Chapter 10 of 11 · 14 min read

యూనిట్ పరీక్ష: విద్యుత్ ప్రవాహ అయస్కాంత ఫలితాలు మరియు అయస్కాంతత్వం (Magnetic Effects of Current and Magnetism)

సమయం: 50 నిమిషాలు. 45 ప్రశ్నలు. మార్కులు: సరైన జవాబుకు +4, తప్పు జవాబుకు −1, వదిలేస్తే 0. μ₀ = 4π × 10⁻⁷ T m/A, e = 1.6 × 10⁻¹⁹ C, m_e = 9.1 × 10⁻³¹ kg, m_p = 1.67 × 10⁻²⁷ kg, g = 10 m/s² వాడండి.

1. ఒక పొడవైన సరళ తీగ 8 A మోస్తోంది. దాని నుంచి 4 cm వద్ద అయస్కాంత క్షేత్రం (a) 2 × 10⁻⁵ T (b) 4 × 10⁻⁵ T (c) 8 × 10⁻⁵ T (d) 4 × 10⁻⁶ T

2. 10 చుట్లు, 2π cm వ్యాసార్ధం గల తీగచుట్ట 1 A మోస్తోంది. దాని కేంద్రం వద్ద క్షేత్రం (a) 1 × 10⁻⁴ T (b) 2 × 10⁻⁴ T (c) 5 × 10⁻⁵ T (d) 1 × 10⁻³ T

3. 40 cm పొడవు, 800 చుట్లు గల సోలినాయిడ్ 1.5 A మోస్తోంది. లోపల క్షేత్రం సుమారు (a) 1.88 × 10⁻³ T (b) 7.54 × 10⁻³ T (c) 3.77 × 10⁻³ T (d) 3.77 × 10⁻⁴ T

4. 2 × 10⁷ m/s వేగంతో కదులుతున్న ఎలక్ట్రాన్ 0.01 T క్షేత్రంలోకి లంబంగా ప్రవేశిస్తుంది. దాని మార్గ వ్యాసార్ధం సుమారు (a) 2.28 cm (b) 0.57 cm (c) 11.4 cm (d) 1.14 cm

5. 1.5 cm దూరంలోని రెండు పొడవైన సమాంతర తీగలు ఒక్కొక్కటి 3 A మోస్తున్నాయి. వాటి మధ్య మీటరుకు బలం (a) 1.2 × 10⁻⁴ N (b) 6 × 10⁻⁵ N (c) 2.4 × 10⁻⁴ N (d) 1.2 × 10⁻⁵ N

6. 40 చుట్లు, 25 cm² వైశాల్యం గల తీగచుట్ట 0.2 T క్షేత్రంలో 3 A మోస్తోంది; దాని తలం క్షేత్రానికి సమాంతరంగా ఉంది. దానిపై టార్క్ (a) 0.03 N m (b) 0.06 N m (c) సున్నా (d) 0.6 N m

7. 40 Ω గల గాల్వనోమీటర్ 2 mA వద్ద పూర్తి స్కేలు ఇస్తుంది. 0 నుంచి 2 A అమ్మీటర్‌గా మార్చడానికి కావలసిన షంట్ సుమారు (a) 0.4 Ω (b) 0.004 Ω (c) 0.04 Ω (d) 4 Ω

8. Q7 లోని గాల్వనోమీటర్‌ను 0 నుంచి 5 V వోల్ట్‌మీటర్‌గా మార్చాలి. కావలసిన శ్రేణి నిరోధం (a) 2500 Ω (b) 2540 Ω (c) 246 Ω (d) 2460 Ω

9. ఒక చిన్న అయస్కాంతం భ్రామకం 1.2 A m². కేంద్రం నుంచి 10 cm వద్ద మధ్యరేఖపై దాని క్షేత్రం (a) 1.2 × 10⁻⁴ T (b) 2.4 × 10⁻⁴ T (c) 6 × 10⁻⁵ T (d) 1.2 × 10⁻⁵ T

10. వీటిలో ఏది డయా అయస్కాంతం? (a) ఇనుము (b) రాగి (c) అల్యూమినియం (d) ఆక్సిజన్

11. కేంద్రం వద్ద 60° కోణం చేసే, 3 cm వ్యాసార్ధం గల చాపం వ్యాసార్ధ తీగలతో 9 A మోస్తోంది. కేంద్రం వద్ద క్షేత్రం సుమారు (a) 6.28 × 10⁻⁵ T (b) 1.57 × 10⁻⁵ T (c) 3.14 × 10⁻⁵ T (d) 9.42 × 10⁻⁵ T

12. ఒకే అయస్కాంత క్షేత్రంలో ఆల్ఫా కణం, ప్రోటాన్ సైక్లోట్రాన్ పౌనఃపున్యాల నిష్పత్తి (a) 2 (b) 1 (c) 4 (d) 1/2

13. ఒక ప్రోటాన్ 0.25 T క్షేత్రంలో 4 cm వ్యాసార్ధం గల వృత్తంలో కదులుతోంది. దాని వడి సుమారు (a) 9.6 × 10⁵ m/s (b) 4.8 × 10⁵ m/s (c) 1.9 × 10⁶ m/s (d) 9.6 × 10⁴ m/s

14. Q13 లోని ప్రోటాన్ గతిశక్తి సుమారు (a) 9.6 keV (b) 4.8 keV (c) 2.4 keV (d) 48 keV

15. ఒక వేగ ఎంపికకారి (velocity selector) B = 0.05 T వాడుతుంది. 4 × 10⁵ m/s వడి గల ప్రోటాన్లను ఎంచుకోవడానికి విద్యుత్ క్షేత్రం (a) 8 × 10⁶ V/m (b) 2 × 10³ V/m (c) 2 × 10⁴ V/m (d) 8 × 10⁴ V/m

16. 40 cm పొడవు గల తీగ 0.25 T క్షేత్రానికి లంబంగా 5 A మోస్తోంది. దానిపై బలం (a) 0.05 N (b) 5 N (c) 0.25 N (d) 0.5 N

17. 1000 చుట్లు, 20 cm సగటు వ్యాసార్ధం గల టొరాయిడ్ 0.4 A మోస్తోంది. దాని కోర్‌లో క్షేత్రం (a) 4 × 10⁻⁴ T (b) 8 × 10⁻⁴ T (c) 2 × 10⁻⁴ T (d) 4 × 10⁻³ T

18. చలించే తీగచుట్ట గాల్వనోమీటర్ ప్రవాహ సుగ్రాహ్యతను ఏ మార్పు పెంచదు? (a) చుట్ల సంఖ్యను పెంచడం (b) వేలాడే తీగ వ్యావర్తన స్థిరాంకాన్ని పెంచడం (c) బలమైన అయస్కాంతాన్ని వాడటం (d) తీగచుట్ట వైశాల్యాన్ని పెంచడం

19. 10 cm భుజం గల చతురస్ర తీగచుట్టకు 50 చుట్లు ఉన్నాయి, అది 2 A మోస్తోంది. దాని అయస్కాంత భ్రామకం (a) 0.1 A m² (b) 10 A m² (c) 1 A m² (d) 100 A m²

20. 1 A m² భ్రామకం గల ద్విధ్రువాన్ని 0.4 T క్షేత్రంలో స్థిర స్థానం నుంచి 90° కు తిప్పారు. చేసిన పని (a) 0.8 J (b) 0.2 J (c) సున్నా (d) 0.4 J

21. ఒక పారా అయస్కాంత పదార్థానికి 27°C వద్ద χ = 3.6 × 10⁻⁴. 327°C వద్ద దాని గ్రహణశీలత (a) 1.8 × 10⁻⁴ (b) 3.0 × 10⁻⁵ (c) 7.2 × 10⁻⁴ (d) 3.6 × 10⁻⁴

22. 5 mm వ్యాసార్ధం గల పొడవైన ఘన తీగ ఏకరీతిగా 20 A మోస్తోంది. అక్షం నుంచి 2 mm వద్ద క్షేత్రం (a) 8 × 10⁻⁴ T (b) 3.2 × 10⁻⁴ T (c) 2 × 10⁻³ T (d) 1.6 × 10⁻⁴ T

23. I మోసే బంధిత పొడవైన సరళ తీగ, I మోసే R వ్యాసార్ధం గల వృత్తాకార లూప్‌ను అదే తలంలో తాకుతుంది. లూప్ కేంద్రం వద్ద వాటి క్షేత్రాలు కలిసేలా ప్రవాహాలు ఉన్నాయి. కేంద్రం వద్ద క్షేత్రం (a) (μ₀I/2R)(1 − 1/π) (b) μ₀I/(2R) (c) μ₀I/(πR) (d) (μ₀I/2R)(1 + 1/π)

24. ఒక ప్రోటాన్, ఒక ఆల్ఫా కణం ఒకే వడితో ఒకే క్షేత్రంలోకి లంబంగా ప్రవేశిస్తాయి. r_alpha/r_proton నిష్పత్తి (a) 1/2 (b) 2 (c) 1 (d) 4

25. ఆవేశిత కణం ఏకరీతి క్షేత్రంలో క్షేత్రానికి 60° వద్ద వేగంతో కదులుతోంది. దాని హెలిక్స్ పిచ్‌కు, వ్యాసార్ధానికి నిష్పత్తి (a) 2π√3 (b) 2π/√3 (c) π/√3 (d) √3/(2π)

26. 0 నుంచి 1 A అమ్మీటర్ నిరోధం 0.9 Ω. 10 A వరకు చదవడానికి దానికి సమాంతరంగా కలపాల్సిన నిరోధం (a) 0.09 Ω (b) 9 Ω (c) 0.1 Ω (d) 1 Ω

27. అతివాహకం అయస్కాంత గ్రహణశీలత (a) సున్నా (b) +1 (c) చాలా పెద్దది, ధనాత్మకం (d) −1

28. ఫెర్రో అయస్కాంత పదార్థం నిగ్రాహకత అంటే (a) B ని సున్నా చేయడానికి కావలసిన వ్యతిరేక అయస్కాంత తీవ్రత (b) H సున్నాకు తగ్గినప్పుడు మిగిలే B (c) అది చేరగల అతిపెద్ద B (d) దాని హిస్టెరిసిస్ లూప్ వైశాల్యం

29. 2 cm వ్యాసార్ధం గల పావు వృత్తాకార తీగ వ్యాసార్ధ తీగలతో 8 A మోస్తోంది. దాని కేంద్రం వద్ద క్షేత్రం సుమారు (a) 3.14 × 10⁻⁵ T (b) 1.57 × 10⁻⁵ T (c) 6.28 × 10⁻⁵ T (d) 1.26 × 10⁻⁴ T

30. 1 mT క్షేత్రంలో వృత్తంలో కదిలే ఎలక్ట్రాన్ ఆవర్తన కాలం సుమారు (a) 3.57 × 10⁻⁸ s (b) 1.79 × 10⁻⁸ s (c) 7.14 × 10⁻⁸ s (d) 3.57 × 10⁻¹¹ s

31. ఒక చిన్న అయస్కాంతం కేంద్రం నుంచి 10 cm వద్ద అక్షీయ క్షేత్రం 2 × 10⁻⁴ T. కేంద్రం నుంచి 20 cm వద్ద దాని మధ్యరేఖ క్షేత్రం (a) 2.5 × 10⁻⁵ T (b) 5 × 10⁻⁵ T (c) 1 × 10⁻⁴ T (d) 1.25 × 10⁻⁵ T

32. 20 cm భుజం గల చతురస్ర లూప్ 4 A మోస్తోంది. దాని కేంద్రం వద్ద క్షేత్రం సుమారు (a) 1.13 × 10⁻⁵ T (b) 2.26 × 10⁻⁵ T (c) 4.52 × 10⁻⁵ T (d) 8 × 10⁻⁶ T

33. 10 g ద్రవ్యరాశి, 20 cm పొడవు గల క్షితిజ సమాంతర కడ్డీ 0.5 T క్షితిజ సమాంతర క్షేత్రానికి లంబంగా ఉంది. దానిని తేలేలా చేసే ప్రవాహం (a) 0.5 A (b) 2 A (c) 1 A (d) 10 A

34. 12 cm దూరంలోని రెండు పొడవైన సమాంతర తీగలు A, B ఒకే దిశలో 2 A, 6 A మోస్తున్నాయి. వాటిని కలిపే రేఖపై క్షేత్రం సున్నా అయ్యే చోటు (a) A నుంచి 3 cm (b) B నుంచి 3 cm (c) A నుంచి 4 cm (d) A నుంచి 6 cm

35. ఒక ఎలక్ట్రాన్ పొడవైన సరళ తీగకు సమాంతరంగా, తీగలోని ప్రవాహ దిశలోనే కదులుతోంది. ఎలక్ట్రాన్‌పై అయస్కాంత బలం (a) తీగ వైపు (b) తీగ నుంచి దూరంగా (c) తీగ వెంబడి (d) సున్నా

36. చలించే తీగచుట్ట గాల్వనోమీటర్‌లో ప్రవాహాన్ని సగం చేసి, వేలాడే తీగ వ్యావర్తన స్థిరాంకాన్ని రెట్టింపు చేశారు. అపవర్తనం (a) ముందుదానిలో 1/2 (b) 4 రెట్లు (c) మారదు (d) ముందుదానిలో 1/4 అవుతుంది

37. హిస్టెరిసిస్‌ను చూపేవి (a) డయా అయస్కాంత పదార్థాలు (b) పారా అయస్కాంత పదార్థాలు (c) ఫెర్రో అయస్కాంత పదార్థాలు (d) మూడు తరగతులూ సమానంగా

38. ఒక సంవృత లూప్ వ్యతిరేక దిశల్లో 3 A, 5 A మోసే తీగలను ఆవరిస్తుంది. 4 A మోసే తీగ లూప్ బయట ఉంది. లూప్ చుట్టూ B రేఖా సమాకలనం పరిమాణం సుమారు (a) 1.5 × 10⁻⁵ T m (b) 2.51 × 10⁻⁶ T m (c) 1 × 10⁻⁵ T m (d) సున్నా

39. దండాయస్కాంతం లోపల అయస్కాంత క్షేత్ర రేఖలు వెళ్లే దిశ (a) N నుంచి S కు (b) లోపల క్షేత్రం లేదు కాబట్టి ఎక్కడికీ వెళ్లవు (c) వ్యాసార్ధంగా బయటకు (d) S నుంచి N కు

40. ఒక ఎలక్ట్రాన్ 0.53 Å వ్యాసార్ధం గల కక్ష్యలో హైడ్రోజన్ కేంద్రకం చుట్టూ సెకనుకు 6.6 × 10¹⁵ సార్లు తిరుగుతుంది. దాని కక్ష్య అయస్కాంత భ్రామకం సుమారు (a) 9.3 × 10⁻²⁴ A m² (b) 1.06 × 10⁻³ A m² (c) 4.7 × 10⁻²⁴ A m² (d) 1.9 × 10⁻²³ A m²

41. 10 cm, 20 cm వ్యాసార్ధాలు గల రెండు ఏకకేంద్ర, ఏకతల లూప్‌లు వ్యతిరేక దిశల్లో 2 A, 4 A మోస్తున్నాయి. ఉమ్మడి కేంద్రం వద్ద క్షేత్రం (a) 2.51 × 10⁻⁵ T (b) 1.26 × 10⁻⁵ T (c) సున్నా (d) 5.03 × 10⁻⁵ T

42. ఏకరీతి E, B క్షేత్రాలు ఒకే దిశలో ఉన్నాయి. ఆవేశిత కణం ఆ దిశ వెంబడి కదులుతూ ప్రవేశిస్తుంది. దాని మార్గం (a) వృత్తం (b) మారే వడితో సరళ రేఖ (c) స్థిర పిచ్ గల హెలిక్స్ (d) పరావలయం

43. ప్రతిపాదన (A): ప్రవాహం మోసే పొడవైన సరళ సన్నని గోడ గొట్టం లోపల అయస్కాంత క్షేత్రం సున్నా.
కారణం (R): గొట్టం లోపల గీసిన వృత్తాకార ఆంపియర్ లూప్ ఏ ప్రవాహాన్నీ ఆవరించదు.
(a) రెండూ సత్యం, R, A ను వివరిస్తుంది (b) రెండూ సత్యం, R, A ను వివరించదు (c) A సత్యం, R అసత్యం (d) A అసత్యం, R సత్యం

44. ప్రతిపాదన (A): వోల్ట్‌మీటర్‌కు చాలా అధిక నిరోధం ఉండాలి.
కారణం (R): వోల్ట్‌మీటర్‌ను అది వోల్టేజి కొలిచే వలయ మూలకంతో శ్రేణిలో కలుపుతారు.
(a) రెండూ సత్యం, R, A ను వివరిస్తుంది (b) రెండూ సత్యం, R, A ను వివరించదు (c) A సత్యం, R అసత్యం (d) A అసత్యం, R సత్యం

45. వాక్యం I: ఏకరీతి క్షేత్రంలో అయస్కాంత ద్విధ్రువం స్థితి శక్తి m, B కి సమాంతరంగా ఉన్నప్పుడు గరిష్ఠం.
వాక్యం II: ఏకరీతి క్షేత్రంలో అయస్కాంత ద్విధ్రువంపై టార్క్ m, B కి లంబంగా ఉన్నప్పుడు గరిష్ఠం.
(a) రెండూ సత్యం (b) రెండూ అసత్యం (c) I సత్యం, II అసత్యం (d) I అసత్యం, II సత్యం

జవాబులు మరియు కారణాలు

QAnsకారణం
1b2 × 10⁻⁷ × 8/0.04 = 4 × 10⁻⁵ T.
2aμ₀NI/2R = 4π × 10⁻⁷ × 10/(0.04π) = 10⁻⁴ T.
3cn = 2000 m⁻¹; 4π × 10⁻⁷ × 2000 × 1.5.
4dmv/(eB) = 1.82 × 10⁻²³/(1.6 × 10⁻²¹) ≈ 0.0114 m.
5a2 × 10⁻⁷ × 9/0.015 = 1.2 × 10⁻⁴ N.
6bతలం B కి సమాంతరంగా ఉంటే గరిష్ఠ టార్క్ NIAB = 0.06 N m.
7c0.08/1.998 ≈ 0.04 Ω.
8d5/0.002 − 40 = 2460 Ω.
9a10⁻⁷ × 1.2/10⁻³ = 1.2 × 10⁻⁴ T.
10bరాగికి χ కొంచెం రుణాత్మకం.
11cμ₀Iθ/(4πR) = 10⁻⁷ × 9 × (π/3)/0.03.
12df, q/m కు అనులోమానుపాతం: (2/4)/1.
13av = eBr/m ≈ 9.6 × 10⁵ m/s.
14b½mv² ≈ 7.7 × 10⁻¹⁶ J ≈ 4.8 keV.
15cE = vB = 4 × 10⁵ × 0.05.
16d5 × 0.4 × 0.25 = 0.5 N.
17a2 × 10⁻⁷ × 1000 × 0.4/0.2.
18bk పెరిగితే సుగ్రాహ్యత NAB/k తగ్గుతుంది.
19c50 × 2 × 0.01 = 1 A m².
20dmB(cos 0° − cos 90°) = 0.4 J.
21aకెల్విన్ ఉష్ణోగ్రత రెట్టింపు (300 K నుంచి 600 K), కాబట్టి χ సగం.
22bμ₀Ir/(2πR²) = 2 × 10⁻⁷ × 20 × 0.002/(25 × 10⁻⁶).
23dμ₀I/(2R) + μ₀I/(2πR).
24br, m/q కు అనులోమానుపాతం: 4/2 = 2.
25bపిచ్/వ్యాసార్ధం = 2π cot 60°.
26cవ్యాప్తి × 10 కు 0.9/(10 − 1) Ω కావాలి.
27dపరిపూర్ణ డయా అయస్కాంతం.
28aనిగ్రాహకత నిర్వచనం.
29cμ₀I/(8R) = 4π × 10⁻⁷ × 8/0.16.
30a2πm/(eB) ≈ 3.57 × 10⁻⁸ s.
31dఅదే r వద్ద మధ్యరేఖ సగం; r రెట్టింపైతే 8 తో భాగించాలి: 2 × 10⁻⁴/16.
32b2√2μ₀I/(πa) ≈ 2.26 × 10⁻⁵ T.
33cI = mg/(BL) = 0.1/0.1 = 1 A.
34a2/x = 6/(12 − x) నుంచి x = 3 cm.
35bప్రవాహ దిశలో ఎలక్ట్రాన్ ప్రవాహం వ్యతిరేక ప్రవాహం, కాబట్టి వికర్షణ.
36dφ = NABI/k: (1/2)/2 = 1/4.
37cఫెర్రో అయస్కాంతాలు మాత్రమే డొమైన్ వరుసను నిలుపుకుంటాయి.
38bμ₀ × (5 − 3) A ≈ 2.51 × 10⁻⁶ T m.
39dక్షేత్ర రేఖలు అయస్కాంతం గుండా S నుంచి N కు మూసుకుంటాయి.
40aI = ef ≈ 1.06 × 10⁻³ A; m = Iπr² ≈ 9.3 × 10⁻²⁴ A m².
41cμ₀ × 2/0.2 = μ₀ × 4/0.4; వ్యతిరేక దిశలు రద్దవుతాయి.
42bv, B వెంబడి ఉంటే అయస్కాంత బలం ఉండదు; E రేఖ వెంబడి వడిని పెంచుతుంది లేదా తగ్గిస్తుంది.
43aఆవరించిన ప్రవాహం సున్నా కాబట్టే లోపల B = 0.
44cవోల్ట్‌మీటర్‌ను సమాంతరంగా కలుపుతారు, శ్రేణిలో కాదు.
45dm, B కి సమాంతరంగా ఉంటే U = −mB అతి తక్కువ; టార్క్ mB sin 90° అతిపెద్దది.
14 min left
‹
›