అధ్యాయం 3: మొదటి నియమం, ఎంథాల్పీ మరియు ఉష్ణ సామర్థ్యం (First Law, Enthalpy and Heat Capacity)
మీరు ఏమి నేర్చుకుంటారు
ఉష్ణగతిక శాస్త్ర మొదటి నియమం, దాని ప్రత్యేక సందర్భాలు.
ఎంథాల్పీని ఎందుకు నిర్వచిస్తారు, ΔH స్థిర పీడనం వద్ద ఉష్ణానికి ఎందుకు సమానం.
ΔH = ΔU + Δn₍g₎RT ని ఎలా ఉత్పాదించి ఉపయోగించాలి.
ఉష్ణ సామర్థ్యం, విశిష్ట ఉష్ణం, మోలార్ ఉష్ణ సామర్థ్యం, Cp − Cv = R.
బాంబ్ కేలరీమీటర్ ΔU ని, కాఫీ-కప్ కేలరీమీటర్ ΔH ని ఎలా ఇస్తాయి.
3.1 ఉష్ణగతిక శాస్త్ర మొదటి నియమం
మొదటి నియమం (First law) అంటే ఉష్ణం, పనికి వర్తించే శక్తి నిత్యతా నియమం (Law of conservation of energy). ఇది ఇలా చెబుతుంది: వివిక్త వ్యవస్థ శక్తి స్థిరంగా ఉంటుంది. శక్తి రూపం మారవచ్చు, కానీ దానిని సృష్టించలేం, నాశనం చేయలేం.
పరిసరాలతో ఉష్ణం q, పని w ను మార్చుకునే మూసిన వ్యవస్థకు,
అతి చిన్న దశలో dU = dq + dw. ఇక్కడ dU ఒక స్థితి ప్రమేయంలోని ఖచ్చితమైన మార్పు; dq, dw మాత్రం ఒక మార్గం వెంట చిన్న పరిమాణాలు.
దీని నుంచి వెంటనే ఒక ఫలితం వస్తుంది. శక్తిని తీసుకోకుండా ఏ యంత్రమూ నిరంతరంగా పనిని ఉత్పత్తి చేయలేదు. అలాంటి "మొదటి రకపు శాశ్వత చలన యంత్రం" (perpetual motion machine of the first kind) మొదటి నియమాన్ని ఉల్లంఘిస్తుంది.
3.2 మొదటి నియమం ప్రత్యేక సందర్భాలు
| సందర్భం | నిబంధన | మొదటి నియమం ఇలా మారుతుంది |
|---|---|---|
| వివిక్త వ్యవస్థ | q = 0, w = 0 | ΔU = 0 |
| స్థిరోష్ణక ప్రక్రియ | q = 0 | ΔU = w |
| సమఘనపరిమాణ ప్రక్రియ (pV పని మాత్రమే) | w = 0 | ΔU = qᵥ |
| ఆదర్శ వాయువు సమోష్ణోగ్రత మార్పు | ΔU = 0 | q = −w |
| చక్రీయ ప్రక్రియ | ΔU = 0 | q = −w |
స్థిరోష్ణక వ్యాకోచంలో w ఋణాత్మకం, కాబట్టి ΔU ఋణాత్మకం, వాయువు చల్లబడుతుంది. అందుకే సైకిల్ టైరు వాల్వ్ నుంచి బయటకు వచ్చే గాలి చల్లగా అనిపిస్తుంది.
3.3 ఎంథాల్పీ
ప్రయోగశాలలో లేదా వంటగదిలో చాలా చర్యలు తెరచిన పాత్రలలో, స్థిర వాతావరణ పీడనం వద్ద జరుగుతాయి. ఘనపరిమాణం మారవచ్చు, కాబట్టి కొంత శక్తి pV పనికి వెళుతుంది. స్థిర పీడనం వద్ద మారిన ఉష్ణానికి సమానమైన రాశి మనకు కావాలి. ఆ రాశియే ఎంథాల్పీ (Enthalpy), H.
U, p, V స్థితి ప్రమేయాలు (State functions), కాబట్టి H కూడా స్థితి ప్రమేయమే. ఇది విస్తార ధర్మం (Extensive property).
ΔH = qₚ ఉత్పాదన. స్థిర పీడనం వద్ద, pV పని మాత్రమే ఉంటే, w = −pΔV. మొదటి నియమం నుంచి
స్థిర p వద్ద H = U + pV నుంచి, ΔH = ΔU + pΔV. రెండింటినీ పోల్చితే,
అదే విధంగా, స్థిర ఘనపరిమాణం వద్ద w = 0, ΔU = qᵥ.
ΔH ఋణాత్మకం అంటే ఉష్ణం విడుదలవుతుంది: ఆ మార్పు ఉష్ణమోచకం (Exothermic). ΔH ధనాత్మకం అంటే ఉష్ణం గ్రహించబడుతుంది: ఆ మార్పు ఉష్ణగ్రాహకం (Endothermic).
3.4 చర్యలకు ΔH, ΔU మధ్య సంబంధం
ఘనపదార్థాలు, ద్రవాల ఘనపరిమాణం చాలా తక్కువగా మారుతుంది. వాయువుల ఘనపరిమాణం ఎక్కువగా మారుతుంది. కాబట్టి చర్యలో pΔV కి వాయు మోల్లే లెక్కలోకి వస్తాయి.
స్థిర T, p వద్ద, ఆదర్శ వాయువుకు క్రియాజనకాలకు pVₐ = nₐRT, ఉత్పన్నాలకు pVᵦ = nᵦRT.
దీనిని ΔH = ΔU + pΔV లో ఉంచండి.
ఇక్కడ Δn₍g₎ = (వాయు ఉత్పన్నాల మోల్లు) − (వాయు క్రియాజనకాల మోల్లు), తుల్య సమీకరణం నుంచి.
| Δn₍g₎ | సంబంధం | ఉదాహరణ |
|---|---|---|
| సున్నా | ΔH = ΔU | H₂(g) + Cl₂(g) → 2HCl(g) |
| ధనాత్మకం | ΔH > ΔU | PCl₅(g) → PCl₃(g) + Cl₂(g) |
| ఋణాత్మకం | ΔH < ΔU | N₂(g) + 3H₂(g) → 2NH₃(g) |
ΔH kJ లో ఉంటే R = 8.314 × 10⁻³ kJ K⁻¹ mol⁻¹ వాడండి. 298 K వద్ద RT = 2.478 kJ mol⁻¹.
3.5 ఉష్ణ సామర్థ్యం
ఒక వస్తువు ఉష్ణాన్ని గ్రహించినప్పుడు సాధారణంగా దాని ఉష్ణోగ్రత పెరుగుతుంది. ఒక కెల్విన్ పెరుగుదలకు అవసరమైన ఉష్ణాన్ని దాని ఉష్ణ సామర్థ్యం (Heat capacity), C అంటారు.
C పరిమాణంపై ఆధారపడుతుంది, కాబట్టి అది విస్తార ధర్మం. రెండు గహన (intensive) రూపాలు వాడుకలో ఉన్నాయి.
| రాశి | అర్థం | ప్రమాణం | సమీకరణం |
|---|---|---|---|
| ఉష్ణ సామర్థ్యం, C | మొత్తం నమూనాకు కెల్విన్కు ఉష్ణం | J K⁻¹ | q = CΔT |
| విశిష్ట ఉష్ణం, c | గ్రాముకు కెల్విన్కు ఉష్ణం | J g⁻¹ K⁻¹ | q = mcΔT |
| మోలార్ ఉష్ణ సామర్థ్యం, Cₘ | మోల్కు కెల్విన్కు ఉష్ణం | J mol⁻¹ K⁻¹ | q = nCₘΔT |
ద్రవ నీటికి c = 4.18 J g⁻¹ K⁻¹, Cₘ = 75.3 J mol⁻¹ K⁻¹. నీటి విశిష్ట ఉష్ణం ఎక్కువ కాబట్టే ముంబై, చెన్నై వంటి తీర నగరాల్లో ఉష్ణోగ్రత హెచ్చుతగ్గులు లోతట్టున ఉన్న ఢిల్లీ కంటే తక్కువగా ఉంటాయి.
3.6 Cp, Cv మరియు Cp − Cv = R సంబంధం
ఉష్ణ సామర్థ్యం వేడి చేసే పరిస్థితులపై ఆధారపడుతుంది.
స్థిర ఘనపరిమాణం వద్ద, qᵥ = ΔU = CᵥΔT.
స్థిర పీడనం వద్ద, qₚ = ΔH = CₚΔT.
స్థిర పీడనం వద్ద ఉష్ణంలో కొంత భాగం పరిసరాలను వెనక్కి నెట్టడానికి వాడబడుతుంది. కాబట్టి T లో అదే పెరుగుదలకు ఎక్కువ ఉష్ణం కావాలి, అందువల్ల Cₚ > Cᵥ.
1 mol ఆదర్శ వాయువుకు ఉత్పాదన. H = U + pV = U + RT. ఉష్ణోగ్రత ΔT పెరిగితే,
ΔH = CₚΔT, ΔU = CᵥΔT ఉంచి, ΔT తో భాగించండి.
ఇక్కడ Cₚ, Cᵥ మోలార్ ఉష్ణ సామర్థ్యాలు. γ = Cₚ/Cᵥ నిష్పత్తిని స్థిరోష్ణక లెక్కల్లో వాడతారు.
| ఆదర్శ వాయు రకం | Cᵥ | Cₚ | γ = Cₚ/Cᵥ |
|---|---|---|---|
| ఏక పరమాణుక (He, Ne, Ar) | (3/2)R | (5/2)R | 5/3 ≈ 1.67 |
| ద్వి పరమాణుక (N₂, O₂, H₂), గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద | (5/2)R | (7/2)R | 7/5 = 1.40 |
n mol ఆదర్శ వాయువుకు ఏ ప్రక్రియలోనైనా ΔU = nCᵥΔT, ΔH = nCₚΔT, ఎందుకంటే ఆదర్శ వాయువు U, H కేవలం T పై ఆధారపడతాయి. ఆదర్శ వాయువు ఉత్క్రమణీయ స్థిరోష్ణక మార్పులో w = ΔU = nCᵥ(T₂ − T₁).
3.7 కేలరీమితి: బాంబ్ మరియు కాఫీ కప్
బాంబ్ కేలరీమీటర్ (స్థిర ఘనపరిమాణం). తూకం వేసిన నమూనాను పీడనంలో ఆక్సిజన్తో నింపిన బలమైన స్టీల్ పాత్ర (బాంబ్) లో మూసివేస్తారు. బాంబ్, ఉష్ణ విబంధక ఆవరణంలోని తెలిసిన ద్రవ్యరాశి గల నీటిలో ఉంటుంది. విద్యుత్ స్పార్క్ నమూనాను మండిస్తుంది. విడుదలైన ఉష్ణం బాంబ్ను, నీటిని వేడి చేస్తుంది; ఉష్ణోగ్రతలో పెరుగుదల ΔT ని థర్మామీటర్లో చదువుతారు.
బాంబ్ దృఢమైనది, కాబట్టి ΔV = 0, pV పని జరగదు. కొలిచిన ఉష్ణం qᵥ = ΔU.
మొత్తం కేలరీమీటర్ ఉష్ణ సామర్థ్యం C(cal) ని ముందుగా బెంజాయిక్ ఆమ్లం వంటి ప్రామాణిక పదార్థాన్ని మండించి కనుగొంటారు.

నమూనా దృఢమైన బాంబ్ లోపల మండుతుంది, కాబట్టి pV పని జరగదు; ఉష్ణమంతా నీటికి చేరి ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదల ΔT గా కనిపిస్తుంది.
కాఫీ-కప్ కేలరీమీటర్ (స్థిర పీడనం). మూత, కలపుడు కర్ర (stirrer), థర్మామీటర్తో ఒకదానిలో ఒకటి ఉంచిన రెండు పాలిస్టైరీన్ కప్పులు. ఇది వాతావరణానికి తెరిచి ఉంటుంది, కాబట్టి పీడనం స్థిరం. కొలిచిన ఉష్ణం qₚ = ΔH. తటస్థీకరణం వంటి ద్రావణంలోని చర్యలకు ఇది సరిపోతుంది.
| లక్షణం | బాంబ్ కేలరీమీటర్ | కాఫీ-కప్ కేలరీమీటర్ |
|---|---|---|
| నిబంధన | స్థిర ఘనపరిమాణం | స్థిర పీడనం |
| కొలిచేది | ΔU (= qᵥ) | ΔH (= qₚ) |
| సాధారణ ఉపయోగం | ఆహారాలు, ఇంధనాల దహనం | తటస్థీకరణం, కరిగించడం |
| నిర్మాణం | నీటి తొట్టిలో మూసిన స్టీల్ బాంబ్ | గాలికి తెరిచిన ఉష్ణ విబంధక కప్పులు |
| వాయువు బయటకు పోగలదా? | లేదు | అవును |
బాంబ్ కేలరీమీటర్ ఇచ్చిన ΔU విలువ నుంచి ΔH కోసం ΔH = ΔU + Δn₍g₎RT వాడండి.
సాధించిన ఉదాహరణలు
సాధించిన ఉదాహరణ 3.1: ఒక వాయువు 2.0 kJ ఉష్ణాన్ని గ్రహించి, 2 atm స్థిర పీడనానికి వ్యతిరేకంగా 3 L నుంచి 8 L కు వ్యాకోచిస్తుంది. ΔU కనుక్కోండి. (1 L atm = 101.3 J)
సాధన: w = −2 × (8 − 3) = −10 L atm = −1013 J. ΔU = q + w = 2000 − 1013 = +987 J.
సాధించిన ఉదాహరణ 3.2: N₂(g) + 3H₂(g) → 2NH₃(g) కు 298 K వద్ద ΔH = −92.4 kJ. ΔU కనుక్కోండి.
సాధన: Δn₍g₎ = 2 − 4 = −2. ΔU = ΔH − Δn₍g₎RT = −92.4 − (−2)(8.314 × 10⁻³)(298) = −92.4 + 4.96 = −87.4 kJ.
సాధించిన ఉదాహరణ 3.3: 373 K, 1 bar వద్ద H₂O(l) → H₂O(g) కు ΔH = 40.7 kJ mol⁻¹. ΔU కనుక్కోండి.
సాధన: Δn₍g₎ = 1 (ద్రవ ఘనపరిమాణాన్ని వదిలేసాం). ΔU = 40.7 − (1)(8.314 × 10⁻³)(373) = 40.7 − 3.10 = 37.6 kJ mol⁻¹. ఆవిరి ఏర్పడేటప్పుడు ఉష్ణంలో కొంత భాగం వాతావరణాన్ని వెనక్కి నెట్టడానికి వెళుతుంది.
సాధించిన ఉదాహరణ 3.4: ఛాయ కోసం 250 g నీటిని 25 °C నుంచి 95 °C వరకు వేడి చేయడానికి ఎంత ఉష్ణం కావాలి? (c = 4.18 J g⁻¹ K⁻¹)
సాధన: q = mcΔT = 250 × 4.18 × 70 = 73 150 J ≈ 73.2 kJ. 70 °C మార్పు = 70 K మార్పు.
సాధించిన ఉదాహరణ 3.5: 3 mol ద్వి పరమాణుక ఆదర్శ వాయువును స్థిర పీడనం వద్ద 300 K నుంచి 350 K వరకు వేడి చేస్తారు. q, ΔU, w కనుక్కోండి.
సాధన: Cₚ = (7/2)R = 29.1, Cᵥ = (5/2)R = 20.8 J mol⁻¹ K⁻¹. qₚ = ΔH = 3 × 29.1 × 50 = 4365 J ≈ 4.36 kJ. ΔU = 3 × 20.8 × 50 = 3118 J ≈ 3.12 kJ. w = ΔU − q = −1247 J, ఇది −nRΔT కి సమానం. వ్యాకోచిస్తూ వాయువు పని చేస్తుంది.
సాధించిన ఉదాహరణ 3.6: 1.20 g గ్లూకోజ్ (M = 180 g mol⁻¹) ను 9.50 kJ K⁻¹ ఉష్ణ సామర్థ్యం గల బాంబ్ కేలరీమీటర్లో మండిస్తారు. ఉష్ణోగ్రత 1.97 K పెరుగుతుంది. గ్లూకోజ్ ΔcU, ΔcH కనుక్కోండి.
సాధన: విడుదలైన ఉష్ణం = 9.50 × 1.97 = 18.72 kJ. మోల్లు = 1.20/180 = 6.67 × 10⁻³ mol. ΔcU = −18.72 / 0.00667 = −2807 kJ mol⁻¹. C₆H₁₂O₆(s) + 6O₂(g) → 6CO₂(g) + 6H₂O(l) కు Δn₍g₎ = 6 − 6 = 0. కాబట్టి ΔcH = ΔcU = −2807 kJ mol⁻¹.
సాధించిన ఉదాహరణ 3.7: C₂H₅OH(l) + 3O₂(g) → 2CO₂(g) + 3H₂O(l) కు 298 K వద్ద బాంబ్ కేలరీమీటర్ ΔU = −1364.5 kJ mol⁻¹ ఇస్తుంది. ΔH కనుక్కోండి.
సాధన: Δn₍g₎ = 2 − 3 = −1. ΔH = −1364.5 + (−1)(2.478) = −1367.0 kJ mol⁻¹.
సాధించిన ఉదాహరణ 3.8: కాఫీ-కప్ కేలరీమీటర్లో 50 mL 1.0 M HCl ను 50 mL 1.0 M NaOH తో కలుపుతారు. ఉష్ణోగ్రత 6.8 K పెరుగుతుంది. ద్రావణం ద్రవ్యరాశి 100 g, c = 4.18 J g⁻¹ K⁻¹ గా తీసుకోండి. ఏర్పడిన ప్రతి మోల్ నీటికి ΔH కనుక్కోండి.
సాధన: q = 100 × 4.18 × 6.8 = 2842 J విడుదలైంది. నీటి మోల్లు = 0.050. ΔH = −2842 / 0.050 = −56 840 J ≈ −56.8 kJ mol⁻¹.
సాధించిన ఉదాహరణ 3.9 (NEET కఠినం): 2 mol ఏక పరమాణుక ఆదర్శ వాయువును స్థిర పీడనం వద్ద 300 K నుంచి 400 K వరకు వేడి చేస్తారు. q, ΔU, w కనుక్కోండి.
సాధన: q = ΔH = 2 × (5/2)(8.314) × 100 = 4157 J. ΔU = 2 × (3/2)(8.314) × 100 = 2494 J. w = ΔU − q = −1663 J. సరిచూడండి: −nRΔT = −2 × 8.314 × 100 = −1663 J.
త్వరిత పునశ్చరణ
మొదటి నియమం: ΔU = q + w. వివిక్త వ్యవస్థ శక్తి స్థిరం.
H = U + pV. స్థిర p వద్ద ΔH = qₚ. స్థిర V వద్ద ΔU = qᵥ.
ΔH = ΔU + Δn₍g₎RT, వాయు మోల్లను మాత్రమే లెక్కించి.
q = CΔT = mcΔT = nCₘΔT. C విస్తార ధర్మం; c, Cₘ గహన ధర్మాలు.
ఆదర్శ వాయువు: Cₚ − Cᵥ = R. ఏక పరమాణుక γ = 1.67; ద్వి పరమాణుక γ = 1.40.
ఆదర్శ వాయువుకు ఏ ప్రక్రియలోనైనా ΔU = nCᵥΔT, ΔH = nCₚΔT.
బాంబ్ కేలరీమీటర్ ΔU ని, కాఫీ-కప్ కేలరీమీటర్ ΔH ని ఇస్తాయి.
NEET లో సాధారణ తప్పులు
Δn₍g₎ లో ద్రవ, ఘన మోల్లను లెక్కించడం. వాయువులే లెక్కలోకి వస్తాయి.
ΔH kJ లో ఉన్నప్పుడు R = 8.314 వాడడం. 8.314 × 10⁻³ kJ K⁻¹ mol⁻¹ వాడాలి.
బాంబ్ కేలరీమీటర్ నేరుగా ΔH ఇస్తుందని అనుకోవడం. అది ΔU ఇస్తుంది.
స్థిర పీడనం వద్ద ఆదర్శ వాయువుకు ΔU = nCₚΔT అని రాయడం. ΔU కు ఎప్పుడూ Cᵥ వాడాలి.
RT లో T కు °C విలువలు వాడడం. ఎప్పుడూ కెల్విన్కు మార్చండి; ΔT మాత్రం రెండింటిలోనూ ఒకేలా ఉంటుంది.
చర్య విడుదల చేసే ఉష్ణం అంటే ΔH లేదా ΔU ఋణాత్మకం అని మరిచిపోవడం.
అభ్యాస బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు (MCQs): అధ్యాయం 3
స్థాయి 1: భావన పరిశీలన
1. ఉష్ణగతిక శాస్త్ర మొదటి నియమం దేనిని తెలుపుతుంది? (a) ద్రవ్యరాశి నిత్యత (b) శక్తి నిత్యత (c) ఎంట్రోపీ పెరుగుదల (d) ఉష్ణోగ్రత స్థిరత్వం
2. ఎంథాల్పీ నిర్వచనం (a) U − pV (b) U + TS (c) U + pV (d) G − pV
3. స్థిర పీడనం వద్ద, pV పని మాత్రమే ఉంటే, వ్యవస్థ గ్రహించిన ఉష్ణం దీనికి సమానం (a) ΔH (b) ΔU (c) w (d) ΔG
4. స్థిర ఘనపరిమాణం వద్ద, pV పని మాత్రమే ఉంటే, గ్రహించిన ఉష్ణం దీనికి సమానం (a) ΔH (b) w (c) ΔG (d) ΔU
5. ఒక మోల్ ఆదర్శ వాయువుకు Cₚ − Cᵥ విలువ (a) 2R (b) R (c) R/2 (d) సున్నా
6. బాంబ్ కేలరీమీటర్ నేరుగా కొలిచేది (a) ΔH (b) ΔU (c) ΔG (d) ΔS
7. మోలార్ ఉష్ణ సామర్థ్యం SI ప్రమాణం (a) J K⁻¹ (b) J g⁻¹ K⁻¹ (c) J mol⁻¹ K⁻¹ (d) J mol⁻¹
8. వివిక్త వ్యవస్థకు ΔU (a) సున్నా (b) q కు సమానం (c) w కు సమానం (d) ఎల్లప్పుడూ ఋణాత్మకం
9. ఏక పరమాణుక ఆదర్శ వాయువుకు γ = Cₚ/Cᵥ విలువ సుమారు (a) 1.40 (b) 1.33 (c) 1.67 (d) 1.00
10. Δn₍g₎ = 0 అయిన చర్యకు (a) ΔH > ΔU (b) ΔH < ΔU (c) ΔH = 0 (d) ΔH = ΔU
స్థాయి 2: NEET స్థాయి
11. 298 K వద్ద 2CO(g) + O₂(g) → 2CO₂(g) కు ΔH − ΔU (a) +2.48 kJ (b) −2.48 kJ (c) −4.96 kJ (d) సున్నా
12. ఏ చర్యకు ΔH = ΔU? (a) H₂(g) + Cl₂(g) → 2HCl(g) (b) N₂(g) + 3H₂(g) → 2NH₃(g) (c) PCl₅(g) → PCl₃(g) + Cl₂(g) (d) CaCO₃(s) → CaO(s) + CO₂(g)
13. 100 g నీటిని 20 °C నుంచి 70 °C వరకు వేడి చేయడానికి కావలసిన ఉష్ణం (c = 4.18 J g⁻¹ K⁻¹) (a) 4.18 kJ (b) 29.3 kJ (c) 20.9 kJ (d) 41.8 kJ
14. ఒక వాయువు స్థిర 1 atm వద్ద 3.0 kJ ఉష్ణాన్ని గ్రహించి 5 L నుంచి 15 L కు వ్యాకోచిస్తుంది. ΔU సుమారు (1 L atm = 101.3 J) (a) +1.99 kJ (b) +3.00 kJ (c) +4.01 kJ (d) +1.01 kJ
15. ఒక ఆదర్శ వాయువుకు Cₚ = 29.1 J mol⁻¹ K⁻¹. దాని Cᵥ సుమారు (a) 37.4 J mol⁻¹ K⁻¹ (b) 20.8 J mol⁻¹ K⁻¹ (c) 12.5 J mol⁻¹ K⁻¹ (d) 29.1 J mol⁻¹ K⁻¹
16. 298 K వద్ద C₆H₆(l) + (15/2)O₂(g) → 6CO₂(g) + 3H₂O(l) కు ΔcU = −3264.0 kJ mol⁻¹. ΔcH సుమారు (a) −3260.3 kJ mol⁻¹ (b) −3264.0 kJ mol⁻¹ (c) −3267.7 kJ mol⁻¹ (d) −3271.4 kJ mol⁻¹
17. 2 mol ఏక పరమాణుక ఆదర్శ వాయువును 50 K వేడి చేసినప్పుడు స్థిర పీడనం వద్ద గ్రహించిన ఉష్ణం సుమారు (a) 1.25 kJ (b) 2.91 kJ (c) 0.83 kJ (d) 2.08 kJ
18. కాఫీ-కప్ కేలరీమీటర్ నేరుగా కొలిచేది (a) ΔH (b) ΔU (c) ΔG (d) w
19. 0.30 g సమ్మేళనం X (M = 60 g mol⁻¹) ను 5.0 kJ K⁻¹ ఉష్ణ సామర్థ్యం గల బాంబ్ కేలరీమీటర్లో మండిస్తారు. ఉష్ణోగ్రత 3.0 K పెరుగుతుంది. X యొక్క ΔcU (a) −15 kJ mol⁻¹ (b) −300 kJ mol⁻¹ (c) −1500 kJ mol⁻¹ (d) −3000 kJ mol⁻¹
20. స్థిర పీడనం వద్ద వేడి చేసిన 1 mol ఆదర్శ వాయువుకు ΔH − ΔU విలువ (a) సున్నా (b) CᵥΔT (c) RΔT (d) pΔT
21. 373 K వద్ద 1 mol నీటి బాష్పీభవనానికి ΔH = 40.7 kJ. ΔU సుమారు (a) 43.8 kJ (b) 37.6 kJ (c) 40.7 kJ (d) 3.1 kJ
22. ద్రవ నీటి మోలార్ ఉష్ణ సామర్థ్యం 75.3 J mol⁻¹ K⁻¹. 36 g నీటిని 10 K వేడి చేయడానికి కావలసిన ఉష్ణం (a) 753 J (b) 150.6 J (c) 3012 J (d) 1506 J
స్థాయి 3: సవాలు
23. 2 mol ద్వి పరమాణుక ఆదర్శ వాయువును స్థిర ఘనపరిమాణం వద్ద 300 K నుంచి 400 K వరకు వేడి చేస్తారు. ఈ మార్పుకు ΔH సుమారు (a) 4.16 kJ (b) 5.82 kJ (c) 1.66 kJ (d) 7.48 kJ
24. 1 mol ఏక పరమాణుక ఆదర్శ వాయువు స్థిరోష్ణకంగా వ్యాకోచించి, దాని ఉష్ణోగ్రత 400 K నుంచి 300 K కు తగ్గుతుంది. వాయువుపై జరిగిన పని (a) −1247 J (b) +1247 J (c) −2079 J (d) సున్నా
25. 298 K వద్ద C(గ్రాఫైట్) + ½O₂(g) → CO(g) కు ΔH = −110.5 kJ mol⁻¹. ΔU సుమారు (a) −109.3 kJ mol⁻¹ (b) −110.5 kJ mol⁻¹ (c) −111.7 kJ mol⁻¹ (d) −113.0 kJ mol⁻¹
26. ఒక మిశ్రమంలో 1 mol ఏక పరమాణుక, 1 mol ద్వి పరమాణుక ఆదర్శ వాయువులు ఉన్నాయి. దాని γ = Cₚ/Cᵥ (a) 1.40 (b) 1.67 (c) 1.53 (d) 1.50
27. కాఫీ-కప్ కేలరీమీటర్లో 100 mL 0.5 M HCl ను 100 mL 0.5 M NaOH తో కలుపుతారు. ΔH = −57.1 kJ mol⁻¹, ద్రవ్యరాశి 200 g, c = 4.18 J g⁻¹ K⁻¹ గా తీసుకోండి. ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదల సుమారు (a) 6.8 K (b) 3.4 K (c) 1.7 K (d) 13.7 K
28. ఏ వాక్యం సరైనది? (a) వాయువుకు Cₚ, Cᵥ కంటే తక్కువ (b) బాంబ్ కేలరీమీటర్ నేరుగా ΔH ఇస్తుంది (c) ప్రతి దహన చర్యకు ΔH = ΔU (d) వాయువును సమఘనపరిమాణంగా వేడి చేసినప్పుడు ఇచ్చిన ఉష్ణమంతా U ను పెంచుతుంది
29. ప్రతిపాదన (A): N₂(g) + 3H₂(g) → 2NH₃(g) కు ΔH, ΔU కంటే ఎక్కువ ఋణాత్మకం.
కారణం (R): ఈ చర్యకు Δn₍g₎ ఋణాత్మకం, కాబట్టి ΔH = ΔU + Δn₍g₎RT విలువ ΔU కంటే తక్కువ.
(a) రెండూ సరైనవి, R అనేది A కు సరైన వివరణ (b) రెండూ సరైనవి, కానీ R అనేది A కు వివరణ కాదు (c) A సరైనది, R తప్పు (d) A తప్పు, R సరైనది
30. వాక్యం I: ఏక పరమాణుక ఆదర్శ వాయువు స్థిర పీడన మోలార్ ఉష్ణ సామర్థ్యం (3/2)R.
వాక్యం II: ఏ ఆదర్శ వాయువుకైనా Cₚ − Cᵥ = R.
(a) రెండూ సరైనవి (b) రెండూ తప్పు (c) I సరైనది, II తప్పు (d) I తప్పు, II సరైనది
జవాబులు మరియు కారణాలు
| Q | Ans | కారణం |
|---|---|---|
| 1 | b | శక్తి నిత్యం. |
| 2 | c | H = U + pV. |
| 3 | a | qₚ = ΔH. |
| 4 | d | w = 0, కాబట్టి qᵥ = ΔU. |
| 5 | b | H = U + RT నుంచి వస్తుంది. |
| 6 | b | దృఢమైన బాంబ్, స్థిర ఘనపరిమాణం. |
| 7 | c | మోల్కు కెల్విన్కు ఉష్ణం. |
| 8 | a | ఉష్ణం గానీ పని గానీ దాటవు. |
| 9 | c | (5/2)R ÷ (3/2)R. |
| 10 | d | Δn₍g₎RT = 0. |
| 11 | b | Δn₍g₎ = −1; −1 × 2.478 kJ. |
| 12 | a | రెండు వైపులా 2 mol వాయువు. |
| 13 | c | 100 × 4.18 × 50 = 20 900 J. |
| 14 | a | w = −1013 J; 3000 − 1013 = 1987 J. |
| 15 | b | 29.1 − 8.3 = 20.8. |
| 16 | c | Δn₍g₎ = −1.5; −3264.0 − 3.7. |
| 17 | d | 2 × 2.5 × 8.314 × 50 = 2079 J. |
| 18 | a | గాలికి తెరిచి ఉంటుంది, స్థిర పీడనం. |
| 19 | d | 15 kJ / 0.005 mol = 3000 kJ mol⁻¹ విడుదల. |
| 20 | c | 1 mol కు Δ(pV) = RΔT. |
| 21 | b | 40.7 − (8.314 × 10⁻³ × 373). |
| 22 | d | 2 mol × 75.3 × 10. |
| 23 | b | nCₚΔT = 2 × 3.5 × 8.314 × 100 = 5820 J. |
| 24 | a | w = ΔU = 1.5 × 8.314 × (−100). |
| 25 | c | Δn₍g₎ = +0.5; −110.5 − 1.24. |
| 26 | d | Cᵥ = 2R, Cₚ = 3R, γ = 1.5. |
| 27 | b | 2855 J / (200 × 4.18) = 3.4 K. |
| 28 | d | w = 0, కాబట్టి qᵥ = ΔU. |
| 29 | a | ఋణాత్మక Δn₍g₎ ΔH ను ΔU కంటే తగ్గిస్తుంది. |
| 30 | d | ఏక పరమాణుక వాయువు Cₚ = (5/2)R. |
అధ్యాయం 3 పునశ్చరణ పత్రం
ఒక పేజీ సారాంశం
మొదటి నియమం: శక్తిని సృష్టించలేం, నాశనం చేయలేం; వివిక్త వ్యవస్థ శక్తి స్థిరం. సంకేతాలలో ΔU = q + w.
ఏమీ లేకుండా శక్తిని తయారుచేసే యంత్రం (మొదటి రకపు శాశ్వత చలన యంత్రం) అసాధ్యం.
స్థిర ఘనపరిమాణం వద్ద pV పని మాత్రమే ఉంటే w = 0, కాబట్టి qᵥ = ΔU. బాంబ్ కేలరీమీటర్ ΔU ని కొలుస్తుంది.
ఎంథాల్పీ H = U + pV. ఇది విస్తార స్థితి ప్రమేయం.
స్థిర పీడనం వద్ద qₚ = ΔH. ప్రయోగశాలలోని చాలా చర్యలు (తెరచిన బీకర్లు) ΔH ని ఇస్తాయి.
ΔH = ΔU + pΔV; వాయువులకు ΔH = ΔU + Δn₍g₎RT, వాయు మోల్లను మాత్రమే లెక్కించి.
Δn₍g₎ = 0 అయితే ΔH = ΔU; Δn₍g₎ > 0 అయితే ΔH > ΔU; Δn₍g₎ < 0 అయితే ΔH < ΔU.
ఉష్ణ సామర్థ్యం C = q/ΔT (విస్తార). మోలార్ ఉష్ణ సామర్థ్యం Cₘ, విశిష్ట ఉష్ణం c గహన ధర్మాలు.
q = nCₘΔT = mcΔT.
ఆదర్శ వాయువుకు Cₚ,ₘ − Cᵥ,ₘ = R.
ఏక పరమాణుక ఆదర్శ వాయువు: Cᵥ,ₘ = 3R/2, Cₚ,ₘ = 5R/2, γ = 5/3. దృఢ ద్వి పరమాణుక: Cᵥ,ₘ = 5R/2, Cₚ,ₘ = 7R/2, γ = 7/5.
ఆదర్శ వాయువుకు ఏ ప్రక్రియలోనైనా: ΔU = nCᵥ,ₘΔT, ΔH = nCₚ,ₘΔT.
ఆదర్శ వాయువు ఉత్క్రమణీయ స్థిరోష్ణక మార్పు: pV^γ = స్థిరం, TV^(γ−1) = స్థిరం.
తప్పక గుర్తుంచుకోవలసినవి
| రాశి | సూత్రం లేదా విలువ | ప్రమాణం |
|---|---|---|
| స్థిర V వద్ద q | ΔU | J లేదా kJ |
| స్థిర p వద్ద q | ΔH | J లేదా kJ |
| ΔH − ΔU | Δn₍g₎RT (298 K వద్ద RT = 2.478 kJ mol⁻¹) | kJ mol⁻¹ |
| Cₚ,ₘ − Cᵥ,ₘ | R = 8.314 | J K⁻¹ mol⁻¹ |
| γ (ఏక పరమాణుక) | 5/3 ≈ 1.67 | లేదు |
| γ (దృఢ ద్వి పరమాణుక) | 7/5 = 1.40 | లేదు |
| ద్రవ నీటి Cₚ,ₘ | 75.3 | J K⁻¹ mol⁻¹ |
| నీటి విశిష్ట ఉష్ణం | 4.18 | J g⁻¹ K⁻¹ |
జ్ఞాపక సూత్రాలు
"VU and PH": స్థిర V వద్ద U వస్తుంది (qᵥ = ΔU); స్థిర P వద్ద H వస్తుంది (qₚ = ΔH), pH లాగా.
"Gas counts, rest rests" (వాయువే లెక్క, మిగతావి విశ్రాంతి): Δn₍g₎ లోకి వాయు మోల్లే వస్తాయి; ఘనపదార్థాలు, ద్రవాలు లెక్కలోకి రావు.
"3-5-7 సగాలు": ఏక పరమాణుక Cᵥ = 3 సగం-R; ఏక పరమాణుక Cₚ, ద్వి పరమాణుక Cᵥ = 5 సగం-R; ద్వి పరమాణుక Cₚ = 7 సగం-R.
"Bomb = Box" (బాంబ్ = పెట్టె): బాంబ్ కేలరీమీటర్ ఒక మూసిన పెట్టె (స్థిర V), కాబట్టి అది ΔU ని ఇస్తుంది.
భావనల అనుసంధానం
స్వేచ్ఛా కోణాల (degrees of freedom) నుంచి Cₚ, Cᵥ, γ ల ఉత్పాదన భౌతిక శాస్త్రం పుస్తకం 9: వాయువుల అణుగతిక సిద్ధాంతంలో ఉంది; స్థిరోష్ణక సంబంధాలు భౌతిక శాస్త్రం పుస్తకం 8: ఉష్ణగతిక శాస్త్రంలో వస్తాయి.
రసాయన శాస్త్రం పుస్తకం 6: సమతాస్థితిలో Kp, Kc సంబంధాన్ని కూడా Δn₍g₎ నిర్ణయిస్తుంది (Kp = Kc(RT)^Δn).
తుల్య సమీకరణం నుంచి వాయు మోల్లు రసాయన శాస్త్రం పుస్తకం 1: రసాయన శాస్త్రంలోని కొన్ని ప్రాథమిక భావనల స్టాయికియోమెట్రీని వాడుతాయి.
అభ్యాస బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు (MCQs): అధ్యాయం 3, స్థాయి 4 (కొత్త NEET సరళి)
31. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి.
జాబితా I: A. ΔH − ΔU; B. ఆదర్శ వాయువుకు Cₚ,ₘ − Cᵥ,ₘ; C. స్థిర ఘనపరిమాణం వద్ద గ్రహించిన ఉష్ణం; D. స్థిర పీడనం వద్ద గ్రహించిన ఉష్ణం
జాబితా II: (i) ΔH; (ii) R; (iii) Δn₍g₎RT; (iv) ΔU
(a) A-ii, B-iii, C-iv, D-i (b) A-iii, B-ii, C-i, D-iv (c) A-iii, B-ii, C-iv, D-i (d) A-iv, B-ii, C-iii, D-i
32. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి (ఆదర్శ వాయువులు, కంపనాలను వదిలేయండి).
జాబితా I: A. ఏక పరమాణుక వాయువుకు γ; B. ద్వి పరమాణుక వాయువుకు γ; C. రేఖారహిత బహుపరమాణుక వాయువుకు γ (Cᵥ,ₘ = 3R); D. ఏక పరమాణుక వాయువుకు Cᵥ,ₘ
జాబితా II: (i) 5/3; (ii) 7/5; (iii) 4/3; (iv) 3R/2
(a) A-i, B-ii, C-iii, D-iv (b) A-ii, B-i, C-iii, D-iv (c) A-i, B-iii, C-ii, D-iv (d) A-iv, B-ii, C-iii, D-i
33. జాబితా I (చర్య) ను జాబితా II (Δn₍g₎) తో జతపరచండి.
జాబితా I: A. N₂(g) + 3H₂(g) → 2NH₃(g); B. H₂(g) + Cl₂(g) → 2HCl(g); C. CaCO₃(s) → CaO(s) + CO₂(g); D. 2CO(g) + O₂(g) → 2CO₂(g)
జాబితా II: (i) 0; (ii) −1; (iii) +1; (iv) −2
(a) A-ii, B-i, C-iii, D-iv (b) A-iv, B-i, C-iii, D-ii (c) A-iv, B-iii, C-i, D-ii (d) A-i, B-iv, C-ii, D-iii
34. 2 mol ఏక పరమాణుక ఆదర్శ వాయువును స్థిర పీడనం వద్ద 300 K నుంచి 400 K వరకు వేడి చేస్తారు. జాబితా I ను జాబితా II తో జతపరచండి.
జాబితా I: A. ΔH; B. ΔU; C. w; D. Cₚ,ₘ
జాబితా II: (i) 20.8 J K⁻¹ mol⁻¹; (ii) +2.49 kJ; (iii) −1.66 kJ; (iv) +4.16 kJ
(a) A-ii, B-iv, C-iii, D-i (b) A-iv, B-iii, C-ii, D-i (c) A-i, B-ii, C-iii, D-iv (d) A-iv, B-ii, C-iii, D-i
35. కింది వాక్యాలలో ఎన్ని సరైనవి?
A. ఘనపదార్థాలు, ద్రవాలు మాత్రమే ఉన్న చర్యకు ΔH ≈ ΔU.
B. ఆదర్శ వాయువుకు Cₚ > Cᵥ.
C. విశిష్ట ఉష్ణం ఒక విస్తార ధర్మం.
D. ఎంథాల్పీ ఒక స్థితి ప్రమేయం.
E. C(గ్రాఫైట్) + O₂(g) → CO₂(g) కు ΔH = ΔU.
(a) 3 (b) 4 (c) 5 (d) 2
36. మొదటి నియమం గురించి సరైన వాక్యాల సమితిని ఎంచుకోండి.
A. వివిక్త వ్యవస్థ శక్తి స్థిరం.
B. దీనిని ΔU = q + w అని రాయవచ్చు.
C. ఏ శక్తి ఇవ్వకుండా పనిని ఉత్పత్తి చేసే యంత్రాన్ని ఇది తిరస్కరిస్తుంది.
D. ప్రక్రియ ఏ దిశలో జరుగుతుందో ఇది చెబుతుంది.
(a) A, B మాత్రమే (b) B, D మాత్రమే (c) A, B, C, D (d) A, B, C మాత్రమే
37. ఆదర్శ వాయువు స్థిరోష్ణక ప్రక్రియ గురించి సరైన వాక్యాల సమితిని ఎంచుకోండి.
A. q = 0
B. వ్యాకోచించినప్పుడు వాయువు చల్లబడుతుంది.
C. ΔU = w
D. అనుత్క్రమణీయ స్థిరోష్ణక మార్పుకు కూడా pV^γ = స్థిరం వర్తిస్తుంది.
E. p–V గ్రాఫ్పై దాని వక్రం అదే బిందువు గుండా వెళ్ళే సమోష్ణోగ్రత వక్రం కంటే ఎక్కువ వాలుగా ఉంటుంది.
(a) A, B, D మాత్రమే (b) A, C, D మాత్రమే (c) A, B, C, E మాత్రమే (d) B, D, E మాత్రమే
38. కింది వాక్యాలలో ఎన్ని సరైనవి?
A. Cₚ,ₘ − Cᵥ,ₘ = R ఆదర్శ వాయువులకు వర్తిస్తుంది.
B. ద్రవ నీటి మోలార్ ఉష్ణ సామర్థ్యం సుమారు 75.3 J K⁻¹ mol⁻¹.
C. స్థిర ఘనపరిమాణం వద్ద ఇచ్చిన ఉష్ణమంతా U ను పెంచడానికే వెళుతుంది.
D. నమూనా ఉష్ణ సామర్థ్యం దాని పరిమాణంపై ఆధారపడదు.
(a) 3 (b) 2 (c) 4 (d) 1
39. 300 K వద్ద నాలుగు వాయు దశ చర్యలకు ΔH − ΔU విలువలు ఒక పట్టికలో ఇచ్చారు: P, −4.99 kJ mol⁻¹; Q, 0; R, +2.49 kJ mol⁻¹; S, −2.49 kJ mol⁻¹. వీటిలో 2SO₂(g) + O₂(g) → 2SO₃(g) ఏది?
(a) P (b) Q (c) R (d) S
40. స్థిర పీడనం వద్ద వేడి చేసిన 1 mol ఆదర్శ వాయువుకు, ఇచ్చిన ఉష్ణం (y-అక్షం, J) vs ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదల (x-అక్షం, K) గ్రాఫ్ మూలబిందువు గుండా వెళ్ళే సరళ రేఖ, దాని వాలు 29.1 J K⁻¹. ఆ వాయువు ఎక్కువ సంభావ్యతతో
(a) ఏక పరమాణుక (b) ద్వి పరమాణుక (కంపన లేదు) (c) రేఖారహిత త్రిపరమాణుక (d) వాలు నుంచి చెప్పలేం
41. ఒక పట్టిక మూడు నమూనాలను ఇస్తుంది, ప్రతిదానినీ 50 K వేడి చేస్తారు: నీరు, 100 g, c = 4.18 J g⁻¹ K⁻¹; రాగి, 200 g, c = 0.385 J g⁻¹ K⁻¹; ఇథనాల్, 50 g, c = 2.44 J g⁻¹ K⁻¹. అవసరమైన ఉష్ణ క్రమం
(a) రాగి > నీరు > ఇథనాల్ (b) నీరు > రాగి > ఇథనాల్ (c) నీరు > ఇథనాల్ > రాగి (d) ఇథనాల్ > నీరు > రాగి
Q42–43 కోసం సందర్భం. ఒక విద్యార్థి 1.28 g నాఫ్తలీన్, C₁₀H₈(s) (M = 128 g mol⁻¹) ను 10.3 kJ K⁻¹ ఉష్ణ సామర్థ్యం గల బాంబ్ కేలరీమీటర్లో మండిస్తాడు. ఉష్ణోగ్రత 5.00 K పెరుగుతుంది. ఉత్పన్నాలు CO₂(g), H₂O(l). 298 K వద్ద RT = 2.478 kJ mol⁻¹ గా తీసుకోండి.
42. మోలార్ దహన అంతర్గత శక్తి, ΔcU
(a) −5150 kJ mol⁻¹ (b) −51.5 kJ mol⁻¹ (c) −515 kJ mol⁻¹ (d) +5150 kJ mol⁻¹
43. 298 K వద్ద మోలార్ దహన ఎంథాల్పీ, ΔcH సుమారు
(a) −5145 kJ mol⁻¹ (b) −5150 kJ mol⁻¹ (c) −5160 kJ mol⁻¹ (d) −5155 kJ mol⁻¹
44. 300 K వద్ద 1 mol ద్వి పరమాణుక ఆదర్శ వాయువు (γ = 1.4) దాని ఘనపరిమాణం రెట్టింపయ్యే వరకు ఉత్క్రమణీయంగా, స్థిరోష్ణకంగా వ్యాకోచిస్తుంది. దాని తుది ఉష్ణోగ్రత సుమారు
(a) 227 K (b) 150 K (c) 189 K (d) 300 K
45. ఇథనాల్ 351 K వద్ద మరుగుతుంది, ΔvapH = 38.6 kJ mol⁻¹. ఆవిరిని ఆదర్శంగా తీసుకుని, ద్రవ ఘనపరిమాణాన్ని వదిలేస్తే, 351 K వద్ద ΔvapU సుమారు
(a) 38.6 kJ mol⁻¹ (b) 41.5 kJ mol⁻¹ (c) 35.7 kJ mol⁻¹ (d) 2.9 kJ mol⁻¹
స్థాయి 4 జవాబులు మరియు కారణాలు
| Q | Ans | కారణం |
|---|---|---|
| 31 | c | H = U + pV నుంచి ΔH − ΔU = Δn₍g₎RT; మేయర్ (Mayer) సంబంధం Cₚ − Cᵥ = R; qᵥ = ΔU; qₚ = ΔH. |
| 32 | a | 5R/2 ÷ 3R/2 = 5/3; 7R/2 ÷ 5R/2 = 7/5; 4R ÷ 3R = 4/3. |
| 33 | b | వాయు మోల్లు: A 2 − 4; B 2 − 2; C 1 − 0; D 2 − 3. |
| 34 | d | ΔH = 2 × 2.5 × 8.314 × 100 = 4157 J; ΔU = 2 × 1.5 × 8.314 × 100 = 2494 J; w = −nRΔT = −1663 J; Cₚ,ₘ = 2.5R = 20.8. |
| 35 | b | A, B, D, E సరైనవి (E కు Δn₍g₎ = 1 − 1 = 0). విశిష్ట ఉష్ణం గహన ధర్మం. |
| 36 | d | మొదటి నియమం శక్తిని నిత్యం చేస్తుంది కానీ దిశ గురించి ఏమీ చెప్పదు; దానికి రెండవ నియమం కావాలి. |
| 37 | c | pV^γ = స్థిరం ఆదర్శ వాయువు ఉత్క్రమణీయ స్థిరోష్ణక మార్పుకు మాత్రమే వర్తిస్తుంది. |
| 38 | a | A, B, C సరైనవి. ఉష్ణ సామర్థ్యం విస్తార ధర్మం, పరిమాణంతో రెట్టింపవుతుంది. |
| 39 | d | Δn₍g₎ = 2 − 3 = −1; ΔH − ΔU = −RT = −8.314 × 300 = −2.49 kJ. |
| 40 | b | వాలు = Cₚ,ₘ = 29.1 J K⁻¹ mol⁻¹ = 7R/2, ఇది ద్వి పరమాణుక వాయువు విలువ. |
| 41 | c | q = mcΔT: నీరు 20.9 kJ, ఇథనాల్ 6.10 kJ, రాగి 3.85 kJ. |
| 42 | a | విడుదలైన ఉష్ణం = 10.3 × 5.00 = 51.5 kJ, 0.0100 mol కు; కాబట్టి ΔcU = −5150 kJ mol⁻¹ (ఉష్ణం విడుదలైనందున ఋణాత్మకం). |
| 43 | d | C₁₀H₈(s) + 12O₂(g) → 10CO₂(g) + 4H₂O(l): Δn₍g₎ = 10 − 12 = −2. ΔH = −5150 + (−2)(2.478) = −5155 kJ mol⁻¹. |
| 44 | a | T₂ = T₁(V₁/V₂)^(γ−1) = 300 × 0.5^0.4 = 227 K. 189 K ఏక పరమాణుక వాయువు జవాబు. |
| 45 | c | ΔU = ΔH − Δn₍g₎RT = 38.6 − (8.314 × 351)/1000 = 38.6 − 2.92 = 35.7 kJ mol⁻¹. |