లేదు. విచారణ సమయంలో పక్షాలు ఒప్పుకున్న వాస్తవాలను నిరూపించాల్సిన అవసరం లేదు, అయితే కోర్టు ఇంకా రుజువు కోరవచ్చు. మౌఖిక సాక్ష్యం ప్రత్యక్షంగా ఉండాలి: వాస్తవాన్ని చూసిన, విన్న లేదా గ్రహించిన వ్యక్తే సాక్షి కావాలి. వినికిడి సాక్ష్యం (hearsay) సాధారణంగా మినహాయిస్తారు.
నిరూపణ భారం మరియు ఊహలు
రెండు వైపులా అసలు సాక్ష్యం ఇవ్వకపోతే ఎవరు ఓడిపోతారో వారిపై నిరూపణ భారం ఉంటుంది. ఒక వాస్తవాన్ని కోర్టు నమ్మాలని కోరేవారు దానిని నిరూపించాలి. ఒక వాస్తవం ప్రత్యేకంగా ఒక వ్యక్తి తెలివిలో ఉన్నప్పుడు, దానిని నిరూపించే భారం అతనిపైనే ఉంటుంది. నిందితుడు ఒక సాధారణ మినహాయింపును కోరితే, ఆ మినహాయింపును నిరూపించే భారం అతనిపైనే ఉంటుంది.
| ఊహ | ప్రభావం |
|---|---|
| చెల్లుబాటయ్యే వివాహ సమయంలో, లేదా వివాహం ముగిసిన 280 రోజుల్లోపు తల్లి అవివాహితగా ఉండగా పుట్టిన శిశువు | చట్టబద్ధతకు నిర్ణాయక రుజువు |
| వరకట్న మరణం | మరణానికి కొద్దిగా ముందు వరకట్నం కోసం స్త్రీ క్రూరత్వానికి గురైతే, వరకట్న మరణంగా కోర్టు ఊహించాలి |
| వివాహమైన ఏడు సంవత్సరాల్లోపు వివాహిత స్త్రీ ఆత్మహత్యకు ప్రేరేపణ | పరిస్థితులను పరిగణనలోకి తీసుకుని ప్రేరేపణను కోర్టు ఊహించవచ్చు |
| లైంగిక సంపర్కం నిరూపితమై, స్త్రీ తాను సమ్మతించలేదని చెప్పిన అత్యాచార కేసులు | సమ్మతి లేదని కోర్టు ఊహించాలి |
| ముప్పై సంవత్సరాల పాత పత్రాలు, సరైన సంరక్షణ నుండి సమర్పించినవి | సంతకం మరియు అమలు నిజమైనవని కోర్టు ఊహించవచ్చు |
| ఏడు సంవత్సరాలుగా ఆచూకీ లేని అదృశ్య వ్యక్తి | మరణించినట్లు ఊహిస్తారు; జీవించి ఉన్నాడని చెప్పేవారిపై భారం ఉంటుంది |
ఎస్టాపెల్ (Estoppel) ఒక వ్యక్తి ముందు మరొకరిని నమ్మించిన దానిని ఖండించకుండా నిరోధిస్తుంది. కౌలు కాలంలో కౌలుదారు తన యజమాని హక్కును ఖండించలేడు. లైసెన్సీ లైసెన్సర్ హక్కును ఖండించలేడు. ఒక ప్రాతినిధ్యం చేసి, దానిపై మరొకరు ఆధారపడి వ్యవహరించిన వ్యక్తి, తరువాత దానిని ఖండించలేడు. ఎస్టాపెల్ పక్షం స్వంత ప్రవర్తన నుండి కలుగుతుంది మరియు సాక్ష్య నియమంగా పనిచేస్తుంది.
మౌఖిక మరియు పత్ర సాక్ష్యం
మౌఖిక సాక్ష్యం ప్రత్యక్షంగా ఉండాలి మరియు వాస్తవాన్ని చూసిన, విన్న లేదా గ్రహించిన సాక్షి ఇవ్వాలి. అభిప్రాయం విషయంలో, ఆ అభిప్రాయం కలిగిన వ్యక్తే దానిని ఇస్తాడు.
పత్ర సాక్ష్యం: పత్రం విషయాలను ప్రాథమిక సాక్ష్యం ద్వారా, అంటే పత్రం ద్వారానే నిరూపించాలి. ప్రాథమిక సాక్ష్యం అంటే అసలు పత్రం, కలిసి అమలు చేసిన దాని ప్రతిరూపాలు, మరియు ఎలక్ట్రానిక్ రికార్డుల విషయంలో అసలు రికార్డు మరియు కలిసి సృష్టించిన నిర్దేశిత కాపీలు, అవుట్‌పుట్లు. ద్వితీయ సాక్ష్యం అంటే ధ్రువీకరించిన కాపీలు, యాంత్రిక పద్ధతుల ద్వారా అసలు నుండి చేసిన కాపీలు, అసలుతో పోల్చిన కాపీలు, దానిని అమలు చేయని పక్షానికి వ్యతిరేకంగా ప్రతిరూపాలు, మరియు పత్రాన్ని చూసిన వ్యక్తి విషయాల గురించి ఇచ్చే మౌఖిక వివరణ. నోటీసు ఇచ్చాక కూడా అసలును ప్రత్యర్థి పక్షం సమర్పించనప్పుడు, అది పోయినప్పుడు లేదా నాశనమైనప్పుడు, సులభంగా తరలించలేనప్పుడు, లేదా అది ప్రజా పత్రం అయినప్పుడు ద్వితీయ సాక్ష్యాన్ని అనుమతిస్తారు.
ఎలక్ట్రానిక్ రికార్డులు. ఎలక్ట్రానిక్ రికార్డు కాపీ లేదా అవుట్‌పుట్‌కు షెడ్యూల్‌లో ఇచ్చిన నమూనాలో, పరికరం బాధ్యత వహించే వ్యక్తి మరియు ఒక నిపుణుడు సంతకం చేసిన సర్టిఫికెట్ జతచేస్తే అది అంగీకార్యం. రికార్డు ఎలా సృష్టించారో, పరికరం సరిగా పనిచేస్తోందో ఆ సర్టిఫికెట్ ధ్రువీకరిస్తుంది. ఇది పాత సెక్షన్ 65B స్థానంలో వచ్చింది.
ప్రజా మరియు ప్రైవేట్ పత్రాలు. ప్రజా పత్రాలు అంటే ప్రభుత్వ సంస్థలు, కోర్టులు మరియు ప్రభుత్వ అధికారుల చర్యలు మరియు రికార్డులు, మరియు ప్రైవేట్ పత్రాల ప్రజా రికార్డులు. మిగిలిన అన్ని పత్రాలు ప్రైవేట్. ప్రజా పత్రాల ధ్రువీకరించిన కాపీలను రుజువుగా అంగీకరిస్తారు.
పత్ర సాక్ష్యం ద్వారా మౌఖిక సాక్ష్యం మినహాయింపు. ఒక ఒప్పందం, ఇవ్వడం లేదా ఆస్తి యొక్క ఇతర బదిలీ రాతపూర్వకంగా చేసినప్పుడు, దాని షరతుల గురించి ఆ పత్రం తప్ప మరే సాక్ష్యం ఇవ్వకూడదు. మోసం, బెదిరింపు, చట్టవిరుద్ధత, సక్రమమైన అమలు లేకపోవడం, సామర్థ్యం లేకపోవడం మరియు ప్రతిఫలం విఫలం కావడం మినహాయింపులు. నిబంధన అనుమతించిన మేరకు తప్ప, రాతపూర్వక షరతులను ఖండించడానికి, మార్చడానికి, చేర్చడానికి లేదా తగ్గించడానికి మౌఖిక సాక్ష్యాన్ని ఉపయోగించకూడదు. వీలునామాలకు, చట్టం ప్రకారం సాక్షి సంతకం అవసరమైన పత్రాలకు, అమలును నిరూపించడానికి కనీసం ఒక ధ్రువీకరణ సాక్షిని పిలవాలి.
సాక్షులు మరియు విచారణ
చిన్న వయసు, అతి వృద్ధాప్యం, వ్యాధి లేదా అలాంటి కారణంతో ప్రశ్నలను అర్థం చేసుకోలేరని లేదా హేతుబద్ధమైన సమాధానాలు ఇవ్వలేరని కోర్టు భావిస్తే తప్ప, అందరూ సాక్ష్యం ఇవ్వడానికి అర్హులే. మాట్లాడలేని వ్యక్తి రాత ద్వారా లేదా సంజ్ఞల ద్వారా సాక్ష్యం ఇవ్వవచ్చు. నిందితునికి రక్షిత స్థానం ఉంది, తనకు వ్యతిరేకంగా సాక్షిగా ఉండమని అతడిని బలవంతం చేయలేరు.
ప్రత్యేక హక్కు ఉన్న సంభాషణలు:
- వివాహ సమయంలో భార్యాభర్తల మధ్య సంభాషణలకు రక్షణ ఉంటుంది.
- న్యాయవాది మరియు క్లయింట్ మధ్య వృత్తిపరమైన సంభాషణలకు రక్షణ ఉంటుంది.
- కోర్టులో తన ప్రవర్తన గురించి సమాధానం చెప్పమని న్యాయమూర్తిని లేదా మేజిస్ట్రేట్‌ను బలవంతం చేయలేరు.
- రాజ్య వ్యవహారాలకు సంబంధించిన ప్రచురించని అధికారిక రికార్డులను శాఖాధిపతి అనుమతి లేకుండా సాక్ష్యంగా ఇవ్వకూడదు.
సహనేరస్థుడు (Accomplice). సహనేరస్థుడు ఇతర నిందితులకు వ్యతిరేకంగా అర్హత ఉన్న సాక్షి. సహనేరస్థుని ధ్రువీకరణ లేని సాక్ష్యం ఆధారంగా శిక్ష విధించడం చట్టబద్ధమే, కానీ వివేకం కోసం నియమంగా కోర్టులు ధ్రువీకరణ కోసం చూస్తాయి. ఒక వాస్తవాన్ని నిరూపించడానికి నిర్దిష్ట సంఖ్యలో సాక్షులు అవసరం లేదు.
విచారణ క్రమం: సాక్షిని పిలిచిన పక్షం చేసే ప్రధాన విచారణ (examination-in-chief), ప్రత్యర్థి పక్షం చేసే ప్రతి-విచారణ (cross-examination), మరియు మొదటి పక్షం చేసే పునర్విచారణ (re-examination), ఇది ప్రతి-విచారణలో తలెత్తిన విషయాలను వివరించడానికి పరిమితం. సూచక ప్రశ్నలు (Leading questions) (సమాధానాన్ని సూచించేవి) ప్రధాన విచారణలో లేదా పునర్విచారణలో కోర్టు అనుమతి లేకుండా అనుమతించరు, కానీ ప్రతి-విచారణలో అనుమతిస్తారు. వైరి సాక్షి (Hostile witness) అంటే తనను పిలిచిన పక్షానికి వ్యతిరేకంగా మారిన సాక్షి. కోర్టు అనుమతితో ఆ పక్షం తన సొంత సాక్షిని ప్రతి-విచారణ చేయవచ్చు. సాక్షి ఆ సమయంలో లేదా కొద్దికాలం తర్వాత తయారుచేసిన పత్రం నుండి జ్ఞాపకాన్ని తాజా చేసుకోవచ్చు. సంబంధిత వాస్తవాలను కనుగొనడానికి న్యాయమూర్తి ఏ దశలోనైనా తనకు ఇష్టమైన ఏ ప్రశ్ననైనా అడగవచ్చు.
పరీక్షలో పొరపాట్లు
- సాక్ష్యం మరియు రుజువు ఒకటి కాదు. సాక్ష్యం అంటే సమర్పించేది; రుజువు అంటే దానిని నమ్మిన ఫలితం.
- పోలీసు అధికారికి చేసిన ఒప్పుకోలును నిరూపించలేరు; మేజిస్ట్రేట్ ఎదుట చేసిన ఒప్పుకోలును నిరూపించవచ్చు.
- కస్టడీలో ఉన్న నిందితుని సమాచారంతో ఒక వాస్తవం కనుగొనడం, ఆ ప్రకటన ఒప్పుకోలు అయినా, నిరూపించదగినదే.
- అంగీకారం నిర్ణాయకం కాదు; ఎస్టాపెల్ దానిని కట్టుబడేలా చేయవచ్చు.
- మరణ వాంగ్మూలానికి ప్రమాణం అవసరం లేదు, మరియు వాంగ్మూలం ఇచ్చేవారు మరణాన్ని ఊహించాల్సిన అవసరం లేదు.
- నిరూపణ భారం ప్రాసిక్యూషన్‌పైనే ఉంటుంది; చట్టం పేర్కొన్న సందర్భాల్లో మాత్రమే అది మారుతుంది.
- ప్రాథమిక సాక్ష్యం అసలు పత్రం; పేర్కొన్న సందర్భాల్లో మాత్రమే ద్వితీయ సాక్ష్యం అనుమతిస్తారు.
- వినికిడి సాక్ష్యం సాధారణంగా అనుమతించరు; ప్రతి-విచారణలో సూచక ప్రశ్నలు అనుమతిస్తారు.
- 2023 చట్టంలో 170 సెక్షన్లు ఉన్నాయి; పాత చట్టంలో 167. వాటిని కలపవద్దు.
ఒక్క వాక్యంలో
- 1. BSA 2024 జూలై 1న అమల్లోకి వచ్చింది.
- 2. BSAలో 12 అధ్యాయాల్లో 170 సెక్షన్లు ఉన్నాయి.
- 3. BSA, భారత సాక్ష్య చట్టం, 1872 స్థానంలో వచ్చింది.
- 4. BSA ప్రకారం ఎలక్ట్రానిక్ రికార్డులు పత్రాలే.
- 5. ఎలక్ట్రానిక్ రికార్డుల సర్టిఫికెట్ (ముందు సెక్షన్ 65B) ఇప్పుడు సెక్షన్ 63.
- 6. పోలీసు అధికారికి చేసిన ఒప్పుకోలును నిందితునికి వ్యతిరేకంగా నిరూపించలేరు.
- 7. పోలీసు కస్టడీలో ఉన్న వ్యక్తి ఇచ్చిన సమాచారం ద్వారా ఒక వాస్తవం కనుగొనబడితే అది కూడా నిరూపించదగినదే.
- 8. మరణ వాంగ్మూలం మరణ కారణం విషయంలో సంబంధితం.
- 9. ఒక వాస్తవాన్ని చెప్పేవారిపై నిరూపణ భారం ఉంటుంది.
- 10. చట్టబద్ధత ఊహ: వివాహం ముగిసిన 280 రోజుల్లోపు జననం.
- 11. ప్రతి-విచారణలో సూచక ప్రశ్నలు అనుమతిస్తారు.
- 12. ప్రాథమిక సాక్ష్యం అంటే పత్రమే.
సాధన ప్రశ్నలు
భారతీయ సాక్ష్య అధినియం దేన్ని భర్తీ చేసింది?
- సివిల్ ప్రొసీజర్ కోడ్, 1908
- ఇండియన్ పీనల్ కోడ్, 1860
- ఇండియన్ ఎవిడెన్స్ యాక్ట్, 1872
- ఇండియన్ కాంట్రాక్ట్ యాక్ట్, 1872
సమాధానం
C. ఇండియన్ ఎవిడెన్స్ యాక్ట్, 1872
The Bharatiya Sakshya Adhiniyam replaced
- the Code of Civil Procedure, 1908
- the Indian Penal Code, 1860
- the Indian Evidence Act, 1872
- the Indian Contract Act, 1872
భారతీయ సాక్ష్య అధినియంలో ఎన్ని సెక్షన్లు ఉన్నాయి?
- 358
- 167
- 511
- 170
సమాధానం
D. 170
How many sections does the Bharatiya Sakshya Adhiniyam contain?
- 358
- 167
- 511
- 170
బీఎస్ఏ (BSA) ఎప్పుడు అమలులోకి వచ్చింది?
- 1 జనవరి 2025
- 1 జూలై 2024
- 26 జనవరి 2023
- 2 అక్టోబర్ 2023
సమాధానం
B. 1 జూలై 2024
The BSA came into force on
- 1 January 2025
- 1 July 2024
- 26 January 2023
- 2 October 2023
బీఎస్ఏ ప్రకారం 'డాక్యుమెంట్'లో వచ్చేవి
- కాగితంపై రాతలు మాత్రమే
- ముద్రిత పుస్తకాలు మాత్రమే
- సంతకం చేసిన లేఖలు మాత్రమే
- ఎలక్ట్రానిక్ మరియు డిజిటల్ రికార్డులు
సమాధానం
D. ఎలక్ట్రానిక్ మరియు డిజిటల్ రికార్డులు
Under the BSA, a document includes
- only paper writings
- only printed books
- only signed letters
- electronic and digital records
ఎలక్ట్రానిక్ రికార్డును అనుమతించడానికి సర్టిఫికెట్ అవసరం. పాత సెక్షన్ 65B బీఎస్ఏలోని ఏ సెక్షన్‌కు సమానం?
- సెక్షన్ 100
- సెక్షన్ 63
- సెక్షన్ 3
- సెక్షన్ 17
సమాధానం
B. సెక్షన్ 63
A certificate is needed for admitting an electronic record. The older Section 65B corresponds to which BSA section?
- Section 100
- Section 63
- Section 3
- Section 17
పోలీసు అధికారికి చేసిన ఒప్పుకోలు (కన్ఫెషన్)
- పోలీస్ స్టేషన్‌లో చేసినట్లయితే అనుమతించబడుతుంది
- సంతకం చేసినట్లయితే అనుమతించబడుతుంది
- నిందితునికి వ్యతిరేకంగా రుజువు చేయలేము
- ఎల్లప్పుడూ అనుమతించబడుతుంది
సమాధానం
C. నిందితునికి వ్యతిరేకంగా రుజువు చేయలేము
A confession made to a police officer
- is admissible if made in a police station
- is admissible if signed
- cannot be proved against the accused
- is always admissible
పోలీసు కస్టడీలో నిందితుడు చేసిన ఏ ప్రకటనను రుజువు చేయవచ్చు?
- నేరం చేసినట్లు పూర్తి ఒప్పుకోలు
- అతని ఉద్దేశం గురించి ప్రకటన మాత్రమే
- ఒక వాస్తవం కనుగొనడానికి దారితీసే సమాచారం
- అతని గత జీవితం గురించి అంగీకారం
సమాధానం
C. ఒక వాస్తవం కనుగొనడానికి దారితీసే సమాచారం
Which statement made by an accused in police custody is provable?
- A full confession of guilt
- A statement of his motive only
- Information that leads to discovery of a fact
- An admission about his past life
మరణ వాంగ్మూలం (డైయింగ్ డిక్లరేషన్) ఏ విషయానికి సంబంధించినప్పుడు సంబంధితమైనది?
- ప్రకటన చేసినవారి ఆస్తి
- నిందితుని స్వభావం మాత్రమే
- సివిల్ ఒప్పందం
- ప్రకటన చేసినవారి మరణ కారణం లేదా మరణానికి దారితీసిన లావాదేవీ పరిస్థితులు
సమాధానం
D. ప్రకటన చేసినవారి మరణ కారణం లేదా మరణానికి దారితీసిన లావాదేవీ పరిస్థితులు
A dying declaration is relevant when it relates to
- the declarant's property
- the character of the accused only
- a civil contract
- the cause of the declarant's death or circumstances of the transaction resulting in death
భారత సాక్ష్య చట్టంలో మరణ వాంగ్మూలం
- ప్రమాణం మీద చేయాలి
- ప్రమాణం మీద చేయనవసరం లేదు
- న్యాయమూర్తి మాత్రమే నమోదు చేయాలి
- ప్రకటన చేసినవారు ఒక వారం పాటు మరణాన్ని ఆశించిన తర్వాత చేయాలి
సమాధానం
B. ప్రమాణం మీద చేయనవసరం లేదు
In Indian evidence law, a dying declaration
- must be made on oath
- need not be made on oath
- must be recorded by a Judge only
- must be made after the declarant has expected death for a week
నిరూపణ భారం (బర్డెన్ ఆఫ్ ప్రూఫ్) సాధారణంగా ఎవరిపై ఉంటుంది?
- కోర్టు
- పేదవాడైన వ్యక్తి
- ఒక వాస్తవాన్ని వాదిస్తూ, సాక్ష్యం ఇవ్వకపోతే ఓడిపోయే వ్యక్తి
- సాక్షి
సమాధానం
C. ఒక వాస్తవాన్ని వాదిస్తూ, సాక్ష్యం ఇవ్వకపోతే ఓడిపోయే వ్యక్తి
The burden of proof ordinarily lies on
- the court
- the person who is poorer
- the person who asserts a fact and would fail if no evidence were given
- the witness
ఒక నేరానికి సాధారణ మినహాయింపు (ప్రైవేట్ రక్షణ వంటిది) కోరే వ్యక్తి దానిని నిరూపించే భారాన్ని మోస్తాడు. ఇది దేనికి సంబంధించిన నియమం?
- రెస్ జెస్టే
- హియర్‌సే (పరోక్ష సాక్ష్యం)
- న్యాయ నోటీసు (జ్యుడీషియల్ నోటీస్)
- నిరూపణ భారం
సమాధానం
D. నిరూపణ భారం
A person who claims a general exception to an offence (such as private defence) has the burden of proving it. This is a rule about
- res gestae
- hearsay
- judicial notice
- burden of proof
కోర్టు న్యాయ నోటీసు తీసుకునే వాస్తవాలను
- ఇద్దరు సాక్షులతో రుజువు చేయాలి
- రుజువు చేయనవసరం లేదు
- డాక్యుమెంట్లతో రుజువు చేయాలి
- ఎల్లప్పుడూ అనుమతించబడవు
సమాధానం
B. రుజువు చేయనవసరం లేదు
Facts of which a court takes judicial notice
- must be proved by two witnesses
- need not be proved
- must be proved by documents
- are always inadmissible
ఒక వాస్తవాన్ని కోర్టు రుజువైనదిగా పరిగణించి, ఖండనను అనుమతించకూడదనే పదం ఏది?
- నిర్ణాయక రుజువు (కన్‌క్లూసివ్ ప్రూఫ్)
- ఊహించవచ్చు (మే ప్రిజ్యూమ్)
- రుజువు కాలేదు
- ఊహించాలి (షాల్ ప్రిజ్యూమ్)
సమాధానం
A. నిర్ణాయక రుజువు (కన్‌క్లూసివ్ ప్రూఫ్)
Which term means the court must regard a fact as proved and cannot allow disproof?
- Conclusive proof
- May presume
- Not proved
- Shall presume
చెల్లుబాటయ్యే వివాహ సమయంలో, లేదా వివాహం రద్దయిన 280 రోజుల లోపు తల్లి పెళ్లి చేసుకోకుండా ఉన్నప్పుడు జన్మించిన బిడ్డ
- అక్రమ సంతానంగా భావించబడతాడు
- తండ్రి అంగీకరిస్తేనే చట్టబద్ధం
- నిర్ణాయకంగా చట్టబద్ధ సంతానంగా భావించబడతాడు
- కోర్టు ఉత్తర్వు తర్వాత మాత్రమే చట్టబద్ధం
సమాధానం
C. నిర్ణాయకంగా చట్టబద్ధ సంతానంగా భావించబడతాడు
A child born during a valid marriage, or within 280 days after its dissolution while the mother remains unmarried, is
- presumed illegitimate
- legitimate only if the father agrees
- conclusively presumed legitimate
- legitimate only after a court order
లీడింగ్ ప్రశ్నలు సాధారణంగా ఎక్కడ అనుమతించబడతాయి?
- ప్రధాన విచారణ (ఎగ్జామినేషన్-ఇన్-చీఫ్)
- మరణ వాంగ్మూలం
- పునఃవిచారణ (రీ-ఎగ్జామినేషన్)
- ప్రతి విచారణ (క్రాస్-ఎగ్జామినేషన్)
సమాధానం
D. ప్రతి విచారణ (క్రాస్-ఎగ్జామినేషన్)
Leading questions are generally allowed in
- examination-in-chief
- dying declaration
- re-examination
- cross-examination
సాక్షి విచారణ సరైన క్రమం
- పునఃవిచారణ, ప్రతి విచారణ, ప్రధాన విచారణ
- ప్రధాన విచారణ, ప్రతి విచారణ, పునఃవిచారణ
- ప్రతి విచారణ, ప్రధాన విచారణ, పునఃవిచారణ
- ప్రధాన విచారణ, పునఃవిచారణ, ప్రతి విచారణ
సమాధానం
B. ప్రధాన విచారణ, ప్రతి విచారణ, పునఃవిచారణ
The correct order of examination of a witness is
- re-examination, cross-examination, examination-in-chief
- examination-in-chief, cross-examination, re-examination
- cross-examination, examination-in-chief, re-examination
- examination-in-chief, re-examination, cross-examination
ప్రతికూల సాక్షి (హాస్టైల్ విట్నెస్) అంటే
- కోర్టుకు మాత్రమే అబద్ధం చెప్పేవాడు
- తనను పిలిచిన పక్షానికే వ్యతిరేకంగా మారేవాడు
- విదేశీ భాషలో సాక్ష్యం ఇచ్చేవాడు
- పోలీసు అధికారి
సమాధానం
B. తనను పిలిచిన పక్షానికే వ్యతిరేకంగా మారేవాడు
A hostile witness is one who
- is dishonest to the court only
- turns against the party who called him
- gives evidence in a foreign language
- is a police officer
ప్రాథమిక సాక్ష్యం (ప్రైమరీ ఎవిడెన్స్) అంటే
- విషయాల మౌఖిక వివరణ
- ధ్రువీకరించిన నకలు
- నకలు యొక్క ఫోటోకాపీ
- అసలు డాక్యుమెంటే
సమాధానం
D. అసలు డాక్యుమెంటే
Primary evidence means
- an oral account of the contents
- a certified copy
- a photocopy of a copy
- the original document itself
డాక్యుమెంట్ ద్వితీయ సాక్ష్యం ఎప్పుడు అనుమతించబడుతుంది?
- పక్షం సమయం ఆదా చేయాలనుకున్నప్పుడు
- అసలు అందుబాటులో ఉండి సమర్పించడం అసౌకర్యంగా ఉన్నప్పుడు
- అసలు పోయినప్పుడు లేదా నాశనమైనప్పుడు
- న్యాయవాది ఇష్టపడినప్పుడు
సమాధానం
C. అసలు పోయినప్పుడు లేదా నాశనమైనప్పుడు
Secondary evidence of a document is allowed when
- the party wishes to save time
- the original is available but inconvenient to produce
- the original is lost or destroyed
- a lawyer prefers
కౌలు కాలంలో అద్దెదారు తన యజమాని హక్కును తిరస్కరించకుండా నిరోధించబడతాడు. ఇది దేని అనువర్తనం?
- ఎస్టాపెల్
- రెస్ జెస్టే
- హియర్‌సే
- మరణ ఊహ
సమాధానం
A. ఎస్టాపెల్
A tenant is stopped from denying his landlord's title during the tenancy. This is an application of
- estoppel
- res gestae
- hearsay
- presumption of death
చేతివ్రాత నిపుణుని అభిప్రాయం
- కోర్టును కట్టుబడి ఉంచుతుంది
- సంబంధితమైనది కానీ కోర్టును కట్టుబడి ఉంచదు
- అనుమతించబడదు
- సివిల్ కేసులలో మాత్రమే అనుమతించబడుతుంది
సమాధానం
B. సంబంధితమైనది కానీ కోర్టును కట్టుబడి ఉంచదు
The opinion of a handwriting expert
- is binding on the court
- is relevant but not binding on the court
- is not allowed
- is allowed only in civil cases
క్రిమినల్ కేసులలో నిందితుని చెడు ప్రవర్తన
- ఎల్లప్పుడూ సంబంధితం
- శిక్ష నిర్ణయానికి మాత్రమే సంబంధితం
- అతడే మంచి ప్రవర్తన సాక్ష్యం ఇస్తే తప్ప సంబంధితం కాదు
- పోలీసులు చెబితే సంబంధితం
సమాధానం
C. అతడే మంచి ప్రవర్తన సాక్ష్యం ఇస్తే తప్ప సంబంధితం కాదు
In criminal cases, the bad character of the accused is
- always relevant
- relevant only for sentencing
- not relevant unless he has himself offered evidence of good character
- relevant if the police say so
వివాహ సమయంలో భార్యాభర్తల మధ్య సంభాషణలు
- ఎల్లప్పుడూ వెల్లడించవచ్చు
- అన్ని కేసులలో సంబంధిత సాక్ష్యం
- క్రిమినల్ కేసులలో మాత్రమే అనుమతించబడతాయి
- సమ్మతి లేకుండా వెల్లడించకుండా రక్షణ (ప్రివిలేజ్) ఉంటుంది
సమాధానం
D. సమ్మతి లేకుండా వెల్లడించకుండా రక్షణ (ప్రివిలేజ్) ఉంటుంది
Communications between husband and wife during marriage are
- always open to disclosure
- relevant evidence in all cases
- admissible only in criminal cases
- privileged from disclosure without consent
లిఖిత ఒప్పంద నిబంధనలను డాక్యుమెంట్ ద్వారానే రుజువు చేయాలనే నియమాన్ని ఏమంటారు?
- డాక్యుమెంటరీ సాక్ష్యం ద్వారా మౌఖిక సాక్ష్యం మినహాయింపు
- హియర్‌సే నియమం
- రెస్ జెస్టే నియమం
- న్యాయ నోటీసు నియమం
సమాధానం
A. డాక్యుమెంటరీ సాక్ష్యం ద్వారా మౌఖిక సాక్ష్యం మినహాయింపు
The rule that terms of a written contract must be proved by the document itself is called the
- exclusion of oral by documentary evidence
- rule of hearsay
- rule of res gestae
- rule of judicial notice
ఒకే లావాదేవీలో భాగమైన వాస్తవాలు, వేర్వేరు చోట్ల జరిగినా, ఏ సూత్రం ప్రకారం సంబంధితమైనవి?
- రెస్ జెస్టే
- న్యాయ నోటీసు
- నిరూపణ భారం
- ఎస్టాపెల్
సమాధానం
A. రెస్ జెస్టే
Facts forming part of the same transaction, even if they occurred at different places, are relevant under the principle of
- res gestae
- judicial notice
- burden of proof
- estoppel
అధికారంలో ఉన్న వ్యక్తి ప్రలోభం, బెదిరింపు లేదా వాగ్దానం వల్ల కలిగిన ఒప్పుకోలు
- సంబంధితం మరియు కట్టుబడి ఉంటుంది
- సివిల్ కేసులలో మాత్రమే సంబంధితం
- అసంబంధితం
- పూర్తిగా రుజువైనది
సమాధానం
C. అసంబంధితం
A confession caused by inducement, threat or promise by a person in authority is
- relevant and binding
- relevant only in civil cases
- irrelevant
- fully proved
ఒప్పుకోలుకు భిన్నంగా, అంగీకారం (అడ్మిషన్)
- పోలీసు అధికారి మాత్రమే చేయగలడు
- ఎల్లప్పుడూ నిర్ణాయకం
- సివిల్ మరియు క్రిమినల్ కేసులలో చేయవచ్చు
- ఎల్లప్పుడూ లిఖితపూర్వకం
సమాధానం
C. సివిల్ మరియు క్రిమినల్ కేసులలో చేయవచ్చు
An admission, unlike a confession,
- can be made only by a police officer
- is always conclusive
- can be made in civil as well as criminal cases
- is always written
ఒప్పుకోలు గురించి ప్రకటనలు: 1. మేజిస్ట్రేట్‌కు చేసిన ఒప్పుకోలు కేవలం పోలీసు నియమం వల్ల నిషేధించబడదు. 2. పోలీసు అధికారికి చేసిన ఒప్పుకోలుపై సంతకం ఉంటే నిందితునికి వ్యతిరేకంగా రుజువు చేయవచ్చు.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Statements about confession: 1. A confession to a Magistrate is not barred merely because of the police rule. 2. A confession to a police officer can be proved against the accused if signed.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
అంగీకారాల గురించి ప్రకటనలు: 1. అంగీకారం అంగీకరించిన వాస్తవానికి నిర్ణాయక రుజువు. 2. అంగీకారం ఎస్టాపెల్‌గా పనిచేయవచ్చు.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
B. 2 మాత్రమే
Statements on admissions: 1. An admission is conclusive proof of the fact admitted. 2. An admission may operate as estoppel.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
మరణ వాంగ్మూలం గురించి ప్రకటనలు: 1. నమ్మదగినదైతే అది శిక్షకు ఏకైక ఆధారం కావచ్చు. 2. ఇది ప్రమాణం మీద చేయాలి.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Statements about dying declaration: 1. It can be the sole basis of conviction if reliable. 2. It must be made on oath.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
సాక్ష్యం గురించి ప్రకటనలు: 1. డాక్యుమెంట్లలో ఎలక్ట్రానిక్ రికార్డులు ఉంటాయి. 2. మౌఖిక సాక్ష్యంలో ఎలక్ట్రానిక్ పద్ధతిలో ఇచ్చిన సాక్ష్యం కూడా ఉండవచ్చు.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Statements about evidence: 1. Documents include electronic records. 2. Oral evidence can include evidence given electronically.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
హియర్‌సే (పరోక్ష సాక్ష్యం) గురించి ప్రకటనలు: 1. హియర్‌సే సాక్ష్యం సాధారణంగా అనుమతించబడదు. 2. మౌఖిక సాక్ష్యం ప్రత్యక్షంగా ఉండాలి.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Statements about hearsay: 1. Hearsay evidence is generally not allowed. 2. Oral evidence must be direct.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
నిరూపణ భారం గురించి ప్రకటనలు: 1. క్రిమినల్ కేసులో ఇది సాధారణంగా ప్రాసిక్యూషన్‌పై ఉంటుంది. 2. ఏ క్రిమినల్ కేసులోనూ ఇది ఎప్పటికీ మారదు.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Statements on burden of proof: 1. It generally lies on the prosecution in a criminal case. 2. It never shifts in any criminal case.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
సహనిందితుల (అకంప్లిస్) గురించి ప్రకటనలు: 1. సహనిందితుడు సమర్థ సాక్షి. 2. సహనిందితుని ధ్రువీకరణ లేని సాక్ష్యంపై శిక్ష విధించడం చట్టవిరుద్ధం.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Statements about accomplices: 1. An accomplice is a competent witness. 2. Conviction on uncorroborated testimony of an accomplice is illegal.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
న్యాయ నోటీసు గురించి ప్రకటనలు: 1. భారతదేశంలో అమలులో ఉన్న చట్టాలను కోర్టులు న్యాయ నోటీసుగా తీసుకుంటాయి. 2. విచారణ సమయంలో పక్షాలు అంగీకరించిన వాస్తవాలను ఎల్లప్పుడూ మళ్లీ రుజువు చేయాలి.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Statements about judicial notice: 1. Courts take judicial notice of laws in force in India. 2. Facts admitted by parties during the hearing must always be proved again.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
సాక్షుల గురించి ప్రకటనలు: 1. మాట్లాడలేని వ్యక్తి రాతపూర్వకంగా లేదా సంజ్ఞల ద్వారా సాక్ష్యం ఇవ్వవచ్చు. 2. బిడ్డ ప్రతి సందర్భంలోనూ అసమర్థుడు.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Statements on witnesses: 1. A person who cannot speak may give evidence by writing or signs. 2. A child is incompetent in every case.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
ఊహల (ప్రిజంప్షన్స్) గురించి ప్రకటనలు: 1. సహజంగా తెలిసే వారికి ఏడు సంవత్సరాలు వినిపించని వ్యక్తి మరణించినట్లు భావించబడతాడు. 2. సరైన సంరక్షణలో ఉన్న ముప్పై సంవత్సరాల పాత డాక్యుమెంట్లు కొన్ని అంశాలలో నిజమైనవిగా భావించబడతాయి.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
C. 1 మరియు 2 రెండూ
Statements on presumptions: 1. A person not heard of for seven years by those who would naturally have heard is presumed dead. 2. Documents thirty years old from proper custody are presumed genuine in certain respects.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
ఎస్టాపెల్ గురించి ప్రకటనలు: 1. ఇది పక్షం యొక్క స్వంత పూర్వ ప్రకటన లేదా ప్రవర్తన నుండి ఏర్పడుతుంది. 2. దీనిని కోర్టు ఉత్తర్వు ద్వారా మాత్రమే సృష్టించవచ్చు.
- 1 మాత్రమే
- 2 మాత్రమే
- 1 మరియు 2 రెండూ
- 1 లేదా 2 కాదు
సమాధానం
A. 1 మాత్రమే
Statements about estoppel: 1. It arises from the party's own earlier statement or conduct. 2. It can be created by a court order only.
- 1 only
- 2 only
- Both 1 and 2
- Neither 1 nor 2
పదాన్ని దాని అర్థంతో జతపరచండి: (a) ఊహించాలి (షాల్ ప్రిజ్యూమ్) (b) ఊహించవచ్చు (మే ప్రిజ్యూమ్) (c) నిర్ణాయక రుజువు (d) రుజువు కాలేదు (i) ఖండించకపోతే కోర్టు రుజువైనదిగా పరిగణించాలి (ii) ఖండించకపోతే కోర్టు రుజువైనదిగా పరిగణించవచ్చు (iii) ఖండన అనుమతించబడదు (iv) రుజువూ కాలేదు, ఖండనా కాలేదు
- a-iv, b-iii, c-ii, d-i
- a-iii, b-iv, c-i, d-ii
- a-ii, b-i, c-iv, d-iii
- a-i, b-ii, c-iii, d-iv
సమాధానం
D. a-i, b-ii, c-iii, d-iv
Match the term with its meaning: (a) Shall presume (b) May presume (c) Conclusive proof (d) Not proved (i) court must treat as proved unless disproved (ii) court may treat as proved unless disproved (iii) disproof not allowed (iv) neither proved nor disproved
- a-iv, b-iii, c-ii, d-i
- a-iii, b-iv, c-i, d-ii
- a-ii, b-i, c-iv, d-iii
- a-i, b-ii, c-iii, d-iv
ప్రివిలేజ్‌ను దాని ఆధారంతో జతపరచండి: (a) భార్యాభర్తల సంభాషణలు (b) న్యాయవాది-క్లయింట్ (c) ప్రచురితం కాని ప్రభుత్వ రికార్డులు (d) పోలీసులకు ఒప్పుకోలు (i) నిందితునికి వ్యతిరేకంగా రుజువు చేయలేము (ii) శాఖ అధిపతి అనుమతి (iii) వృత్తిపరమైన ప్రివిలేజ్ (iv) వివాహం
- a-i, b-ii, c-iii, d-iv
- a-ii, b-i, c-iv, d-iii
- a-iii, b-iv, c-i, d-ii
- a-iv, b-iii, c-ii, d-i
సమాధానం
D. a-iv, b-iii, c-ii, d-i
Match the privilege with its holder: (a) Spousal communications (b) Advocate-client (c) Unpublished State records (d) Confession to police (i) not provable against accused (ii) head of department's permission (iii) professional privilege (iv) marriage
- a-i, b-ii, c-iii, d-iv
- a-ii, b-i, c-iv, d-iii
- a-iii, b-iv, c-i, d-ii
- a-iv, b-iii, c-ii, d-i
సాక్ష్య రకాన్ని దాని వివరణతో జతపరచండి: (a) ప్రాథమిక సాక్ష్యం (b) ద్వితీయ సాక్ష్యం (c) ప్రత్యక్ష సాక్ష్యం (d) హియర్‌సే (i) ధ్రువీకరించిన నకలు (ii) అసలు డాక్యుమెంట్ (iii) వాస్తవాన్ని చూసిన వ్యక్తి (iv) మరొకరు చెప్పినది
- a-i, b-ii, c-iv, d-iii
- a-ii, b-i, c-iii, d-iv
- a-iii, b-iv, c-ii, d-i
- a-iv, b-iii, c-i, d-ii
సమాధానం
B. a-ii, b-i, c-iii, d-iv
Match the evidence type with its description: (a) Primary evidence (b) Secondary evidence (c) Direct evidence (d) Hearsay (i) certified copy (ii) original document (iii) person who saw the fact (iv) what another person said
- a-i, b-ii, c-iv, d-iii
- a-ii, b-i, c-iii, d-iv
- a-iii, b-iv, c-ii, d-i
- a-iv, b-iii, c-i, d-ii
బీఎస్ఏ ప్రకారం, ఎలక్ట్రానిక్ రికార్డు నకలు లేదా అవుట్‌పుట్ దేనితో కలిపి ఉన్నప్పుడు అనుమతించబడుతుంది?
- స్టాంపు పేపర్
- బాధ్యత వహించే వ్యక్తి మరియు నిపుణుడు సంతకం చేసిన నిర్దేశిత షెడ్యూల్ నమూనా సర్టిఫికెట్
- ఏ సాక్షి అఫిడవిట్ అయినా
- పోలీసు నివేదిక
సమాధానం
B. బాధ్యత వహించే వ్యక్తి మరియు నిపుణుడు సంతకం చేసిన నిర్దేశిత షెడ్యూల్ నమూనా సర్టిఫికెట్
Under the BSA, a copy or output of an electronic record is admissible when accompanied by
- a stamp paper
- a certificate in the prescribed Schedule format signed by the person in charge and an expert
- an affidavit from any witness
- a police report
హత్య విచారణలో వివాదాంశ వాస్తవం (ఫ్యాక్ట్ ఇన్ ఇష్యూ) కింది వాటిలో ఏది?
- మృతుని ఇంటి రంగు
- గత సంవత్సరం వాతావరణం
- నిందితుని మతం
- నిందితుడు మృతుని మరణానికి కారణమయ్యాడా లేదా
సమాధానం
D. నిందితుడు మృతుని మరణానికి కారణమయ్యాడా లేదా
Which of these is a fact in issue in a murder trial?
- The colour of the deceased's house
- The weather on a previous year
- The accused's religion
- Whether the accused caused the death of the deceased
లిఖిత ఒప్పందంలో అద్దె Rs 5000 అని ఉంది. అద్దె Rs 3000 అని ఒక పక్షం మౌఖికంగా రుజువు చేయడానికి ప్రయత్నిస్తోంది. ఇది సాధారణంగా
- అనుమతించబడదు, ఎందుకంటే మౌఖిక సాక్ష్యం లిఖిత నిబంధనలను మార్చలేదు
- హక్కుగా అనుమతించబడుతుంది
- న్యాయమూర్తికి ఇష్టమైతే అనుమతించబడుతుంది
- మరణించిన సాక్షి విషయంలో మాత్రమే అనుమతించబడుతుంది
సమాధానం
A. అనుమతించబడదు, ఎందుకంటే మౌఖిక సాక్ష్యం లిఖిత నిబంధనలను మార్చలేదు
A written contract states that rent is Rs 5000. A party tries to prove orally that the rent was Rs 3000. This is generally
- not allowed, as oral evidence cannot vary the written terms
- allowed as of right
- allowed if the judge likes it
- allowed only for a dead witness
వరకట్న మరణం కేసులో, ఏ సందర్భంలో కోర్టు మరణాన్ని వరకట్న మరణంగా భావించాలి?
- భర్త లేనప్పుడు
- మరణానికి ముందు వరకట్న డిమాండ్లకు సంబంధించి ఆమె క్రూరత్వానికి గురైనప్పుడు
- ఆమె ఉమ్మడి కుటుంబంలో నివసించినప్పుడు
- కుటుంబాలు పేదవైనప్పుడు
సమాధానం
B. మరణానికి ముందు వరకట్న డిమాండ్లకు సంబంధించి ఆమె క్రూరత్వానికి గురైనప్పుడు
In a dowry death case, the court shall presume the death was dowry death when
- the husband is absent
- the woman was subjected to cruelty soon before her death in connection with dowry demands
- she lived in a joint family
- the families are poor