కణం, కణజాలాలు మరియు కణ విభజన

గుర్తుంచుకోవలసినవి

• కణం జీవానికి ప్రాథమిక నిర్మాణ, క్రియా ప్రమాణం. కణ సిద్ధాంతం: అన్ని జీవులు కణాలతో ఏర్పడతాయి, కొత్త కణాలు ఇప్పటికే ఉన్న కణాల నుంచి మాత్రమే పుడతాయి.
• వృక్ష కణాలకు కణ కవచం, పెద్ద వాక్యూల్, ప్లాస్టిడ్‌లు ఉంటాయి; జంతు కణాలకు సెంట్రియోల్‌లు, చిన్న వాక్యూల్‌లు ఉంటాయి. రెండింటికీ కేంద్రకం, మైటోకాండ్రియా, రైబోసోమ్‌లు, ప్లాస్మా త్వచం ఉంటాయి.
• సమవిభజన (మైటాసిస్) వృద్ధి కోసం రెండు ఒకేలాంటి కణాలను ఇస్తుంది; క్షయకరణ విభజన (మియాసిస్) సగం క్రోమోసోమ్‌లతో నాలుగు కణాలను (సంయోగబీజాలు) ఇస్తుంది. వృక్ష కణజాలాలు విభజన కణజాలాలు లేదా శాశ్వత కణజాలాలు; జంతు కణజాలాలు ఉపకళా, సంయోజక, కండర మరియు నాడీ కణజాలాలు.

ఆవిష్కరణ మరియు కణ సిద్ధాంతం

రాబర్ట్ హుక్ (Robert Hooke) తాను రూపొందించిన సంయుక్త సూక్ష్మదర్శినిలో చనిపోయిన కార్క్ కణాలను చూసి వాటిని "కణాలు" అని పేరు పెట్టాడు. ఆంటన్ వాన్ లీవెన్‌హాక్ (Anton van Leeuwenhoek) బ్యాక్టీరియా, ప్రోటోజోవా వంటి సజీవ కణాలను మొదట చూశాడు. రాబర్ట్ బ్రౌన్ (Robert Brown) కేంద్రకాన్ని కనుగొన్నాడు. ష్లీడెన్ (వృక్ష శాస్త్రవేత్త), ష్వాన్ (జంతు శాస్త్రవేత్త) కణ సిద్ధాంతాన్ని ఇచ్చారు; విర్కోవ్ (Virchow) కొత్త కణాలు ఇప్పటికే ఉన్న కణాల నుంచి పుడతాయని జోడించాడు. ఎలక్ట్రాన్ సూక్ష్మదర్శిని తర్వాత కణాంగాల సూక్ష్మ నిర్మాణాన్ని చూపించింది.

కణాలు పరిమాణంలో, ఆకారంలో భిన్నంగా ఉంటాయి. అతి చిన్న కణాలు బ్యాక్టీరియా (మైకోప్లాస్మా) కణాలు. అతి పొడవైన కణాలు నాడీ కణాలు. ఉష్ట్రపక్షి గుడ్డు అతి పెద్ద ఏకైక కణం. ఎర్ర రక్త కణాలు గుండ్రంగా, ద్విపుటాకారంగా ఉంటాయి; నాడీ కణాలు శాఖలుగా ఉంటాయి; కండర కణాలు కదురు ఆకారంలో లేదా పొడవుగా ఉంటాయి; వృక్ష కణాలు సాధారణంగా దీర్ఘచతురస్రాకారంలో ఉంటాయి.

జీవులు ఏకకణ జీవులు (అమీబా, పారామీషియం, క్లామిడోమోనాస్, ఈస్ట్) లేదా బహుకణ జీవులు (మానవులు, చెట్లు) కావచ్చు. ఏకకణ జీవిలో ఒకే కణం అన్ని జీవక్రియలను నిర్వర్తిస్తుంది.

ప్రొకారియోటిక్ మరియు యూకారియోటిక్ కణాలు

ప్రొకారియోటిక్ కణానికి నిజమైన కేంద్రకం, త్వచంతో కప్పబడిన కణాంగాలు ఉండవు. దీని జన్యు పదార్థం కణద్రవ్యంలో న్యూక్లియాయిడ్ అనే ప్రాంతంలో స్వేచ్ఛగా ఉంటుంది. బ్యాక్టీరియా, నీలి-ఆకుపచ్చ శైవలాలు (సయనోబ్యాక్టీరియా) ప్రొకారియోట్‌లు. యూకారియోటిక్ కణానికి కేంద్రక త్వచంతో కూడిన నిజమైన కేంద్రకం, అనేక త్వచబద్ధ కణాంగాలు ఉంటాయి.

కణాంగాలు మరియు వాటి పని

ప్లాస్మా త్వచం పలుచని, సజీవమైన, ఎంపిక చేసి ప్రవేశింపజేసే (ఎంపిక పారగమ్య) బయటి పొర. ఇది కణంలోకి ఏమి వస్తుందో, బయటకు ఏమి వెళ్తుందో నియంత్రిస్తుంది. పదార్థాలు విసరణ, ద్రవాభిసరణం, క్రియాశీల రవాణా ద్వారా కదులుతాయి. ద్రవాభిసరణం అంటే ఎంపిక పారగమ్య త్వచం గుండా నీరు తక్కువ ద్రావిత సాంద్రత నుంచి ఎక్కువ ద్రావిత సాంద్రత వైపు కదలడం.

కణ కవచం నిర్జీవమైనది, దృఢమైనది; మొక్కలు, శిలీంధ్రాలు, బ్యాక్టీరియాలో ఉంటుంది. మొక్కల్లో ఇది సెల్యులోజ్‌తో తయారవుతుంది. ఇది ఆకారాన్ని, రక్షణను ఇస్తుంది, పూర్తిగా పారగమ్యం.

కేంద్రకం నియంత్రణ కేంద్రం. దీనికి రంధ్రాలతో కూడిన రెండు పొరల త్వచం, కేంద్రకద్రవ్యం, కేంద్రకాంశం, క్రొమాటిన్ ఉంటాయి. విభజన సమయంలో క్రొమాటిన్ సాంద్రీకరించి క్రోమోసోమ్‌లుగా మారుతుంది. క్రోమోసోమ్‌లు DNA తో ఏర్పడిన జన్యువులను కలిగి ఉండి వంశపారంపర్య సమాచారాన్ని వహిస్తాయి.

కణద్రవ్యం కేంద్రకానికి, త్వచానికి మధ్య ఉండే జెల్లీ వంటి ద్రవం. చాలా రసాయన చర్యలు ఇక్కడ జరుగుతాయి.

అంతర్ద్రవ్య జాలకం (ఎండోప్లాస్మిక్ రెటిక్యులం, ER) త్వచాల జాలకం. గరుకు ER కు రైబోసోమ్‌లు ఉంటాయి, ప్రోటీన్లను తయారుచేస్తుంది. నునుపు ER కు రైబోసోమ్‌లు ఉండవు; ఇది లిపిడ్లను తయారుచేస్తుంది, విషపదార్థాలను తొలగించడంలో (నిర్విషీకరణ) సహాయపడుతుంది.

గాల్జీ సంక్లిష్టం (Golgi apparatus) (కమిల్లో గాల్జీ కనుగొన్నాడు) పదార్థాలను సంచుల్లో కూర్చి, మార్పులు చేసి, బయటకు పంపుతుంది. మొక్కల్లో గాల్జీ ప్రమాణాలను డిక్టియోసోమ్‌లు అంటారు.

లైసోసోమ్‌లు జీర్ణ ఎంజైమ్‌లు గల చిన్న సంచులు. అవి అరిగిపోయిన కణాంగాలను, బయటి పదార్థాలను జీర్ణం చేస్తాయి. కణం దెబ్బతిన్నప్పుడు అవి పగిలి మొత్తం కణాన్ని జీర్ణం చేయగలవు కాబట్టి వీటిని "ఆత్మహత్యా సంచులు" అంటారు.

మైటోకాండ్రియా కణం యొక్క "శక్తి కేంద్రాలు". ఇవి కణ శ్వాసక్రియలో ఆహారం నుంచి శక్తిని ATP రూపంలో విడుదల చేస్తాయి. వీటికి రెండు త్వచాలు, సొంత DNA, రైబోసోమ్‌లు ఉంటాయి.

ప్లాస్టిడ్‌లు మొక్కల్లో మాత్రమే ఉంటాయి. క్లోరోప్లాస్ట్‌లు (పత్రహరితంతో ఆకుపచ్చగా ఉంటాయి) కిరణజన్య సంయోగక్రియ జరుపుతాయి. క్రోమోప్లాస్ట్‌లు పూలు, పండ్ల రంగులను కలిగి ఉంటాయి. ల్యూకోప్లాస్ట్‌లు రంగులేనివి, పిండి పదార్థం, నూనె, ప్రోటీన్‌ను నిల్వ చేస్తాయి.

వాక్యూల్‌లు నీరు, లవణాలు, వ్యర్థాలను నిల్వ చేస్తాయి. వృక్ష కణాల్లో ఒక పెద్ద కేంద్ర వాక్యూల్ ఉండి కణాన్ని బిగుతుగా (టర్జిడ్) ఉంచుతుంది. జంతు కణాల్లో వాక్యూల్‌లు చిన్నవిగా ఉంటాయి లేదా ఉండవు.

రైబోసోమ్‌లు ప్రోటీన్లను తయారుచేస్తాయి. ఇవి కణద్రవ్యంలో స్వేచ్ఛగా లేదా గరుకు ER పై ఉంటాయి. వీటిని కొన్నిసార్లు "ప్రోటీన్ కర్మాగారాలు" అంటారు.

సెంట్రియోల్‌లు జంతు కణాల్లో కేంద్రకం దగ్గర ఉంటాయి. కణ విభజన సమయంలో కదురు (స్పిండిల్) ఏర్పడటంలో సహాయపడతాయి.

కణజాలాలు

కణజాలం అంటే ఒక నిర్దిష్ట పనిని చేసే ఒకేలాంటి కణాల సమూహం. అనేక కణజాలాలు కలిసి అవయవాన్ని, అవయవాలు కలిసి అవయవ వ్యవస్థను ఏర్పరుస్తాయి.

వృక్ష కణజాలాలు. విభజన కణజాలంలోని కణాలు నిరంతరం విభజన చెందుతూ ఉంటాయి. అగ్ర విభజన కణజాలం వేర్లు, కాండాల కొనల వద్ద ఉండి పొడవు పెరుగుదలకు కారణమవుతుంది. పార్శ్వ విభజన కణజాలం (కాంబియం) మందాన్ని పెంచుతుంది. అంతర్వేశిత విభజన కణజాలం ఆకుల అడుగున లేదా కణుపు మధ్య భాగాల వద్ద (గడ్డి జాతుల్లో వలె) ఉంటుంది. శాశ్వత కణజాలాలు విభజన సామర్థ్యాన్ని కోల్పోయినవి. సరళ శాశ్వత కణజాలాలు: మృదుకణజాలం (పలుచని గోడలు, ఆహారాన్ని నిల్వ చేస్తుంది; పత్రహరితంతో ఉంటే క్లోరెంకైమా; జలమొక్కల్లో గాలి ఖాళీలతో ఉంటే ఎరెంకైమా), స్థూలకోణ కణజాలం (మూలల్లో మందంగా ఉంటుంది, వంగే గుణాన్ని ఇస్తుంది), దృఢకణజాలం (లిగ్నిన్‌తో కూడిన నిర్జీవ కణాలు, బలాన్ని ఇస్తుంది; కొబ్బరి పీచు, విత్తన కవచాలు). సంక్లిష్ట శాశ్వత కణజాలాలు: దారువు (xylem), పోషక కణజాలం (phloem). దారువు నీరు, ఖనిజాలను పైకి రవాణా చేస్తుంది; దీని భాగాలు ట్రాకీడ్‌లు, నాళాలు, దారు నారలు, దారు మృదుకణజాలం. పోషక కణజాలం తయారైన ఆహారాన్ని రవాణా చేస్తుంది; దీని భాగాలు చాలనీ నాళికలు, సహకణాలు, పోషక నారలు, పోషక మృదుకణజాలం. బాహ్యచర్మం బయటి రక్షణ పొర; అందులోని పత్రరంధ్రాలు వాయు వినిమయాన్ని, నీటి నష్టాన్ని నియంత్రిస్తాయి.

జంతు కణజాలాలు.

స్నాయువులు (tendons) కండరాన్ని ఎముకకు కలుపుతాయి; బంధన స్నాయువులు (ligaments) ఎముకను ఎముకకు కలుపుతాయి. మృదులాస్థి ముక్కు కొన, చెవిలో ఉంటుంది. రక్తం ద్రవ సంయోజక కణజాలం. రేఖిత (అస్థి) కండరాలు ఐచ్ఛికమైనవి; జీర్ణాశయం, రక్తనాళాల్లోని నునుపు కండరాలు అనైచ్ఛికమైనవి; హృదయ కండరం రేఖితమే కానీ అనైచ్ఛికమైనది, అలసిపోదు. న్యూరాన్‌కు కణదేహం, డెండ్రైట్‌లు, ఆక్సాన్ ఉంటాయి.

కణ విభజన

వృద్ధి, మరమ్మతు, ప్రత్యుత్పత్తి కోసం కణాలు విభజన చెందుతాయి.

కణ చక్రం. ఈ చక్రంలో ఇంటర్‌ఫేజ్ (కణం పెరుగుతుంది, DNA ప్రతి నకలు అవుతుంది) మరియు విభజన దశ ఉంటాయి. ఇంటర్‌ఫేజ్ అత్యంత పొడవైన దశ.

సమవిభజన (మైటాసిస్) దేహ (కాయిక) కణాల్లో జరుగుతుంది. ఒక తల్లి కణం నుంచి అదే క్రోమోసోమ్ సంఖ్యతో రెండు పిల్ల కణాలు ఏర్పడతాయి. దశలు:

• 1. ప్రొఫేజ్: క్రొమాటిన్ క్రోమోసోమ్‌లుగా సాంద్రీకరిస్తుంది; కేంద్రక త్వచం, కేంద్రకాంశం అదృశ్యమవుతాయి; కదురు ఏర్పడుతుంది.
• 2. మెటాఫేజ్: క్రోమోసోమ్‌లు కణ మధ్యరేఖ (భూమధ్యరేఖ) వద్ద వరుసగా అమరుతాయి.
• 3. అనాఫేజ్: క్రోమాటిడ్‌లు విడిపోయి వ్యతిరేక ధ్రువాల వైపు కదులుతాయి.
• 4. టెలోఫేజ్: కేంద్రక త్వచం మళ్లీ ఏర్పడుతుంది; కణద్రవ్యం విభజన చెందుతుంది (సైటోకైనెసిస్). మొక్కల్లో కణ ఫలకం ఏర్పడుతుంది; జంతువుల్లో త్వచం లోపలికి నొక్కుకుంటుంది.

క్షయకరణ విభజన (మియాసిస్) ప్రత్యుత్పత్తి కణాల్లో సంయోగబీజాలను తయారుచేయడానికి జరుగుతుంది. ఒక ద్వయస్థితిక కణం రెండు విభజనల్లో (మియాసిస్ I, II) నాలుగు ఏకస్థితిక కణాలను ఇస్తుంది. ప్రొఫేజ్ I లో జరిగే జన్యు మార్పిడి (క్రాసింగ్ ఓవర్) సజాతీయ క్రోమోసోమ్‌ల భాగాలను పరస్పరం మార్చి వైవిధ్యాన్ని తెస్తుంది. మియాసిస్ తరతరాలుగా క్రోమోసోమ్ సంఖ్యను స్థిరంగా ఉంచుతుంది. మానవ దేహ కణాల్లో 46 క్రోమోసోమ్‌లు (23 జతలు) ఉంటాయి; సంయోగబీజాల్లో 23 ఉంటాయి.

బోధనా కోణం

VI నుంచి X తరగతుల్లో ఈ అంశాలను కృత్యాల ద్వారా బోధిస్తారు: ఉల్లిపాయ పొర, చెంప కణాల స్లైడ్‌లు, తయారు చేసిన స్లైడ్‌లను పోల్చడం, పేర్లు గుర్తించిన పటాలు గీయడం. ఉపాధ్యాయుడు విద్యార్థులను పరిశీలన నుంచి నిర్ధారణ వైపు నడిపించాలి, కణాంగాల కోసం నమూనాలు, చార్టులు వాడాలి, కేవలం బట్టీ పట్టడాన్ని నివారించాలి. కణ కవచాన్ని సజీవమైనదిగా చెప్పడం, లేదా అన్ని కణాలకు కేంద్రకం ఉంటుందని అనుకోవడం విద్యార్థులు చేసే సాధారణ తప్పులు.

పరీక్షలో తప్పులు చేసే చోట్లు

• హుక్ చనిపోయిన కార్క్ కణాలను చూశాడు; లీవెన్‌హాక్ సజీవ కణాలను చూశాడు.
• మైటోకాండ్రియా శక్తిని విడుదల చేస్తాయి; శక్తిని "తయారుచేయవు". ATP శక్తి వాహకం.
• లైసోసోమ్‌లు జీర్ణం చేస్తాయి; రైబోసోమ్‌లు ప్రోటీన్ తయారుచేస్తాయి; గాల్జీ సంచులు కూర్చి పంపుతుంది.
• గరుకు ER ప్రోటీన్లను తయారుచేస్తుంది; నునుపు ER లిపిడ్లను తయారుచేస్తుంది.
• స్థూలకోణ కణజాలం సజీవమైనది, వంగే గుణం గలది; దృఢకణజాలం నిర్జీవమైనది, గట్టిది.
• దారువు నీటిని పైకి రవాణా చేస్తుంది; పోషక కణజాలం ఆహారాన్ని రెండు దిశల్లో రవాణా చేస్తుంది.
• స్నాయువు కండరాన్ని ఎముకకు కలుపుతుంది; బంధన స్నాయువు ఎముకను ఎముకకు కలుపుతుంది.
• సమవిభజన రెండు ద్వయస్థితిక కణాలను ఇస్తుంది; క్షయకరణ విభజన నాలుగు ఏకస్థితిక కణాలను ఇస్తుంది.

ఒక్కమాట సూత్రాలు

• 1. రాబర్ట్ హుక్ కార్క్ ద్వారా కణానికి పేరు పెట్టాడు.
• 2. రాబర్ట్ బ్రౌన్ కేంద్రకాన్ని కనుగొన్నాడు.
• 3. కొత్త కణాలు పాత కణాల నుంచి వస్తాయని విర్కోవ్ చెప్పాడు.
• 4. బ్యాక్టీరియాకు నిజమైన కేంద్రకం ఉండదు.
• 5. మొక్కల కణ కవచం సెల్యులోజ్‌తో తయారవుతుంది.
• 6. లైసోసోమ్‌లను ఆత్మహత్యా సంచులు అంటారు.
• 7. మైటోకాండ్రియా కణం యొక్క శక్తి కేంద్రాలు.
• 8. క్లోరోప్లాస్ట్‌లు కిరణజన్య సంయోగక్రియ జరుపుతాయి.
• 9. జంతు కణాల్లో కదురు ఏర్పడటంలో సెంట్రియోల్‌లు సహాయపడతాయి.
• 10. అగ్ర విభజన కణజాలం వేర్లు, కాండాల పొడవును పెంచుతుంది.
• 11. హృదయ కండరం రేఖితమే కానీ అనైచ్ఛికమైనది.
• 12. క్రాసింగ్ ఓవర్ మియాసిస్ ప్రొఫేజ్ I లో జరుగుతుంది.

సాధన ప్రశ్నలు

1. కార్క్ ముక్కలో 'కణాలను' మొదట గమనించి పేరు పెట్టినవారు ఎవరు?

   1. రాబర్ట్ బ్రౌన్
   2. రుడాల్ఫ్ విర్కో
   3. రాబర్ట్ హుక్
   4. ఆంటన్ వాన్ లీవెన్‌హాక్
   సమాధానం

   C. రాబర్ట్ హుక్

   Who first observed and named 'cells' in a slice of cork?

   1. Robert Brown
   2. Rudolf Virchow
   3. Robert Hooke
   4. Anton van Leeuwenhoek

2. కణంలో కేంద్రకాన్ని కనుగొన్నవారు ఎవరు?

   1. కామిల్లో గాల్గి
   2. ష్వాన్
   3. రాబర్ట్ హుక్
   4. రాబర్ట్ బ్రౌన్
   సమాధానం

   D. రాబర్ట్ బ్రౌన్

   Who discovered the nucleus in the cell?

   1. Camillo Golgi
   2. Schwann
   3. Robert Hooke
   4. Robert Brown

3. కణంలోని ఏ కణాంగాన్ని 'కణశక్తి కేంద్రం' (Power house) అంటారు?

   1. లైసోజోమ్
   2. మైటోకాండ్రియా
   3. రైబోజోమ్
   4. గాల్గి దేహం
   సమాధానం

   B. మైటోకాండ్రియా

   Which organelle is called the power house of the cell?

   1. Lysosome
   2. Mitochondria
   3. Ribosome
   4. Golgi apparatus

4. కణంలోని ఏ కణాంగాన్ని 'ఆత్మహత్యా సంచి' (Suicide bag) అంటారు?

   1. లైసోజోమ్
   2. రిక్తిక
   3. ప్లాస్టిడ్
   4. మైటోకాండ్రియా
   సమాధానం

   A. లైసోజోమ్

   Which organelle is known as the suicide bag of the cell?

   1. Lysosome
   2. Vacuole
   3. Plastid
   4. Mitochondria

5. కింది జీవుల్లో ఏ దానికి ప్రోకార్యోటిక్ కణం ఉంటుంది?

   1. ఈస్ట్
   2. బ్యాక్టీరియా
   3. అమీబా
   4. క్లామిడోమోనాస్
   సమాధానం

   B. బ్యాక్టీరియా

   Which of the following organisms has a prokaryotic cell?

   1. Yeast
   2. Bacteria
   3. Amoeba
   4. Chlamydomonas

6. మొక్కల కణాల కణకవచం ప్రధానంగా దేనితో నిర్మితమై ఉంటుంది?

   1. సెల్యులోజ్
   2. పిండిపదార్థం
   3. కైటిన్
   4. ప్రొటీన్
   సమాధానం

   A. సెల్యులోజ్

   Cell wall of plant cells is mainly made of

   1. cellulose
   2. starch
   3. chitin
   4. protein

7. కణంలో ప్రొటీన్ సంశ్లేషణ దేనిపై జరుగుతుంది?

   1. లైసోజోమ్‌లు
   2. సెంట్రియోల్‌లు
   3. రిక్తికలు
   4. రైబోజోమ్‌లు
   సమాధానం

   D. రైబోజోమ్‌లు

   Protein synthesis in a cell takes place on

   1. lysosomes
   2. centrioles
   3. vacuoles
   4. ribosomes

8. కిరణజన్య సంయోగక్రియను నిర్వహించే ప్లాస్టిడ్‌లు ఏవి?

   1. క్రోమోప్లాస్ట్‌లు
   2. ల్యూకోప్లాస్ట్‌లు
   3. క్లోరోప్లాస్ట్‌లు
   4. అమైలోప్లాస్ట్‌లు
   సమాధానం

   C. క్లోరోప్లాస్ట్‌లు

   Which plastids carry out photosynthesis?

   1. Chromoplasts
   2. Leucoplasts
   3. Chloroplasts
   4. Amyloplasts

9. ఒక ఎముకను మరొక ఎముకతో కలిపే కణజాలం ఏది?

   1. ఎరియోలార్ కణజాలం
   2. స్నాయువు (టెండన్)
   3. అస్థిబంధనం (లిగమెంట్)
   4. మృదులాస్థి
   సమాధానం

   C. అస్థిబంధనం (లిగమెంట్)

   Which tissue joins one bone to another bone?

   1. Areolar tissue
   2. Tendon
   3. Ligament
   4. Cartilage

10. మానవ శరీరంలో అత్యంత పొడవైన కణం ఏది?

    1. చర్మ కణం
    2. నాడీ కణం
    3. కండర కణం
    4. ఎర్ర రక్త కణం
    సమాధానం

    B. నాడీ కణం

    The longest cell in the human body is the

    1. skin cell
    2. nerve cell
    3. muscle cell
    4. red blood cell

11. సాధారణ మానవ శరీర కణంలో క్రోమోజోమ్‌ల సంఖ్య

    1. 48
    2. 44
    3. 23
    4. 46
    సమాధానం

    D. 46

    The number of chromosomes in a normal human body cell is

    1. 48
    2. 44
    3. 23
    4. 46

12. జంతు కణ విభజనలో కుదురు (స్పిండిల్)ను ఏర్పరిచే నిర్మాణం ఏది?

    1. సెంట్రియోల్
    2. కేంద్రకాంశం
    3. ప్లాస్టిడ్
    4. గాల్గి దేహం
    సమాధానం

    A. సెంట్రియోల్

    Which structure forms the spindle in animal cell division?

    1. Centriole
    2. Nucleolus
    3. Plastid
    4. Golgi body

13. వేరు పొడవు పెరగడానికి కారణం

    1. పోషక కణజాలం (ఫ్లోయం)
    2. పార్శ్వ విభాజ్య కణజాలం
    3. అగ్ర విభాజ్య కణజాలం
    4. శాశ్వత కణజాలం
    సమాధానం

    C. అగ్ర విభాజ్య కణజాలం

    Growth in the length of a root is due to

    1. phloem
    2. lateral meristem
    3. apical meristem
    4. permanent tissue

14. మొక్కల్లో నీటిని, ఖనిజాలను పైకి రవాణా చేసే కణజాలం ఏది?

    1. దారువు (జైలెం)
    2. పరాంకైమా
    3. పోషక కణజాలం (ఫ్లోయం)
    4. కొలెంకైమా
    సమాధానం

    A. దారువు (జైలెం)

    Which tissue transports water and minerals upward in plants?

    1. Xylem
    2. Parenchyma
    3. Phloem
    4. Collenchyma

15. రక్తం ఏ రకమైన కణజాలానికి ఉదాహరణ?

    1. కండర కణజాలం
    2. నాడీ కణజాలం
    3. ఉపకళా కణజాలం
    4. సంయోజక కణజాలం
    సమాధానం

    D. సంయోజక కణజాలం

    Blood is an example of which type of tissue?

    1. Muscular tissue
    2. Nervous tissue
    3. Epithelial tissue
    4. Connective tissue

16. కణచక్రంలోని అంతరదశ (ఇంటర్‌ఫేజ్) అనేది ఏ దశ?

    1. సంయోగబీజాలు ఏర్పడే దశ
    2. DNA ప్రతికృతి చెంది, కణం పెరిగే దశ
    3. కణ ఫలకం ఏర్పడే దశ
    4. క్రోమోజోమ్‌లు వేరుపడే దశ
    సమాధానం

    B. DNA ప్రతికృతి చెంది, కణం పెరిగే దశ

    Interphase of the cell cycle is the stage in which

    1. gametes are formed
    2. DNA is copied and the cell grows
    3. the cell plate forms
    4. chromosomes separate

17. జన్యు పునఃసంయోగం (క్రాసింగ్ ఓవర్) ఏ దశలో జరుగుతుంది?

    1. మైటోసిస్ మెటాఫేజ్‌లో
    2. మైటోసిస్ టెలోఫేజ్‌లో
    3. మియోసిస్ అనాఫేజ్ II లో
    4. మియోసిస్ ప్రొఫేజ్ I లో
    సమాధానం

    D. మియోసిస్ ప్రొఫేజ్ I లో

    Crossing over takes place during

    1. metaphase of mitosis
    2. telophase of mitosis
    3. anaphase II of meiosis
    4. prophase I of meiosis

18. బాగా ఉప్పగా ఉన్న ద్రావణంలో ఉంచిన కణం ఎక్కువగా

    1. ఎక్కువ కణకవచాన్ని తయారుచేస్తుంది
    2. ఏ మార్పూ లేకుండా ఉంటుంది
    3. ద్రవాభిసరణం ద్వారా నీటిని కోల్పోతుంది
    4. నీటిని గ్రహించి పగిలిపోతుంది
    సమాధానం

    C. ద్రవాభిసరణం ద్వారా నీటిని కోల్పోతుంది

    A cell that is placed in a strongly salty solution will mostly

    1. make more cell wall
    2. stay unchanged
    3. lose water by osmosis
    4. gain water and burst

19. ఆకు తొడిమలకు, లేత కాండాలకు సరళత (flexibility) ఇచ్చే కణజాలం ఏది?

    1. కొలెంకైమా
    2. ఎరెంకైమా
    3. స్క్లెరెంకైమా
    4. దారువు (జైలెం)
    సమాధానం

    A. కొలెంకైమా

    Which tissue gives flexibility to leaf stalks and young stems?

    1. Collenchyma
    2. Aerenchyma
    3. Sclerenchyma
    4. Xylem

20. లిగ్నిన్‌తో కూడిన మృత కణాలు కలిగి, కొబ్బరి పీచును ఏర్పరిచే కణజాలం ఏది?

    1. పరాంకైమా
    2. స్క్లెరెంకైమా
    3. క్లోరెంకైమా
    4. కొలెంకైమా
    సమాధానం

    B. స్క్లెరెంకైమా

    Which tissue has dead cells with lignin and forms coconut husk?

    1. Parenchyma
    2. Sclerenchyma
    3. Chlorenchyma
    4. Collenchyma

21. హృదయ కండరం

    1. అరేఖిత, ఐచ్ఛిక
    2. రేఖిత, ఐచ్ఛిక
    3. అరేఖిత, అనైచ్ఛిక
    4. రేఖిత, అనైచ్ఛిక
    సమాధానం

    D. రేఖిత, అనైచ్ఛిక

    Cardiac muscle is

    1. unstriated and voluntary
    2. striated and voluntary
    3. unstriated and involuntary
    4. striated and involuntary

22. మియోసిస్ తర్వాత ఒక కణం నుంచి ఏర్పడే పిల్ల కణాల సంఖ్య

    1. నాలుగు
    2. రెండు
    3. ఒకటి
    4. ఎనిమిది
    సమాధానం

    A. నాలుగు

    Number of daughter cells formed from one cell after meiosis is

    1. four
    2. two
    3. one
    4. eight

23. విషాలను తొలగించడం (డీటాక్సిఫికేషన్), లిపిడ్ల తయారీకి ప్రధానంగా బాధ్యత వహించే కణాంగం ఏది?

    1. కేంద్రకాంశం
    2. నునుపైన అంతర్ద్రవ్య జాలిక (Smooth ER)
    3. గాల్గి దేహం
    4. గరుకైన అంతర్ద్రవ్య జాలిక (Rough ER)
    సమాధానం

    B. నునుపైన అంతర్ద్రవ్య జాలిక (Smooth ER)

    Which organelle is mainly responsible for detoxification of poisons and lipid making?

    1. Nucleolus
    2. Smooth endoplasmic reticulum
    3. Golgi apparatus
    4. Rough endoplasmic reticulum

24. జల్లి నాళాలు, సహకణాలతో నిర్మితమైన మొక్క కణజాలం ఏది?

    1. దారువు (జైలెం)
    2. కాంబియం
    3. పోషక కణజాలం (ఫ్లోయం)
    4. బాహ్యచర్మం
    సమాధానం

    C. పోషక కణజాలం (ఫ్లోయం)

    Which tissue of a plant is made of sieve tubes and companion cells?

    1. Xylem
    2. Cambium
    3. Phloem
    4. Epidermis

25. మైటోసిస్‌లో ఏ దశలో క్రోమోజోమ్‌లు మధ్యరేఖ (భూమధ్యరేఖ) వద్ద వరుసగా అమరుతాయి?

    1. టెలోఫేజ్
    2. ప్రొఫేజ్
    3. అనాఫేజ్
    4. మెటాఫేజ్
    సమాధానం

    D. మెటాఫేజ్

    In which phase of mitosis do chromosomes line up at the equator?

    1. Telophase
    2. Prophase
    3. Anaphase
    4. Metaphase

26. ఒక విద్యార్థి కేంద్రకం లేని, వృత్తాకార DNA స్వేచ్ఛగా ఉన్న, 70S రైబోజోమ్‌లు కలిగిన కణాన్ని చూశాడు. ఆ కణం ఎక్కువగా

    1. బ్యాక్టీరియా కణం
    2. ఉల్లి కణం
    3. కండర కణం
    4. చెంప కణం
    సమాధానం

    A. బ్యాక్టీరియా కణం

    A student sees a cell without a nucleus, with a circular DNA lying free, and 70S ribosomes. The cell is most likely

    1. a bacterial cell
    2. an onion cell
    3. a muscle cell
    4. a cheek cell

27. 20 క్రోమోజోమ్‌లు ఉన్న కణంలో మైటోసిస్ జరిగితే ఏర్పడే రెండు కణాల్లో ఒక్కొక్కదానిలో

    1. 5 క్రోమోజోమ్‌లు
    2. 20 క్రోమోజోమ్‌లు
    3. 10 క్రోమోజోమ్‌లు
    4. 40 క్రోమోజోమ్‌లు
    సమాధానం

    B. 20 క్రోమోజోమ్‌లు

    Mitosis in a cell with 20 chromosomes gives two cells each with

    1. 5 chromosomes
    2. 20 chromosomes
    3. 10 chromosomes
    4. 40 chromosomes

28. 20 క్రోమోజోమ్‌లు ఉన్న కణంలో మియోసిస్ జరిగితే ఏర్పడే కణాల్లో ఒక్కొక్కదానిలో

    1. 5 క్రోమోజోమ్‌లు
    2. 20 క్రోమోజోమ్‌లు
    3. 10 క్రోమోజోమ్‌లు
    4. 40 క్రోమోజోమ్‌లు
    సమాధానం

    C. 10 క్రోమోజోమ్‌లు

    Meiosis in a cell with 20 chromosomes gives cells each with

    1. 5 chromosomes
    2. 20 chromosomes
    3. 10 chromosomes
    4. 40 chromosomes

29. మొక్కల కణాల్లోని గాల్గి దేహానికి మరొక పేరు

    1. గ్రానా
    2. డిక్టియోజోమ్
    3. న్యూక్లియాయిడ్
    4. క్రిస్టేలు
    సమాధానం

    B. డిక్టియోజోమ్

    The Golgi apparatus of plant cells is also called

    1. grana
    2. dictyosome
    3. nucleoid
    4. cristae

30. ఆహారాన్ని నిల్వ చేసి, గాలి గదుల సహాయంతో జలమొక్కలు తేలేలా చేసే కణజాలం

    1. కొలెంకైమా
    2. స్క్లెరెంకైమా
    3. క్లోరెంకైమా
    4. ఎరెంకైమా
    సమాధానం

    D. ఎరెంకైమా

    Tissue that stores food and, with air spaces, helps aquatic plants float is

    1. collenchyma
    2. sclerenchyma
    3. chlorenchyma
    4. aerenchyma

31. కింది ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1. లైసోజోమ్‌లలో జీర్ణ ఎంజైమ్‌లు ఉంటాయి. 2. రైబోజోమ్‌లు మొక్క కణాల్లో మాత్రమే ఉంటాయి. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements. 1. Lysosomes contain digestive enzymes. 2. Ribosomes are present only in plant cells. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

32. కింది ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1. స్నాయువులు (టెండన్లు) ఎముకను ఎముకకు కలుపుతాయి. 2. అస్థిబంధనాలు (లిగమెంట్లు) కండరాన్ని ఎముకకు కలుపుతాయి. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    D. 1 లేదా 2 కాదు

    Consider the statements. 1. Tendons join bone to bone. 2. Ligaments join muscle to bone. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

33. కింది ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1. శరీర కణాల్లో మైటోసిస్ జరుగుతుంది. 2. సంయోగబీజాలను ఏర్పరిచే కణాల్లో మియోసిస్ జరుగుతుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements. 1. Mitosis takes place in body cells. 2. Meiosis takes place in cells that form gametes. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

34. కింది ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1. దారువు (జైలెం) తయారైన ఆహారాన్ని రవాణా చేస్తుంది. 2. పోషక కణజాలం (ఫ్లోయం) వేర్ల నుంచి నీటిని, ఖనిజాలను రవాణా చేస్తుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    D. 1 లేదా 2 కాదు

    Consider the statements. 1. Xylem carries prepared food. 2. Phloem carries water and minerals from roots. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

35. కింది ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1. క్లోరోప్లాస్ట్‌లు జంతు కణాల్లో ఉంటాయి. 2. ల్యూకోప్లాస్ట్‌లు పిండిపదార్థం, నూనె, ప్రొటీన్‌ను నిల్వ చేస్తాయి. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    B. 2 మాత్రమే

    Consider the statements. 1. Chloroplasts are found in animal cells. 2. Leucoplasts store starch, oil and protein. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

36. కింది ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1. గరుకైన ER పై రైబోజోమ్‌లు ఉంటాయి. 2. నునుపైన ER ప్రొటీన్ల తయారీలో పాల్గొంటుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements. 1. Rough ER has ribosomes on it. 2. Smooth ER takes part in making proteins. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

37. కింది ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1. కణచక్రంలో అత్యంత ఎక్కువ సమయం పట్టే దశ అంతరదశ (ఇంటర్‌ఫేజ్). 2. మొక్కల్లో కణద్రవ్య విభజన (సైటోకైనెసిస్) కణ ఫలకం ఏర్పడటం ద్వారా జరుగుతుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    C. 1 మరియు 2 రెండూ

    Consider the statements. 1. Interphase is the longest phase of the cell cycle. 2. Cytokinesis in plants occurs by cell-plate formation. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

38. కింది ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1. గడ్డి జాతుల్లో ఆకుల అడుగుభాగంలో అంతర్వేశీ విభాజ్య కణజాలం ఉంటుంది. 2. పార్శ్వ విభాజ్య కణజాలం కాండం పొడవును పెంచుతుంది. ఏది/ఏవి సరైనవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Consider the statements. 1. Intercalary meristem is found at the base of leaves in grasses. 2. Lateral meristem increases the length of the stem. Which is/are correct?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

39. కణాంగాన్ని దాని పనితో జతపరచండి. 1. గాల్గి దేహం : ప్యాకింగ్, పంపిణీ 2. మైటోకాండ్రియా : కిరణజన్య సంయోగక్రియ ఏ జంట(లు) సరిగ్గా జతచేయబడినవి?

    1. 1 మాత్రమే
    2. 2 మాత్రమే
    3. 1 మరియు 2 రెండూ
    4. 1 లేదా 2 కాదు
    సమాధానం

    A. 1 మాత్రమే

    Match the organelle with its work. 1. Golgi apparatus : packing and dispatch 2. Mitochondria : photosynthesis Which pair(s) is/are correctly matched?

    1. 1 only
    2. 2 only
    3. Both 1 and 2
    4. Neither 1 nor 2

40. ఈ క్రింది వాటిని జతపరచండి. (a) కేంద్రకం (b) సెంట్రియోల్ (c) రిక్తిక (d) రైబోజోమ్ (p) కుదురు ఏర్పడటం (q) నియంత్రణ కేంద్రం (r) ప్రొటీన్ల తయారీ (s) నీరు, వ్యర్థాల నిల్వ

    1. a-q, b-s, c-p, d-r
    2. a-q, b-p, c-s, d-r
    3. a-r, b-p, c-s, d-q
    4. a-p, b-q, c-s, d-r
    సమాధానం

    B. a-q, b-p, c-s, d-r

    Match the following. (a) Nucleus (b) Centriole (c) Vacuole (d) Ribosome (p) Spindle formation (q) Control centre (r) Protein making (s) Storage of water and wastes

    1. a-q, b-s, c-p, d-r
    2. a-q, b-p, c-s, d-r
    3. a-r, b-p, c-s, d-q
    4. a-p, b-q, c-s, d-r

41. కణజాలాన్ని దాని ఉదాహరణతో జతపరచండి. (a) ఉపకళా (b) సంయోజక (c) కండర (d) నాడీ (p) న్యూరాన్‌లు (q) చర్మపు పొర (r) మృదులాస్థి (s) గుండె గోడ

    1. a-r, b-q, c-s, d-p
    2. a-q, b-s, c-r, d-p
    3. a-q, b-r, c-s, d-p
    4. a-p, b-r, c-s, d-q
    సమాధానం

    C. a-q, b-r, c-s, d-p

    Match the tissue with its example. (a) Epithelial (b) Connective (c) Muscular (d) Nervous (p) Neurons (q) Skin lining (r) Cartilage (s) Heart wall

    1. a-r, b-q, c-s, d-p
    2. a-q, b-s, c-r, d-p
    3. a-q, b-r, c-s, d-p
    4. a-p, b-r, c-s, d-q

42. మైటోసిస్ దశలను సరైన క్రమంలో అమర్చండి.

    1. ప్రొఫేజ్, మెటాఫేజ్, టెలోఫేజ్, అనాఫేజ్
    2. ప్రొఫేజ్, అనాఫేజ్, మెటాఫేజ్, టెలోఫేజ్
    3. మెటాఫేజ్, ప్రొఫేజ్, అనాఫేజ్, టెలోఫేజ్
    4. ప్రొఫేజ్, మెటాఫేజ్, అనాఫేజ్, టెలోఫేజ్
    సమాధానం

    D. ప్రొఫేజ్, మెటాఫేజ్, అనాఫేజ్, టెలోఫేజ్

    Arrange the mitosis stages in the correct order.

    1. Prophase, metaphase, telophase, anaphase
    2. Prophase, anaphase, metaphase, telophase
    3. Metaphase, prophase, anaphase, telophase
    4. Prophase, metaphase, anaphase, telophase

43. ఉల్లి పొర కణాలకు కణకవచం ఉంటుందని, చెంప కణాలకు ఉండదని చూపించడానికి తరగతి గదిలో ఉపాధ్యాయుడు ప్రధానంగా ఏం చేయాలి?

    1. ఒక పట్టికను బట్టీ పట్టమని చెప్పాలి
    2. బోర్డుపై కేవలం బొమ్మ గీయాలి
    3. రంజనం చేసిన రెండు స్లైడ్‌లను విద్యార్థులు గమనించి పోల్చేలా చేయాలి
    4. ముందుగా సమాధానం చెప్పేయాలి
    సమాధానం

    C. రంజనం చేసిన రెండు స్లైడ్‌లను విద్యార్థులు గమనించి పోల్చేలా చేయాలి

    In a classroom, to show that onion peel cells have a cell wall but cheek cells do not, a teacher should mainly

    1. ask them to memorise a table
    2. draw the diagram only on the board
    3. let learners observe both stained slides and compare
    4. tell them the answer first

44. వీటిలో అతి చిన్న కణం ఏది?

    1. నాడీ కణం
    2. మైకోప్లాస్మా
    3. ఆస్ట్రిచ్ గుడ్డు
    4. ఎర్ర రక్త కణం
    సమాధానం

    B. మైకోప్లాస్మా

    Which of these is the smallest cell?

    1. Nerve cell
    2. Mycoplasma
    3. Ostrich egg
    4. Red blood cell

45. కేంద్రకంలోని ఏ భాగం రైబోజోమ్ పదార్థం ఏర్పడే స్థలం?

    1. కేంద్రకాంశం
    2. కేంద్రక ద్రవ్యం
    3. కేంద్రక రంధ్రం
    4. క్రొమాటిన్
    సమాధానం

    A. కేంద్రకాంశం

    Which part of the nucleus is the site where ribosomal material forms?

    1. Nucleolus
    2. Nucleoplasm
    3. Nuclear pore
    4. Chromatin