అధ్యాయం 2: పని, ఉష్ణం మరియు అంతర్గత శక్తి (Work, Heat and Internal Energy)
మీరు ఏమి నేర్చుకుంటారు
అంతర్గత శక్తి అంటే ఏమిటి, దాని మార్పును మాత్రమే ఎందుకు కొలవగలం.
ఉష్ణం, పని అంతర్గత శక్తిని ఎలా మారుస్తాయి, IUPAC గుర్తులతో.
వ్యాకోచం, సంపీడనాలకు w = −pₑₓΔV ని ఎలా ఉత్పాదించి ఉపయోగించాలి.
ఆదర్శ వాయువు ఉత్క్రమణీయ సమోష్ణోగ్రత వ్యాకోచ పనిని ఎలా ఉత్పాదించాలి.
ఉత్క్రమణీయ వ్యాకోచం ఎందుకు అత్యధిక పనిని, స్వేచ్ఛా వ్యాకోచం ఎందుకు సున్నా పనిని ఇస్తాయి.
2.1 అంతర్గత శక్తి
ప్రతి పదార్థం తన లోపల శక్తిని నిల్వ చేసుకుంటుంది. ఇదే దాని అంతర్గత శక్తి (Internal energy), U. ఇది అనేక భాగాల మొత్తం:
అణువుల స్థానాంతరణ, భ్రమణ, కంపన గతిజ శక్తి,
అణువుల మధ్య ఆకర్షణ, వికర్షణల స్థితిజ శక్తి,
ఎలక్ట్రాన్లు, కేంద్రకాల శక్తి, రసాయన బంధ శక్తి.
ఈ భాగాలన్నిటినీ లెక్కించలేం కాబట్టి U యొక్క సంపూర్ణ విలువను కొలవలేం. మార్పు ΔU = U₂ − U₁ ను మాత్రం కొలవగలం. ఉష్ణగతిక శాస్త్రానికి అది చాలు.
U ఒక స్థితి ప్రమేయం (State function), విస్తార ధర్మం (Extensive property). ఆదర్శ వాయువులో అణువుల మధ్య బలాలు ఉండవు, కాబట్టి U కేవలం ఉష్ణోగ్రతపై ఆధారపడుతుంది. T స్థిరంగా ఉంటే ఆదర్శ వాయువు U మారదు.
2.2 అంతర్గత శక్తిని మార్చే రెండు మార్గాలు
అంతర్గత శక్తి రెండే రెండు మార్గాల్లో మారుతుంది: ఉష్ణం ద్వారా లేదా పని ద్వారా.
ఉష్ణం (Heat, q) అంటే ఉష్ణోగ్రత తేడా వల్ల ప్రవహించే శక్తి. స్టీల్ గ్లాసులోని ఛాయ చల్లబడుతుంది, ఎందుకంటే వేడి ఛాయ నుంచి చల్లని గాలికి ఉష్ణం ప్రవహిస్తుంది.
పని (Work, w) అంటే కదలే పిస్టన్, తెడ్డుతో కలపడం, విద్యుత్ ప్రవాహం వంటి ఇతర ఏ మార్గంలోనైనా బదిలీ అయ్యే శక్తి. ఉష్ణ విబంధనం ఉన్న పాత్రలో నీటిని కలపడం వేడి చేసినట్లే దానిని వేడెక్కిస్తుందని జూల్ (Joule) చూపాడు. కాబట్టి పని, ఉష్ణం శక్తి బదిలీ యొక్క రెండు రూపాలు; నిల్వ ఉండే రెండు శక్తి రూపాలు కాదు.
ఉష్ణం గానీ పని గానీ వ్యవస్థలో "నిల్వ" ఉండవు. శక్తి సరిహద్దును దాటుతున్నంతసేపే అవి ఉంటాయి.
2.3 IUPAC గుర్తు సంప్రదాయం
IUPAC అన్నిటినీ వ్యవస్థ దృష్టికోణం నుంచి చూస్తుంది. వ్యవస్థలోకి వచ్చే శక్తి ధనాత్మకం. బయటకు వెళ్లే శక్తి ఋణాత్మకం.
| సందర్భం | గుర్తు | U పై ప్రభావం |
|---|---|---|
| వ్యవస్థ గ్రహించిన ఉష్ణం | q ధనాత్మకం | U పెరుగుతుంది |
| వ్యవస్థ విడుదల చేసిన ఉష్ణం | q ఋణాత్మకం | U తగ్గుతుంది |
| వ్యవస్థ మీద జరిగిన పని (సంపీడనం) | w ధనాత్మకం | U పెరుగుతుంది |
| వ్యవస్థ చేసిన పని (వ్యాకోచం) | w ఋణాత్మకం | U తగ్గుతుంది |
కాబట్టి అంతర్గత శక్తిలో మార్పు కేవలం వాటి మొత్తం.
కొన్ని భౌతిక శాస్త్ర పుస్తకాలు వ్యవస్థ చేసిన పనికి W వాడి, ΔU = q − W అని రాస్తాయి. రెండూ ఒకే భౌతిక శాస్త్రాన్ని వర్ణిస్తాయి. NEET రసాయన శాస్త్రం IUPAC ను అనుసరిస్తుంది, కాబట్టి ΔU = q + w వాడండి.

ప్రతి గుర్తును వ్యవస్థ లోపలి నుంచి చూసి నిర్ణయించండి: లోపలికి వచ్చేది ఏదైనా ధనాత్మకం, బయటకు వెళ్ళేది ఏదైనా ఋణాత్మకం.
2.4 స్థిర బాహ్య పీడనానికి వ్యతిరేకంగా వ్యాకోచ పని
ఘర్షణ లేని, భారం లేని, వైశాల్యం A గల పిస్టన్ అమర్చిన సిలిండర్లో ఒక వాయువును తీసుకోండి. బాహ్య పీడనం pₑₓ పిస్టన్ను నెడుతుంది.
పిస్టన్పై బలం F = pₑₓ × A. వాయువు వ్యాకోచించి పిస్టన్ను l దూరం బయటకు నెట్టిందనుకోండి. ఈ బలానికి వ్యతిరేకంగా వాయువు చేసిన పని F × l.
ఇక్కడ A × l అనేది ఘనపరిమాణ మార్పు ΔV = V₂ − V₁. IUPAC గుర్తులలో వ్యవస్థ చేసిన పని ఋణాత్మకం, కాబట్టి
గుర్తులు సరిచూడండి. వ్యాకోచంలో V₂ > V₁, కాబట్టి w ఋణాత్మకం: వాయువు శక్తిని కోల్పోతుంది. సంపీడనంలో (Compression) V₂ < V₁, కాబట్టి w ధనాత్మకం: శక్తి వాయువులోకి వస్తుంది.
స్వేచ్ఛా వ్యాకోచం (Free expansion). వాయువు శూన్యంలోకి వ్యాకోచిస్తే pₑₓ = 0. వాయువును ఏదీ అడ్డుకోదు, కాబట్టి w = 0. ఆదర్శ వాయువుకు స్వేచ్ఛా వ్యాకోచంలో q = 0, ΔU = 0 కూడా.
ప్రమాణాలు. p ను atm లో, V ని లీటర్లలో తీసుకుంటే w L atm లో వస్తుంది. 1 L atm = 101.3 J వాడి మార్చండి. bar వాడితే 1 L bar = 100 J.
2.5 p–V చిత్రంపై పని
బాహ్య పీడనాన్ని ఘనపరిమాణానికి వ్యతిరేకంగా గీయండి. స్థిర pₑₓ వద్ద ఒకే దశ మార్పుకు గ్రాఫ్ క్షితిజ సమాంతర రేఖ. దాని కింద ఉన్న దీర్ఘచతురస్ర వైశాల్యం pₑₓ × ΔV, అది పని పరిమాణం.
సాధారణంగా, pV పని పరిమాణం V₁, V₂ మధ్య pₑₓ–V వక్రం కింద ఉన్న వైశాల్యం. వేర్వేరు మార్గాలు వేర్వేరు వైశాల్యాలను ఇస్తాయి. అందుకే పని పథ ప్రమేయం.
వ్యాకోచం సమయంలో బాహ్య పీడనం మారితే, చిన్న చిన్న దశలను కలుపుతాం.
2.6 ఆదర్శ వాయువు ఉత్క్రమణీయ సమోష్ణోగ్రత వ్యాకోచం
ఉత్క్రమణీయ వ్యాకోచంలో ప్రతి క్షణంలోనూ బాహ్య పీడనం వాయు పీడనం కంటే అత్యల్పంగా మాత్రమే తక్కువగా ఉంటుంది. కాబట్టి pₑₓ స్థానంలో వాయు పీడనం p ని వాడవచ్చు.
n mol ఆదర్శ వాయువుకు p = nRT/V. స్థిర T వద్ద nRT సమాకలనం బయటకు వస్తుంది.
సాధారణ సంవర్గమానాలకు మార్చి, స్థిర T వద్ద బాయిల్ నియమం p₁V₁ = p₂V₂ వాడితే:
వ్యాకోచంలో V₂ > V₁, కాబట్టి log ధనాత్మకం, w ఋణాత్మకం. ఉత్క్రమణీయ సంపీడనంలో w ధనాత్మకంగా వస్తుంది.
2.7 వేర్వేరు మార్గాల పనిని పోల్చడం
ఒక ఆదర్శ వాయువు అవే రెండు స్థితుల మధ్య వేర్వేరు విధాలుగా సమోష్ణోగ్రతగా వ్యాకోచించిందనుకోండి.
స్వేచ్ఛా వ్యాకోచం: pₑₓ = 0, కాబట్టి పని జరగదు.
తుది పీడనానికి వ్యతిరేకంగా ఒకే దశ: వైశాల్యం ఒక దీర్ఘచతురస్రం.
రెండు లేదా అంతకన్నా ఎక్కువ దశలు: వైశాల్యం దీర్ఘచతురస్రాల మెట్ల ఆకారం, ఒకే దీర్ఘచతురస్రం కంటే ఎక్కువ.
ఉత్క్రమణీయ: సమోష్ణోగ్రత వక్రం (isotherm) కింద ఉన్న వైశాల్యమంతా. ఇది సాధ్యమైనంత గరిష్టం.
కాబట్టి ఉత్క్రమణీయ వ్యాకోచంలో వాయువు గరిష్ట పని చేస్తుంది. సంపీడనం ఉత్క్రమణీయంగా జరిగితే వాయువుపై జరిగే పని కనిష్టం.

రంగు దీర్ఘచతురస్రం ఒకే దశ వ్యాకోచ పని; ఉత్క్రమణీయ మార్గం వక్రం కింద ఉన్న బూడిద రంగు వైశాల్యాన్ని కూడా పొందుతుంది, కాబట్టి అది ఎక్కువ పని చేస్తుంది.
2.8 ఆదర్శ వాయువు సమోష్ణోగ్రత మార్పులలో ఉష్ణం మరియు అంతర్గత శక్తి
స్థిర T వద్ద ఆదర్శ వాయువుకు ΔU = 0. దీనిని ΔU = q + w లో ఉంచండి.
| ఆదర్శ వాయువు సమోష్ణోగ్రత ప్రక్రియ | w | q | ΔU |
|---|---|---|---|
| స్వేచ్ఛా వ్యాకోచం (pₑₓ = 0) | 0 | 0 | 0 |
| అనుత్క్రమణీయం, స్థిర pₑₓ | −pₑₓ(V₂ − V₁) | pₑₓ(V₂ − V₁) | 0 |
| ఉత్క్రమణీయం | −nRT ln(V₂/V₁) | nRT ln(V₂/V₁) | 0 |
వ్యాకోచంలో వాయువు తాను చేసిన పనికి సమానమైన ఉష్ణాన్ని గ్రహిస్తుంది. శక్తి కేవలం వాయువు గుండా ప్రయాణిస్తుంది.
సాధించిన ఉదాహరణలు
సాధించిన ఉదాహరణ 2.1: ఒక వ్యవస్థ 500 J ఉష్ణాన్ని గ్రహించి, పరిసరాలపై 200 J పని చేస్తుంది. ΔU కనుక్కోండి.
సాధన: q = +500 J. పని వ్యవస్థ చేసింది, కాబట్టి w = −200 J. ΔU = 500 + (−200) = +300 J.
సాధించిన ఉదాహరణ 2.2: ఒక వాయువుపై 400 J పని జరుగుతుండగా అది 150 J ఉష్ణాన్ని విడుదల చేస్తుంది. ΔU కనుక్కోండి.
సాధన: q = −150 J, w = +400 J. ΔU = −150 + 400 = +250 J. మొత్తంమీద వాయువు శక్తిని పొందుతుంది.
సాధించిన ఉదాహరణ 2.3: ఒక వాయువు 1.5 atm స్థిర బాహ్య పీడనానికి వ్యతిరేకంగా 2.0 L నుంచి 7.0 L కు వ్యాకోచిస్తుంది. w ను జూల్లలో కనుక్కోండి.
సాధన: w = −pₑₓΔV = −1.5 × (7.0 − 2.0) = −7.5 L atm. జూల్లలో, w = −7.5 × 101.3 = −760 J (సుమారు).
సాధించిన ఉదాహరణ 2.4: 1 mol ఆదర్శ వాయువు 25 °C వద్ద శూన్యీకరించిన ఫ్లాస్క్లోకి 5 L నుంచి 15 L కు వ్యాకోచిస్తుంది. w, q, ΔU కనుక్కోండి.
సాధన: pₑₓ = 0, కాబట్టి w = 0. వాయువు ఆదర్శమైనది, T స్థిరం, కాబట్టి ΔU = 0. అప్పుడు q = ΔU − w = 0.
సాధించిన ఉదాహరణ 2.5: 2 mol ఆదర్శ వాయువు 300 K వద్ద 5 L నుంచి 50 L కు ఉత్క్రమణీయంగా, సమోష్ణోగ్రతగా వ్యాకోచిస్తుంది. w కనుక్కోండి.
సాధన: w = −2.303 nRT log(V₂/V₁) = −2.303 × 2 × 8.314 × 300 × log 10. log 10 = 1 కాబట్టి w = −11 488 J ≈ −11.5 kJ.
సాధించిన ఉదాహరణ 2.6: 27 °C వద్ద 1 mol ఆదర్శ వాయువును 1 bar నుంచి 10 bar కు ఉత్క్రమణీయంగా, సమోష్ణోగ్రతగా సంపీడనం చేస్తారు. w, q కనుక్కోండి.
సాధన: w = −2.303 nRT log(p₁/p₂) = −2.303 × 1 × 8.314 × 300 × log(1/10) = +5744 J ≈ +5.74 kJ. ΔU = 0 కాబట్టి q = −w = −5.74 kJ. నొక్కబడుతున్నప్పుడు వాయువు ఉష్ణాన్ని విడుదల చేస్తుంది.
సాధించిన ఉదాహరణ 2.7: 300 K వద్ద 1 mol ఆదర్శ వాయువు సమోష్ణోగ్రతగా తన ఘనపరిమాణాన్ని 1.0 L నుంచి 2.0 L కు రెట్టింపు చేసుకుంటుంది. (i) మార్పు ఉత్క్రమణీయమైనప్పుడు, (ii) వాయువు తుది పీడనానికి సమానమైన స్థిర పీడనానికి వ్యతిరేకంగా ఒకే దశలో వ్యాకోచించినప్పుడు పనిని పోల్చండి. R = 8.314 J K⁻¹ mol⁻¹ = 0.0821 L atm K⁻¹ mol⁻¹.
సాధన: (i) w = −nRT ln 2 = −8.314 × 300 × 0.693 = −1729 J. (ii) తుది పీడనం p₂ = nRT/V₂ = 0.0821 × 300 / 2.0 = 12.3 atm. w = −12.3 × (2.0 − 1.0) = −12.3 L atm ≈ −1248 J. ఊహించినట్లే ఉత్క్రమణీయ మార్గం ఎక్కువ పనిని ఇస్తుంది.
సాధించిన ఉదాహరణ 2.8 (NEET కఠినం): 300 K వద్ద 1 mol ఆదర్శ వాయువును 10 atm నుంచి 1 atm కు సమోష్ణోగ్రతగా వ్యాకోచింపజేస్తారు. పనిని L atm లో కనుక్కోండి: (i) 1 atm కు వ్యతిరేకంగా ఒకే దశలో, (ii) రెండు దశలలో, మొదట 5 atm కు తర్వాత 1 atm కు వ్యతిరేకంగా, (iii) ఉత్క్రమణీయంగా. R = 0.0821 L atm K⁻¹ mol⁻¹.
సాధన: V = nRT/p నుంచి ఘనపరిమాణాలు: 10 atm వద్ద 2.463 L; 5 atm వద్ద 4.926 L; 1 atm వద్ద 24.63 L. (i) w = −1 × (24.63 − 2.463) = −22.17 L atm (సుమారు −2.25 kJ). (ii) దశ 1: −5 × (4.926 − 2.463) = −12.32 L atm. దశ 2: −1 × (24.63 − 4.926) = −19.70 L atm. మొత్తం = −32.02 L atm (సుమారు −3.24 kJ). (iii) w = −2.303 × 1 × 0.0821 × 300 × log 10 = −56.72 L atm (సుమారు −5.74 kJ). దశలు పెరిగే కొద్దీ పని ఉత్క్రమణీయ గరిష్ట విలువకు దగ్గరవుతుంది.
త్వరిత పునశ్చరణ
U సంపూర్ణ విలువను కనుగొనలేం; ΔU ను కనుగొనగలం. ఆదర్శ వాయువు U కేవలం T పై ఆధారపడుతుంది.
IUPAC: శక్తి వ్యవస్థలోకి వస్తే q, w ధనాత్మకం. ΔU = q + w.
స్థిర బాహ్య పీడనానికి వ్యతిరేకంగా పని: w = −pₑₓ(V₂ − V₁).
శూన్యంలోకి స్వేచ్ఛా వ్యాకోచం: w = 0. ఆదర్శ వాయువుకు q = 0, ΔU = 0 కూడా.
ఉత్క్రమణీయ సమోష్ణోగ్రత పని: w = −2.303nRT log(V₂/V₁) = −2.303nRT log(p₁/p₂).
సమోష్ణోగ్రత ఆదర్శ వాయువు: ΔU = 0, కాబట్టి q = −w.
ఉత్క్రమణీయ వ్యాకోచంలో వాయువు చేసే పని అతి ఎక్కువ; ఉత్క్రమణీయ సంపీడనంలో వాయువుపై జరిగే పని అతి తక్కువ.
1 L atm = 101.3 J; 1 L bar = 100 J.
NEET లో సాధారణ తప్పులు
IUPAC గుర్తులతో ΔU = q − w వాడడం. w ను వ్యవస్థపై జరిగిన పనిగా నిర్వచిస్తే ΔU = q + w.
w = −pₑₓΔV లో మైనస్ గుర్తును మరిచిపోవడం; అప్పుడు వ్యాకోచానికి ధనాత్మక పని వస్తుంది.
అనుత్క్రమణీయ దశలో బాహ్య పీడనం బదులు వాయు పీడనాన్ని వాడడం.
ఐచ్ఛికాలు జూల్లలో ఉంటే w ను L atm లోనే వదిలేయడం.
ఉత్క్రమణీయ పనికి log లోపల p₁/p₂ బదులు p₂/p₁ రాయడం.
నిజ వాయువు స్వేచ్ఛా వ్యాకోచానికి ΔU = 0 అని అనుకోవడం. ఆ ఫలితం ఆదర్శ వాయువుకు మాత్రమే.
అభ్యాస బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు (MCQs): అధ్యాయం 2
స్థాయి 1: భావన పరిశీలన
1. IUPAC సంప్రదాయంలో వ్యవస్థపై జరిగిన పనిని ఇలా తీసుకుంటారు (a) ధనాత్మకం (b) ఋణాత్మకం (c) సున్నా (d) వాయువులకు మాత్రమే ధనాత్మకం
2. IUPAC సంకేతాలలో మొదటి నియమం ఇలా రాస్తారు (a) ΔU = q − w (b) ΔU = q + w (c) ΔU = −q + w (d) ΔU = −q − w
3. ఆదర్శ వాయువు శూన్యంలోకి స్వేచ్ఛగా వ్యాకోచించినప్పుడు జరిగే పని (a) ధనాత్మకం (b) ఋణాత్మకం (c) సున్నా (d) అనంతం
4. స్థిర బాహ్య పీడనానికి వ్యతిరేకంగా వ్యాకోచానికి పని (a) w = pₑₓΔV (b) w = −VΔp (c) w = −nRT ln(V₂/V₁) (d) w = −pₑₓΔV
5. ఒక వ్యవస్థ 300 J ఉష్ణాన్ని విడుదల చేస్తుంది. IUPAC గుర్తులలో q (a) +300 J (b) −300 J (c) 0 (d) +600 J
6. స్థిర పరిమాణం గల ఆదర్శ వాయువు అంతర్గత శక్తి దేనిపై మాత్రమే ఆధారపడుతుంది? (a) పీడనం (b) ఘనపరిమాణం (c) ఉష్ణోగ్రత (d) పీడనం మరియు ఘనపరిమాణం
7. ఒక లీటర్-వాతావరణం (L atm) సుమారు (a) 8.314 J (b) 101.3 J (c) 1000 J (d) 1 J
8. వాయువు వ్యాకోచించి వాతావరణాన్ని వెనక్కి నెట్టినప్పుడు w గుర్తు (IUPAC) (a) ఋణాత్మకం (b) ధనాత్మకం (c) సున్నా (d) నిర్వచించలేనిది
9. వ్యవస్థ, పరిసరాల మధ్య ఉష్ణం ప్రవహించడానికి కారణం దేనిలో తేడా? (a) పీడనం (b) ఘనపరిమాణం (c) ఉష్ణోగ్రత (d) ద్రవ్యరాశి
10. కిందివాటిలో ప్రయోగాత్మకంగా కొలవలేనిది ఏది? (a) q (b) w (c) ΔU (d) U సంపూర్ణ విలువ
స్థాయి 2: NEET స్థాయి
11. ఒక వ్యవస్థ 600 J ఉష్ణాన్ని గ్రహించి 250 J పని చేస్తుంది. ΔU (a) +850 J (b) +350 J (c) −350 J (d) −850 J
12. వ్యవస్థపై 500 J పని జరుగుతుండగా అది 200 J ఉష్ణాన్ని విడుదల చేస్తుంది. ΔU (a) −700 J (b) +700 J (c) −300 J (d) +300 J
13. ఒక వాయువు 2 atm స్థిర బాహ్య పీడనానికి వ్యతిరేకంగా 3 L నుంచి 8 L కు వ్యాకోచిస్తుంది. జరిగిన పని (1 L atm = 101.3 J) (a) −1013 J (b) +1013 J (c) −10 J (d) −506.5 J
14. 1 mol ఆదర్శ వాయువు 300 K వద్ద 10 L నుంచి 100 L కు ఉత్క్రమణీయంగా, సమోష్ణోగ్రతగా వ్యాకోచిస్తుంది. జరిగిన పని (a) +5.74 kJ (b) −2.49 kJ (c) −5.74 kJ (d) −13.2 kJ
15. 3 bar స్థిర బాహ్య పీడనంతో ఒక వాయువును 10 L నుంచి 4 L కు సంపీడనం చేస్తారు. వాయువుపై జరిగిన పని (a) −1800 J (b) +1800 J (c) +18 J (d) +600 J
16. ఆదర్శ వాయువు సమోష్ణోగ్రత వ్యాకోచంలో గ్రహించిన ఉష్ణం q దీనికి సమానం (a) సున్నా (b) ΔU (c) −w (d) w
17. స్థిరోష్ణక ప్రక్రియలో ΔU దీనికి సమానం (a) w (b) q (c) సున్నా (d) −w
18. ఒక ఆదర్శ వాయువు శూన్యంలోకి సమోష్ణోగ్రతగా వ్యాకోచిస్తుంది. ఏది సరైనది? (a) q > 0, w < 0, ΔU = 0 (b) q = 0, w < 0, ΔU < 0 (c) q < 0, w = 0, ΔU < 0 (d) q = 0, w = 0, ΔU = 0
19. 27 °C వద్ద 2 mol ఆదర్శ వాయువు 5 bar నుంచి 1 bar కు ఉత్క్రమణీయంగా, సమోష్ణోగ్రతగా వ్యాకోచిస్తుంది (log 5 = 0.699). జరిగిన పని (a) −4.01 kJ (b) +8.03 kJ (c) −8.03 kJ (d) −16.1 kJ
20. ఒక ఆదర్శ వాయువు అవే రెండు స్థితుల మధ్య వేర్వేరు మార్గాల్లో సమోష్ణోగ్రతగా వ్యాకోచిస్తుంది. వ్యాకోచం ఎలా జరిగితే వాయువు అతి ఎక్కువ పని చేస్తుంది? (a) శూన్యంలోకి (b) తుది పీడనానికి వ్యతిరేకంగా ఒకే దశలో (c) రెండు దశలలో (d) ఉత్క్రమణీయంగా
21. ఒక వాయువును V₁ నుంచి V₂ కు సమోష్ణోగ్రతగా సంపీడనం చేయడానికి, వాయువుపై జరిగే పని ఎప్పుడు అతి తక్కువ? (a) తుది పీడనానికి వ్యతిరేకంగా ఒకే దశ (b) ఉత్క్రమణీయం (c) రెండు దశలు (d) ఆకస్మికం
22. ఒక వాయువు 1.0 kJ ఉష్ణాన్ని గ్రహించి, స్థిర 1 bar కు వ్యతిరేకంగా 2 L నుంచి 6 L కు వ్యాకోచిస్తుంది. ΔU (1 L bar = 100 J) (a) +600 J (b) +1400 J (c) −600 J (d) +996 J
స్థాయి 3: సవాలు
23. 300 K వద్ద 1 mol ఆదర్శ వాయువు స్థిర 1 atm కు వ్యతిరేకంగా ఒకే దశలో 10 atm నుంచి 1 atm కు సమోష్ణోగ్రతగా వ్యాకోచిస్తుంది. జరిగిన పని సుమారు (a) −5.74 kJ (b) −2.25 kJ (c) −3.24 kJ (d) −0.22 kJ
24. Q23 లోని అదే వ్యాకోచాన్ని రెండు దశలలో చేస్తారు: మొదట 5 atm కు, తర్వాత 1 atm కు వ్యతిరేకంగా. మొత్తం పని సుమారు (a) −2.25 kJ (b) −5.74 kJ (c) −4.49 kJ (d) −3.24 kJ
25. ఒక ఆదర్శ వాయువు సమోష్ణోగ్రతగా తన ఘనపరిమాణాన్ని రెట్టింపు చేసుకుంటుంది. ఉత్క్రమణీయ పనికి, తుది పీడనానికి వ్యతిరేకంగా ఒకే దశ వ్యాకోచ పనికి నిష్పత్తి ఎంత? (a) 0.69 (b) 2.00 (c) 1.39 (d) 0.50
26. స్థిరోష్ణక వ్యాకోచంలో వాయువు పరిసరాలపై 300 J పని చేస్తుంది. అప్పుడు (a) ΔU = +300 J, T పెరుగుతుంది (b) ΔU = −300 J, T తగ్గుతుంది (c) ΔU = 0, T అలాగే ఉంటుంది (d) ΔU = −300 J, T పెరుగుతుంది
27. 5 mol ఆదర్శ వాయువు 300 K వద్ద 2 L నుంచి 20 L కు ఉత్క్రమణీయంగా, సమోష్ణోగ్రతగా వ్యాకోచిస్తుంది. గ్రహించిన ఉష్ణం (a) +28.7 kJ (b) −28.7 kJ (c) సున్నా (d) +5.74 kJ
28. p–V చిత్రం గురించి ఏ వాక్యం సరైనది? (a) వక్రం కింది వైశాల్యం గ్రహించిన ఉష్ణాన్ని ఇస్తుంది (b) అవే స్థితుల మధ్య అనుత్క్రమణీయ వ్యాకోచం కంటే ఉత్క్రమణీయ వ్యాకోచం తక్కువ పని చేస్తుంది (c) రెండు స్థితుల మధ్య ప్రతి మార్గానికి పని ఒకేలా ఉంటుంది (d) pV పని పరిమాణం pₑₓ–V వక్రం కింద వైశాల్యానికి సమానం
29. ప్రతిపాదన (A): అవే రెండు స్థితుల మధ్య, ఒకే దశ వ్యాకోచం కంటే ఉత్క్రమణీయ సమోష్ణోగ్రత వ్యాకోచంలో ఆదర్శ వాయువు ఎక్కువ పని చేస్తుంది.
కారణం (R): ఉత్క్రమణీయ వ్యాకోచంలో బాహ్య పీడనం ఎప్పుడూ వాయు పీడనం కంటే అత్యల్పంగా మాత్రమే తక్కువగా ఉంటుంది.
(a) రెండూ సరైనవి, R అనేది A కు సరైన వివరణ (b) రెండూ సరైనవి, కానీ R అనేది A కు వివరణ కాదు (c) A సరైనది, R తప్పు (d) A తప్పు, R సరైనది
30. వాక్యం I: ఆదర్శ వాయువు స్వేచ్ఛా వ్యాకోచంలో w = 0.
వాక్యం II: ఆదర్శ వాయువు సమోష్ణోగ్రత స్వేచ్ఛా వ్యాకోచంలో వాయువు ఉష్ణాన్ని గ్రహిస్తుంది, కాబట్టి q > 0.
(a) రెండూ సరైనవి (b) రెండూ తప్పు (c) I సరైనది, II తప్పు (d) I తప్పు, II సరైనది
జవాబులు మరియు కారణాలు
| Q | Ans | కారణం |
|---|---|---|
| 1 | a | శక్తి వ్యవస్థలోకి వస్తుంది. |
| 2 | b | మొదటి నియమం IUPAC రూపం. |
| 3 | c | pₑₓ = 0, కాబట్టి పని లేదు. |
| 4 | d | IUPAC లో వాయువు చేసిన పని ఋణాత్మకం. |
| 5 | b | బయటకు వెళ్లే ఉష్ణం ఋణాత్మకం. |
| 6 | c | ఆదర్శ వాయువులో అంతరాణుక బలాలు లేవు. |
| 7 | b | 1 L atm = 101.3 J. |
| 8 | a | వ్యవస్థ చేసిన పని ఋణాత్మకం. |
| 9 | c | ఉష్ణం ఉష్ణోగ్రత వాలు దిశలో కిందకు ప్రవహిస్తుంది. |
| 10 | d | U లోని అన్ని భాగాలను లెక్కించలేం. |
| 11 | b | 600 + (−250) = 350 J. |
| 12 | d | −200 + 500 = +300 J. |
| 13 | a | −2 × 5 = −10 L atm = −1013 J. |
| 14 | c | −2.303 × 8.314 × 300 × log 10 = −5744 J. |
| 15 | b | −3 × (4 − 10) = +18 L bar = +1800 J. |
| 16 | c | ΔU = 0 నుంచి q = −w. |
| 17 | a | q = 0, కాబట్టి ΔU = w. |
| 18 | d | వ్యతిరేక పీడనం లేదు, T లో మార్పు లేదు. |
| 19 | c | −2.303 × 2 × 8.314 × 300 × 0.699 = −8030 J. |
| 20 | d | ఉత్క్రమణీయ మార్గం అతి ఎక్కువ వైశాల్యాన్ని ఇస్తుంది. |
| 21 | b | ఉత్క్రమణీయ సంపీడనానికి అతి తక్కువ పని చాలు. |
| 22 | a | w = −400 J; ΔU = 1000 − 400 = 600 J. |
| 23 | b | −1 × (24.63 − 2.463) L atm = −2245 J. |
| 24 | d | −12.32 − 19.70 = −32.02 L atm = −3244 J. |
| 25 | c | nRT ln 2 ÷ nRT/2 = 2 ln 2 = 1.39. |
| 26 | b | q = 0, కాబట్టి ΔU = w = −300 J, T తగ్గుతుంది. |
| 27 | a | q = −w = 2.303 × 5 × 8.314 × 300 × 1 = 28.7 kJ. |
| 28 | d | పని = pₑₓ–V వక్రం కింద వైశాల్యం. |
| 29 | a | మొత్తం మార్గంలో ఎక్కువ వ్యతిరేక పీడనం ఎక్కువ వైశాల్యాన్ని ఇస్తుంది. |
| 30 | c | ΔU = 0, w = 0, కాబట్టి q = 0. |
అధ్యాయం 2 పునశ్చరణ పత్రం
ఒక పేజీ సారాంశం
అంతర్గత శక్తి U = వ్యవస్థలోని అన్ని కణాల మొత్తం గతిజ + స్థితిజ శక్తి. U ను కాదు, ΔU ను మాత్రమే కొలవగలం.
U ఒక విస్తార స్థితి ప్రమేయం. ఆదర్శ వాయువుకు U కేవలం ఉష్ణోగ్రతపై ఆధారపడుతుంది.
U రెండు విధాలుగా మారుతుంది: ఉష్ణం q (ఉష్ణోగ్రత తేడా వల్ల ప్రవాహం), పని w (ఇతర ఏ వ్యవస్థీకృత శక్తి బదిలీ అయినా).
IUPAC గుర్తు సంప్రదాయం: ఉష్ణం వ్యవస్థలోకి వస్తే q > 0; వ్యవస్థపై పని జరిగితే w > 0. కాబట్టి ΔU = q + w.
స్థిర బాహ్య పీడనానికి వ్యతిరేకంగా పని: w = −pₑₓΔV. వ్యాకోచం (ΔV > 0) ఋణాత్మక w నిస్తుంది.
స్వేచ్ఛా వ్యాకోచం (pₑₓ = 0): w = 0.
పని = pₑₓ–V వక్రం కింద వైశాల్యం; గుర్తు దిశ నుంచి వస్తుంది.
n mol ఆదర్శ వాయువు ఉత్క్రమణీయ సమోష్ణోగ్రత పని: w = −2.303nRT log(V₂/V₁) = −2.303nRT log(p₁/p₂).
వ్యాకోచంలో ఉత్క్రమణీయ పని పరిమాణం అతి ఎక్కువ; సంపీడనంలో ఉత్క్రమణీయ పని అవసరమైన అతి తక్కువ పని.
వ్యాకోచంలో దశలు ఎక్కువైతే లభించే పని ఎక్కువ; అది ఉత్క్రమణీయ విలువకు దగ్గరవుతుంది.
ఆదర్శ వాయువు సమోష్ణోగ్రత మార్పు: ΔU = 0, కాబట్టి q = −w.
ప్రమాణాలు: 1 L bar = 100 J; 1 L atm = 101.3 J.
తప్పక గుర్తుంచుకోవలసినవి
| సందర్భం (ఆదర్శ వాయువు) | w | q | ΔU |
|---|---|---|---|
| స్వేచ్ఛా వ్యాకోచం | 0 | 0 | 0 |
| సమోష్ణోగ్రత, స్థిర pₑₓ | −pₑₓΔV | +pₑₓΔV | 0 |
| సమోష్ణోగ్రత, ఉత్క్రమణీయం | −2.303nRT log(V₂/V₁) | +2.303nRT log(V₂/V₁) | 0 |
| సమఘనపరిమాణం | 0 | ΔU | q |
| స్థిరోష్ణకం | ΔU | 0 | w |
| ప్రమాణ మార్పిడి | 1 L bar = 100 J | 1 L atm = 101.3 J | 1 cal = 4.184 J |
జ్ఞాపక సూత్రాలు
"System is selfish" (వ్యవస్థ స్వార్థపరురాలు): వ్యవస్థ పొందేది ఏదైనా (లోపలికి వచ్చే ఉష్ణం, దానిపై జరిగిన పని) ధనాత్మకం; ఇచ్చేసేది ఏదైనా ఋణాత్మకం.
"Expand = Exhaust" (వ్యాకోచం = ఖర్చు): వ్యాకోచించే వాయువు తన శక్తిని పనిగా ఖర్చు చేస్తుంది, కాబట్టి w ఋణాత్మకం.
"Vacuum is lazy" (శూన్యం సోమరి): ఏమీ లేనిదానిని నెట్టడం (pₑₓ = 0) పని చేయదు, కాబట్టి స్వేచ్ఛా వ్యాకోచంలో w = 0.
"Rev gives most, takes least" (ఉత్క్రమణీయం ఎక్కువ ఇస్తుంది, తక్కువ తీసుకుంటుంది): ఉత్క్రమణీయ వ్యాకోచం అతి ఎక్కువ పనిని ఇస్తుంది; ఉత్క్రమణీయ సంపీడనానికి అతి తక్కువ పని చాలు.
భావనల అనుసంధానం
p–V వక్రం కింద వైశాల్యంగా పని, ΔU = q + w భౌతిక శాస్త్రం పుస్తకం 8: ఉష్ణగతిక శాస్త్రం లోనూ వస్తాయి (గుర్తు సంప్రదాయం జాగ్రత్త: భౌతిక శాస్త్రం తరచూ వాయువు చేసిన పనిని ధనాత్మకంగా తీసుకుంటుంది).
U లో భాగమైన అణువుల గతిజ శక్తి భౌతిక శాస్త్రం పుస్తకం 9: వాయువుల అణుగతిక సిద్ధాంతంతో అనుసంధానమవుతుంది.
w_rev లోని సంవర్గమానాలు రసాయన శాస్త్రం పుస్తకం 8: రసాయన గతిక శాస్త్రం (ప్రథమ క్రమాంక వేగ నియమం) లోనూ వస్తాయి.
అభ్యాస బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు (MCQs): అధ్యాయం 2, స్థాయి 4 (కొత్త NEET సరళి)
31. జాబితా I (ప్రక్రియ, ఆదర్శ వాయువు) ను జాబితా II (వాయువుపై పని w) తో జతపరచండి.
జాబితా I: A. శూన్యంలోకి స్వేచ్ఛా వ్యాకోచం; B. స్థిర 2 bar కు వ్యతిరేకంగా 1 L నుంచి 4 L కు వ్యాకోచం; C. 300 K వద్ద 1 mol ఘనపరిమాణాన్ని రెట్టింపు చేసే ఉత్క్రమణీయ సమోష్ణోగ్రత వ్యాకోచం; D. స్థిర 1 bar తో 5 L నుంచి 2 L కు సంపీడనం
జాబితా II: (i) +300 J; (ii) 0; (iii) −600 J; (iv) −1.73 kJ
(a) A-ii, B-iv, C-iii, D-i (b) A-ii, B-iii, C-iv, D-i (c) A-i, B-iii, C-iv, D-ii (d) A-iii, B-ii, C-i, D-iv
32. జాబితా I (సందర్భం) ను జాబితా II (IUPAC సంప్రదాయంలో గుర్తు) తో జతపరచండి.
జాబితా I: A. వ్యవస్థ ఉష్ణాన్ని గ్రహిస్తుంది; B. వాయువు పిస్టన్ను బయటకు నెడుతుంది; C. పరిసరాలు వాయువును సంపీడనం చేస్తాయి; D. వ్యవస్థ ఉష్ణాన్ని విడుదల చేస్తుంది
జాబితా II: (i) w ఋణాత్మకం; (ii) q ఋణాత్మకం; (iii) w ధనాత్మకం; (iv) q ధనాత్మకం
(a) A-i, B-iv, C-ii, D-iii (b) A-iv, B-iii, C-i, D-ii (c) A-ii, B-i, C-iii, D-iv (d) A-iv, B-i, C-iii, D-ii
33. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి.
జాబితా I: A. 1 L atm; B. 1 L bar; C. 1 cal; D. R
జాబితా II: (i) 101.3 J; (ii) 100 J; (iii) 4.184 J; (iv) 0.08314 L bar K⁻¹ mol⁻¹
(a) A-i, B-ii, C-iii, D-iv (b) A-ii, B-i, C-iii, D-iv (c) A-i, B-ii, C-iv, D-iii (d) A-ii, B-i, C-iv, D-iii
34. జాబితా I (ప్రక్రియ, ఆదర్శ వాయువు) ను జాబితా II (మొదటి నియమ సంబంధం) తో జతపరచండి.
జాబితా I: A. సమోష్ణోగ్రత ఉత్క్రమణీయ వ్యాకోచం; B. స్థిరోష్ణక వ్యాకోచం; C. స్థిర ఘనపరిమాణం వద్ద వేడి చేయడం; D. ఉష్ణ విబంధనం ఉన్న పాత్రలో స్వేచ్ఛా వ్యాకోచం
జాబితా II: (i) ΔU = q; (ii) q = w = ΔU = 0; (iii) q = −w, ΔU = 0; (iv) ΔU = w
(a) A-iv, B-iii, C-i, D-ii (b) A-iii, B-i, C-iv, D-ii (c) A-iii, B-iv, C-i, D-ii (d) A-ii, B-iv, C-i, D-iii
35. కింది వాక్యాలలో ఎన్ని సరైనవి?
A. ఆదర్శ వాయువు అంతర్గత శక్తి కేవలం దాని ఉష్ణోగ్రతపై ఆధారపడుతుంది.
B. వాయువు స్వేచ్ఛా వ్యాకోచంలో జరిగే పని సున్నా.
C. ఉత్క్రమణీయ సమోష్ణోగ్రత వ్యాకోచం అతి తక్కువ పని పరిమాణాన్ని ఇస్తుంది.
D. వ్యవస్థ U సంపూర్ణ విలువను కొలవవచ్చు.
E. ఉష్ణం, పని పథ ప్రమేయాలు.
(a) 2 (b) 4 (c) 5 (d) 3
36. 1 mol ఆదర్శ వాయువు 300 K వద్ద 10 L నుంచి 20 L కు సమోష్ణోగ్రతగా వ్యాకోచిస్తుంది. సరైన వాక్యాల సమితిని ఎంచుకోండి.
A. ΔU = 0
B. q = −w
C. వ్యాకోచం ఉత్క్రమణీయమైతే పని పరిమాణం సుమారు 1.73 kJ.
D. వాయువు స్థిర 1 bar కు వ్యతిరేకంగా వ్యాకోచిస్తే w = −2000 J.
(a) A, B మాత్రమే (b) A, B, C మాత్రమే (c) B, C, D మాత్రమే (d) A, B, C, D
37. సరైన వాక్యాల సమితిని ఎంచుకోండి.
A. pₑₓ–V వక్రం కింద వైశాల్యం పని పరిమాణాన్ని ఇస్తుంది.
B. అవే ఘనపరిమాణాల మధ్య ఒకే దశ వ్యాకోచం కంటే బహుళ దశ వ్యాకోచం తక్కువ పనిని ఇస్తుంది.
C. అవే ఘనపరిమాణాల మధ్య ఉత్క్రమణీయ సంపీడనం కంటే ఒకే దశ సంపీడనానికి ఎక్కువ పని కావాలి.
D. IUPAC సంప్రదాయంలో సంపీడనం సమయంలో వాయువుపై జరిగే పని ఋణాత్మకం.
(a) A, C మాత్రమే (b) A, B, C మాత్రమే (c) B, D మాత్రమే (d) C, D మాత్రమే
38. అంతర్గత శక్తి గురించి కింది వాక్యాలలో ఎన్ని సరైనవి?
A. ఇది విస్తార ధర్మం.
B. ఇది స్థితి ప్రమేయం.
C. ఇది కణాల గతిజ, స్థితిజ శక్తులను కలిగి ఉంటుంది.
D. ఏ పదార్థానికైనా ప్రతి సమోష్ణోగ్రత ప్రక్రియలో ΔU = 0.
E. స్థిరోష్ణక వ్యాకోచంలో ఆదర్శ వాయువు U తగ్గుతుంది.
(a) 2 (b) 3 (c) 4 (d) 5
39. ఒక ఆదర్శ వాయువును p–V చిత్రంపై దీర్ఘచతురస్ర చక్రంలో తిప్పుతారు: A (1 L, 3 bar) → B (3 L, 3 bar) → C (3 L, 1 bar) → D (1 L, 1 bar) → A. ఒక చక్రంలో వాయువు గ్రహించిన నికర ఉష్ణం
(a) +400 J (b) −400 J (c) +600 J (d) సున్నా
40. ఒక వాయువు మూడు దశలలో వ్యాకోచిస్తుంది, ప్రతి దశలో స్థిర బాహ్య పీడనానికి వ్యతిరేకంగా, పట్టికలో ఉన్నట్లు: దశ 1, pₑₓ = 4 bar, ΔV = 1 L; దశ 2, pₑₓ = 2 bar, ΔV = 2 L; దశ 3, pₑₓ = 1 bar, ΔV = 4 L. మొత్తం పని w
(a) −700 J (b) −12 J (c) +1200 J (d) −1200 J
41. ఒకే p–V గ్రాఫ్పై ఒకే బిందువు నుంచి రెండు వక్రాలు మొదలవుతాయి: అదే ఆదర్శ వాయువు అదే తుది ఘనపరిమాణానికి చేసే సమోష్ణోగ్రత ఉత్క్రమణీయ వ్యాకోచం, స్థిరోష్ణక ఉత్క్రమణీయ వ్యాకోచం. గ్రాఫ్ గురించి ఏ వాక్యం సరైనది?
(a) స్థిరోష్ణక వక్రం ఎక్కువ పీడనం వద్ద ముగుస్తుంది. (b) స్థిరోష్ణక వక్రం ఎక్కువ వాలుగా ఉంటుంది, దాని కింద వైశాల్యం తక్కువ, కాబట్టి వాయువు తక్కువ పని చేస్తుంది. (c) రెండు వక్రాల కింద సమాన వైశాల్యం ఉంటుంది. (d) సమోష్ణోగ్రత వక్రమే ఎక్కువ వాలుగా ఉంటుంది.
Q42–43 కోసం సందర్భం. ఒక సిలిండర్లో 300 K వద్ద 2 mol ఆదర్శ వాయువు ఉంది. వాయువు 5 L నుంచి 50 L కు సమోష్ణోగ్రతగా వ్యాకోచిస్తుంది. R = 8.314 J K⁻¹ mol⁻¹ వాడండి.
42. వ్యాకోచం ఉత్క్రమణీయమైతే w సుమారు
(a) −4.5 kJ (b) −5.74 kJ (c) −11.5 kJ (d) +11.5 kJ
43. దానికి బదులు వాయువు స్థిర 1 bar బాహ్య పీడనానికి వ్యతిరేకంగా వ్యాకోచిస్తే, గ్రహించిన ఉష్ణం q
(a) +4.5 kJ (b) −4.5 kJ (c) +11.5 kJ (d) సున్నా
44. 1 mol ఏక పరమాణుక ఆదర్శ వాయువు 2.0 kJ ఉష్ణాన్ని గ్రహించి, పరిసరాలపై 0.5 kJ పని చేస్తుంది. Cᵥ,ₘ = 3R/2 గా తీసుకుంటే దాని ఉష్ణోగ్రత సుమారు ఎంత పెరుగుతుంది?
(a) 40 K (b) 200 K (c) 160 K (d) 120 K
45. 300 K వద్ద 1 mol ఆదర్శ వాయువును 10 L నుంచి 1 L కు సమోష్ణోగ్రతగా సంపీడనం చేస్తారు. (i) తుది పీడనానికి సమానమైన స్థిర బాహ్య పీడనంతో ఒకే దశ సంపీడనాన్ని, (ii) ఉత్క్రమణీయ సంపీడనంతో పోల్చండి. వాయువుపై జరిగిన పని నిష్పత్తి (i)/(ii) సుమారు
(a) 1.0 (b) 3.9 (c) 9.0 (d) 0.26
స్థాయి 4 జవాబులు మరియు కారణాలు
| Q | Ans | కారణం |
|---|---|---|
| 31 | b | స్వేచ్ఛా: 0. B: −2 × 3 = −6 L bar = −600 J. C: −8.314 × 300 × ln 2 = −1729 J. D: −1 × (−3) = +3 L bar = +300 J. |
| 32 | d | ఉష్ణం లోపలికి: q > 0; వ్యవస్థ చేసిన పని: w < 0; వ్యవస్థపై పని: w > 0; ఉష్ణం బయటకు: q < 0. |
| 33 | a | పుస్తకం అంతటా వాడిన ప్రామాణిక మార్పిడిలు. |
| 34 | c | సమోష్ణోగ్రత ఆదర్శ వాయువు ΔU = 0; స్థిరోష్ణకం q = 0; సమఘనపరిమాణం w = 0; ఉష్ణ విబంధన స్వేచ్ఛా వ్యాకోచంలో q = 0, w = 0. |
| 35 | d | A, B, E సరైనవి. ఉత్క్రమణీయ వ్యాకోచం గరిష్ట పనిని ఇస్తుంది; సంపూర్ణ U ని కొలవలేం. |
| 36 | b | w_rev = −RT ln 2 = −1729 J. 1 bar కు వ్యతిరేకంగా: w = −1 × 10 L bar = −1000 J, కాబట్టి D తప్పు. |
| 37 | a | ఎక్కువ దశలు ఎక్కువ పనిని ఇస్తాయి (B తప్పు); వ్యవస్థపై పని ధనాత్మకం (D తప్పు). |
| 38 | c | A, B, C, E సరైనవి. 273 K వద్ద మంచు కరగడం సమోష్ణోగ్రత ప్రక్రియే కానీ ΔU ≠ 0. |
| 39 | a | నికర w = −(3 × 2) + (1 × 2) = −4 L bar = −400 J. చక్రానికి ΔU = 0, కాబట్టి q = +400 J. |
| 40 | d | w = −(4 × 1 + 2 × 2 + 1 × 4) L bar = −12 L bar = −1200 J. |
| 41 | b | స్థిరోష్ణక వ్యాకోచంలో వాయువు చల్లబడుతుంది, కాబట్టి పీడనం వేగంగా తగ్గుతుంది; తక్కువ వైశాల్యం అంటే తక్కువ పని. |
| 42 | c | w = −2.303 × 2 × 8.314 × 300 × log 10 = −11 488 J ≈ −11.5 kJ. |
| 43 | a | w = −1 bar × 45 L = −45 L bar = −4500 J; ΔU = 0 కాబట్టి q = +4.5 kJ. |
| 44 | d | ΔU = 2.0 − 0.5 = 1.5 kJ; ΔT = 1500/(1.5 × 8.314) = 120 K. |
| 45 | b | p_final = 0.08314 × 300/1 = 24.94 bar; ఒకే దశ w = 24.94 × 9 = 224.5 L bar = 22.4 kJ. ఉత్క్రమణీయ w = 8.314 × 300 × ln 10 = 5.74 kJ. నిష్పత్తి ≈ 3.9. |